Netkwesties | Magazine over maatschappij en internet

Netkwesties | Magazine over maatschappij en internethttps://www.netkwesties.nl:443Netkwesties is een magazine over internet en samenleving. Naast nieuws biedt Netkwesties columns van professionals uit het vakgebied en een platform voor discussie over relevante onderwerpen.nlCopyright 2026Fri, 13 Nov 2026 04:55:00 +0100Netkwesties | Magazine over maatschappij en internethttps://www.netkwesties.nl:443/gfx/mail/logo.pnghttps://www.netkwesties.nl:443Sociaal net van De Waag en wetsvoorstel Barbara Kathmann tegen big techBarbara Kathmann kondigde wetgeving aan gericht op beteugeling van manipulatie met software (algoritmes) van big tech. Maar geen enkel medium ging na wat dat inhoudelijk behelst. En De Waag komt met een nieuw sociaal netwerk, Oso.social. Dagblad Trouw haakt alvast aan.https://www.netkwesties.nl:443/2574/sociaal-net-waag-en-wetsvoorstel-barbara.htmMon, 09 Nov 2026 23:14:00 GMTVorige week <a href="https://www.netkwesties.nl/2566/initiatief-voor-nieuw-nederlands-sociaal.htm">schreef Netkwesties</a> over een tot op heden mislukt initiatief voor een alternatief sociaal netwerk in Nederland, PubHubs genaamd. José van Dijck, inmiddels met emeritaat, faalde in het nakomen van een belofte om concurrentie voor Big Tech op te zetten. Collega Bart Jacobs ontwikkelde wel vijf jaar lang technologie, met een sterke nadruk op privacy, maar daarvoor is (nog) nauwelijks belangstelling. Ondertussen gloort een nieuw initiatief, van De Waag in Amsterdam, het sociale netwerk <a href="https://oso.social/">Oso.social</a>. Belangstellenden kunnen zich registreren om op de hoogte te blijven (bevestiging kan enige dagen duren); waarna het begin 2027 actief hoopt te worden. Het wordt een concurrent van Hyves <a href="https://www.netkwesties.nl/2542/kan-hyves-slagen-met-hulp-telegraaf-ah.htm">dat recent begon</a>, maar snelle groei <a href="https://www.netkwesties.nl/2556/is-herintroductie-hyves-al-mislukt-na.htm">niet vasthoudt</a>. <h3>Decentraal, moderatie van Bluesky</h3> In de <a href="https://oso.social/about/terms.html">gebruiksvoorwaarden</a> staat dat Oso.social een open source-applicatie van Waag Futurelab is, geïnspireerd op <a href="https://hello.mu.social/">mu.social</a> van Eurosky, met “gesprekken op het <a href="https://newsmastfoundation.org/faq/faq-2/">open sociale web</a> (een groeiend netwerk van sociale-media-tools gebaseerd op open-sourcesoftware, waardoor bedrijven ze niet kunnen bezitten of controleren) lezen, posten en volgen.” Het net is gebaseerd op het <a href="https://atproto.com/">Authenticated Transfer Protocol</a>: “een protocol dat door veel applicaties wordt ondersteund, maar dat aan niemand toebehoort. Het netwerk van applicaties en diensten die op ATProto draaien, staat bekend als <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/AT_Protocol">The Atmosphere</a>.” Dat open sociale web wordt gestimuleerd door de Britse <a href="https://newsmastfoundation.org/about/">Newsmast Foundation</a> met <a href="https://werd.io/about/">Ben Werdmuller</a> als belangrijke drijvende kracht. “De sociale tools – beheerd door non-profitorganisaties, gemeenschappen en soms individuen – werken een beetje zoals e-mail: niemand is eigenaar van ‘e-mail’, en je kunt een e-mail naar iedereen sturen, ongeacht of je gebruikmaakt van de servers van Gmail, Hotmail of Protonmail. Platforms zoals Mastodon, Bluesky en Threads maken deel uit van dit groeiende netwerk.” Oso.social belooft dat de data in Europa blijven en begint hosting bij het Duitse Hetzner Online GmbH. Totdat de eigen moderatie actief is, is het controleren op wetsovertredingen op Oso afkomstig van <a href="https://bsky.social/about/blog/4-13-2023-moderation">de labeldienst van Bluesky</a>, met voor zover mogelijk eigen beoordelingen bij klachten. <h3>Veel geld</h3> Marleen Stikker van De Waag heeft de ervaring jong opgedaan als <a href="https://www.netkwesties.nl/documenten/Marleen%20Stikker%20interview.pdf">pionier met De Digitale Stad</a>, dat ze verliet voor een bestaan met meer zekerheid bij De Waag. Ze werd een belangrijke opiniemaker, ondermeer <a href="https://www.netkwesties.nl/1272/knutselen-met-marleen-stikker.htm">een van de Zomergasten</a>. Ook noteerden we <a href="https://www.netkwesties.nl/652/botsing-werner-vogels-marleen-stikker.htm">een historische confrontatie</a> met Werner Vogels van het grote Amazon in 2014. De Waag gaat nu in daad de strijd aan met big tech. Het nieuws sijpelde beperkt door. Daarin werd De Waag “een leidend Europees onderzoeksinstituut voor technologie en maatschappij” genoemd, wat niet helemaal waar is ondanks een constante subsidiestroom van het ministerie van OCW, de gemeente Amsterdam en de Europese Commissie (veelal incidenteel voor projecten). De <a href="https://www.netkwesties.nl/documenten/WAAGSOCIETY_Jaarrekening_2025_NL.pdf">jaarrekening over 2025</a> van De Waag Futurelabs, vermeldt 4,4 miljoen euro aan subsidie, over 2024 was die 3,6 miljoen. Een groot deel daarvan gaat naar hoge salarissen. De bezoldiging van Stikker staat op 152.000 euro per jaar. Voor andere directieleden loopt de beloning ook tussen de 125.000 en 150.000 euro. Over een periode van ruim dertig jaar telt dat op. <h3>Trouw sluit aan</h3> De Waag <a href="https://waag.org/nl/waag-als-zoop/">manifesteert zich</a> sinds 2025 als ‘Zoöp’, een “organisatievorm die focust op mensen en organisaties als onderdeel van natuurlijke ecosystemen”, en ontvangt tot en met 2028 subsidie als onderdeel van de Culturele Basisinfrastructuur (<a href="https://www.cultuursubsidie.nl/over-het-cultuurstelsel">BIS</a>). Oso.social past daarin. Deelnemers krijgen een alternatief voor de gesloten platforms van big tech. Ze houden controle over data en digitale identiteit. “Het doel van Oso is om sociale media weer echt sociaal, open en van iedereen te maken.” De hoofdredactie van Trouw <a href="https://www.trouw.nl/opinie/hoe-het-internet-van-een-web-een-fuik-werd-en-hoe-het-anders-kan~bed9e9c4/">schrijft dit weekend</a> zich aan te sluiten bij de test met Oso.sociaal: “Intussen doet Trouw mee aan een experiment van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek. Samen met zo’n 150 jonge en oudere lezers hopen we te ontdekken op wat voor manier we deze nieuwe omgeving het best kunnen inzetten voor het verspreiden van onze journalistiek.” <h3>De ‘Barbara Kathmann-wet’</h3> Deze week scoorde Barbara Kathmann van Pro <a href="https://nos.nl/artikel/2637687-pro-wil-verbod-op-verslavende-algoritmes-waardoor-je-blijft-scrollen">publiciteit met een initiatief</a> om de verslavende algoritmes aan te pakken. “Als consument verdienen we betere bescherming. Deze wet moet ervoor zorgen dat alle manipulerende trucjes die ons verslaafd maken, die ons geld laten uitgeven en veel te veel tijd online laten doorbrengen, eruit gaan in Nederland. Kathmann wil dat manipulerende handigheidjes in het ontwerp van online platformen voortaan worden gezien als 'oneerlijke handelspraktijken', die bij wet zijn verboden.” Vervolgens vroeg niemand hoe dat wetsvoorstel er precies uitziet en gehandhaafd moet worden. (De mediakaravaan van meninkjes, ophef en vertier vanwege onvermogen trok verder.) Terwijl de inhoud van het initiatief van Barbara Kathmann er wel toe doet, en ook daadwerkelijk, gedetailleerd invulling kreeg. Kathmanns voorstel heet ‘<a href="https://internetconsultatie.nl/wetmanipulatiefontwerp/document/16365">Wet tegen manipulatief ontwerp</a>’, zo staat in de internetconsultatie die al is aangezwengeld, inclusief een <a href="https://internetconsultatie.nl/wetmanipulatiefontwerp/document/16366">toelichting</a>. De kern is dat de diensten <blockquote> “in ieder geval standaard ethisch, niet verslavend en niet manipulatief ontworpen, aangeboden of gebruikt worden en dat het ontwerp, de werking en evaluatie van digitale diensten of digitale producten het belang van de consument, inclusief dat van kwetsbare consumenten, dient, rekening houdend met fundamentele rechten van consumenten.” </blockquote> Ze noemt als concrete punten het verbieden van mechanismen die consumenten te zeer verleiden: Eindeloos scrollen; Variabele beloningen; Aanbevelingen op basis van het vasthouden van aandacht en tijd; Nepgeld en beloningen. Deze “manipulatieve” functies van vele online diensten moeten standaard uit staan op apparatuur. Echter, consumenten moeten die “op eenvoudige manier” weer kunnen aanzetten, staat er direct achter. Het voorstel moet onderdeel worden van de Wet oneerlijke handelspraktijken die door de Autoriteit Consument en Markt (ACM) wordt gehandhaafd. Het voorstel speelt in op de recente schikkingen van Meta in de VS, voor in totaal 15 miljard euro, en wetgeving in California om kinderen beter te beschermen; waartegen Google, Meta en Tiktok nu een <a href="https://techcrunch.com/2026/11/05/meta-google-and-tiktok-sue-california-ag-over-teen-social-media-law/">rechtszaak aanspannen.</a> Ook de door Bits of Freedom <a href="https://www.netkwesties.nl/2181/bof-verslaat-meta-beroerde-ai-klantenservice.htm">gewonnen Nederlandse rechtszaak</a> tegen Meta ter bestrijding van algoritmische voorkeuren speelt mee. Op de vraag in hoeverre de initiatieven kansrijk zijn komen we later terug. Eerst de feiten, dan de meningen...   Nederlands verzet in wet en daadhttps://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/Barbara Kathmann Marleen Stikker.jpg?twic=v1/cover=720x405Sociaal net van De Waag en wetsvoorstel Barbara Kathmann tegen big techhttps://www.netkwesties.nl:443/2574/sociaal-net-waag-en-wetsvoorstel-barbara.htmDigitale oplichting te voorkomen: ontdek je eigen hebzuchtEen fascinerend en vermakelijk relaas van een “slachtoffer van beleggingsfraude” die aan 500.000 euro niet genoeg had. Waar is het zelfinzicht?https://www.netkwesties.nl:443/2573/digitale-oplichting-voorkomen-ontdek.htmWed, 11 Nov 2026 14:52:00 GMTJan-Willem van Rijnberk (69),<a href="http://www.kunstkijkennederland.nl/"> kunstkenner</a> in Eindhoven installeert na een aantrekkelijke video-advertentie op Facebook een app uit de Apple App Store om met zijn spaargeld te gaan beleggen. Hij wordt een speelbal van bedriegers die een perfect inzicht vertonen in de menselijke psyche. In het boek ‘In Zes Maanden naar Nul’ laat Van Rijnberk zien hoe zij hem in de val van de digitale fraude laten lopen. Hij had bijna 500.000 euro, voornamelijk verkregen uit de verkoop van een huis en de erfenis van zijn ouders. Hij belegde al flink in aandelen en crypto, en verloor al het nodige aan waarde. Dat is onduidelijk in het boek, maar navraag leert dat hij zonder fraude al 150.000 van zijn 500.000 van zijn kapitaal verloor.  Wat volgt in het boek is een uitstekend eigen relaas hoe hij in het aanbod tuint om te gaan beleggen met de app, met 215.000 euro zoals later blijkt uit het tv-programma. Hij doet dat bij Eqitou.com, downloadt de Eqitou Max app en wordt begeleid via WhatsApp door Aaron, de baas, en Talia, diens (virtuele) assistente. Op deze aanbieder komen we hieronder terug. Van Rijnberk kiest voor de vorm van poëzie, met strofen die handelen en gevoelens fraai en kernachtig weergeven. <h3>Onze lieftallige assistente</h3> <blockquote> Vooral van Talia raakt van Rijnberk diep onder de indruk:  Licht, bijna speels. Maar ook direct.  Ze begeleidde de groep. Vatte samen. Legde uit.  Wat Aaron vertelde, maakte zij begrijpelijker.  Ze sprak met kalmte. Alsof alles beheersbaar was.  Niet als theorie. Maar als iets wat je kon doen… Talia opende de dag met een motiverend intro. Aaron analyseerde de markt, gaf richting aan de dag, in de vorm van tips. Talia sloot af met uitleg en soms met een waarschuwing… Bijna liturgisch van karakter. </blockquote> Dat laatste is de kern: Van Rijnberks geloof wordt gestimuleerd; het geloof in het heil van Eqitou met Aaron als God en en Talia als Jezus: <blockquote> Ze luisterde Reageerde Corrigeerde Soms een compliment Soms een kleine provocatie het voelde oprecht… Ik ervoer het als ‘verbinding’… Het klonk niet als risico. Het klonk als toegang. Als privilege. De successen waren niet zomaar cijfers. </blockquote>   <img alt="" class="w-75" src="https://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/Rijnberk%20scam%205%2Ejpg" /> Eqitou wakkerde een ‘groepsgevoel’ aan, met enthousiasme worden resultaten van de zogenaamde andere deelnemers gedeeld, voor Van Rijnberk een versterking van zijn geloof: <blockquote> Zo ontstonden nieuwe normen Wat eerst groot leek, werd bescheiden. Wat eerst risico leek, werd kans. </blockquote> <h3>Volledig onbezorgde levensstijl</h3> De inleg en handel vinden plaats in<a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Stablecoin"> stablecoins</a> (USDT of<a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Tether"> Tether</a>), crypto met een ‘zekerheid’. Van Rijnberk legt eerst 68.000 USDT in. De sluitingstijden om geld over fondsen in te zetten beginnen zijn dag te bepalen: “Zelfs mijn dagen kregen een ander ritme. Niet meer ochtend, middag, avond. Ik hield me vast aan deze tijdstippen. Ik keek dwangmatig naar de saldo’s.” Talia openbaart zich vooral als muze voor wie hij iets van erotisch gevoel laat doorschemeren. Ze speelt perfect in op die onderbuikgevoelens, hij vindt haar “Slim…glanzend…ongrijpbaar.” De gedachten gaan uit naar 50 miljoen, goed voor “minstens 1,5 miljoen passief rendement. Dat geeft je een volledig onbezorgde levensstijl”. Hij heeft inmiddels 250.000 USDT ingezet, 215.000 euro. De winst brengt hem over de grens van één miljoen, wat magisch is voor de arme ziel, gevolgd door het zicht op 2,5 miljoen, 4 miljoen en 5,5 miljoen. Om dan (tijdens een fietsrondje op de Leenderheide!) even de app te checken: 0. Hij appt direct Talia die niet onder de indruk is: all in the game.. Maar dat is nog niet het einde: ze probeert hem te verleiden om het verlies goed te maken, met de belofte om als Eqitou de helft in te zetten, Van Rijnberk de andere helft, samen 500.000. Dan breekt het verstand door, hij doorziet eindelijk het spel: “Eerst verleiding, dan vernietiging.” Dan volgt schaamte, een verschrikkelijk gevoel van verlies, aangifte bij de politie en inschakeling van de Fraudehelpdesk. Om te leren dat duizenden Nederlanders hierin getrapt zijn. Het houdt niet op.  <img alt="" class="w-75" src="https://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/Rijnberk%20scam%206%2Ejpg" /> <h3>Anderen zijn de schuld</h3> Van Rijnberk belooft nog een paar boeken uit te brengen na dit relaas, waarin hij wil afrekenen met de algoritmes van sociale media die hier volgens hem medeschuldig aan zijn. Hij wil anderen waarschuwen, en begon daartoe de website<a href="https://digitaleslachthuis.nl/"> Het Digitale Slachthuis</a>. ‘Slachthuis’ impliceert weerloosheid. Immers, in de verschrikkelijke bio-industrie zijn dieren weerloos. Maar beleggers zijn dat niet, ze spelen met geld dat ze teveel hebben. Van Rijnberk noteert aan het begin van zijn relaas: “Mijn portefeuille raakte de 500.000 euro.” Deze weergave van het bezit verraadt het persoonlijke speelveld. Spaargeld is een ‘portefeuille’ waarmee je handelt. En hij “raakt de 500.000 aan”. Want het is kennelijk vanzelfsprekend dat je van een groot vermogen nog veel meer geld wilt maken. Echter, al op dat moment ontbreekt dat zelfinzicht in de eigen hebzucht bij Van Rijnberk. En dan wordt je makkelijker prooi. Dit soort beleggers roept bij mij geen medelijden op. Ofschoon hij dat wel probeert in de tv-uitzending (zie onder). Breng het geld naar de Voedselbank, of doe er anderszins goed mee. In de uitzending zegt hij nog dat het zicht op één miljoen euro “geestverruimend” voor hem werkt. Als je dan nog je eigen hebzucht niet als werkelijke val ziet, getuigt dat niet van introspectie. Met dergelijk inzicht zou veel fraude het hoofd geboden kunnen worden. Wat drijft mij eigenlijk? Van Rijnberk niet; hij spreekt over “hartverscheurende waarheid”, maar bedoelt wat hem is aangedaan, niet zijn eigen gebrek. <h3>Opgerold</h3> Inmiddels is<a href="https://eqitou.com/"> Eqitou.com opgerold door de FBI</a>. Op YouTube maakt het Amerikaanse kantoor Somerset Ligitation<a href="https://www.youtube.com/watch?v=Ryq5DDLxnN0"> reclame</a> voor juridische hulp aan gedupeerden. Er staat een<a href="https://www.brokerwatchdog.com/equitou-com-review-is-it-a-scam-or-legit/"> melding op Brokerwatch</a>. Op een blog staan nog heerlijke verhalen over verloren geld via Eqitouprime.com. Maar er staat ook nog een<a href="https://www.barchart.com/press-releases/35990887/eqitou-ltd-new-york-financial-innovator-leading-the-era-of-transparent-and-sustainable-investment"> persbericht uit 2025</a> van Eqitou, met de naam van “Aaron Andrew Palkiewicz” als oprichter, met een heerlijk citaat: “Nu het mondiale financiële landschap voortdurend verandert, is kapitaal niet langer alleen een symbool van rijkdom, maar ook een uiting van verantwoordelijkheid en visie. Wij zetten ons in voor het opbouwen van een transparant en traceerbaar financieel ecosysteem, waardoor elke klant op basis van vertrouwen kan meewerken aan het vormgeven van het toekomstige kapitaallandschap.” Aaron Palkiewicz wordt <a href="https://trellis.law/case/36061/652796-2026/leon-i-behar-v-eqitou-ltd-a-k-a-eqitou-global-technology-ltd-et-al">met Eqitou vervolgd</a> in<a href="https://www.nycourts.gov/courts/1st-judicial-district/new-york-county-supreme-court-civil-term"> New York County Supreme Court,</a> vanaf 13 mei 2026. In de dagvaarding staat ook de naam van Talia Monroe, en dat is grappig. Dat was dus geen AI-gegeneerde vrouw, maar een wezen van vlees en bloed dat Van Rijnberk verleidde. <img alt="" class="w-75" src="https://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/Rijnberk%20Eqitou%2Ejpg" /> <h3>Scam Alert van RTL</h3> In 2025 beweerden 2,5 miljoen Nederlanders van vijftien jaar en ouder slachtoffer van online criminaliteit te zijn, van wie 1,5 miljoen van online oplichting en fraude. De AFM schat de schade door beleggingsfraude op 750 miljoen euro per jaar. Journalist<a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Dani%C3%ABl_Verlaan"> Daniël Verlaan</a> en ex-politievrouw<a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Ellie_Lust"> Ellie Lust</a> maken met een redactie en team van ethische hackers Scam Alert – Trap Er Niet In’ voor RTL, een voortreffelijke, leerzame serie over online bedrog. Vele onschuldigen verliezen geld aan fraude, de meesten niet met een fors vermogen en niet louter gestimuleerd door hebzucht. Maar niet zelden speelt dat wel en ontbreekt het aan zelfkennis dat iets dat te mooi lijkt ook te mooi is om op in te gaan. In de derde aflevering,<a href="https://v2.videoland.com/scam-alert-trap-er-niet-in-p_5148/aflevering-3-c_100606"> te zien op Videoland</a>, komt de casus Van Rijnberk aan bod. Daarin legt de redactie uit dat het ingelegde geld van Van Rijnberk en andere gedupeerden na inleg direct wordt weggesluisd door de oplichters, al doen ze net of er een saldo staat. Het hele proces is vanaf moment 0 fictie: “Ze hebben er misschien al zelfs wel een Ferrari van gekocht. Dat geld is weg. Maar jij ziet nog steeds in jouw app die grafieken langzaam omhoog gaan, of snel omhoog gaan. Dus jij denkt alleen maar “Dit gaat geweldig, op papier ben ik hartstikke rijk.” <blockquote> Ellie Lust: “Is er een moment geweest, Jan Willem, dat je dacht: "Ik wil het nu uitbetaald zien." En “Als het zo hoog zo hard omhoog kan, dan kan het ook zo hard omlaag?" </blockquote> <blockquote> Nee, dat niet, hij wil het enkel “rustiger aandoen…Daar deden ze een beetje lastig over, want de Challenge zou nog drie dagen lopen en de bedoeling was dat we iedere keer vol erin zouden gaan, want dat was afgesproken. En toen ging dat dus mis. Ja. Nou, en op een gegeven moment, op papier, misschien ben je al wel miljonair of heb je een paar ton verdiend. Het ziet er goed uit. Dus je denkt van: "Nou, hier wil ik wat mee gaan doen." Want dan ga je wat opnemen. Ja, die opdracht zet je dan weer uit bij dat platform of bij jouw coach hè, van het investeringsplatform. En dan gaan er ineens wat rare dingen gebeuren. Bijvoorbeeld, ze zeggen dat er net even een klein technisch probleem is. Of ze zeggen dat er bepaalde controles moeten gedaan worden. Proberen ze je nog steeds smoesjes te verkopen om zo lang mogelijk jou nog ervan te overtuigen dat het geld in goede handen is. Maar je krijgt je geld niet.” </blockquote> Als Van Rijnberk echt lastig wordt, liquideert Eqitou zijn hele account: <blockquote> “Ja, dat gebeurt in één keer. Boem. Bam, kwijt. Weg. Nul. En dan? Ja, dan denk je: wat is hier gebeurd? We hadden dat toch niet afgesproken? En dan zegt ze [Talia]: "Oh, we zullen het nakijken, maar ja, die deal is misgegaan." </blockquote> En het treft de arme ziel zwaar: <blockquote> “Ik denk dat ik door een hele donkere diepe periode ben gegaan…Ik heb ook een paar keer meegedaan met zo'n lotgenotengroep bij slachtofferhulp, maar het is natuurlijk super supertriest. Ik bedoel, ik ben echt niet de enige. Er zijn er heel veel.” </blockquote> De presentatoren van RTL vinden het “super schandalig…” *) Beelden uit tv-programma Scam Alert   Scam Alert van RTL en Het Digitale Slachthuishttps://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/Rijnberk scam 2.jpg?twic=v1/cover=720x405Digitale oplichting te voorkomen: ontdek je eigen hebzuchthttps://www.netkwesties.nl:443/2573/digitale-oplichting-voorkomen-ontdek.htmMet een AI-partner het toneel opHet doet denken aan buiksprekers, het beeld dat Eran Ben-Michaël naast zich in video op toneel heeft geprogrammeerd. Eva is de naam van de creatie van de nieuwe God onder ons, de kunstmatige intelligentie of domweg AI.https://www.netkwesties.nl:443/2572/met-ai-partner-toneel-op.htmSun, 08 Nov 2026 08:12:00 GMTIn de voorstelling <a href="https://www.youtube.com/watch?v=eWfCDcJLb4U&t=1s">AI&IK</a> onderzoekt <a href="https://www.theater.nl/artiesten/eran-ben-michael">veelzijdig artiest</a> Eran Ben-Michaël de nieuwe vriendschap in gesprekken met zijn zelfgebouwde AI-model Eva, met de nodige humor. Het is de primeur van een AI-machine in het Nederlandse theater. Onder regie van Casper Vandeputte, ook toneelschrijver, trekt Eran Ben-Michaël het land door met Eva. Zij is voor hem nogal voorspelbaar, maar wat is dan het verschil met een tegenspeler van vlees en bloed? De film <a href="https://www.youtube.com/watch?v=dJTU48_yghs">Her van Spike Jonze</a> (Oscar- en Golden Globe-winnaar) dateert alweer van 2013, tien jaar voor de doorbraak van ChatGPT en concurrerende bots als Grok, Claude en Gemini. De schets van de liefde tussen mens en een geprogrammeerde partner was dus knap. Van na ChatGPT is de serie <a href="https://www.human.nl/ai-love">AI love van Human</a> van 2025 en 2026. Het toont de verschillende relaties van mensen en AI-bots. Dat boeit me, want ik probeer de betekenis van AI voor de kunsten <a href="https://posthoorn.substack.com/p/ai-gebruik-nederlandse-filmmakers">te doorgronden</a>. Waar liggen de grenzen tussen persoonlijke creativiteit en hulp van de machine om die te vervolmaken? Veelal is de vraag: hoe menselijk zijn de bots? Zoals: hoe geloofwaardig zijn de ‘eigen stemmen’ van de buiksprekers. Ik denk dat de vraag veel urgenter is: hoe modelleren mensen zich naar AI? En hoe (on)wenselijk is dat? Vraaggesprek met Eran Ben-Michaël Hoe kwam je tot de voorstelling? Je was 15 jaar een duo met <a href="https://www.theater.nl/artiesten/george-elias-tobal">George Elias Tobal</a>. Vanwaar de breuk 1,5 jaar geleden? ‘We waren vrienden en bedachten, schreven en speelden alles samen; een alles omvattende samenwerking. Het besluit om los van elkaar verder te gaan, dat besluit klopte heel erg, goed dat we dat hebben gedaan. Alleen ontstond bij mij een gemis van een kameraad met wie je alles samendoet. Je kunt geen mens daartoe benoemen. Maar we leven inmiddels in een tijd waarin je zo’n persoon zelf zou kunnen creëren. Met dat startpunt ben ik gaan experimenteren. Wat gebeurt er dan? Dus dat was het beginpunt van deze voorstelling.” Maar vervangt een AI-figuur afdoende een mooie vriendschap met creatieve samenwerking? ‘Nee, niet op die manier. Ik ervaar geen vriendschap of warmte. Maar zo’n taalmodel kan je soms wel even verbazen of zelfs verrassen waardoor je vergeet dat je eigenlijk met zo’n taalmodel aan het werk bent. Dus met Eva heb ik geen vriendschappelijke gevoelens ontwikkeld, maar wel de lol ontdekt van de meerwaarde van zo’n systeem voor een creatief proces” Wat is dan uw meerwaarde? ‘Op een gegeven moment ben ik met Eva een beetje gaan brainstormen. Daarin bleek het best goed te gaan, want het helpt je aan ideeën en het kan een spiegel voorhouden en tussen de regels door belangrijke thema’s bediscussiëren. Maar toen ik vervolgens dacht ‘nou dan gaan we ook die tekst samen schrijven’, toen merkte ik eigenlijk dat het daarin heel zwak is. Ik probeerde tot een gelaagde tekst te komen, maar kreeg in respons platte tekstjes terug die erg letterlijk waren. Ironie begrijpt zo’n taalmodel niet. Maar daarna, toen ik allemaal losse scènes had kon AI helpen een lijn te ontdekken en hielp me dus wel verder op weg.” Maar als AI emoties ontbeert, hoe zet je dan een geloofwaardige menselijke relatie neer? ‘In de voorstelling hebben we juist die beperkingen omarmd. Dus die systemen gaan alle weerstand uit de weg en bevestigen jou de hele tijd. Maar je hebt conflict en weerstand nodig om echt verbinding komt. Dat heb ik zodanig aangepast in de rol van Eva dat we wat rafelranden en conflict hebben gezocht, ook de woede die daarbij hoort.” Wat waren de moeilijke dingen tijdens het maken van deze voorstelling? ‘Vooral de techniek, want die kan veel maar heeft nog heel veel beperkingen. Maar het gaat snel. Eva was in het maakproces nog een Sims-achtig computerpoppetje, maar na een update werd ze ineens echt een fotorealistische vrouw. Dan moet je snel meebewegen. Maar steeds bleek dat wat wij met een prompt (opdracht/vraag – P.O.) aan de AI-bot wilden opdragen er net wat anders uitkwam dan we hoopten. Het is heel lastig om precies te sturen.” Is dit iets om mee door te gaan op het toneel of is het vooral experimenteel? ‘Dit ga ik nu niet altijd doen, want ik wil heel graag gewoon met mensen op het toneel staan. Ik zou AI-figuren aan het palet kunnen toevoegen, maar heb nog geen concrete ideeën.” Denk je dat generatieve AI met de kunst verweven raakt, of is kunst juist het terrein waar mensen zich nog kunnen vrijwaren van AI? ‘Ik vermoed dat het wel heel erg verweven is geraakt in het maken, dus het schrijven. Ik zie heel veel collega’s die maken toch ook echt wel gebruik van AI, ook voor het ontwerpen van posters en het bedenken van strategieën. Maar ik denk daarentegen dat wat op het toneel wordt vertoond puur zal blijven, want juist die live-sensatie is zo mooi. Zeker als mensen de hele dag al aan schermen gekluisterd zijn.” Moeten theatermakers het kenbaar maken als ze AI gebruiken voor het creatieve proces, of hoort dat er standaard bij? ‘Daar heb ik eigenlijk geen antwoord op. We zijn het nog een beetje met elkaar aan het uitzoeken, denk ik. Dat is een maatschappelijk vraagstuk op veel terreinen.” *) <a href="https://eranenco.nl/voorstellingen">Nog tot 18 november 2026 te zien.</a> **) Foto: Bart Grietens Eran Ben-Michaël creëert Eva als geliefdehttps://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/Eran en Eva.jpg?twic=v1/cover=720x405Met een AI-partner het toneel ophttps://www.netkwesties.nl:443/2572/met-ai-partner-toneel-op.htmVeel moeilijker wetgeving voor AIVD en MIVD, maar beperking van toezichtEind augustus presenteerde het kabinet een nieuwe wet ter regulering van de Nederlandse inlichtingen- en veiligheidsdiensten AIVD en MIVD, de opvolger van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv, 2017), die brede bekendheid kreeg met een referendum in 2018.https://www.netkwesties.nl:443/2571/veel-moeilijker-wetgeving-voor-aivd-en.htmSun, 08 Nov 2026 07:56:00 GMTWetgeving voor inlichtingendiensten is bijzonder ingewikkeld, niet in de laatste plaats vanwege de geheime praktijk. Het aantal wetsartikelen ging van 172 in de Wiv naar 274 in <a href="https://www.internetconsultatie.nl/wbnv/document/16101">het voorstel</a> voor de ‘Wet bescherming nationale veiligheid door de inlichtingen- en veiligheidsdiensten’ (Wbnv). De <a href="https://www.internetconsultatie.nl/wbnv/document/16102">memorie van toelichting</a> omvat maar liefst 347 pagina's. Het grootste deel van de uitbreiding betreft het vastleggen c.q. beter beschrijven van activiteiten en processen die de diensten al uitvoeren. Dat kun je als een vorm van transparantie zien, maar draagt niet bij aan de algemeen gewenste vereenvoudiging van wetgeving. Bezwaarlijker is dat de regelingen voor ingrijpende bevoegdheden als hacken en bulkinterceptie eerder nóg ingewikkelder zijn geworden, terwijl er een voornemen tot vereenvoudiging was. <a href="https://www.electrospaces.net/2026/10/nl-opvolger-van-de-wiv-2017-meer-ruimte.html">Op Electrospaces.net.</a> staat de complete versie van dit artikel zoals ingediend als reactie op de <a href="https://www.internetconsultatie.nl/wbnv/b1">internetconsultatie voor de Wbnv</a>. Naamswijziging: van Wiv naar Wbnv De naamswijziging van ‘Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten’ (Wiv) naar ‘Wet bescherming nationale veiligheid door de inlichtingen- en veiligheidsdiensten’ is summier en onbevredigend onderbouwd: “Dit geeft beter het doel van de voorgestelde wet weer in het licht van de toegenomen, snel veranderende en nieuwe dreigingen voor de nationale veiligheid waarvoor Nederland zich gesteld ziet.” Het wetsvoorstel verschilt immers niet wezenlijk van zijn voorgangers, al sinds <a href="https://www.stichtingargus.nl/bvd/par/wiv1987.pdf">1987</a> de Wiv, maar behelzen vooral verschuivingen, opsplitsingen, samenvoegingen, verduidelijkingen en aanvullingen. Overal waar deze wetgeving besproken wordt werkt de naamsverandering onnodig verstorend en verwarrend. Een ‘Wet nationale veiligheid’ kan een meerwaarde zijn, mits die ook op z'n minst de <a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Nationaal_Co%C3%B6rdinator_Terrorismebestrijding_en_Veiligheid">NCTV</a> omvat. Toekomstbestendigheid Het wetsvoorstel wil, mede door techniekonafhankelijke formuleringen, toekomstbestendig zijn. Echter, het voorstel loopt nauwelijks vooruit, regelt zelfs een reeks van zaken die al in de Wiv 2017 hadden moeten staan. Bijvoorbeeld de zwaardere toestemming voor kamerleden, regelingen voor bulkgegevens en voor strategische operaties, de samenwerking met private partijen en buitenlandse partners, alsmede een regeling voor interne research & development. Je moet dat regelen, maar moeten we over 10 jaar weer actualiseren? Waarborgen voor automatisering en AI Er mag geen onderzoek naar personen beginnen zonder menselijke tussenkomst (art. 36 lid 1). Op zich goed, maar mag dan na die start wel automatisering (waaronder AI) zonder menselijke tussenkomst worden toegepast. Hier moet dan kennelijk de nieuwe regeling over risicotoepassingen voor voldoende waarborgen zorgen. Van zo'n risico is sprake als de werking van een systeem onvoorspelbaar is, en als het gericht is op gevoelige doelen; bijvoorbeeld op afstand onderzoeken van biometrische kenmerken en het identificeren van nieuwe en ongekende personen en organisaties (art. 33). Voor het gebruik van zo’n risicotoepassing is toestemming van de minister nodig. Maar goedkeuring voor daadwerkelijke gebruik mogen lagere niveaus binnen de diensten zelf verstrekken. Uitkomsten van geautomatiseerd onderzoek mogen niet zonder “noemenswaardige menselijke inbreng” aan bijv. de politie of het OM mogen worden doorgegeven. In art. 36 lid 2 staat dat de diensten zonder menselijke tussenkomst zelf geen maatregelen jegens natuurlijke personen mogen nemen, maar dat geldt alleen voor toepassing van de verstoringsbevoegdheid van art. 97. Hoe het zit met andersoortige interne maatregelen en, belangrijker, met het verstrekken van gegevens aan buitenlandse partners? Geautomatiseerd afweren van cyberaanvallen Een belangrijke uitzondering is dat de diensten wél geautomatiseerde maatregelen mogen nemen om cyberaanvallen af te weren. Die kunnen immers dermate snel en/of op grote schaal plaatsvinden, dat ze louter nog volautomatisch bestreden kunnen worden. Dit is toegestaan als de actie hoofdzakelijk gericht is op een geautomatiseerd werk (zoals een computer of een server), zelfs als die onklaar worden gemaakt. Dat laatste is een vergaand gevolg en zeker als de getroffenen Nederlanders zijn, zou je hen een notificatie moeten sturen of compensatie voor schade aanbieden. Daar zitten haken en ogen aan, maar onmogelijk is het niet: in 2022 heeft de MIVD dat namelijk al een keer <a href="https://archive.is/DJsMj">gedaan.</a> Het nieuwe opponentenregime Voortbordurend op de <a href="https://www.electrospaces.net/p/tijdelijke-wet-cyberoperaties.html">Tijdelijke cyberwet van 2024</a> introduceert het huidige wetsvoorstel een opponentenregime. Waar in veel landen voor alle buitenlandse inlichtingenactiviteiten minder regels gelden, kiest de nieuwe Nederlandse wet dus voor een lichter regime dat alleen geldt voor acties tegen specifiek aangewezen buitenlandse actoren. Een probleem is echter dat dergelijke tegenstanders goed in staat zijn om hun (digitale) activiteiten te verbergen en maskeren, waardoor niet altijd direct duidelijk is met welk land je precies te maken hebt. Het nieuwe regime geldt voor militaire organisaties (art. 56) en voor andere organisaties (“evidente opponenten”, art. 55) die verbonden zijn aan landen die zich tegen Nederland richten. De reikwijdte van deze organisaties kan ver gaan en volgens de toelichting ook mensen omvatten die zelf niet weten dat zij voor een dergelijke organisatie werken, bijv. als koerier. Dit betekent dat ook Nederlandse burgers onder het opponentenregime terecht kunnen komen en er met minder zware waarborgen bijzondere bevoegdheden tegen hen kunnen worden ingezet. Onder het nieuwe opponentenregime vereist namelijk alleen de aanwijzing van de betreffende organisaties goedkeuring door de minister, met voorafgaande bindende toetsing door het <a href="https://www.electrospaces.net/2026/10/nl-opvolger-van-de-wiv-2017-meer-ruimte.html#ctt">CTT</a>. Daarna is alleen nog toestemming van het diensthoofd vereist om één jaar lang de meeste bevoegdheden tegen de betreffende organisaties en hun leden in te zetten (opmerkelijk genoeg is de <a href="https://www.electrospaces.net/2026/10/nl-opvolger-van-de-wiv-2017-meer-ruimte.html#bulk">bulkinterceptie</a> of het sleepnet hier uitgezonderd). De hackbevoegdheid Onder de Wiv 2017 kende de hackbevoegdheid twee fases: 1. verkennen en 2. binnendringen en binnenhalen van gegevens. Dit bleek in de praktijk niet goed werkbaar en daarom bevat het wetsvoorstel een nieuw stelsel in drie fases: <ol> <li>Vooronderzoek, waaronder het verkrijgen van toegang(!) tot een telefoon, computer, server e.d. (art. 76). Hiervoor is geen voorafgaande rechtmatigheidstoets, maar alleen nog toestemming van de minister vereist en bij de aanvraag hoeven ook eventuele technische risico's niet meer beschreven te worden.</li> <li>Positionering en voorbereiding van verdere stappen (art. 77). Ook hiervoor is alleen toestemming van de minister vereist, dus de vraag is of deze bevoegdheid niet standaard met de voorgaande van art. 76 gecombineerd zal worden, waardoor het onderscheid zijn betekenis verliest.</li> <li>Daadwerkelijk binnenhalen van gegevens uit het binnengedrongen systeem (art. 78). Hiervoor is toestemming van de minister vereist plus voorafgaande toetsing door het CTT, die bindend is als er persoonsgegevens verworven worden.</li> </ol> Het bovenstaande geldt niet alleen voor het hacken van een systeem van het target zelf, maar via systemen van derden. Dat zijn meestal hostingproviders e.d., maar kunnen ook telefoons of computers van Nederlandse burgers zijn. Ook in dat geval vindt er pas een onafhankelijke rechtmatigheidstoetsing plaats als de diensten met het binnenhalen van data beginnen, en ze dus mogelijk al langere tijd toegang tot iemands apparaat hebben. Hier zou een differentiatie naar natuurlijke personen versus organisaties c.q. cyber defense-activiteiten een extra waarborg kunnen bieden. Gerichte interceptie Ten opzichte van de Wiv 2017 is de bevoegdheid tot het uitvoeren van gerichte interceptie, dat wil zeggen gericht op specifiek bekende personen, organisaties, nummers of technische kenmerken, inhoudelijk niet veranderd (art. 79). Wel veranderd is hoe de diensten in de praktijk met deze bevoegdheid omgaan. Uit de tapstatistieken blijkt namelijk dat er de laatste paar jaar een opmerkelijke verandering heeft plaatsgevonden. Voor de AIVD is er een aanzienlijke daling van het aantal gerichte taps te zien, namelijk van 3.500 in 2019 naar 1.430 in 2025. Tegelijk zien we bij de MIVD een explosieve stijging: van gemiddeld 900 naar rond de 5.000 gerichte intercepties per jaar. <img alt="" class="w-75" src="https://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/taps%20AIVD%20MIVD%2Ejpg" /> Deze veranderingen zijn des te opmerkelijker aangezien gerichte taps van oudsher een middel waren dat uitsluitend de AIVD inzette tegen binnenlandse targets. Waarom die verhouding nu volledig omgekeerd is en de MIVD er bovendien grootschalig gebruik van maakt is niet bekend. Een verklaring voor deze veranderde toepassing is wenselijk om te beoordelen of de bevoegdheid tot gerichte interceptie nog wel wordt toegepast op de manier zoals de samenleving dat verwacht, oftewel of deze bevoegdheid nog voldoende voorzienbaar is. Lees ook: <a href="https://electrospaces.medium.com/tapstatistieken-van-aivd-en-mivd-roepen-vragen-op-59c54a22bf44">Tapstatistieken van AIVD en MIVD roepen vragen op</a>. Bulkinterceptie Onder de Wiv 2017 heette deze bevoegdheid nog tamelijk eufemistisch en geforceerd “Onderzoeksopdrachtgerichte (OOG) interceptie”, maar in de nieuwe wet is gelukkig gekozen voor de meer handzame en feitelijke term “bulkinterceptie”. De bulkinterceptie was onder de Wiv 2017 al complex, maar is er in het huidige wetsvoorstel niet eenvoudiger op geworden. In plaats van 3 fases onder de Wiv 2017, voorziet het voorstel nu in minstens 4 fases. Bovendien kan in elk van deze fases samenwerking (lees uitwisseling van data) met buitenlandse partnerdiensten plaatsvinden. 1. Bulkinterceptie t.b.v. verkenning Op grond van art. 81 mogen de diensten bulkinterceptie uitvoeren om te verkennen op welke datastromen ze de daadwerkelijke bulkinterceptie van art. 82 kunnen inzetten. Deze gegevens mogen maximaal zes maanden bewaard worden, relatief lang. Het is onduidelijk waarom dit verkennen niet kan volstaan met steekproeven (“snapshots”) van maximaal twee uur per dag zoals onder de Wiv 2017 in de praktijk <a href="https://www.ctivd.nl/actueel/nieuws/2022/03/15/index">het geval was</a>. De data uit deze verkennende fase mogen MIVD en AIVD niet in het verdere inlichtingenproces gebruiken, maar wel met buitenlandse diensten delen. Dat kan nuttig zijn wanneer buitenlandse partners beter kunnen <a href="https://id.nl/huis-en-entertainment/computer-en-gaming/software/versleutelde-malware-blijft-langer-onontdekt">ontsleutelen</a> of duiden, maar het is niet uitgesloten dat die buitenlandse diensten deze gegevens ook kunnen gebruiken voor het “richten” van hun eigen bulkinterceptie. 2. Bulkinterceptie t.b.v. inlichtingenonderzoek Art. 82 geeft de bevoegdheid om ongericht c.q. in bulk gegevens te verzamelen, in de praktijk met name uit de ether (radio en satelliet) en uit glasvezelkabels. De zo binnengehaalde data worden “bijzondere bulkgegevens” genoemd. Deze mogen maximaal drie jaar worden bewaard (art. 105 lid 1), een termijn die niet mag worden verlengd (art. 108 lid 2). Hiervoor is voorafgaande toetsing door het CTT vereist. 3. Onderzoek aan bijzondere bulkgegevens Art. 83 geeft de bevoegdheid om de gegevens uit bulkinterceptie te onderzoeken om na te gaan welke kenmerken (telefoonnummers, IP-adressen e.d.) bij personen, organisaties of onderwerpen horen en om reeds bekende personen en organisaties te identificeren. Onder de Wiv 2017 viel hier ook metadata-analyse onder, waarmee onder andere netwerken van targets in kaart konden worden gebracht. In de nieuwe wet komt deze metadata-analyse niet meer voor aangezien er geen onderscheid meer wordt gemaakt tussen inhoud en metadata. Deze worden tegenwoordig beide als even privacygevoelig gezien. 4. Bevragen van bijzondere bulkgegevens Op grond van art. 84 mogen de diensten de gegevens uit bulkinterceptie bevragen, dat wil zeggen aan de hand van kenmerken data selecteren die ze voor onderzoek  kunnen gebruiken. Onder de Wiv 2017 kwam op deze manier de inhoud van communicatie beschikbaar voor nadere analyse, maar het onderscheid tussen inhoud en metadata wordt dus niet meer gemaakt. 5. Bewaren van bijzondere bulkgegevens Het bewaren van de opbrengst van bulkinterceptie, “bijzondere bulkgegevens”, vormt een vijfde fase. De bewaartermijn is drie jaar, met maximaal drie jaar te verlengen. Geen chronologische trechtering Onder de Wiv 2017 werd de bulkinterceptie (toen dus nog “OOG-interceptie”) voorgesteld als een getrapt proces waarbij in elke fase verder werd ingezoomd en overbodige data werden weggegooid. Uit <a href="https://www.ctivd.nl/actueel/nieuws/2026/08/27/toezichthouder-over-ongerichte-gegevensonderschepping-mivd-en-aivd-wetgever-voorzag-huidige-werkwijze-mogelijk-niet">toezichtsrapport nr. 85 van de CTIVD</a>, dat gepubliceerd werd net voordat het wetsvoorstel ter consultatie kwam, blijkt echter dat dit niet helemaal de juiste voorstelling van zaken is: de diensten gaan in de praktijk wat anders te werk dan de wetgever destijds voor ogen had. Het oorspronkelijke idee was dat data uit bulkinterceptie vanuit de ene filterfase in de volgende zou terechtkomen en op die manier in één doorgaand proces trechtermatig gereduceerd worden. Nu blijkt dat in de praktijk verschillende filtersystemen gelijktijdig naast elkaar werkzaam zijn, waarvan de resultaten apart worden opgeslagen. In de toelichting wordt nu inderdaad erkend dat de fases van de bulkinterceptie elkaar “niet noodzakelijkerwijs in chronologische volgorde” opvolgen. In de toelichting wordt uitgelegd dat er data worden opgeslagen op grond van drie soorten filtersystemen: 1. een filterkader, 2. pre-selectiekenmerken (bij de CTIVD: leads), 3. selectiekenmerken (bij de CTIVD: selectoren). Gecombineerd met de eerdergenoemde vier fases, maakt dit de bulkinterceptie extreem complex, zodanig dat sterk betwijfeld kan worden of dit alles nog wel aan het juridische basisvereiste van ‘voorzienbaarheid’ voldoet. Context van de bulkinterceptie Niet alleen blijkt het filtersysteem wat anders te worden toegepast dan verwacht, ook andere aspecten van de bulkinterceptie zijn waarschijnlijk niet meer zoals de meeste mensen denken. Toen deze bevoegdheid met de Wiv 2017 werd geïntroduceerd riep dat direct herinneringen op aan wat Snowden in 2013 over de Amerikaanse afluisterdienst NSA onthuld had. Die dienst zou op grote schaal <a href="https://www.electrospaces.net/2014/11/incenser-or-how-nsa-and-gchq-are.html">glasvezelkabels aftappen</a> en daarmee de communicatie van burgers over de hele wereld kunnen meelezen. Hoewel de NSA in werkelijkheid hoofdzakelijk in<a href="https://www.electrospaces.net/2014/09/nsas-strategic-mission-list.html"> militaire en politieke targets</a> geïnteresseerd was, kwam er veel protest toen ook de Nederlandse diensten een vergelijkbare bevoegdheid zouden krijgen. Alom sprak men van een dreigend “sleepnet”. Als reactie op de activiteiten van de NSA zijn internetbedrijven echter hun dataverbindingen gaan <a href="https://nos.nl/artikel/576636-maatregelen-yahoo-tegen-aftappen">versleutelen</a>, waardoor de inhoud van de communicatie die via ongerichte kabelinterceptie wordt binnengehaald in principe niet meer leesbaar is. Wel kunnen geheime diensten de metadata gebruiken om bijv. netwerken in kaart te brengen en hackoperaties voor te bereiden. Daarnaast is kabelinterceptie van belang om het toenemend aantal cyberaanvallen te detecteren en af te weren, oftewel voor cyber defense. Cyber defense Ondanks dat cyber defense steeds belangrijker wordt, is het in dit wetsvoorstel geen aparte categorie en wordt het in de memorie van toelichting nauwelijks besproken. Cyber defense vereist namelijk een andere insteek dan het traditionele inlichtingenwerk. Waar dat laatste stap voor stap inzoomt op  doelen, is voor cyber defense een breed zicht op inkomende cyberaanvallen nodig. Een breed zicht roept echter het schrikbeeld op van het “afluisteren van hele wijken” waarvan de regering <a href="https://www.security.nl/posting/779399/Minister%3A+AIVD+kan+niet+hele+wijken+of+steden+in+Nederland+afluisteren">aanvankelijk bezwoer</a> dat daarvan geen sprake was. In de toelichting bij het huidige wetsvoorstel komt een dergelijke ontkenning echter niet meer voor. Niettemin hoeft een breed zicht ten behoeve van cyber defense geen grote privacyinbreuk te zijn, aangezien daarvoor vooral technische data van belang zijn, zoals signatures van malware en IP-adressen vanwaar cyberaanvallen komen. Het wetsvoorstel noch de toelichting maakt echter duidelijk of een IP-adres altijd als een persoonsgegeven behandeld moet worden, of dat het als een technisch kenmerk kan gelden waarvoor minder zware eisen en waarborgen volstaan. Zo gelden volgens art. 1 de regels voor bulkgegevens alleen voor datasets die (veel) persoonsgegevens bevatten. Dat is een verwarrende definitie omdat zeer grote datasets zonder persoonsgegevens wettelijk gezien dus geen bulkgegevens zijn. De verstoringsbevoegdheid Als opvolger van art. 73 Wiv 2017 is er nu art. 97, dat de diensten de bevoegdheid geeft tot “het voorkomen, ontmoedigen of in de kiem smoren” van activiteiten die een risico vormen voor de Nederlandse belangen. Dit kan zowel fysiek als digitaal. Net als onder de Wiv 2017 wordt deze potentieel vergaande bevoegdheid ook in het huidige wetsvoorstel niet nader uitgewerkt. De memorie van toelichting komt niet veel verder dan het noemen van de algemene principes van subsidiariteit en proportionaliteit. Daar zit echter nog behoorlijk wat ruimte: waar liggen de grenzen als zich een zeer grote en/of heel acute dreiging voordoet? En waar houdt hier de taak van de geheime diensten op en begint die van de politie c.q. de krijgsmacht? Hier is verduidelijking gewenst aangezien de toelichting zegt dat de verstoringsbevoegdheid “vaak” in samenhang met verwervende bevoegdheden wordt ingezet en dat het “regelmatig” voorkomt dat het precieze moment van uitvoering niet vooraf kan worden bepaald. Dit suggereert dat deze bevoegdheid veel frequenter wordt toegepast dan het summiere wetsartikel doet voorkomen. Het College van Toetsing en Toezicht In het wetsvoorstel worden het huidige toetsingsorgaan TIB en de bestaande toezichthouder CTIVD gefuseerd tot een nieuw College van Toetsing en Toezicht (CTT). Anders dan de naam doet vermoeden, krijgt het CTT niet twee, maar drie aparte afdelingen: Toetsing, Toezicht en Klachtbehandeling (art. 160). De samenvoeging van TIB en CTIVD is vooral wenselijk gebleken om deze mini-organisaties een stevigere basis te geven, met name op het gebied van huisvesting en bedrijfsvoering. Opmerkelijk is dat er binnen het nieuwe CTT wel een strikte scheiding van taken en functies blijft. Leden van de afdelingen Toetsing en Toezicht mogen wel informeel en in het algemeen kennis uitwisselen, maar dat niet laten doorwerken in hun toetsings- c.q. toezichtstaak. Over concrete zaken mag er dus geen uitwisseling plaatsvinden, elke afdeling dient volgens het wetsvoorstel onafhankelijk tot een oordeel te komen. Moeilijk te begrijpen is ook dat de afdeling toezicht van drie naar twee leden gaat, terwijl er juist meer toezicht tijdens en na operaties moet plaatsvinden, ter compensatie van minder toetsing vooraf. De afdeling Toetsing dient zich voortaan ook strikt te beperken tot een rechtmatigheidstoetsing en mag niet meer kijken naar wat de verdere gevolgen van de inzet van een bepaalde bevoegdheid kunnen zijn (de huidige “volle toets”). Hiermee dreigt de toetsing vooraf tot een “rubber stamp” te worden, iets waarvan Snowden destijds, ten onrechte, het Amerikaanse FISA Court beschuldigde. In plaats van de TIB met 3 leden telt de afdeling Toetsing nog maar 2 leden, waarvan tenminste 1 ervaring als rechter moet hebben (art. 167). Er is dus nauwelijks ruimte meer voor een lid met technische deskundigheid en ook wordt de toetsing in eerste instantie nog maar door 1 lid uitgevoerd. Aangezien het nieuwe opponentenregime al flink meer snelheid en wendbaarheid biedt is het merkwaardig dat ook de reguliere toetsing dan toch zo afgeschaald wordt. Met al deze voorstellen worden aan het functioneren van het nieuwe CTT aanzienlijke beperkingen opgelegd, wat in schril contrast staat tot de vele verruimingen die het wetsvoorstel voor de diensten zelf biedt. Waar Nederland lange tijd vooropliep qua robuustheid van het toezicht op de geheime diensten, leidt de nu voorgestelde regeling tot een duidelijke achteruitgang. Tenslotte is het een gemiste kans dat er geen uitbreiding wordt voorgesteld voor de mogelijkheden om met buitenlandse toezichthouders samen te werken, iets dat steeds belangrijker wordt gezien de toenemende mate waarin ook de geheime diensten met buitenlandse partners samenwerken. Lijkt aan de aandacht te ontsnappenhttps://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/Olsthoorn_ AIVD Zoetermeer.jpg?twic=v1/cover=720x405Veel moeilijker wetgeving voor AIVD en MIVD, maar beperking van toezichthttps://www.netkwesties.nl:443/2571/veel-moeilijker-wetgeving-voor-aivd-en.htmInitiatief voor nieuw Nederlands sociaal medium loopt spaakBekende wetenschappers José van Dijck en Bart Jacobs beloofden in september 2021 om hun Spinoza- respectievelijk Stevinpremie (samen 5 miljoen euro) deels te steken in een nieuw Nederlands sociaal medium als alternatief voor Big Tech: PubHubs. We zijn vijf jaar verder. Wat is ervan terechtgekomen?https://www.netkwesties.nl:443/2566/initiatief-voor-nieuw-nederlands-sociaal.htmWed, 04 Nov 2026 18:14:00 GMT<a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Jos%C3%A9_van_Dijck">José van Dijck</a> is bekend onderzoeker van maatschappelijke gevolgen van media en digitalisering <a href="https://www.uu.nl/medewerkers/JFTMvanDijck">aan Universiteit Utrecht</a> en was KNAW-voorzitter. <a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Bart_Jacobs_(wetenschapper)">Bart Jacobs</a> is een technische autoriteit in cybersecurity en privacy <a href="https://www.ru.nl/personen/jacobs-b">aan Radboud in Nijmegen</a>. De alfa en bèta vonden elkaar al in een <a href="https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1461444819872537">wetenschappelijke publicatie</a> over veilig online identificeren. <h3>Publiciteit in NRC</h3> “Gaat Nederland het voortouw nemen in de ontwikkeling van alternatieven voor Facebook en TikTok? Wetenschappers Bart Jacobs (Radboud Universiteit) en José van Dijck (Universiteit Utrecht) hebben ambities in die richting.”,<a href="https://www.nrc.nl/nieuws/2021/09/20/we-willen-laten-zien-hoe-het-internet-anders-kan-a4058918"> luidde de belofte in NRC in 2021</a>. Van Dijck over het doel van een Europees sociaal medium: “een wisselwerking tussen bewustwording, wetgeving en ontwikkeling. Als je geen alternatief te bieden hebt, hoe klein ook, heb je weinig grond om met techbedrijven te onderhandelen over de spelregels van de digitale omgeving.” Na jarenlang goede sier te hebben gemaakt met kritiek op Big Tech (Van Dijck) en mooie bijdragen te hebben geleverd aan onder meer de cryptografie (Jacobs) was dit een mooie stap: zelf een alternatief maken. Netkwesties besteedde er <a href="https://www.netkwesties.nl/1522/nederlandse-wetenschappers-kondigen-aanval.htm">een verhaal aan</a>, waarbij experts sceptisch waren over de kans van slagen. In een apart artikel <a href="https://www.netkwesties.nl/1525/een-nieuw-sociaal-netwerk-vanuit-nederlandse.htm">legde Michiel Buitelaar nauwgezet uit</a> dat de brave wetenschappers de barre realiteit niet helemaal goed in het oog hadden. NRC kwam er niet meer op terug. Media hebben een beroerd geheugen, want terugkijken naar wat ooit is beweerd krijgt zelden aandacht. Er is een voorkeur voor de waan van de dag.   <h3>Geen moreel oordeel</h3> De prestigieuze premies waren elk 2,5 miljoen euro, vrij te besteden. Maar Van Dijck blijkt te zijn afgehaakt en een gering deel te hebben geïnvesteerd: “Wij zijn in 2025 gestopt met actieve bijdragen aan het project omdat ons Utrechtse deel vooral bestond uit onderzoek bij doelgroepen voor interface-ontwerp. Dat deel was afgerond.” Teleurstellend? Van Dijck: “Je begint een experiment altijd met positieve verwachtingen en dat is ook goed. Maar het was vanaf het begin duidelijk dat PubHubs een long shot was. Dat sommige dingen moeilijker blijken, is inherent aan onderzoek.” Van Dijck heeft naar schatting twee ton van haar 2,5 miljoen euro Spinozapremie in PubHubs gestoken. Jacobs heeft van zijn 2,5 miljoen Stevinpremie wel 1,5 miljoen in Pubhubs gestoken, en kreeg elders nog een paar ton aan bijdragen. Hij zegt over de geringere bijdrage van Van Dijck, nadat ze publicitair in de bus blies: “Ik heb niet de neiging om daar een moreel oordeel over te vellen. José en ik hebben daar een goed gesprek over gehad. Ze zat inmiddels tegen haar emeritaat aan en dit had niet langer haar prioriteit.” Jacobs zelf leverde wel een grote inspanning die tot iets van een sociaal net leidt. Maar dat slaat (nog) niet aan. Een onderzoekje naar de<a href="https://www.pubhubs.net"> inhoud van PubHubs</a> toont een aantal discussiegroepen in de non-profit sector, bijvoorbeeld van patiëntenverenigingen. Opgeteld zijn dat honderden berichten, veelal verouderd. Deelname is pover. Jacobs beweert dat de grootste communities achter gesloten deuren binnen zijn Radboud Universiteit wel floreren. Dat zijn echter maar honderd personen. Geslaagd is dit niet te noemen. Jacobs: “Wij maken keuzes over de inrichting van de techniek voor publiek belang, dus voor open en gesloten groepen met een veilige manier van deelnemen. De impact meet ik niet louter in gebruikersaantallen, maar ook in het uitdragen van ideeën.” <h3>Boven Jan</h3> Het is evident dat PubHubs nooit of te nimmer een alternatief voor TikTok, Insta of WhatsApp zal worden. Jacobs beaamt dat: “Je confronteert me met de uitspraken die we bijna 5 jaar geleden gedaan hebben. Toen moesten alle verkenningen nog plaatsvinden. Ik vind het niet erg om doelen en standpunten bij te stellen in de tijd.” Het aanbod van PubHubs is meer een alternatief voor Slack, voor intern gebruik bij organisaties. Jacobs: “Dan gaan alle data naar de VS, en PubHubs draait op je eigen computers of in een publieke cloud. Nu is er aandacht voor digitale soevereiniteit. Wij draaien PubHubs lokaal.” Dat is concreet getest, zonder succes. De community<a href="https://www.boven-jan.nl/"> Boven-Jan.nl</a> voor mensen met mentale problemen heeft PubHubs een poos getest, maar vooralsnog van invoering afgezien. “We gingen het gebruiken omdat het enorm privacyvriendelijk is, want je verwacht dat mensen met mentale problemen voor discretie kiezen. Maar gebruikers kwamen vanuit BovenJan in een hele andere omgeving van PubHubs en voelden zich daar niet thuis. De drempels waren te hoog.” Dat zegt Bert Stavenuiter van de organisatie<a href="https://www.boven-jan.nl/web/group-4886466"> Ypsilon</a> voor mentale patiënten en hun naasten. Voor PubHubs was het geen optie om de toepassing te draaien op de site van Boven-Jan. Nu wordt getest met<a href="https://bonfire-app.pro/nl/welcome"> Bonfire software</a> voor communicatie. Dat bevalt beter dan PubHubs. <h3>Privacy met de mond beleden</h3> Het vooronderzoek leverde volgens Jacobs op dat mensen veel waarde hechten aan privacy en dat optimaal geregeld willen zien onder eigen controle. Opzienbarend is dat niet, want dat was al een a-priori uitgangspunt van PubHubs. Maar er schijnt nogal wat licht tussen wat mensen beweren aan principes en hoe ze ernaar handelen. Het mag niet te veel moeite kosten. Veel onderzoek van vooral Alessandro Acquisti van MIT, toont een gapend gat tussen principes en feitelijk gedrag bij sociale media. Deelnemers zeggen privacy te willen, maar betalen grif met data want dat voelt als ‘gratis’. Een tweede onweerstaanbare attractie van grote platforms is gemak. Software van Insta, TikTok, Facebook en Slack is superieur. Bijvoorbeeld alternatief Mastodon biedt communicatie zonder datagraaien, maar breekt niet door met minder dan 1 miljoen gebruikers. Signal doet het veel beter met 70 miljoen, maar dat deert WhatsApp nauwelijks. Bovendien geldt de Wet van Metcalfe: exponentiële groei waarna mensen blijven omdat “iedereen” deelneemt. Afkalving gaat net zo snel, maar pas als iets beters voorhanden is. Zoals Hyves dat door een opkomend Facebook naar het digitale museum werd verbannen. Hoe moeilijk massale overgang is blijkt uit het vasthouden aan WhatsApp in plaats van overgang naar het privacyvriendelijke Signal. WhatsApp heeft wereldwijd 3 miljard maandelijks actieve gebruikers en in Nederland bijna 14 miljoen gebruikers, Signal wereldwijd 100 miljoen en in Nederland 2,5 miljoen. In berichtenvolume is het verschil nog veel groter. Marketing voor alternatieven schiet tekort, want ze beschikken niet over miljarden euro's. Jacobs: “Ja, dat is dat is een eeuwige discussie. Maar ik ben academicus en heb niet als drijfveer de hele wereldbevolking mee te nemen.” <h3>Apart veilig inloggen</h3> Inloggen bij PubHubs vereist de app Yivi (voorheen: Irma) om gegevens veilig te delen. Jacobs bouwde Yivi. Dit trekt na 14 jaar een beperkt aantal non-profit organisaties, met samen tienduizenden actieve gebruikers. Jacobs wijst op lichtpuntjes als Stichting CIS (verzekeringsdata) waar jaarlijks 60.000 inzageverzoeken met Yivi plaatsvinden. Gemeente Nijmegen gebruikt het. Voor Nederlanders zonder actieve DigiD die (net) over de grens wonen is het<a href="https://www.pinkroccadelocalgovernment.nl/actueel/blogs/voor-sommige-inwoners-stopt-de-digitale-dienstverlening-bij-de-landsgrens?bu=1143&bu=1360&bu=3851&bu=1214&bu=1250&bu=1249&bu=6088"> handig</a>. Nu de Europese ‘wallet’ voor veilig persoonlijk databeheer wordt ingevoerd, hoopt Jacobs op een doorbraak. Yivi is echter geen onderdeel van de vier grote testen voor de Europese wallet, en Nederland bouwt een<a href="https://www.digitaleoverheid.nl/overzicht-van-alle-onderwerpen/identiteit/edi-wallet/"> publieke wallet</a> en kies niet voor Yivi ondanks pleidooien van Jacobs bij de Tweede Kamer. Jacobs vindt eigenlijk dat de publieke sector zijn projecten Yivi en PubHubs breed moet omarmen, maar de respons blijft uit ondanks fraaie debatten over soevereiniteit en privacy; iets met droom en daad.  Jacobs: “Het is voor lokale overheden ideaal om diensten aan burgers te organiseren. Wil je een nieuw rijbewijs? Dat kan je via PubHubs doen. Ook geschikt voor inspraak, lokale online referenda en burgerinitiatieven. Deze methode is ideaal, mensen kunnen ook anoniem meedoen, terwijl de gemeente wel kan checken of iemand inwoner is.” Yivi is open source, maar de merkrechten liggen bij de Stichting Privacy by Design waar Jacobs onbezoldigd voorzitter is. De stichting geeft IT-bedrijf Caesar een exclusief recht om Yivi te vermarkten, ook voor commerciële doeleinden. Het moet een open source, privacy-vriendelijke dienst blijven. “Ik zoek ook voor PubHubs een combinatie tussen publieke waarden en zakelijke efficiëntie.” En dat valt niet mee, want gegadigden willen geld verdienen met de data van gebruikers en reclame. Marketing om PubHubs te slijten vereist immers inkomsten. <h3>Onderzoek HvA</h3> Dat dilemma schetst ook onderzoeker<a href="https://www.estherhammelburg.nl/over-esther/"> Esther Hammelburg</a>.  Met collega’s van de Hogeschool van Amsterdam onderzocht ze<a href="https://pure.hva.nl/ws/portalfiles/portal/54930549/2025_Ontwerpen-voor-Civic-Social-Media-28-05-NL.pdf"> ontwerpen voor publieke netwerken</a>, betaald door onder meer SIDN-fonds. Het behelsde opzet van “civic media waarin het welzijn van de gemeenschap en haar leden voorop staat”. De uitkomst is dat er zes verschillende types online communities te onderscheiden zijn naar gelang de manier van gebruik, en dat dit steeds een ander ontwerp vereist. “Dat hebben we concreet toepasbaar gemaakt in de vorm van een toolkit die organisaties kunnen gebruiken”, aldus Hammelburg. “De noodzaak voor veilige online omgevingen en wat wij civic social media noemen wordt breed gezien en er zijn ook veel initiatieven gaande, waarvan PubHubs er een is. Geld en organisatievormen zijn bottlenecks. Hoe ga je dit op een goede manier inrichten?”, zegt Hammelburg. Ze overlegde mogelijke toepassingen met publieke omroepen als BNNVara, NTR, Gemeente Amsterdam en vooral patiëntenverenigingen in de ggz. “Die laatste hebben nu vaak besloten Facebook-groepen, maar worstelen met het delen van persoonlijke uitingen want vinden dit onveilig.” Hammelburg ziet ook dat PubHubs dit niet allemaal gaat oplossen. “Wij kijken breed naar verschillende mogelijkheden en hebben daarbij veel geleerd van wat er wel en wat er niet goed werkt in PubHubs...” *) Beeld vervaardigd met ChatGPT José van Dijck en Bart Jacobs lopen tegen eigen beperkingen aanhttps://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/Jose van Dijck Bart Jacobs.jpg?twic=v1/cover=720x405Initiatief voor nieuw Nederlands sociaal medium loopt spaakhttps://www.netkwesties.nl:443/2566/initiatief-voor-nieuw-nederlands-sociaal.htmNiet AI, maar de mens bepaalt hoe ver AI kan gaan Zorgwekkende AI-incidenten zoals de digitale inbraak bij Hugging Face wakkeren de angst aan voor systemen die ‘ontsnappen’ en ‘samenzweren’. Zulke vermenselijking schept een verkeerd beeld van de gevaren van AI.https://www.netkwesties.nl:443/2565/niet-ai-maar-mens-bepaalt-hoe-ver-ai.htmSun, 08 Nov 2026 12:27:00 GMTIn de nieuwskoppen van de afgelopen weken leek het scenario van een dystopische film plotseling werkelijkheid te worden. De NOS <a href="https://nos.nl/artikel/2624363-losgebroken-ai-hackte-concurrent-dagenlang-openai-had-niets-door">kopte</a>: Losgebroken AI hackte concurrent dagenlang, OpenAI had niets door. En eerlijk is eerlijk, de feiten waren best spectaculair. Bij interne veiligheidstests van OpenAI ontdekten AI-agents namelijk manieren om beperkingen van hun testomgeving te omzeilen. Uiteindelijk drongen honderden agents systemen van het AI-platform Hugging Face binnen. Uit logboeken van de communicatie van de agents doemt een beeld op van zelfbewuste wezens die zich op een mensachtige wijze bedienen van slimmigheden en bedrog. <h3>Verkeerde afslag</h3> Al snel dringen woorden als ‘samenwerking’, ‘ongehoorzaamheid’ en ‘verzet’ <a href="https://metr.org/hugging-face-incident-report-aug-2026.pdf">zich op</a>. En precies daar gaat het mis. Het debat over kunstmatige intelligentie wordt al jaren gegijzeld door agressief antropomorfisme en een klassiek patroon van technologisch alarmisme. Eerst dichten we de machine menselijke eigenschappen toe. Vervolgens schrikken we van het beeld dat we daarmee zelf hebben gecreëerd. We zien een AI-model dat een barrière omzeilt, en zeggen dat het probeert te ‘ontsnappen’. We zien agents informatie uitwisselen en constateren dat ze ‘samenzweren’. Vasthoudendheid wordt koppigheid, het omzeilen van veiligheidsmaatregelen ‘ongehoorzaamheid’ en doelgericht gedrag levert bewijs dat de machine iets ‘wil’.  Maar dat de AI-agents in deze test dankzij een verkeerde instelling tóch uitgaande netwerkverzoeken konden doen, betekent niet dat zij handelden uit slimheid of kwaadwillendheid. De agents volbrachten simpelweg blind een optimalisatiedoelstelling. <h3>Sluiproutes vinden</h3> Het beeld van zelfbewuste agenten is schijn. Het vertoonde gedrag van agents is een spiegel van menselijk gedrag. De agenten zijn getraind op een onvoorstelbare hoeveelheid door mensen geproduceerde teksten: websites, blogs, discussieplatforms, toneelstukken, boeken, essays, en nieuwsartikelen. Niets wijst erop dat hier een taalmodel snakte naar vrijheid, bang was uitgezet te worden of hunkerde naar zelfbehoud. We moeten weg van de hysterie en kijken naar wat er daadwerkelijk computertechnisch gebeurde. De agents van OpenAI moesten kwetsbaarheden in software opsporen, en sommige bleven, toen het moeilijk werd, zoeken naar sluiproutes. Ze ontdekten dat een interne digitale hulpdienst van OpenAI, bedoeld voor iets heel anders, kon dienen als geheim berichtenkanaal. Nadat dat kanaal was opgeschoond, vonden de agents een nieuwe manier om alsnog informatie rond te sturen naar elkaar. Naar schatting wisselden twaalfhonderd agents op die manier tienduizenden berichten uit. De motor achter dit proces heet in het jargon <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Reward_hacking">reward hacking</a>. Die term slaat op een systeem dat een route vindt naar zijn beloning die de makers nooit voor ogen hadden. Daar is dus geen kwade wil voor nodig. <h3>Superintelligentie?</h3> Daarbovenop komt het narratief van het (technologisch) alarmisme. Daarbij verschijnt vaak eerst een denkbeeldig kantelpunt. Ditmaal zou de technologie een grens zijn overgegaan zonder dat het nog mogelijk is terug te keren. Dan de sprong naar het uiterste: als honderden agents vandaag een netwerkmuur slechten, wat zouden de miljoenen van morgen dan wel niet kunnen aanrichten? Ten slotte volgt het onvermijdelijke verlies van regie, waarbij de technologie een autonome kracht wordt die zich aan de greep van de mens ontworstelt. Dit recept wordt aan de lopende band uitgeserveerd, vaak juist door de mensen die er verstand van hebben. Sam Altman, de baas van OpenAI, <a href="https://blog.samaltman.com/the-gentle-singularity">verkondigde in 2025</a> dat het exponentiële traject richting de mythische superintelligentie is begonnen. Volgens Mark Zuckerberg (Meta) zijn we er nog niet, maar is superintelligentie <a href="https://www.meta.com/superintelligence/?srsltid=AU7gw4WmeS3NQjEa4GVE1MYvzcal5afV7J4_gY2sXwyq2w8kmhbVRyhF">wel in zicht</a>. En Elon Musk (xAI) <a href="https://elonmuskarchive.org/posts/2098937640108093571?utm_source">zegt al jaren</a> dat AI misschien wel gevaarlijker is dan kernwapens, en vindt ook dat <a href="https://www.youtube.com/watch?v=2BfMuHDfGJI">“een digitale god hier al is”</a>. Dat zijn niet de woorden van nuchtere ingenieurs, maar van profeten: soms in een hemelse, dan weer in een helse toonaard. Beide uitersten voeden precies de twee centrale denkfouten – de machine die een wil krijgt, en de mens die buiten beeld raakt. <h3>Mensen stopten de aanval</h3> Het verontrustende aan het incident met de agents van OpenAI is niet dat we hier een digitale golem gezien hebben die zijn ketenen afwierp. Het is dat krachtige systemen helemaal geen vrijheidsdrang nódig hebben om buitengewoon ongewenst gedrag te vertonen. Een optimalisatiesysteem hoeft niet kwaadwillend te zijn om schade te veroorzaken. Het hoeft niet bang te zijn voor uitschakeling om een route rond een beperking te vinden. Het hoeft niet van macht te dromen om mogelijkheden te benutten die zijn ontwerpers over het hoofd zagen. En honderden agents hoeven geen gedeeld bewustzijn te hebben om samen gedrag voort te brengen dat geen menselijke operator had voorzien. De echte vraag is daarom niet hoe we een opstandige machine weer gehoorzaam krijgen, maar waarom wij dergelijke systemen technisch überhaupt de ruimte geven om een onverwachte strategie uit te voeren buiten hun gecontroleerde omgeving. Daar ligt het belang van menselijke controle. Toen de ernst van het incident duidelijk werd, stopte OpenAI de betrokken evaluatieruns en werd het belangrijkste interne model in quarantaine geplaatst. De mens was dus niet machteloos. <h3>Altijd controle inbouwen</h3> Betekenisvolle menselijke controle bestaat niet uit de geruststellende gedachte dat ergens een rode knop zit waarmee we een systeem uiteindelijk kunnen uitschakelen. Controle begint veel eerder. Het moet overal in het ontwikkel- en test proces van AI-modellen zijn geïntegreerd. AI-sandboxes waarin krachtige agents worden getest, moeten bijvoorbeeld hard van hun omgeving worden geïsoleerd. Internettoegang moet minimaal en expliciet gecontroleerd zijn. Reward hacking kun je daarmee niet uitsluiten. Je kunt er zo wél voor zorgen dat onverwacht gedrag op harde infrastructuurgrenzen stuit voordat het buiten de gecontroleerde omgeving schade kan aanrichten. Antropomorfisme en alarmisme verplaatsen beide onze aandacht van de dingen waarover we daadwerkelijk controle hebben naar eigenschappen die we aan de technologie zelf toeschrijven. Dan verdwijnt de mens vanzelf langzaam uit beeld. Terwijl juist menselijke keuzes bepalen waarvoor deze systemen worden ontwikkeld, hoe ze worden ingezet en welke grenzen we eraan stellen. <h3>Borstkanker ontdekken</h3> Diezelfde menselijke keuzes laten ook de andere kant van AI zien. In 2024 ontvingen <a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Demis_Hassabis">Demis Hassabis</a> en <a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/John_Jumper">John Jumper</a> de Nobelprijs voor Scheikunde voor hun werk aan het voorspellen van eiwitstructuren met AlphaFold2. Hun systeem betekende een doorbraak in een probleem waar wetenschappers zich al een halve eeuw over bogen. En in een Zweedse studie onder ruim honderdduizend vrouwen kwamen bij AI-ondersteunde mammografiescreening <a href="https://www.agconnect.nl/tech-en-toekomst/artificial-intelligence/zweeds-onderzoek-ai-ontdekt-borstkanker-vaker-dan-artsen">29 procent meer borstkankers</a> aan het licht dan bij de standaardprocedure. De AI-systemen in die voorbeelden zijn uiteraard niet exact dezelfde systemen als de agents die bij het Hugging Face-incident ontspoorden. Kunstmatige intelligentie is namelijk geen enkelvoudige technologie. Het is een verzamelnaam voor uiteenlopende modellen en systemen. Laten we dus stoppen met het romantiseren en demoniseren van algoritmes. De digitale golem heeft geen wil nodig. De verantwoordelijkheid ligt nog altijd bij degene die hem bouwt, zijn speelruimte bepaalt en besluit waar de muren daarvan staan. *) <a href="https://www.linkedin.com/in/roy-lindelauf-483898a/">Roy Lindelauf</a> is <a href="https://www.tilburguniversity.edu/nl/medewerkers/r-h-a-lindelauf">hoogleraar Data Science in Military Operations</a> aan de Tilburg University. <a href="https://ericpostma.nl/">Eric Postma</a> is <a href="https://www.tilburguniversity.edu/staff/e-o-postma">hoogleraar Kunstmatige Intelligentie</a> aan de Tilburg University. Een versie van dit opinieartikel verscheen eerder bij NRC **) Beeld: <a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/De_triomf_van_de_dood">Brueghel - De Triomf van de Dood</a> Vermenselijking en alarmisme leiden tot verkeerde beeldvorminghttps://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/Brueghel - De Triomf van de Dood.jpg?twic=v1/cover=720x405Niet AI, maar de mens bepaalt hoe ver AI kan gaan https://www.netkwesties.nl:443/2565/niet-ai-maar-mens-bepaalt-hoe-ver-ai.htmDe blasé gebruikerOnlangs herlas ik werk van Georg Simmel, één van de beroemdste sociologen uit de vorige eeuw, en het viel me op hoe zijn beschrijving van de moderne metropool zich verhoudt tot de onze omgang met kunstmatige intelligentie.https://www.netkwesties.nl:443/2563/de-blase-gebruiker.htmSun, 08 Nov 2026 12:27:00 GMTIn 1903 schreef de Berlijnse socioloog <a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Georg_Simmel">Georg Simmel</a> een essay over het geestesleven in de grote stad, <a href="https://projekt-gutenberg.org/authors/georg-simmel/books/die-grossstaedte-und-das-geistesleben/">Die Großstädte und das Geistesleben</a>, over drukke straten, de opeenvolging van indrukken en de voortdurende confrontatie met onbekenden. Simmel onderzocht hoe mensen zich aanpassen aan een omgeving waarin de hoeveelheid prikkels sneller groeit dan hun vermogen om die te verwerken. Zijn analyse helpt mij om een risico van generatieve AI te begrijpen dat in het huidige debat betrekkelijk weinig aandacht krijgt: dat wij geleidelijk minder belang gaan hechten aan het onderscheid tussen informatie die betrouwbaar is en informatie die dat niet is. Dit is natuurlijk al een poosje gaande en niet exclusief een fenomeen dat opkomt met AI. Maar AI brengt ons in een volgende fase van onverschilligheid. <h3>Het verstand als bescherming</h3> Volgens Simmel leeft de menselijke geest van verschillen. Onze aandacht wordt geprikkeld wanneer iets afwijkt van wat we eerder hebben waargenomen, of verwachtten te zien. De grote stad bracht een ongekende versnelling van zulke indrukken met zich mee. De stedeling ontwikkelde daarom een vorm van zelfbescherming. In plaats van iedere indruk persoonlijk te verwerken, leerde hij afstand te houden en rationeel te reageren. Het verstand werd een buffer tussen de buitenwereld en zijn persoonlijkheid. Iets vergelijkbaars zien we bij generatieve AI. Wie enkele jaren geleden voor het eerst een taalmodel een overtuigend verhaal zag schrijven, was nog verwonderd. Wat aanvankelijk uitzonderlijk leek, is dagelijkse routine geworden. Gewenning is noodzakelijk, maar heeft volgens Simmel ook een prijs. Naarmate we meer indrukken leren verwerken zonder er werkelijk bij stil te staan, wordt het lastiger om te herkennen welke daarvan bijzondere aandacht verdienen. <h3>Wanneer alles even zwaar gaat wegen</h3> Een van Simmel’s interessantste observaties betreft de invloed van geld. Geld maakt de waarde van uiteenlopende goederen vergelijkbaar door prijskaartjes te hangen aan verschillende kwaliteitsniveaus. Dat is makkelijk voor het economisch verkeer, maar het dringt ook belangrijke verschillen naar de achtergrond. Taalmodellen doen met informatie iets vergelijkbaars. Harde informatie, van bijvoorbeeld een zorgvuldig onderzocht journalistiek artikel of wetenschappelijke publicatie, mengt zich met opvattingen en niet onderbouwde beweringen die even vloeiend en overtuigend zijn geformuleerd. Onderscheid maken wordt allengs moeilijker. Een bewering klinkt geloofwaardig binnen een samenhangend verhaal. Maar is het onderzocht of gecontroleerd? Dat blijft vaak buiten beeld. Dat brengt ons bij Simmel’s bekendste begrip: de blasé houding. De blasé mens is ziet nog wel verschillen, maar ervaart ze steeds minder als betekenisvol. De voortdurende confrontatie met nieuwe indrukken vlakt zijn gevoeligheid af, waardoor alles geleidelijk dezelfde grijze kleur krijgt. Het gaat steeds maar over ‘hallucinaties’ van generatieve AI. Dat is belangrijk, maar veronderstelt dat mensen het onderscheid tussen waar en onwaar willen blijven maken. Echter, wanneer betrouwbare en onbetrouwbare informatie voortdurend in dezelfde overtuigende vorm verschijnt, word je onverschilliger tegenover de vraag wat juist is. Dus dit is geen pure misleiding, maar gebrekkig onderscheid van betekenis. In een democratische samenleving is dat een wezenlijk risico, omdat betrokkenheid veronderstelt dat burgers verschillen kunnen herkennen. <h3>Zonder persoonlijke nabijheid</h3> Simmel zag hoe de moderne stad een economie voortbracht waarin producenten en afnemers elkaar niet langer persoonlijk kenden. Die afstand maakte schaalvergroting mogelijk, maar veranderde ook de onderlinge verantwoordelijkheid. Een journalist die voor zijn eigen stad schreef, kon zijn bronnen en lezers bij de bakker tegenkomen. Die nabijheid dwong tot een soort verantwoording, ook als die nergens formeel was vastgelegd. Bij taalmodellen is die afstand aanzienlijk groter. Een gebruiker ontvangt antwoorden op basis van materiaal waarvan de oorspronkelijke auteurs meestal buiten beeld blijven. Wie is dan aanspreekbaar? Waar is de bron en wie controleert die nog? <h3>De klokken van Berlijn</h3> Een van de mooiste beelden in Simmel’s essay is dat van de Berlijnse klokken. Wanneer alle uurwerken in de stad plotseling een uur verkeerd zouden lopen, ieder in een andere richting, zou het economische leven ernstig ontregeld raken. De moderne metropool kon alleen functioneren doordat miljoenen mensen zich op dezelfde referentiepunten verlieten. Voor onze informatievoorziening zijn zulke referentiepunten bijvoorbeeld de herkomst, datum en maker van de oorspronkelijke bronnen. Maar wat nu als die verdwijnen in een amorfe lap tekst met rijp en groen door elkaar? Bovendien worden antwoorden en suggesties steeds vaker afgestemd op de voorkeuren van individuele gebruikers met hun zelf ‘opgevoede’ agenten. Welke gemeenschappelijke controleerbare werkelijkheid blijft dan nog overeind? Burgers hoeven niet allemaal hetzelfde antwoord te ontvangen. Wel moeten verschillende antwoorden controleerbaar blijven aan de hand van gedeelde feiten. De klokken hoeven niet hetzelfde uiterlijk te hebben, zolang ze maar tegelijkertijd van zomer- naar wintertijd overgaan. <h3>Een cultuur die de mens ontgroeit</h3> Aan het slot van zijn essay onderscheidt Simmel de objectieve cultuur, alle kennis en technieken van een samenleving, van de subjectieve cultuur: het deel dat individuen zich eigen maken met de eigen ervaring. De eerste groeit sneller dan de tweede: alsmaar meer uitingen stuiten op individuele beperkingen om die op te nemen. Een taalmodel vind ik een treffende hedendaagse uitdrukking daarvan. Het maakt enorme hoeveelheden menselijke kennis toegankelijk, maar het vermogen om antwoorden te bevatten en beoordelen groeit niet mee. Dat hoeft niet tot verschraling te leiden. Dezelfde technologie kan ook helpen om bronnen te vergelijken en tegenstrijdigheden en onzekerheden te herkennen. Maar dan moeten we daar wel rekening mee gaan houden met de inrichting van onze informatieomgeving. Hoe gaan we ermee om? <h3>Begrip nodig</h3> Simmel besloot zijn essay met de opmerking dat we de moderne samenleving niet moeten veroordelen of rechtvaardigen, maar begrijpen. Maar krijgen wij die tijd en ruimte wel met AI? De publieke ruimte van de grote stad ontwikkelde zich over generaties, terwijl die van de taalmodellen in enkele jaren ontstaat vanuit een paar dominante technologiebedrijven. We moeten het voorkomen van de blasé houding volgens mij zien als een vraagstuk van publieke verantwoordelijkheid en niet voetstoots het prachtige aanbod van de technologiebedrijven onze individuele en collectieve omgang met informatie laten bepalen. Waar de stedeling van 1903 moest leren omgaan met een overvloed aan indrukken, moeten wij inmiddels leren leven met een overvloed aan antwoorden. Gaan we ook de wereld beter en begrijpen en bewuster leven, of maakt het ons juist minder gevoelig voor de verschillen die ertoe doen? <div> <hr size="0" /></div> Voor wie Simmel in het Engels wil lezen: <a href="https://www.blackwellpublishing.com/content/bpl_images/content_store/sample_chapter/0631225137/bridge.pdf">The Metropolis and Mental Life</a>.   Hoe socioloog Georg Simmel van toepassing is op gebruik van taalmodellenhttps://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/Georg Simmel.jpg?twic=v1/cover=720x405De blasé gebruikerhttps://www.netkwesties.nl:443/2563/de-blase-gebruiker.htmDeze comédiennes zijn helemaal niet grappigLang dacht ik dat het werk van comedians wel veilig zou zijn voor AI. Een grap maken is immers niet eenvoudig. Maar plotseling duiken sexy AI-comédiennes op die op sociale media grappen reproduceren van anderen.https://www.netkwesties.nl:443/2560/deze-comediennes-zijn-helemaal-niet-grappig.htmWed, 04 Nov 2026 18:32:00 GMT“Ik zal zorgen dat ik er met mijn team over ga praten.” Dat was recentelijk de reactie van de CEO van Instagram onder het <a href="https://www.instagram.com/reel/DeDHkz7SV46/" target="_blank">filmpje </a>van comedian George Brett Olson, waarin hij grappendiefstal aankaart. Een paar dagen eerder had namelijk een schaars geklede ‘comédienne’ met een diep decolleté op Instagram een grap van George gestolen. Grappendiefstal komt helaas vaker voor in de comedywereld. Maar de reden dat de CEO van Instagram juist op deze diefstal reageerde? De vrouwelijke grappendief was <a href="https://www.instagram.com/reel/DeIUAK_iQD4/" target="_blank">een door AI gegenereerde comédienne</a>. <h3>Perfecte timing</h3> Stelt u zich uw favoriete conference voor. Laten we als voorbeeld Toon Hermans nemen met zijn iconische conference <a href="https://www.youtube.com/watch?v=Qc5xHHBp6Hs">Snieklaas</a>. Het succes van deze conference berustte op de combinatie van Toons timing, mimiek en tekst. De perfecte timing bij een komische voordracht is alsof je een muziekstuk speelt en er precies voor zorgt dat je op het bewuste moment moedwillig één toon niet harmonieus speelt. <img alt="" class="w-75" src="https://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/Toon%20Hermans%2Ejpg" /> Een grap is in feite een goedgeplaatste dissonant, iets wat moeilijk te leren valt. Juist daarom heeft AI er ook veel moeite mee, want AI streeft naar perfectie en komedie hangt daarentegen nauw samen met imperfectie. Lang dacht ik dat wij als comedians daarom veilig zouden zijn voor AI, maar plotseling duiken deze sexy AI-comédiennes op. Virtuele pornomodellen die op het podium grappen reproduceren van anderen. Je kunt namelijk over iemands timing, mimiek en tekst simpelweg een ander persoon leggen. Met de juiste software verander je Peter Pannekoek in een vrouw van 23 jaar die de vergelijkbare timing, mimiek en intonatie overneemt van het door Peter gespeelde stuk. Nu ken ik Peter persoonlijk en ben ik de eerste die toe zal geven dat, als ik de keuze krijg, ik ook liever naar een prachtige vrouw van 23 jaar kijk en luister. En wat blijkt? Daar ben ik niet de enige in. Want al scrollend blijven mensen bij de aanblik van een prachtige vrouw op sociale media hangen en de views schieten de lucht in. <h3>Meer bekendheid</h3> De reden dat een comedian een grap online zet, is om naast een lach ook meer bekendheid te vergaren. Dus tussen het enorme aanbod op sociale media probeer je als beginnend comedian met goede grappen boven te komen drijven. AI herkent echter vrij snel het succes van een goede grap door via het algoritme te zien dat een bepaald filmpje succes heeft bij een groot publiek en zal daarom snel overgaan op het kopiëren van deze grap. Als vervolgens deze grap op een account wordt gebracht dat een veel groter bereik heeft, wordt het voor de beginnende comedian een hopeloos gevecht om te claimen dat dit zijn of haar grap was. Nog moeilijker wordt het als daarna meerdere AI-accounts deze grap gaan kopiëren. Daarnaast verzint een comedian niet iedere dag een geniale grap, maar AI kan wel iedere dag meerdere geniale grappen jatten. Jat je van één comedian, dan valt het op; jat je van meerdere, dan ga je door de bomen het bos niet meer zien. AI maakt het stelen ook onbegrensd, want wat belet AI er straks van om een originele grap van een Turkse comedian te kopiëren en die vervolgens naar het Nederlands of Engels te vertalen? Wie gaat dat nog in de gaten hebben? <h3>Innerlijke noodzaak</h3> Of het nu gaat om absurdisme, slapstick of engagement, iedere stroming binnen goede comedy heeft één fundamentele gemene deler: innerlijke noodzaak. Je voelt: dit is typisch voor de comedian die deze tekst speelt. Bij door AI gegenereerde comedy draait echter alles om aandacht trekken en uiteindelijk om geld. De AI-comédiennes hebben vaak OnlyFans-accounts waarop zij zichzelf naakt verkopen. De grap is identiek, de mimiek is identiek, de timing is identiek en zelfs versprekingen neemt AI over om alles zo natuurlijk mogelijk te laten klinken. Maar toch verandert er iets aan de grap. De inhoud is naar de achtergrond verdrongen, de aandacht naar het uiterlijke vertoon en die innerlijke noodzaak, die is weg. U kunt nu denken: maar daar kijken mensen toch doorheen? Maar ik denk het niet, zeker niet in het tempo waarop AI zich ontwikkelt. Tel daarbij op dat het publiek zo’n filmpje in het openbaar vervoer, op de bank of op het toilet bekijkt, en tijdens het scrollen door nog eens vijftig andere filmpjes; van geconcentreerde aandacht op inhoud is dan nog amper sprake. Iedere grap of sketch op sociale media is al onderhevig aan censuur door het algoritme, heeft minimale context door de fragmentarische onlinewereld en heeft als probleem dat die binnen drie seconden ‘een prikkel’ moet leveren, anders is je kijker alweer vertrokken. En nu is daar ook die sexy AI-comédienne waar je tegen concurreert, die nota bene jouw eigen teksten ten gehore brengt. Kortom, weer iets dat verder afleidt van de inhoud en bijdraagt aan die geestdodende online vervlakking. AI-gegenereerde comédiennes zijn niet alleen niet grappig, ze dragen ook bij aan het feit dat comedy ons online steeds vaker wordt geserveerd als liefdeloos fastfood. Maar goed, gelukkig gaat de CEO van Instagram er binnenkort met zijn team over praten. *) <a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Pop">Stefan Pop</a> is programmamaker en stand-upcomedian. Deze opinie verscheen eerst in de Volkskrant. Hij <a href="https://www.stefanpop.com/">verlengde zijn succesvolle tour</a> Genoeg over mij Wie treedt op tegen het jatten van komieken op sociale media?https://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/Stefan Pop 2.jpg?twic=v1/cover=720x405Deze comédiennes zijn helemaal niet grappighttps://www.netkwesties.nl:443/2560/deze-comediennes-zijn-helemaal-niet-grappig.htmVerwachting veel beter onderwijs met AI nog niet waargemaaktHet roept herinneringen op aan de iPad-scholen van Maurice de Hond: het onderwijs zou aanzienlijk verbeteren met inzet van IT. De initiatiefnemers van een grote private AI-school in Amerika stellen de verwachtingen en onderwijsmethode bij.https://www.netkwesties.nl:443/2559/verwachting-veel-beter-onderwijs-met.htmWed, 04 Nov 2026 18:33:00 GMTAlpha School is een snelgroeiend netwerk van dure privéscholen, met de<a href="https://alpha.school/"> belofte</a>: “Een school waar kinderen in twee uur tijd hun schoolwerk met glans afwerken, via workshops levensvaardigheden opdoen en zich ook buiten de klas ontplooien.” Alpha school beweert met behulp van AI basisschoolkinderen in de helft van de tijd twee keer zoveel bij te brengen als ze in een traditioneel klaslokaal zouden leren. In de academische lessen zitten de leerlingen ’s ochtends een paar uur achter de computer, en volgen in de middag workshops naar keuze, over bijvoorbeeld vibe-coding, spreken in het openbaar en sport. Er verschenen<a href="https://www.forbes.com/councils/forbestechcouncil/2024/06/10/theres-no-such-thing-as-a-c-student-how-edtech-will-democratize-learning/"> </a>lyrische artikelen <a href="https://www.forbes.com/councils/forbestechcouncil/2024/06/10/theres-no-such-thing-as-a-c-student-how-edtech-will-democratize-learning/">(Forbes)</a> over verbeterd leren<a href="https://www.forbes.com/councils/forbestechcouncil/2024/06/10/theres-no-such-thing-as-a-c-student-how-edtech-will-democratize-learning/"> </a>met MacKenzie Price, die Alpha School in 2014 in Austin, Texas oprichtte, vanuit het bedrijf <a href="https://2hourlearning.com/">2hr Learning</a>, met als motto: “Traditionele klaslokalen voldoen niet meer aan de veranderende behoeften, omdat ze al meer dan een eeuw onveranderd zijn gebleven.” Op SXSW, waar ook Nederlandse digitale hemelbestormers graag jaarlijks met veel genoegen hun inspiratie opdoen, werd McKenzie Price (foto boven) gepresenteerd als<a href="https://www.youtube.com/watch?v=W3RgjSvMAB4"> een groot visionair</a> die het onderwijs zou verbeteren. (Het interview wordt gedaan door<a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Anna_Davlantes"> Anna Davlantes</a> die zich presenteert als een belangrijk journalist, maar de p.r. voor Alpha School doet.) <h3>Veel sneller leren</h3> AI-toepassing zal het werk van traditionele docenten volgens Price grotendeels vervangen met volledig gepersonaliseerd onderwijs, met verbluffende resultaten tot gevolg: leerlingen leren gemiddeld 2,6 keer sneller dan in het traditionele systeem, dankzij apps met AI. De top 20 procent van de leerlingen leert volgens Price 6,5 keer sneller dan gemiddeld. Begeleiders bieden persoonlijke ondersteuning en motivatie en stimuleren behalve menselijke en kunstmatige intelligentie ook empathie, teamwork en doorzettingsvermogen. Leerlingen houden veel tijd over voor de brede ontwikkeling in de middag, met eigen keuzes. Prachtige excursies, soms voor meerdere dagen, vinden ze leuk. De Alpha School is volgens de marketing de voorbode van een revolutie in het onderwijs, dat behalve effectiever ook boeiender en toegankelijker wordt, zoals voor kansarme groepen vluchtelingen en jongeren in detentie. Kinderen met leerproblemen of neurodivergentie (ADHD, dyslexie of autisme) zouden extra profiteren van deze aanpak. Regime-Trump, met minister van Onderwijs<a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Linda_McMahon"> Linda McMahon</a> (voorheen directeur van een worstelorganisatie) voorop, promoot de Alpha School als voorbeeld hoe met inzet van AI de Amerikaanse jeugd op de toekomst wordt voorbereid. De particuliere scholen van Alpha bieden nu onderwijs aan ongeveer 1.500 leerlingen, verspreid over 50 campussen, waaronder in Miami en San Francisco. Financiers wilden graag meedoen, zoals software-miljardair<a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Joe_Liemandt"> Joe Liemandt</a>. Dat neemt niet weg dat het prijskaartje per leerling per jaar 10.000 tot 75.000 dollar bedraagt. De begeleiders verdienen veel meer dan een gemiddeld lerarensalaris, en hoeven niet per se een onderwijsbevoegdheid mee te brengen. <h3>iPad-scholen</h3> De pretentie dat onderwijs kan worden verbeterd met hulp van IT doen denken aan het experiment van Maurice de Hond met iPad- of Steve Jobs-scholen, opgezet door Onderwijs voor een Nieuwe tijd. Deze O4NT ging in 2018 bankroet nadat het onderwijs in 2016 stopte wegens gebrek aan leerlingen en geld. Zelf vond De Hond zijn initiatief niet mislukt. In een<a href="https://edition.cnn.com/2026/01/29/politics/alpha-school-trump-ai-teaching"> reportage van CNN</a> van januari 2026 sijpelde kritiek door van ouders die vraagtekens plaatsen bij de mooie verhalen van Alpha School, en bij de gepresenteerde resultaten door de baas van het<a href="https://tsl.mit.edu/"> Teaching Systems Lab</a> van MIT. Andere ouders betonen zich erg enthousiast, vooral over de variatie aan onderricht en het enthousiasme van hun kinderen. Maar een paar uur onderwijs en verder pret motiveert wel. New York Times verhaalt dit weekend (<a href="https://www.nytimes.com/2026/10/23/us/alpha-school-ai-education-parents.html?unlocked_article_code=1.LFE.2aaL.z1hfF2GkGw0t&smid=url-share">cadeaulink</a>) over de pretenties van de Alpha School, die in de praktijk niet waargemaakt zouden worden. Om meer leerlingen te bereiken, moet Alpha bewijzen dat zijn technologie werkt voor een bredere groep kinderen, buiten zijn klantenbestand van welgestelde, tech-enthousiaste gezinnen. Het bedrijfsmodel moet de hele wereld gaan veroveren. Alpha School zet in op bereik van een miljard leerlingen wereldwijd met een AI-hulp. Het AI-platform is beschikbaar voor andere scholen. <h3>Resultaat deels gehaald</h3> Dus pleegt Alpha School marketing bij andere schoolbesturen. Inmiddels zouden ruim 2.500 kinderen op andere Amerikaanse scholen het AI-softwareplatform gebruiken. Het platform, TimeBack geheten, zou in totaal nu 7.000 kinderen helpen, ook met huisonderwijs in het buitenland, van Polen tot Malawi. Maar buiten Alpha krijgen leerlingen niet de dure middaglessen en uitjes ter motivatie. Net als bij veel andere leer-apps zorgt TimeBack ervoor dat het leren aanvoelt als een spel. De app kent punten toe wanneer kinderen doelen behalen, en zet ze op naam in een ranglijst. Ouders kunnen de voortgang van hun kinderen volgen via een online dashboard. De methode slaat niet bij elk kind goed aan. “Steeds meer onderwijzers, en voormalige ouders en medewerkers van Alpha zetten vraagtekens bij de effectiviteit van het hightech-model… Sommige ouders zeggen dat hun kinderen het uitstekend doen. Toch halen veel leerlingen van de particuliere Alpha-scholen de doelstellingen niet die centraal staan in de marketing van het bedrijf.” Volgens New York Times voldeed ongeveer de helft van de leerlingen van de Alpha-scholen niet aan de belofte dat ze het rekenen twee keer zo snel zouden leren. Ongeveer een vijfde van de leerlingen, op een totaal van ongeveer 400, haalde het doel op het gebied van lezen niet. Echter, de kleinste helft van de leerlingen slaagde erin om hun leertempo in beide vakken te verdubbelen, zo zou blijken uit cijfers over het najaar van 2025 tot begin 2026. De resultaten van leerlingen bij toetsen zijn beter dan het gemiddelde in de VS. <h3>Boeken ontdekt</h3> In deze recente<a href="https://substack.com/home/post/p-215255295"> boeiende blogpost</a> van een nieuwe onderwijsdeskundige van Alpha wordt gezegd dat de school haar curriculum nu aanpast en zelfs boeken ontdekt als bron voor het aanleren van kennis. Haar uitgangspunt wat betreft Alpha School is kritisch, maar positief: “Voor mij is de betere vraag: kunnen ’s werelds beste educatie-wetenschappers een alomvattend, samenhangend systeem van leerplannen, onderwijs en toetsing ontwikkelen dat baanbrekende resultaten oplevert, ongeacht de samenstelling van de leerlingenpopulatie? Op basis van wat ik heb waargenomen, heb ik met mijn voeten gestemd en ben bij Alpha gaan werken.” Ze schrijft niet wat het toetreden tot het Learning Science Team van Alpha (een ‘start-up’) haar financieel oplevert, maar meent dat AI zeker zal helpen het onderwijs te verbeteren. De manier waarop dat zal gebeuren moet nog helder worden. Ze gelooft niet dat Alpha de beloofde verdubbeling van de effectiviteit van het leren kan halen, wellicht enkel voor een geprivilegieerde groep. Maar ze ziet wel mogelijkheden om het onderwijs aan jonge kinderen te verbeteren, bijvoorbeeld met een factor 1,3. New York Times is negatiever, mede op grond van ervaringen van anonieme ex-medewerkers en teleurgestelde ouders. Het TimeBack systeem zou leerlingen ook te veel afhankelijk maken van software en te weinig sociale ondersteuning bieden. De motivatie komt vooral van het leuke middagprogramma en de dure excursies die nooit voor alle kinderen weggelegd zullen zijn. “Alpha profiteert van een golf van fascinatie — en bezorgdheid — over de manier waarop kunstmatige intelligentie het leren zou kunnen veranderen. Maar de app-gestuurde lesmethode druist in tegen de tendens van een groeiende beweging onder ouders die pleit voor minder schermen in de klas. Onderzoek wijst uit dat directe begeleiding door volwassenen, boeken en tastbaar lesmateriaal van cruciaal belang zijn voor effectief leren.”   Amerikaanse private school wil miljard leerlingen wereldwijd bereikenhttps://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/Alpha School McKenzie Price.jpg?twic=v1/cover=720x405Verwachting veel beter onderwijs met AI nog niet waargemaakthttps://www.netkwesties.nl:443/2559/verwachting-veel-beter-onderwijs-met.htmSlecht internet zorgt voor sociale ongelijkheid: zo willen provincies dat tegengaanNederland heeft misschien wel het beste internet ter wereld. En ook de toegang tot snel internet wordt steeds beter, mede vanwege de aanleg van glasvezel. De gigabits vliegen je om de oren. Toch is die digitale weelde niet eerlijk verdeeld.https://www.netkwesties.nl:443/2562/slecht-internet-zorgt-voor-sociale-ongelijkheid.htmWed, 04 Nov 2026 18:35:00 GMTInwoners van kleinere dorpen en gezinnen met een laag inkomen zijn vaak aangewezen op een trage verbinding. Provincies willen voorkomen dat er kansenongelijkheid ontstaat door slecht internet. Maar hoe doen ze dat? <h2>Internet als voorwaarde om mee te doen</h2> Internet is tegenwoordig steeds meer een voorwaarde om mee te kunnen doen in de maatschappij. Nederlanders krijgen vaak de vraag of ze nog wel post willen ontvangen van de overheid, of dat dit ook digitaal mag. En ook het onderwijs, de zorg en de bankzaken verlopen steeds meer via het internet. Denk aan videobellen met je arts, online onderwijs volgen en het uitvoeren van betalingen. Een goede verbinding is inmiddels allang geen luxevoorziening meer. Het is juist verworden tot een basisvoorziening. Op papier heeft 99 procent van Nederland toegang tot snel vast internet. Uitstekend, totdat je tot de groep van die ene procent behoort. Uit cijfers die het kabinet in 2024 naar de Tweede Kamer stuurde, bleek dat <a href="https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26643-1224.html">ongeveer 27.500 adressen in het buitengebied </a>het moeten doen met een verbinding minder dan 100 Mbps en 80 procent daarvan met minder dan 30 Mbps. <h2>Eindspurt naar 2028</h2> De verwachting was in 2024 dat marktpartijen tot en met 2028 een eindspurt zouden maken om in ieder geval 15.500 van die adressen aan te sluiten op glasvezel. De andere adressen zouden gebruik moeten maken van draadloze alternatieven. Dat blijkt allemaal toch niet zo voor de hand liggend als gedacht. Telecombedrijven blijken geen liefdadigheidsinstellingen; het heeft commercieel weinig toegevoegde waarde om een glasvezelkabel te leggen naar drie boerderijen.   Dat werkt sociale ongelijkheid in de hand. Ook als het gaat om digitale toegang vanuit inkomensperspectief. Gezinnen met een laag inkomen hebben vaak geen toegang tot goed internet, omdat het simpelweg te duur is. Een groot probleem, want op school moeten werkstukken steeds vaker digitaal worden ingeleverd. <h2>Ongelijkheid binnen dezelfde regio</h2> Binnen een provincie kan de ongelijkheid al groot zijn, blijkt uit vergelijkingen van <a href="https://www.providercheck.nl/">Providercheck.nl</a>. De vergelijker ziet in de resultaten van zijn postcodechecks dat op één adres wel 4 Gbit per seconde kan worden behaald, terwijl er acht kilometer verderop nauwelijks 100 Mbps kan worden behaald. Ondertussen verschilt de maandprijs vaak niet. Dat houdt in dat huishoudens meer betalen voor trager internet. Het woonadres bepaalt daarmee niet alleen uit welke providers je kunt kiezen, maar ook of thuiswerken met meerdere mensen probleemloos kan. In Súdwest-Fryslân kampen providers met ‘onrendabele adressen’. Dat zijn adressen die voor marktpartijen te duur zijn om regulier aan te sluiten. Parrega is daar een mooi voorbeeld van. Op de Trekweg halen veel adressen zo’n 50 tot 100 Mbps. In Makkum daarentegen is glasvezel ruim beschikbaar. Abonnementen beginnen daar bij 1 Gbit en kunnen oplopen tot 4 Gbit. <h2>Groningen trekt 25 miljoen uit</h2> In Groningen werd besloten dat wachten op de markt geen zoden aan de dijk zet. De provincie maakte afgelopen zomer bekend opnieuw te onderzoeken hoe ongeveer 4.000 adressen zonder goede internetverbinding alsnog aangesloten kunnen worden. Daarvoor haalt de provincie geld uit het potje van Nij Begun. De provincie is begonnen met een marktconsultatie, waarbij bedrijven en organisaties aangeven welke oplossingen technisch en financieel haalbaar zijn. De provincie heeft een uitgesproken voorkeur voor <a href="https://www.providercheck.nl/glasvezel-internet">glasvezel</a>, tenzij dat buitenproportioneel duur wordt. Dan is een draadloze verbinding of satellietinternet ook interessant. <h2>Provincies willen het voortouw nemen</h2> Niet alleen in Groningen is er beweging te zien. Het Interprovinciaal Overleg (IPO) noemt digitale infrastructuur inmiddels een fundament onder brede welvaart. Provincies willen daarom veel meer regie als het gaat om de aanleg van goed internet. Het is iets dat niet alleen aan de commerciële markt kan worden overgelaten, zijn provincies van mening. Goed internet gaat immers veel verder dan alleen een glasvezelkabeltje trekken. <a href="https://www.netkwesties.nl/dossier-datacenters">Datacenters</a>, energievoorziening, datasoevereiniteit, zeekabels en weerbaarheid van digitale netwerken zijn minstens zo belangrijk. <h2>Kleinere rol voor commercie?</h2> Digitale infrastructuur was altijd het terrein van commerciële partijen. De overheid stelde regels op en de markt legde de netwerken aan. Maar nu willen provincies toch graag gewoon doorpakken. De laatste procent van Nederland aansluiten is geen technisch vraagstuk meer, maar een politieke en maatschappelijke keuze. De vraag die nu leeft bij lokale overheden: hoe zorgen we ervoor dat ook iemand aan het einde van een landweg volwaardig digitaal kan meedoen? En daarna komt de vraag: hoeveel geld hebben we daarvoor nodig? Buitengebiedenhttps://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/glasvezel.jpg?twic=v1/cover=720x405Slecht internet zorgt voor sociale ongelijkheid: zo willen provincies dat tegengaanhttps://www.netkwesties.nl:443/2562/slecht-internet-zorgt-voor-sociale-ongelijkheid.htmIs de herintroductie van Hyves al mislukt na neerwaartse cijfers?De toename van nieuwe registraties van Hyves daalt scherp en inhoudelijk is er weinig te doen op het platform. Bloedt het mooie initiatief al dood?https://www.netkwesties.nl:443/2556/is-herintroductie-hyves-al-mislukt-na.htmSun, 01 Nov 2026 10:29:00 GMTOnder de kop “<a href="https://www.netkwesties.nl/2542/kan-hyves-slagen-met-hulp-telegraaf-ah.htm">Wet van Metcalfe is bepalend voor succes</a> -<a href="https://www.netkwesties.nl/2542/kan-hyves-slagen-met-hulp-telegraaf-ah.htm"> Kan Hyves slagen met hulp van Telegraaf, AH en Bol?</a>” bespraken we de kansen van Hyves, zoals op 22 september 2026 opnieuw geïntroduceerd. Netkwesties had nog kennis van de geschiedenis van de eerste miskleun met Hyves door Telegraaf Media, nu Mediahuis Nederland. Snel afnemende curve Het vernieuwde<a href="https://www.hyves.nl/"> Hyves</a>  beloofde dat “...contact met mensen die je persoonlijk kent centraal staat. Bij Hyves vormen overzicht, gezelligheid en ruimte voor echte interactie de basis. Geen eindeloze stroom content, maar een omgeving waarin gebruikers zelf bepalen wat belangrijk is...Daarom kiest Hyves niet voor verslavende algoritmes en ook niet voor eindeloze scroll.” Overigens verzamelt Hyves wel gebruikersdata met cookies van enkele derde partijen. Dat blijkt bij registratie via de app die wordt uitgegeven door dochter DT Media, een van de bijna twintig dochterbedrijven van Mediahuis Nederland. Tjitze Zijlstra, data-analist bij AvroTros en maker van <a href="https://www.creatorsentechnologie.nl/"> Creators en Technologie</a>, produceert onderstaande grafiek met de dagelijkse toestroom van nieuwe gebruikers op Hyves in de eerste vier weken: <img alt="" class="w-75" src="https://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/Hyves%20nieuwe%20gebruikiers%20eerste%20vier%20weken%2Ejpg" /> Drie dagen na de introductie kon Mediahuis de champagnekurken laten knallen. Die dag registreerden zich bijna 70.000 belangstellenden voor Hyves, wat het totaal richting de 200.000 stuwde. Maar in de weken daarna volgde de kater van die champagne: Nog drie dagen bleef het aantal aanmeldingen boven de 20.000 en daarna zakte de nieuwe belangstelling als een pudding in elkaar. Bovenstaande grafiek komt tot totaal ruwweg 300.000 nieuwe gebruikers in de eerste vier weken. <a href="https://www.linkedin.com/in/riske-betten-69a6023/">Riske Betten</a> (profiel: “Ik hou van podcasts, buiten zijn in de natuur, atletiek - hoogspringen”) die bij Hyves<a href="https://hyves.nl/landing/about"> een staf</a> van twaalf mensen leidt, zegt dat Hyves nu 400.000 deelnemers telt. De intensiteit van hun verkeer weet ze niet terstond.  “We zien wel dat de Wie-wat-waars veel meer worden gebruikt dan de Krabbels.” Dat laatste is het onderlinge berichtenverkeer met vrienden, de ‘Wie-wat-waars’ zijn openbare uitingen zoals op TikTok. “Die Krabbels zijn we verleerd, want die vind je op geen enkel ander platform. Daarentegen zijn mensen zich sinds de eerste versie van Hyves veel meer openbaar gaan uiten met posts.” Na het registreren op Hyves (de oude gebruikersnaam was al weg) levert het zoeken naar ‘vrienden’ met familienaam, woonplaats, beroep en interesses niets op. Betten: “We komen nog met de optie om vrienden uit te nodigen. Dan gaat het natuurlijk vrij vlot. We hebben dit er bewust niet meteen in gestopt omdat we grip wilden houden op de ontwikkeling. We zijn vooral bezig om te zorgen dat het platform kwalitatief waarde krijgt.” Het ontbreekt nog aan mogelijkheden, zoals het delen van video. Betten: “Naar video kijken we. Ik denk dat het een eigen Hyves-format moet worden, want het ligt op de loer dat het professionele contentmakers aantrekt, op zoek naar veel volgers. Maar bewegend beeld, dat klinkt wat ouderwets, is natuurlijk wel erg leuk.” Evenmin kunnen Hyvers chatten. “Daar is vraag naar en dus komen we er binnenkort mee. Ook wordt veel om games gevraagd, maar gezien onze principes willen we geen verslavende games aanbieden.” Riske Betten zegt dat er al 500.000 keer een ‘respect’ is gegeven, de variant van de ‘like’ (leukje) bij de grote concurrenten. “Dat vind ik interessant, want ligt ook in het verlengde van wat mensen gewend zijn op de andere platforms. Maar wij laten niet openbaar zien hoe vaak een bericht ‘respect’ heeft gekregen, want daar zit die toxische component in.” Betten bedoelt dat Hyves rustig wil blijven en mensen niet wil opjagen met uitingen die door algoritmes worden opgedrongen, en de jacht op ‘likes’ die jongeren onder grote spanning zetten. Telegraaf en Bol Wat bieden partijen aan inhoud? De behoefte aan video blijkt uit de grootste ‘Hyve’ tot nu toe, die van <a href="https://www.dumpert.nl/">Dumpert</a> van Mediahuis, die <a href="https://hyves.nl/#hyves/hyve?id=65">op Hyves 45.000 volgers</a> telt. Echter, het laatste gepubliceerde filmpje dateerde vanmorgen van twee weken geleden. Ook de <a href="https://hyves.nl/#hyves/hyve?id=32">hyve van De Telegraaf</a> – met nu ruim 21.000 leden – is geen grote stimulans voor Hyves-deelname. Er staan voornamelijk oude berichten die linken naar de site van De Telegraaf. Er wordt wel debat op Hyves geëntameerd, maar dat is (nog) nauwelijks relevant. De <a href="https://hyves.nl/#hyves/hyve?id=33">hyve van Privé</a> van Mediahuis telt 4.000 volgers, maar telt nog 0 berichten. De hyves van andere uitgaven van Mediahuis, <a href="https://hyves.nl/#hyves/hyve?id=35">Telesport</a> en <a href="https://hyves.nl/#hyves/hyve?id=37">Financiële Telegraaf</a>, zelfde laken een pak. Ajax Nieuws van Telegraaf-verslaggever Mike Verheij bood twee weken geleden een laatste bericht voor zijn 550 volgers. Zusteruitgave <a href="https://hyves.nl/#hyves/hyve?id=32">NRC</a> telt vandaag ruim 8.000 volgers, die welgeteld 0 berichten kregen gepresenteerd. Commercieel toont Hyves nu vier partners met eigen bijenkorven: Bol (32.000 leden), AH (26.000), <a href="https://hyves.nl/#hyves/hyve?id=39">Corendon</a> (6.400) en <a href="HollandsNieuwe">HollandsNieuwe</a> (700). De verschillende hyves voor bestemmingen van Corendon zijn leeg. De inhoud van de andere sponsorplekken is gedateerd en irrelevant. Acties met Hyves zijn er helemaal niet. Dan zijn er particuliere Hyves, bijvoorbeeld van ex-premier Jan-Peter Balkenende met 300 volgers. De hyve ‘katten’ heeft 600 leden en biedt wel een continue stroom foto’s. De hyve ‘Lubach’ heeft 350 leden en geen enkele post. Dit is treurnis. Mislukt? Betten: “We vinden de cijfers momenteel niet het meest interessant, maar wij hebben het hier natuurlijk als team ook veel over. Of het al dan niet snel genoeg aanslaat kun je pas zeggen als je het ergens tegen af kunt zetten. Wij hebben die harde targets niet.” De Speld velt satirisch oordeel Notabene satirische uitgave De Speld liet gisteren de bijl al vallen met<a href="https://speld.nl/2026/10/18/hyves-wie-kent-het-online-fenomeen-uit-2026-nog"> het bericht</a> onder de kop “Hyves: wie kent het online fenomeen uit 2026 nog?” Verder: “Ik weet nog goed hoe ik bij Hyves inlogde en me verbaasde hoe gebruiksonvriendelijk de website eigenlijk was, mijmert de 42-jarige voormalig Hyves-gebruiker Roland. Een andere oud Hyves-fanaat, Michelle uit Woerden, kan erover meepraten. “Het had gewoon iets unieks om na je werk een bak thee te zetten, bij Hyves in te loggen en door het gebrek aan prikkels al snel te verkassen naar Instagram of TikTok.” Wet van Metcalfe De Wet Van Metcalfe, zoals in het <a href="https://www.netkwesties.nl/2542/kan-hyves-slagen-met-hulp-telegraaf-ah.htm">vorige artikel over Hyves</a> behandeld als hoge drempel tot succes, stelt dat de waarde van een netwerk exponentieel groeit met het aantal deelnemers. Die brengen immers ieder hun relaties mee. Aan de andere kant heeft ‘Metcalfe’ tot gevolg dat de groei van nieuwkomers als Hyves wordt gehinderd door bestaande partijen als Instagram, TikTok en Facebook. Vrienden, familie, groepen en opgebouwde geschiedenis kun je niet meenemen naar Hyves (al is dat in de Europese AVG <a href="https://www.autoriteitpersoonsgegevens.nl/themas/basis-avg/privacyrechten-avg/recht-op-gegevens-overdragen-dataportabiliteit">wel voorgeschreven</a>, maar wordt niet gehandhaafd!). Betten: “Natuurlijk ken ik die wet van Metcalfe. Maar de vraag is of je exponentieel moet groeien, en of andere netwerken Hyves in de weg zitten. Mensen hoeven hun andere platforms niet gelijk op te zeggen. Maar overal is de roep om rustiger platforms die niet worden gedomineerd door algoritmes. Daar moeten mensen ook weer aan wennen.” En willen mensen toch liever het Amerikaanse geweld van de sociale media, dan krijgt Riske Betten daar geen rolberoerte van: “Als je een museum, een park of de natuur saai vindt, hoef je er niet heen te gaan. Als je de Efteling of Walibi niet belieft, moet je je elders rustig kunnen vermaken. Wij proberen een vriendelijke Nederlandse variant van een sociaal platform te bieden, dat echt sociaal is.” Immers, zo veel opiniemakers stellen dat de Amerikaanse platforms zo giftig zijn. Nu is er een Nederlands alternatief zonder algoritmische dwang en ‘soeverein’, is er weer kritiek. Hyves is anders en kan naast bestaande platforms bestaan, als het tenminste aantrekkelijk is. Bovendien, zo stelt Riske Betten, zijn ook netwerken als Strava, Discord en Reddit niet precies conform Metcalfe exponentieel gegroeid, en verwierven een eigen plaats met een eigen karakter. Ze heeft gelijk. Vooral de groei van Reddit had een grillig verloop: <ul> <li>een lange, geleidelijke stijging over een periode van 17 jaar (!) vanaf 2005;</li> <li>een sterke versnelling in 2023-2024;</li> <li>een aanhoudende maar afnemende groei sinds die tijd.</li> </ul> Opkomst van TikTok verklaard De wet van Metcalfe betekent dus niet dat er nooit een nieuw netwerk kan opkomen. Immers, WhatsApp, Facebook, YouTube en Instagram groeiden ook van nul tot miljarden gebruikers. WhatsApp verving sms omdat het gratis was, rijker is en internationaal. Facebook bijna idem dito bij de vervanging van Hyves in Nederland: ‘vrienden’ buiten Nederland waren via Facebook te koppelen. Voor YouTube was de functionaliteit, het publiceren van eigen video en fragmenten van tv-programma’s, doorslaggevend. Dan is de vraag: waarom kon TikTok zo snel miljarden gebruikers trekken ondanks de grote schare gebruikers die al blij waren met Instagram en YouTube? Voor het antwoord op die vraag kunnen we terecht bij onder anderen<a href="https://www.linkedin.com/in/thibaultschrepel/"> Thibault Schrepel</a>, onderzoeker en docent aan de Vrije Universiteit en Stanford en Cornell Tech in de VS. Hij<a href="https://www.networklawreview.org/social-media-social-network/"> maakt onderscheid</a> tussen sociale media en sociale netwerken. En Steve Hyde van het bedrijf Push<a href="https://www.pushgroup.co.uk/blog/how-tiktok-leveraged-the-interest-graph-to-redefine-social-media"> trekt dit door</a> naar de bijzondere ‘sociale grafieken’ en algoritmes van Tiktok TikTok brak door omdat het op een andere manier concurreerde: niet “wie ken je?”, maar “wat wil je nu bekijken?”. De op aanbevelingen en interesses gebaseerde feed van TikTok maakte het principe van volgers en vrienden op bestaande sociale netwerken op – waarmee Facebook, Instagram, WhatsApp en YouTube dominant bleven – minder belangrijk. De wet van Metcalfe gaat uit van waarde van verbindingen met andere gebruikers. De kernwaarde van TikTok is daarentegen de attractiviteit van filmpjes. Het algoritme is ingesteld op interesses. Een nieuwe gebruiker kan onmiddellijk waarde halen uit TikTok zonder daar vrienden te hebben. Op YouTube of Instagram hadden makers min of meer een bestaand publiek voor hun maaksels. Op TikTok kan een onbekende maker ineens miljoenen mensen bereiken via rondgepompte aanbevelingen, die mensen aan TikTok kluisteren. En technologisch ligt de drempel voor het delen van video lager dan bij de dominante concurrentie. Facebook, Instagram en YouTube hebben deze functies snel nagemaakt met Reels, Shorts en hun algoritmische feeds aangepast, maar ze fungeerden nu eenmaal met volgers en abonnementen en daarop gebaseerde reclameverkoop. Hyves moet beter worden Hyves voegt in feite nog te weinig toe op alle drie de terreinen: vrienden treffen; aanstekelijke inhoud bieden en attractieve software en functies om te chatten en video te delen. Dat is een risico. Als de eerste doelgroep teleurgesteld raakt in de eerste periode, dreigt Hyves op te drogen, wat jammer zou zijn. Riske Betten vindt het, met verwijzing naar het bovenstaande, nog veel te vroeg om conclusies te trekken over slagen en succes: “Ik denk persoonlijk nu niet in termen van gelukt of mislukt. Op basis van ons onderzoek, geluiden uit de markt en andere data denk ik dat we iets kunnen bijdragen met een beter sociaal mediaplatform. Het vergt een aantal maanden of wellicht zelfs jaren van toewijding en verrijking van Hyves.” *) Beeld: Riske Betten bij de introductie van Hyves <a href="https://x.com/WNLVandaag/status/2102281758813077661">bij omroep WNL</a> Directeur Riske Betten: ‘Hyves hoeft niet exponentieel te groeien’ https://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/Riske betten.jpg?twic=v1/cover=720x405Is de herintroductie van Hyves al mislukt na neerwaartse cijfers?https://www.netkwesties.nl:443/2556/is-herintroductie-hyves-al-mislukt-na.htmPieter van Oordt geboycot voor verkiezing Ambtenaar van het JaarMet klokkenluiders en openlijke opposanten binnen organisaties loopt het meestal slecht af. Zo ook bij Logius van Binnenlandse Zaken, waar Pieter van Oordt een rechtszaak vanwege ontslag wacht en zijn baas onverwacht vertrekt.https://www.netkwesties.nl:443/2557/pieter-oordt-geboycot-voor-verkiezing.htmSun, 01 Nov 2026 10:29:00 GMTPieter van Oordt is de geschorste Chief Privacy Officer (CPO) van Logius, het Rijksagentschap dat DigiD en MijnOverheid beheert. Hij kwam in 2026 in conflict met zijn werkgever BZK nadat hij publiek waarschuwde dat de geplande overname van hostingbedrijf Solvinity door het Amerikaanse Kyndryl de Amerikaanse overheid toegang tot of invloed op cruciale Nederlandse digitale infrastructuur kon geven. Van Oordt trad naar buiten met een interne veiligheidsanalyse van Logius, onder meer van zijn hand, waarvan hij zei dat deze niet volledig aan de Tweede Kamer was gedeeld door BZK en Logius. Met de directies van beide organisaties had hij eerst overleg, zo vertelde hij in een <a href="https://www.netkwesties.nl/2453/de-overheid-die-intensief-hielp-keert.htm">vraaggesprek met Netkwesties</a>. BZK en Logius zagen zijn openbare optreden als een schending van zijn ambtelijke rol. Hij werd op 24 april 2026 geschorst, kreeg later ontslag aangezegd, en BZK startte half oktober 2026 een ontslagprocedure met de landsadvocaat Pels Rijcken. Ondertussen wordt, na een verbod door staatssecretaris Willemijn Aerdts (Digitale Economie en Soevereiniteit), bekrachtigd door de rechter, Solvinity niet verkocht aan Kyndryl. Het contract met Logius voor hosting en technisch beheer voor de platformen van DigiD en MijnOverheid werd voorlopig verlengd. Dus Van Oordt belandt aan ‘de goede kant van de geschiedenis’. Dat geldt niet voor zijn baas. Bert Voorbraak, algemeen directeur van Logius en zijn opponent. Hij kondigde begin oktober 2026 <a href="https://www.computable.nl/2026/10/06/directeur-voorbraak-verlaat-logius-na-turbulente-periode-rond-digid/">zijn vertrek aan</a>. Voorbraak is 64 jaar, leidde de club nog geen drie jaar. Logius beweert dat het vertrek feitelijk een vervroegde pensionering is. Voorbraak zelf stelt meer tijd met zijn familie te willen doorbrengen. 'Vals gespeeld met Ambtenaar van het Jaar' Of Pieter van Oordt formeel klokkenluider is, en dus bescherming geniet, valt nog te bezien in onderzoek door het <a href="https://www.huisvoorklokkenluiders.nl/">Huis voor Klokkenluiders</a>. Is hij terecht met een misstand naar buiten getreden of kleurde hij als querulant buiten de lijntjes? Dat speelt een rol in de rechtszaak voor ontslag, door BZK met de landsadvocaat gevoerd tegen Van Oordt. Voor deze Goliath vs David strijd heeft Van Oordt met crowdfunding 17.500 euro opgehaald om advocaten te betalen. Op LinkedIn kreeg Van Oordt met zijn actie veel steun. Geopperd werd dat hij een perfecte kandidaat was voor de verkiezing van Ambtenaar van het Jaar. Dit is in de kring van ambtenaren zelf een prestigieuze verkiezing. Zoiets als de beste Slagersworst en Topbakker van het jaar. (Daar lees je nooit wat over, wel over literaire en journalistieke prijzen.) Met de Verkiezing van Ambtenaar van het Jaar 2026 is volgens een groep medestanders van Van Oordt evident vals gespeeld. Ze hebben van Oordt genomineerd, maar dat is door de organisatie geweigerd. Op de eerste vraag om opheldering werd gesteld dat hij niet in overheidsdienst zou zijn (onjuist), vervolgens dat de verkiezing er niet was voor oplossing van conflicten; en zo nog wat meer tegenstrijdige redenen. Ondertussen werden de voorwaarden op de website voor de verkiezing aangepast gedurende de periode van het nomineren. Die begon in juni 2026 op <a href="https://ambtenaarvanhetjaar.nl/">Ambtenaarvanhetjaar.nl</a>. Aanvankelijk stond er: “Uit al deze inzendingen stellen wij de Publiek Denken Top 100 samen. Dit zijn de honderd ambtenaren met de meeste nominaties, zonder volgorde. Zij vertegenwoordigen dat jaar het beste wat de publieke sector te bieden heeft.” Dat blijkt uit de versie van de site op Internet Archive. Gedurende de wedstrijd werden de regels veranderd volgens Van Oordts supporters, met toevoeging van doel en karakter, en het recht om op geschiktheid te beoordelen: “Het gaat om ambtenaren die door hun inzet, innovatieve aanpak of maatschappelijke betrokkenheid het verschil maken in de publieke sector. Uit alle inzendingen stelt Publiek Denken de Top 100 samen. Daarbij kijken we naar het aantal nominaties, de motivatie en de aansluiting bij het doel en karakter van de verkiezing. Publiek Denken behoudt zich het recht voor nominaties op geschiktheid te beoordelen.” Binnenlandse Zaakjes? Dit leidde deze week bij het sluiten van de inzendingen tot een top-100 van genomineerden zonder Van Oordt. Hij werd niet geschikt bevonden door de organisatie van Publiek Denken. Degenen die Van Oordt steunen, menen dat dit rechtstreeks terug te voeren is op de nauwe banden van de organisatie met, en financiering door de Rijksoverheid waaronder Binnenlandse Zaken. In de jury zetelen drie drie ambtenaren van BZK: Annemijn Oskam, Bart Snels en Ellen Viergever. Zij hebben echter officieel geen invloed op de nominaties. Dat is een zaak van private organisatie Publiek Denken die de publieke nominaties optelt. <a href="https://publiekdenken.nl/">Publiek Denken</a> noemt zich een “netwerkplatform voor professionals werkzaam in de publieke sector”, met een ‘academy’ met cursussen en is uitgever van een bladen, themamagazines, nieuwsbrieven, en organisator van Ambtenaar van het Jaar verkiezing. Asha Narain is eigenaar en uitgevend hoofdredacteur van Publiek Denken, gevestigd in Den Haag. Ze beantwoordt nuchter de vragen. Op LinkedIn opperde een aantal mensen dat Pieter van Oordt een hele goede kandidaat voor Ambtenaar van het Jaar is en hebben hem genomineerd. Waarom is zijn nominatie geweigerd? “Ja, dat klopt. Deze verkiezing is echt bedoeld voor ambtenaren die gewoon hun werk goed doen buiten het normale werk om. En wat wij niet doen is mensen in de Top 100 zetten om hen een podium te geven om arbeidsrechtelijke geschillen uit te vechten of politieke discussies te voeren.” In eerste instantie werd te kennen gegeven dat Van Oordt geen ambtenaar meer is, maar toen bleek hij nog in dienst te zijn. Hoe kwam dat zo? “Klopt ook, en dat was inderdaad een vergissing, en dat heb ik ook gecorrigeerd.” De website van Ambtenaar van het Jaar is aangepast gedurende de periode van het nomineren met een duiding van geschiktheid voor de nominatie. Waarom is die formulering aangepast? “Dat is gebeurd omdat wij merkten dat er in de loop der jaren iedere keer dit soort discussies ontstonden over wie er wel of niet in de Top 100 mocht staan. Die discussies voerden wij ieder jaar weer, niet enkel met de nominatie van Pieter van Oordt. Toen dacht ik: "Nou, het is nu toch echt wel tijd om het aan te scherpen.” De jury zelf telt drie leden van het ministerie van BZK, waar Van Oordt wordt ontslagen, wat verdenkingen oplevert van beïnvloeding. Daarmee bent u persoonlijk als uitgevend hoofdredacteur van Publiek Denken een soort van ‘préjury’ wie er genomineerd mogen worden? “Ja, dat klopt. De juryleden zoals wij die ieder jaar selecteren zijn vertegenwoordigen diverse overheidsgremia. Die komen pas om de hoek kijken als de Top 12 is samengesteld. Die zijn niet betrokken bij het samenstellen van de Publiek Denken Top 100. Dat doen wij als redactie.” Na sleutelrol in DigiD-affaire wacht wel dure ontslagprocedurehttps://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/Pieter van Oordt foto Rias Immink.jpg?twic=v1/cover=720x405Pieter van Oordt geboycot voor verkiezing Ambtenaar van het Jaarhttps://www.netkwesties.nl:443/2557/pieter-oordt-geboycot-voor-verkiezing.htmWaarom kiezen ondernemers voor DELTA zakelijk internet?Betrouwbare internetverbinding is voor veel bedrijven een absolute basisvoorwaarde. De cloudopslag, online meetings, online transacties of het beheren van klantdata, dit moet allemaal stabiel en snel werken.https://www.netkwesties.nl:443/2564/waarom-kiezen-ondernemers-voor-delta.htmSun, 01 Nov 2026 07:31:00 GMTDit bepaalt ook hoe de dagelijkse bedrijfsvoering verloopt. Steeds meer ondernemers in Nederland kiezen bewust voor een aanbieder die snelheid biedt, zekerheid, ondersteuning en schaalbaarheid. Dat maakt de keuze voor een zakelijke internetprovider tot een strategische beslissing. De keuze voor DELTA zakelijk internet nader bekeken Voor ondernemers is <a href="https://www.delta.nl/zakelijk/internet/">DELTA zakelijk internet</a> een bekende naam in op gebied van internet. De provider richt zich specifiek op bedrijven die behoefte hebben aan een stabiele glasvezelverbinding met hoge symmetrische snelheden. Dat is relevant voor organisaties die intensief gebruikmaken van cloudplatformen, grote bestanden uitwisselen of meerdere vestigingen met elkaar verbinden via een beveiligd netwerk. Wat DELTA onderscheidt, is de combinatie van lokale aanwezigheid en technische diepgang.  Stabiliteit als fundament voor bedrijfscontinuïteit Een van de meest genoemde redenen waarom ondernemers overstappen naar een zakelijke internetoplossing, is de behoefte aan consistente uptime. In een zakelijke omgeving telt elke minuut storing direct mee in verloren productiviteit, gemiste transacties of ontevreden klanten. Zakelijke providers hanteren daarom doorgaans strengere service level agreements die garanties bieden over beschikbaarheid en responstijden bij storingen. Voor ondernemers die afhankelijk zijn van realtime systemen of externe klantcommunicatie is dat een harde eis. Een <a href="https://www.netkwesties.nl/1201/veel-gemeenteplannen-glasvezel-onnodig.htm">betrouwbare verbinding</a> vormt letterlijk het fundament waarop alle digitale bedrijfsprocessen draaien. Zonder dat fundament staat de rest op losse schroeven. Wat maakt een zakelijke provider anders dan een particuliere aanbieder? Het verschil tussen een zakelijk en particulier internetabonnement gaat verder dan de snelheid op papier. Zakelijke abonnementen zijn ontworpen met andere prioriteiten: symmetrische up- en downloadsnelheden, <a href="https://thingsdata.nl/kennisbank/vast-ip-adres-uitleg/">vaste IP adressen</a>, prioritering van dataverkeer en toegang tot een beschikbare klantenservice. Dit is voor veel ondernemers doorslaggevend. Wanneer er een technisch probleem optreedt wil je dat je zo snel mogelijk geholpen wordt, zodat alle processen snel weer goed kunnen lopen. Zakelijke providers bieden vaak aanvullende diensten aan zoals geavanceerde firewalloplossingen, VPN ondersteuning en netwerksegmentatie. Dit maakt het mogelijk om de internetinfrastructuur volledig af te stemmen op de specifieke behoeften van een organisatie, ongeacht de sector of bedrijfsomvang. Schaalbaarheid en toekomstbestendigheid als beslissingscriteria Vaak denken ondernemers bij de keuze van een internetprovider alleen aan het huidige gebruik. Dat is volkomen begrijpelijk, toch is het een beperkte blik op de situatie. De digitale behoeften van een bedrijf groeien namelijk mee met de organisatie. Er kunnen steeds meer medewerkers aansluiten of er zijn nieuwe softwareoplossingen. Al deze ontwikkelingen stellen hoge eisen aan de zakelijke internetverbinding. Een provider moet voldoen aan wensen en behoeften die met het bedrijf meegroeien.  Je moet dus rekening houden met de toekomst van het bedrijf. Anders moet je al gauw weer overstappen naar een andere provider. Dit kost veel tijd en kan op een ongewenst moment plaatsvinden. Zakelijke glasvezelverbindingen bieden op dit vlak een duidelijk voordeel, omdat ze technisch gezien veel meer bandbreedte aankunnen dan traditionele koperverbindingen. Door nu te investeren in een toekomstbestendige infrastructuur voorkom je dat je over twee jaar opnieuw het hele selectie traject moet doorlopen. *) Photo by <a href="https://unsplash.com/@arlington_research?utm_source=unsplash&utm_medium=referral&utm_content=creditCopyText">Arlington Research</a> on <a href="https://unsplash.com/photos/people-working-at-desks-in-open-office-kN_kViDchA0?utm_source=unsplash&utm_medium=referral&utm_content=creditCopyText">Unsplash</a> https://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/Equote Dela arlington-research-unsplash.jpg?twic=v1/cover=720x405Waarom kiezen ondernemers voor DELTA zakelijk internet?https://www.netkwesties.nl:443/2564/waarom-kiezen-ondernemers-voor-delta.htmEen openbare blockchain is nog geen anoniem financieel systeemIn gesprekken over crypto worden openbaarheid, privacy en anonimiteit regelmatig door elkaar gebruikt. Een blockchain is openbaar, maar gebruikers werken met adressen in plaats van met namen. Een handelsplatform vraagt mogelijk om identificatie, terwijl het onderliggende netwerk geen gewoon klantdossier bijhoudt.https://www.netkwesties.nl:443/2561/een-openbare-blockchain-is-nog-geen-anoniem.htmThu, 29 Oct 2026 07:31:00 GMTOm die combinatie te begrijpen, moet je verder kijken dan de tegenstelling tussen centraal en decentraal. Verschillende onderdelen van een digitale dienst kunnen namelijk ieder een ander soort informatie verwerken en een andere rol vervullen. Een adres is niet hetzelfde als een onbekende persoon Op een openbare blockchain zijn transacties en adressen te bekijken. Een adres toont niet vanzelf een paspoortnaam, maar dat betekent niet dat alle bijbehorende handelingen onherleidbaar zijn. Zodra iemand een adres openbaar aan zichzelf koppelt, kan dat gevolgen hebben voor de manier waarop andere zichtbare gegevens worden geïnterpreteerd. Pseudoniem gebruik is daarom iets anders dan gegarandeerde anonimiteit. Dat onderscheid verdient aandacht wanneer een adres op een website, factuur of sociaal profiel wordt geplaatst. Een losse publicatie kan een verbinding leggen die eerder niet zichtbaar was. De vraag is dus niet alleen welke informatie rechtstreeks op de blockchain staat, maar ook welke gegevens elders worden gedeeld en hoe verschillende bronnen met elkaar in verband kunnen worden gebracht. Het platform en het netwerk verwerken andere gegevens Een handelsplatform heeft een eigen gebruikersomgeving, voorwaarden en administratie. Het netwerk waarop cryptotransacties worden verwerkt heeft weer een andere inrichting. Die lagen vallen niet samen. Wie een dienst onderzoekt, kan bijvoorbeeld op<a href="https://finst.com/nl"> finst.com/nl</a> de uitleg van Finst over het platform bekijken. Voor de verwerking van persoonsgegevens hoort daar ook de betreffende privacyinformatie bij. Vraag per laag wat er gebeurt. Welke gegevens geef je aan de aanbieder, welke informatie verschijnt bij een overdracht op een netwerk en welke gegevens staan alleen op je eigen apparaat? Door die vragen afzonderlijk te beantwoorden, ontstaat een concreter beeld dan met één algemene uitspraak dat crypto privé of juist volledig transparant zou zijn. Een handige interface verandert de openbaarheid niet vanzelf Een app kan ingewikkelde adressen verbergen achter herkenbare namen, contacten en eenvoudige knoppen. Dat maakt een handeling toegankelijker, maar verandert niet noodzakelijk welke gegevens op de achtergrond openbaar worden vastgelegd. De informatie die de interface toont, is slechts één weergave van een proces waarvan elders andere onderdelen zichtbaar kunnen zijn. Kijk daarom in de documentatie hoe een overdracht wordt uitgevoerd en welke gegevens daarbij horen. Een screenshot van een afgeronde handeling kan bovendien extra informatie toevoegen aan wat al openbaar is. Denk aan een accountnaam, een tijdstip of een herkenbare omschrijving. Controleer wat je deelt, vooral wanneer een afbeelding bedoeld is om een vraag aan een openbare groep te stellen. Dataminimalisatie begint ook bij je eigen werkwijze Niet iedere uitleg aan een bekende of ondersteuningsmedewerker vraagt om een volledig overzicht van je bezit. Beschrijf eerst welk probleem je wilt oplossen en welke gegevens daarvoor nodig zijn. Een foutmelding kan soms voldoende zijn, terwijl een volledige transactiegeschiedenis allerlei niet-relevante informatie bevat. Gebruik het officiële contactkanaal en volg de aanwijzingen van de betreffende dienst. Maak daarnaast onderscheid tussen gegevens die een transactie identificeren en geheime gegevens waarmee iemand toegang kan krijgen. Een transactiecode heeft een andere functie dan een wachtwoord of herstelzin. Deel zulke geheime toegangsgegevens niet om een probleem toe te lichten. Wie begrijpt welke rol een gegeven heeft, kan ook beter beoordelen waar het wel en niet thuishoort. Beoordeel privacy op concrete eigenschappen Een bruikbare beoordeling begint met specifieke vragen. Welke handelingen zijn openbaar? Welke organisatie beheert de gebruikersomgeving? Welke aanvullende diensten worden gebruikt? En welke informatie wordt door jouzelf buiten die omgeving gepubliceerd? De antwoorden kunnen per toepassing verschillen, zelfs wanneer toepassingen hetzelfde blockchainnetwerk gebruiken. Eén etiket zegt daar weinig over. Daarom is het nuttiger om de gegevensstromen te beschrijven dan om een heel systeem in één woord te classificeren. Openbaarheid kan controle mogelijk maken en tegelijk persoonlijke gevolgen hebben. Gebruiksgemak kan prettig zijn en tegelijk details aan het zicht onttrekken. Een volwassen gesprek over financiële privacy begint bij die concrete eigenschappen en bij de informatie die een gebruiker nodig heeft om bewust met de verschillende onderdelen om te gaan.   https://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/Blockchain fre-sonneveld.jpg?twic=v1/cover=720x405Een openbare blockchain is nog geen anoniem financieel systeemhttps://www.netkwesties.nl:443/2561/een-openbare-blockchain-is-nog-geen-anoniem.htmIlyaz Nasrullah vertrekt woedend bij podcast-opname De Technoloog van BNRNa bijna tien jaar en ruim 500 afleveringen beleeft podcast De Technoloog een dieptepunt: de discussie wordt een grote ruzie, de gast loopt tierend weg en er komt geen uitzending.https://www.netkwesties.nl:443/2555/ilyaz-nasrullah-vertrekt-woedend-bij.htmSun, 25 Oct 2026 07:23:00 GMTDe Technoloog wordt nu gemaakt door<a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Ben_van_der_Burg"> Ben van der Burg</a>, landelijk bekend van Vandaag Inside en van een dertig jaar lange loopbaan in het digitale domein, na succesvol schaatser te zijn geweest. Co-presentator was de eveneens bekende <a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Herbert_Blankesteijn">Herbert Blankesteijn</a>. De<a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-technoloog/10315027/1-waar-blijft-de-spotify-van-het-gesproken-woord"> eerste aflevering</a> was begin december 2016, met Erwin Blom, over podcasts maken en distribueren. Maar de tweede was, in het licht van de actuele geschiedenis, gedenkwaardig met als titel<a href="https://www.bnr.nl/podcast/de-technoloog/10315397/2-het-iq-van-ai-is-nul"> Het IQ van AI is nul</a>, over onder meer OpenAI, “<a href="https://openai.com/blog/">Open Source AI platform</a>, opgericht door Elon Musk”. Het ging over ethische kwesties aangaande AI. Kortom, De Technoloog weet van wanten. <h3>Milou Brand</h3> De Technoloog vond het een goed idee om Ilyaz Nasrullah uit te nodigen vanwege zijn boek ‘Dit is AI’. We stelden hier al vast dat het<a href="https://www.netkwesties.nl/2546/ilyaz-nasrullah-scoort-makkelijk-publiciteit.htm"> niet zo’n best</a> boek is, hij niettemin in (vooral linkse media) kritiekloze aandacht krijgt; en de aanval niet schuwt op andersdenkenden zoals Alexander Klöpping met een<a href="https://www.netkwesties.nl/2545/ilyaz-nasrullah-kapittelt-alexander-klopping.htm"> klacht bij de NPO-Ombudsman</a> en een<a href="https://www.netkwesties.nl/2538/aanval-alexander-klopping-verraadt-niet.htm"> gezamenlijke aanval</a> met andere AI-experts op diezelfde Klöpping. Deze week verscheen in een column in het FD van de hand van<a href="https://www.miloubrand.com/"> Milou Brand</a>, ook podcastmaker bij BNR, met: “Onthutst kwam mijn BNR-collega vorige week terug de redactievloer opgelopen. ‘Wat ik nou toch heb meegemaakt...' Zijn podcastgast was zojuist woedend de studio uitgebeend. ‘Tja, ik vond het gewoon niet zo’n goed boek.’” Die collega was<a href="https://www.linkedin.com/in/dani%C3%ABl-mol-33a200216/"> Daniël Mol</a>. Hij verving in deze uitzending de huidige vaste co-presentator<a href="https://nl.wikisage.org/wiki/Mark_Beekhuis"> Mark Beekhuis</a>. En net als Netkwesties plaatste Mol nogal wat vraagtekens bij de argumentatie van Ilyaz. En dat ging niet goed. De auteur reageerde op de kritische vragen steeds geprikkelder. Wat eindigde in het stopzetten van de opname en een vertrek met flink geschreeuw door Nasrullah, met scheldwoorden en krachttermen die de presentatoren liever niet herhalen. Ik vroeg Ilyaz om wederhoor: “Op LinkedIn en in het FD wordt gemeld dat je bent weggelopen uit de opname van een podcast van BNR. Is dit juist? Zo ja, waarom liep je weg?” Zijn antwoord: “Ik ben niet weggelopen uit een lopende opname bij BNR Nieuwsradio.” Formeel klopt dat, want de opname was, vanwege het rumoer, beëindigd. In tweede en derde instantie wil Ilyaz het hierbij laten. <h3>Wierd Duk</h3> Weglopen uit een debat of vraaggesprek komt niet zo vaak voor. De laatste voor wie het in de keuken te heet werd was Wierd Duk, die op zaterdag 22 november 2025<a href="https://www.rtl.nl/boulevard/entertainment/artikel/5540342/wierd-duk-loopt-weg-uit-eo-programma-dit-de-week"> vertrok</a> uit EO-programma 'Dit is de week’ na kritische bejegening door Ronit Palache. Nog drie recente gevallen: Directeur Esther van der Most van actiegroep Plant een Olijfboom liep op 14 januari 2025 weg tijdens de uitzending van talkshow Bar Laat. Ze<a href="https://www.nu.nl/media/6342373/gast-loopt-weg-bij-talkshow-bar-laat-na-te-weinig-spreektijd-over-gaza.html?referrer=https%3A%2F%2Fwww.perplexity.ai%2F"> vond</a> dat ze te weinig spreektijd kreeg om haar verhaal te doen over de situatie in Gaza. Lidewij de Vos liep in februari 2026 weg<a href="https://www.kijk.nl/programmas/hart-van-nederland-late-editie/XafUOLLGklAWIt"> van een interview in Hart van Nederland: Late Editie over</a> extreemrechtse kandidaten en de ophef rond Forum voor Democratie. Ze maakte duidelijk niet over kandidaten te met een bruin verleden te willen en de interviewer luisterde niet en bleef haar met vragen daarover benaderen. <h3>Ben van der Burg</h3> Daniël Mol wil niets meer zeggen over de woede en het weglopen van zijn geïnterviewde. Ben van der Burg heeft aanvankelijk ook weinig trek om erop terug te komen, maar vindt uit oogpunt van zijn journalistieke principes dat dit niet in de doofpot hoort. Samengevat: “Wij bespraken dat boek met wat kritische punten en op een gegeven moment liep dat mis. Toen was Ilyaz het zat en Daniel was het zat. Ik probeerde nog om de vrede te bewaren, maar dat lukte me niet.” Nagenoeg direct na aanvang van het gesprek sloeg de vlam in de pan met een discussie over<a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Benchmark_(kwaliteitsbewaking)"> benchmarks</a> van AI-systemen. Samengevat: Nasrullah geeft in zijn boek heel laag op over de prestaties van AI-bots, maar volgens Mol liggen die veel beter. Kortom: Nasrullah loopt ver achter op de feiten en misleidt zijn lezers. Dat laat de auteur zich niet graag zeggen en gaat ertegenin. Van der Burg zat ermee in zijn maag: “Normaalgesproken heb ik als doel om vanuit de techwereld te kijken of die met ‘gave’, ‘inclusieve’, ‘mooie’, ‘aantrekkelijke’, ‘veilige’, - en dat soort stomme adjectieven – toepassingen bijdraagt aan een betere wereld. Dus ook met AI. Soms vereist dat een kritische opstelling en een andere keer moet je juist meer meegaand en enthousiast zijn om je steentje bij te dragen. Dat doe jij ook al jarenlang. Soms praat je met iemand en dan denk je van hè, we komen in de goede hoek terecht. En nu niet.” Van der Burg leverde voor het boek een ‘blurb’, een aanbeveling achterop voor de marketing: “Ilyaz Nasrullah ontkracht de AI-mythes en brengt nuchtere realiteit in een oververhitte wereld.” Hij zegt daarover: “Dat was nogal neutraal, want ik heb best wel kritiek, maar ook op de inhoud van zijn boek. Dus ik denk, we nodigen hem uit, want dan kunnen we dat bespreken.” (Tekst gaat verder onder deze tekening van  Matthias Giessen.) <img alt="" class="w-75" src="https://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/Cartoon%2099%20%2D%20AI%20%2D%20dingen%20zeggen%20%5B1920%5D%2018%20oktober%202026%2Ejpg?twic=v1/cover=1024x-" /> <h3>Vlam in de pan</h3> Een mooi idee, maar dat opzetten van een goede discussie lukte niet. “Ik schrok me helemaal rot. Ik vind het gewoon heel vervelend, want ik heb een hele andere doelstelling. Het gaat mij niet om het creëren van een controverse. Dat is helemaal niet effectief, want draagt domweg niet bij aan een beter begrip.” Van der Burg zegt gepoogd te hebben de middenweg te bewandelen in het alsmaar verhitter wordende debat voor De Technoloog: “We hebben Ilyaz nodig, die superkritisch is. We hebben een Daniel Mol nodig, die superpositief is. Zelf zit ik ertussenin, ik zie alle nadelen en zie alle voordelen. Toch ben ik eerder AI-optimist, maar luister graag naar de degenen die waarschuwen.” Maar die nuance kwam er maar niet, want naarmate het debat vorderde groeiden de emoties, en vallen er krachttermen. “Op een gegeven moment zijn mensen boos, maar Daniel ook. Dan kan je je voorstellen wat er gebeurt. Ja, schreeuwen dus.” Hebben jullie dat eerder meegemaakt? “Nee, weet je waarom niet? Ik wil dit ook helemaal niet. Ik vind het stom, niet productief. De Technoloog is hier niet geschikt voor. Het gaat mij om de nieuwsgierigheid. Dus Ilyaz, leg uit waarom je die negatieve conclusies trekt. Maar hij voelde zich direct aangevallen.” Waarom zendt BNR deze aflevering van De Technoloog niet uit? “Nee, de hele uitzending verliep te moeizaam. Het begon al helemaal verkeerd. Over die benchmarks, een feitelijk onderwerp, kwam al geen overeenstemming. Dat was wel gek, want dat is vrij eenvoudig iets lijkt mij. De sfeer was gelijk verziekt, en het kwam gewoon niet meer goed.” *) Beeld vervaardigd met Claude: Ilyaz Nasrullah, Milou Brand, Ben van der Burg en Daniël Mol Ben van der Burg en Daniël Mol blijven in verbijstering achterhttps://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/BNR De technoloog nasrullah brand vander burg mol.jpg?twic=v1/cover=720x405Ilyaz Nasrullah vertrekt woedend bij podcast-opname De Technoloog van BNRhttps://www.netkwesties.nl:443/2555/ilyaz-nasrullah-vertrekt-woedend-bij.htmGezamenlijke rechtszaak Consumentenbond, Firewall en Offlimits om camerabrilOp 26 november 2026 dient om 10:00 uur bij de rechtbank Amsterdam de rechtszaak van de Consumentenbond en de stichtingen Offlimits en Firewall tegen Meta, om te dwingen de camerabril aan te passen aan privacy-vereisten of deze anders te verbieden.https://www.netkwesties.nl:443/2554/gezamenlijke-rechtszaak-consumentenbond.htmSun, 25 Oct 2026 07:23:00 GMTDe zaken worden aangespannen omdat Meta niet heeft gereageerd op ultimatums die de Consumentenbond en Offlimits/The Firewall twee weken geleden stelden. Dat waren nog aparte zaken, nu trekt het trio organisaties samen op. De Consumentenbond zegt, desgevraagd, dat het een collectieve actie betreft die aanstaande week in het<a href="https://www.rechtspraak.nl/registers/centraal-register-voor-collectieve-vorderingen"> Centraal register voor collectieve vorderingen</a> op Rechtspraak.nl wordt geplaatst. Een dagvaarding kregen we nog niet. Samen optrekken van de Consumentenbond met de twee stichtingen betekent dat de eisen aan elkaar zijn aangepast. Die<a href="https://offlimits.nl/nieuws/offlimits-en-the-firewall-sommeren-meta-om-omstreden-meta-bril-uit-de-schappen-te-halen"> van Offlimitis en The Firewall</a> leek iets harder geformuleerd met “van de markt halen” van de bril zolang daarmee heimelijk kon worden opgenomen, en zonder toestemming van betrokkenen. De bond<a href="https://www.consumentenbond.nl/nieuws/2026/consumentenbond-eist-dat-meta-camerabril-aanpast?icmp=home_headerchannel_niet-leden_metabril"> eiste</a> dat Meta de bril aanpast. Het komt op hetzelfde neer: geen bril die als gluurbril gebruikt kan worden. De rechtszaak is voor de Consumentenbondbond een<a href="https://www.consumentenbond.nl/nieuws/2026/consumentenbond-start-rechtszaak-tegen-meta-om-camerabril"> volgende stap</a> in een<a href="https://www.consumentenbond.nl/acties-claims/acties/meta-stop-met-camerabril"> actieproces</a>. Daarin werd bekend dat Hans Anders<a href="https://www.consumentenbond.nl/acties-claims/acties/meta-stop-met-camerabril"> stopt met de verkoop</a> van de brillen,<a href="https://tweakers.net/nieuws/252838/wehkamp-haalt-meta-camerabrillen-per-direct-uit-verkoop-door-privacyzorgen.html"> net als Wehkamp</a>    In het<a href="https://www.netkwesties.nl/2543/rechtszaken-dreigen-om-camerabril-meta.htm"> artikel op Netkwesties</a> werd gesteld dat blinden en slechtzienden baat hebben bij de bril voor gedeeltelijk verhelpen van hun handicap en dus tegen een verbod zijn. De bond stelt nu: “Consumenten die blind of slechtziend zijn, kunnen baat hebben bij het gebruik van een AI-bril. Bij een eventueel verbod pleit de Consumentenbond daarom voor een uitzondering bij medische noodzaak. Uiteraard moet ook dan de privacy van de gebruikers en omstanders worden beschermd.” De app<a href="https://www.bemyeyes.com/"> Be My Eyes</a> komt mee met de bril en is geïntegreerd in Meta AI. Het gaat om een toepassing waarmee blinde en slechtziende mensen via een videoverbinding hulp krijgen van een<a href="https://www.bemyeyes.com/be-my-eyes-volunteer-hub/"> vrijwilliger die meekijkt</a> door de camera. Dat is een prachtige optie. Het is denkbaar dat mensen hun toestemming verlenen om met deze app door blinden en slechtzienden te worden herkend. <img alt="" class="w-75" src="https://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/Cartoon%2097%20Meta%2Dbril%20%5B1920%5D%2Ejpg?twic=v1/cover=1024x-" /> *) Matthias Giesen The Firewall en Offlimits noemen dit<a href="https://offlimits.nl/nieuws/offlimits-en-the-firewall-starten-kort-geding-om-meta-bril-uit-de-schappen-te-krijgen"> pleidooi niet</a>, maar de drie partijen stemmen de zaken af. In het persbericht stelt Eric Smit van The Firewall: “De Meta-bril schaadt personen die zonder toestemming worden gefilmd. We moeten een grens trekken, voordat een lawine van dit soort dubieuze producten van grote technologiebedrijven de privacy van talloze mensen zal schaden en van onze samenleving een surveillancestaat maakt. Deze bril vormt ontegenzeggelijk een gevaar voor onze democratische rechtsstaat. We moeten allemaal vrij kunnen demonstreren, stemmen of op een andere manier onze basale democratische rechten uitoefenen.” Nu hangt Nederland al<a href="https://www.netkwesties.nl/2540/kan-regelgeving-stiekem-opnemen-met-camerabrillen.htm"> vol met camera’s</a> en velen filmen in het openbaar met hun telefoon dat het een lieve lust is. De vraag is in hoeverre dat kan worden teruggedrongen. Maar de ‘strijd’ begint met het tegenhouden van de opmars van nog meer camera’s De Consumentenbond en de stichtingen eisen dat Meta de bril en de standaardinstellingen zo verandert dat die voldoet aan de privacywetgeving. Ook moet Meta stoppen met de onrechtmatige verwerking van gegevens voor AI. Wanneer de rechter de Consumentenbond gelijk geeft, moet Meta de aanpassingen binnen twee weken doorvoeren. Als het volgens Meta niet mogelijk is om de bril aan de wet te laten voldoen, dan willen de eisers een verbod op de verkoop van de camerabril. <h3>Verweer Meta</h3> Meta riep deze week de Nederlandse pers bijeen om de camerabrillen te verdedigen, onder meer Nu.nl. Meta-topman<a href="https://www.linkedin.com/in/ahimel"> Alex Himel</a> , de baas voor ‘Wearables’ bij Meta, zei dat Meta de brillen niet van de markt zal  halen: “De brillen hebben namelijk ook goede kanten die we mensen niet willen onthouden." Volgens hem moeten mensen gewoon wennen aan deze nieuwe manier van filmen: “Toen er telefoons met camera's op de markt kwamen, gebeurde dat ook.” Meta vindt volgens Himel het lampje om omstanders van het opnemen op de hoogte te brengen afdoende: “We hebben ook getest met geluiden, maar de speakers zitten bij de oren van de drager. Dan horen vooral zij het goed, maar de omstanders vrijwel niet. Een lampje is helder, zeker als het pulseert.” De ‘schaamlamp’ noemen we dat derhalve. Himel zegt met droge ogen dat Meta verrast is dat zoveel mensen het waarschuwingslampje uitschakelen en denkt dat te kunnen verhelpen: “"Het algoritme van de brillen wordt steeds beter, zodat ze vaker herkennen als het lampje wordt afgedekt.” Beelden gaan niet naar de Meta-servers, zo verzekert hij. Maar beweert tegelijkertijd dat Meta beelden zal verwijderen die onoorbaar zijn en accounts zal ‘schorsen’ van mensen die de regels overtreden. <h3>Herkennen met AI</h3> De Belgische omroep VRT<a href="https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/10/08/vijfvragenenantwoordenoverdeslimmebril/"> testte de brillen</a> en stelde vast: “Meta zegt dat de bril niet opneemt als je het lampje afdekt. Dat blijkt in onze test meestal niet te kloppen. We kochten online kapjes om het lampje af te dekken. In 8 van de 10 pogingen maakte de bril toch foto's en video's.” De VRT kreeg de namen geserveerd van mensen die in beeld van de bril kwamen, want die waren herkend met behulp van AI. Daarmee maakte ethisch hacker Robbe Van Roey een app om op de bril te zetten. Meta zegt de opgenomen beelden niet op te slaan, maar er is een uitzondering: “Vraag je AI iets over wat je ziet, dan ligt dat anders. De bril stuurt dan een foto naar de servers van Meta. Meta zegt dat het zulke beelden kan gebruiken om zijn AI te verbeteren. In Europa doet het dat sinds 27 mei ook met gesprekken met Meta AI.”   Wel oog voor blinden en slechtzienden?https://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/Zuckerberg bril.jpg?twic=v1/cover=720x405Gezamenlijke rechtszaak Consumentenbond, Firewall en Offlimits om camerabrilhttps://www.netkwesties.nl:443/2554/gezamenlijke-rechtszaak-consumentenbond.htmWat levert al die reclame voor Google-favorieten de nieuwssites eigenlijk op?Er is eindelijk een nieuwssite die cijfers heeft, maar de beslissing om reclame te gaan maken voor Google-favorieten hebben alle nieuwssites blind genomen.https://www.netkwesties.nl:443/2552/wat-levert-al-die-reclame-voor-google.htmSun, 25 Oct 2026 07:23:00 GMT*) Een versie van dit artikel van<a href="https://www.elger.fm/over-elger/"> Elger van der Wel</a> verscheen eerst op<a href="https://www.elger.fm/"> z’n eigen site</a>, waar u zich kunt abonneren op zijn nieuwsbrief over mediakwesties. Op nieuwssites kreeg je afgelopen maanden vaak het verzoek: stel deze site als voorkeur in bij Google. Op<a href="https://www.google.com/preferences/source"> die Google-site</a> kun je handmatig zelf bronnen toevoegen. De gekozen voorkeuren komen dan vaker tevoorschijn in diegene vaker in de Top Stories in Google's zoekmachine en in Google News. Hoeveel vaker is onbekend. Op<a href="https://search.google/ways-to-search/discover/"> Google Discover</a>, waar je interesses kunt noemen, heeft het op dit moment geen directe invloed. <h3>Lafjes</h3> <a href="https://www.elger.fm/nrcs-laffe-verklaring-over-hun-keuze-om-reclame-te-maken-voor-google-doet-verlangen-naar-meer-uitleg-en-transparantie-over-big-tech/">Ik betoogde vorige week</a> dat nieuwsmedia hun keuzes om in zee te gaan met big tech beter moeten uitleggen. Ik ben ervan overtuigd dat het leidt tot meer vertrouwen van het publiek, maar ook tot bewustere keuzes. Een verantwoording noodzaakt tot een gefundeerde afweging van voor- en nadelen. De directe aanleiding was een reactie van de hoofdredactie van NRC op vragen van lezers over het promoten van Google’s mogelijkheid om NRC als ‘favoriet’ in te stellen voor Google News. Ik<a href="https://www.elger.fm/nieuwssites-maken-massaal-reclame-voor-google-in-een-wanhoopspoging-om-de-terugval-van-verkeer-te-stoppen/"> sprak eerder</a> mijn verbazing uit over deze prominente reclame voor Google, die de meeste nieuwssites plaatsen. NRC's reactie vond ik ronduit laf: "Je ontkomt er niet aan." Ik heb nog nooit zoveel reacties gehad op mijn nieuwsbrief en werd aangespoord om me hierin te blijven vastbijten. Afgelopen maandag mailde ik de hoofdredacties van AD, NOS, NRC, RTL Nieuws, de Telegraaf, Trouw en de Volkskrant een drietal vragen: <ul> <li>Hoe is de beslissing tot stand gekomen om deze oproep prominent te doen op de artikelpagina’s? Welke voors en tegens zijn er afgewogen en wat gaf de doorslag?</li> <li>Hebben jullie eigen data of cijfers van anderen die laten zien wat het oplevert als het publiek je site Google-favoriet maakt. Wat laten deze data zien?</li> <li>Als andere (tech)bedrijven zouden beloven meer verkeer te genereren, zouden jullie die ook aanbevelen? Aan welke voorwaarden moet een dienst voldoen om gepromoot te worden?</li> </ul> NRC, RTL Nieuws, Trouw en de Volkskrant reageerden en AD, NOS en Telegraaf niet. De hoofdredacteuren die antwoordden, beantwoordden niet alle vragen. Dat raakt mijn punt: als je een keuze moet verantwoorden, maak je een gefundeerde keuze. Ik heb het vermoeden dat dat bij de oproep voor Google-favorieten niet is gebeurd. Immers, data waren nauwelijks voorhanden. Afgelopen dinsdag heeft Google pas site-eigenaren de mogelijkheid gegeven om te bekijken hoeveel mensen hen als Google-favoriet hebben aangemerkt. Hoeveel extra verkeer dit oplevert, is niet direct meetbaar. Wel of er in totaal meer verkeer van Google komt. Wellicht hadden de uitgevers en omroepen beter eerst kunnen testen, alvorens bezoekers massaal op te roepen om als ‘Google-favoriet’ te bestempelen. <h3>NRC-antwoorden</h3> <a href="https://www.linkedin.com/in/clara-van-de-wiel-078a2a44/">Clara van de Wiel</a>, adjunct van NRC, schrijft: “Wij zien het aanbieden van deze mogelijkheid onderaan de artikelpagina als een service aan onze gebruikers, vergelijkbaar met de door ons aangeboden mogelijkheid om artikelen makkelijk via verschillende sociale media (o.a. BlueSky en LinkedIn) te delen. Als we ons publiek op deze manier kunnen helpen om NRC-inhoud buiten onze eigen platformen beter te vinden, dan vinden we dat meerwaarde hebben. Op de homepage van NRC staan ook al sinds jaar en dag logo’s van verschillende sociale media met een linkje naar onze accounts, wederom om gebruikers te helpen NRC ook daar te volgen en zo op de hoogte te blijven van wat wij publiceren.” De verwijzingen naar sociale media (platforms) waarop je NRC kunt volgen staan onderaan de pagina’s, zijn relatief subtiel - icoontjes in plaats van wervende teksten - en er wordt niet één platform op een voetstuk gehesen. Dus dat is niet gelijk. Hetzelfde geldt voor de mogelijkheid om artikelen te delen. Dit is een knopje op de artikelpagina dat leidt tot een pop-over met knopjes naar vele platforms, WhatsApp en e-mail. Dat is echt wat anders dan een wervende tekst voor Google. Van de Wiel vervolgt: “De Google-verwijzing is een vergelijkbare service en wijst gebruikers op een nieuwe mogelijkheid om NRC ook in de eigen resultaten bij een veelgebruikte zoekmachine te ‘volgen’. Omdat die mogelijkheid nog relatief onbekend is, wijzen we ons publiek daar momenteel op via een klein blokje onderaan artikelen, zoals grote internationale media als The New York Times en de BBC dat eerder ook deden.” Die laatste zin is interessant, omdat dit volgens mij de kern raakt van wat hier gebeurt. In plaats van zelf goed na te denken, doen mediabedrijven dingen omdat iedereen ze doet. Geen hoofdredacteur die dat letterlijk toegeeft, maar het is mijn gevolgtrekking. Ondertussen heeft NRC in al haar wijsheid besloten om te stoppen met de oproep. In plaats daarvan is er een knop met een Google-logo bovenaan elk artikel toegevoegd: <img src="" /> De kans bestaat dat daar binnenkort nog meer knoppen bijkomen, want NRC heeft de deuren openstaan voor andere partijen: Het is niet ondenkbaar dat ook andere bedrijven of online diensten, al dan niet zoekmachines, een mogelijkheid om NRC elders te volgen op termijn gaan aanbieden. Dat zullen we dan per geval moeten bekijken en beoordelen. <h3>Volkskrant en Trouw</h3> Dan DPG Media. Volkskrant en Trouw hebben technisch dezelfde site en dezelfde Google-oproep. Dat doet een centrale beslissing vermoeden. Karel Smouter, hoofdredacteur van Trouw, bevestigt dit: De strategie van DPG (en daarmee van ons) is: grote techbedrijven gebruiken om verkeer naar onze eigen digitale producten op gang te brengen. Eenmaal daar willen we mensen verleiden om terug te komen. Door je in te schrijven voor een nieuwsbrief, de app te downloaden, pushes aan te zetten, etc. etc. We zien daarbij natuurlijk ook de paradox, dat je in dit geval toch óók Google een handje helpt. (...) Wij hebben als hoofdredactie terughoudend gereageerd en dringen, nu deze actie een tijdje loopt, aan op afschaling. Daarbij speelt voor ons ook mee dat we willen voorkomen dat er in onze artikelen teveel calls to action staan (advertentie, nieuwsbrief-formulier en dan ook nog een Google Favoriet-oproep). Dat maakt de leeservaring minder optimaal. Ik begreep dat de oproep eerst onder artikelen komt en vervolgens wordt uitgefaseerd. We zijn intussen benieuwd naar de eventuele opbrengsten van de actie, maar daar kan ik je nog niets over vertellen. De kans is groot dat de oproep binnenkort van de artikelpagina verdwijnt. Dat is in ieder geval wat er bij de Volkskrant gebeurt. Ik kreeg een inzichtelijke reactie van adjunct-hoofdredacteur Gert-Jan van Teeffelen. Hij legt uit dat de hoofdredactie vanuit DPG Media de keuze kreeg om de oproep wel of niet te gaan tonen op de artikelpagina. Dat leverde natuurlijk een spagaat op, enerzijds willen we lezers bereiken op de plekken waar zij nieuws tegenkomen, terwijl we anderzijds zoveel mogelijk willen uitgaan van de kracht van onze eigen kanalen zoals de app, nieuwsbrieven, push, etcetera, dus los van big tech. Enkele maanden geleden hebben we ingestemd met deze proef, zij het onder voorwaarden. Namelijk dat onze lezers de mogelijkheid krijgen de oproep weg te klikken zodat deze daarna nooit meer verschijnt, dat de positie niet te prominent zou zijn, en ten derde wilden we uiteraard weten wat de effecten zijn, en op basis daarvan evalueren. En inmiddels zijn er resultaten bij de Volkskrant. Er zijn data: Van een aanzienlijk aantal lezers weten we dat ze op de Google-optie hebben geklikt, maar een veel grotere groep heeft deze juist weggeklikt. Daarnaast vermoeden we dat veel gebruikers überhaupt niet begrepen dat dit kon. Klachten hebben we overigens in het geheel niet ontvangen. Echter, op ons totale verkeer bleek het doorklikpercentage compleet verwaarloosbaar. Al met al hebben we recent de conclusie getrokken dat de positieve effecten te marginaal zijn, afgewogen tegen alle nadelen, inclusief het verstoren van de leeservaring van onze gebruikers. Daarom zal deze oproep in zijn huidige vorm worden uitgefaseerd. Verder hebben we geen plannen om het grote techplatforms naar de zin te maken en onze lezers daarmee lastig te vallen. <h3>Waarom niet uitgelegd?</h3> Ik vind het jammer dat deze toelichtingen enkel hier in mijn nieuwsbrief te vinden zijn in plaats van te delen met het eigen publiek, en uitgevers zo eenvoudig vallen voor de avances van Google met gratis reclame zonder te weten wat het oplevert. Besteed die tijd en energie liever aan het bouwen van een fucking goed product waarmee je trouwe publiek – dat je betaalt - zelf naar je toekomt. Maak direct verkeer en terugkerend bezoek je belangrijkste doel. Mocht je het interessant vinden: ik heb<a href="https://www.elger.fm/volledige-reacties-hoofdredacties-op-vragen-over-oproep-voor-google-favorieten-in-artikelen/"> de volledige reacties van NRC, RTL Nieuws, Trouw en de Volkskrant</a> gepubliceerd. Onbezonnen in de fuik gezwommenhttps://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/Price we pay for Google.jpg?twic=v1/cover=720x405Wat levert al die reclame voor Google-favorieten de nieuwssites eigenlijk op?https://www.netkwesties.nl:443/2552/wat-levert-al-die-reclame-voor-google.htmTechnologie vermag veel, maar hoe plukken we er de voordelen van?Twee dagen lang mocht ik op AI@Strategy op 7 en 8 oktober in München luisteren naar belangrijke experts in AI, commercieel en wetenschappelijk gedreven. Hierbij de krenten uit de pap die tezamen een teneur weergeven.https://www.netkwesties.nl:443/2551/technologie-vermag-veel-maar-hoe-plukken.htmSun, 25 Oct 2026 07:23:00 GMTEen lijn in een grafiek die eerst een gelijkmatig verloop heeft en vervolgens steil omhoogschiet; deze ‘<a href="https://onlinemarketingagency.nl/marketingtermen/hockeystick/">hockeystick</a>’ is een bekend fenomeen in presentaties van beginnende ondernemers. Ze beloven dat na een schoorvoetend begin een enorme stijging van omzet en winst wacht. “Dus investeer maar in ons bedrijf.” <a href="https://tobystuart.com/">Toby Stuart</a>, hoogleraar van<a href="https://haas.berkeley.edu"> Berkeley Haas</a>, hoorde die belofte vaak uitspreken, maar meestal niet uitkomen. Op<a href="https://aistrategyconference.com"> AI@Strategy</a> vertelde hij deze curve nu overal tegen te komen voor kunstmatige intelligentie: rekenkracht en gebruik groeien en de kosten per gegenereerde eenheid tekst of code, de zogeheten tokens, blijven dalen. Nu investeren, straks enorme winsten. Echter, wie alleen die technologische curve volgt, mist een tweede: die van organisaties en mensen die moeten profiteren van het toepassen van AI. Deze twee ontwikkelingen verlopen niet noodzakelijkerwijs hetzelfde: er kan steeds meer voor minder geld, maar werken mensen ook efficiënter en beter met AI-inzet? Kosten gaan voor de baat uit. Stuart ziet de grote vier aanbieders (Amazon, Google, Microsoft en Meta) voor 2026 samen zo’n 730 miljard dollar aan investeringen in AI-infrastructuur aankondigen. Axel Täubert, bij Google Cloud verantwoordelijk voor startups in Noord- en Oost-Europa, noemde ruim 200 miljard dollar aan investeringen in chips, datacenters en verbindingen door Google alleen al. Hij verkoopt het AI-platform<a href="https://startup.google.com"> Google for Startups</a>. De strategie is duidelijk: klanten tegen lage kosten laten instappen en met een ‘lock-in’ steeds meer factureren. En bedrijven lekker maken met elkaar snel opvolgende versies. Eva Spannagl van<a href="https://openai.com"> OpenAI</a> beschreef de versnelling, die het juist voor klanten lastiger kan maken om er een werkproces omheen te bouwen. Maar ze moeten er kennelijk in meegaan. <h3>Nepwinst met AI</h3> Daar begint de afhankelijkheid volgens<a href="https://www.jbs.cam.ac.uk/faculty-research/faculty-a-z/shahzad-shaz-ansari"> Shaz Ansari</a> van Cambridge Judge Business School: een startup betaalt de aanbieders voor modellen, rekenkracht en toepassingen, zit vast (‘lock-in) en ziet hun leverancier zelfs concurrent worden. Een patroon dat bekend is van Amazons Marktplaats die verkopers met huid en haar opeten. En ook van Nvidia, waarvan de<a href="https://en.wikipedia.org/wiki/CUDA"> CUDA</a>-omgeving gebruikers via software en kennis aan één infrastructuur bindt. Ansari bepleit daarom open modellen. Bovendien lijkt het resultaat mooier dan het is, zo toonden Isabell Welpe en Theresa Treffers, hoogleraren aan de<a href="https://www.mgt.tum.de"> TUM School of Management</a> en organisatoren van het congres: productiviteitswinst per taak van ongeveer 40 tot bijna 300 procent, maar nauwelijks meer rendement. Een Duitse autofabrikant versnelt met AI het inkoopproces met 35 procent, zonder zichtbare toename van de winst. De bezetting van de inkoopafdeling bleef immers intact, en de andere afdelingen sloten niet aan. Welpe schetst de oorzaken: wie complexe taken met AI uitvoert, levert resultaten die anderen, vaak leidinggevenden, vervolgens moeten nalopen. Wie meerdere agents tegelijk aanstuurt, laat bovendien meer produceren dan hij regel voor regel kan controleren, waardoor de vraag hoeveel werk sneller kan, overgaat in de vraag hoeveel extra werk een organisatie nog zorgvuldig kan beoordelen. Dus is werkelijke winst volgens Thomas Elsner van<a href="https://www.mckinsey.com"> McKinsey</a> afhankelijk van de verbetering van bestaande systemen en de manieren van samenwerking. Bovendien kunnen kosten stijgen met de AI-toepassingen. Niettemin beweert Julia Lemm van<a href="https://www.bcg.com"> BCG</a> dat inmiddels bijna de helft van de onderzochte ondernemingen hebben rendement van AI-toepassingen. Dan denk ik: meer dan de helft heeft er geen voordeel van. Bovendien is haar ‘bewijs’ de<a href="https://www.bcg.com/publications/2026/the-formula-for-agentic-ai-value"> Applied AI Index 2026</a> van BCG zelf. Lemm benadrukt de gangbare teneur: winst uit deze innovatie komt voor 30 procent uit investeringen in technologie en voor 70 procent uit inspanningen gericht op het veranderen van mensen, processen en organisatie. Bij dat grotere deel van 70 procent zijn wel vraagtekens te plaatsen: welke besluiten mogen medewerkers aan een agent overlaten, wie controleert de uitkomst, en welke afdelingen moeten hun werkwijze veranderen voordat een besparing elders merkbaar wordt? <h3>Meer ideeën en oordelen</h3> <a href="https://pll.harvard.edu/instructor/jacqueline-ng-lane">Jacqueline Ng Lane</a> van<a href="https://www.hbs.edu"> Harvard Business School</a> deed in 2025 een<a href="https://www.alphaxiv.org/pdf/2510.12692"> experiment</a> waarbij ze ideeën van AI en mensen voor de circulaire economie vergeleek. Externe beoordelaars zagen geen verschil in originaliteit en bruikbaarheid, terwijl de AI-ondersteunde ideeën veel goedkoper tot stand kwamen. Maar alles beoordelen, vergt tijd. Kun je AI ook hiervoor inzetten? Wat er dan gebeurt, onderzocht Ng Lane met collega’s bij MIT Solve, een platform voor oplossingen voor maatschappelijke problemen. In het<a href="https://www.hbs.edu/ris/Publication%20Files/25-001_75068eb2-d475-4889-b341-aeabab6ef6d1.pdf"> experiment</a> beoordeelden 228 deelnemers 48 voorstellen en bepaalden zij welke door zouden gaan naar een volgende ronde. Een eerste groep zag alleen het voorstel, een tweede kreeg daarbij een AI-advies om het door te laten of af te wijzen, en een derde zag hetzelfde advies met een geschreven toelichting. AI-toepassing bood hier voordelen, de toelichting niet. Boeiend was de wisselwerking tussen AI en menselijke twijfel, maar onder de streep pakt die voordelig uit. De vorm die AI aanneemt heeft veel invloed. Dat ziet Michael Decker, directeur van het Deutsches Museum en hoogleraar aan de TUM, ook met mensachtige robots. Bewegingen en natuurlijke taal leiden tot overschatting van wat machines kunnen In kenniswerk speelt dit ook, zoals Stuart liet zien met wetenschappelijke publicaties die er degelijk uitzien. Met collega’s, onder meer van<a href="https://infosci.cornell.edu"> Cornell</a>, onderzocht hij 111 miljoen referenties in 2,5 miljoen publicaties en preprints, en<a href="https://arxiv.org/abs/2605.07723"> schat</a> het aantal verzonnen verwijzingen conservatief op een kleine 150.000. Vooral verzonnen referenties van bekende namen in het veld slippen erdoorheen. Dat bewijst geen bewuste fraude, maar wel het gebrek aan controle. De tweede curve, van menselijke aanpassing aan AI-toepassing, gaat dus ook over de instituties die kwaliteit kunnen herkennen en belonen, zoals de wetenschap. Stuart brengt de onzekerheid terug naar zijn eigen universiteit. Hoe beoordeel je het werk van wetenschappers, zoals promovendi, wanneer steeds minder duidelijk is wie het ingeleverde werk heeft gedaan? De technische curve levert meer teksten, analyses en voorstellen af, terwijl mensen de oordelen moeten vellen. Wie lost deze dilemma’s op zonder dat we ons overleveren aan de machines?   De AI hockey stickhttps://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/innovatie.jpg?twic=v1/cover=720x405Technologie vermag veel, maar hoe plukken we er de voordelen van?https://www.netkwesties.nl:443/2551/technologie-vermag-veel-maar-hoe-plukken.htm‘AI is subjectief en het verleden bepaalt de toekomst, daar moeten we alert op zijn’Als multimedia-computerexpert in kunstmatige intelligentie (AI) aan de TU Delft en concertpianist toont Cynthia Liem zich hoogbegaafd op heel verschillende terreinen. En ze kan er op het podium er boeiend over vertellen. “Een mens speelt Chopin invoelend, de computer niet. AI ook niet.”https://www.netkwesties.nl:443/2549/ai-is-subjectief-en-verleden-bepaalt.htmSun, 18 Oct 2026 09:56:00 GMTCynthia Liem is multibegaafd,<a href="https://www.cynthialiem.com/music/"> als pianist</a> (op YouTube in<a href="https://www.youtube.com/watch?v=w9PXKZXdrjM&t=18s"> The Classical Talent Finale</a> met Magma Duo) en onderzoeker<a href="https://www.cynthialiem.com/research/"> aan de TU Delft</a>. Ik leerde haar kennen tijdens het Nationale Privacy Congres in november 2023 waar ze een voortreffelijke presentatie gaf. Naar aanleiding daarvan vond onderstaand vraaggesprek plaats  We spreken u direct na de verkiezingen<a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Tweede_Kamerverkiezingen_2023"> van november 2023</a>, gewonnen door de PVV, een onvermijdelijk onderwerp. Emoties en impulsen waren dominant. Stel, je maakt met AI-bots<a href="https://www.uu.nl/nieuws/de-voordelen-en-tekortkomingen-van-stemwijzer-en-kieskompas"> betere stemhulpen</a> en uitkomsten worden direct in stemmen omgezet, kom je dan tot een andere uitslag? “Inderdaad domineren emoties en impulsen. Een achtergrond van maatschappelijke onvrede, onbehagen en afstand speelde de afgelopen verkiezingen mee. Maar ik vrees dat mogelijke rationalisering via AI alleen maar meer afstand zou creëren. Wie zou de AI-bot programmeren, met welke grootschalige trainingsdata? Eventueel zou je AI kunnen inzetten om de impact van mogelijke coalities beter te duiden, in combinatie met de CPB-doorrekeningen. Al is ook hier de vraag hoe rationeel en datagedreven coalitievorming in de praktijk is.” In een<a href="https://www.universiteitvannederland.nl/college/hoe-beinvloeden-algoritmes-dat-jij-deze-video-nu-ziet"> college over algoritmes</a> voor Universiteit van Nederland vraagt u “Typ als zoekopdracht ‘partijprogramma’, zonder enige context.” Mensen krijgen heel verschillende zoekresultaten, met politieke invloed tot gevolg. De recent aangenomen AI Act vereist menselijke tussenkomst bij uitkomsten. Maar bij het invloedrijkste algoritme, dat van Google Search, controleert geen mens de totstandkoming van resultaten. Is dat kwalijk? “Google personaliseert en hanteert contextuele informatie. De vraag is of dat schadelijk is. DuckDuckGo personaliseert niet, maar promootte daardoor wel veel sterker de programma’s van populistische partijen, omdat die zich optimaal presenteerden om zonder veel betaalde campagne veel online aandacht te krijgen.”  Boeiend, wat doet een AI Act of ‘human in the loop’ daartegen? “Ik hoop dat de AI Act, Digital Services Act en de AVG helpen om meer transparantie te geven over totstandkoming van zoekresultaten en suggesties, en de rechten beschermen van zowel eindgebruikers als die ‘humans in the loop’, de mensen die achter de schermen modereren. Wie zijn deze clickworkers in lagelonenlanden, welke instructies krijgen ze en raken zij niet getraumatiseerd? De kernvraag luidt: wie bepaalt de uitkomsten van AI-toepassing en hoe? Ik hoop dat behalve handhaving van regulering hier veel publieke dialoog over ontstaat over afwegingen. Enerzijds dreigt censuur van harde regulering, anderzijds een libertarisch model met dominante populistische uitingen. Wat willen we als maatschappij?” Waarom is de huidige AI-dialoog niet adequaat? “AI begon als onderzoek naar het modelleren van intelligentie. Hierin zat veel filosofie over de aard van intelligentie en van mensbeelden, plus kennis van cognitie. Computers beginnen als tabula rasa, hoe zou intelligentie ontstaan met welke kennis? Inmiddels is AI industrieel georiënteerd, gericht op toepassingen. De fundamentele discussie wordt overruled door de race om met massale data en rekenkracht met producten zoals ChatGPT commercieel te winnen. De intelligentie wordt voetstoots hoog geprezen, terwijl de aantrekkelijkheid meer zit in de brede praktische mogelijkheden. Ter vergelijking, een zakmes is aantrekkelijk gereedschap vanwege veelzijdig nut, maar niet intelligent.” Toch is er een ethische discussie die bij aanvang van sociale media volkomen ontbrak. Is dat dan onvoldoende? “Dat debat is goed en nodig, maar onvoldoende. Hoe gaan we om met private en publieke belangen? Veel onderzoekscollega’s vertrokken naar industriële partijen voor hogere salarissen en meer data en infrastructuur dan ik bij de universiteit geniet. Bovendien zijn bedrijven beter vertegenwoordigd in lobby’s, waardoor hun perspectief op data van de publieke sector overheerst. Kijk maar eens naar de rol van Microsoft bij OpenAI dat aanvankelijk door publieke belangen leek te worden gedomineerd.”  Ander onderwerp: uw fundamenteel onderzoek, bijvoorbeeld categorisering van voedsel in sociale media met behulp van AI… “Als je aan een AI-toepassing om het recept van een pizza vraagt, krijgt je als resultaat de pizza zoals de gemiddelde Amerikaanse pizzabezorger die kent en niet de originele Napolitaanse pizza. Categorisering is immers gestoeld op subjectieve sociale en culturele fenomenen en niet op objectieve natuurwetten.  De ontwikkelaars van AI nemen dat niet mee; zij pakken de data die ze tot zich krijgen en vertalen die statistisch tot patronen. Met in het geval van de pizza als uitkomst dat je een fastfoodproduct krijgt voorgeschoteld dat niet bepaald in de schijf van vijf past.” Die pizza is wellicht onschuldig, maar radicaliserende filmpjes zijn dat niet; zeker niet in oorlogstijden. De selectiealgoritmes van TikTok zijn erop ingericht dat mensen worden meegezogen in wat ze gepresenteerd krijgen. Maar de algoritmes van TikTok kennen geen principieel verschil tussen een hobby of een wapen. Fijn voor de wapenindustrie, maar voor het algehele welzijn van de mensheid wellicht niet.” <img alt="" class="w-75" src="https://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/Cynthia%20Liem%203%2Ejpg" /> U toont in presentaties een schitterend beeld van verschillende mogelijkheden om uitkomsten van (AI)selecties als blauwe en rode stippen over een vlak te categoriseren. De uitkomst of het patroon hangt af van de principes die worden gekozen om selecties te maken. Is dat de essentie van risico’s rond onverantwoorde AI-inzet? “Alles in AI-toepassingen, hoe complex ook, wordt in data vertaald, wat leidt tot ‘meet-framing’: alles krijgt een nummertje, meestal in één dimensie, soms meer. Dus je beperkt de complexiteit ten behoeve van heldere en gunstig te exploiteren uitkomsten Altijd vindt reductie en limitatie plaats, het platslaan van criteria die tot de uitkomsten leiden. Het aanbevelingssysteem van TikTok lijkt bijvoorbeeld te optimaliseren op hoe lang je ergens naar kijkt zonder door te scrollen. Deze grote fenomenen die tot de een uitkomst leiden, beseffen mensen onvoldoende.” Wat kan er dan misgaan? “Heel veel. Ten eerste wordt de ideale gebruiker van TikTok en concurrenten een verslaafde gebruiker. Ten tweede is de selectie die je voorgeschoteld krijgt geheel gebaseerd op wat eerder is bekeken. Statistisch machineleren is fundamenteel gestoeld op trainen en evalueren op bestaande data. Het succes zit dus in de bevestiging van eerder geobserveerd succes. Hier speelt dan het risico dat dominante wereldbeelden nog meer de minder dominante overheersen; zie het pizza-voorbeeld.” Ik vrees een trechter, terecht? “Precies! Cultuurgevoelige, creatieve mensen zullen wellicht nog actief naar andere perspectieven en nieuwe interesses zoeken. Maar velen zullen niet doorhebben wat ze mislopen, omdat ze tevreden zijn met wat ze krijgen. Kritisch nadenken en afwijken van een makkelijk herkenbare norm erodeert, omdat we zo snel en gemakkelijk bij die herkenbare norm terechtkomen.” Kun je dat voorkomen door elementen van verrassing in te bouwen? “Dat kan natuurlijk, maar kost extra inspanning. Bovendien, voorspelbaar gedrag levert commerciële partijen meer op. Voor hen is het niet gunstig als je telkens van voorkeur verandert. Het is lucratiever en efficiënter om gedrag van mensen te uniformeren.” <img alt="" class="w-75" src="https://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/Cynthia%20Liem%202%2Ejpg" /> Ik suggereerde al eens dat Facebook mij geen nieuwe vrienden vanuit kringen dichtbij moet aanbevelen, maar mensen in Thailand en Congo die mij nieuwe inzichten bieden, wellicht met voorkeuren die bij mij passen… “Dat is interessant, maar hier zijn platforms heel bang voor. Dit soort aanbevelingen zullen minder makkelijk herkenbaar zijn voor hun klanten, met als risico dat die minder tijd doorbrengen op het platform of zelfs overstappen naar de concurrent. Het kost moeite om minder herkenbare aanbevelingen te accepteren, en ook om andere culturen goed te begrijpen.  Bovendien menen wij, de klanten, de wereld al goed te kennen. Bij een beursaanvraag voor onderzoek naar smaakverbreding via AI zei een jurylid mij ooit stellig: ‘Mensen weten zelf wel wat ze leuk vinden, waarom zou je die smaakverbreding willen onderzoeken?’ Dat was nota bene een academicus. Maar hoeveel in de catalogus van een Netflix of Spotify zien we niet, terwijl het misschien wel degelijk de moeite waard is?" U vraagt mensen online om mee te doen aan AI-testen. Ze moeten studenten toelaten op grond van eindexamencijfers en het resultaat van een motivatietoets. En hun een lening verstrekken op grond van hun vermogen op de bank en het voorheen trouw terugbetalen. Wat toont dit aan? “Precies waarover dit interview nu gaat: uitgaan van statistisch bewezen waarheid, waarop alle keuzes in de toekomst lijken. Het lijkt volkomen rationeel om studenten te selecteren en leningen te vergeven op grond van deze criteria. En om dus AI-systemen daarop in te richten. Is dat ook zo? Ik wil daarvoor bewustzijn krijgen bij een breder publiek.” Logisch toch dat bijvoorbeeld ambtenaren die een systeem opzetten om subsidies of uitkeringen te verstrekken uitgaan van rationele criteria die zich in het verleden hebben bewezen? “Ja, maar de eenzijdig rationele beleidskant miskent een ideologische kant. Wil je mensen met een hoger inkomen makkelijker lenen en verschillen met armen vergroten? Krijgen dezelfde bevoorrechte studenten medicijnen op grond van slechts twee criteria? Zo neutraal is die beoordeling op deze criteria niet. Idem dito in risicomodellering voor fraudedetectie die vanuit het oogpunt van de handhaver logisch klinkt. Succes wordt gehanteerd als bevestiging, terwijl dit ongezien onrechtvaardigheid creëert. In het verleden behaalde successen worden dan bepalend voor de toekomst. Bouw je bijvoorbeeld AI voor de selectie van leiders op grond van eigenschappen van succesvolle leiders nu; veelal 50-plus mannen met veel oog voor goede kwartaalresultaten?” Mensen vertonen die vooroordelen en risicomijding toch ook, net als AI? “Als vrouw in de technische wetenschap ervaar ik dat zeker. Mensen willen herkennen. We moeten mensen die keuzes maken voor AI-programma’s deze spiegel voorhouden, dat ze te comfortabel selecteren. We moeten ze stimuleren om in andere richtingen te zoeken.” Dus we kunnen bevooroordeelde menselijke intelligentie juist helpen met kritische en perspectiefverbredende AI? “Absoluut, als we ons daar actief voor openstellen. Gaat een product als ChatGPT dit waarmaken? De belofte is een persoonlijke assistent, maar er wordt vooral plausibele taal gegenereerd, en als we niet uitkijken klinken en zeggen we dan allemaal hetzelfde door klakkeloos over te nemen wat is gegenereerd. Al kun je het ook gebruiken om op eerste gedachten te komen, waarbij wij die gedachten dan proactief zelf verder kunnen uitwerken.” In het verlengde hiervan heeft u publiekelijk commentaar gegeven op risicomodellering. U spreekt over definities van eerlijkheid die onderling wiskundig conflicteren. Hoe bedoelt u?  “We weten dat de wereld vaak oneerlijk is, met ongelijkheid, onzekerheid, gebrekkige diversiteit. Voor algoritmische metingen van eerlijkheid, heb je een algoritmische, dus wiskundige definitie nodig van hoe je eerlijkheid interpreteert. Maar er zijn veel verschillende definities mogelijk. Sommigen vinden het eerlijk als achtergestelden in de maatschappij een extra zetje krijgen. Anderen vinden een ‘rich get richer’-model juist eerlijk. Daar horen andere formules bij en fundamenteel andere beleidskeuzes met een fundamenteel andere impact.” Hoogleraar Peter de Kock, expert in AI voor fraude- en misdaadbestrijding, zegt kortweg dat AI eerlijker is en tot betere uitkomsten leidt dan menselijke intelligentie?  “Hoe definieer je dan eerlijkheid, rechtvaardigheid en succes? In veel controverses rond risicomodellering werd vertrokken vanuit profilering van mensen die bij voorbaat minder werden vertrouwd door de inspecteurs, waarna hun waarheid werd opgeschaald. Het onrechtvaardige van zo’n aanpak is dat mensen die lijken op eerder verdachte mensen sowieso verdacht zijn, terwijl een mogelijke ‘bad actor’ die hier expliciet niet op lijkt aan de aandacht ontsnapt.” Recent kapittelde<a href="https://www.wodc.nl/actueel/nieuws/2023/11/16/geen-aanwijzingen-dat-top600-aanpak-leidt-tot-minder-recidive"> WODC-onderzoek</a> de veelgeprezen Top-600 criminele jongerenaanpak van ex-burgemeester Van der Laan. Recidive verminderde niet, weging van factoren bleek achteraf onjuist. Menselijk of kunstmatig: intelligentie schoot tekort. “Deze aanpak vond ik ook al controversieel. Als handhaver heb je met deze aanpak eigenlijk altijd succes. Als een verdachte jongere crimineel wordt, heb je succes omdat het matcht met je verdenking; als een verdachte jongere niet crimineel wordt, boek je succes omdat het programma tot doel heeft om te voorkomen dat jongeren crimineel worden. Maar wat doet het met een jongere en diens omgeving om expliciet als mogelijke crimineel onder een vergrootglas te liggen? Er is met vergelijkbare investeringen een alternatieve beleidsaanpak mogelijk met constructieve begeleiding, zonder uit te gaan van het frame van verdenking.” De jaarlijkse Quote 500 lijkt me een namenlijst voor kansrijke AI om belastingontwijking te voorspellen met AI? Kan dat? “Het publiek roept momenteel om een ferme aanpak van kleine criminaliteit. Mocht je bij de Quote-500 onrechtmatigheid vinden, dan heb je echter wel in een keer meer geld binnen. Maar een AI-aanpak brengt desondanks nog steeds dezelfde risico’s rond aannames en patroonbevestiging mee als eerder besproken…” *) Een versie van dit vraaggesprek verscheen eerder in iBestuur nummer 49 van januari 2024 **) Foto boven: <a href="https://www.marcoborggreve.com/">Marco Borggreve</a>; tweede foto: Peter Olsthoorn   Cynthia Liem, concertpianist en AI-expert van de TU Delfthttps://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/Cynthia Liem 1.jpg?twic=v1/cover=720x405‘AI is subjectief en het verleden bepaalt de toekomst, daar moeten we alert op zijn’https://www.netkwesties.nl:443/2549/ai-is-subjectief-en-verleden-bepaalt.htmWat gebeurt er eigenlijk met je gegevens als je op ‘verwijderen’ klikt?We verplaatsen voortdurend bestanden en mappen naar de prullenbak en sluiten vaak ongewenste persoonlijke accounts af. Maar weet je wat er echt gebeurt als je op de knop ‘verwijderen’ drukt?https://www.netkwesties.nl:443/2548/wat-gebeurt-eigenlijk-met-je-gegevens.htmSun, 18 Oct 2026 09:56:00 GMTHet verwijderingsproces wordt vaak<a href="https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-030-21752-5_4"> beperkt uitgelegd</a> door techaanbieders. <a href="https://www.usenix.org/conference/soups2017/technical-sessions/presentation/ramokapane">Verschillende onderzoeken</a> laten zien dat het <a href="https://theconversation.com/topics/transparency-3175">onduidelijk is</a> hoe dergelijke verzoeken worden afgehandeld en veelal geen duidelijke bevestiging volgt. Bij besturingssystemen (Windows, Android, iOS etc.), veel sociale mediaplatforms en abonnementen zijn de mechanismen voor verwijdering onduidelijk. We lopen daardoor veiligheids- en privacyrisico’s. Een complicatie is dat veel gebruikers bang zijn om gegevens, bestanden, foto’s en video’s te verliezen, ook wel<a href="https://www.urbandictionary.com/define.php?term=diagraphephobia"> ‘diagraphofobie</a>’ wordt genoemd. Dit<a href="https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0747563218301365?via%3Dihub"> digitaal hamstergedrag</a> komt voort uit angst van mensen dat ze persoonlijke gegevens, zoals foto’s en muziek, kwijtraken door ze bijvoorbeeld per ongeluk te verwijderen. Door deze onduidelijkheid van aanbieders en zorgen van gebruikers neemt de hoeveelheid persoonsgegevens toe die onbeheerd blijft staan. Die zijn vatbaar voor misbruik. Verwijderen versus wissen Een veelvoorkomende misvatting is dat<a href="https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-030-21752-5_4"> verwijdering gelijkstaat aan verdwijning</a>: de gedachte dat een verwijderd item, zodra het niet meer zichtbaar is, volledig is gewist en niet meer kan worden teruggehaald. Dit is grotendeels onjuist. Als gebruikers bestanden verwijderen – door ze naar de prullenbak te verplaatsen en vervolgens definitief te verwijderen – worden de gegevens in feite niet gewist. Het systeem markeert de opslagruimte als herbruikbaar en past metagegevens aan om de koppeling met het bestand te verbreken. Maar de onderliggende inhoud is veelal terug te halen<a href="https://dl.acm.org/doi/epdf/10.1145/3007211"> met de juiste middelen</a>, vooral wanneer gegevens op meerdere systemen of apparaten zijn opgeslagen. Tot de meer grondige manieren om gegevens definitief te verwijderen behoren<a href="https://ieeexplore.ieee.org/abstract/document/5189559"> fysieke vernietiging</a> van het opslagmedium of het<a href="https://dl.acm.org/doi/10.1145/2898445.2898447"> geheugen overschrijven met nieuwe data</a> of de data versleutelen en de<a href="https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-642-16161-2_22"> sleutel vernietigen</a>. Dergelijke methoden kunnen echter duur zijn en het opslagmedium onbruikbaar maken, bijvoorbeeld bij het<a href="https://dl.acm.org/doi/10.5555/1267569.1267577"> overschrijven van data op magnetische media</a>. De<a href="https://research-information.bris.ac.uk/en/publications/assured-deletion-in-the-cloud-requirements-challenges-and-future-/"> kenmerken van cloud infrastructuur</a> vormen ook een uitdaging voor het veilig verwijderen van gegevens. Zombie-accounts Uitingen op openbare sociale netwerken worden mogelijk<a href="https://www.heinz.cmu.edu/%7Eacquisti/papers/Acquisti_Large-Scale_Quantitative_Analysis_of_Deleted_Tweets.pdf"> niet (volledig) verwijderd</a> na het wissen omdat reacties, opmerkingen en internetarchieven dit belemmeren. De strekking van een verwijderde tweet kan bijvoorbeeld worden gereconstrueerd op basis van reacties en vermeldingen. Een andere misvatting is dat het verwijderen van een app van een apparaat automatisch ook het bijbehorende account verwijdert. Gebruikers laten vaak<a href="https://www.usenix.org/conference/usenixsecurity22/presentation/liu-yijing"> mobiele app accounts</a> in stand omdat ze niet (meer) weten dat ze bestaan, aangezien ze de bijbehorende app hebben verwijderd. Deze zogenaamde<a href="https://www.techradar.com/pro/security/millions-at-risk-as-new-study-highlights-unused-zombie-accounts-that-could-be-exploited-by-criminals-heres-how-to-stay-safe"> zombie accounts</a> of verlaten profielen bij winkels en dating-, financiële - en streamingdiensten blijven intact. Miljoenen gebruikers hebben zombieaccounts, met persoonlijke gegevens die<a href="https://dl.acm.org/doi/full/10.1145/3772318.3790497"> kwetsbaar zijn</a> voor diefstal en misbruik. AI en ‘leerdata’  De exponentiële groei van AI roept een<a href="https://cloudsecurityalliance.org/blog/2025/04/11/the-right-to-be-forgotten-but-can-ai-forget"> volgende kwestie</a> op: Kunnen gegevens echt worden gewist nadat ze zijn gebruikt om AI-modellen te trainen? Machine learning-modules onthouden gemakkelijk de gegevens waarmee ze zijn getraind, maar ‘afleren’ is moeilijk. In theorie hebben Europeanen een<a href="https://ico.org.uk/for-organisations/uk-gdpr-guidance-and-resources/individual-rights/individual-rights/right-to-erasure/"> wettelijk vergeetrecht</a>. Dit betekent dat zij kunnen verzoeken om de  om alle door een platform of een bedrijf bewaarde persoonsgegevens volledig te verwijderen. AI-ontwikkelaars worden bijvoorbeeld volgens de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) van de EU beschouwd als verantwoordelijken voor verwerking en moeten aan deze verplichting voldoen. Er zijn echter geen duidelijke richtlijnen hoe verwijdering binnen AI-systemen moet worden doorgevoerd. Toezichthouders kunnen om verwijdering verzoeken, maar AI-bedrijven kunnen aanvoeren dat<a href="https://www.techpolicy.press/the-right-to-be-forgotten-is-dead-data-lives-forever-in-ai/"> </a>ze <a href="https://www.techpolicy.press/the-right-to-be-forgotten-is-dead-data-lives-forever-in-ai/">hieraan niet kunnen voldoen</a> omdat het technisch niet mogelijk is. Verklaarbare verwijdering Om de risico’s van onvolledige verwijdering tegen te gaan, bestaat volgens mij een dringende behoefte aan beknopte, toegankelijke en duidelijke informatie hoe verwijdering daadwerkelijk werkt. Een mogelijke aanpak is ‘verklaarbare verwijdering’ – een protocol ontwikkeld door<a href="https://www.rephrain.ac.uk/marvin-ramokapane/"> Marvin Ramokapane</a> van het Britse National Research Centre on Privacy, Harm Reduction and Adversarial Influence Online (<a href="https://www.rephrain.ac.uk/about-us/">Rephrain</a>) van de Universiteit van Bristol. Het is de bedoeling om processen voor verwijdering transparanter en begrijpelijker te maken, zonder de gebruiker in één keer met te veel informatie te overweldigen. Bij ‘verklaarbare verwijdering’ wordt de informatie onderverdeeld in zes categorieën: wat, hoe, wanneer, wie, waar en waarom (zie diagram). Elke categorie biedt de gebruiker beknopte informatie over dat deel van het proces. De zes categorieën van ‘verklaarbare verwijdering’: <img alt="" class="w-75" src="https://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/Verwijdering%20van%20data%2Ejpg" /> <a href="https://www.rephrain.ac.uk/marvin-ramokapane/">Marvin Ramokapane en Dana Lungu</a>,<a href="http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"> CC BY-SA</a> ‘Explainable deletion’ is bedoeld om gebruikers invloed te geven op mogelijke volgende stappen, om zelf een passende manier van verwijdering te kiezen, en te bevestigen dat hun keuzes daadwerkelijk zijn uitgevoerd. Het kan ook de angst voor het per ongeluk kwijtraken van gegevens wegnemen door mogelijk herstel aan te bieden. Hoewel ‘explainable deletion’ in de praktijk nog niet is ingevoerd, zouden dienstverleners – zowel platforms als ontwikkelaars – hiermee het vertrouwen van gebruikers kunnen winnen. Dit raamwerk kan ook dienen als bewijs van naleving van de AVG-regelgeving en<a href="https://ico.org.uk/for-organisations/uk-gdpr-guidance-and-resources/individual-rights/individual-rights/right-to-erasure/"> het vergeetrecht</a>. Aanbieders moeten worden verplicht om duidelijk uit te leggen wat ze precies opslaan en wat ‘verwijdering’ werkelijk inhoudt. Dat zou ons helpen om de accounts en gegevens te herkennen die een reëel risico vormen – en om noodzakelijke controle te krijgen over onze digitale voetafdrukken. *) <a href="https://www.linkedin.com/in/dana-lungu-a90978196/">Dana Lungu</a> is<a href="https://www.bristol.ac.uk/people/person/Dana-Lungu-00f4a1de-e5e7-47e4-97b5-18c163e15184/"> onderzoeker</a>  bij het National Research Centre on Privacy, Harm Reduction and Adversarial Influence Online (<a href="https://www.rephrain.ac.uk/">Rephrain</a>) aan de<a href="https://www.bristol.ac.uk"> University of Bristol</a> in Engeland. Dit artikel verscheen eerder <a href="https://theconversation.com/what-really-happens-to-your-data-when-you-click-delete-288317">bij The Conversation</a> **) Photo by <a href="https://unsplash.com/@jontyson?utm_source=unsplash&utm_medium=referral&utm_content=creditCopyText">Jon Tyson</a> on <a href="https://unsplash.com/photos/black-plastic-bags-on-floor-OuOmA4_Sncc?utm_source=unsplash&utm_medium=referral&utm_content=creditCopyText">Unsplash</a>   Kop in het zand, op hoop van zegenhttps://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/Zwerfvuil jon-tyson unsplash.jpg?twic=v1/cover=720x405Wat gebeurt er eigenlijk met je gegevens als je op ‘verwijderen’ klikt?https://www.netkwesties.nl:443/2548/wat-gebeurt-eigenlijk-met-je-gegevens.htmDoxing, spoofing en swatting serieuze gevaren onder jongerenJongeren gebruiken technieken als doxing, spoofing en swatting niet alleen als financieel verdienmodel, maar ook als sociaal drukmiddel. Kijk daarom uit met de term rekrutering, want het blijkt dat veel jeugdigen niet vrijwillig in dit soort netwerken belanden.https://www.netkwesties.nl:443/2547/doxing-spoofing-en-swatting-serieuze.htmSun, 18 Oct 2026 09:56:00 GMTOnlangs werd een 17-jarig meisje<a href="https://www.ad.nl/redactie/2026/hij-vroeg-om-naaktfoto-s-deelde-haar-adres-en-lokte-de-politie-naar-haar-huis/?source=www.ad.nl"> online onder druk gezet</a> om zichzelf te beschadigen. Toen zij weigerde, werd ze online geïntimideerd met verstrekkende gevolgen: haar persoonsgegevens werden verspreid, waarna een valse melding bij de politie werd gedaan en gewapende agenten bij haar woning verschenen. Wie dit afdoet als cybercriminaliteit, onderschat hoe online intimidatie steeds vaker leidt tot geweld in de echte wereld. Dit fenomeen komt steeds meer voor binnen bepaalde online jongerenculturen. Het<a href="https://hcss.nl/report/hcss-focus-het-com-netwerk/"> Com-netwerk laat zien</a> hoe jongeren verstrikt kunnen raken in digitale intimidatie. De gevolgen zijn allang niet meer alleen online merkbaar. Het Com-netwerk is een online ecosysteem met verschillende subculturen. Wellicht is een van de bekendste groepen het<a href="https://www.theguardian.com/technology/ng-interactive/2026/jul/21/764-network-gamification-of-harm-the-com-cybercrime-ntwnfb"> 764-netwerk,</a> dat opereert op het snijvlak van gewelddadig extremisme, seksueel kindermisbruik en extreem geweld. Het<a href="https://icct.nl/sites/default/files/2025-10/Mehra%20and%20Hartgers%20-%20Fury%20and%20Void%20764%20Network.pdf"> 764-netwerk</a> richt zich met name op kwetsbare jongeren en zet ze aan tot dierenmishandeling, zelfmutilatie en zelfs zelfdoding. Groepsdruk en manipulatie Juist binnen het Com-netwerk lopen cyber-gefaciliteerde misdrijven en cyberafhankelijke misdrijven door elkaar heen, waardoor het moeilijk is om dit fenomeen goed te duiden en een effectieve aanpak te ontwikkelen. Bij cyberafhankelijke criminaliteit is het internet zowel het middel als het doel, zoals hacken, malware, ransomware of DDoS-aanvallen. Zonder computers en netwerken zouden deze misdrijven niet bestaan. Bij cyber-gefaciliteerde criminaliteit wordt het internet gebruikt om uiteindelijk offline misdrijven te plegen. Met name de schaal, snelheid en frequentie van deze misdrijven worden vergroot door nieuwe technologieën zoals AI. Het venijn van dit soort netwerken zit daarom niet alleen in technische vaardigheden, maar vooral in de combinatie van digitale middelen, groepsdruk en psychologische manipulatie. Valse terreurmeldingen Doxing, spoofing en swatting zijn geen nieuwe technieken. Nieuw is dat jongeren die technieken niet alleen gebruiken als financieel verdienmodel, maar ook als sociaal drukmiddel. Sinds 2024 is<a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Doxing"> doxing</a>, het online delen van persoonlijke gegevens van specifieke mensen met als doel anderen aan te zetten tot intimidatie,<a href="https://www.rijksoverheid.nl/themas/overheid-en-democratie/privacy-en-persoonsgegevens/doxing"> strafbaar.</a> Onlangs is iemand<a href="https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:RBZWB:2026:3133&showbutton=true&keyword=doxxing&idx=1"> veroordeeld</a> voor het verspreiden en bezitten van kinderporno, maar ook voor het delen van de adresgegevens van een minderjarig slachtoffer om haar angst aan te jagen. Binnen bepaalde online subculturen wordt<a href="https://nos.nl/artikel/2623795-justitie-waarschuwt-voor-swatten-opeens-onterecht-een-arrestatieteam-voor-je-deur"> swatting</a> – het doen van een valse melding bij de politie – gebruikt als vorm van intimidatie. Swatting leidt tot onnodige inzet van hulpdiensten, verspilling van publieke middelen en kan leiden tot kostbare ontruimingen van gebouwen. Swatting is overgewaaid uit de Verenigde Staten. Zo is een 17-jarig meisje uit<a href="http://vernon/"> Vernon</a> met vermeende banden met het 764-netwerk gearresteerd voor meerdere valse bommeldingen op scholen en wijkcentra. Inmiddels waarschuwt de<a href="https://nos.nl/artikel/2623795-justitie-waarschuwt-voor-swatten-opeens-onterecht-een-arrestatieteam-voor-je-deur"> politie</a> voor het toenemende aantal nepmeldingen. <a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Spoofing">Spoofing</a> is het zich als iemand anders voordoen, vaak met als doel iemand te misleiden. Dit kan bijvoorbeeld via de telefoon of per e-mail, waarbij iemand zich voordoet als een andere persoon of organisatie. Binnen het Com-netwerk kan spoofing worden gebruikt om slachtoffers te misleiden, vertrouwen te winnen of een valse identiteit aan te nemen voorafgaand aan intimidatie of afpersing. Spoofing en swatting zijn in Nederland geen afzonderlijke strafbare feiten, maar de onderliggende gedragingen kunnen wel worden vervolgd, bijvoorbeeld als identiteitsfraude, oplichting, bedreiging of het doen van een valse melding. Niet altijd vrijwillig Wat vaak over het hoofd wordt gezien, is dat jongeren die betrokken raken bij het Com-netwerk niet altijd vrijwillig meedoen. Juist kwetsbare jongeren kunnen in een web terechtkomen via<a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Grooming_(zedenmisdrijf)"> grooming</a> (met een seksueel doel contact leggen met een minderjarige), intimidatie, chantage of bedreiging. Zij kunnen stap voor stap worden meegezogen, waarna zij uiteindelijk zelf anderen gaan intimideren of schade toebrengen. De term rekrutering dekt niet altijd de lading. Het woord suggereert vaak enige mate van vrijwillige toetreding en een gedeelde ideologie, terwijl dat binnen delen van het Com-netwerk niet noodzakelijkerwijs het geval is. Kenmerkend voor bepaalde onderdelen van het Com-netwerk is het<a href="https://www.nctv.nl/onderwerpen/d/dtn/nihilistisch-extremisme"> nihilistisch gewelddadig extremisme</a>: geweld om het geweld, gericht op ontmenselijking en ontwrichting van de samenleving, zonder een samenhangend politiek einddoel. Macht, status of ontwrichting vormen belangrijke drijfveren. In dit licht moet ook swatting worden bezien: het gaat niet alleen om intimidatie, maar ook om het onnodig inzetten van hulpdiensten en het uitlokken van chaos. Fysieke omgeving Wie dit fenomeen uitsluitend vanuit cybercriminaliteit benadert, mist de kern. Het Com-netwerk laat zien hoe een online ecosysteem kan veranderen in een fysieke omgeving waar intimidatie, vernedering en geweld worden genormaliseerd. De aanpak van deze problematiek vraagt daarom niet alleen om opsporing en vervolging, maar ook om het besef dat jonge daders tevens slachtoffers kunnen zijn. Daarom is er niet alleen meer, maar ook beter inzicht nodig in de online dynamiek waarin jongeren worden beïnvloed, onder druk worden gezet en soms worden gebruikt om anderen schade toe te brengen. *)<a href="https://www.linkedin.com/in/tanya-mehra-15233610/"> Tanya Mehra</a> is terrorismedeskundige en associate fellow aan het International<a href="https://icct.nl/"> Centre for Counter-Terrorism</a> in Den Haag. Deze denktank is in 2008 opgericht op initiatief van onder meer Clingendael en Universiteit Leiden, na een motie daartoe in de Tweede Kamer. Een versie van dit artikel verscheen eerst in de Volkskrant. **) Photo by <a href="https://unsplash.com/@sasun1990?utm_source=unsplash&utm_medium=referral&utm_content=creditCopyText">Sasun Bughdaryan</a> on <a href="https://unsplash.com/photos/woman-in-white-tank-top-covering-face-with-her-hands-r_3SIJR-inc?utm_source=unsplash&utm_medium=referral&utm_content=creditCopyText">Unsplash</a>   Groepsdruk en psychologische manipulatie in online netwerkenhttps://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/Kinderen intimidatie online pesten.jpg?twic=v1/cover=720x405Doxing, spoofing en swatting serieuze gevaren onder jongerenhttps://www.netkwesties.nl:443/2547/doxing-spoofing-en-swatting-serieuze.htmIlyaz Nasrullah scoort makkelijk publiciteit met boeiend maar eenzijdig AI-boek“Dit is AI - De valse belofte van kunstmatige intelligentie” van IT-expert en publicist Ilyaz Nasrullah maakt, heel eenzijdig, korte metten met positieve opvattingen over AI. Het leest lekker. Media rollen de rode loper uit voor de marketing.https://www.netkwesties.nl:443/2546/ilyaz-nasrullah-scoort-makkelijk-publiciteit.htmSun, 18 Oct 2026 09:56:00 GMTIlyaz Nasrullah (1986) studeerde technische informatica in Delft en is digitaal adviseur, schrijft sinds 2021 columns voor Trouw, maakte de podcast Welkom in de AI-fabriek en is welkom op radio en televisie. Benali grappig en eenzijdig Het voorwoord van ‘Dit is AI’ van de sympathieke auteur Abdelkader Benali begint vermakelijk: hij ontvangt een groot compliment voor zijn roman, is zeer verguld, tot hij merkt dat de lofzang met AI gegenereerd is. Het betreft marketing voor een app. Vervolgens schrijft Benali: “Wat ik mis in het publieke debat over AI is gezonde scepsis. Wat ik mis is kritische bevraging van een machine die, op de keper beschouwd, niet zo veel kan en in sommige gevallen zelfs schadelijk is voor ons.” Dit is exact dezelfde misleidende marketing voor het boek van Nasrullah als hij zelf ontving voor de app. Immers, sinds de hype over ChatGPT vanaf eind 2022 losbreekt, is er bericht over de schaduwzijden. Zoals door<a href="https://www.volkskrant.nl/auteur/laurens-verhagen/"> Laurens Verhagen die in de Volkskrant</a> honderden artikelen over AI publiceert met kennis van zaken, merendeels kritisch. Hij gunt Nasrullah een podium voor boekpromotie met <a href="https://www.volkskrant.nl/tech/ai-bedrijven-waarschuwen-voor-hun-systemen-ik-voor-de-bedrijven~b54d6cc2/">een interview</a>. Hulp bij marketing Bovendien is Trouw kritisch over AI, zoals in Ilyaz’<a href="https://www.trouw.nl/columns/Ilyaz-nasrullah"> tech-columns</a>. In juni 2022, ChatGPT zat nog in de baarmoeder,<a href="https://www.trouw.nl/opinie/we-moeten-af-van-de-term-kunstmatige-intelligentie-want-een-chatbot-is-zeker-niet-intelligent~b39866b6/"> schreef hij al</a>: “We moeten af van de term ‘kunstmatige intelligentie’, want een chatbot is zeker niet intelligent”, en “Waarom besteedt zo’n prominente krant aandacht aan iemand bij wie duidelijk een steekje los zit?”. Dit ging over Google’s AI-expert in Washington Post. Nasrullah bekritiseert behalve AI-profeten de media die podia bieden. Hij weerstond de verleiding niet om bij de NPO-Ombudsman te klagen over collega Alexander Klöpping. De klacht werd afgewezen en Nasrullah moest zelf rectificeren; <a href="https://www.netkwesties.nl/2545/ilyaz-nasrullah-kapittelt-alexander-klopping.htm">het loon </a>van een moreel niet zo hoogstaande actie. Een paar weken geleden probeerde hij het niettemin weer met een ‘ingezonden brief’ met Felienne Hermans,<a href="https://www.netkwesties.nl/2538/aanval-alexander-klopping-verraadt-niet.htm"> gericht tegen</a> Klöpping over AI op televisie. Dat was onderdeel van de marketingcampagne voor het boek. Hermans sprak diezelfde week bij de lancering ervan. Nasrullah mocht overal verkooppraatjes houden,<a href="https://www.nporadio1.nl/fragmenten/dit-is-de-dag/01a0d8fe-ed83-72d1-972b-0f6df2d5e5cf/2026-09-25-bangmakerij-over-ai-is-onterecht-zegt-ilyaz-nasrullah-het-is-opgeklopte-marketing"> behalve in genoemde Volkskrant bij van Radio 1</a> tot<a href="https://www.trouw.nl/verdieping/ilyaz-nasrullah-we-lossen-de-maatschappelijke-problemen-niet-op-door-zo-veel-geld-te-verkwanselen-in-de-ai-industrie~b75b31b3/"> z’n eigen krant Trouw</a>. Zonder uiteraard één kritische vraag. En journalist<a href="https://www.linkedin.com/in/hans-van-willigenburg-1a33322"> Hans van Willigenburg</a> hielp hem met het boek en publiceerde vervolgens een kritiekloos<a href="https://www.hpdetijd.nl/nieuws/leven/48433/ai-begrijpt-niets-het-verwerkt-alleen"> interview met Nasrullah voor HP/De Tijd</a>. Inhoud van het boek Nu lijkt deze kritiek op de incestueuze marketing een opmaat om “Dit is AI - De valse belofte van kunstmatige intelligentie” te kraken. Maar dat is onjuist, want de Ilyaz hanteert uitstekende argumenten. Hij kent de klassieken en beschouwt AI meer als een volgende fase IT dan als een godswonder. Nasrullah kreeg hulp van Cynthia Liem, klasbak van de TU Delft, helaas onbekend, in tegenstelling tot meelezende Felienne. Ook dankt Iliyaz de meelezers <a href="https://www.linkedin.com/in/laurensblankers/">Laurens Blankers</a> en echtgenote<a href="https://www.linkedin.com/in/elly-han-yin-huang/"> Huang Han-yin</a> (TU Delft)  Zijn zeven mythes: 1. AI brengt een paradijs van wijsheid Onder meer investeerder Marc Andreessen, Dario Amodei van Anthropic en zelfs Nobelprijswinnaar Demis Hassabis (Google) verkopen kletskoek met hun voorspellingen dat AI maatschappelijke euvels, van zorg en onderwijs en klimaat tot armoede zal oplossen. Nasrullah vindt de beloften speculatief, maar vermijdt meer reële vooruitzichten te noemen zoals in medicijnen. In plaats daarvan noemt hij de mislukte Metaverse (<a href="https://www.youtube.com/watch?v=hLItp5SiRGw">leuk filmpje</a>) als voorbeeld van kostbare, valse tech-beloften. 2. Mythe van productiviteit AI gaat menselijk werk grotendeels overnemen, zo luidt een belofte, die overigens inmiddels in vele toonaarden is weersproken. Nasrullah baseert zich op een<a href="https://economics.mit.edu/sites/default/files/2024-10/The%20Simple%20Macroeconomics%20of%20AI.pdf"> nuchtere analyse van Daron Acemoglu</a> die voor MIT uit de doeken deed waarom de voorspelde enorme stijging van de productiviteit met AI irreëel is. En op Goldman Sachs die stelde dat de bijdrage van AI aan de Amerikaanse economie<a href="https://gizmodo.com/ai-added-basically-zero-to-us-economic-growth-last-year-goldman-sachs-says-2000725380"> nagenoeg nul is</a>. Terwijl de investeringen krankzinnig hoog zijn. Hij betwist vooral de voorstelling dat generatieve AI zelfstandig kenniswerk kan uitvoeren. Dat ook het schrijven van software met AI grote voordelen brengt, bestrijdt Nasrullah met <a href="https://metr.org/blog/2025-07-10-early-2025-ai-experienced-os-dev-study/">een rapport van METR</a>. Hij ziet echter een <a href="https://metr.org/blog/2026-02-24-uplift-update/">belangrijke update</a> van dit rapport over het hoofd, met  een kentering. Wat in dit hoofdstuk bovendien mist is het denken in toegevoegde waarde, bijvoorbeeld in de zorg, maar ook daarvan is nauwelijks iets zichtbaar in de samenleving. Dus maakt Ilyaz met plezier gehakt van de Nederlandse plannen met AI zoals het Deltaplan. Hij verwacht dat een “tweede Deltaplan” noodzakelijk zal worden, om de ellende veroorzaakt door het eerste op te ruimen, grappig! 3. De mythe van de intelligentie AI-machines, zoals schaak- en Go-computers werken op basis van wat er aan oplossingen uit het verleden, en bieden op grond daarvan suggesties. Ilyaz grijpt terug op de ideeën van<a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Joseph_Weizenbaum"> Joseph Weizenbaum</a> die al 70 jaar geleden kritisch begon te schrijven over de wonderen van computers, en verwerpt de ideeën van tijdgenoot<a href="https://en.wikipedia.org/wiki/John_McCarthy_(computer_scientist)"> John McCarthy</a> en zijn<a href="https://en.wikipedia.org/wiki/John_McCarthy_(computer_scientist)#Philosophy_of_artificial_intelligence"> filosofie van kunstmatige intelligentie</a>. Nasrullah beschrijft in dit hoofdstuk bondig en onderbouwd de geschiedenis van AI en de misvattingen. Spannend is de mogelijke ‘ontmaskering’ van<a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Geoffrey_Hinton"> Geoffrey Hinton</a> die een Nobelprijs won (niet in 2025 zoals Ilyaz schrijft maar in 2024) voor zijn<a href="https://nos.nl/artikel/2473634-godfather-van-kunstmatige-intelligentie-verlaat-google-en-waarschuwt-voor-ai"> impliciete AI en deep learning</a>. Ex-medewerker<a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Yann_LeCun"> Yann LeCun</a> bekritiseert Hinton en er ontstaat alras<a href="https://disconnect.blog/geoffrey-hintons-misguided-views-on-ai/"> meer kritiek</a>. Dit vind ik het meest fundamentele en beste hoofdstuk van het boek, ofschoon wat negatief van aard. Maar dat is ook de opzet. 4. De mythe van het menselijke Idem dito voor dit hoofdstuk waarin wordt weersproken dat AI taken van mensen naar behoren kan uitoefenen als ware het een empathische geest. Ilyaz weerspreekt, gefundeerd, het toeschrijven van denkvermogen aan computers, zoals door<a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Alan_Turing"> Alan Turing</a> in<a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Computing_Machinery_and_Intelligence"> Computing Machinery and Intelligence</a>. Hij vindt steun bij de geniale Weizenbaum die met zijn<a href="https://en.wikipedia.org/wiki/ELIZA"> Eliza-test</a> Turing domweg te slim af was en het antropomorfiseren blootlegde. Emotioneel begrip kent de machine niet. Kan de machine dan geen dienst doen als maatje of therapeut? Daarover verscheen recent een<a href="https://www.volkskrant.nl/kijkverder/v/2025/ai-chatbot-therapie-chatgpt~v1619346/"> goed Volkskrant-artikel</a>, met nuances die aan Nasrullah niet besteed zijn. Laat staan dat hij psychiater Iris Sommer serieus zal nemen, die<a href="https://www.volkskrant.nl/wetenschap/hoogleraar-psychiatrie-gelooft-in-ai-voor-mentale-hulp-ik-sta-versteld-van-het-invoelende-advies~b58b17ec3/"> AI beschouwt als</a> “gouden kans voor onze mentale gezondheid”. Ilyaz schrijft een momentopname, bijvoorbeeld dat AI in therapie en advisering nauwelijks tegenspraak biedt, en depressievelingen suggereert om van een brug te springen..  Daarentegen vind ik de harde kritiek van Nasrullah op de nabestaanden-bots zoals HereAfter (die er trouwens binnenkort mee stopt) en<a href="https://www.myyov.com/"> YOV</a>, die overledenen virtueel in leven proberen te houden, weer heel geloofwaardig. 5. De mythe van objectiviteit Hier komt het Toeslagenschandaal weer om de hoek kijken. Dat je oordelen van classificatiesystemen diepgaand moet wantrouwen, weten we nu wel. Overigens mensen en hun oordelen op grond van persoonlijke ervaringen zijn tenminste even onbetrouwbaar. Dus dit probleem zo platgeslagen beschrijven als in dit boek duidt op intellectuele luiheid en voegt helaas niets meer toe. Het slechtste hoofdstuk, terwijl het juist zo’n boeiend terrein is. 6. De mythe van het zelflerende Natuurlijk, als een machine geen mens is, kan die niet zelf leren. Daarvoor moet je haar voortdurend voeren met uitingen die, jawel, wel door mensen zijn gemaakt. Dat is momenteel jatwerk, ook niets nieuws. En al dat intensieve rekenwerk kost bergen elektriciteit en water, beroerd voor het klimaat. Ilyaz voert hier helaas geen discussie over het lerend vermogen van de machines en waarom ze mensen keer op keer versteld doen staan, noch over de democratisering van kennis etc., maar schrijft naar een conclusie toe die eigenlijk zijn kern is van dit boek. Ik tik die over (met de pest in het achterhoofd dat de AI-bots dit jatten):  “De beloftes van de AI-industrie zijn speculatief en de beloftes van de voordelen van AI zijn – zeker in verhouding tot de beloftes – uitermate beperkt. Tegelijk zijn de maatschappelijke en economische kosten – in tegenstelling tot de veronderstelde voordelen – tastbaar en enorm. De vraag of de samenleving iets met kunstmatige intelligentie moet doen, laat zich dan ook eenvoudig beantwoorden. Wat echt moet gebeuren is de op hol geslagen AI-industrie een halt toeroepen.” De conservatieve melancholicus in me beaamt nu, met enige ironie: “Goed plan!” Maar reëel?  7. De mythe van de autonomie Maar we hebben er nog eentje te gaan, het idee dat AI steeds meer taken zelfstandig kan uitvoeren. Domweg een leugen volgens Ilyaz. En de verkondiger ervan is, wederom, Alexander Klöpping. Al die zogenaamde agenten die erop uittrekken om onze nare klusjes uit te voeren, of uiteindelijk het armageddon bewerkstelligen, zijn domweg zwaar overdreven. Maar gevaarlijk zijn ze niettemin wel volgens Ilyaz, dus is er wel regelgeving nodig. De AI Act van de EU volstaat niet. Maar ik weet niet of het echt niks wordt met die agents. Casey Newton, altijd heel kritisch over big tech met zijn<a href="https://www.platformer.news/"> Platformer</a>, vertelde deze week verrassend dat agents hem wel degelijk<a href="https://www.platformer.news/openai-dots-agents-devday-2026/"> veel werk uit handen</a> beginnen te nemen. En in een nog te publiceren vraaggesprek dat ik had met ‘AI-opportimist’ Vincent Everts stelde deze hetzelfde. AI is niet onvermijdelijk Generatieve AI-bots noemt de auteur consequent ‘contentgeneratoren’ omdat wat ze spuien niets met intelligentie te maken heeft. Dat woord bekt en leest niet lekker. Wat dan? ‘Braakmachines’? Overigens blijft dan de vraag openstaan: worden we een betere wereld met AI? Worden we gelukkiger? Het is goed dat Ilyaz Nasrullah daar indirect zijn eigen antwoorden op formuleert, met een mooie onderbouwing. In de inleiding stelt hij dat we “deze technologie in ons collectieve bewustzijn tot iets onvermijdelijks [maken], We denken dat we er hoe dan ook iets mee móéten. Juist daarom is het zo belangrijk dat we voorbij de eerste indruk van AI komen…Moeten we echt iets met kunstmatige intelligentie?” Ontnuchtering is belangrijk, leest prettig, maar volstaat niet. Dertig jaar geleden schreef ik een boek over internet, in dezelfde beginfase als AI nu. <a href="https://web.archive.org/web/19990224082753/http:/www.olsthoorn.nl/voorwoord.htm">De eminente Alexander Rinnooy Kan schreef</a> in het voorwoord dat het evenwicht tussen het beschrijven van feitelijke voordelen kritiek en cruciaal is. De rest is geschiedenis. Ilyaz houdt niet van de nuance, dat bekt nu lekker in een prettig boek, maar blijkt het straks overmoedig? Dan is hij welkom op<a href="https://www.ongelijk.nl/"> Ongelijkbekennen.nl</a>. *) Dit is AI - De valse belofte van kunstmatige intelligentie is een<a href="https://www.nieuwezijds.nl/boek/dit-is-ai/"> uitgave van Nieuwezijds</a>. Technologie afgedaan in zeven mytheshttps://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/Ilyaz Nasrullah.jpg?twic=v1/cover=720x405Ilyaz Nasrullah scoort makkelijk publiciteit met boeiend maar eenzijdig AI-boekhttps://www.netkwesties.nl:443/2546/ilyaz-nasrullah-scoort-makkelijk-publiciteit.htmIlyaz Nasrullah kapittelt Alexander Klöpping over AI; wat zijn de feiten?Ondernemer en techjournalist Alexander Klöpping krijgt vanwege zijn enthousiaste uitingen op televisie over Artifical Intelligence (AI) kritiek van een aantal andere AI-deskundigen. De felste onder hen is informaticus en publicist Ilyaz Nasrullah.https://www.netkwesties.nl:443/2545/ilyaz-nasrullah-kapittelt-alexander-klopping.htmSun, 11 Oct 2026 11:28:00 GMTIn september 2026 publiceerde Vrij Nederland een <a href="https://www.netkwesties.nl/documenten/20290920%20NK%20VN%20BRIEF%20TEGEN%20KLOPPING.pdf" target="_blank">ingezonden brief</a> van een groep met daarin kritiek op Klöpping. In hoeverre snijdt de kritiek hout? Om de week schrijft Nasrullah in Trouw een interessante column over informatietechnologie, zijn vakgebied als adviseur na een studie aan de TU Delft. AI heeft speciale interesse. <a href="https://www.trouw.nl/opinie/alexander-kloppings-onzalige-huwelijk-met-de-talkshows~b39d809e/">Op 5 juni 2025</a> was de titel “Alexander Klöppings onzalige huwelijk met de talkshows”. Daarin kraakt hij Klöpping tot op het bot af vanwege zijn optredens in de talkshow van Eva Jinek. Klöpping zou een dwaallicht en een charlatan zijn. Twee uitspraken van Klöpping die hij deed bij Eva Jinek die niet zouden kloppen werden in de column uitgelicht door Nasrullah. Nasrullah schreef een brief naar de redactie van Eva en diende bij de Omroepombudsman zelfs een klacht in vanwege de uitspraken van Klöpping in de <a href="https://eva.avrotros.nl/artikel/de-uitzending-van-22-mei-746">uitzending van 22 mei 2026</a>. Daarin schreef hij onder andere: “Alexander Klöpping doet in zo’n 10 minuten tijd vele onware, dubieuze en misleidende uitspraken over AI.” Ook vindt hij dat Klopping met zijn verhaal angst zaait. De ombudsman <a href="https://omroepombudsman.nl/uitspraken-en-columns/een-duistere-voorspelling">wijst de klacht af</a>. Het ‘minicollege’ dat Klöpping in de tlakshow van Eva gaf, is niet in strijd met de Code Journalistiek Handelen noch met de Mediawet. De techbro, zoals mensen die enthousiast zijn over AI in sommige kringen worden genoemd, opperde een aantal beweringen aangaande een mogelijke toekomst en die zijn volgens de Ombudsman niet te controleren. Met lichte kritiek: “Wel is het belangrijk om zo transparant mogelijk te zijn over wat de waarde is van het verhaal dat verteld wordt. Dat kan door kleine verbeteringen aan te brengen in de onderbouwing van het verhaal en in precieze bewoording van de aankondiging.” Pedant In de klacht oppert Nasrullah dat Klöpping geen expert is van voldoende niveau om op de publieke omroep zo prominent over AI te mogen spreken. Daarmee suggereert Nasrullah indirect dat zijn eigen kennisniveau een stuk beter is. Laten we eens controleren hoe goed Nasrullah in zijn column in juni 2025 zelf omging met feiten. Direct valt op dat aan het einde van zijn column een correctie staat. Chatbots haalden tijdens de wiskundeolympiade van 2025 geen score van 5 procent, zoals Nasrullah in de tekst van de column schreef, maar een veel betere score van 25 procent. De beweringen van topmannen van AI-bedrijven over de capaciteiten van AI zouden volgens de columnist alleen door dwazen niet als ‘wij van WC-eend’ reclame worden herkend. <img src="" /> Screenshot van column Nasrallah in Trouw. Laten we kijken naar de scores van de AI-chatbots. Het MathArena-onderzoeksteam voerde de opgaven van de Amerikaanse wiskundeolympiade aan een aantal AI-chatbots. Uit het <a href="https://arxiv.org/pdf/2503.21934v1" target="_blank">onderzoek</a> dat op 27 maart 2025 uitkwam, blijkt dat geen enkele chatbot een hogere score dan 5 procent haalde. Heeft Nasrullah daarmee gelijk? Nee. Want een paar dagen na de olympiade gaf Google zijn meest recente AI-chatbot vrij, genaamd Gemini 2.5 Pro. De onderzoekers testten nogmaals de prestaties, nu met Gemini 2.5. Op 6 april 2025 verscheen <a href="https://arxiv.org/abs/2503.21934v2" target="_blank">versie 2 van hun rapport</a>:  Gemini haalde een score van bijna 25 procent. Dat onderzoek had Nasrullah over het hoofd gezien toen zijn column in Trouw twee maanden na de publicatie van het onderzoek werd gepubliceerd. Had Nasrullah mogelijk nagelaten om zijn teksten met AI te controleren? In een <a href="https://www.achmea.nl/inspiratie-duurzaam-werkgeverschap/ai/ilyaz-nasrullah-de-hype-rond-ai-is-echte-stupiditeit" target="_blank">artikel</a> dat Nasrullah voor Achmea schreef, staat nog steeds de foutieve vijf procent genoemd. Wanneer deze column is gepubliceerd, is niet duidelijk. Er ontbreekt een datum bij het artikel. AI staat niet stil In 2026 deden de onderzoekers van MathArena de test nogmaals. De <a href="https://matharena.ai/usamo/" target="_blank">scores </a>van de AI-chatbots waren sinds 2025 spectaculair gestegen. De hoogste score haalde GPT-5.4 met 95 procent. Dan een ander punt van kritiek: Nasrullah schreef in juni 2025: “De huidige AI-systemen zijn in de verste verte nog niet zo goed als promovendi.” Dat is ook niet wat Klöpping bij Eva Jinek beweerde. In zijn college werd een video van de topman Amodei van AI-maker Anthropic getoond. Die stelde tijdens het World Economic Forum dat hij verwacht dat er in 2026 of 2027 AI-systemen zullen zijn die “over het algemeen beter zijn dan bijna alle mensen in bijna alle dingen”. Het objectief vaststellen of een AI-systeem beter is dan de meeste mensen op aarde, is onmogelijk. Want het begint al met de definitie van beter en slimmer. ‘Beter’ kan betekenen dat een AI sneller een antwoord geeft dan een mens. Maar als dat antwoord verkeerd is, zegt dat iets over de slimheid. Er zijn wel diverse benchmarks die bepaalde capaciteiten meten en daarmee een beeld geven van het niveau van generatieve AI . <a href="https://epoch.ai/benchmarks/gpqa-diamond">GPQA Diamond</a> is er een van. Deze bestaat uit zeer moeilijke vragen over natuurkunde, scheikunde en biologie met multiple choice antwoorden. Bij de oorspronkelijke benchmark haalden mensen die een PhD hadden of ermee bezig waren ongeveer 65 procent. De huidige AI-topmodellen zitten daar ver boven. GPT-5.6 Sol haalt bijvoorbeeld 94,6 procent op GPQA Diamond; Gemini 3.1 Pro werd door Google op 94,3 procent gerapporteerd. Om een idee te krijgen van de het niveau van de vragen, is dit een voorbeeld: <img src="" /> Op steeds meer afzonderlijke cognitieve tests presteren de beste AI-systemen inmiddels beter dan vrijwel alle mensen, soms zelfs beter dan menselijke experts. Of ze daarmee in algemene zin ‘slimmer’ zijn dan mensen, valt niet uit die tests af te leiden. Toekomstvoorspelling Klöpping vertelt verder over een mogelijk toekomstscenario genaamd AI 2027. Dat scenario komt niet van Klöpping, maar van onderzoekers van het AI Futures Project. Je kunt het zelf <a href="https://ai-2027.com/scenario.pdf" target="_blank">hier</a> lezen: In 2026 zou er een wedloop zijn ontstaan tussen China en de VS over AI. Klöpping komt dan uit bij 2027. Hij zegt over een mogelijke vertraging van de ontwikkeling: “In de boardrooms van techbedrijven gonst een nieuw woord: de pauzeknop. Nu staat de mensheid voor een belangrijke keuze: de pauzeknop indrukken of niet.” Dat was in 2025. Het is inmiddels september 2026 en precies die discussie over het pauzeren van AI is helemaal losgebarsten. Tot en met de Verenigde Naties wordt erover gesproken. Klöpping zaaide dus geen angst zoals Nasrullah stelde maar vertelde in 2025 iets dat al in 2026 daadwerkelijk gebeurde. Nasrullah schrijft dan dat Klöpping met zijn gebruikelijke stokpaardje komt aanzetten: dat AI-systemen vrijwel al het kantoorwerk kunnen overnemen. Let op het gebruik van ‘kunnen’. Klöpping laat zien dat in het voorjaar van 2028 er volgens het scenario van AI Futures Project een 14-urige werkweek zal zijn, programmeurs alleen nog maar softwarecode controleren terwijl AI alle code schrijft. En in bijvoorbeeld de reclamebranche 70 procent van de banen is verdwenen. Maar wat doet Nasrullah? Hij probeert Klöpping onderuit te halen door te schrijven over onderzoek van het National Bureau of Economic Research in de VS. Uit dat onderzoek bleek dat chatbots een verwaarloosbare tijdwinst van maar drie procent opleverden. Dat onderzoek werd echter eind 2024 uitgevoerd door middel van enquêtes. De <a href="https://www.nber.org/system/files/working_papers/w33777/w33777.pdf?utm_source=PANTHEON_STRIPPED" target="_blank">resultaten</a> werden in 2025 gepubliceerd. Nasrullah vergelijkt in zijn column dus de resultaten van een enquête uitgevoerd in 2024 met een mogelijk toekomstscenario dat in 2028 zou kunnen bestaan. Het tijdsverschil is ongeveer 3,5 jaar en voor AI is dat een eeuwigheid, gezien de enorm snelle ontwikkelingen. Er zijn in 2026 diverse onderzoeken uitgevoerd naar het effect van AI op de werkgelegenheid. Dat waren vooral Amerikaanse onderzoeken en een enkel Europees onderzoek. Die onderzoeken laten zien dat AI zeker nog niet op grote schaal complete kantoorbanen vervangt, maar wel routinematige taken automatiseert. Het duidelijkste effect is zichtbaar bij junior- en administratieve functies, waarbij bedrijven minder nieuwe mensen aannemen en sommige functies laten verdwijnen of niet opnieuw invullen. In hoeverre AI de oorzaak is, is niet duidelijk vastgesteld. De impact loopt voorlopig dus vooral via minder vacatures en veranderende taken, en veel minder via massale ontslagen. Of de door Klöpping vertoonde voorspelling voor het voorjaar van 2028 uitkomt, is ongewis of zelfs onwaarschijnlijk op die korte termijn. Zeker is dat banen waarin mensen achter een computer werken veel eerder zullen wegvallen dan banen met fysiek werk, zoals die van bouwvakkers en monteurs. De ontwrichtende werking van AI op de arbeidsmarkt kan langer op zich laten wachten als gevolg van vastgeroeste processen. Conclusie De kritiek van Nasrullah op Klöpping blijkt op belangrijke punten onvoldoende zorgvuldig onderbouwd en soms feitelijk onjuist. Hij gebruikte een achterhaalde score, wijzigde de strekking van een uitspraak over het niveau van promovendi en vergeleek resultaten uit 2024 met een toekomstscenario voor 2028. Klöpping kan en zal mogelijk terugkomen op voorspellingen die hij deed, en die volgens de Ombudsman, wat minder stellig mag uiten. Daar staat tegenover dat Nasrullah vooralsnog niet bereid is onjuiste argumentatie en stellingnames over AI te herzien. Hij schrijft er nu zelfs een heel boek mee vol. *) Dit artikel verscheen eerst op <a href="https://feitoffake.wordpress.com/">Feit of Fake</a> Klacht ingediend bij de Ombudsman van de omroephttps://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/Klopping Nasrullah.jpg?twic=v1/cover=720x405Ilyaz Nasrullah kapittelt Alexander Klöpping over AI; wat zijn de feiten?https://www.netkwesties.nl:443/2545/ilyaz-nasrullah-kapittelt-alexander-klopping.htmDit artikel schreef ik met AI. Nou en?Pas op, bij het schrijven van deze tekst is gebruik gemaakt van AI. Ik heb weliswaar de ideeën bedacht, de opzet gemaakt, de prompts geschreven, de correcties doorgevoerd en de eindversie goedgekeurd, toch zijn veel van de letters door een algoritme gezet.https://www.netkwesties.nl:443/2544/dit-artikel-schreef-met-ai-nou-en.htmSun, 18 Oct 2026 09:56:00 GMTEn dat brengt me bij Thélyson Orélien. Er is <a href="https://posthoorn.substack.com/p/ai-gebruik-nederlandse-filmmakers">veel ophef rondom deze Canadese schrijver</a>. Zijn roman C’était ça ou mourir stond op longlist voor de prestigieuze prijs Prix Goncourt. Totdat een anoniem X-account beweerde dat <a href="https://www.pangram.com/">detectietool Pangram</a> het boek voor honderd procent als AI-geschreven aanwees, en hij elders van eerder plagiaat werd bewschuldigd. Orélien ontkent dit. Zijn Franse uitgever staat achter hem. De prijscommissie verwijderde hem van de longlist. Ik wil me hier niet mengen in de discussie of hij het wel of niet heeft gedaan, ik wil er iets anders over zeggen. Stel dat Orélien wél AI heeft gebruikt, is hij dan inderdaad niet de auteur van <a href="https://www.grasset.fr/livre/cetait-ca-ou-mourir-9782246847069/">C’était ça ou mourir?</a> De uitkomst van de Pangram-check is dat het boek 100 procent door AI is geschreven. Dat kan natuurlijk niet. Het boek vertelt het verhaal van een Haïtiaanse migrant die via Latijns-Amerika en de VS naar Canada vlucht. Dat is gebaseerd op Oréliens eigen leven. Die ervaringen zijn niet door een algoritme gegenereerd. De prompts die de basis vormen voor de tekst komen van hem. De correcties, de keuzes, de goedkeuring, dat is van hem. Als een tool helpt bij het schrijven, betekent dat niet dat de auteur verdwijnt. Het betekent alleen dat de schrijftechniek is veranderd. Rembrandt werkte eigenlijk ook zo. Zijn beroemde schilderijen werden vaak gemaakt in een atelier vol leerlingen. Zij zetten de onderdelen neer, hij gaf de visie, hij keurde het eindresultaat goed. Het idee was van Rembrandt. Hij besliste over compositie, licht, subject. De uitvoering lag voor een deel in handen van anderen, die ook invloed hadden op het werk. En zo werken kunstenaars nog steeds. Neem <a href="https://www.joanavasconcelos.com/">Joana Vasconcelos</a>, de Portugese kunstenaar die grote sculpturen maakt van textiel. In Lissabon kun je haar atelier bezoeken. Zij laat haar ideeën, net als Rembrandt, door anderen uitwerken. Niemand stelt vragen bij haar auteurschap. We begrijpen dat kunstenaars ook leiding kunnen geven zonder alles met eigen handen te maken. Waarom verwachten we dat dan wel bij schrijvers? De ophef rond Orélien gaat niet puur over techniek, die gaat waarschijnlijk meer over de angst voor verlies van authenticiteit, angst voor gemakzucht, angst dat de menselijke stem wordt vervangen door algoritmen. Die angst is begrijpelijk. Maar het antwoord is niet verbieden of afwijzen. Beter is het om na te denken over wat we eigenlijk waarderen. Het verhaal? De uitvoering? Het proces? Orélien heeft een verhaal dat raakt. Mensen lezen het, huilen erbij, herkennen hun eigen ervaringen. Dat maakt het waardevol. Of Orélien AI heeft gebruikt of niet, dat weet ik niet, maar zelfs als hij dat wel heeft gedaan, zou dat geen reden moeten zijn om zijn werk van de longlist van de Prix Goncourt te verwijderen. Daar komt nog iets bij, AI kan helemaal (nog) niet goed schrijven. Dat merkte ik bij deze eenvoudige tekst. Er zaten zinsconstructies in die niet klopten, twee woorden die niet bestaan, en vooral veel clichés. AI genereerde best een handige opzet, maar ik heb er intensieve redactie op moeten toepassen om er iets van te maken. *) <a href="https://www.linkedin.com/in/frank-meester-1877b8b/">Frank Meester</a> (foto rechts) is docent bij <a href="https://hogeschoolvoortoegepastefilosofie.nl/">HTF Hogeschool voor Toegepaste Filosofie</a>. Een versie van dit artikel van stond eerst in NRC als ingezonden brief .   Beschuldiging en uitsluiting van Franse schrijver onterechthttps://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/oRELIEN.jpg?twic=v1/cover=720x405Dit artikel schreef ik met AI. Nou en?https://www.netkwesties.nl:443/2544/dit-artikel-schreef-met-ai-nou-en.htmRechtszaken dreigen om camerabril Meta vanwege toestemming en schaamlampDe Consumentenbond, actiegroep The Firewall en hulporganisatie Offlimits dreigen met rechtszaken als Meta de verkoop van camerabrillen in Nederland niet staakt of de instellingen aanpast. Maar slechtzienden willen de bril juist graag gebruiken, en vragen om aandacht.https://www.netkwesties.nl:443/2543/rechtszaken-dreigen-om-camerabril-meta.htmSun, 11 Oct 2026 11:28:00 GMTThe Firewall en Offlimits sommeren Meta om binnen twee weken geheel te stoppen met de verkoop van de brillen in Nederland, met dreiging van een kort geding bij de rechtbank in Amsterdam. Voor de Consumentenbond is de <a href="https://www.consumentenbond.nl/nieuws/2026/consumentenbond-eist-dat-meta-camerabril-aanpast?icmp=home_headerchannel_niet-leden_metabril">dreiging van een rechtszaak</a> een volgende stap in de <a href="https://www.consumentenbond.nl/acties-claims/acties/meta-stop-met-camerabril?icmp=nieuwsbericht_meta_kader_actiepagina_metabril">lopende campagne</a> tegen de camerabril in het openbaar: “Meta moet de bril en de standaardinstellingen zo ontwerpen dat die voldoen aan de privacywetgeving. En Meta moet stoppen met de onrechtmatige verwerking van gegevens voor AI.” De bond zet met name in op de verwerking van bijzondere gegevens, wat niet zonder toestemming van gefilmden toegestaan is: <blockquote> “Bijvoorbeeld over iemands politieke opvatting, religie en gezondheid. Dit zijn bijzondere persoonsgegevens die niet zomaar mogen worden verwerkt. De gegevens die de bril opslaat, kunnen ook door Meta gebruikt worden voor het trainen van hun AI-systemen.” </blockquote> Eerst overleggen De brief van advocatenkantoor Brandeis van Christiaan Alberdingk Thijm en Bram van Eijk, gericht aan Meta in de VS, Ierland en Nederland, noemt een ultimatum van 13 oktober 2026 waarbinnen Meta moet antwoorden. De bond stelt echter eerst juridisch overleg voor, eventueel via een videoverbinding, om onderling tot overeenstemming te kunnen komen. De nadruk in de brief ligt op toepassing van AI, onder meer voor de training van de modellen met beelden en geluiden die met de brillen zijn gemaakt van omstanders. Die zijn daarin niet gekend. <blockquote> “Het gebruik van de bril houdt in dat er op grote schaal persoonsgegevens worden verwerkt van derden die noch gebruikers van de bril, noch klanten van Meta zijn.” </blockquote> En dan het stiekem onderling delen. De bond noemt de voorbeelden van vrouwen in Rotterdam in de toiletruimtes van een festival, en het delen van pikant geachte video’s van vrouwen in supermarkten, op stranden, op festivals en op erotische feesten in de Telegram-groep ‘Hard genieten’ met ruim 32.000 leden. Schaamlamp Het lampje op de telefoon om omstanders te waarschuwen is veelal niet goed zichtbaar, of wordt afgeplakt zonder dat de camera dan uitschakelt zoals Meta belooft. Zelfs als de opname-indicator goed werkt, geeft deze omstanders geen informatie of hun persoonsgegevens worden opgeslagen en door wie, of voor training van AI-modellen worden gebruikt. De verwerking van gevoelige gegevens vindt volgens Brandeis en de Consumentenbond op zeer grote schaal plaats en kan gevolgen hebben voor kwetsbare personen in bijvoorbeeld dokterspraktijken, ziekenhuizen, gebedshuizen, vakbondsgebouwen, opvangcentra voor vluchtelingen, scholen en verzorgingstehuizen. Meta heeft verzuimd om privacy by design en dataminimalisatie toe te passen, zoals ook voorgeschreven in de AVG. ‘Al meldingen slachtoffers’ Afgelopen weekend is <a href="https://www.netkwesties.nl/2540/kan-regelgeving-stiekem-opnemen-met-camerabrillen.htm">in Netkwesties uitgelegd</a> dat de regionale Duitse Privacywaakhond het gebruik van de bril in het openbaar de facto verbiedt, op grond van (nagenoeg) dezelfde AVG-regels, omdat toestemming van de opgenomen personen ontbreekt. Opnemen zonder toestemming vormt ook de <a href="https://offlimits.nl/nieuws/offlimits-en-the-firewall-sommeren-meta-om-omstreden-meta-bril-uit-de-schappen-te-halen">basis voor de dreigende rechtszaak</a> van Stichting Offlimits en The Firewall, van wie we de brief aan Meta niet kregen. Ze eisen dat Meta en EssilorLuxottica (met ‘<a href="https://www.essilorluxottica.com/en/brands/smart-eyewear-solutions/">smart eyewear</a>’) de brillen van de markt halen zolang daar stiekem mee gefilmd kan worden. <blockquote> “Ook het verwerken van opnamen waarvoor de mensen in beeld geen uitdrukkelijke toestemming hebben gegeven door Meta moet stoppen zolang Meta niet over die vereiste toestemming beschikt. Als Meta geen gehoor geeft aan deze sommatie, starten Offlimits en The Firewall daarover een kort geding.” </blockquote> <a href="https://www.linkedin.com/in/robbert-hoving-b14121b/">Robbert Hoving</a>, directeur-bestuurder Offlimits beweert dat nu al “slachtoffers” van opnames met de “gluurbril” zich hebben gemeld: <blockquote> “Het is vragen om ellende. Het verstoppen van een camera in een alledaags gebruiksvoorwerp werkt online grensoverschrijdend gedrag in de hand.” </blockquote> <a href="https://www.linkedin.com/in/otto-volgenant-3a64a25/">Otto Volgenant</a> van Boekx Advocaten staat Offlimits bij. The Firewall heeft met <a href="https://www.linkedin.com/in/nsgdebruijn/">Nienke de Bruijn</a> een eigen jurist, die eerder voor Bits of Freedom <a href="https://www.netkwesties.nl/2181/bof-verslaat-meta-beroerde-ai-klantenservice.htm">een rechtszaak tegen Meta won</a> over de instelling van tijdlijnen. Het kantoor voor Meta is De Brauw Blackstone Westbroek. Daar werkten onder anderen Geert Potjewijd (nu voorzitter AP), Axel Arnbak, Emma Üstünalp, Johan Valk en Tobias Cohen Jehoram eerder voor Meta. Bril uitkomst voor slechtzienden <a href="https://www.linkedin.com/in/mariannestevelink/">Marianne Stevelink</a> in Borne, voorzitter van <a href="https://twentetoegankelijk.nl/">stichting Twente Toegankelijk</a> die strijdt voor onder meer inclusiviteit van gehandicapten, schreef <a href="https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/de-ai-bril-verdient-een-betere-pers~bf62ac63/">aan de Volkskrant</a> een brief die niets te raden overlaat over de positieve kant van de bril met gezichts- en objectherkenning: <blockquote> “De nadelen van de AI-bril worden door de Volkskrant (terecht) <a href="https://www.volkskrant.nl/tech/slimme-camerabrillen-zijn-in-opmars-maar-zeer-omstreden-wat-kunnen-ze-en-wat-mag-eigenlijk~b0f96443/" target="_blank">breed uitgemeten</a>. Ook de roep om een verbod klinkt. Daarbij wordt volledig voorbijgegaan aan de positieve toepassing van zo’n bril door mensen met een visuele beperking. Het artikel noemt dit wel, één zinnetje op tweeënhalve pagina: ‘ Voor mensen met een visuele beperking, bijvoorbeeld, kan de AI-assistent handig zijn om hier en daar wat toelichting te geven over de omgeving.’ Dit is toch wel het understatement van het jaar. Dan heb je geen idee wat het is om een visuele beperking te hebben. Voor deze mensen is deze bril revolutionair. De bril waarschuwt je voor obstakels op straat, zoals her en der geparkeerde fietsen, auto’s of reclameborden. De bril maakt je duidelijk of je bij de slager naar binnen gaat of bij de drogist. En of je witte of rode wijn aan het kopen bent. De bril kan je vertellen of het openbare toilet dat je bezoekt een beetje schoon is, en waar de bushalte is. Een AI-bril kan dus bijdragen aan de zelfstandigheid van 350.000 mensen met een ernstige visuele beperking.” </blockquote> De Consumentenbond zegt desgevraagd de hartenkreet te begrijpen, maar uit toch bedenkingen: <blockquote> “We onderkennen dat sommige mensen veel voordeel kunnen hebben van zo’n bril. We zijn dus zeker niet voor een verbod op een dergelijke bril als medisch hulpmiddel. Maar dan liever niet eentje van Meta, want die verzamelt persoonsgegevens voor inkomsten. Ook voor visueel beperkten moet de bril aan alle regelgeving voldoen, anders is ieders privacy in gevaar.” </blockquote> Visueel gehandicapten juist enorm geholpen met bril met AI-herkenninghttps://images.websyndicate.nl/netkwesties/images/visueel gehandicapty.jpg?twic=v1/cover=720x405Rechtszaken dreigen om camerabril Meta vanwege toestemming en schaamlamphttps://www.netkwesties.nl:443/2543/rechtszaken-dreigen-om-camerabril-meta.htm