नेपाल मदर डट कम (www.NepalMother.com)

गणतन्त्र दिवसको अवसरमा अमेरिकाका लागि नेपालका राजदूत डा. शंकरप्रसाद शर्माद्वारा वाशिंगटन डि.सी.मा एक स्वागत समारोहको आयोजना

2013-05-23T22:05:00.001-04:00

गणतन्त्र दिवसको अवसरमा संयुक्त राज्य अमेरिकाका लागि नेपालका राजदूत महामहिम डा. शंकरप्रसाद शर्माले वाशिंगटन डि.सी.मा एक स्वागत समारोहको आयोजना गर्नुभयो । नेपाल तथा अमेरिकाको राष्ट्रिय गानबाट शुरु भएको औपचारिक कार्यक्रममा महामहिम राजदूतले उपस्थित पाहुनाहरुलाई स्वागत गर्दै
नेपालमा प्रजातन्त्र र गणतन्त्र स्थापना गर्न आफ्नो प्राणको आहुति दिने सबै ज्ञात अज्ञात शहीदहरुप्रति हार्दिक सम्मान व्यक्त गर्नु भयो । महामहिम राजदूतले हालसालै अमेरिकाको ओक्लोहामा राज्यमा टोर्नाडोले ठूलो परिमाणमा पुर्‍याएको धनजनको क्षत्रि्रति नेपाली जनता र नेपाल सरकारको तर्फाट अमेरिकी जनता तथा अमेरिकी सरकारप्रति हार्दिक समवेदना व्यक्त गर्नु भयो ।
उक्त अवसरमा राजदूत डा. शर्माले नेपालको शान्ति प्रक्रियामा भएको महत्व्ापर्ूण्ा उपलब्धी एवं प्रगति लगायत शान्ति प्रक्रिया टुङगोमा पुगेको एवं सबै क्षेत्र र वर्गका जनसमुदायको अभुतर्पूव सहभागितामा मुलुक प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र नेपालको संविधान लेख्ने कार्यमा जुटेको जानकारी गराउनु भयो । यसैबीच वहांले नेपाल संसद तथा संविधान सभाको निर्वाचनको तयारी गरिरहेको समेत जानकारी गराउनु
भयो ।
महामहिम राजदूतले नेपालको वर्तमान आर्थिक अवस्थाको बारेमा संक्षिप्त चर्चा गर्दै गरिबी निवारणमा भएको प्रगति, विद्यालय तहमा भर्ना हुने विद्यार्थीहरुको संख्यामा भएको उल्लेखनीय वृद्घ,ि मातृ एवं शिशु मृत्युदर एवं लैङ्गकि विभेदमा आएको कमी, आर्थिक वृद्धिदर लगायतका आर्थिक सामाजिक विकासका सूचकाङ्कहरुको बारेमा उल्लेख गर्नु भयो ।
महामहिम राजदूतले नेपाल अमेरिका सहयोगका क्षेत्रहरु स्वास्थ्य, शिक्षा, कृषि, सुशासन, पर्ूवाधार विकास तथा मानवीय संकट व्यवस्थापन बारे चर्चा गर्दै यी क्षेत्रहरुमा भएको सहयोगले नेपाली जनताको आर्थिक सामाजिक विकासमा महत्वपर्ूण्ा भूमिका निवार्ह गरेको बताउनु भयो ।

विगतका तीन वर्षरुमा नेपाल अमेरिकाबीचको सम्बन्ध नयां ढंगले विकसित भएको चर्चा गर्दै वहांले अमेरिकाको बजेटका आन्तरिक चूनैातिहरुका वावजुद नेपालमा अमेरिकी सहयोग बृद्धि भइरहेको, ज्भबतिज ब्ककष्कतबलअभ एचयनचam तथा ँभभम तजभ ँगतगचभ एचभकष्मभलतष्ब क्ष्िलष्तष्बतष्खभ मा नेपाललाई प्राथमिकतामा राखिएको जानकारी गराउनु भयो । यसैगरी नेपाल पहिलो पटक ःष्ििभललष्um ऋजबििभलनभ ऋयचउयचबतष्यल त्जचभकजयमि एचयनचam मा छनौट भएको, नेपाल र अमेरिकाबीच टिफा सम्झौता ९त्चबमभ बलम क्ष्लखभकtmभलत ँचamभधयचप ब्नचभझभलत० सम्पन्न भएको, पिस कोर कार्यक्रम पुनः संचालनमा आएको, अमेरिकी ज्यगकभ या च्भउचभकभलतबतष्खभक मा पहिलो पटक ल्भउब ऋिबगअगक को स्थापना भएको, लगायत अमेरिकामा आउने विदेशी विद्यार्थीहरुमा नेपालले ११ औं स्थान ओगटेको समेत चर्चा गर्नु भयो । यसैगरी नेपाल भ्रमण गर्ने अमेरिकी पर्यटकहरुको संख्या सन २००९ देखि २०१२ मा करिब ३२ हजार बाट ४६ हजार पुगेको तथ्यहरुले नेपाल अमेरिका सम्बन्धलाई सुदृढ तुल्याउन सघाउ पुगेको बताउनु भयो । महामहिम राजदूतले अमेरिकाले नेपालमा दिगो शान्ति, लोकतन्त्रको सुदृढीकरण र प्राकृतिकप्रकोप न्यूनीकरण पर्ूवतयारी सम्बन्धमा समेत उल्लेख्य सहयोग गर्दै आएको र नेपालको आर्थिक सामाजिक विकास प्रयासमा सहयोग पुर्‍्याएकोमा अमेरिकी सरकारप्रति हार्दिक कृतज्ञता ज्ञापन गर्नुभयो ।
स्वागत समारोहमा बोल्दै प्रमुख अतिथि State Department sf Assistant Secretary of State , South and Central Asian Affairs महामहिम Robert O. Blake ले राष्ट्रपति Barack Obama तर्फाट समेत गणतन्त्र दिवसको अवसरमा नेपाल र नेपाली जनतालाई हार्दिक वधाइ ज्ञापन गर्नुभयो ।

उहाँले जुनसुकै तरिकाले भएपनि नेपाल भ्रमण गर्ने अमेरिकी नागरिकहरु र नेपालमा काम गरेका पिस कोर ९एभबअभ ऋयचउक० स्वयंसेवकहरुको नेपाललाई माया गर्ने ठूलो समूह अमेरिकामा रहेको छ भन्दै उनीहरु समेत नेपालसँगको सम्बन्धलाई अझ गाढा बनाउन उत्सुक रहेका छन् भन्नुभयो । यसले नेपाल अमेरिका सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाएको उल्लेख गर्नहुँदै उहाँले नेपालमा पिस कोर कार्यक्रम पुःन सञ्चालनमा आएकोमा खुशी व्यक्त गर्नुभयो ।

नेपालले शान्ति प्रक्रियामा उल्लेखनीय प्रगति गरेको र शान्ति प्रक्रिया टंुगोमा पुगेको बताउनु हँुदै नेपाली जनताले संविधान बनाउने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो । उहाँले संविधानसभाको निर्वाचन गर्ने सम्बन्धमा हालै प्रमुख रानीतिक दलहरुबीच भएको समझदारीले नेपालको प्रजातान्त्रिक विकासको दिशामा एक महत्वपर्ूण्ा पाइला भएको बताउनु भयो । उहाँले महामहिम राजदूतको भनाइमा र्समर्थन जनाउँदै नेपालले गरिबी न्यूनिकरण, शिक्षा तथा स्वास्थ्यको क्षेत्रमा सुधार गरेको र यी प्रगतिहरुमा ग्क्ब्क्ष्म् पनि महत्वपर्ूण्ा साझेदार भएको जानकारी दिनु भयो । त्यसैगरी उहाँले अमेरिकी सरकारले सञ्चालन गरेको युवा समुदाय लक्षित कार्यक्रमलाई नेपालस्थित अमेरिकी दूतावासले विभिन्न कार्यक्रमहरु सञ्चालन गरी कार्यन्वय गरिरहेको जानकारी दिनु भयो ।

मेरिल्याण्ड राज्यका म्भउगतथ क्भअचभतबचथ या क्तबतभ श्री राजन आर. नटराजन समेत जलपान कार्यक्रममा उपस्थित हुनुहुन्थ्यो । वहांले नेपालको गणतन्त्र दिवसको अवसरमा मेरिल्याण्डका गभर्नरDeputy Secretary of State ले पठाउन भएको शभकामना सन्देश पढेर सनाउन भएको थियो । गभर्नरले आप\mनो शभकामना सन्देशमा मेरिल्याण्ड राज्यमा नेपाली मलका अमेरिकीहरुले नागरिक तहमा, साँस्कृतिक तहमा तथा अर्थव्यवस्थामा निरन्तर पर्याएको योगदानको चर्चा गर्नभएको थियो ।

सो स्वागत समारोहमा State Department का वरिष्ठ पदाधिकारीहरु लगायत White House, Capitol Hill, United State Trade Representative (USTR), Peace Corps, Millennium Challenge Corporation (MCC) का पदाधिकारीहरुका र्सार्थ वाशिंगटन डि.सी. स्थित कूटनैतिक नियोगका प्रमुख एवं पदाधिकारीहरु, वृहत्तर वाशिंगटन डि.सी. क्षेत्रमा रहेका नेपाली डायस्पोरा, राजदूतावासका कर्मचारीहरु एवं परिवारका सदस्यहरु उपस्थित हुनुहुन्थ्यो ।

नेपाली राजदूतावास
वाशिंगटन डि.सी., मे २२, २०१३

राजा घलेलाई नेपालीहरुको संस्था 'नेप्लिज एशोसियसन अफ जर्जिया' (न्याग) ले हिरो अफ द इयर (Hero of the Year) २०१३ द्वारा सम्मान

2013-05-23T12:12:00.001-04:00

एटलान्टा, जर्जिया- नेपाली व्यवसायी एवं समाजसेवामा सक्रिय ब्यक्तित्व राजा घलेलाई नेपालीहरुको संस्था 'नेप्लिज एशोसियसन अफ जर्जिया' (न्याग) ले हिरो अफ द इयर (Hero of the Year) २०१३ द्वारा सम्मान गरेको छ।

सो संस्थाको वार्षिक भेलाका अवसरमा शनिबार मेई १८ तारिख नेपाली व्यवसायीद्वारा संचालित हिमालयन रेष्टुरेन्ट, एटलान्टामा आयोजित कार्यक्रममा समाजसेवी घलेलाई यसरी वर्ष हिरो घोषित गर्दै सम्मान गरिएको
हो ।

नेपाली समुदायको हितकालागि सक्रियतापूर्वक स्वयंसेवीकोरुपमा काम गर्दै आउनुभएको भन्दै संस्थाले समाजसेवी घलेको सामाजिक योगदानको कदरस्वरुप सम्मान गरेको जनाएको छ ।

कार्यक्रममा स्थानीय बुद्धिजीवीद्वय डाक्टर रामचन्द्र बराल र डाक्टर प्रल्हाद पन्तले संयुक्तरुपमा टिका र खादा लगाएर समाजसेवी घलेको सम्मान गर्नुभएको थियो । सो अवसरमा जनकराज बरालले घलेको परिचय गराउनु भएको थियो ।

यस क्षेत्रका नेपालीहरुको उपस्थितिले खचाखच भरिएको कार्यक्रमस्थलमा सम्मान ग्रहण गर्दै घलेले आफु नेपालदेखि नै सामाजिक कार्यहरुमा नि:स्वार्थ सेवाभावले लागिपरिरहेको भन्दै जीवनकालभरि सधैं समाजसेवामा समर्पित भैरहने दृढता व्यक्त गर्नुभयो ।

आफुलाई वर्ष हिरोकोरुपमा सम्मान गर्ने संस्था न्यागका कार्यहरुको प्रशंसा गर्दै घलेले निवर्तमान अध्यक्ष प्रणय लामाको कार्यकालमा धेरै राम्रा गुणात्मक र सिर्जनशील काम भएको आफुले पाएको बताउनुभयो । उहाँले संस्थाका नब निर्बाचित सम्पूर्ण पदाधिकारीहरुलाई अझ बढी राम्रा कामहरु गर्न सफलता प्राप्त होस् भन्दै बधाई एवं शुभकामना दिनुभएको थियो ।

समाजसेवी घलेले स्थानीय, क्षेत्रीय, राष्ट्रिय र अन्तरराष्ट्रिय संघ संस्थाका विभिन्न जिम्मेवारीमा रहेर सामाजिक सेवामा आफुलाई समर्पित गर्दै आउनुभएको छ । उहाँ हाल एक प्रतिष्ठित अन्तरराष्ट्रिय संस्था 'एसियन प्यासिफिक अमेरिकन काउन्सिल' (एप्याक) को महासचिब पदमा बसेर सिङ्गो राष्ट्र नेपाल र नेपालीहरुको प्रतिनिधित्व गर्दै आउनुभएको छ भने अमेरिकाको नेपाली संस्था 'नेपलिज एशोसियसन इन साउथ इस्ट अमेरिका' (नासा) को पूर्व अध्यक्ष, एनआरएन एनसीसी अफ यूएसएको सह-अध्यक्ष र 'भिजिट नेपाल २०११' कोलागि अध्यक्ष भएर धेरै कार्यक्रम गरेर योगदान दिनुभएको छ ।

-Tara Kunwar in Georgia

अमेरिकामा बस्दै आइरहेकी १८ वर्षीया एक भारतीय छात्रा इसा खरेले त्यस्तो चार्जर विकास गरिन जसबाट कुनै पनि मोबाइल २०–३० सेकेन्डमा चार्ज हुन्छ !

2013-05-23T11:37:00.002-04:00

अमेरिकामा बस्दै आइरहेकी एक भारतीय छात्रा इसा खरेले मोबाइल फोनको ब्याट्री मात्रै राख्न मिल्ने त्यस्तो चार्जर विकास गरिन जसबाट कुनै पनि मोबाइल २०–३० सेकेन्डमा चार्ज हुने दाबी गरिएको छ। उक्त चार्जर गाडीको ब्याट्रीका लागि पनि उपयोगी हुने जनाइएको छ। उक्त नवीन उपकरणको विकास गरेकोमा १८ वर्षीया इशा खरेलाई इन्टेल फाउन्डेसन यङ् साइन्टिस्ट अवार्डबाट सम्मानित गर्दै ५० हजार डलरको छात्रवृत्ति पनि प्रदान गरेको छ। विश्वमा कम्प्युटर उपकरण उत्पादन गर्ने चर्चित कम्पनी इन्टेलले प्रत्येक वर्ष विश्वका फरकफरक विद्यालयबाट करिब ७० लाख बालबालिकाबीच विज्ञानसम्बन्धी प्रतियोगिताको आयोजन गर्दै आइरहको छ। पुरस्कारको घोषणापछि इशाले पत्रकारहरूलाई भनिन्– ‘मेरो मोबाइल फोनको ब्याट्री छिटो सकिने भएकोले मैले यस उपकरणको विकासका लागि काम गर्न थालेको हुँ, तर अब मलाई यो जितमाथि विश्वास गर्न गाह्रो भइरहेको छ।’ इन्टेलको यो प्रतियोगितामा सहभागी छात्रछात्राहरूले विज्ञानप्रविधि तथा गणित क्षेत्रमा सोध गरी विकास गरेका नयाँ उपकरण प्रतिस्पर्धाका लागि ल्याउने गर्छन। यो वर्ष प्रतियोगितामा सहभागीहरूले
क्वान्टम थ्योरी र पर्यावरण संरक्षणका तरिकालगायत बिरामीको उपचार तथा प्राविधिक उपकरण बनाउनेजस्ता परियोजनाहरू प्रस्तुत गरेका थिए।

आफ्नो प्रयोगमा इशाले उक्त उपकरणबाट एलइडी अर्थात् लाइट एमिटिंग डायोड चलाएर देखाएकी थिइन्। उनले नानोटेक्नोलोजीको मद्दतबाट थुप्रै उर्जा उक्त उपकरणमा केन्द्रित गर्ने प्रविधिको विकास गरेको र त्यसले चार्जिगजस्तो काम सेकेन्ड मै हुन सक्ने इशाले बताइन्।अहिले क्यालिफोर्नियाको एक विद्यालयमा अध्ययन गरिरहेकी इशा यसै वर्षदेखि हावर्ड विश्वविद्यालयमा नानोकेमिस्ट्री विषय पढ्न जानेछिन्। लाखौं छात्रछात्राबाट चयन भएर आउने १६ सय जनाबाट हुने तीन विजेतामध्ये प्रथम हुनेलाई ७५ हजार डलर र दोस्रो तथा तेस्रो स्थानका लागि ५०–५० हजार पुरस्कार दिने गरेको छ। इशालाई दास्रो पुरस्कार प्राप्त भएको थियो भने रोमानियाका १९ वर्षीय आयोनेट बडिस्टिनोलाई सस्तो स्वचालित गाडीको मोडल बनाएकोमा पहिलो पुरस्कारको विजेता घोषणा गरिएको थियो

मेरो नयाँ नेपाल !!! : चमत्कारी हाम्रा नेताहरुले स्वीजरल्यान्ड र सिंगापुर बनाएको मेरो नयाँ नेपाल, जहाँ पानी परे जमलमा पनि डुंगा चलाऊनुपर्छ !

2013-05-23T11:02:00.000-04:00

हरेक प्राणी आफु बाँच्न चाहन्छ, बाँच्न का लागि जस्तो सुकै प्रतिरोध गर्न पनि तयार हुन्छ, यो भिडियो ले धेरै कुराको सन्देश दिन्छ एक चोटि हेर्नुस् त !

2013-05-23T10:54:00.000-04:00

पूर्वसभासद सदरुल मिया हकको निर्ममतापूर्वक घाँटी लगायत शरिरभरी धारिलो हतियार प्रहार गरि हत्या !

2013-05-21T11:01:00.001-04:00

दिलीप सिंह / सिरहा, ७ जेठ/ छिमेकीको विहे हेर्न गएका सप्तरीका पूर्वसभासद सदरुल मिया हकलाई साँझ टेलिफोन आयो । ‘आफ्नै पेट्रोलपम्पमा आउनुस् काम छ’ भनेर कसैले बोलायो । आग्रह बमोजिम मिया पेट्रोलपम्प नजिकको अस्थाई निवास जान त गए, तर फर्किएन् । उनको कल्याणपुर २ विसनापुरमा रहेको आफ्नै अस्थाई निवासमा निर्ममतापूर्वक सोमबार राती हत्या गरियो ।

अज्ञात व्यक्तिहरुले मियाको घाँटी लगायत शरिरभरी धारिलो हतियार प्रहार गरि हत्या गरे । तर परिवारजनले विहान मात्र थाहा पाए । सबेरै उठेर नजिकैको स्थाइ निवासमा पुग्ने मिया विहान अबेरसम्म घर नपुगेपछि किन आएनन् भनेर हेर्न जाँदा जिवित देख्न पाएनन् परिवारले । घाँटी रेटिएको र शरिरको विभिन्न भागमा काटिएको अवस्थामा हकका शव फेला पर्यो । हत्याको कारण अहिलेसम्म खुल्न सकेको छैन । हकको हत्याले परिवारजन भावविह्वल
छन् भने सप्तरी जिल्लाबासी शोकमा डुबेका छन् ।

मियाले सोमबार मात्रै आफ्नै इट्टा भट्टाबाट करिब १२ लाख रुपैयाँ बराबरको इट्टा बिक्री गरेका र त्यही रकम लुट्ने मनसायसहित हत्या भएको हुन सक्ने स्थानीयले लख काटेका छन् । उनले बुझेको सो नगद रकम बैङकमा राखेका छन् कि छैनन् भन्ने बारे भने खुल्न सकेको छैन ।

प्रहरीका अनुसार मियाको हत्या भएको घरको कोठाको झ्याल खुल्लै रहेका थिए । हत्या गरिएका मियाँको सर्ट र चप्पल भने घटनास्थल पेट्रोलपम्पभन्दा तीन सय मिटर दक्षिणतर्फ फेला परेको छ । विहान हत्या लगत्तै प्रहरीले तालिमप्राप्त कुकुर लगेर घटनास्थलको अनुसन्धान गर्दा हत्याराले प्रयोग गरेको खुकुरी, लगाएको सर्ट र चप्पल फेला परेको हो ।

पूर्व सभासद मिया हत्याले आक्रोशित आफन्तजन तथा स्थानीयहरुले हत्याको विरोधमा मंगलबार विहानैदेखि पूर्व पश्चिम राजमार्ग अवरुद्ध गरेका छन् । घटनास्थल सदरमुकाम राजविराज देखि ३० किलोमिटर उत्तर पश्चिममा छ । घटना भएको ठाउ राजमार्गदेखि ३० मिटर मात्रै छ । हकको हत्या भएको ठाउदेखि सय मिटरको दुरीमा प्रहरी चौकी र ५ सय मिटरको दुरीमा इलाका प्रहरी कार्यालय कल्याणपुर रहेका छन् । प्रहरीले आवश्यक सुरक्षा प्रदान गर्न नसकेको आक्रोशमा आफन्तजन तथा स्थानीयले प्रहरी विरुद्ध चर्को नाराबाजी गरेका छन् ।

पूर्वसभासदको हत्या भएपनि बिहान साढे १० बजेमात्रै सप्तरीका प्रहरी प्रमुख एसपी सञ्जय सिंह बस्नेत र सशस्त्रका एसपी बेचन यादव घटनास्थल पुगेका थिए । आक्रोशित बासिन्दाहरुले दुबै जना प्रहरी प्रमुख माथि ढुङ्गामुढा प्रहार गरेका थिए । त्यसक्रममा प्रहरी र स्थानीयबीच केहीबेर झडप हु“दा स्थिती तनाबग्रस्त बनेको थियो । झडपका क्रममा स्थानीयले प्रहार गरेको ढुङ्गा लागेर सशस्त्र प्रहरीका असई दिपेन्द्रकुमार भुजेल र सशस्त्र प्रहरी जवान रमेश थापा घाइते भएका छन् । घाइते दुबै जनाका उपचार भईरहेको प्रहरीले जनाएको छ ।

हत्या गरिएको हकको शव घटनास्थलबाट मंगलवार दिउसोसम्म उठाउन दिइएको छैन । स्थानीयले आवश्यक सुरक्षा ब्यवस्था नभएको भन्दै हत्यारामाथि कारबाही हुनुपर्ने र गृहमन्त्री घटनास्थलमै आउनुपर्ने सहितका माग राखेका छन् ।

जिल्ला प्रहरी कार्यालय सप्तरीका एसपी संजयसिंह बस्नेत र सशस्त्र प्रहरीका एसपी बेचन यादव स्वयंले घटनाको मुचुल्का उठाइरहदा संचारकर्मीहरुलाई घटनास्थल जान दिइएको थिएन । संचारकर्मी हकको हत्या गरिएको तस्विर समेत संकलन गर्नबाट बञ्चित हुनु परेको थियो ।

यता घटनाको विरोधमा पूर्वसभासद मियाको समर्थकहरुले राजविराजको विभिन्न भागमा टायर बाल्दै बजारसमेत बन्द गराएका छन् । उनीहरुले हत्यारामाथि कारबाहीको माग गर्दै जिल्ला प्रहरी कार्यालय अगाडी टायर बालेर प्रदर्शन समेत गरेका छन् ।

घटनास्थल पुगेका पूर्वसभासद् मृगेन्द्र यादवले घटना रहस्यमय भएको बताए । मियासँग आफुले कुरा गर्दा पनि आगामी चुनावमा लड्दिन भन्ने गरेकाले राजनीतिक कारणले हत्या भएको हुने सम्भावना कम रहेको बताए ।

घटना भएको स्थल मियाको पेट्रोलपम्प घर नजिकै भएपनि उनी राती किन त्यहाँ बस्थे भन्ने खुल्न सकेको छैन । नजिकै निवास भएपनि मिया विगत एक हप्तादेखि सो पेट्रोलपम्पमा बस्ने गरेका थिए ।

पूर्व सभासद मिया २०६४ सालमा भएको संविधान सभाको निर्वाचनमा सप्तरीको निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ५ बाट स्वतन्त्र उम्मेदवार बनेर निर्वाचित भएका थिए । उनको श्रीमती, दुई छोरा र तीन छोरी छन् । घटनाको अनुसन्धान गर्न सप्तरी प्रहरीले विशेष तालिमप्राप्त कुकुर ल्याईएको र विस्तृत अनुसन्धान भईरहेको सप्तरीका प्रहरी प्रमुख एसपी संजयसिंह बस्नेतले जानकारी दिए ।

सरकार द्धारा छानविन समिति गठन

यसैबिच सभासद मियाको हत्याबारे छानविन गर्न सरकारले समिति गठन गरेको छ । नेपाल प्रहरीका डीआईजी दिनकर शमशेर राणाको संयोजकत्वमा गठित समितिमा पूर्वाचल प्रहरी प्रमुख र राष्ट्रिय अनुसन्धानका पूर्वाञ्चल प्रमुख सदस्य रहेका छन् । समितिलाई ७ दिनभित्र प्रतिवेदन बुझाउन भनिएको छ ।-ओएनएस

हेर्दा हेर्दै अमेरिकामा टोर्नाडोले ५१ भन्दा बढीको ज्यान यसरी लियो र हजारौँलाई घरबार बिहिन बनायो !

2013-05-20T23:28:00.002-04:00

" नेपालका राजनितिक दलहरु बाह्य शक्तिको दलाल " : महासचिव थापा

2013-05-20T09:52:00.001-04:00

नेकपा माओवादीका महासचिव रामबहादुर थापा बादलले बाह्य शक्तिका कारण मुलुकमा जटिल राजनितीक संकट बढेको बताउनुभएको छ । नेपालका राजनितिक दलहरु बाह्य शक्तिको दलाल बनेका कारण यस्तो संकट बढेको बादलको भनाई छ । सुगौलीसन्धी पछि अहिले नेपालमा बढि चलखेल भएको र लोकमान प्रकरणबाट छताछुल्ल भएको बादलले दावि गर्नुभयो । बहालवाला प्रधानन्याधिस नेतृत्वको सरकार र सरकारी सेवाका लागी अयोग्य मानिएका लोकमान सिंह कार्कीको नियुक्त विदेशी चलखेलको पछिल्लो उदाहरण रहेको महासचिव बादलले बताउनुभयो । विदेशीले आफ्नो स्वार्थ पुर्तिका निम्ती गरेको चलखेलमा हाम्रा नेताहरु मतियार बनेका छन् त्यो नेपाली जनतालाई मान्य छैन बादलले भन्नुभयो । संविधान सभा भाग दुई नाम दिएका बादलले अबको निर्वाचनबाट नेपाललाई सिक्कीमिकरण गर्न खोजीएको बताउनुभयो । उहाँले सिक्कीममा पनि निर्वाचन भएको र बहुमत सदस्यले भारतमा मिसाएको प्रसङग उल्लेख गर्दै नेपालमा पनि त्यस्तै अवस्था सृजना गर्न खोजीएको दावि गर्नुभयो । उहाँले मुलुकको राजनितीक समस्या कर्मचारी र विदेशी प्रभुले नभई राजनितिक दल, नागरीक समाज र

बौद्धिक समाजले गर्नुपर्ने बताउनुभयो ।
महासचिव बादलले राजनितिक समस्या समाधानको लागि अहिले भईरहेको प्रयासहरु गलत भएकाले त्यसलाई सच्चाएर सवै राजनितिक दलहरुको विचमा गोलमेच सम्मेलनको आयोजना गर्नुपर्ने बताउनुभयो । निर्वाचनबाट जारी राजनितिक समस्या समाधान गर्ने भनीए पनि असंवैधानिक, अलोकतान्त्रिक र अवैधानिक विधिबाट गठीत सरकारको नेतृत्वमा आफुहरु निर्वाचनमा नजाने बादलको भनाई छ । सरकारले वार्ताको नाममा नाटक मञ्चन् गरीरहेको उहाँले बताउनुभयो । उहाँले वार्ताका लागि २५ बुँदे शंसोधन खारेज गरेर सरकारले खुल्ला वातावरण बनाउनुपर्ने बताउनुभयो । सरकार सशर्त र हामि निशर्त भन्ने हुँदैन साँच्चीकै वार्ता गर्न खोजेको हो भने सरकार सवै विकल्पमा छलफल गर्न तयार हुनुपर्छ बादलले भन्नुभयो । उहाँले निर्णायक वार्ता राष्ट्रपतिसँग हुने बताउनुभयो । वार्ता र संवादले समस्या समाधान नभए शान्तिपुर्ण सडक आन्दोलनबाट निकास खोजीने उहाँले बताउनुभयो ।

अनिल पाण्डे अमेरिकाको सनफ्रान्स्किोका लागि मानार्थ पव्लिक रिलेशनको काम गर्ने गरी पर्यटन वोर्डका प्रतिनिधी नियुक्त

2013-05-20T09:25:00.004-04:00

मे १९, २०१३ / नेपाल पर्यटन वोर्डले अमेरिकाको सनफ्रान्स्किोका लागि मानार्थ पव्लिक रिलेशनको काम गर्ने गरी अमेरिकामा वसोवास गर्दै आउनु भएका अनिल पाण्डेलाई नियुक्त गरेको छ । पर्यटन वोर्डका तर्फ कायममुकायम प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सुभाष निरौलाले पाण्डेलाई नियुक्त गरिएको औपचारिक पत्र मार्फत उक्त जानकारी दिनु भएको छ । पाण्डेले नेपाल पर्यटन वोर्डको उद्देश्य हासिल गर्नका लागि आवश्यक पर्ने सूचनाहरु, पर्यटन प्रवद्र्धनका प्रचारात्मक सामाग्री, लोगो तथा अन्य कानूनी हैसियत प्राप्त गर्नेछन् । अमेरिकाको विभिन्न संघसंस्थामा क्रियाशील रहँदै आउनु भएका पाण्डेलाई अमेरिका स्थित राजदूतावाससँग सहकार्य र समन्वय गरेर विभिन्न कार्यक्रमहरु सञ्चालन गर्न सक्नेछन् । पाण्डेले पर्यटन वोर्डले नियुक्त गरेर आफूलाई मातृभूमि प्रति सेव ागर्ने अवसर प्रदान गरेको भन्दै खुशी व्यक्त गर्नु भयो । नियुक्ती पछि आफनो प्रतिक्रियामा पाण्डेले देशमा पर्यटन प्रवद्र्धन गर्न आफू दत्त
चित्तका साथ लाग्ने वताउनु भयो ।

कठै मेरो देशको यो पिँडा छबिलाल, झल्लु र दारी बा हरुले किन बुझ्थे र ! भिडियो र बर्णन आफै यसरी बोल्छ

2013-05-20T09:14:00.001-04:00

फिल्ममा डायलग घोकेर बोल्ने बानी परेकी माओवादी नायिका रेखा थापाले माओवादी प्रबेश पछी अङ्रेजी जानेकी छु भन्ने आडम्बर देखाउन दुई लाइन अङ्रेजी घोकेर बोल्न त थालिन तर उनको अङ्रेजी पनि यसरी छताछुल्ल भयो पत्रकारका माझ !!! अङ्रेजी बोल्दैमा ठुलो भइँदैन हो रेखा कमरेड !

2013-05-20T08:37:00.000-04:00

Embassy of Nepal Washington DC : Press Release

2013-05-19T23:54:00.002-04:00

Embassy of Nepal participated in the Fiesta Asia Street Festival organized by Asia Heritage Foundation. The main objective of the festival is to familiarize and make people experience the lively cultural heritage of Asian Community. The festival was organized in the Pennsylvania Avenue at the

intersection of 3rd, 4th, 5th and 6th street in Washington DC. It was kick started at 10:00 am in the morning and lasted till 7:00 pm in the evening. Many organizations of Asian community in Washington DC participated in the festival. Nepal Embassy, through its stall, distributed tourism promotional materials to the visitors. Local Nepali businessmen and Nepali restaurant also had their stalls at the festival and displayed and sold variety of handicrafts, pashmina, handmade paper items and other popular products from Nepal. Similarly, Nepali restaurant served a variety of Nepali foods including chicken and vegetable momos at their stall.There was non-stop cultural show throughout the day. Embassy of Nepal, with the support from Nepali cultural groups, presented Maruni and Thali dance choreographed by Anupama Prasai. These dances were very much appreciated by the audience.Parade was the main attraction of the Festival this year. Embassy of Nepal and various community organizations namely America Nepal Society(ANS), Newa Pasha Pucha Americaya (NPPA), Newah Organization of America(NOA), Society of American Nepali Nurses(SANN) and American Nepal Women Association (ANWA) participated in the parade with their banners and colorful traditional dresses representing various ethnic groups of Nepal. Similarly, representatives from other Nepalese community organizations viz. Baltimore Association of Nepalese in America (BANA), Nepali American Society for Oppressed Community (NASO) and Nepal Journalist Association (NEJA) were also participated in the parade. Kumari chariot and Dhimey Baja were also main attractions of the parade and admired by onlookers. NPPA was selected as the third runner up for the best performance in the parade by the organizers. Despite an unfavorable weather in Washington DC, a large number of visitors observed the street festival. According to the organizers at least 15,000 people visited the festival today.

Embassy of Nepal

Washington DC

May 18, 2013

अमेरिकाको ओक्लाहोमा, आइवा र क्यान्ससमा टोर्नाडोले यसरी आतंक मच्च्यायो । हेर्नुस् भिडियो सहित समाचार विवरण !

2013-05-19T23:20:00.000-04:00

मुलुक ठूलो दुर्घटनामा पर्ने कमल थापाको दाबी

2013-05-19T12:28:00.003-04:00

राप्रपा नेपालका अध्यक्ष कमल थापाले अहिलेकै असफलताले निरन्तरता पाए मुलुक ठूलो दुर्घटनामा पर्ने दाबी गर्नुभएको छ। राप्रपा नेपाल सुर्खेतले मेहलकुनामा गरेको आमसभामा उहाँले असफलताको अन्त्य गरी मुलुकलाई निकास दिन चाँडो चुनाव गर्नुपर्ने बताउनुभयो। परिवर्तनको नाममा जनतालाई झूटो आश्वास दिएकै कारण भुसको आगोझैं जातीय सद्भाव खलबलिन पुगेको उहाँले दाबी गर्नुभयो। परिवर्तनको नाममा भएका घिनलाग्दा क्रियाकलपाले वाक्कदिक्क भएका जनता अहिले नयाँ विकल्पको खोजीमा रहेको बताउनुभयो। ठूला दलहरूको अकर्मण्यता र सत्तालोलुपताले गर्दा नयाँ संविधान बन्न नसकेको, लोकतन्त्र संस्थागत र जनताको परिवर्तनको चाहना अधुरै रहेको उहाँको भनाइ छ। वर्तमान सरकारलाई चार दलको कठपुतलीको संज्ञा दिँदै संविधानसभाको चुनावमा ध्यान केन्द्रित गर्नुको सट्टा रेग्मी सरकार भाषण र नियुक्ति गर्नमै व्यस्त रहेको आरोप लगाउनुभयो। जनताबाट तिरस्कृत भएको महसुस गरेका चार दलले चुनाव नचाहेको भन्दै उहाँले चुनावमा गए पराजित हुने डरले चुनावलाई पन्छाउन खोजेको उल्लेख गर्नुभयो। दुई महिना बित्दा पनि सरकारले चुनावको मितिसम्म पनि घोषणा नगर्दा अब चुनाव हुन्छ कि हुँदैन भन्ने आशंका समेत उब्जिन थालेको बताउनुभयो। अध्यक्ष थापाले नक्कली लडाकू खडा गरेर माओवादीका नेताहरूले कराडौं रकम भष्ट्राचार गरेको आरोप लगाउनुभयो। उहाँले सधैं चमत्कार र नयाँ नेपालको कुरा गर्ने माओवादीले मान्छे मार्ने र
भष्टाचार गर्नेबाहेक अरू कुनै चमत्कार नगरेको समेत बताउनुभयो।

उपाध्यक्ष धवलशमशेर राणाले आफूलाई ठूलो पार्टीका रूपमा दाबी गर्दै आएका राजनीतिक दलहरू जनताबाट विस्तारै तिरस्कृत हुँदै गएको बताउनुभयो।
यस्तै केन्द्रीय सदस्य मुकुन्द्रश्याम गिरीले अबको संविधानसभाको चुनावमा सोचविचार गरेर मात्र मतदान गर्न जनतालाई आग्रह गर्नुभयो।

कार्यक्रममा केन्द्रीय सदस्यहरू वसन्तकुमार थापा, घनश्याम गिरी, विष्णु भण्डारी, दशरथ जोशी, जिल्ला अध्यक्ष भरतविक्रम ढकाल, सचिव अमृत राना, नगर अध्यक्ष टंक रेग्मी, महिला अध्यक्ष कर्णकुमारी श्रेष्ठलगायतले आफ्नो भनाइ राख्नुभएको छ।

क्षेत्रीय अधिवेशन राप्रपा नेपाल क्षेत्र नं १ सुर्खेतका संयोजक कर्णबहादुर शाहीको सभापतित्वमा भएको हो।

एमाओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल र नायिका रेखा थापाको चरीत्रमा कुनै फरक नभएको बताए आचार्यले !

2013-05-19T12:23:00.004-04:00

-राजेन्द्र आचार्य
चितवन । नेपाली कांग्रेसका केन्द्रीय सदस्य नरहरी आचार्यले एमाओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल र नायिका रेखा थापाको चरीत्रमा कुनै फरक नभएको बताएका छन् । नेपाली कांग्रेस चितवनले शुरु गरेको एक महिने चुनावी अभियान अन्तर्गत आईतबार पूर्वी चितवनको पिल्लेमा आयोजित कार्यक्रममा नेता आर्चायले झुटको खेती गर्ने दाहालले आफ्नो चरित्रसंग मेल खाने नायिका रेखा थापा भित्राएकोमा अचम्म नमान्न कार्यकर्तालाई आग्रह गरे । ‘प्रचण्ड आफै झुटको खेती गर्न कलाकार हुन्, आचायले भने–रेखाजी जस्तो झुट र नाटक गर्ने कलाकार ल्याउनु पार्टीमा अब झुट अभियान चलाउनु हो ।’ उनले एमाओवादी र एमालेमा एकबाट अर्को पार्टीमा प्रवेश गर्नु नौलो नभएको भन्दै यो जनतालाई भ्रममा पार्ने रणनीतिको भएको संज्ञा दिए । निर्वाचन मिति घोषणमा सरकारले ढिलाई गरे सरकारको आयू सिद्धिने भन्दै तत्कालै चुनावको घोषण गर्न माग गरे । एक दिने कार्यकर्ता प्रशिक्षण कार्यक्रममा
पिल्ले गाविसका ४०० जना अगुवा कार्यकर्ताहरु सहभागि थिए ।
एकीकृत नेकपा माओवादीका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ ले नेपालमा एउटै कम्युनिस्ट केन्द्र बनाउनुपर्ने बताउनुभएको छ।

जनवादी क्रान्ति पूरा गर्नका लागि नेपालमा दुई तिहाइ जनसंख्या ओगटेका वामपन्थीहरूबीच एउटै कम्युनिस्ट केन्द्र बनाएर जानुपर्नेमा जोड दिँदै अध्यक्ष प्रचण्डले फरक–फरक कम्युनिस्ट पार्टी बनाउनुको औचित्य नभएको बताउनुभयो। ‘अहिलेको वस्तुगत आवश्यकता कम्युनिस्टहरूको एकता नै हो’, उहाँले भन्नुभयो– ‘दुई तिहाइ वामपन्थी शक्तिको एकताबाट मात्रै परिवर्तनलाई संस्थागत गर्न सकिन्छ।’

एकीकृत नेकपा माओवादीले शनिबार पेरिसडाँडामा एमालेबाट एमाओवादीमा प्रवेश गर्नुभएकी उर्मिला अर्याल र कलाकार रेखा थापालाई स्वागत गर्न आयोजित कार्यक्रममा अध्यक्ष प्रचण्डले संघीयता र समानताको पक्षधर कम्युनिस्टहरू एकताबद्ध हुँदा मात्रै बाँकी कार्यभार पूरा गर्न सकिने बताउनुभएको हो। ‘टुट, फुट र विभाजनबाट परिवर्तन संस्थागत हुन सक्दैन’ –उहाँले भन्नुभयो।

एमाओवादी शान्तिप्रक्रियामा आएपछि नेकपा एमालेसँग आफ्नो पार्टीले एकताको प्रस्ताव राखे पनि अस्वीकार गरेको स्मरण गर्दै अध्यक्ष प्रचण्डले गत संविधासभामा कार्यगत एकता गर्न समेत एमालेले नमानेको बताउनुभयो।

‘सिंगो एमालेसँग नै हामीले एउटै कम्युनिस्ट केन्द्र बनाएर जानुपर्छ भनेर प्रस्ताव गरेका थियौं’, उहाँले थप्नुभयो– ‘एमालेका साथीहरू त कम्युनिस्ट विचार र सिद्धान्तबाट धेरै टाढा पुगिसक्नुभएको रहेछ त्यसकारण सहकार्यको प्रयास सफल हुन सकेन।’ चुनावमा तालमेल गरेर जाऔं भनेर अन्तिमसम्म छलफल र वार्ता भएको उल्लेख गर्दै उहाँले एमालेको नेतृत्वले पाँच दस सिट आउने आँकलन गरेर खिल्ली उडाउने काम गरे पनि एमालेकै कार्यकर्ताको मतबाट एमाओवादी ठूलो पार्टी बन्न पुगेको बताउनुभयो। एमालेलाई ठण्डा दिमागले सोच्न आग्रह गर्दै अध्यक्ष प्रचण्डले भन्नुभयो– ‘उत्तेजनामा आएर केही फाइदा हुँदैन।’ एमाओवादी अझै एउटै कम्युनिस्ट पार्टी बनाएर जानुपर्ने पक्षमा छ। उहाँले एमालेसँग पनि पार्टी एकता गरेर अगाडि बढ्न सकिने बताउनुभयो।

पुरानै घरमा फर्किए ः अर्याल
पार्टी प्रवेश कार्यक्रममा बोल्दै नेतृ उर्मिला अर्यालले नेकपा एमालेमा इमानदार कार्यकर्तालाई ओझmेलमा पारिएको र बहुकेन्द्र मौलाएकाले पुरानै घरमा फर्किएको बताउनुभयो। ‘एमालेमा इमानदार कार्यकर्ता जिम्मेवारीविहीन हुँदै जाने र गुटको पछि लाग्ने प्रथा झाङ्गिदै गयो’, अर्यालले भन्नुभयो– ‘म पनि रोएर आएको छु।’

‘एमाओवादी पार्टीमा पनि समस्या छन्, शीर्ष नेतृत्व एक हुनुपर्नेमा जोड दिँदै अर्यालले कार्यकर्ताको योग्यता र क्षमताको आधारमा जिम्मेवारी दिए मात्रै पार्टी बलियो हुने बताउनुभयो। अझै पनि पार्टीमा संकीर्णता रहेको उल्लेख गर्दै अब पनि पार्टीले चन्दा मागेर जनतालाई दुःख दिने होइन, महाधिवेशनबाट पार्टीले पारित गरेको उत्पादनसँगको नीतिलाई व्यावहारिक रूपमा लागू गर्न माग गर्नुभयो। पार्टीसँग जिम्मेवारीको विषयमा आफूले कुनै सर्त नराखेको उल्लेख गर्दै २४ वर्षअघि झुपडीबाट शुरू गरेको राजनीति अब पनि झुपडीबाटै शुरू गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नुभयो।

राष्ट्रको सेवा गर्छु ः थापा
कार्यक्रममा नायिका रेखा थापाले आफ्नो रगतमा पनि सहिदको रगत रहेको बताउनुभयो। ‘नेपालको परिवर्तका लागि मेरा पुर्खाहरूले पनि रगत बगाउनुभएको छ’, उहाँले भन्नुभयो– ‘पार्टी र देशका लागि म पनि काम गरेर देखाउन चाहन्छु।’ आफूले आजसम्म नेपाली दर्शकलाई मनोरञ्जन मात्रै दिएको बताउँदै थापाले अब देश र जनताका लागि सेवा गर्ने बताउनुभयो। कार्यक्रममा उपाध्यक्षद्वय डा. बाबुराम भट्टराई, नारायणकाजी श्रेष्ठ, महासचिव पोस्टबहादुर बोगटीलगायतका नेताहरूको सहभागिता रहेको थियो।

2013-05-19T12:19:00.002-04:00

युएइमा एक नेपालीको छुरा प्रहार गरि हत्या !

2013-05-19T09:21:00.001-04:00

- त्रिलोचन कोइराला / निमकान्त पाण्डे

दुबईको अल्कोज ईन्डस्टियल एरिया भित्र रहेको डलुस्को सप्लायर्स कम्पनीमा कार्यरत नेपाली बीच सामान्य विवादका क्रममा मोरङ बेलबारीका एक युवाको छुरा प्रहार गरि हत्या भएको छ । मोरङ बेलबारी घर भएका २५ बर्षिय सुरज राईलाई पाल्पाका चुरा बहादुर मगरले छुरा प्रहार गरि हत्या हत्या गरेको त्यहि कम्पनीमा कार्यरत ओमनाथ प्याकुरेल,रतन सारुले जानकारी गराएका छन । प्याकुरेलले दिएको जानकारी अनुसार सुक्रबार छुट्टीको दिन दिउसो संगै तास खेलेका राइ र मगर साझ लेबर केम नजिकै रहेको चैरमा बसी मदिरा सेवन गरिरहेको अबस्थामा तासको लेनदेनको विषयमा विवाद हुनगई राईले छुरा हानि हत्या गरेका हुन । घटना पछी मगरलाई कम्पनीले दुबाई पुलिसलाई बुझाको थाहा हुन् आएको छ । दुबईमा कार्यरत बिदेसी कामदारहरु अल्कोज,सोनापुर,जवलअली लगाएत लेबर क्यामहरु मा रहने गर्दछन र यस क्षेत्रमा ईलिगल रुपमा सस्तो कमसल मदिरा बिक्रि वितरण हुने गर्दछ। युएईमा छुट्टीको दिन प्रतेक बिहिबार बेलुकी देखि सुक्रबार नेपालीहरुले अत्यधिक मात्रमा मदिरा पिईने गरेको पाईन्छ।बैदेशिक रोजगारीमा आउने कतिपय नेपालीहरु युएईको कानुन भन्दा बाहिर गएको देखिन्छ नेपालीहरु जमघट,भेला हुने पार्कहरुमा दिन
दहाडै पेप्सी,र जुसका बोतलहरुमा रक्सी भेटिने गरेका छन भने लेबरकेमहरुमा एकबर्ष सम्म कमईगरेको रकम एकै दिन तासमा फाल्ने गरेकोले फेरि फेरि पनि यस्ता घटना दोहोरिन्न भन्न नसकिने अबस्था रहेको छ।

नेकपा—माओवादीले आम्दानी रकम अमेरिका लगेको भन्दै जिल्लाको सदरमुकाम खाँदबारीमा रहेको सूर्य बोर्डिङ कब्जा

2013-05-18T19:24:00.000-04:00

नेकपा—माओवादीले आम्दानी रकम अमेरिका लगेको भन्दै जिल्लाको सदरमुकाम खाँदबारीमा रहेको सूर्य बोर्डिङ कब्जा गरेको छ। कक्षा नर्सरीदेखि कक्षा १० सम्म पढाई हुँदै आएको सो विधालय( बोर्डिङ) माआवादीले कब्जा गरेपछि ६ सयभन्दा बढि विद्यार्थीको पठनपाठनमा असर पर्नुका साथै भविष्य नै अन्यौलमा परेको छ। नेकपा—माआवादीले आज विज्ञप्ति प्रकाशित गर्दै झन्डै ३० वर्ष अगाडि स्थापना भएको सूर्य बोर्डिङको करिब रु १० करोडभन्दा बढिको भौतिक संरचना र जग्गा जमिन कब्जा गरेको जनाएको छ । विज्ञप्तिमा भनिएको छ विधालय सञ्चालक नारायण श्रेष्ठले स्कुलको सम्पूर्ण आम्दानी अमेरिका भित्रयाएको, शिक्षकहरुमाथि श्रमशोषण गरेको, विद्यार्थीबाट अत्यधिक शुल्क असुलेको जस्ता आरोप विद्यालयलाई लगाइएको छ । विद्यालय माओवादीले कब्जा गरेपछि स्थानीयवासी र विद्यार्थीमा त्रास फैलिएको छ। विद्यालयमा रहेका ६ सय विद्यार्थीमध्ये अमेरिकाको छात्रवृत्तिबाट विद्यालयमा १४१ जना विद्यार्थी पढ्दै आएका थिए । त्रसित विद्यार्थी र अभिभावकलाई कब्जा गरिएको बोर्डिङ कब्जामुक्त बनाउन पहल थालिने प्रमुख जिल्ला अधिकारी विष्णुकुमार कार्कीले आश्वासन दिएका छन्।

श्रीमान खिलराज रेग्मीको सरकारले त गर्नु गरेछ नि हगी ! लौ हेर्नुस सरकार आफैले सार्वजनिक गरेको वैशाख महिनामा गरेका कामहरु !

2013-05-14T09:21:00.000-04:00

श्रीमान, उद्घाटन, समापन, काम न काजका भेटघाट, फोटो सेशनहरु र बिहे भोजको लिस्ट पनि समाबेश गरेको भए काम को फेहरिस्त अझ धेरै र राम्रो हुन्थ्यो कि ?!
१. वैशाख-२ : काठमाडौं उपत्यकामा विस्तारित सडकको कार्यलाई तिव्रता दिन मन्त्रिपरिषद्का अध्यक्षले उच्चस्तरीय अनुगमन समितिका पदाधिकारीहरुलाई निर्देश गर्नु भएको छ । करिव २०० किमि सडक विस्तारित भैरहेकोमा २०७० वैशाख भित्र २५।३० किमि र जेठ भित्र करिव ५०।६० किमि कालोपत्रे भैसक्ने र हाल संचालित काममा २०७० असार मसान्त सम्ममा ९० प्रतिशत काम हुने उच्च स्तरीय अनुगमन समितिको अनुमान छ । २. वैशाख ४ गते : गणतन्त्रको भावना अनुरुप नभएका विभिन्न १०२ वटा नियमावलीमा रहेका श्री ५ महाराजधिराज, शाही, नरेश, श्रीपेच, वाहुली निशाना, गरिवक्सेका, गथगादी, अधिराज्य, अंचलाधिश र पंचायत जस्ता शब्द हटाउने गरी वर्तमान सरकारले नियमहरुको संशोधन गरेको छ । ३.वैशाख ५ गतेको मन्त्रिपरिषद्को वैठकले नेपालभरी दुई चरणमा नागरिकता टोली खटाउने निर्णय गर्यो । मतदाता नामावली संकलन र नागरिकता टोलीले घुम्ती शिविर मार्फत विभिन्न सेवा सुविधा पुर्‍याउने काम भैरहेको छ । ४. सरकारले गठन गरेको परामर्श तथा समन्वय समितिले संघीय लोकतान्त्रिक मोर्चा, नेपाल आवद्ध ८ दलसँग
२०७० वैशाख ८ र वैशाख १९ गते गरी दुई पटक औपचारिक वार्ता गरेको छ । समितिले २०७० वैशाख १८ गते संघीय समाजवादी पार्टी, नेपालसँग औपचारिक वार्ता गरेको छ । ५.मं.प.को वैशाख ५ गतेको वैठकले भारत सरकारले प्रदान गर्ने गान्धी शान्ति पुरस्कारका लागि सिफारिस गर्न तीन सदस्यीय मन्त्रीस्तरीय कमिटी गठन गरेको र वैशाख १२ गतेको मं.प.को वैठकद्धारा लुम्विनी विकास कोषलाई यस पुरस्कारका लागि सिफारिस गर्ने निर्णय गरेको छ । ६. २०७० वैशाख २२ गते वसेको संवैधानिक परिषद्को सिफारिस बमोजिम अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगको प्रमुख आयुक्तमा लोकमानसिंह कार्की, लोक सेवा आयोगको अध्यक्षमा कयोदेवी यमी र महालेखा परीक्षकमा भानु प्रसाद आचार्यको नियुक्ति भएको छ । जसवाट भ्रष्टाचार नियन्त्रण र सुशासन कायम गर्ने अपेक्षा गरिएको छ । ७. २०७० वैशाख २७ गते सरकारले विभिन्न ४० दलसंग दोस्रोपटक सर्वदलिय अन्र्तक्रिया कार्यक्रम सम्पन्न गरेको छ । ८.२९ गते राष्ट्रिय योजना आयोगले २९ औं राष्ट्रिय विकास समस्या समाधान समितिको वैठक बस्यो । मन्त्रिपरिषद्का सम्माननीय अध्यक्षले निर्वाचनका लागि सुशासन आवश्यक पर्ने कुरामा जोड दिंदै विकास निर्माणका आयोजनाहरुको कार्यान्वयनमा जोड दिन, परिणाममुखी काम गर्न, जनता केन्द्रीत हुन, राष्ट्रिय गौरवका आयोजना र पूँजिगत खर्च बढाउन थप मिहिनत गर्न आग्रह गर्नुभयो । ९। २०७० वैशाख ३० गतेको मं.प.को वैठकले नेकपा-माओवादी र सो दल सहितको मोर्चालाई वार्तामा आउन औपचारिक रुपमै आव्हान गरेको छ । स्वतन्त्र, निश्पक्ष, भयरहित, विश्वसनीय र समावेशीढंगले निर्वाचन सम्पन्न गराउन शान्ति सुरक्षालाई विशेष सुद्धढ तुल्याउन र अपराध नियन्त्रणमा विशेष पहल शुरु गरिएको छ । निर्वाचन केन्द्रीत विशेष सुरक्षा योजना तर्जुमा भएको छ । सुरक्षा निकायहरुमा निर्वाचन इकाइ गठन गरिएको छ । १०. सम्पत्ती शुद्धिकरण (मनी लाउन्डरिङ्ग) निवारण (दोस्रो संशोधन), अध्यादेश, २०७० र कसूरजन्य सम्पत्ती तथा साधन -रोक्का, नियन्त्रण तथा जफत), अध्यादेश, २०७० जारी गर्न आवश्यक गृहकार्य अन्तिम चरणमा पुगको छ । ११. वर्तमान सरकार गठन भएपछि वैदेशिक सहायतामा वृद्धि भएको छ । जापान, विश्व बैंक, भारत, एशियाली विकास बैंक र युरोपियन युनियन लगायतबाट सरकारले सहयोगको प्रतिवद्धता पाएको छ । १२.२०६९ चैत्रमा नेपाल सरकारले रु. ३१ अर्व ६५ करोड राजश्व असुली गर्ने लक्ष्य राखेकोमा करिव रु. ३४ अर्व असुली भएको छ । यसरी लक्ष्य भन्दा वढी राजश्व असुली भएको छ । साथै, हालै राजश्व असुलीको वृद्धिदर २२.३ प्रतिशत रहेको छ । १३.हाल सरकारको ट्रेजरीमा करिव रु. ५४ अर्व वचत रहेको छ । साथै, विदेशी मुद्राको संचिति पनि रु. ४७४ अर्व १६ करोड वरावर छ । वर्तमान सरकार गठन भएपछि समष्टिगत अर्थतन्त्रमा परिसूचकहरु सकारात्मक दिशातर्फ उन्मुख हुन थालेका छन् । १४. नेपाल सरकारका मुख्य सचिवले निर्वाचनका लागि तयार रहन, कर्मचारीलाई विदा नछोड्न, काज फिर्ता गर्न, सवारी साधन लगायनको मर्मत गर्न, निर्वाचनमा खटिने र नखटिने कर्मचारीको सूची दुरुस्त गर्न, नयाँ कार्यक्रम प्रारम्भ नगर्न तथा विदेश भ्रमण कम गर्न सबै सचिवलाई निर्देशन दिनु भएको छ ।

सर्वोच्च अदालतका न्यायाधिश रणबहादुर बमको हत्यामा तत्कालिन गृहमन्त्री विजय कुमार गच्छदारको सहयोग भएको हुन सक्ने आशंका !

2013-05-13T23:58:00.001-04:00

सरकारका वहालवाला दुइजना मन्त्रीलाइ ज्यान मार्ने धम्की
सर्वोच्च अदालतका न्यायाधिश रणबहादुर बमको हत्यामा तत्कालिन गृहमन्त्री विजय कुमार गच्छदारको सहयोग भएको हुन सक्ने आशंका प्रहरीको विषेश टोलीले गरेको छ । बमको हत्यापछी तत्कालिन गृह प्रशासनले गरेको व्यवहार र सुरक्षा निकायले अनुसन्धानमा गरेको ढिलाइले पनि यस आंशकालाई बल पुर्याएको छ । बमको हत्यामा भारतीय अपराधिक समूहको हात रहेको प्रहरीको अनुसन्धानले देखाएको छ । प्रहरीले गरेको अनुसन्धानका क्रममा उक्त भारतीय अपराधिक समूहसँग गच्छदारको नियमति सम्पर्क रहेको देखिएपछी उनी पनि यस हत्यामा संलग्न रहेको हुन सक्ने आशंका बढेको हो । प्रहरीको विषेश टोलीले गरेको कल डिटेल्स अनुसन्धानमा गच्छदारले नियमित रूपमा भारतीय जेलमा रहेका बब्लु श्रीवास्तवसँग सम्पर्कमा रहने गरेको खुलेको छ । नेपाल प्रहरीको केन्द्रिय अनुसन्धान ब्युरो (सिआईबी) उच्च स्रोतका अनुसार गच्छदारसँग बब्लुको सम्पर्क गराउने काम नेपालमा रहेर बब्लुको समूहका लागी काम गर्दै आऐका दीपक शाही 'बब्बु'ले गरेका हुन् । न्यायाधिष बम र सञ्चार व्यापारी जमिम शाहको हत्यामा एउटै आपराधिक समूहको संलग्नता रहेको समेत अनुसन्धानमा संलग्न अधिकारीहरुको दावी रहेको आजको दृष्टि साप्ताहिकले छापेको छ । बमको हत्या हुनुअघि र पछी बब्बुले गच्छदारलाई सात पटकसम्म भेटेको बताइएको छ । बमलाई बकराद अहमद नामका ब्यक्ति गोली प्रहार गरेको प्रहरी अनुसन्धानको निष्कर्ष छ । भारतीय सुरक्षा एजेन्सीको लागि
काम गर्ने भारतीय नागरिक अहमदले नै जमिम शाहलाई पनि गोली हानेको बताइएको छ । प्रहरीले अहमदलाइ नम्बर एक सुटरका रूपमा समेत उल्लेख गरेको छ । न्यायाधिश बमको हत्या बब्लुकै निर्देशनमा भएको निष्कर्षमा प्रहरी पुगेको छ । न्यायाधिष बमको गत वर्ष जेठ १८ गते शंखमुल पुल नजिकै गोली हानी हत्या गरिएको छ । बब्लु भारतको लखनउ जेलमा रहेपनि भारतीय सुरक्षा नियाकमार्फत भारत विरोधी भनेर चिनिने व्यक्तिहरुको हत्या गराउने प्रहरीको दावी छ ।
लोकमानसिह कार्कीलाइ अख्तियार दुरुपयोग आनुसन्धान आयोगमा नियुक्ती प्रकरणमा सरकारका वहालवाला दुइजना मन्त्रीलाइ ज्यान मार्ने धम्की आएको एउटा प्रतिष्ठित पत्रिकाले खुलासा गरेको छ । आइतवार प्रकाशित हिमाल खवर पत्रिकाले संवैधानिक परिषदका सदस्य रहेका संचारमन्त्री माधव पौडेल सहित अर्का एक मन्त्रीलाइ ज्यान मार्ने धम्की आएको उल्लेख गरेको छ ।
संवैधानिक परिषदको बैठक बस्ने दिन बिहान झिसमिसेमा राष्टपति कार्यालय शीतल निवास पुगेका दुइजना मन्त्रीले आफूहरुमाथी ज्यान लिने धम्की आएको बताएका हिमाल खवर पत्रिकाले उल्लेख गरेको छ । हिमाल खवर पत्रिकाले दावी गरेर लेखेको छ–
"३ वैशाख बिहान झिसमिसेमै दुईजना बहालवाला मन्त्री शीतलनिवास पुगेर ज्यान लिने ‘थ्रेट’ पाएको गुनासो राष्ट्रपतिलाई सुनाएका थिए । ती मन्त्रीले ‘मन्त्री हुँदैमा सुरक्षित हुने भए मिर्जा दिलसाद बेग मारिंदैनथे’ भन्ने सुझावसहितको चेतावनी पाएको त्यहाँ बताएका थिए । स्रोतका अनुसार, बहालवाला मन्त्रीहरूलाई त्यस्तो ‘थ्रेट’ सल्लाहका रूपमा सुरक्षा निकायबाटै आएको थियो ।"
मन्त्रीद्धयलाई धम्की दिइएको बिषयमा मिर्जादिल सादवेगको हत्या प्रसंगपनि जोडिएको छ । राप्रपाका तत्कालिन सासद एवं राज्त्रमन्त्री मिर्जादिल सादवेगको भारतीय खुफीया एजेन्सीले हत्या गरेको भन्ने उल्लेख थियो । मिर्जादिल सादवेग र संचार उद्यमी जमिम साहको हत्या एउटै प्रयोजनवाट भएको भन्ने गरिन्छ, त्यो हो भारतीय हित प्रतिकुल काम ।
मन्त्रीमाथी धम्की आएको घटना यो एउटा मात्र भने होइन । कोरिया जाने कामदारलाइ इपीएस सिस्टम मार्फत पठाउनु पर्छ भनेर अडान लिए वापत ०६१ सालमा देउवा सरकारका श्रममन्त्री रघुजी पन्तलाइ पनि अपहरण गर्ने र ज्यान लिने धम्की आएको थियो । तत्कालीन शाही नेपाली सेनाका कर्णेलले मन्त्रीलाइ अपहरणको धम्की दिएका थिए, म्यान पावर कम्पनी मार्फत ।
लोकमानसिंह कार्कीको नियुक्ती बिरुद्ध आन्दोलनको नेतृत्व गरेका कनकमणि दीक्षित प्रकाशक रहेको पत्रिकाले लेखेको भनेर कतिपयले विश्वास नगरेपनि सुरक्षा स्रोत पनि मन्त्रीहरु तनावमा रहेको बताउछ । कार्कीको नियुक्ति प्रकरणनमा संचारमन्त्री पौडेल खुलेर बोल्न चाहेका थिएनन, हतास मुद्रामा देखिन्थे ।
उसो भए नेपालका मन्त्रीलाइ ज्यान मार्ने सम्मको धम्की दिने त्यो शक्ति को होला ? सुशील कोइरालालाइ परिवन्धमा पार्ने वा झलनाथ खनाललाइ झुकाउने त्यही शक्ति हो जसले मन्त्रीको ज्यानलिने धम्की दियो । अनुमान गर्नुस । अनुमान गर्न नसके थाहा पाउनुस । त्यही शक्ति जसले सार्वभौम नेपाललाइ आफ्नो मुलुकको ‘प्रान्त’ जस्तो ठान्ने गरेको छ ।

प्रचण्डको चमत्कार हेर्न त्यत्तिकै भयो बरु आज हेर्नुस यी हावामा बस्ने वास्तविक जादुगरको चमत्कार !

2013-05-13T23:45:00.000-04:00

केही घटना, पात्र र प्रवृत्ति अनि त्यस पछाडिका दृश्य/अदृश्य शक्ति हेरौं, दोषी लोकमान कि बाह्य सञ्चालित चारदल नेतृत्व र रेग्मी ?

2013-05-07T09:11:00.000-04:00

- युवराज घिमिरे

लोकमानसिंह कार्की मुलुकको राजनीतिक विवादको केन्द्रमा छन्। प्रधानमन्त्री खिलराज रेग्मी नेतृत्वको संवैधानिक परिषदले अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगको अध्यक्ष पदमा कार्कीको नाम सिफारिस गरेपछि नागरिक समाज, सञ्चार माध्यम र २०६२/६३ आन्दोलनको एउटा पक्ष सडकमा ओर्लेका छन्। उक्त विरोधको एउटा दुःखद पक्ष के हो भने, त्यो केही ‘पात्र’हरूविरुद्ध जाँदैछ, तर मुलुकका लागि घातक प्रवृत्तिलाई चुनौती दिने साहस गरेको छैन। केही घटना, पात्र र प्रवृत्ति अनि त्यस पछाडिका दृश्य/अदृश्य शक्ति हेरौं। २०६३ वैशाख १५ मा राजा ज्ञानेन्द्रले गिरिजाप्रसाद कोइरालालाई प्रधानमन्त्री पदको सपथ दिलाएपछि शान्ति प्रक्रिया र ‘लोकतन्त्र’का सर्वाधिक दृश्य पात्रका रूपमा देखा परे कृष्णप्रसाद सिटौला। रायामाझी आयोग गठन भयो, जनआन्दोलन दबाउन सरकारले गरेको बल र धनको प्रयोग या ‘दुरुपयोग’बारे छानबिन गर्न। आयोगमा कांग्रेस र एमालेका राजनीतिक समर्थकहरू नियुक्त गरिए। सर्वोच्चका अवकाशप्राप्त न्यायाधीश कृष्णजंग रायामाझी अध्यक्ष भए। तर, आयोगले छानबिन सुरु गर्नुपूर्व नै सिटौलाले नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी र राष्ट्रिय अनुसन्धान आयोगका प्रमुख र उप–प्रमुखलाई निलम्बन गरे, गृहमन्त्रीको हैसियतमा। त्यसै अवस्थामा उनीहरूले अवकाश प्राप्त गरे।

सशस्त्रमा तीन नम्बरमा रहेका आफ्ना भाइलाई प्रमुख बनाउन नम्बर एक र दुईको बलिदानको ‘सूत्र’ उनैले जन्माएका थिए। निजामतीतिर शाही शासनकालमा मुख्यसचिव लोकमानसिंह कार्कीलाई हटाउन उनैले
भूमिका खेलेका थिए।

समय र परिस्थिति फेरियो। सिटौलाले वर्तमान अदुअ आयोगको अध्यक्षमा कार्कीको नियुक्तिलाई मंगलबार बिहान ११ बजेपूर्व नै औपचारिकता दिन राष्ट्रपति रामवरण यादवलाई फोन गरे, एक किसिमले दबाब दिएर। के सिटौला यो सबै काम आफ्नो विवेकले गरिरहेका छन्। या, कसैको अरौटेका रूपमा?

सिटौलालाई नेपालको ‘अग्रगामी परिवर्तन’मा मुख्य पात्रका रूपमा नेपाली जनताले स्वीकार गरेनन्। २०६४ सालको संविधानसभा निर्वाचनमा उनी निर्वाचित भएनन्। तर, उनको भूमिका नेपाली कांग्रेस र नेपाली राजनीतिमा यथावत रह्यो। कसको र कुन प्रवृत्ति तथा शक्तिको आडमा?

लोकमानसिंह कार्कीको नियुक्तिको सिफारिस चारदलीय संयन्त्रले गर्‍यो। त्यसमा चार पार्टीका प्रमुखहरू सदस्य छन्। चार दल नेतृत्व खिलराज रेग्मी नियुक्तिमा जस्तै दोहोरो मान्यता प्रदर्शन गरिरहेका छन्– कार्कीको नियुक्ति सिफारिस गर्ने, तर बाहिर हुनुहुँदैन भन्ने। विभिन्न पार्टीहरू, खासगरी कांग्रेस र एमालेसँग आबद्ध विधार्थी तथा युवा संस्थाहरूले कार्कीको नियुक्तिलाई विरोध गरेका छन्। तर, आफ्ना दलका नेताहरूको राजीनामा मागेका छैनन्। नेपाली राजनीति (सञ्चार र नागरिक समाज अपवाद छैनन्) को यही द्धैध चरित्रका कारण मुलुक (राज्य) को अधिकारिकता र उसको नैतिक हैसियत गुमेको छ। यही दोहोरो चरित्र र नेताहरूको बिकाउ प्रवृत्तिले विदेशी हस्तक्षेप निम्त्याएको छ। त्यसका लागि चार दल दोषी छन्।

विगत पाँच वर्षमा कूटनीतिक (राजदूत), महत्वपूर्ण संवैधानिक पद र अन्य राजनीतिक नियुक्तिहरूमा या त आर्थिक लेनदेन निर्णायक बनेको छ, या दलीय अंशबन्डा। विरोधमा पनि दोहोरो मान्यता देखिएको छ। हिसिला यमीको दिदीको नाम विवादास्पद रूपमा नै लोकसेवा आयोग प्रमुखका रूपमा सिफारिस गरिएको छ। त्यो मामिलालाई कसैले उठाएको छैन। तर, यो प्रकरणमा अहिलेको विरोधले कार्कीको नियुक्ति रोकिए ‘प्रतिगमन’ सच्चिने सन्देश दिएको छ।

मुख्य कुरा जवाफदेहीता हो, प्रजातन्त्रमा। कार्कीलाई एउटा कर्मचारीकै रूपमा नियुक्ति गर्न खोजिएको छ। त्यो नियुक्तिका लागि सिफारिस गर्ने नेताहरू अग्रगमनका पक्षघर, अनि कार्की प्रतिगामी, यो द्धैध मान्यता हो।

अहिलेको चुनौती भनेको धरापमा परेको राष्ट्रियता र नेपालमा नेपालीहरूकै आत्मनिर्णयको अधिकार पुनर्स्थापित गर्नु हो। शान्ति र परिवर्तनका नाममा निम्तिएको आन्तरिक मामिलामा विदेशी हस्तक्षेप बन्द गराउनु यसको सर्वाधिक महत्वपूर्ण सर्त हो। लोकमानसिंह कार्कीको नियुक्तिको समर्थन र विरोधले मौलिक समस्या सम्बोधन गर्दैन।

विगत छ वर्षमा अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग मुर्कट्टा बनेको छ। मुलुकमा भ्रष्टाचार मौलाएको छ। चार प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल, माधव नेपाल, झलनाथ खनाल र बाबुराम भट्टराईले ७० करोड रुपैयाँ ढुकुटीबाट बाँडे, तजबिजी अधिकार प्रयोग गरेर। भगवती काफ्लेले माओवादी लडाकुलाई सरकारी रकम बाडिँदा भएको हिनामिनाको छानबिन गर्ने साहस गरेनन्, आयोगको सचिवका रूपमा। उनले छानबिनको अधिकार माओवादी पार्टीसँगै भएको आसयको मन्तव्य दिए। सुडान घोटालामा सिटौलाले गृहमन्त्रीका रूपमा पर्दा पछाडिबाट सबै काम गरे, तर अख्तियारले उनलाई छुन सकेन। भ्रष्टाचारले व्यापक रूप लिँदा लोकतन्त्रलाई कमजोर गरेको तथ्यलाई हामीले आन्दोलनमार्फत् चुनौती दिएनौं।

मन्त्रीका रूपमा हिसिला यमीलाई तत्कालीन भारतीय राजदूत राकेश सुदको निम्तो आयो, हैदराबादमा एउटा आइटी पार्क निरीक्षण गर्न। योसँगै ‘निर्देशन’ पनि आयो त्रिभुवन विमानस्थलमा भारतीय एयर मार्सल राख्न। दाहालको प्रधानमन्त्रीत्वमा सायद १/२ जना अन्य माओवादी मन्त्रीले विरोध नगरेका भए त्यो निर्देशन कार्यान्वयन भइसक्ने थियो। हिसिला–पति बाबुरामले त के नै बाँकी राखे र? ‘अग्रगमन र परिवर्तन’लाई स्थापित गर्न खटिएका ‘नाइके’हरूबाटै राष्ट्रियता कमजोर गरिएका अनेकौं उदाहरण छन्।

राष्ट्रियता भनेको मान्यता र पद्दति दुवै हो। राजतन्त्रको समाप्ति एउटा असंवैधानिक सरकारद्धारा र असंवैधानिक शैलीमै नभएको भए विदेशी शक्ति(हरू)को सक्रियता या निर्णायक हैसियत यो रूपसम्म आउने थिएन। नेपाली जनता यो विषयमा प्रत्यक्ष सहभागी भएको भए परिवर्तन दीगो र स्वीकार्य हुने थियो। माओवादी निमित्त नायक बनेको र नेपाली कांग्रेस तथा एमाले मौन अनुमोदक बनेको त्यो खेलपछि नेपाली सेना र न्यायपालिका (सर्वोच्च अदालत) लाई समाप्त पार्ने खेल थियो। कटवाल प्रकरण असफल प्रयोग साबित भयो, सेनालाई समाप्त पार्न। तर, सर्वोच्च सिध्याउनसके उनीहरूले, रेग्मीलाई प्रधानमन्त्रीका रूपमा स्वीकारेर।

खिलराज रेग्मी प्रधानमन्त्री बन्दा नेपाली जनताको संलग्नता थिएन। त्यसमा चार दलका नेतृत्वले अहिलेसम्म नखुलाएको ‘बाध्यता’ निर्णायक बन्यो। भारतको सक्रियतामा नेपालमा आफूलाई सरोकारवाला ठान्ने कूटनीतिक नोकरशाहीले त्यसलाई अनुमोदन गर्‍यो। अर्थात् विदेशी लोकमानहरूको न्यायपालिकाको स्वतन्त्रता समाप्त गर्ने भूमिकालाई हामीले स्वीकार गर्‍यौं, राष्ट्रपति नतमस्तक बने। हामीले त्यसैलाई अग्रगमन मान्यौं। एउटा खतरनाक पूर्वदृष्टान्त जन्मियो, बाह्य हस्तक्षेपमा।

जनउत्तरदायी राजनीतिक पद्दति र प्रजातान्त्रिक व्यवस्थाको सुदृढीकरणमा कुनै पनि अयोग्य व्यक्तिको नियुक्तिलाई अदालतले दूधको दूध, पानीको पानी गर्न सक्छ। राजनीतिक पद्दति स्वतन्त्र न्यायपालिका र प्रजातान्त्रिक मर्यादा मासेपछि व्यक्तिकेन्द्रित राजनीति र शासन अगाडि बढ्छ। अधिनायकवाद जन्मिन्छ। रेग्मी सरकारको अस्तित्व स्वीकार गर्ने, चार दलका ठालु नेताहरूलाई अग्रगामी मान्दै यताका राजनीतिक असफलता र भ्रष्टाचारमा जवाफदेही नबनाउने, राष्ट्रपतिले गरेको सर्वोच्चको अवमूल्यनलाई बेवास्ता गर्ने, अनि कुनै एक व्यक्तिको नियुक्तिलाई समग्र प्रतिगमन मान्ने प्रवृत्तिको दीर्घकालीन सकारात्मक असर हुन सक्दैन।

*********************

हामीले थामेको भ्रम थियो, मुलुक ९९ प्रतिशत त विदेशीले नै चलाउँदा रहेछन्

- तत्कालीन जलस्रोतमन्त्री बलदेव शर्मा मजगैयाँ

निष्ठा, स्वाभिमान र सदाचार राजनीतिका आधारभूत तत्व हुन् भनेर अहिले कसैले सुनाइदियो भने स्कुल–कलेज पढ्दै गरेका युवा खित्खिताएर हाँस्लान् । भन्लान्, बडा गजब जोक मार्नुभयो !
जुन चिज देख्दै देखेको छैन, त्यो कसरी पत्याउन् त तिनले ?
सम्झनामा आएसम्म अहिले राजनीतिमा सक्रिय कुनै पनि ठूला–साना यस्ता नेता छैनन्, जसले निष्ठा, स्वाभिमान र सदाचार पालना गरेको होस् । जसलाई हाम्रा नेता भनेर गर्वले छाती फराकिलो पार्न पाइयोस्, मुलुकको भविष्य बनाउलान् भनेर आशा राख्न सकियोस् ।
बिपी, गणेशमान, किशुनजी त मिथक नै भइसके । मनमोहन अधिकारी, मदन भण्डारी, भीमबहादुर तामाङ वा अरू केही एक्कादुई नेताहरू जसले राजनीतिमा असल गुण जोगाएर राखेथे, ती पनि सम्झनाबाट बिस्तारै धूमिल हुँदै गएका छन् ।
अब त राजनीतिमा कि पावर ब्रोकरहरू छन्, कि सत्ताका लोभीहरू । कि विदेशी एजेन्टहरू छन्, कि बहुजिब्रेहरू । कमसेकम स्कुल–कलेजका विद्यार्थीहरू यस्तै ठान्छन् ।
स्थिति लगभग त्यस्तै छ पनि ।
बहुचर्चित लोकमानसिंह कार्की (जसका अगाडि चार प्रमुख दलका नेताहरू र मुलुकका उच्च शक्तिकेन्द्र नतमस्तक देखिए) आफ्नो मन्त्रालयको सचिवमा आएपछि राजीनामा दिएका तत्कालीन जलस्रोतमन्त्री बलदेव शर्मा मजगैयाँ अहिले नेपाली राजनीति देखेर विरक्तिएका छन् । राजनीतिभन्दा तीर्थाटन र आध्यात्मिक अध्ययनमा बढी व्यस्त छन् हिजोआज ।
राजनीति नै सत्य हो भनेर जीवन अर्पित गरेका उनी सत्यको खोजीमा तिलगंगास्थित शिवपुरी बाबा आश्रम जान्छन् । साधुसन्त भेट्छन् । गम खान्छन् ।
६३ वर्ष उमेरसम्म र झन्डै पाँच दशकको राजनीतिमा कसैसँग एक रुपैयाँ नमागेका र आफ्ना अग्रजहरू बिपी, गणेशमान र किशुनजीले सिकाएका राजनीतिका असल गुण जोगाएरै राखेका मजगैयाँ यतिखेर किनारामा फ्याँकिएका छन् । पदीय राजनीतिको यो समयमा उनको अहिलेको चिनारी कांग्रेस महासमिति सदस्यमात्र हो । त्यो पनि पूर्व केन्द्रीय सदस्यको हैसियतले स्वतः आइलागेको ।
निष्ठापूर्ण राजनीतिको कुरा गर्ने हो भने चाहिँ उनी एउटा वीउ हुन् ।
राजनीतिको अनुहार देखेर दिक्क भएका छन् । भन्छन्, ‘पहिला सगर नै हामीले थामेको भ्रम थियो, बिस्तारै २० प्रतिशत विदेशीले चलाउँछन् भन्ने लाग्यो, पछि आधा त बाहिरबाटै हुँदो रहेछ भन्ठानेँ, अहिले त लाग्छ– मुलुक ९९ प्रतिशत त विदेशीले नै चलाउँदा रहेछन् ।’

...

मजगैयाँको सम्झनामा ‘२०५० सालसम्मै पनि नेपाली राजनीति स्वार्थले डोरिएको थिएन, असल गुणले नै भरिएको थियो ।’
बहुदलीय व्यवस्था स्थापनाका लागि भएको २०४६ सालको आन्दोलनसम्म त राजनीतिमा खराब कामका लागि कुनै स्पेस नै थिएन ।
२०४७ सालमा किशुनजीको सरकारले संविधान बनाउन्जेल सब ठीक थियो । २०४८ सालमा नेपाली कांग्रेसले बहुमतको सरकार बनाएर गिरिजाप्रसाद कोइराला प्रधानमन्त्री हुञ्जेल पनि ठीक थियो । सैद्धान्तिक आधारमै लडिएको थियो, त्यतिखेरको चुनाव ।
त्यसपछि एक/दुई वर्ष पनि राजनीति खासै बिग्रन पाएन ।
पचासको सुरुताका जब कांग्रेस अनौपचारिक रूपमा विभाजित भयो, यसका सांसदहरू ३६ र ७४ मा बाँडिए, राजनीतिमा प्रलोभन, खरिदबिक्री र अस्वस्थ प्रभावको खेल सुरु भयो ।
त्यो क्रम बढ्दै २०५१ पछिको त्रिशंकु संसद्मा आफ्नो पक्षमा सांसदहरू पार्न नेताहरू लागिपरे । राजधानीका काठमाडौं होटल र शंकर होटलमा सांसदहरू थुनिए, किनबेचका लागि ।
सांसदहरूलाई प्रभावमा पार्न पैसाको खोलो बग्न थाल्यो । दोस्रो वा तेस्रो तहका नेताहरूसँग प्रमुख नेताहरू परतन्त्र हुन थालेपछि राजनीतिको निष्ठा डगमगायो ।
२०५१ सालको मध्यावधि चुनावसम्म नेताहरू अर्कै भइसकेका थिए । राजनीतिमा निष्ठाको मूल्य खस्कन थालेको थियो ।
दाङकै कुरा गर्ने हो भने एउटा क्षेत्रमा खुमबहादुर खड्काले करोडौं खर्च गरेर चुनाव लड्ने ल्याकत बनाइसकेका थिए भने अर्को क्षेत्रमा बलदेव मजगैयाँलाई टिकटै नदिलाउन उनकै जिल्लाका केही प्रभावशाली भिडिरहेका थिए ।
तर, मजगैयाँलाई केन्द्रबाटै किशुनजीले टिकट पठाइदिए । र, खड्काविपरीत उनी केही लाख रुपैयाँको भरमा आफूलाई जनप्रतिनिधि उभ्याउन सफल भए ।
खड्का र मजगैयाँ दुवैले चुनाव जिते ।
मजगैयाँले चुनाव २०४८ सालमा पनि लडेका थिए, खड्काजसरी नै । त्यतिखेर चुनावमा खन्याउन खड्कासँग पनि पैसा थिएन । मन्त्री भइसकेका थिएनन् ।
कांग्रेस कोषाध्यक्ष शैलजा आचार्यले मजगैयाँ र खड्का दुवैलाई २५/२५ हजार रुपैयाँ पठाइदिएकी थिइन् । मजगैयाँले चुनाव हारे, मध्यपश्चिमभरि उनकै क्षेत्रमा एमालेले जनमोर्चासँग गठबन्धन गरिदियो ।
२०४८–५१ को तीन वर्ष मजगैयाँ दाङमै कांग्रेसको किल्ला मजबुत बनाउँदै बसे । लामो समयसम्म मजगैयाँसँगै बनारसमा बसेर पढेका उनकै जिल्लाका खड्का यहीबीच राजनीतिमा एउटा नक्षत्र बनेर चम्किए, बिस्तारै बद्नाम भए, अहिले त राजनीतिक भ्रष्टाचारका कारण जेलमै छन् ।
कांग्रेसको छत्तीसे र चौहत्तरे समीकरणले बिग्रन थालेको राजनीति २०५१ सालको एमाले सरकारका कारण केही ट्र्याकमा आयो । नौ महिनामै एमाले सरकार गिर्यो, त्यसपछि लगातार साढे चारसम्म मुलुकमा त्रिशंकु सरकार चल्यो जसले राजनीतिको उछित्तो काढिदियो ।
२०५६ सालको चुनावसम्म नेताहरूको नाम कम भइसकेको थियो, बद्नाम बढी ।

...

२०४८ सालको चुनाव हारेपछि गिरिजाप्रसाद कोइरालाको क्याबिनेटले मजगैयाँलाई सहकारी विकास बोर्डको अध्यक्षमा नियुक्त गर्यो । उनलाई कसैले सोधेकै थिएन ।
बधाईका फोन आउन थाले ।
सोध्दै नसोधी सरकारले आफूलाई अध्यक्ष नियुक्त गरेको भन्दै उनी रिसाए र कोइरालालाई फोन गरे, ‘मलाई किन अध्यक्ष बनाउनुभयो ? म जिएम, चेयरम्यान खान राजनीतिमा लागेको हो ?’
कोइरालाले भने, ‘तिम्रै लागि भनेर गरेको हो, तिमीलाई खान मन छैन भने म नाम फिर्ता लिइदिन्छु, अहिलेसम्म अनुमोदनका लागि राजाकहाँ गइसक्या छैन ।’
मजगैयाँले नाम फिर्ता लिइदिन आग्रह गरे । कोइरालाले फिर्ता लिइदिए ।
दुई सातापछि मजगैयाँलाई किशुनजीको फोन आयो । मजगैयाँ कांग्रेसको जिल्ला सभापति थिए, किशुनजी केन्द्रीय सभापति ।
किशुनजीले भने, ‘तपाईं तुरुन्त काठमाडौं आउनुस् ।’ अरू केही भनेनन् ।
पार्टी सभापतिको आदेश मान्नैपथ्र्यो । मजगैयाँ नाइटबस चढेर काठमाडौं आए ।
सोझै नयाँ बानेश्वरस्थित पार्टी कार्यालय पुगे । किशुनजीको कोठामा बेनीबहादुर कार्की, योगप्रसाद उपाध्याय, वासु रिसाल थिए । किशुनजीले उनीहरू सबैलाई ‘बाहिर जानू’ भन्दिए ।
सबै बाहिर गएपछि किशुनजीले मजगैयाँलाई भने, ‘ल, त्यो छिस्किनी लगाउनुस् ।’
बुढाको कानमा कसैले केही सुनाइदियो र साफसँग गाली गर्ने भए कि भनेर मजगैयाँ डराए ।
किशुनजीले भने, ‘सहकारी विकास बोर्डको अध्यक्ष किन खानुभएन ? कांग्रेसका २२ जना नेता आएका थिए त्यो पद माग्न ।’
मजगैयाँले भने, ‘किशुनजी मलाई यत्ति सोध्न काठमाडौं बोलाउनुभएको ? यो त म फोनमै पनि भन्न सक्थेँ नि ।’
किशुनजीले भने, ‘यो महत्वपूर्ण कुरा हो ।’
मजगैयाँले विस्तारमा भने, ‘किशुनजी, हामीले राजनीतिमा धेरै दुःख पाएका छौं, तर त्यो दुःख पद खान पाएको होइन । किन खानु मैले यो पद ? हो, मैले चुनाव हारेँ, तर अर्को चुनाव पनि त हुन्छ । मेरो जनप्रतिनिधि बन्ने इच्छा हो, पद खाने होइन । जनताको प्रतिनिधि त तपाईं पनि बन्न सक्नुभएको छैन । मैले जिएम, चेयरम्यान खाएँ भने तपाईंले नै मलाई अर्को चुनावमा टिकट दिनुहुन्न । मेरो बाटो त्यो होइन किशुनजी ।’
किशुनजी बसेको ठाउँबाट उठेर मजगैयाँ भएठाउँ आए र उनलाई धाप मारे ।
‘म खुसी भएँ, जानुस्, जिल्ला जानुस्, काम गर्नुस्, अर्को चुनावमा तपाईं टिकट माग्न पनि आउनु पर्दैन, तपाईंको टिकट पक्का भयो, मै पठाइदिन्छु ।’
२०५१ सालको चुनावमा उनलाई टिकट नदिलाउन दाङ कांग्रेसका थुप्रै नेता लागे । खुमबहादुरले पनि नेतृत्वलाई भने, ‘मजगैयाँले चुनाव जित्दैनन्, उनलाई टिकट दिएर कामै छैन ।’
मजगैयाँ भने दाङमै ढुक्कले पार्टीकै काममा लागिरहे । टिकट माग्न आएनन् । उनी किशुनजीभन्दा गिरिजाबाबुसँग निकट थिए । तर, टिकटका लागि न किशुनजीलाई फोन गरे, न गिरिजाबाबुलाई ।
पछि किशुनजीले खुमबहादुरकै हातमा उनको टिकट र ५० हजार रुपैयाँ पठाइदिए ।

...

२०५६ सालको चुनाव जितेपछि किशुनजीले उनलाई शिक्षामन्त्री बनाउन खोजेका थिए । तर, खुमबहादुरलाई मन्त्री बनाउनुपर्ने भएपछि किशुनजीले दाङकै अर्का नेता मजगैयाँलाई मन्त्री बनाउन सकेनन् ।
किशुनजीको सरकार ढलेपछि कोइरालाले उनलाई कृषि राज्यमन्त्री बनाए । त्यसबेला उनी कांग्रेस संगठन विभाग प्रमुख थिए । मजगैयाँले सपथ खान मानेनन् । कोइरालालाई भने, ‘म कांग्रेसको संगठन विभाग प्रमुखलाई राज्यमन्त्री बनाएर तपाईंले पार्टीकै अवमूल्यन गर्नुभयो ।’
कोइरालाले बाध्यता बताए । मजगैयाँसँगै अरू केहीलाई पनि राज्यमन्त्री दिने उनको दाउ रहेछ । मजगैयाँलाई फुल मन्त्री दिए अरुले राज्यमन्त्रीमात्र खान नमान्लान् भन्ने कोइरालाले ठम्याएका थिए ।
मजगैयाँलाई सम्झाए, ‘राज्यमन्त्री भए पनि क्याबिनेटसरह हो, तपाईंको मन्त्रालयमा अर्को फुल मन्त्री हुँदैन ।’
मजगैयाँले माने ।
केही महिनापछि कोइरालाले उनलाई जलस्रोतमन्त्री बनाए । तर, त्यो पदमा उनी दुई महिना पनि टिक्न सकेनन् ।
लोकमानसिंह कार्कीलाई आफ्नो मन्त्रालयको सचिवमा ल्याउने निर्णय आफूलाई थाहै नदिई गरिएपछि उनले मन्त्रीबाटै राजीनामा दिए । आफूले मन नपराएको मान्छे आफ्नै मन्त्रालयमा आफूलाई थाहा नै नदिई सचिवमा ल्याउने निर्णयले मजगैयाँलाई खल्लो लाग्नु स्वभाविकै थियो ।
कोइरालाकहाँ राजीनामा बुझाइदिए र भने, ‘गिरिजाबाबु, तपाईंले अर्कै मान्छे दिन्छु भन्नुभएको थियो, दिनुभएन, म लोकमानसँग काम गर्न सक्दिनँ ।’
कोइरालाले राजीनामा स्वीकृत गरेनन् । फकाउने प्रयास गरे ।
झन्डै दुई हप्तासम्म कोइरालाले राजीनामा स्वीकृत नगरेपछि मजगैयाँ आफैं उनलाई भेट्न गए । बाझे । झगडा गरे– आफूले नदिनू भनेको मान्छे सचिव दिने, राजीनामा पनि स्वीकृत नगर्ने ?
कोइरालाले उनको राजीनामा स्वीकृत गर्नैपर्यो ।

...

तत्कालीन स्थानीय रजौटाले दाङको मजगाउँ वीरता दिएपछि प्युठानबाट बसाइँ सरेका पोखरेलहरूले मजगैयाँ उपनाम लेख्न थालेका हुन् जो अहिलेसम्म आइपुग्दा थर नै हो कि भइसकेको छ ।
मजगैयाँ स्कुल उमेरदेखि नै राजनीतिमा लागिसकेका थिए । २०१५ सालको चुनावमा उनी ८ वर्षका थिए, बुबा कांग्रेसका परिचित नेता । चुनावको कार्यालयजस्तो नै थियो मजगाउँस्थित उनीहरूको घर ।
भरतपुरबाट एसएलसी गरेका मजगैयाँ जब दाङमा खुलेको महेन्द्र बहुमुखी क्याम्पसमा ११ पढ्न फर्किए (हो, त्यतिखेर पनि ११÷१२ शिक्षा प्रणाली थियो), लेनिन शताब्दीको अवसरमा कम्युनिष्टरूले गरेको प्रदर्शनीमा तोडफोड गरेबापत समातिए । त्यतिखेर उनी नेपाल स्टुडेन्ट युथ लिग (एनएसवाइएल) सँग आबद्ध थिए ।
देशभरि लेनिन शताब्दीको कार्यक्रम गर्न सरकारले तत्कालीन कम्युनिष्टहरूलाई अनुमति दिएको थियो । दाङमा पनि लेनिनको सिनेमासहित प्रदर्शनी आयोजना गरिएको थियो । त्यो हेर्न पुगेका मजगैयाँ र उनका साथीहरू रिसले आगो भए । प्रदर्शनी आयोजना भइरहेको रझेनास्थित पुस्तकालय तोडफोड गरिदिए ।
‘कम्युनिष्ट शासन नभई देश बन्न सक्दैन’ भन्ने लेनिनको उक्ति लेखेको बोर्ड मजगैयाँले भाँचिदिए । समातिएका उनी र उनका साथीहरूलाई अञ्चलाधीश कार्यालय लगियो । सहायक अञ्चलाधीशले पुछताछ गरे ।
मजगैयाँले उल्टै सोधे, ‘यो कम्युनिष्ट व्यवस्था कि पञ्चायती व्यवस्था ?’
सहायक अञ्चलाधीशले जवाफ दिए, ‘पञ्चायती व्यवस्था ।’
मजगैयाँले भने, ‘पञ्चायती व्यवस्था हो भने कम्युनिष्ट शासन नभई देश बन्न सक्दैन लेखेर प्रचार गर्न पाइन्छ ?’
सहायक अञ्चलाधीश एकछिन केही बोलेनन् । केहीबेरमा भने, ‘सरकारले प्रदर्शनीका लागि स्वीकृति दिएको थियो, त्यहाँ किन तोडफोड गरिस् ?’
मजगैयाँले आफूलाई निर्दलीय पञ्चायती व्यवस्थामा कम्युनिष्ट शासन नभई देश चल्न सक्दैन लेखेको चित्त नबुझेको बताएपछि सहायक अञ्चलाधीश चुप भए ।
त्यही वर्ष एघारको नतिजामा सबै विद्यार्थी फेल भए । मजगैयाँ र उनका साथीहरू बनारस जाने दाउ खोजिरहेका थिए । उनको मनसाय थियो, बनारसमा बिपीलगायत राजनीतिज्ञहरूलाई भेट्ने, पढ्ने पनि ।
दाङमा बसेर ११ पढ्न सकिँदैन भन्ने घरमा जिरह गरेर उनीहरू बनारस हान्निए । टोलीमा मजगैयाँ, खुमबहादु खड्का, तीर्थराज चेतु, मुकुन्द गौतम, महादेव शाह लगायत थिए ।
बनारसमा आइए पढुञ्जेल सँगै पनि बसे ठिटाहरू । पार्टीसँग नजिकिए । बिपीलाई भेटे । राजनीतिक चेतना गहिरिँदै थियो ।
बनारसमा त जो थिए, सबै निष्ठाले राजनीतिमा लागेका थिए ।
दाङ आएका बेला पञ्चायती व्यवस्थाबिरुद्ध पम्प्लेटिङ गर्ने क्रममा उनी साथीहरूसहित समातिए । उनीहरूलाई सल्यान जेल हालियो, १९ महिनासम्म ।
सल्यान जेलमा उनीहरूले भोक हडताल गरे । उनीहरूलाई बीए पास नगरेको भनेर राजबन्दीको सुविधा दिइँदैन थियो । फौजदारी मुद्दा परेका अन्य कैदीसरह नै व्यवहार गरिन्थ्यो ।
एक हप्ता भोक हड्ताल गरेपछि भर्खर माननीय भएका मरिचमान सिंह उनीहरूसँग वार्ता गर्न आए । उनीहरू छाडिए ।
१९ महिनापछि बनारस फर्कंदा कोही पढिरहेका थिएनन् । उनका साथीहरू कलेजमा भर्नामात्र भएर राजनीतिमै दौडिरहेका थिए ।
मजगैयाँले उक्साए, बीए पास नगरी नेपाल सरकारले त राजबन्दी मान्दैन, यसकै लागि भए पनि पढ्नुपर्छ साथी हो ! राजनीति र पढाइ सँगै लैजानुपर्छ ।
पढ्न छाडेका उनका अन्य साथीहरू पनि कम्मर कसेर पढ्न थाले । सबै बीए पास भए । मजगैयाँले त बनारस हिन्दू विश्वविद्यालयबाट एमए नै गरे ।
विश्वविद्यालयमा नेपाली विद्यार्थीको संस्था त थियो तर त्यहाँ सबै पञ्चायती समर्थक थिए । बिस्तारै कांग्रेस, कम्युनिष्ट समर्थक विद्यार्थीहरू आफ्नै संगठन विस्तार गर्नतिर लागे । नेपाल सरकारले बनारसका विद्यार्थीमाझ कतिपय जासुस पनि छाडेको थियो ।
बनारसमा नेविसंघ गठन भयो जसको पहिलो सभापति मजगैयाँ नै भए । ‘त्यतिखेर बनारसमा हामी नेपाली विद्यार्थीको ठूलो हुल थियो, एकपटक पिकनिक जाँदा ५÷६ सय हुन्थ्यौं,’ मजगैयाँ सम्झन्छन् ।
बनारसले नै उनलाई नेता बनायो । सुसंस्कृत र निष्ठावान नेता । साच्चिकै समाजवादी ।
समयक्रममा उनका अधिकांश साथी र सहकर्मीहरू फेरिए । राजनीतिमा बल, पैसा र तिकडमबिना केही हुँदैन भन्ने दर्शनबाट डोरिँदै गए ।
मजगैयाँ भने अहिलेसम्म फेरिएका छैनन् । बिपी, गणेशमान र किशुनजीले डोर्याएको पथमै हिँडिरहेका छन् ।

...

हिजोआज भने करिब पाँच दशक आफू होमिएको राजनीति सत्य होइन रहेछ भन्ने भावनाले उनी कहिलेकाहिँ छट्पटिन्छन् ।
‘हामी राजनीतिका स–साना घटनामा पनि मर्न र मार्न तयार थियौं,’ राजधानीको कपनस्थित घरमा हिन्दू धर्मशास्त्रका किताबको आडैमा उत्तम नेपालीले बनाएको पेन्टिङको तल बसेर हामी (म र सहकर्मी किरण भण्डारी) मजगैयाँसँग गफिइरहेका थियौं ।
उनको अनुहारमा दार्शनिक छाया पर्यो, ‘राजनीतिको लागि यत्रो सहादत तर धर्मको लागि किन कोही उभिँदैन भन्ने सोचेर मेरो मनमा धेरै दिनसम्म द्वन्द्घ भइरह्यो ।’
उनी मानवीय मूल्य र धर्ममा बढी घोत्लिन थाले । संविधानसभाको चार वर्षमध्ये लामो समय उनले तीर्थाटन गरेर बिताए । ‘संविधान बन्दैन भन्नेमा स्पष्ट थिएँ तर सभासदको हैसियतले कसैलाई त्यसो भन्न पनि सक्दिन थिएँ, बरु तीर्थव्रतमा लाग्छु भनेर नेपाल–भारतका थुप्रै ठाउँ घुमेर बिताएँ,’ उनी खुल्छन् ।
अध्यात्मको गहिराइ मार्ने क्रममा ब्रह्मकुमारीमा लागे । शिवपुरी बाबालाई पढे । थुप्रै साधुसन्तको संगत गरे ।
सत्यको खोजी, ध्यान र साधनामा लामो समय बिताउन थाले ।
अहिले अध्यात्म उनको जीवनको महत्वपूर्ण पाटो भएको छ । उनको छट्पटी केही हदसम्म शान्त भएको छ ।

...

मजगैयाँको पुरानै चस्का हो साहित्य । सात कक्षामा पढ्दैदेखि कविता लेख्न थालेका उनलाई पूर्ण कदको कृति लेख्ने प्रेरणा भने २०४६ सालको आन्दोलनमा थुनिँदा मनमा उब्जेको डरले दिएको हो । यसअघि जेलमै छँदा उनले लेखेको खण्डकाव्य ‘लाहुरे’ प्रहरीले दम्पच पारिदिएको थियो ।
छयालीस सालमा जेल परेपछि आन्दोलन तुहिन्छ कि भन्ने एकप्रकारको डर थियो । कसैगरी आन्दोलन रोकियो भने जेलमा परेकालाई मार्छन् भन्ने लागेको थियो मजगैयाँलाई । रातिराति एघार बजे जेलबाहिर निकालेर मुटुमा त्रास भर्थे तत्कालीन शासकहरू । मरियो भने जुनी यत्तिकै जाने भयो भन्ने भयले उनले एउटा उपन्यास लेख्ने सोच बनाए ।
जेलकै बन्दीहरूबाट कथा पाएर सुन चाल्नेहरूको जीवनवृत्तिमा आधारित उपन्यास लेखे– नरमणि ।
यसबाहेक उनका थुप्रै उपन्यास छापिएका छन्– कुहिरो, चारु, विवशता, मानसी । कथाकिताब ‘संकल्प’ पनि निकालेका छन् । कवितासंग्रह पनि छापेका छन् । एल्बम पनि निकालेका छन् ।
साहित्यप्रतिको लगावले उनलाई जीवनप्रति सन्तुष्टि दिएको छ । ‘कतिपय टेन्सन भयो भने गिलास लिएर बस्छन्, म चाहिँ कलम लिएर बस्छु ।’

...

निष्ठाको राजनीति बत्ती बालेर खोज्नुपर्ने युगमा बलदेव मजगैयाँ नाउँ गरेको वीउ भविष्यलाई जोगाएर राख्नैपर्छ । एकै दशकअघिसम्म पनि राजनीति र प्रशासनयन्त्रमा राम्रा मान्छे थिए भन्ने अनुभव साट्ने मजगैयाँ नेताहरूलाई टिप्स दिन्छन्, ‘कि खान सकिन्छ, कि काम गर्न सकिन्छ । खाने पनि, काम पनि गर्ने सम्भव हुँदैन । नखाएपछि काम गर्न धेरै सजिलो हुन्छ, अरुले पनि सघाउँछन् ।’
पदमा रहँदा खाने अवसर उनलाई पनि नआएको होइन । तर, खाने कि काम गर्ने भन्ने विकल्पमा उनले पछिल्लो रोजे । ‘मैले खाइनँ, त्यसैले राम्ररी काम गर्न पाएँ ।’ हुन पनि उनको कृषिमन्त्रीत्व काल अहिले पनि कर्मचारीहरू यदाकदा सम्झन्छन् ।
जे नगर्ने भनेर राजनीतिमा लागियो, अहिले त्यसैको जगजगी देख्दा उनलाई बेलाबेला बित्थामा राजनीतिमा आइएछजस्तो लाग्छ । ‘जातिवाद, क्षेत्रवाद, कृपावाद हुनु हुँदैन भनेर राजनीति गरियो, अहिले त्यही राजनीतिको प्रमुख विशेषता बनेको छ’ भन्दै उदेक मान्छन् मजगैयाँ ।
निष्ठाको राजनीति गर्ने मुर्खमा दरिनुपर्ने अहिलेको समयमा राजनीति व्यक्तिवादी भएको छ । न पार्टी, न राजनीति नै संस्थागत हुन सकेको छ ।
सायद अध्यात्मको गहिराइले होला, राजनीति ‘सेफ्टी ट्यांक’ भए पनि कसै न कसैले सफा गर्नुपर्छ भन्ने ठान्छन् मजगैयाँ ।
‘सेफ्टी ट्यांक’ सफा गर्ने आफ्नो कर्मबाट भाग्न चाहँदैनन् । नेपाली राजनीतिको सेफ्टी ट्यांक निकै ठूलो छ, तै पनि मजगैयाँ विचलित भएका छैनन् ।
हो, हरेस खानु त भएन नि !
निष्ठाको राजनीति जोक होइन, दुई दशक अघिसम्म पनि नेपाली राजनीति असल गुणले नै भरिएको थियो भनेर अहिलेको पुस्तालाई देखाउन पनि मजगैयाँको वीउ जोगाएर राख्नुपर्छ ।
मजगैयाँकै वीउ नेपाली राजनीतिलाई छाया दिने वृक्ष पनि त बन्न सक्छ ! - मनोज दाहाल/Setopati

पुष्पकमल दाहाल र बाबुराम भट्टराईको ठाडो आदेश पछी रेग्मीले कोटबाट नाम झिके र भने, ‘विवादमा नपारौं । दलहरूले पहिल्यै पठाएका नाम अनुमोदन गरौं।’

2013-05-06T09:30:00.002-04:00

पहिले दलका मन्त्री, प्रधानमन्त्रीले आफ्नो कोटको खल्तीबाट नाम झिक्थे । अहिलेका मन्त्रिपरिषद् अध्यक्ष रेग्मी अरूले तयार गरेको सूची आफ्नो कोटमा बोकेर ल्याएर सहीछाप गर्ने भरिया बने

- किरण भण्डारी

मन्त्री माधव घिमिरेले मुख्यसचिवको तीनवर्षे कार्यकाल खासै विवादमा नपारी गुजारेका थिए। बिनाटेन्डर भारतलाई एमआरपी छाप्न दिने तत्कालीन उपप्रधान तथा परराष्ट्रमन्त्री सुजाता कोइरालाको ठाडो आदेश उनले टेरेनन्। कोइराला र मधेसवादी दलका आधा दर्जन मन्त्रीसँग टक्कर लिए। जीत घिमिरेकै भयो। उनले प्रधानमन्त्री/मन्त्रीले राष्ट्रिय ढुकुटीबाट आफ्ना नेता/कार्यकर्तालाई जथाभावी चन्दा र औषधोपचर खर्च बाँड्ने परिपाटी पनि निरुत्साहित गरे। मैले नागरिक दैनिकमा रिपोर्टिङ क्रममा सम्पर्क गर्दा उनी ती सुधारको बखान गर्दैनथे । मिडियाबाजी खासै नरुचाउने उनको
स्वभावअनुसार भन्थे, ‘सामूहिक प्रयास मात्र हो।’
अन्तरमुखी स्वभावका घिमिरे आफैले उल्लेख्य ठान्ने महत्वपूर्ण उपलब्धि भने अर्कै छ– संवैधानिक परिषद्को नियमावली । काम, कर्तव्य र अधिकारसहितको कार्यविधि । र, संवैधानिक नियुक्तिमा मापदण्ड। अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान, निर्वाचन, लोकसेवा आयोग, महालेखापरिक्षक लगायत निकायमा २० वर्षदेखि ‘हचुवा’ भरमा नियुक्ति भएको भनेर एउटा थिती बसाल्न उनले नै परिषद्लाई अनुरोध गरेका थिए । प्रधानन्यायाधीशको हैसियतमा परिषद्को दोस्रो वरियताका सदस्य खिलराज रेग्मीले नियमावली मस्यौदा लगायत ‘राइट म्यान इन राइट प्लेस’ मा सर्वाधिक चिन्ता व्यक्त गर्थे । सभामुख सुवाष नेम्वाङको साथ
रहन्थ्यो, रेग्मीलाई।
घिमिरे र रेग्मीको प्रयास सार्थक भयो । सर्वाधिक शक्तिशाली र नियुक्ति भएपछि ६ वर्षसम्म कसैले हटाउन नसक्ने पदमा योग्यता, अनुभव, आचरण, छवि र नैतिकताको हिसाबले अब्बल व्यक्तित्वले मात्र छिर्न पाउने गरी ठेलीहरू तयार भए । कानुनका ज्ञाता सचिवको हैसियतमा माधव पौडेलले परिषद् सचिवालयलाई सघाए।
कोटको खल्तीबाट नाम झिकेर नियुक्ति गर्ने परम्परा तोडिने परिस्थिति निर्माण भायो । मिडिया, सुशासनकर्मीहरूले जयजयकार गरे ।
पद्धति बसाल्न परिषद्का आधा दर्जन बैठकमा घनिभूत छलफल भयो । खबर कुरेर सिंहदरबारको पूर्वी गेटमा बसेका संवाददाताहरूलाई प्रायः घिमिरे, यदाकदा रेग्मीले पनि जानकारी गराए । यस्ता सुधारको सूचना दिँदा अन्तरमुखी स्वभावका यी दुवै अधिकारी प्रफुल्लित देखिन्थे।
मिडियामा झुल्किन नरुचाउनेहरूलाई पनि रिपोर्टर, टिभी क्यामरा र रेडियोको माइक्रोफोनतिर आकर्षित गराउने दस्तावेज तयार पार्न धेरैको मिहिनेत परेको थियो । मुख्यसचिव घिमिरे र उनको सचिवालयले महिनौं रातबिहान काम गर्‍यो । उनले मन्त्रिपरिषद्का रोज्जा सचिव सोमलाल सुवेदीलाई नियुक्ति मापदण्ड र ‘टिओआर’ बनाउन खटाए । सुवेदीले साँझबिहान भनेनन् । छ महिनाभन्दा बढी घोटिए ।
अर्को तीन महिनाको कसरतपछि परिषद्ले विज्ञापन आह्वान गर्‍यो, गोरखापत्रसहित सार्वजनिक सञ्चार माध्यमहरूमा । नियुक्ति हुन खोजेको निकाय, ओहोदा, अनुभव र भावी कार्ययोजना सहितको प्रस्ताव माग भयो, संवैधानिक निकायहरूका लागि योग्यतम व्यक्तिको रोस्टर तयार गर्न।
संवैधानिक निकायमा जान चाहने सचिव, विश्वविद्यालयका प्राध्यापक र अरू प्रोफेसनलहरूले घुँडा धसेर प्रस्ताव लेखे । अख्तियार, लोकसेवा, निर्वाचन आयोग वा महालेखापरिक्षक हाँक्ने आफ्नो ‘भिजन’का ठेली लेखेर बुझाए।
समय बलवान हुन्छ । यो कुमालेको चक्रझैं घुमिरहन्छ, घुम्यो।
संवैधानिक नियुक्तिमा थिति बसाल्न चिन्तित रेग्मी मन्त्रिपरिषद् अध्यक्ष बने । संवैधानिक परिषद् अध्यक्ष स्वतः उनी नै भइहाले । रेग्मीले घिमिरेलाई गृहसचिव बनाए । परिषद्को दोस्रो वरियताको सदस्यमा पनि उनलाई नै रोजे । संवैधानिक नियुक्ति स्वच्छ, पारदर्शी र ल्याकतमा आधारित बनाउन लागिपरेका अर्का सचिव पौडेल सञ्चारमन्त्री मात्र भएनन्, परिषद् सदस्य पनि बने।
संवैधानिक निकायहरू लोकतन्त्र र सुशसनका आधारस्तम्भ हुन् भन्ने बुझेर नै उनीहरूले आफ्नो नियमित कार्यबोझमा भारी खप्टेर सुधारका लागि कम्मर कसेका थिए । दिमाग र पसिना खर्चेका थिए । कार्यकर्ता भर्न मात्र तँछाडमछाड गर्ने ठूला पार्टीका ठालू नेताको खप्कीसमेत सहेका थिए । ‘देशकाल परिस्थति बुझ्नु छैन, सुधार,’ यी तीनजानालाई खिसिट्युरी गर्नेहरूको पनि कमी थिएन।
परिषद्का पाँच सदस्यमध्ये बहुमत तीनजना यिनीहरूकै भयो । कायममुकायम प्रधानन्यायाधीश रेग्मीकै भित्रिया भइहाले । जो सुशासन प्रत्याभूति गर्न मुलुकका ‘एक सय एक’ व्यक्तित्वलाई अख्तियारसहित संवैधानिक नियुक्तिमा थिति बसाल्न मरिमेटेर लागेका थिए, उनीहरू नै कार्यान्वयन गर्ने कुर्सीमा आइपुगे । योभन्दा सुनौलो मौका नेपाल मात्र हैन, संसारमै बिरलै मिल्छ।
संवैधानिक परिषद्को सचिवालयमा विभिन्न निकायमा जान चाहेका २ सय ५० भन्दा धेरै व्यक्तित्वको प्रस्तावको पोको छँदै थियो । त्यसलाई केलाएर गुण÷दोषका आधारमा नियुक्ति हुनेमा कसैले शंका गर्ने कुरा भएन । नभन्दै रेग्मी सरकार गठन भएको एक साता नपुग्दै परिषद् बैठक डाकियो । प्रमुख आयुक्तमा निलकण्ठ उप्रेती र आयुक्तहरूको सिफारिशको कुरा उठ्यो । ‘दलहरूबाट यस्तो सिफारिश आएको छ,’ रेग्मी बोले, ‘हामीले निर्णय गरिदिनुपर्‍यो।’
बैठकमा एक किसिमको सन्नाटा छायो । कोही बोलेनन्।
मुख्यसचिव लीलामणि पौडेलले मुख खोले, ‘परिषद्ले मागेको खात पोको पारेर राखिएको छ, त्यसलाई के गर्ने।’
फेरि कोही बोलेनन् । सबै नशामा लठ्ठजस्ता भएका थिए । आँखा टुलुटुलु हेरिरहेका । केही नदेख्ने, केही नसुन्ने।
रेग्मी नै बोले, ‘निर्वाचन अपरिहार्य छ । त्यो पोको खोलेपछि तेरो मेरो भन्ने होला । अहिलेलाई पुरानैमा थपघट गरेर मिलाइदिऊँ।’
‘अरू निकायमा पुराना प्रस्ताव खोलेर गरौंला,’ रेग्मी बोले।
सबैको मुखमा बुझो लागिहाल्यो।
अख्तियारमा लोकमानसिंह कार्कीको सिफारिशले लोकसेवा आयोग र महालेखापरिक्षकको नियुक्ति सिफारिश पनि अड्क्यो । उच्चस्तरीय राजनीतिक समितिले सिफारिश गरिसेकपछि लगभग डेढ महिनासम्म बैठक बसेन । ‘लोकमान आतंक’ले परिषद् पदाधिकारीहरू आत्तिए।
परिषद्का बहुमत सदस्यले निकटस्थहरूसँग भने, ‘संयन्त्रको परामर्श बाध्यकारी हुन्न, कुन निकायमा कसलाई ल्याउने भन्ने विवेक हाम्रो पनि छ ।’ उनीहरूले परिषद्मा थन्किएका २ सय ५० वटा प्रस्तावको पोको खोतलेर मणि खोज्ने सन्देश दिए।
समय फेरि बलवान भयो । आइतबार हठात् बैठक डाकियो।
रेग्मीले कोटबाट नाम झिके र भने, ‘विवादमा नपारौं । दलहरूले पहिल्यै पठाएका नाम अनुमोदन गरौं।’
पुरानै दृश्य दोहोरियो । कोठामा सन्नाटा छायो । परिषद् सदस्यले एक अर्कालाई टुलुटुलु हेरिरहे।
यसपालि मुख्यसचिव पौडेल पनि मौन रहे । ‘तिम्रो काम माइन्युटिङ गर्ने मात्र हो,’ सायद उनलाई थर्काइसकिएको थियो ।
लोकमानको नियुक्ति भए राजीनामा दिने बताएका सञ्चारमन्त्री पौडेलले पनि माउ पार्टीले जस्तै पुच्छर लुकाए । ‘हामीले लिएका आवेदनहरूको अवस्था के भयो त ?’ एकपटक मुख खोले । रेग्मी बोलेनन् । अरू सदस्यले पनि उनको कुरा हेक्का राखेनन्।
कोटको खल्तीबाट अमुक व्यक्तिको नाम झिकेर हुने नियुक्तिको परिपाटी अन्त्य गर्न राज्यले खर्चेको बिजुली, पानी, समय सबै खरानी भयो । फेरि कोटकै खल्तीको जित भयो।
फरक यत्ति हो पहिले दलका मन्त्री, प्रधानमन्त्रीले आफ्नो कोटको खल्तीबाट नाम झिक्थे । अहिलेका मन्त्रिपरिषद् अध्यक्ष रेग्मी अरूले तयार गरेको सूची आफ्नो कोटमा बोकेर ल्याएर सहीछाप गर्ने भरिया बने। -Seto pati.
****************

अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगमा लोकमानसिंह कार्कीलाई गरिएको सिफारीसको विरुद्धमा नागरिक समाज र विद्यार्थीले राष्ट्रपति कार्यालय घेरेका छन् ।

सोमबार शीतल निवास पुगेका नागरिक समाजका प्रतिनिधि र विद्यार्थीहरुले अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगको प्रमुखमा नियुक्तिका लागि संवैधानिक परिषद्ले गरेको सिफारिस अनुमोदन नगर्ने दबाब दिन राष्ट्रपति कार्यालय घेराउ गरेका हुन ।

दोस्रो जनआन्दोलनका नागरिक आन्दोलनकारीहरुले अख्तियार प्रमुखमा लोकमानसिंह कार्कीको सिफारिसबिरुद्ध शीतलनिवास गुहारेका हुन् ।

संविधान अनुसार कार्की अख्तियारका लागि अयोग्य भएको दाबी गर्दै लोकमानको नाम अदृश्य शक्तिकेन्द्रबाट आएको र संवैधानिक परिषदले रहस्यपूर्ण ढंगले सिफारीस गरेको दाबी आन्दोलनका अगुवाहरुले गरेका छन् । प्रदर्शनमा नागरिक समाजका प्रतिनिधि, विद्यार्थी, पत्रकार, कर्मचारी र सर्वसाधारण उपस्थित छन् ।

लोकमानको सिफारिस राष्ट्रपतिबाट अस्वीकृत नभएसम्म यसविरुद्ध आन्दोलन र अन्य प्रदर्शन जारी राख्ने नागरिक आन्दोलनकर्मी संगठनहरुले जनाएका छन् ।

२०६२/६३ को ऐतिहासिक जनआन्दोलनका नागरिक अगुवा शम्भु थापाले अख्तियार दुरुपयोगको अनुसन्धानलाई रोकि भ्रष्टाचारलाई वैधानिकता दिन चार पार्टी र खिलराज रेग्मीले लोकमानसिंह कार्कीलाई प्रमुख आयुक्तमा नियुक्त गर्न लागेको आरोप लगाएका छन्।

लोकमानको सिफारिस रोक्न परेको रिटमा 'अख्तियारमा उच्च नैतिकता आवश्यक भएकोबारे आफूलाई जानकारी भएको' जवाफ सर्वोच्चलाई दिएर तीनैलाई रोज्ने रेग्मी नै नैतिकहिन भएको थापाले बताए।

सबैभन्दा शक्तिसाली संवैधानिक निकाय अख्तियारमा विवादास्पद् छवीका कार्कीको नियुक्ति रोक्न राष्ट्रपति कार्यालय अगाडि धर्ना दिइरहेका आम नागरिकलाई संवोधन गर्दै थापाले भने, 'यस्ता नैतिकता नभएका खिलराजलाई कुर्सीबाट खसाल्छौं खसाल्छौं।'

'नेपाली जनतालाई संविधान दिन नसक्ने, कुनै पनि विषयमा एकठाउँ उभिन्न नसकने चार दल लोकमानलाई ल्याउन कसरि एकै ठाउँ उभिए,' उनले भने, 'विदेशी शक्ति र पैसाको खेलले सहमत गराएको हो।'

अपरान्ह चार बजेदेखि एक घन्टा भएको धर्ना कार्यक्रममा विभिन्न पेशाकर्मी, युवा र विद्यार्थीको उपस्थिती थियो। हज्जारौं शहिदको रगतलाई विर्सेर लोकमानलाई सिफारिश गर्ने चार दलका नेताहरुसँग जवाफ माग्ने कार्यक्रम नागरिक अगुवाहरुले तय गरेका छन्।

थापाले धर्नामा गराएको जानकारी अनुसार भोली (मंगलवार) एकिकृत माओवादी कार्यालय पेरिसडाँडामा धर्ना गरेर त्यसको जवाफ मागिनेछ। 'प्रचण्डले नेपाली जनतालाई संसिवधान दिन खोजेको हो लोकमान,' उनले भने।

माओवादी अध्यक्षलाई लोकमानलाई पेरिसडाँडा बोलाएर आफ्ना शहिदहरुको मार्ल्यापण गराउन पनि चुनौती दिएका छन्।

माओवादीबाट सुरु गरि प्रत्येक दिन एउटा प्रमुख पार्टीसँग निर्विकल्प लोकमानको योग्यताबारे जवाफ माग्ने भएका छन्।

सतहमा लोकमानको प्रकरणको विरोध गर्ने तर उच्चस्तरिय राजनीतिक संयन्त्रदेखि संवैधानिक परिषद् जस्ता आाधिकारित निकायमा मौन रहेको एमाले र कांग्रेसलाई पनि नागरिक अगुवाहरुले नछाड्ने भएका छन्।

'नेकपा (एमाले)का अध्यक्ष झलनाथ खनाललाई पनि हामी सोध्छौं,' थापाले भने, 'उनी साँच्चिकै झलनाथ हुन् की झल्लु त्यसपछि थाहाँ हुन्छ।,'

'संविधान देऊ भन्यौं दिएनन्। खिलराजलाई नलेऊ भन्यौं ल्याए। दुई पद नदेऊ भन्यौं दिए। लोकमानलाई नलेऊ भन्यौं ल्याए,' थापाले भने, 'दलहरु हाम्रा कुरा सुन्देनन्, सधै प्रेसर आयो भनेर लाचार हुन्छन्।'

चार दल र सरकारले गरेको निर्णयविरुद्व न्याया खोज्न नागरिकहरु एकजुट हुनुपरेको धारणा धर्नालाई संवोधन गरेका अरु पेशाकर्मीहरुले व्यक्त गरेका थिए।

सधैँ लोकतन्त्र र विधिको शासनबारे वकालत गर्ने वकिलहरुको छाता संगठन नेपाल बार एशोसियसनले अख्तियारमा लोकमान सिंह कार्की हुन नहुने भन्नेबारे अदालतमा बहस गरे पनि बार स्वयंले संवैधानिक परिषद्को निर्णयविरुद्ध नबोल्ने निर्णय गरेको छ।

शान्ति र लोकतन्त्रका लागि पेशागत सञ्जाल (पापड)का छुट्टाछुट्टै पाँच संघहरुले अख्तियारमा कार्की हुन नहुने भन्दै विरोध जनाए पनि बार भने मौन रहनेे बारका कोषाध्यक्ष मोहन इङ्गनामले जानकारी दिए।

'हामीले संवैधानिक परिषद्ले हिजो गरेको निर्णयमा समर्थन र विरोध केही पनि जनाएनौं,' इङ्गनामले सेतापाटीलाई भने, 'आज दिउँसो बार केन्द्रिय समितिको बैठक बसे पनि परिषद्को निर्णयमा मौन रहने भएका छौं।'

पापडले संयुक्त रुपमा निकालेको विज्ञप्तिमा इङ्गनामको नाम रहे पनि राष्ट्रपतिलाई बुझाउन लगिएको पत्रमा उनले हस्ताक्षर गरेका छैनन्।

'बार अध्यक्ष, उपाध्यक्ष र महासचिवले नै समर्थन वा विरोध केही नगर्ने बताएपछि मैले पनि हस्ताक्षर गरिनँ,' इङ्गनामले भने।

बारबाहेक पापडमा रहेका इन्जिनियर्स एशोसियसन, चिकित्सक संघ, पत्रकार महासंघ, प्राध्यापक संघ र शिक्षक युनियनले भने लोकमानको पक्षमा भएको निर्णयले नैतिक मुल्य र मान्यतामा बाँचेका आम पेशाकर्मी तथा नागरिक समाजको शिर निहुराएको भन्दै त्यसतो असंवैधानिक निर्णय राष्ट्रपति रामवरण यादवले फिर्ता लिनुपर्ने माग गरेको छ।

पापडले राष्ट्रपतिले कुनै दलको दबाबभन्दा माथि उठेर कार्कीको सिफारिस फिर्ता गरी स्वच्छ, नैतिकवान तथा संविधानको संरक्षकका रुपमा रहनुपर्ने अपिल गरेको हो।

सोमबार नै पापडले कार्की सिफारिसको माग सहितको ज्ञापनपत्र राष्ट्रपति यादवलाई बुझाइसकेको छ।

तर, पापड सञ्जालको बारले भने संगठनका हिसाबले आफ्नो राय व्यक्त गर्न अस्वीकार गरेको छ।

त्यसतै एमाले निकट प्रगतिशील तथा पेशागत कानून व्यवसायी संगठनले पनि अख्तियारमा कार्कीको सिफारिसप्रति गम्भीर आपत्ति जनाएको छ।

'अख्तियारमा कार्कीलाई सिफारिसको घोर निन्दा र भत्सर्ना गर्दै लोकतान्त्रिक मूल्य मान्यताविपरितको उक्त सिफारि कार्यान्वयन नगर्न राष्ट्रपति यादवसँग जोडदार माग गर्दछौ,' संगठनले निकालेको प्रेस विज्ञप्तिमा भनिएको छ।

संवैधानिक परिषद्ले अख्तियारको प्रमुख आयुक्तमा विवादास्पद छबि बनाएका पूर्वमुख्यसचिव लोकमान सिंह कार्कीलाई सिफारिसको निर्णयविरुद्ध परेको रिट सोमबार दर्ता 'प्रक्रिया नपुगेको भन्दै अस्वीकृत गरेको छ।

सर्वोच्चले यसअघि गरेको फैसला अनुसार एकपटक एउटै विषयमा परिसकेको रिटमा पुन दर्ता गर्दा विपक्षीलाई जानकारी गराएरमात्रै दर्ताको प्रक्रिया हुने भन्ने आदेशलाई आधार मानेर सोमबार कार्कीविरुद्धको रिट दर्ता हुन नसकेको सर्वोच्चका प्रवक्ता हेमन्त रावलले बताए।

'अब रिट दर्ता गर्न निवेदकले पहिला विपक्षी लोकमान सिंह कार्कीलाई जानकारी गराएर मात्रै रिट पुन अदालतमा ल्याउनुपर्छ,' रावलले भने, 'त्यसपछि रिट दर्ता हुने नहुने अदालतले निर्णय गर्छ।' सर्वोच्चमा दर्ता हुनसकेको छैन।

सोमबार विहान ११ बजे अदालतमा पेश गरेको रिटलाई छलफल गर्नुपर्ने भन्दै रिट दर्ता शाखामा राखिएको रिट साँझ ५ बजे प्रक्रिया नपुगेको भन्दै प्रशासनबाट दर्ता अस्वीकृत भएको थियो। प्रशासनको सोमबारको निर्णय अनुसार रिट निवेदक अधिवक्ता ओमप्रकाश अर्यालले रिटबारे विपक्षी कार्कीलाई जानकारी गराउनुपर्छ।

परिषद्ले गरेको सिफारिस राष्ट्रपतिले अनुमोदन गरे त्यसले जनआन्दोलनको भावना मर्ने भन्दै सर्वोच्चले लोकमान सिफारिसलाई तत्काल अन्तरिम आदेशमार्फत् रोक्नुपर्ने माग रिटमा गरिएको छ।

अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग जस्तो सुशासन कायम गर्न महत्वपूर्ण भुमिका लेख्ने संवैधानिक निकायमा उच्च नैतिक आचरण भएको र जनभावना समेट्ने हुनुपर्नेमा कार्कीजस्तो विवादास्पद व्यक्तिलाई प्रमुख बनाए जनभावनामाथि आघात पुग्ने भन्दै परिषद्को सिफारिस निर्णय बदर गर्न रिटमा माग गरिएको छ।

कार्कीजस्तो जनआन्दोलन दबाउन खोज्ने र रायमाझि आयोगले समेत दोषी ठहर गरेका व्यक्ति कुनै हालतमा अख्तियार जस्तो संवैधानिक निकायमा योग्य नहुने रिटमा उल्लेख छ।

यसअघि अधिवक्ता अर्यालले नै चार राजनीतिक दलको उच्चस्तरिय समितिले कार्कीलाई अख्तियार प्रमुख बनाउन सिफारिस गरेलगत्तै सर्वोच्चमा त्यसविरुद्ध रिट दर्ता गरेका थिए। रिटको पहिलो सुनुवाईमा न्यायाधीश सुशिला कार्कीको एकल इजलासले कार्की सिफारिसबारे तत्काल कार्यान्वयन नगर्न र त्यसले उठाएका गम्भीर संवैधानिक प्रश्न निर्क्यौल गर्न दुबै पक्षको छलफल गर्न आदेश दिएको थियो।

आदेश अनुसार मुद्दाका दुबै पक्षको छलफलपछि न्यायाधीशद्वय गिरीशचन्द्र लाल र तर्कराज भट्टको संयुक्त इजलासले संवैधानिक परिषद्ले निर्णय नै नगरेको अपरिपक्व अवस्थामा अन्तरिम आदेश जारी गरिरहन नपर्ने बताएको थियो। सर्वोच्चको त्यो आदेश सँगै संवैधानिक परिषद्लाई संवैधानिक निकायमा पदाधिकारी सिफारिस गर्न बाटो खुलेको थियो। लगत्तै परिषद्का पाँच सदस्य मन्त्रिपरिषद् अध्यक्ष खिलराज रेग्मी, कामु प्रधानन्यायाधीश दामोदरप्रसाद शर्मा, गृहमन्त्री माधवप्रसाद घिमिरे, सूचना तथा सञ्चारमन्त्री माधव पौडेल र महिला, बालबालिका तथा समाज कल्याण मन्त्री ऋद्दिबाबा प्रधानले आईतबार अख्तियारमा विवादास्पद छबिका कार्कीलाई नियुक्ति गर्न सिफारिस गरेका थिए।

परिषद्को यही परिपक्व निर्णयका आधारमा सोमबार कार्यालयको 'फर्स्ट आवर' मै पुगेको रिटलाई सर्वोच्च प्रशासनले 'लास्ट आवर' मा दर्ता हुन नसक्ने बताएको हो।

सर्वोच्चले यसअघि भिमसेन पोखरेलको रिटमा अन्तिम आदेश सुनाउँदै एकै विषयमा एकभन्दा बढी रिट दर्ता हुन नसक्ने र हुनै परे छुट्टै प्रक्रिया अपनाउनुपर्ने बताएको थियो ।

‘हामीले रिहा गरिसकेका छौं, तर उनीहरु जहाँबाट ल्याएको हो, वहीँ पुर्याउनुपर्छ भन्दै चोकीमै धर्ना बसेका छन् ।’ - प्रशासन

2013-05-04T12:37:00.002-04:00

* ‘मधेस आउँदा जाँदा तपाईहरुसँग मेरो गहिलो लभ परेको छ । त्यही भएर मैले मधेसबाट चुनाव लड्ने घोषणा गरेको हुँ’ - प्रचण्ड
* एकीकृत माओवादी सोझा जनतालाई ठग्ने ठग पार्टी - सुजाता
फोटोसहितको मतदाता नामावली संकलन गर्न खटिएको सरकारी टोलीसँग शुक्रबार धनकुटाको दक्षिणी गाविस ६ नं बुधबारेमा भएको झडपपछि पक्राउ परेका लिम्बुवान कार्यकर्ताहरु रिहा हुन नमानेको धनकुटा जिल्ला प्रशासनले बताएको छ । धनकुटाको राजारानी प्रहरी चौकीले थुनामुक्त गर्दा पनि उनीहरु रिहा हुन नमानी चौकीमै धर्ना दिएर बसेको प्रशासन कार्यालयले बतायो ।‘कार्यकर्तालाई रिहा गर भन्दै उनीहरुले बन्दको आयोजना गरेका छन् । तर, हामीले रिहा गर्दा पनि ५ जना कार्यकर्ता रिहा हुन नमानी राजारानी चौकीमै बसिरहेका छन् ।’-धनकुटा जिल्ला प्रशासन कार्यालयका एक अधिकारीले भने । ६ नम्बर बुधबारे गाविसमा आयोजित मतदाता नामावली संकलन कार्यको विरोधमा आफूहरुले शान्तिपूर्ण विरोध प्रदर्शन गर्दा प्रहरीले कुटपिट गरी पक्राऊ गरेको आन्दोलनकारी नेता कुमार लिङ्देनको आरोप छ । उता प्रशासनले चाहिँ फोटो खिच्ने क्रममा ल्यापटप फुटाएको हुनाले पक्राऊ गरिएको जिकिर गरेको छ । ‘शान्तिपूर्ण विरोध गरेको भए किन पक्रनु ? ल्यापटप फुटाएको हुनाले समातिएको हो ।’-जिल्ला प्रशासन स्रोले भन्यो । मोरङ, पाँचथर र धनकुटाको सीमाना जोडिएको विकट गाविस ६ नं बुधबारेमा शुक्रबार मतदाता टोलीको सुरक्षार्थ खटिएको प्रहरी र लिम्बुवान कार्यकर्तावीच झडप भएको थियो । बुधबारे धनकुटा जिल्लामा परे पनि

मतदाता टोली भने छिमेकी पाँचथर जिल्लाबाट दुर्दिम्बा गाविसका लागि खटिएको थियो ।

झडपपछि बुधबारेमा पक्राउ परेका ७ कार्यकर्तालाई शुक्रबारै धनकुटाको राजारानी प्रहरी चौकीमा ल्याइएको थियो । कार्यकर्ता रिहाइको माग गर्दै लिम्बुवान बन्दको घोषणा गरिएपछि धनकुटाका प्रमुख जिल्ला अधिकारीले सबैलाई तत्काल रिहा गर्न राजारानी चौकीलाई निर्देशन दिनुभएको थियो । राजारानी प्रहरी चौकीले शनिबार स्थानीयवासीको रहोबरमा उनीहरुलाई रिहा गरेको धनकुटा जिल्ला प्रशासन कार्यालयको दाबी छ । ‘हामीले रिहा गरिसकेका छौं, तर उनीहरु जहाँबाट ल्याएको हो, वहीँ पुर्याउनुपर्छ भन्दै चोकीमै धर्ना बसेका छन् ।’

जिल्ला प्रशासन स्रोतले भन्यो- ‘उनीहरुले नै बन्दको आयोजना गरेर गाडी चल्न दिएका छैनन्, कोही पाँचथरका छन् त कोही ताप्लेजुङका छन्, तिनीहरुलाई हामीले कसरी उनीहरुले भनेका ठाउँमा पुर्याउने ?’ पक्राउ परेकामध्ये दुईजना घाइते भएकाले उपचारका लागि धरान लगिएको र तिनीहरुलाई पनि सामान्य उपचारपछि रिहा गरिएकोमा ल्याएकै ठाउँमा पुर्याउनुपर्छ भन्दै अत्तो थापेको प्रशासन कार्यालय बताउँछ ।

गिरफ्तार गरिएका कार्यकर्ताको रिहाइको माग गर्दै संघीय लिम्बुवानले शनिबारदेखि पूर्वका ९ जिल्लामा अनिश्चितकालीन बन्दको घोषणा गरेको छ । बन्दले पूर्वका झापा, मोरंग, सुनसरी लगायत मेची कोशीका पहाडी जिल्लाको जनजिवनमा प्रभाव पारेको छ । पक्राउ परेका कार्यकर्ता रिहा नभएसम्म बन्द जारी रहने मञ्चका नेता लिङ्देनले बताएका छन् । बन्दकर्ता संगठन मोहन वैद्यको ३३ दलीय मोर्चामासमेत आवद्ध छ । प्रशासनले चाँहि रिहा गरिसक्दा पनि बन्दको नाटक गरेको जनाएको छ ।

यसैवीच शनिबार आन्दोलनरत ३३ दलका तर्फबाट विज्ञप्ति प्रकाशित गर्दै नेकपा माओवादीका सचिव देव गुरुङले पनि गिरफ्तार गरिएका लिम्बुवान कार्यकर्ताको तत्काल रिहाइ गर्न र घाइतेहरुलाई क्षतिपूर्ति प्रदान गर्न माग गर्नुभएको छ । ‘ आन्दोलनरत दलका नेता कार्यकर्तामाथि प्रहरी दमन गरी निर्घात कुटपिट गर्ने र गिरफ्तार गर्ने काम जुन ढंगले सरकारले गरेको छ, त्यसले हामी आन्दोलनरत दलहरुलाई थप आन्दोलित तुल्याएको छ ।’ गुरुङ्गको वक्तव्यमा भनिएको छ-’सरकारलाई यस्ता दमनकारी कार्यहरु तुरुन्त बन्द गर्न र गिरफ्तार गरिएका नेता तथा कार्यकर्ता अविलम्ब एवं बिना शर्त रिहा गर्नका साथै घाइतेहरुको निःशुल्क उपचार तथा क्षतिपूर्तिको माग गर्दछौँ ।’

शसस्त्र प्रहरीले आफ्ना कार्यकर्तालाई संवेदनशील अंगमा हिर्काएर गम्भीर घाइते बनाएको लिम्बुवानी नेता कुमार लिङदेनले आरोप लगाउनुभएको छ । ‘कार्यकर्तालाई प्रहरीले पक्राउ गरी अत्यन्त दुव्र्यवहार गरेको छ, त्यसमध्ये सुकबहादुर थेगिम र अग्नि पन्धाकलाई सम्वेदनशील अंगमा सशस्त्र प्रहरीले कुटपिट गरी गम्भीर घाइते बनाएका छन् ।’ शनिबार लिम्बुवान बन्दको आह्वान गर्ने मञ्चसम्वद्ध संघीय लिम्बुवान राज्य परिषद्का अध्यक्ष कुमार लिङ्देन मिराकले बताउनुभएको छ । धनकुटाको ६ नं बुधबारेमा आफूहरुले मतदाता नामावली संकलनमा अवरोध नपुर्याई शान्तिपूर्ण विरोध गर्ने क्रममा प्रहरीले बल प्रयोग गरेको लिङ्देनको आरोप छ । घटना जारी वक्तव्यमा भनिएको छ-’फोटोसहितको मतदाता नामावली संकलन रोकिनु पर्छ भनेर शान्तिपूर्ण आवाज उठाइरहेका मञ्च सम्वद्ध परिषदका नेता कार्यर्ताहरुमाथि एकात्मक प्रशासनले अमानवीय रुपले दमन गरेको छ ।’

‘प्रहरीको दमनमा परी केन्द्रीय सदस्य सुकबहादुर थेगिम, एलभी (लिम्बुवान भोलेन्टियर)का कमान्डर अग्नि पन्धाक गम्भीर घाइते हुनु भएको छ ।’ लिङदेनद्वारा जारी वक्तव्यमा भनिएको छ- ‘सोही ठाउँबाट सचिवालय सदस्य प्रेमदीप थाम्सुहांग, केन्द्रीय सदस्य सुकबहादुर थेगिम, एल भी सिनियर उपकमान्डर मुक्शाम लाबुंग, एलभी कमान्डर अग्नि पन्धाक, इलाम बाँझो गाविस अध्यक्ष राजन साम्बा, मिक्लुक थुम अध्क्षय नेल्कन माखिम र पाँचथर जिल्ला सदस्य खाम्बेक आङदेम्बेलाई प्रहरीले पक्राउ गरी दुव्र्यवहार गरेको छ ।’

शुक्रबारको झडपपछि मतदाता नामावली संकलन गर्ने टोलीले बस्ने घर नपाएको र सेनाको ब्यारेक छेउको चौरीमा पाल टाँगेको तर, झडपको डरले मानिसहरु डराएका कारण नामावली संकलन गर्न नगएको लिङ्देनको दाबी छ । आफूहरुसँग सवारी साधन नभएको र भाडाका गाडीहरु बुधबारे जान नमानेकाले थप एलभी कार्यकर्ता त्यसतर्फ पठाउन नसकिएको उहाँले बताउनुभएको छ । तर, प्रशासनले चाँहि मतदाता नामावली संकलन जारी रहेको दाबी गरेको छ । सिडियो कार्यालय धनकुटाका अनुसार शुक्रबार सामान्य झडप भए पनि मतदाता नामावली संकलन रोकिएको छैन ।

यसैवीच कुमार लिङदेनले शनिबार दिउँसो पुनः ६ नं बुधबारेमा झडप भएको र आफूहरुले मतदाता नामावली संकलन केन्द्र कब्जामा लिएको दाबी गरेका छन् । बुधबारेमा प्रहरी र लिम्बुवान कार्यकर्ता थपिने क्रम जारी रहनुका साथै ठूलो झडपपछि मतदानकेन्द्र कब्जामा लिने क्रममा मोरङका भोजकुमार लावती, विद्यार्थी संगठनका केन्द्रीय अध्यक्ष जेन्टल लावती र मोरङलेटाङका धनकुमार लिम्बूलाई प्रहरीले पक्राउ गरेको लिङदेनले बताएका छन् । झडपमा भोजकुमार गम्भीर घाइते भएको जनाइएको छ ।

नेपाली काँग्रेस नेतृ सुजाता कोइरालाले एकीकृत माओवादी सोझा जनतालाई ठग्ने ठग पार्टी भएको आरोप लगाउनु भएको छ । कोइरालाले एमाओवादी जनतालाई ठगेर, जनताको ढाडमा टेकेर कमाई खाने पार्टी भएकाले गाउँ प्रवेशमा रोक लगाउनु पर्ने वताउनुभयो । शनिवार दाङको रामपुरमा रहेको गंगा क्याम्पसको भवन उद्घाटन गर्दै कोइरालाले एमाओवादी आफ्नो पार्टी काँग्रेसलाई सिध्याउने खेलमा लागको भन्दै यदि माओवादी त्यस्तो षड्यन्त्रमा लागे ऊ आफै समाप्त भएर जाने चेतावनी दिनु भयो । काँग्रेससंग जोरी खोजेका जुनसुकै शक्ति सिद्धिएको चर्चा गर्दै कोइरालाले एमाओवादीले पनि काँग्रेससंग जोरी खोजिरहेकाले माओवादी पनि समाप्तीको बाटोमा लागेको बताउनु भयो । उहाँले जनतालाई मुक्ति दिलाउने एकमात्र पार्टी काँग्रेस भएकाले आगामी संविधासभाको निर्वाचनमा काँग्रेसलाई बहुमत दिलाउनु पर्नेमा जोड दिनुभयो ।

एकीकृत नेकपा माओवादीका अध्यक्ष प्रचण्डले मधेसी जनतासँग आफ्नो लभ परेको बताउनुभएको छ । ‘मधेस आउँदा जाँदा तपाईहरुसँग मेरो गहिलो लभ परेको छ । त्यही भएर मैले मधेसबाट चुनाव लड्ने घोषणा गरेको हुँ’ सर्लाहीको हरिवनमा शनिबार आयोजित आमसभामा प्रचण्डले भन्नुभयो-’अब तपाईहरुले लभ गर्नुहुन्छ गर्नुहुन्न, अबको चुनावमा हेर्छु ।’

अन्तरिम संविधान निर्माणका क्रममा एमाओवादीको केही कमजोरी भएको र त्यसलाई केही दलाल पार्टीहरुले माओवादी संघीयता विरोध भनेर क्यास गरेको भन्दै उहाँले अबको चुनावमा त्यसको ब्याजसहित असुल गर्ने बताउनुभयो । ‘हामी मधेसी, जलित जनजाति, माओवादी मोर्चाबन्दी गरेर चुनाव लड्छौं’ उहाँले भन्नुभयो-’अबको चुनावमा दुईतिहाई ल्याउँछौं र अघिल्लो पटकको व्याजसहित असुल गछौं ।’

प्रचण्डले आफू मधेसबाट चुनाव लड्नु भनेको मधेसका मुद्दालाई कहिल्यै नछोड्ने बताउनुभयो । विगतका राजा र शासकले राष्ट्रघात गरेको भन्दै उहाँले भारत र चीनबाट सहयोग लिएर देशको विकास गर्नु नै राष्ट्रवाद भएको बताउनुभयो । अधिकांश समय मधेसी जनताको प्रशंसामा खर्चिएका प्रचण्डले आफूले जनयुद्ध थाल्नु अघि बम बनाउन पनि मधेसबाट सिकेको बताउनुभयो ।

एमाओवादी उपाध्यक्ष डा. बाबुराम भट्टराईले मधेसमा माओवादीको पक्षमा देखिएको जनलहर टेलर मात्र भएको बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो-मधेसमा एमाओवादीको पक्षमा देखिएको उभार त टेलर मात्र हो । यो बढ्दो छ । बास्तविक फिल्म त कात्तिक/मंसिरमा हुने चुनावमा देखिन्छ ।’ कांग्रेस-एमालेले माओवादीले सम्पत्ति कमाएको भनेर गलत प्रचार गरेको भन्दै उहाँले भन्नुभयो -यदि साँचै त्यसो हो भने तिमीहरुको घर हामीलाई देऊ, माओवादी नेताहहरुको घर लैजाऊ । सक्छौ ?’ कांग्रेस र एमालेले आफ्नो अस्तीत्व जोगाउन नसकेपछि गठवन्धन गर्न खोजेको भन्दै उहाँले उनीहरुले ०४७ सालको भन्दा राम्रो संविधान बनाउन नसब्ने बताउनुभयो ।

मधेसवादी दलहरुसँग संघीयतामा कुरा मिले पनि पहिचान र अधिकार दिन किन डराएको भनी प्रश्न गर्नुभयो । अर्का उपाध्यक्ष नारायणकाजी श्रेष्ठ प्रकाशले कथित पहाडिया अहंकारवादी शासकहरुले राष्ट्रघात गरेको तर मधेसी जनताले कहिलै राष्ट्रघात नगरेको बताउनुभयो । मधेसमा दलालहरु रहेको भन्दै उहाँले अबको चुनावमा उनीहरुलाई मत नदिने अपील गर्नुभयो । कार्यक्रममा एमाले छाडेर एमाओवादी प्रवेश गरेका रामचन्द्र झा, लक्की शेर्पा लगायतले सम्बोधन गर्नुभएको थियो ।

कार्यक्रममा एमालेका सचिव समेत रहेका केशव ढुंगानासहितका नेता कार्यकर्ता प्रचण्डसहितका नेताको हातबाट टीका लगाएर एमाओवादी प्रवेश गरेका छन् । नवप्रवेशी ढुंगानाले एमाले आफूलाई स्थान नभएको र एमाले झलनाथ खनाल, माधवकुमार नेपाल, केपी शर्मा ओली, ईश्वर पोखरेल र बामदेव गौतम पाँच बाहुनको पार्टी भएको बताउनुभयो ।

2013-05-02T10:17:00.003-04:00