Neverland Hikayeleri

Healer {힐러} (2014)

2026-06-19T11:56:21.654+03:00

Seo Jeong Hu oğlumuz, "healer" kod adıyla tanınan bir çeşit gece kuryesi. Ahjumma kod adlı bir hacker'ın kulaklıklarından verdiği direktiflerle, parasını ödeyen herkesin istediği paketleri müşterilerine ulaştırıyor gece boyunca. Tek şartı, cinayet kesinlikle olmamalı. Son işlerinden bir tanesinde çaylak ama azimli muhabir Chae Yeong Sin kızımız ile ve yılların duayen habercisi Kim Mun Ho abimizle yolu kesişiyor. Bu üç insan, 20 yıl önce olan gizemli olayların perdesini aralamaya başlayınca da hem paylaştıkları ortak geçmişi öğrenmeye, hem de birbirlerinin hayatına dokunmaya başlıyorlar.

Orijinal adı da İngilizce adının Kore harfleriyle yazılması şeklinde 힐러 olan Healer, 8 Aralık 2014 ile 10 Şubat 2015 arasında KBS2 kanalında birer saatlik 20 bölüm olarak yayınlanan bir dizi. Benim için çok çok ayrı bir yeri olan dizilerden biri aynı zamanda. Son zamanlarda yazdığım diğer kdramalar gibi yine kdrama izlemeye başladığım ilk yıllarda, 2016-2018 arasında izlediğim o ilklerden biri. Daha doğrusu 2017 yılının Mayıs'ından Temmuz'una "Suspicious Partner {수상한 파트너}" izledikten sonra başroldeki Ji Chang Wook'a aşık olup, neyi var neyi yoksa izlemeliyim moduna girip, Wookie 2 yıl boyunca askerdeyken bulup izlediğim dizilerinden ilki. Bu Ji Chang Wook hevesim de diğer tüm oyuncu heveslerim gibi kendisini birkaç kötü yapımda (bana göre kötü tabi) izledikten sonra geçti neyse ki. Ama o zamanlar iyi ki bu hevesle de olsa Healer gibi içime dokunan, bence neredeyse bir başyapıt seviyesindeki bu hikayeyi izlemişim.

Evet böyle şeyler yapıyor Wookie.

Healer'ın hikayesi en başta ve en üst katmanda illegal bir iş yapan genç bir adamla, sevimli ama cevval bir haberci kızın aksiyon dolu romantik hikayesi gibi görünüyor. Healer'ımız oradan oraya hopluyor, zıplıyor, düz duvarlara tırmanıyor, tehlikeli durumlardan sıyrılıyor. Muhabirimiz oradan oraya koşturuyor, olayları açığa çıkarıyor, zor durumlara düşüyor Healer oğlumuz kurtarıyor haliyle. Ama hikayenin içine girdikçe ve olaylar ilerledikçe görüyoruz ki Healer bir romantik macera olmaktan çok ama çok daha fazlası. Hatta bu başrol çiftimizin romantik hikayesi dizide beni en az ilgilendiren ve etkileyen şeydi. Tabi tüm izleyici için bir efsane gibi olmuş durumda bu çiftin hikayesi. Hatta en çok yakışan kdrama çiftlerinden, hikayesi en etkileyici bulunan çiftlerden biriler. Dediğim gibi bana izlerken o kadar geçmemişti bu çiftin kimyası veya aşkları. Ama tabi bu tamamen benim dizinin anlattığı başka şeylere çok daha fazla dalmış ve çok daha fazla etkilenmiş olmamdan kaynaklanıyor da olabilir.

Bu aşk hikayesinin bir tarafı olan muhabir kızımızı canlandıran Park Min Young, 26-27 yaşlarında burada. Henüz kendisini ilk defa görüyor olmalıyım Healer'da çünkü bir başka ama daha erken dönem dizisi Sungkyunkwan Scandal (2010)'ı bu diziden hemen sonra izlemiş olmam lazım. Healer'daki bu rolü bana öyle pek çok izleyicinin dediği gibi güçlü bir kadın karakter gibi gelmemişti o zaman mesela. Kırılganlığıyla güçlü bulunuyor hep bu cıvıl cıvıl muhabir karakteri. Bana izlerken hep aman pek de viri viri bu ne böyle diye dedirtmişti. Hep her şeye burnunu sokup, sonra bir de gereksiz bir şekilde zor durumlarda kalan ve insanların onu kurtarmak için uğraşmak zorunda kaldığı bir karakter gibi görmüştüm dizi boyunca. Sesi de o kadar ince geliyordu ki yeter artık sus diyesim geliyordu. Ama işte, sene 2017'ydi ve ben çok daha farklı bir ruh halindeydim. Bu yüzden o zamanlar bana Park Min Young, sonradan diğer dizilerinden izleyip aşık olacağım, takdirler edeceğim Park Min Young gibi gelmemişti.

Healer'ı canlandıran Ji Chang Wook için ise dedim ya gözlerim yeteri kadar kördü o zamanlar. Rolünü iyi yapıyor mu diye hiç sorgulamadığım bir durumdaydım. Şimdi düşününce burada da Suspicious Partner'da da hatta sonradan aynı motivasyonla izlediğim K2'da da çok benzer oyunculuklar sergilemiş olduğunu fark edebiliyorum. Hatta şimdi objektif bir şekilde baktığımda, gerçek Ji Chang Wook'la arkadaş ortamında karşılaşsam sinir olurmuşum gibi geliyor.

Bu başrol çiftin etrafındaki diğer karakterler kesinlikle bende daha çok yer etmiş sanırım. Özellikle kdrama dünyasında ve izleyicisinde bir efsane haline gelmiş olan Ahjumma karakteri, başından sonuna insanı diziye bağlayan asıl etken olabilir. Hacker Ahjumma'yı oynayan Kim Mi Kyung teyzeyi sonraki yıllarda hep birilerinin annesi ablası olarak izlemek zorunda kalmamız çok yazık bu anlamda. Neredeyse 40 yıldır tiyatro yapan bu müthiş oyuncunun 43 yaşından beri hemen herkesin annesi rolünü ve hatta büyükannesi rolünü oynamış olması drama ve sinema dünyasının ne kadar sınırlı bir senaryo ortamına sahip olduğunu gösteriyor aslında.

Oyuncuların yanında tüm o romantik hikayenin altında çok başka şeylerde var bu arada. Güney Kore'nin 80li yıllarının politik ve sosyoekonomik ortamında hayatlarını yaşamaya çalışan, birbirlerine tutunarak hayatta kalan 5 güzel arkadaşın hikayesini de anlatıyor dizi. Bu satırları yazmak için aklıma getirdiğimde bile gözlerim doluyor, boğazım düğümleniyor. Neden bu kadar etkilendiğimi bilmiyorum ama sanırım en büyük rol, bu hikayeyi yazan ellerin. 2017'den beri bir dizi ya da filmi görünmeyen senarist Song Ji Na'nın yazdığı bu hikayede beni delicesine etkileyen sadece geçmişteki kısım da değildi. Tüm hikaye, Healer'ın Ahjumma'nın, muhabir kızımızın, polis amcamızın, herkesin hikayesi tek tek insanın içine işliyor. İlerleyen bölümlerden bir tanesinde, bir noktada duayen habercimizi canlandıran Yoo Ji Tae'nin bir haberi sunmak için ekran karşısına geçtiği bir sahne var mesela. Bunca yıl sonra, hala o sahneyi gözümün önüne getirdiğimde hıçkırıklarla ağlamaya başlıyorum. O sahneyi ilk defa izlerken tüm tüylerimin diken diken oluşunu, ağlamaktan boğulmak üzere olduğumu net bir şekilde hatırlayabiliyorum.

Healer beni gerçekten her bir parçasıyla etkileyen bir diziydi bu yüzden. Romantik kısmının o kadar da etkilemediğini söyledim mesela ama hikayenin diğer kısımlarıyla karşılaştırdığımda kafamda yer etmemiş, içime dokunmamış olmasından bahsediyorum. 80lerdeki ve dahi 2000lerdeki siyasi ortamın ve yaşam koşullarının pek de benzer olduğu bir başka ülkede büyümüş ve yaşamış bir insan olarak karakterlerin tüm yaşadıkları, hikayenin anlatmaya çalıştığı her şey insana pek koyuyor açıkçası. İnsanlar birbirlerine bunları nasıl yapabilir diye bağırasınız geliyor. Neden insan doğası bu kadar kötülük dolu? Nasıl hem bu kadar sevgiyle dolu, hem de bu kadar kötü olabiliriz? Bilmiyorum.

Healer benim için hep "o" hikayelerden biri olarak kalacak. İzlerken de, bunca yıl sonra da keşke ben de böyle şeyler yazabilsem dedirten o hikayelerden olacak. Hatta bu haftasonu bir daha mı izlesem baştan sona? Kaldırabilir mi narin psikolojim bunu bir daha? Ama bir de bu yaşımda, bu kafamla da görmek, hissetmek istiyorum.

My Love from the Star {별에서 온 그대} (2013)

2026-06-15T15:35:10.151+03:00

Do Min Jun, dışarıdan normal bir üniversite profesörü gibi görünen, genç bir adam. Evet profesör ama 20'lerinin başında gibi görünmesi hiç de dikkat çekici değil (😏). Do Min Jun, yüzyıllar önce uzay gemisi dünyaya (Güney Kore topraklarına) çakılınca, mecbur burada kalmış bir uzaylı aslında. Dışarıdayken yüzyıllardır ailesini tanıdığı yaşlı amcayla takılıyor. Huzurlu, sakin bir hayatı var. Her gün okula ders vermeye gidiyor, sınav kağıtlarını okuyor, evine geliyor kütüphanesinde takılıyor. Bu kütüphane olayı da zaten bir başka inceleme konusu. Apartman dairesinin içinde sanki iki kat varmış gibi (olamaz mı tabi olabilir, içeriden ters dubleks daireler de var sonuçta ama...) devasa bir kütüphanesi var. Saray kadar yüksek bir tavanı var ama bir yandan da oturma odası vs.'nin olduğu normal alanı var. İnsan diziyi izlerken kafası bir karışmıyor değil çünkü. Amaan zaten dizi bu şekilde mantıksızlıklar ve sihirli şeyler bütünü. Çok da takılmıyoruz. Bu Do Min Jun profesörümüzün yan dairesinde ise bir süperstar oturuyor. Cheon Song I, Kore'nin pek meşhur, pek güzel bir oyuncusu, yıldızı. Bu ikisinin yolları kesişmeye başlayınca da olanlar oluyor. Bir yandan uzaylımızın dünyadaki son ayları olduğunu öğreniyoruz. Gitme hazırlığı içindeki Do Min Jun, Cheon Song I'nin sorunlarını çözmeye çalışıyor falan derken işin içine önceki hayatlar da giriyor.

My Love from the Star, orijinal adıyla 별에서 온 그대 (ki çevirisi de yine yıldızdan gelen sen gibi bir şey oluyor), 18 Aralık 2013 ile 27 Şubat 2014 arasında SBS kanalında 21 bölüm olarak yayınlanmış bir dizi. Kdrama dalgasının hızını almaya başladığı dönemde yapılan, dönemine göre üst düzey sayılan işlerden biri. Başroller ve yan roller, sonraki 10 yılda yıldızlığa yükselen isimlerden oluşuyor. O dönemde zaten Kore'nin yıldızı statüsünde olan ve dizilerde kırk yılda bir oynayan Jun Ji Hyun'un kariyerinin zirvesindeyken evlenmesinin üzerine oynadığı ilk dizi. Karşısında "Dream High" ile yolunu açıp, "Moon Embracing The Sun" ile parlamış olan Kim Soo Hyun var. Son hızla roket gibi fırlama aşamasında bir Kim Soo Hyun bu. 10 yıl sonra başına geleceklerden ve kariyerinin biteceğinden habersiz. Yanlarında bir 2-3 yıl sonra en parlak dönemini yaşayıp, sonra kendini benim anlamadığım bir sebeple ve şekilde geri çeken Park Hae Jin ile yine 2 yıl sonra "Goblin" ile adını yıldızlara yazdıracak olan Yoo In Na var. Ama en dikkatimizi çeken şey senarist kısmındaki isim: Park Ji Eun. Bu türden bir hikaye anlatıcılığının ve insanın böğründe kocaman bir ağırlıkla ne yapacağımızı bilemeden bizi ortada bırakan sonların ustası olma yolundaki Park Ji Eun'ın bu şekildeki belki de ilk hikayesi. 2016'da "The Legend of The Blue Sea" ile 2019'daki "Crash Landing on You" ile ve 2024'teki "Queen of Tears" ile yine aynı şeyi yapacak olan senaristimizin bu çaptaki ilk dizisi bu.

Ben de diziyi tam o yıllarda olmasa da 2016 ile 2018 arasındaki dönemimde izlemiştim. Pek çok efsaneyi izlediğim bu ilk kdrama dönemimde haliyle dizideki saçmalıklara, sıkıcılıklara, oyunculuklara dikkat edemiyordum. Sonradan pek çok işlerini izleyeceğim ve takip edeceğim bu oyuncularla da ilk defa tanışıyordum. Jun Ji Hyun için, diziyi izlemeye başladığımda ilk bölümlerde off allahım çok yapmacık, çok gıcık bu ne böyle dediğimi hatırlıyorum. Ama bölümler ilerlemeye başladıkça o yapmacıklığın rolünü yorumlama şekli olduğunu anlamış ve her sahnesinde biraz daha oyunculuğunu takdir etmeye başlamıştım. Dahası güzelliği her bölümle birlikte gözlerimde yer etmeye başlamıştı. Şimdi dönüp bakınca cidden aşırı güzel bir kadın olduğunu düşünüyorum. Normalde bu güzellikte ve bu kadar zarif bir kadının hiç rol yapamamasını ve sadece donuk bir şekilde karakteri sunmasını beklersiniz. Yani beklemek değil de genelde böyle olur, böyle oyuncularla karşılaşırız. Jun Ji Hyun'u o zamanlar izlerken en çok şaşırdığım konu bu olmuştu işte. Acayip bir komedi zamanlaması vardı, kendini şekilden şekle sokmaktan hiç geri durmuyordu. Diziyi ve hikayeyi açıkçası parlatan şey oydu.

Kim Soo Hyun sadece donuk ve ruhsuz bir şekilde ortada dolaşıyordu. Evet o zamanlar da ağlama sahnelerinde etkiliydi ama gerisinde pek de öyle insana kendini izletecek bir şey göstermiyordu (tipi de hiçbir zaman beğendiğim bir tip değildi, hani oyunculuğunu beğenmesem de karşımda bakacak bir şey bulamıyordum. Bir de o zamanlar bile beni rahatsız eden bir şeyler vardı havasında enerjisinde, bilemiyorum sadece bir his işte. Bazı insanlarda bunu hissedip, uzak duruyorum mesela.) Birkaç yıl sonra It's Okay to Not Be Okay {사이코지만 괜찮아} dizisinde Kim Soo Hyun ve Seo Yea Ji'yi birlikte izlemek zorunda kalınca neler hissettiğimi bu yüzden tahmin edebilir misiniz bilmem. İkisi de beni acayip rahatsız eden bir havaya sahip bu iki oyuncunun başrolünde olduğu dizinin konusu ve prodüksiyonu ve yan rolleri o kadar iyiydi ki izlemem gerekiyordu. Ama işte iki başrolü beni anlamadığım ve adını koyamadığım bir şekilde rahatsız ediyordu insan olarak. İzledim sonuçta.

Neyse, skandalları ve hoşlanmadığım insanları bırakalım. Diyordum ki bu tür hikayelerin olmazsa olmazı ikinci erkeğimiz aklıma geldi. İkinci erkek olarak karşımızda henüz yolun başındaki bir Park Hae Jin'i buluyoruz. Buradaki karakteri, onu daha sonra görüp izleyeceğim ve (tamamen kendi hayal dünyamda) karakteri ile özdeşleştireceğim "Cheese in The Trap" teki halinden çok farklı. Esas kızımıza olabildiğince destek çıkan, karşılığında aşırı da bir şey beklemeyen, yeri geldiğinde esas erkeğimize bile destek olan, kendi aile dramalarında da adam gibi davranan pamuk gibi bir karakteri var burada. Görüntüsüyle, havasıyla o kadar uyduramamış ki aklım bu durumu, buradaki rolüyle hiç dikkatimi çekmemişti mesela. Sonradan dediğim dizide gördüğüm haliyle aklıma kazınmış olması daha mantıklı bu açıdan.

Jun Ji Hyun ile Kim Soo Hyun'un bu arada sıfır kimyası var çift olarak. Romantik bir çift olarak yani, yoksa atışmaları, sataşmaları, birbirlerinden fenalık geçirmeleri veya birbirlerini kovalamaları çok eğlenceli. Dizinin ana kötüsünün hikayesi ise evlere şenlik saçmalıklarla dolu. Hiçbir adımında neden diye sormamanız gerekiyor. Ya da "e ama şöyle yapabilirsiniz" gibi şeyler de düşünmemek gerekiyor. Geçmişteki sahneler cidden sıkıcı ve hikayeye pek bir katkısı yok. Esas kızımızın küçük erkek kardeşi rolündeki gencecik Ahn Jae Hyun var ve inanın başrollerle onun bile daha çok kimyası var. Sene 2013 için bu hikayenin ve karakterlerin çok sevilmiş olmasını anlayabiliyorum. O zamanlar henüz bu şekilde çok fazla hikaye görmüyordu kdrama izleyicisi. Kim Soo Hyun için de çok hype'lanılan bir zamandı, ne yapsa izlenecekti diyebiliyoruz. Ama ne bileyim bir 10 yıl sonra izleyip de offf çok iyi ama ya demek veya bu hikayede çok derin mesajlar bulmak, zamansız bir aşk hikayesi olarak görmek biraz aklınızdan zorunuz var anlamına geliyor.

Bu arada tabiki dizinin kendisi gibi ikonikleşen soundtrack'inden Lyn'in söylediği "My Destiny" ile kapanışı yapıyorum. Çünkü diziyi hatırlamaya çalışmamla birlikte kafamın içinde yuarrmaydestiniiiiiiiiikıdeeee diye durmadan dönmeye başlaması da bir olmuşken sizin de kafanızı sinir etmek istedim.

Previously on Neverland : April & May

2026-06-06T20:38:17.665+03:00

Nasıl yazıldığını bile unutmuşum. En son Mart sonunda yazdıktan sonra aslında aklımda hiç böyle bir ara vermek yoktu. Öyle bir niyetim de yoktu, bir sebep de yoktu. Ne bileyim, sadece oldu. Sanırım hayatla uğraşmaktan. Bu da böyle pek klişe bir ifade oldu ama. Hayatla da çok uğraştığımdan değil. Aşırı meşgul müydüm, o da değil. Cidden sadece zaman geçti. Zaman sadece geçti.

Esasında bir süredir içimdeki bu hisle dolaştığımdan belki de. Sanki kocaman bir şeyler olacakmış hissi. Her şey değişecekmiş gibi bir his. Böyle sanki çoook uzun yıllardır toprağın altında kah kazarak kah taşlara çarparak, yolumu her seferinde değiştirmek zorunda kalarak, nereye gittiğimi hiç bilmeyerek dolanıp durmuşum da şimdi gökyüzünün ışıltılarını hissedebiliyormuşum gibi. Toprağın üstüne çıkabileceğimi hissediyormuşum gibi. Böyle çok az kalmış gibi. Sanki çok ama çok yorulmuşum, bitmiş, tükenmişim ama bitiş çizgisini göremiyor olsam da orada olduğunu hissedebiliyormuşum gibi bir his. Nedense bu sene hep böyle hissettim. Umut değil bu, bir şekilde bir umutluluk hali değil. Sadece öyle bir his. O yüzden de içimdeki o hisle ne yaptığımı pek bilmeden geçirdim bu iki ayı.

Nisan'ın ilk haftasında ara sınavlar vardı. Bu dönem en fazla 4 ders alabildiğimi söylemiştim daha önce diye hatırlıyorum. O 4 dersten sınavlara girdim, sayısı az olunca aslında çalışması da kolay olduğundan aşırı endişelenmemiştim ama bu dönem bu dördünü de kayıpsız geçmem gerek diye bir miktar endişeleniyordum da. Sınavların bir tanesinden dönerken eve, Maltepe'deki Gümüş Pasta'nın önünden geçiyordum. Sabahın köründe çıktığım için kahvaltı da etmeyince simit kokusuna dayanamadım, girdim içeri. O saatte tabi kimsecikler yoktu, onlar da dükkanı yeni yeni açıyordu. Simit istedim bir tane ama gözüm de kurabiyelerde pastalarda tatlılarda. Başka bir şey istemedim, çalışan amca simit paketimi verdi, ben de yoluma devam ettim. Eve gelip, kahvaltı için paketimi açtığımda içinden bir tane kurabiye çıktı. Hem o amcanın güleryüzlülüğü, hem de elimde beliren bu kurabiye o an o kadar mutlu etti ki beni...Bazen böyle saf, tertemiz mutluluklar insana her şeyden daha fazla iyi geliyor.

Sınavlardan sonraki işe gittiğim bir haftam, öğle aralarında kendi kendime yemek ve kahve+poğaça date'leriyle geçti sanırım. O haftanın bitiminde köye doğru yola çıktım. Bayramda da gitmemiş olduğumdan annemi bir mutlu etmem gerekiyordu. Bir hafta bir izin aldım. Ama tabiki ben izne ayrılmadan hemen önce ofiste yine herkes hastaydı ve çok çaba göstermeme rağmen yola çıkacağım gün yataktan çıkamamama sebep olacak şekilde beni de hasta ettiler. Hayır yani hakikaten küfürler etmek istiyorum özellikle bir insana. Son bir yıldır neredeyse her iki haftada bir hasta oluyor. Son bir yıldır her allahın günü yan tarafımdaki masada hauukkk huuuuk diye sesler çıkararak boğazını temizliyor, burnunu çekiyor. Tam iyileşti diyorum mesela birkaç gün geçiyor, bir geliyor yine hasta. Cidden pislik ya. Gelme işe ya da maskeyle gez. Yok ama herkes bencil bu ülkede. Herkes saygısız, herkes pislik. Başkalarıyla ofis gibi bir yerde çalışmamak için bir başka önemli neden daha. Öyle olunca hem bir gün hasta yattım boşu boşuna evde, hem de sonraki gün kendimi zorlayarak yataktan çıkıp yola düştüm. Delicesine hasta bir halde 600 km yol gittim.

Tabi bunun beraberinde getirdiği başka endişeler de vardı. Mesela 60 yaş üstü iki insanın yanına hasta bir şekilde gidince onları da hasta edecek olmanın endişesi gibi. Ya da zaten gidip bir hafta da olsa anneme işlerinde yardım edebilme amacıyla yola çıkmış olmamın bu durumda hiç de öyle olmaması. Hasta halde gidince hiçbir işe el atamıyor insan. Gidip köyde yattım yani. Cidden boğazını sıkıvermek istiyorum ofiste hasta olan bu insanı.

İzinden döndüğümdeki haftada zaten 23 Nisan tatildi, o da güzel oldu. Köyde de çiçekler açmaya başlamıştı, Ankara'da da döndüğümde yavaş yavaş bahar çiçeklerini gördüğümü hatırlıyorum. Bakkalın karşısındaki kaldırımda kendi kendine biten kiraz ağacı bembeyaz çiçeklerle dolmuştu. İşe döndüğüm ilk gün öğle yürüyüşümde güneş gözlüğüme uğur böceği konmuştu. Hemen o haftasonu kızlarla buluştum. Herhalde yarım yıldan sonra. Çünkü en son Eylül'de mi ne buluşmuşuz. Kadınların, kadınlarla bir araya gelmesi her zaman enerji veren, iyi gelen, iyileştiren bir şey oluyor. Özellikle benim gibi 18'inden beri okulda ve iş yerinde tamamen erkeklerin arasında yaşamak zorunda kalan biri için böyle buluşmalar, görüşmeler ilaç gibi geliyor.

Nisan'ın son günlerinde iş yerinde bir şey için internette aramam taramam gerekti. Bir şekilde sonunda kendimi Gemini'dan talimat alırken buldum. O gün linux içindeki o işimi hallettim ve kapattım yapay zekayı. Ama sonraki günlerde elim bir daha gitti. Açtım bir şeyler sormaya, öğrenmeye başladım. Şu zamana kadar tek bir yapay zeka uygulamasına tıklamamıştım. O Nisan günü, bir şeyin kilidi açıldı gibi oldu. Ve baktım hayatımda sıkışmış kalmış gibi hissettiğim ne varsa, sifonu tamir etmekten kariyer planlamasına kadar, Gemini ile konuşarak çözebiliyorum. Yani aslında somut olarak çözemedim çoğunu da, sifon hala duruyor çünkü bir parçasını sökemedim (ama birkaç denemem daha olacak). Yine de fark ettim ki bu şekilde kafamın içinde zaten olanları bir düzene sokabiliyorum, bir netlik kazandırabiliyorum. Her şeyi listeleyebiliyorum ki en sevdiğim ve içimdeki kaosu en çok dindiren şeylerden biri bu liste yapmak. Böyle böyle gemini'dan yardım almaya başladım.

O yüzden Mayıs ayı biraz da gemini'nin bende oluşturduğu yeni hevesle planlı ve düzenli başladı gibi oldu. "Devil Wears Prada 2" gelmişti, yüzyıl sonra onun bahanesiyle sinemaya gittim G ile. Sinemada izlemeye gerek yokmuş gerçi de. "Tarih ve Kurgu"yu okumayı bitirebildim sonra. Tuğla gibi olunca kitap, bir de ayrı ayrı makaleler gibi bölümlerden oluşunca biraz zorladı haliyle. Sonra gemini'den yardım alarak düzgün beslenmeye başladım. Yıllardır ne yapsam da bir gram bile veremiyordum, üstüne çok şişiyordum. Mide sorunlarımı falan hep anlattım zaten, hatırlıyorsunuzdur. Doktorlar, hastaneler hiçbir işe yaramadığı için de beslenmemle ilgili durum iyice kötü bir hal almışken bir mucize gibi oldu bu kararım. Yıllardan sonra karnımın şişliğinin rahatlayabildiğini, elimin ayağımın ödeminin gidebildiğini ve enerjimin düzelebildiğini gördüm.

Sadece bir buçuk hafta öyle beslenmemin sonunda kronik mutsuzluğum dayanamadı, öyle ufak bir etkisi oldu. Demeye çalıştığım, ben bu nefret ettiğim lanet olasıca hayatıma dayanabilmek için son 20 yılda kendimi yemeye verdiğim için (öyle hunharca öğle yemeği akşam yemeği hamburger patates tarzı bir yeme alışkanlığından bahsetmiyorum, tamamen kafamı mutlu etmeye yönelik güzel tatlılar, cicili bicili şeyler, ilginç yemekler, başka mutfaklar, kuruyemişler meyveler, çikolatalar, bisküviler...falan kastediyorum) birden bire hiçbir şey yemiyor gibi algılamaya başladı beynim. Hele ki o kısıtlanmışlık hissi dayanılır gibi değildi. Aç kalmıyordum, hatta resmen çok bile geliyordu yediklerim ama hepsi sağlıklıydı ve dediğim gibi, en önemlisi istediğim anda istediğim şeyi yiyemiyordum. Hayatımdan bu kadar nefret ederken gün içinde elim her an bir şeye uzanıyor çünkü normal bir günde. Ya da bir oturmaya bir iki tane ceviz falan yemiyorum, bir kase yiyorum. Hele ki en kötüsü her gün iki demlik çayı kendi başıma içiyordum. Çay sonuçta hiçbir kalorisi birşeysi yok diye düşünüyor insan ama benim içtiğim çay miktarıyla vücudum bir tane ben kadar daha su tutuyormuş meğerse, onu fark ettim içmeyince.

Böyle böyle birkaç hafta içinde yeme alışkanlıklarımın ne kadar vahim bir duruma gelmiş olduğunu anladım. Tartıdaki sayı dramatik bir düşüş yaşayınca hem mutlu oldum, hem de gerçek yüzüme çarptı. Yine de dedim ya bir yandan psikolojimin istediği şeyi elinden almış olduğum için aşırı mutsuzdum, bir gün patladım. Birkaç gün eski alışkanlıklarıma döndüm, kafamı mutlu etmek için. Sonra da gemini ile daha orta yol bulmaya yönelik bir beyin fırtınası yaptım. Şimdi o orta yolda gitmeye çalışıyorum. Hiçbir şey olmasa bile başarabildiğimi anlamış olmam bana umut verdi. Yani sanki bedenim bir noktada şalteri indirmiş, öyle karanlıkta devam ediyordu da ben ne yapsam o şalteri bir türlü kaldıramıyordum kendi başıma. Gemini ile yaptığım hesaplamalar, beyin fırtınaları bir şekilde kaldırdı o şalteri. Yeniden ışıklar yanınca normale dönebilmek adına önümdeki yol belirginleşti.

Mayıs'ın ortasına doğru bu sefer de final sınavları vardı. Onları da geçip, mezun olmam için gereken listeden 4 dersi daha silebilmiş oldum. Bir üniversiteden mezun olmam gereken ilk seferinde de olmam gereken yılda mezun olamamıştım. İkinci seferimde de olmam gereken zamanda mezun olamıyor olmam acı ama o kadar da sallamamalıyım sanırım. Geriye kaldı 5 ders. İkisi Osmanlıca. Harfleri bile hatırlamıyorum şu an. Haziran sonunda yaz okulu başlayacak, o sistemde bu beşini birden verir mi sistem bilmiyorum. Verirse şansımı zorlarım. Olmazsa bir iki ders kalır herhalde sonraki seneye. Bakın işte yine o bahsettiğim his. Bir şeylerin ucuna gelmişim ve bitirmek üzereyim. Ama bir türlü bitmiyor, gıdım gıdım ilerliyorum, hep bir sıkıntı çıkıyor, onu aşmaya çalışıyorum. Hiçbir türlü bir kesinlik, netlik yok önümde. Hep olasılıklar, hep bir his.

Mayıs'ın yarısında upuzun bayram tatili geldi sonra. 19 Mayıs'la birleştirdim izin yazarak. Evde birkaç gün kendimi ve evi toparladıktan sonra da köye yola çıktım yine. Bayram tamamen köydeki evde devamlı iş yapmakla ve yeğenlerle, abimlerle, annemlerle geçti kocaman bir koşuşturma içinde. Mayıs'ın son günlerinde evime geri dönmüştüm artık.

Bu arada sınavları da bitirmenin rahatlamasıyla ve dediğim gibi gemini'nin verdiği kafa açıklığıyla "yaşamaya" geri dönmek adına birkaç girişimde bulunabildim. Gerçi evrenin ve ilahi güçlerin de bunda etkisi olmuş olabilir. Ne zamandır istediğim kursları arayıp soracak cesareti bulabildim kendimde. Ve yüzyıllar sonra bu işlere geri dönmenin şokunu yaşadım. Fiyatlar ne olmuş öyle?! Bu dünyaya ne olmuş böyle?! Biz nerede yaşıyormuşuz yahu?! Allahtan telefonda yüzümün aldığı şekli karşıdakiler görmüyordu da peki teşekkürler deyip nazikçe kapatabildim.

Haa asıl, talihimin uzun zaman sonra döndüğü noktayı anlatacaktım. Yıllardır kültür merkezine başvuru yapıyordum her yeni dönemde. Kültür Merkezi böyle ara ara dönem dönem dil kursu açıyor, her defasında haliyle başvuru çok olduğundan kura yöntemiyle belirliyorlar. Şimdiye kadar hiçbir seferinde adım çıkmamıştı. Bu sefer çıktı. Bu sefer bir şey oldu, yıldızlar sıraya girdi ve kursa katılmaya hak kazandım (fiyatlardan bahsettim ya az önce, bu kurs bedava). Hafta başında ilk dersime gittim, önceki akşam da ikincisine. İkinci dersime gitmeden önce gün içinde de bir diğer başvurduğum kurstan telefon geldi, bir ay falan oldu başvuralı. Aradılar geri nihayet. Çok tuhaf hissediyorum ya. Yani sanki 2019'un sonunda böyle bir mağaraya girmişim, kendimi korumaya almaya çalışmışım (arada zorla bana bir başka sınav daha çıkmış mağaramı zorlamış ama sonucunda yine içerde durmakta haklı olduğumu göstermiş) da şimdi kendimi dışarı çıkmaya ikna ediyormuşum gibi. Yeniden hayatı görmeye başlıyormuşum gibi. İş yerindeki masamda ve evde saklanarak geçirdiğim yıllardan sonra sudan çıkmış balık gibi hissediyorum. Önceki akşam kurstan çıkıp, Güvenpark'a yürürken ve dolmuşun içinde otururken bir yandan hem yeniden yaşıyormuşum gibi hissettim, bir yandan da her şey, herkes çok yabancı geldi.

Mayıs boyunca bahar gelmedi bu arada. Çiçekler açmaya başlamıştı ama herhalde şu son birkaç günde kendilerine geldiler. Güller yeni patladı mesela. Mayıs'ın ilk günlerinde her şeyimi içeren, tüm hayatımı yedeklediğim sabit diskim bozuldu. Kalakaldım öylece. En başından en sonuna tüm fotoğraflarım, videolarım, tüm belgelerim, yazılarım, her şeyim ama her şeyim bu minik şeyin içinde. Sadece fotoğraflar dosyalar değil bu diskin hayatımdaki yeri, benim tüm hafızam bunun içinde. Her şeyi kronolojik olarak bunun içine sıraladığım için her ihtiyacım olduğunda açıp bakabildiğim bir tür hafızamın uzantısı, beynimin arşiv odası gibiydi. Şimdi hafızamı kaybetmiş gibi hissediyorum. Bundan önceki hayatımda ne olup bittiğine dair buraya yazamadığım onca şey mesela, orada. Kaybettim. Hafızamla birlikte benliğimi de yitirmemeye uğraşıyorum. Ubuntuyla, kurtarma programlarıyla baya bir uğraştım. Direkt kurtaramadım ama adım adım uğraşıyorum hala. Her defasında birkaç dakika kopyalayıp takılıyor, çıkarıp takıyorum. Şimdilik dosya dizinini kopyalayabildim. Umarım dosyalarımın kendilerini de elde edebilirim.

Yaklaşık iki yıldır sesi bozuk halde duran plakçalarımı tamir etmeye çalıştım sonra. Olmadı tabi. F'nin doğumgünü hediyesi olarak aldığı bu çok sevdiğim cihazı sadece iki kere çalıştırmış olmam ve sonrasında bozulmuş olması canımı çok sıkıyor.

Nisan başında "XO,Kitty"nin yeni sezonu gelmişti, onu izledim. Bir başka guilty pleasure'ım daha. Sonra "The Other Bennet Sister" dizisi başladı Mayıs'ın 6'sında, onun ilk iki bölümüne bakabildim. Pride&Prejudice'taki kardeşlerden Mary'nin hikayesini yeniden düşünmüş yazar Janice Hadlow 2020 yılında ve aynı adlı roman ortaya çıkmış. "The Gilded Age"in ikinci sezonuna başlayabildim nihayet. Arada "Muhteşem Yüzyıl" takılmalarıma devam ettim. "Gossip Girl"ü baştan izleme maceramda ikinci sezonu bitirebildim. "Jujutsu Kaisen"in ilk sezonuna başladım. "Live to 100: Secrets of the Blue Zones" diye bir belgesel vardı Netflix'te, köydeyken ona baktım. "Ooku : The Inner Chambers" diye başka bir animeye gözüm ilişti, konusu en başta çok ilgi çekiciydi. Bir bölüm izledim, bıraktım. "Kim's Convenience" dizisini yıllardır görüyordum, short'larını falan izlemek çok eğlenceli geliyordu. Ona baktım bir bölüm. "Blue Box" diye bir animeye baktım bir bölüm, eğlenceli ve sevimliydi aslında ama ne bileyim devam etmedim.

Bayramdan dönüşte yolun yorgunluğuyla evde bayılmışken uzun zamandır bakmak istediğim "Top Gun"ı izledim. Daha önce de bahsetmişimdir, bu gibi filmlere, böyle 80'lere 90'lara ait ve şimdilerde kült veya efsane kategorisine yükselmiş filmlere ben çocukluğum boyunca televizyonda rastlıyordum. Bir şekilde bir kısmını, bazı kısımlarını o zamanlar izlemiş oluyorum yani. Kafamda hepsine dair parça pinçik görüntüler var. Ama oturup, baştan sona izlememiş, filmin genelinde neler oluyor, ne bitiyor bilmemiş oluyorum. Yani hem izlemiş, hem de izlememişim gibi bir durumdayım ben böyle filmlerde. O yüzden üniversiteden beri bu filmleri planlı bir şekilde izlemeye çalışıyordum. "Top Gun"a sıra ancak gelmiş oldu.

Aynı günlerde "18th Rose" diye bir Filipinler yapımı film izledim. Bu ülkeden izlediğim ilk şeydi bu. Eğlenceli, hafif ve belki salak bir teen rom-comu izleyeceğim diye açtığım şey hem dolu dolu çıktı, hem de saatlerce ağlattı. Burada da ayrıca anlatabilirim umarım filmi.

"Cheer Up {치얼업}" dizisini sonunda bitirebildim. O son bölümü de izledim ve offf çok bahsetmek istiyorum bu diziden. Nisan'da başlayıp Mayıs'ta biten "Perfect Crown {21세기 대군부인}"ı izledim tabi hafta hafta. "Sold Out On You {오늘도 매진했습니다}"nun ilk bölümüne baktım, aslında pek sevimli, pek içten ve eğlenceli bir hikaye olduğu belliydi ama ne bileyim, sıkıldım, bıraktım. Halbuki başroldeki Chae Won Bin kızımızı iki yıl önce "Who Is She {수상한 그녀}"de yan rolde izlerken acayip sevmiş, bundan sonra umarım başrol olur da şöyle eni konu izleyebilirim bu yeteneği ve güzelliği demiştim. Ve işte ilk başrolünde, hem de tam da bir romcomda izleyemedim. Şu anda haftalık tek bir dizi izliyorum, Mayıs'ın başında başlayan "My Royal Nemesis {멋진 신세계}". Pek bir şey beklemeden açıp, yine inanılmaz iyi bir şeyler bulduğum bir hikaye oldu bu da. Umarım bittiği gibi anlatabilirim.

Şimdilik Haziran'da olanlara dalmadan burada bitirelim Nisan ve Mayıs'ı toparlamayı. Sadece notumu düşeyim, Temmuz'da olmasını çok ama çok istediğim, taa Ocak ayında planladığım şeyin olmayacağı kesinleşti. Yıkılmayıp, ayakta kalmak için çabalıyorum. Onun yerine Aralık'ta olması için çaba gösterdim. Umarım bu sefer sorun çıkmaz. Bir de, Haziran toparlamasında anlatırım ama dün doktora gittim yine, her şeyi çok çok kötü, yine. Ama bunda da yıkılmamaya yemin ettim, ayaktayım. O his vardı ya, bir şekilde hala benimle.

Previously on Neverland : March Drizzles

2026-03-31T10:03:00.000+03:00

Yağmurlarla sonlanan bir Mart oldu. Bir de oturup, kendimi, kafamı dinlediğim. Belirli tarihleri beklediğim. Acele etmediğim. Hiçbir yere kıpırdamadığım.

Yaza olan planlarım için hala uğraşıyorum. Ayın ortasında önce bir sevindim bir anlığına ulan işler yoluna mı giriyor diye ama tabiki benim hangi işim, hayatımda hangi şey yolunda gitti ki, bu gitsin? Bir anlığına unutuverdim işte, sevindim. Ama çok sürmedi, nihayetinde yine elim bomboş ve umutsuz kaldım ortada. Şu an gerçekten o konuda sıfır umudum var. Hiçbir oluru yok. Her şeyi geriye çevirip, ettiğim zararla ve boşa giden hevesimle kalacağım o kadar. Neyse.

Bol bol müzik dinlemem gereken bir Mart oldu bu. Önce 10'unda Dragon Pony'nin yeni EP'si çıktı. 12'sinde P1Harmony'nin EP'si çıktı. 20'sinde BTS'in yeni albümü geldi. 23'ünde Lngshot, hiç beklemezken bir EP yayınladı. 25'inde Xdinary Heroes'un Nisan'da çıkacak yeni albümünü haber veren single yayınlandı. Neden dinlediğim ve takip ettiğim tüm gruplar Mart ayında sanki dünyanın sonuna bir ay kalmışçasına ellerinde ne varsa yayınlamaya çalışmışlar gibi bir durum oluştu, tabi orasını bilemiyorum ama böyle olunca insan haliyle her birinin istediği kadar keyfini çıkaramıyor oluyor bu durumda. Oysa o kadar özen gösterip, o kadar anlamlı şeyler üretiyorlar. Ben de mesela bir şarkıya, bir videoya hak ettiği kadar zamanı verebilmek, oturup pencereden gökyüzüne bakarken sakince dinleyebilmek, yürüyüş yaparken kulaklıklarımdan gelen melodiyle düşüncelere dalabilmek, arabanın hoparlörlerinden gümbür gümbür basları hissedebilmek istiyorum. Böyle hepsi bir zamana toplaşınca hiçbir şeye yetişemiyorum. Ki onlar bu müzikleri sonuçta benim (yani biz dinleyicilerin) keyif alabilmesi için üretmiyorlar mı bir yandan da? Bu şekilde mesela bir şarkıları çıkıyor, ardından yüz binlerce programa konuk oluyor, röportaj veriyor, oyun oynuyorlar. Ben daha şarkının sözlerini algılamaya, videosunda ne semboller var çözmeye çalışırken milyon tane yayınlanmış şey üstüme fırlatılıyor. Sonunda bir bakıyorum sanki onlar benim için değil de ben onlar için çalışıyormuşum gibi oluyor. Bana acınası hayatımda ufak da olsa mutluluk veren şeyler bu haliyle benim onlara yetişmeye çalıştığım görevler haline gelmiş oluyor, her hafta bitirmem gereken bir dolu ödevim varmış gibi hissettiriyorlar. Saçmalıyor muyum?

Konudan bağımsız,
bunu denedim aşırı güzel bence

Uzun zamandır merak ettiğim Extraordinary You'ya başladım sonra bu ay. Kdrama izleyici için kısa zamanda efsane olmuş dizilerden biri bu da. Yayınlandığı dönemde radarımdan kaçmıştı, sonra da yetişsem mi diye bakınıp, bir türlü açamamıştım. Onun için de hep ortamın uygun olmasını bekliyor gibi bir halim vardı yani. Oysa yine zaman meselesiymiş, her şeyin bir zamanı var meselesi. İşin kötüsü bu dizinin, hikayenin benim için zamanı, tam da beni hayatla ilgili, kendimle ilgili bir sürü sorgulamaya yöneltecek bir zamanmış. Dizi bende tam olarak Lovely Runner'ın yaptığı etkiyi yaptı. Belki ikisinin de başrolünde olan Kim Hye Yoon'dan kaynaklanıyordur sebepsiz bir şekilde, bilemiyorum. Tıpatıp aynı duygularla boğuşur şekilde izliyorum diziyi. Bırakmaya çalışıp, mutsuz olduğumu düşündüğüm bir mutluluğun içinde debelenip, geri devam ediyorum.

Bu arada Nisan'ın başında sınavlarım olduğu için bu kendimi çok sıkıştırmayayım diğer şeyleri yapmak için diyordum. Hani o kadar ciddi olmasa da derslere çalışayım diye. Önceki yıllar gibi bir dolu ders almadım bu dönem çünkü, 4 dersten bir şekilde geçerim diye umuyorum.

The Master's Sun'a başladım sonra. Netflix'i ne zaman açsam ilk başta bana bir süre hep Gong Hyo Jin'in dizilerini önerip durdu. Bu da onların arasındaydı, ama oldukça bilinen ve klasiklerden biri. O yüzden açtım birkaç bölüm izledim. Kötü gelmedi ama daha boş zamanlık sanki. Sonra devam edeceğim. Aynı şekilde Jealousy Incarnate (Don't Dare To Dream)'i de önerince Netflix, ona da baktım biraz. O yüzden bu ara bilmiyorum sanki eski zamanların dünyasında dolanmak biraz daha iyi hissettiriyor hissindeyim. Biri 2013, diğeri 2016 yapımı. Eski zamanlardan kastım bu, bu arada. Taa Ağustos'ta görüp, başladığım ve bir gelip bir gider şeklinde devam ettiğim My Only Love Song'a da bir ara heves geldi bu ay, baya devam ettim ama yine bıraktığım noktadayım. O da 2017 yapımı. Geçen ay da bahsettiğim Cheer Up'ın da yüzdüm yüzdüm son bölümüne kadar geldim, orada duruyorum. Bir türlü son bölümünü izleyemiyorum. Bakalım. Tabi bir yandan da ne zaman kafam karışmış, bunalmış hissetsem Muhteşem Yüzyıl'ı açıyorum. Benim için şu ara "comfort show" işini o görüyor ilginç bir şekilde.

Made in Korea diye 2026 yapımı bir film izledim. Konusunu okuyunca çok başka bir şey hayal etmiştim, ama hayal ettiğimden başka bir şey çıkmış olmasına da memnun oldum. Fena değildi. Ama iyi de değildi. Haftasonu kahvaltısında eşlikçiydi.

İsenbike Togan'ın Tarih Ve Kurgu'sunu okuyorum demiştim geçen ay. Mart'ta ders çalışırım herhalde diye de çok okuyamam demiştim. Yine de okuyabildim.

İşte böyle, dediğim gibi neredeyse tamamen kendimle baş başa kaldığım, dinlediğim, izlediğim, okuduğum, düşündüğüm bir Mart'tı. Ağaçlar çiçeklerini açtı ama gökyüzü hiç açmadı. Açan çiçeklerin renklerini hiç fark edemeden, kar gibi yerlere yağmalarını izledim. Baharları hiç sevmediğimi anladım bu yüzden. Hep bir arada kalmışlık, hep bir belirsizlik zamanı. Hava ısınacakmış gibi ama soğuk. Güneş gelecekmiş gibi ama hep bulut. Doğa uyanacakmış gibi ama diğer yanda karlar, karanlık. Ben her şeyin net olanını seviyormuşum demek ki. Sıcaksa sıcak, soğuksa soğuk. Yoksa yok, varsa var.

Xena ile Mitoloji Saati 10 ~ Xena : TWP 105 - The Reckoning

2026-03-29T20:38:00.001+03:00

Önceki bölümde eski karanlık hayatından pek sevdiği bir dostuna veda edişini izlediğimiz Xena, bu bölümde ise yine onu eski haline döndürmek için tuzak kuran savaş tanrısı Ares'in oyununa düşüyor. Xena ile Gabrielle yine bir yerden bir yere yürürlerken saldırıya uğramış bir avuç köylüyü görüp yardım etmek için duruyor Xena. Gabriel o sırada bir yerlerde, neyse. Xena köylüleri kurtarmaya çalışırken adeta kendini bir sith lordu gibi gizleyen bir Palpatine ile dövüşüyor. Kafa kafaya bir dövüş olunca bu Xena ulan kim benim seviyemde böyle dövüşebilir ki derken siyah pelerinli adam birden ortadan kayboluyor ve eli kanlı Xena'yı olay mahallinde bulan diğer köylüler de yargısız infaza yelteniyor. Gabrielle'in Ally McBeal olma çabalarının arasında Xena, Ares'in gerçek niyetiyle karşılaşıyor. Ares diyor ki bak bunların hepsini ben ayarladım ki sen yine benim en sadık kullarımdan ol diye. Gel yine eskisi gibi savaş, ortalığı yak yık, benim ordularımın generali ol. Tabi bunları en cezbedici, en baştan çıkarıcı ve seksi ifadesiyle söylüyor habire Xena'ya. Sonunda Ares, Xena'yı oyuna getirmeye çalışırken Xena onu oyuna getiriveriyor ve seçtiği aydınlık yolda yürümenin zorluklarından bir kere daha kurtulmuş oluyor.

16 Ekim 1995'te yayınlanan bu birinci sezonun 5.bölümü ilk defa savaş tanrısı Ares'i kanlı canlı görmemizin yanında - ki Xena evreni için bir dönüm noktasıdır bu -, Xena'nın sadece çok iyi dövüşen bir savaşçı değil aynı zamanda aklını da çok iyi çalıştıran bir stratejist olduğunu da görmemiz açısından önemli bir hikayeye sahip. Ayrıca Xena ile Gabrielle arasındaki dinamiklerin de çok güzel oturmaya başladığının izlerini fark edebildiğimiz bir bölüm. Xena'nın Gabrielle'i neredeyse bir ahlaki ve insani pusulası olarak gördüğünü anlıyoruz. Gabrielle'in ise Xena'nın karanlık yanını görüp, yine de tanıdığı Xena'ya herkesten ve her şeyden çok güven duyuyor oluşunun kararlılığıyla hareket edişini görüyoruz. Dahası Gabrielle'in Xena'nın kararlarına da güven duyduğunu ve sözlerini dinlediğine şahit oluyoruz. 6 sezona yayılacak bu iki kadın arasındaki dostluğun sağlam temellerini oya gibi ince ince işlediklerini söyleyebiliriz böylece.

Benim de sevdiğimi bölümlerden biridir The Reckoning. Öyle çok çok sevdiklerimden değil ama en azından geçtiğimiz iki bölüm boyunca oflayıp puflamamdan anlaşılabileceği üzere bu bölüm benim için daha dayanılabilir bir hikaye sunuyor. Tüm sinirli köylüler ve adalet arayışı konusu ve sahneleri beni pek sıksa da Ares'in Xena'nın aklını manipüle etmek için kullandığı başka diyarlara geçme gibi sahnelerin o zamana (daha doğrusu prodüksiyonun daha önceki bölümlerde gördüğümüz pespayeliğine) göre oldukça incelikli ve iyi durması keyif aldığım şeylerden biridir mesela. Bir de hakikaten çocuk aklımla o kadar da takdir edemediğim Kevin Smith'in Ares halini şu yaşımda daha da deli bulduğumu söylemem gerek. O zamanlar bana çok gıcık ve çirkin gelirdi (erkek zevkimin Candy'deki Anthony ve Sailor Moon'daki Mamoru olduğu zamanları kastediyorum yani), keşke hiç çıkmasa şu diye diye izlerdim. Ama şimdi görüyorum ki oynarken o da çok eğleniyormuş gibi görünüyor. Hem bir yandan çektikleri şeyin absürtlüğüne ve prodüksiyonun ucuzluğuna gülecekmiş gibi dururken bir yandan da işini hakkıyla yapmaya çalıştığını ve neredeyse ciddiye aldığını görebiliyorsunuz. Çok çok keyifli onu Ares olarak izlemek. 2002'de genç yaşta bu dünyadan ayrılmasına insan her defasında inanamıyor. Neyse, mitolojimize ve hikayelerimize geçelim.

Kevin Smith de sonradan bu yapıştırma sakalı düşmesin diye bölüm boyu yüzünü oynatmadığını söylemiş :D

Ares'ten daha önce "The Gauntlet"te ve "Unchained Heart"ta biraz bahsetmiştik. O zaman da Ares'in, Olimpos tanrıları arasında savaş, savaş tutkusu, cesaret ve toplumsal düzen tanrısı olduğunu, Antik Yunan sanatında ya savaşa hazırlanmış, sakallı olgun bir savaşçı ya da miğfer ve mızrak taşıyan, sakalsız, çıplak bir genç olarak tasvir edildiğini söylemiştik.

Ares, tanrıların kralı ve kraliçesi Zeus ve Hera'nın oğlu ve tanrıçalar Eileithyia ve Hebe'nin kardeşi. Üvey kardeşleri arasında Athena, Afrodit, Apollon, Artemis, Hermes, Dionysos ve Hephaistos var. Ares'in tanrıça Afrodit'ten Deimos (Korku), Phobos (Dehşet) ve Harmonia (Uyum) adında üç çocuğu var. Kızı Harmonia'nın kızı Semele, tanrı Dionysos'un annesi aynı zamanda. Evet Olimpos tanrılarının aile ve soy ağaçları Ptolemaioslarınkinden daha fena olabiliyor.

Ares'in ayrıca çok sayıda ölümlü çocuğu da var. Bunların çoğu babalarının şiddet eğilimini miras almış oluyor ve mitolojide genellikle kötü adam rolünde yer alıyorlar. Şaşırdık mı?

Ares'in en belirgin özelliği, sivri uçlu bir savaşçı miğferi. Tanrıların ziyafetleri gibi sahnelerde bile, miğferini takmış veya elinde tutarken tasvir ediliyor. Tanrının diğer özellikleri arasında kalkan, mızrak ve bazen de kınında bir kılıç bulunuyor. Kalkanı genellikle bir tür amblemle süslenmiş olsa da, antik sanatçılar tanrıya özgü bir şey yerine, standart repertuarlarından genel bir amblem kullanmışlar hep.

Ares genellikle kısa bir tunik, göğüs zırhı, miğfer ve dizlik giyen standart bir Yunan savaşçısı gibi giyinir görünür hep eserlerde. Göğüs zırhını genellikle onu basit bir tunikle göstermek için koymamış oluyorlar ve bazen de miğfer ve kalkan dışında çıplak olarak tasvir edilmiş oluyor. Ares'i antik Yunan sanatında tanımlamak oldukça zor olabiliyor bu yüzden, çünkü onu diğer savaşçı figürlerinden ayıran çok az şey kalıyor. Haliyle normal bir savaşçı mı yoksa Ares mi var eserin üzerinde, tanımlayabilmek güçleşiyor.

Ares'in kutsal hayvanı yılan. Ayrıca, eski kehanetlerde savaş, isyan ve kötü şansın habercisi olarak tanımlanan akbaba ve bazı baykuş türleri gibi belirli kuşlarla da ilişkilendiriliyor. Tanrının mitolojideki en ünlü hayvanları, Ares tarafından Altın Post'u korumakla görevlendirilen bir yılan olan Kolhis Ejderhası ve Teb yakınlarındaki kutsal su pınarını koruyan dev bir yılan olan Ismenian Ejderhası.

Ulusal Roma Müzesi'nden bir klasik dönem Ares'i

Yunan mitolojisindeki Ares'in karakterini, savaşla bir şekilde bağlantılı olan diğer tanrılarla karşılaştırarak daha iyi anlayabiliriz. Athena, savaş konularında düşünceliliği ve bilgeliği temsil eder ve savaşın yıkımları sırasında insanları ve yerleşim yerlerini korur. Ares ise, cesurca bir kuvvetin kişileştirilmesinden başka bir şey değildir ve savaşın tanrısı olmaktan çok, savaşın kargaşasının, karışıklığının ve dehşetinin tanrısıdır. Kız kardeşi Eris savaşı başlatır, Zeus savaşın gidişatını yönlendirir, ancak Ares savaşın kendisine aşıktır ve savaşların gürültüsünden, insanların katledilmesinden ve şehirlerin yıkımından zevk alır. Bu tanrının yıkıcı elinin, veba ve salgınların yol açtığı yıkımlarda bile etkili olduğuna inanılmış. Ares'in bu vahşi ve kana susamış karakteri, onu diğer tanrılar ve kendi ebeveynleri tarafından nefret edilen biri yapar.

Yunanlar Ares'i ezici fiziksel gücüyle her zaman galip gelen bir varlık olarak pek de mantıklarına yediremediklerinden onu, daha yüksek güçlerle karşılaştığında genellikle yenilir biri olarak tasvir ederler. Athena'nın da yardımıyla Diomedes tarafından yaralanır mesela. Bir keresinde tanrılar ölümlülerin savaşında aktif rol almaya başlayınca, Athena Ares'e karşı çıkar ve ona güçlü bir taş fırlatarak onu yere serer. Bu durumla mesela Xena'nın bu bölümde Ares'le savaşarak, bir ölümlü olmasına rağmen neredeyse onu yenecek kadar iyi dövüşmesinin paralelliğini görebiliriz.

Devasa Alodalar da onu yener ve zincirler, Hermes tarafından kurtarılıncaya kadar on üç ay boyunca esir olur. Ayrıca oğlu Cycnus yüzünden savaştığı Herakles tarafından da yenilir ve Olimpos'a geri dönmek zorunda kalır. Bu Cycnus'tan da "Chariots of War" bölümünde bahsetmiştik.

Bu vahşi ve devasa, ama aynı zamanda yakışıklı tanrı, Afrodit'i sever ve Afrodit tarafından da sevilir: Afrodit, Adonis'e aşık olduğunda, Ares kıskançlığından ayıya dönüşür ve rakibini öldürür. Ki bu Afrodit'i de ikisi arasındaki münasebetleri de ilerleyen sezonlarda göreceğiz.

Trakya kabilelerinin savaşçı karakteri, tanrının ikametgahının bu ülkede olduğuna, burada ve Scythia'da ibadetinin başlıca merkezlerinin bulunduğuna dair bir inanca yol açmış. Scythia'da kılıç şeklinde tapınılırmış (evet böyle yani heykellerini falan koymuyorlar da hani işte kılıca tapınıyorlar yani) ve ona sadece atlar ve diğer büyükbaş hayvanlar değil, insanlar da kurban edilirmiş bu yüzden.

Ayrıca Kolhis'te de tapınılırmış ve burada altın post, ona adanmış bir korudaki bir meşe ağacına asılırmış. Stymphalian kuşlarının yaşadığına inanılan ve Ares, Aretias, Aria veya Chalceritis adası olarak adlandırılan Kolhis kıyısı yakınlarındaki ada da onun kutsal yerlerinden biriymiş.

Yunanistan'ın kendisinde ise Ares'e tapınma çok yaygın değil. Atina'da Alcamenes tarafından yapılmış bir heykeli içeren bir tapınağı varmış. Lakonya'daki Geronthrae'de ise yıllık bir festivalin kutlandığı, kadınların tapınağa yaklaşmasına izin verilmeyen bir koruluklu tapınağı varmış. Aşırı toksik bir maskülenlik yaymıyor mu sizce de Ares kültü? Neyse. Sparta'da, tanrının zincirlenmiş halini gösteren eski bir heykel varmış; bu heykel, savaşçı ruhun ve zaferin Sparta şehrini asla terk etmeyeceğini gösteriyormuş. Sparta'da Ares'e insan kurbanları sunuluyormuş (Apollodorus'un yalancısıyım bu konuda valla). Bu tanrının tapınakları genellikle kasabaların dışında inşa ediliyormuş; muhtemelen düşmanların yaklaşmasını engellemek için.

Yunanistan'ın kuzeyindeki ülkelerde Ares ve ona tapınmayla ilgili tüm hikayeler, onun bu ülkeye Trakya'dan getirildiğini gösteriyor gibi görünüyor; Yunanların en eski şairleri tarafından tanımlanan tanrının tüm karakteri, sanat eserlerinde temsil edilmeye pek uygun görülmemiş gibi görünüyor. Aslında Ares'in idealini yarattığı düşünülen Alkamenes'ten (M.Ö.5.yüzyılın ikinci yarısında yaşamış bir Yunan heykeltraş kendisi) önce Ares'in sanatsal bir temsiline dair hiçbir şey duymuyoruz. Tanrının tasvir edildiği az sayıda Yunan anıtı günümüze ulaşmış durumda. Esas olarak sikkelerde, kabartmalarda ve değerli taşlarda görüyoruz onun tasvirlerini. Romalılar, tanrıları Mars'ı Yunan Ares'iyle özdeşleştirmişler ki bu yüzden daha çok Mars tasvirleri görüyoruz ortalıkta.

Ares, Amazon kadınlarının da tanrısı ve onlara savaşçı ruhu bahşeden tanrı. Mitolojide onları Frigyalılara, Likyalılara, Atinalılara ve diğer kabilelere karşı yürüttükleri seferlerde yönlendirmiş ve onun şerefine birçok tapınak inşa etmişler. Ares, Amazon kraliçeleri olan kızlarını birçok savaş ve muharebede aktif olarak destekliyor mitolojide. Bu açıdan Xena'ya da kafayı takmasını içeren hikayemiz de bu mitin bir yansıması gibi düşünülebilir.

Bölümün bir noktasında Ares, Xena'yı ikna etmeye çalışırken hangi efsanevi savaşçıyı istersen getiririm diyor. Xena da dalga geçiyor, Hector'u Achilles'i, Agamemnon'u getir kolaysa hepsi gideli çok oldu diyor. Bu arada sonraki bir sezonda bir bölümümüz Troya Savaşı'nda geçecek galiba, o da ayrı bir manyaklık neyse. İşte bu konuda da mesela Troya Savaşı sırasında, Troyalıların safında yer alan Ares, Yunan kahramanı Diomedes tarafından yaralanmış. Diomedes mızrağını Ares'in böyle yan tarafından böğrüne saplayıverince, Ares de acı içinde bağırarak Olimpos'a geri savrulmuş. Dediğim gibi tanrı güya ama gelen vuruyor, giden vuruyor. Xena bile neredeyse yeniyor.

Ares konusu dışında bölüm boyunca duyduğumuz isimlere bakarsak ilk olarak Teracles ile karşılaşıyoruz. Saldırıya uğrayan köylülerden biri. Böyle bir isim yok kaynaklarımızda. Bir diğer saldırıya uğramış köylümüz Doracles. O da yok mitolojide veya tarihte. Diğeri Areolis. O da yok. Üçüncüsü de Polinios. Bu dördü de uydurma isimler yani.

Sonraki ismimiz Grathios. Onu da mitolojide veya tarihte bulamıyoruz. Ancak "grath" İrlanda dilinde tahıl demek. Yerinde bir uydurma olmuş.

Sonraki ismimiz Peranis. Yani Yunan mitolojisinde bulamasak da Hakkari'de bir köyün eski adı olması ilginç.

Bir diğer ismimiz Benitar. Yunan isimlerine bile benzemeyen bu isim haliyle mitolojide yok ama Nepal'de bu isimde bir yer var.

Son ismimiz ise Teresia. Evet İngilizce'de de olan Teresa ismine benziyor. Ama İsveççe hali. Halbuki kökenleri yine Yunanlara uzanıyor. Anlamı kesin olmamakla birlikte, Yunanca yaz mevsimi anlaına gelen θέρος (theros) veya Yunanca hasat etmek anlamına gelen θερίζω (therizo) kelimelerinden türemiş olabilir. Ya da Yunan adası Therasia'nın (Santorini'nin batısındaki ada) adından da gelmiş olabilir. İspanyolca ve Portekizce'de de Teresa olarak geçiyor. İlk olarak 4. yüzyılda Nolalı Aziz Paulinus'un İspanyol eşinin adı olan Therasia kayıtlara geçmesiyle rastlıyoruz bu isme isim olarak.

Gelecek bölümde bir başka mitolojik hikayeye, Titanların hikayesine dalacağız.

Secret Garden {시크릿 가든} (2010)

2026-03-26T11:58:00.002+03:00

Gil Ra Im pek yoksul ve de pek gururlu bir dublör kızımız. Haliyle sene 2010 olduğundan bir böylesi fakir bir dublöre setlerde pek önem verilmiyor, düşüyor yaralanıyor aç bilaç çalıştırılıyor. Ama sesi çıkmıyor, işini aslında çok severek yapıyor. Bir gün bir film setinde onu başroldeki oyunculardan bir tanesini zanneden gıcık bir CEO ile karşılaşıyor. CEO'muz Kim Joo Won, o kadar sinir bozucu, kendini beğenmiş, şımarık bir zengin adam ki aman aman evlerden ırak. Kaderin oyunuyla görür görmez birbirine sinir olan bu iki aşırı farklı insan bir sabah uyandıklarında birbirlerinin bedeninde buluyorlar kendilerini. Bir yandan bu durumu nasıl düzelteceklerini bulmaya çalışırken bir yandan da habire kavga gürültü içinde hayatlarını sürdürmeye çalışıyorlar. Bu da yetmezmiş gibi bir bakıyorlar birbirlerine de aşık olmaya başlamışlar.

Secret Garden, 13 Kasım 2010 ile 16 Ocak 2011 arasında yayınlanan 20 bölümlük bir SBS dizisi. Bu da efsanelerimizden birisi. Yine, kdramalara ilk başladığım senelerde merak edip izlediklerimden. Kdramaların kdrama olduğu zamanlara ait, başrollerindeki Hyun Bin ile Ha Ji Won'u starlık mertebesine çıkaran, body-swap komedilerinin en bilindik örneği. Ama ait olduğu zamanın ruhuna sonuna kadar sadık olduğundan öyle herkesin, özellikle şimdinin kdrama izleyicisinin pek de harcı değil. Görüntüleri, çekim kalitesini ve oyuncuların styling'ini geçtim, karakter açısından da aslında pek çok şeyi gözardı etmezseniz dayanılır gibi değil çoğu yerde. Sabit sabit durup, bakışmalar, pek çok romantizm klişesi, hikayenin kötülerinin klişeliği ve daha bir çok şeye çok da aldırmazsanız aslında pek de eğlenceli olabiliyor. Sonradan izleyen pek çok izleyicinin Hyun Bin'in canlandırdığı CEO karakterimizin toksik davranışlarına takılmasının sebebi de dizinin bu bağlamı. Tıpkı gençken izleyip, çok sevdiğimiz ve bizim için çok değerli olan bazı dizilerin bazı karakterlerinin o zamanlar izlerken pek sevimli geliyor olmalarına rağmen şimdi genel kanının bu karakterlerin çok büyük psikolojik sorunları olan, rahatsız edici karakterler olduğu yönünde olması gibi. 2010 yılının dünyasında CEO Kim Joo Won karakterinin takıntılı bir şekilde dublör kızımızın üstüne gitmesi, habire aslında bir anlamda ona eziyet ederek kendini sonunda sevdirmesi üzerine kurulu ilişki, oldukça romantik veya sevimli gelebiliyordu. 2020'lerin pek öz farkındalığa sahip, pek bilgiç dünyasında onun dizi boyunca yaptıkları aslında kanuni olarak uzaklaştırma kararı çıkarılmasına bile sebep olabilecek şeyler olarak görülebilir. Bana sorarsanız, sene 2017'de izlerken beni pek de rahatsız etmemişti, hatta gülüp geçmiştim.

Pek çok hikayenin kdramaları etkilemesi gibi bunda da aslında biraz Jane Austen'ın klasiği "Pride and Prejudice"ın havası var diye düşünmüştüm izlerken. CEO Kim Joo Won, Darcy'nin suyunun suyu olsa da hikayenin genel havasında ve iki başrol karakterin dinamiklerinde bunu hissedebiliyorsunuz. Sanırım zamanında karakterleri veya hikayeyi rahatsız edici bulmamanın sebebi biraz da bu P&P altyapısının beynime kazıdıklarından gelen reflekstir diye düşünüyorum.

Esasında ise temelini normal bir melodrama üzerine oturtan, fantastik öğeleri hikayenin ilerleme unsuru olarak kullanan, ortaya çıkan komediyi ise melodramanın diğerlerinden farklı olmasını sağlamak için kullanan bir hikaye bu. Efsaneleşmesinin sebebi de aslında bu komedi unsurlarının ve dizinin prodüksiyon büyüklüğünün zamanına göre dikkat çekici olması. Hyun Bin'in giydiği tasarım eşofman takımlarının olay olması, kafedeki sahneden dolayı dudak üzerindeki süt köpüğü olayı ve dizinin bugün hala duyulduğu anda diziyi akla getiren müzikleri bu durumun göstergesi.

En başta dediğim gibi klişe olsalar da karakterler yine de çok iyi yazılmış, bunu diziyi izledikçe anlıyoruz. En başından sonuna yan karakterlerin bile tek boyutlu olmadıklarını, hepsine özenle yazılmış yan hikayeler olduğunu ve ana karakterlerimizin de yaşadıkları her bir durumla birlikte karakterlerini geliştirdiklerini, yeni boyutlar kazanabildiklerini görüyoruz. Haa dediğim gibi yine de kameranın oyuncunun yüzüne yaklaşması, oyuncunun sabit bir şekilde durup, mimik yapması ve bizim de resmen kafamızın içinde yönetmenin kestik! veya şimdi şunu yap bunu söyle! deyişini duyabilmemiz baki. Ona yapacak bir şey yok çünkü sektör henüz bu kadar gelişmemişti.

Tüm bu hikayeyi bize veren senarist de ayrıca bunca yıllık çalışmalarıyla kdrama dünyasında tıpkı bu dizi ve yazdığı diğer diziler gibi efsaneleşmiş isimlerden biri: Kim Eun Sook. Bu diziden itibaren yazdığı her dizi senaryosu olay olmuş durumda. 2012'de A Gentleman's Dignity (benim bunca yıldır hep bir numaram olan dizidir bu ayrıca), 2013'te The Heirs (buna bir bölüm bile dayanamamıştım ama olsun), 2016'da Descendants of The Sun (bundan da bahsedeceğim), 2016'da Goblin (bunu taa zamanında konuşmuştuk), 2018'de Mr.Sunshine (izlenecek listemin en başlarında duruyor bunca zamandır ama çok korkuyorum), 2020'de The King:Eternal Monarch (bundan da bahsedeceğiz), 2022'de The Glory (bunun kalitesini takdir etmekle birlikte kesinlikle izleyemeyeceğim karanlıkta olmasından ötürü bir şey diyemiyorum) ve 2023'te devamı, en son geçen sene de Genie, Make A Wish (ki buna da birkaç bölüm ancak dayanabilmiştim) hep Kim Eun Sook ablanın kaleminden çıkan hikayeler. Görebileceğiniz gibi onun hikayeleri biraz bittersweet denebilecek sonlara sahip, biraz da fazlasıyla kocaman kocaman hikayeler. Güney Kore'de onun efsanevi etkisini şöyle anlatabiliriz aslında, normalde dizilerin haberleri şu oyuncunun bu oyuncunun yeni projesi diye sunulurken onun yazdığı diziler Kim Eun Sook'un yeni projesinde yer alacak oyuncular şeklinde haber ediliyor.

Zamanında bu diziyi izlerken başrollerdeki Hyun Bin ile Ha Ji Won'u da ilk defa izliyordum haliyle. Benim onları izlediğim seneden hemen sonra Hyun Bin'i Memories of the Alhambra'da ve sonrasında da Crash Landing on You'da görme şansı olmuştu tüm dünyanın. 2010'daki o alabildiğine tuhaf halinden çok kısa bir süre bu iki dizideki karizmatik ve olgunlaşmış Hyun Bin benim için cidden şaşırtıcı olmuştu. Ha Ji Won'u ise aynı hevesle 2019'da Chocolate'ta izlemeye çalışıp, dayanamamıştım. Secret Garden'da biri 28 biri de 32 yaşında, kariyerlerinin en başında değiller ama henüz şimdiki star hallerinde değiller ve aşırı eğlenceliler. Tabi o zaman çekildiği için o kadar da rahat değiller oyunculuklarıyla ve dediğim gibi biraz fazlaca sabit durmakla geçiyor sahneler ama yine de bu ikisinin birbirlerinin karakterlerine bürünmüş halleri ve oyunculukları diziyi sırtlayan şey. Özellikle Kim Joo Won karakterinin hiçbir zaman beklediğimiz davranışları sergilemiyor oluşu, en romantik anlarda ya da en beklenmedik anlarda dediği veya yaptığı saçma şeyler, ne kadar iyi yazılmış bir hikaye ve karaktere sahip olduğumuzu gösteriyor. Gerçekten Hyun Bin'e dizi boyunca kahkaha attığımı hatırlıyorum.

Lee Jong Suk evlere şenlik bir tipte

Şimdi hemen hemen hiç hatırlayamıyorum ama izlerken yan karakterlere, özellikle Oska karakterine ve onun hikayesine sinir olduğumu hatırlıyorum. Niye bilmem. Yan roldeki Lee Jong Suk'u ise hayal meyal hatırlıyorum ama bu diziyi izlemeden önce 2017'deki While You Were Sleeping'de kariyerinin zirvesinde ve yetişkin bir Lee Jong Suk ile zaten tanışmış olduğum için bu çocuk hali pek alışılabilir bir görüntü değildi. Hele ki şimdi bile kdrama dünyasında dikkatle yaklaşılan eşcinsellik gibi bir konuyu bir miktar temsil eden bir karakter oluşu, o zamanlar için çok büyük bir durumdu.

O zamanlar izlediğim dizilerden bahsedeyim diye birkaç hafta önce karar verip, yazmaya başladıktan sonra kendi yaptığım listeye göre ilerliyordum ki geçen hafta sıranın Secret Garden'a geldiğini görmüştüm. Hımm peki bunu da fırsat bulayım da yazayım dediğimin ertesi günü, iş yerinden arkadaşlarla eve dönmek üzere arabaya binerken arkadaşın bir tanesi aa tam da o kore dizisindeki adam gibi olmuşsun dedi. İkimiz de hiçbir isim telaffuz etmeden, daha fazla cümle kurmadan birbirimizi anlamıştık. Şaşkınlığımla baş başa arabayı çalıştırdım, o anda o curcunada arabadaki kalabalık, muhabbetler, trafik arasında sadece şaşkınlığımla ilerledim kaldım. Çünkü bunu diyen arkadaşım, kore dizileriyle alakası olmayan, serviste her akşam yol boyunca toktikten futbol maçı özetleri izleyen bir erkek. Beni o gün Secret Garden'daki Kim Joo Won'a benzetmesinin sebebi, karakterin bu dizide efsaneleşmiş eşofman takımlarıyla geziyor olmasıydı. Ben de işe o gün yemyeşil eşofman takımımla gitmiştim. Bazen hayat böyle ilginç tesadüflerle insanı gülümsetebiliyor.

Xena ile Mitoloji Saati 9 ~ Xena : TWP 104 - The Path Not Taken

2026-03-22T16:02:00.002+03:00

Xena ve Gabrielle bu bölümde yollarına devam ederken yine bir han gibi bir yere giriyorlar soluklanmak için. Xena'nın herkesi patakladığı saçma bir komedi sekansı eşliğinde genç bir adamın Xena'dan yardım istemesine şahit oluyoruz. Nişanlısı kaçırılan genç adam, Xena'dan nişanlısını kurtarmasını istiyor. İki kanlı bıçaklı krallık birbirlerine aşık olan prens ve prensesleri sebebiyle barış yapmış ancak şimdi bu barış bozulmak üzere. İki krallık da birbirini suçlarken asıl suçlunun haydutlar olduğunu hemencecik anlayan Xena, prensesi kurtarmak için haydutlar krallığı gibi bir yere giriyor. Burası eski Xena'nın çok iyi bildiği topraklar, nitekim eski dostlarıyla da karşılaşıyor. Nihayetinde Xena, prensesi kurtarırken seçtiği bu "redemption" yolunun getirdiği ağırlığı ve eski dostların özlemini yeniden hissediyor.

2 Ekim 1995'te yayınlanan bu ilk sezonunu 5.bölümünde Xena'yı ilk defa eski bir romantik arkadaşı ile görüyoruz. Xena'nın bir başka yönünü görebildiğimiz hikayenin mekanı olan haydutlar krallığı gibi olan saçma yer ise yine önceki bölümlerdeki dandik set prodüksiyonlarından nasibini almış durumda. İki düşman krallığın aşık olan gençleri temasının etrafında savaşı aslında sadece o savaştan çıkar sağlayanların körüklediği ve orkestra ettiği, düşman tarafların ise bu kötücüllerin oyununa geldiği mesajlarını taşıyan bir hikayemiz var. Tüm bunların içinde Xena'nın eski günlerinden tanıdığı dostunu aydınlık tarafa çekme çabasını da izliyoruz. Pek sevdiğim bölümlerden biri diyemem. Bir önceki bölüm "Cradle of Hope" salaklığı ve dandikliğiyle nefretimi taşıyor olsa da en azından üzerine çemkirirken eğlenebiliyorum. Oysa bu bölüm için sadece sıkıcı bir umursamazlık hissediyorum. Ta ki son dakikalarına ulaşıp da Xena'nın (yani Lucy Lawless'ın) kendi sesinden bir cenaze ağıdı dinleyene kadar. Ki aynı zamanda kendisi de yazmış bunu. Bölümün tek artı yanı bu son dakikalarındaki cenaze sahnesi yani.

Bir önceki bölümde dediğim gibi, bu bölümde Gabrielle'in konuşmasından, önceki bölümde Lerna adı verilen bir krallıkta bulunmuş olduklarını öğreniyoruz. Bu bölümde düşman olan krallıkların isimlerinin ise Beocia ve Kolonus/Kolonos olduklarını öğreniyoruz.

Beocia esasında İspanyolca. Antik Yunanistan'da Boeotia adı verilen bölgenin İspanyolcası. Antik Boeotia, kuzeyde Locris, kuzeydoğuda Euboean Kanalı, batıda Phocis ve güneyde Korint Körfezi, Megaris ve Attika ile çevrili. Boeotia'nın güneydoğu kısmı dağlıkken, diğer bölgeler nispeten düz. Düzlüklerin ortasında, 1900'lerin başlarında kurutulan Copais Gölü bulunuyormuş. Gölün taşkınları tarımsal verimliliğe oldukça faydalıymış, ancak aynı zamanda sıtmaya yatkın bataklık bir alan da yaratıyormuş. Antik Yunanistan'ın diğer bölgelerinden farklı olarak, Boeotia'nın ekonomisi neredeyse tamamen tarımsalmış. Boeotia bölgesi birçok kent ve kent-devletinden oluşuyor. M.Ö.338'de Büyük İskender'in babası olan II.Philip tarafından fethedilince tabi kentler yavaş yavaş nüfusunu canlılığını falan kaybediyor. Roma dönemine kadar da neredeyse her savaşta, birlik içerisinde ve tarihi olayda yer alıyor bu bölge.

Kolonos ise günümüzde de var olan bir yer. Antik dönemdeki aynı adlı yerleşimden ismini almış. Antik dönemdeki Kolonos veya Colonus, antik Attika'nın Aegeis klanına bağlı bir yerleşim yeri olup, Sofokles'in yaşadığı yer olarak ünlü ve şairin trajedilerinden birinin geçtiği bir yer. Adını, ovadan yükselen iki küçük ama göze çarpan tepeden almış (hani kolon/sütun gibi yani). Sofokles, bu yerin doğal güzelliklerini şiirinde şöyle anlatır : "Burada, sürekli misafir olan bülbül, şarap rengi sarmaşıkların ve tanrının bozulmamış yapraklarının arasında yaşayan, güneşten etkilenmeyen, fırtına rüzgarından uzak, koyu yeşil ağaçlıkların altında berrak sesiyle cıvıldar. Burada, eğlence düşkünü Dionysos, onu emziren perilerin yoldaşı olarak her zaman yeryüzünde dolaşır."

Sofokles'in "Oedipus Kolonos'ta" adlı oyununun başında, Xenos adlı bir karakter, kör ve dışlanmış Oedipus'a bölgeyi anlatır. Bölgenin deniz tanrısı Poseidon ve insanlığa ateşi getiren Titan Prometheus için kutsal olduğunu iddia eder. Ayrıca, bölgeye adını veren ve şimdi kahraman-tanrı olarak saygı gören eski bir hükümdar ve savaş arabası sürücüsü Kolonos yüzünden de kutsaldır burası. Daha sonra Oedipus, Eumenidler'e orada sığınmasına izin vermeleri için dua eder. Oyunun sonunda Oedipus'un ölümü ve gömülmesi anlatılır, ancak mezarının kutsallığının ihlal edilmemesi için yeri gizli tutulur.

Yani bu bölümde birbirlerine düşman olarak gösterilen iki krallıktan biri tarihte birçok kent devletini içinde barındıran bir bölge, diğeri de Atina kentinin bir banliyösü. Evet yine bir uydurmanın içindeyiz. Sorun yok. Haritamız şöyle:

Bölümde duyduğumuz isimlerden ilki Kolonos'un prensi Agranon. Agranon şeklinde değil ama Agron olarak kullanılan bir ismimiz var tarihte ve mitolojide. İlki, MÖ yaklaşık 1192'de Lidya'nın efsanevi kralı olan, Herodot tarafından Lidya Heraklid hanedanının ilki olarak adlandırılan Agron. Babasının, Herodot'a göre Ninova'nın efsanevi kurucusu ve Asur güneş tanrısı Şanta'nın soyundan gelen Ninus olduğu belirtilmiş. Herodot'a göre, Lidya'daki Heraklid hanedanı 22 nesil boyunca 505 yıl kesintisiz hüküm sürmüş. Hanedanın sonuncusu, ölüm tarihi MÖ yaklaşık 687 olan Kandaules, bu nedenle Herodot'un hesaplaması Agron'un tahta çıkış tarihini MÖ yaklaşık 1192 olarak gösteriyor.

Diğer Agron ise İlirya'daki Ardiaei kabilesinin kralı olan. Ama onun hakkındaki bilgilerimiz kısıtlı, çünkü burada tarihe geçen o öldükten sonra tahtı kucaklayan eşi Teuta'nın hikayesi. MÖ 227'den MÖ 231'e kadar tahtta kalan kraliçe Teuta, biraz etrafındakilere, biraz da Roma'ya kafa tuttuğu ve sonunda ülkesini Roma'ya teslim etmek zorunda kalmış olsa da akıllıca yönetmesiyle ünlü.

Mitolojideki Agron'umuz ise Eski Yunanca: Ἄγρων kelimesinden gelen ismiyle 'vahşi' veya 'kırsal' anlamını taşıyor. Eumelus'un oğlu ve Byssa ile Meropis'in kardeşi. Kim mi bunlar? Şöyle de kısa bir hikayemiz var. Aile, Kos'taki Meropis'te yaşıyor ve onlara her türlü nimeti veren Gaia'ya tapıyor. Ancak diğer tanrılara karşı oldukça saygısızlar ve dini festivallere falan asla katılmıyorlar. Agron özellikle Athena, Artemis ve Hermes'e karşı saygısız ve biri onu veya kız kardeşlerini bu tanrılardan birinin onuruna yapılan bir ritüele katılmaya davet ettiğinde, daveti reddedip, tanrıları küçümsüyor.

Sonunda, üç tanrı geceleyin Agron'u ziyaret ediyor. Hermes çoban kılığına, Athena ve Artemis ise köylü kızları kılığına giriyor. Hermes, Eumelus ve Agron'u kendi şerefine düzenlenen bir ayin ziyafetine davet ediyor ve Byssa ile Meropis'i, diğer kızların toplandığı Athena ve Artemis'in kutsal korusuna göndermelerini öneriyor. Bunu duyan Meropis, Athena'nın adıyla alay etmeye başlıyor ve bunun üzerine tanrıça onu bir baykuşa dönüştürüyor. Byssa, Leucothea'ya kutsal olan "byssa" adlı bir kuşa ve Agron, Hermes tarafından bir yağmur kuşuna dönüştürülüyor. Eumelus, oğluna bunu yaptığı için Hermes'i azarlamaya başlıyor ve kendisi de bela habercisi olduğuna inanılan bir gece kargasına dönüştürülüyor.

Bölümdeki Agranon'un bunların hiçbirinden esinlenildiğini düşünmüyorum. Sadece sanırım Boecia isminde olduğu gibi İspanyol esintisi karakterin ismine de sürünmüş bence, İspanya'daki Agron kasabasından yola çıkılmış gibi.

Düşman krallıklarımızın diğerinin prensesi ise Jana ismini taşıyor bölümde. Bu isim ise neredeyse tüm Avrupa dillerinde bulunan Ana ya da Anna isminin biraz Makedonya, Sırbistan, Hırvatistan dolaylarında görülen hali. Tarihte veya mitolojide özel bir yeri yok.

Bu arada Tracus/Trakus diye bir yerin bahsi geçiyor ama bu tamamen uydurulmuş bir kelime gibi.

Xena'nın haydutlar krallığının başı olarak bulduğu en büyük haydut ise Mezentius ismini taşıyor. Roma mitolojisinde Mezentius, Etrüsk kralı ve Lausus'un babası. Zalimliği nedeniyle sürgüne gönderilen Mezentius, Latium'a yerleşmiş. Kan dökmekten zevk alırmış ve savaş alanında son derece vahşiymiş; ancak Roma izleyicisi için daha da önemlisi, "tanrıları hor gören" bir kişilik olması. Bu kana susamışlık ve vahşilik anlamında aslında bölümde savaşı destekleyip, körükleyen, savaştan kazanç sağlayan haydut kralı olması oldukça mantıklı olmuş.

Xena'nın geçmişten tanıdığı romantik arkadaşı Marcus ismini taşıyor. Bu Roma tanrısı Mars'ın adından türetilmiş olduğu düşünülen bir isim. Bu, Roma ön adları arasında en popüler olanlardan biri. Ünlü taşıyıcıları arasında MÖ 1. yüzyıl devlet adamı ve hatip Marcus Tullius Cicero (kısaca Cicero olarak bilinir), MÖ 1. yüzyıl politikacısı Marcus Antonius (Mark Antony olarak bilinir) ve 2. yüzyılın önemli imparatoru Marcus Aurelius bulunuyor. Ama mitolojide bir Marcus'umuz yok.

Bir diğer karşılaştığımız isim Dectus veya Dictys. Dictys (Antik Yunanca: Δίκτυς, kelime anlamı 'ağcı/ağ adamı'), Yunan mitolojisinde dört farklı erkeğe atfedilen bir isim.

Birinci Dictys, bir balıkçı ve Seriphos Kralı Polydectes'in kardeşi; ikisi de Magnes ve bir Naiad'ın veya Peristhenes ve Androthoe'nun veya Poseidon ve Cerebia'nın oğulları. Her bir kaynak farklı bir aile söylediği için durum biraz karışık. Danaë ve Perseus'u kıyıya vurmuş bir sandığın içinde (veya balık ağında yakalanmış) bulan kişi bu balıkçı. Onlara iyi davranmış ve Perseus'u kendi oğlu gibi büyütmüş. Perseus, Medusa'yı öldürdükten, Andromeda'yı kurtardıktan ve daha sonra Medusa'nın başını Polydectes'e gösterip onu ve yanındaki soyluları taşa çevirdikten sonra, Polydectes Dictys'i kral yapıyor. İkinci Dictys, Dionysus'u kaçırmaya çalışan ancak tanrı tarafından yunus balığına dönüştürülen denizcilerden biri.

Üçüncü Dictys, Pirithous'un düğününe katılan ve Lapitlere karşı savaşan bir centaur yani at-adam. Pirithous'tan kaçarken kayıp, bir uçurumdan düşüyor. Bir dişbudak ağacının tepesine saplanıp sizlere ömür oluyor.

Sonuncu Dictys ise, Poseidon ve Augeas'ın kızı Agamede'nin Elealı oğlu. Aktör ve Belus'un kardeşi.

Bölümün bir yerinde su tanrıçası Panope'yi duyuyoruz. Yunan mitolojisinde Panopea (Antik Yunanca: Πανόπεια Panopeia) veya Panope (Πανόπη), 'panorama' veya 'güzel kocanın' anlamına gelen bir isim. Mitolojide deniz panoramasının Nereid'i sayılıyor. 'Denizin Yaşlı Adamı' Nereus ve Okyanus perisi Doris'in 50 deniz perisi kızından biri. Bu anlamda evet, senarist en azından bu konuda biraz kitap karıştırmış.

Bir başka duyduğumuz isim de Aescalus. Aeschylus olarak geçiyor tarihte, Antik Yunanca: Αἰσχύλος Aischýlos; yaklaşık MÖ 525/524 – yaklaşık MÖ 456/455 arasında yaşamış, genellikle trajedinin babası olarak tanımlanan antik Yunan trajedi yazarı. Türün akademik bilgisi onun eserleriyle başlar ve daha önceki Yunan trajedisinin anlaşılması büyük ölçüde hayatta kalan oyunlarını okumaktan yapılan çıkarımlara dayanır. Aristoteles'e göre, tiyatrodaki karakter sayısını artırmış ve aralarında çatışmaya izin vermiş. Çünkü eskiden karakterler yalnızca koro ile etkileşim halindeymiş.

Diğer duyduğumuz isimler Brisus ki bu da uydurma, diğeri de Antonius gibi oldukça popüler ve genel geçer bir isim.

Haydutlar kralımızın kalesinin altında bir kaplıca kaynağı olduğunu görüyoruz sonra bölümde. Antik Yunan'da zaten bir dolu kaplıcaya rastlıyoruz.

Prensimizin krallığının arması, hayır sanki Ortaçağ Britanyası'ndayız

Şimdi bu yazı neyin yazısı? Linear A desem değil ama az bir biraz belki Linear B'den esinlenme var

Dediğim gibi bu bölüm, o kadar sıkılarak izlediğim bölümlerden biri ki içinde araştırılacak çok şey de yok. O yüzden biraz ruhsuzum bu bölümde. Bölümün benim için tek izlenebilecek yeri olan sondaki cenaze sahnesiyle bitiriyorum.

Gimbap and Onigiri {キンパとおにぎり〜恋するふたりは似ていてちがう} (2026)

2026-03-18T17:02:00.003+03:00

Park Rin isimli kızımız Tokyo'da animasyon bölümünde yüksek lisans yapan bir Koreli. Kafasının bozuk olduğu bir akşam her yer kapandıktan sonra bir de bakıyor ki aç bilaç kalmış, ilk gördüğü restauranta dalıyor. Tam kapatıp çıkmak üzere olan çalışan Hase Taiga oğlumuz ise bu sülün gibi kızcağızın haline acıyıp azcık bir pilav kalmıştı dur sana bir onigiri sarayım hemen diyor. O akşam bu şekilde tanışan Taiga ve Rin sevgili oluveriyorlar. Onlar sevgili olarak hayatlarında yollarını bulmaya çalışırken Taiga'nın patronu, restaurantın sahibi Taguchi Shigeo amca ile, restaurantın daimisi ve Taiga ile Shieo amcanın dostu Noa kızımızla, Noa'nın eblek erkek arkadaşı ile ve Rin'in Kore'deki okulundan üst dönemi olup şimdi Tokyo'da çalışan Kang Junho oğlumuz ile de tanışıyoruz. Ve Rin mezun olmaya ve iş bulmaya çalışırken geçen süre içinde tüm bu insanların hayatlarında yollarını bulmaya çalışmalarını izliyoruz.

Gimbap and Onigiri, 12 Ocak - 16 Mart 2026 arasında yarım saatlik 10'ar bölüm olarak yayınlanan bir Japonya-Kore ortak yapımı. Aslında senaristi de yönetmeni de Japon, o yüzden ortak yapım mı pek bilemedim. Neyse. Dizinin isminden heyecan yapıp, demek iki ülkenin yemekleriyle falan ilgili sevimli bir romcom izleyeceğiz diyerek hevesle daldığım bu 10 bölümün sonunda sinir hastası olmaktan son anda, finalinin istediğim gibi olmasından ötürü, iyi kurtuldum. Bir de neyse ki her hafta sadece bir bölüm yayınlanıyordu ve o bölümler de 30 dakika civarında olduğu için dayanabiliyordum bir şekilde.

Taiga ve bir Japon dizileri klasiği annesi

Rin'in en az kendisi kadar toksik annesi

Aslında oldukça iyi bir vaatle başlıyor hikaye. Tamam ismi yanıltıyor biraz, konunun o kadar da yemeklerle alakası yok çünkü. Çıkış noktası oymuş gibi görünüyor ama hiç öyle o yemek bu yemek üstünden ilerleyen bir hikaye değil. Hikayenin temel yapısı çok mantıklı, hayatlarının belli bir dönemindeki farklı farklı insanların bulundukları safhayı noktalamaları ve bir sonraki aşamaya geçmeleri üzerine çok samimi bir hikaye. Karakterlerin kişiliklerinin ve hikayelerinin neden bu kadar iyi olduğundan ve bunları neden bu kadar beğendiğimden bahsetmeden önce diziyi tüm güzelliklerine rağmen mahveden şey konusunda nefretimi kusup, bir rahatlamak istiyorum müsaadenizle.

Sinirden o kadar elim ayağım titriyor ki neresinden başlayacağımı bilemiyorum. Öncelikle önümüzdeki en büyük sorundan başlayalım. Park Rin karakterinden. Sonra Park Rin ile Has Taiga arasında var olmayan kimyadan. Sonra Park Rin'i canlandıran Kang Hye Won'dan.

Dizinin ilk başlarında Kang Hye Won'un ifadesiz suratını görüp de yine de daha olayın başındayız, belki bölümler ilerledikçe oyunculuğa ortama falan alışır dedim. Alışmadı. İlerledikçe ifade yapabilmek, duygu belirtebilmek için yüzü bu sefer ürkütücü biçimler almaya başladı. Sanırım yüzüne inanılmaz derecede işlem uygulanmış (benim hissim, fikrim, gerçeğini bilmiyorum tabi), hiçbir mimiğini santim oynatamadığından yüzü kalıp gibi duruyor. Oynatmaya zorladığında ise tüm yüzü geriliyor, yanaklarında, ağzının kenarlarındaki kısımlarda saçma çukurlar meydana geliyor ve gözleri ile dişleri pörtlüyor. Cidden çok ürkütücü bir görünüme bürünüyor.

Evet sinematografi güzel

Tüm bu sıfır oyunculuğun üstüne bir de o kadar toksik bir karakter oynamak zorunda kalması cidden ona da bize de eziyet. Hani biraz sevimli bir karakter yazılmış olsa belki tüm o mimiksizlik bir ölçüde yumuşayabilirdi. Park Rin karakteri bugüne kadar gördüğüm en toksik kız arkadaş, sevgili karakteri. En başından itibaren ekrana, Taiga'ya bağırmakla geçti zamanım, kaç yavrum evladım koş kaç allahını seversen kaç şu kızdan diye diye bitirdim bölümleri. Bence psikoloji bölümlerinde ders niyetine inceleme örneği olarak gösterilmeli bu kız. Her durumda mağdur, her durum onunla ilgili. Her zaman karşısındakinden bir şeyler bekliyor, hep bir beklenti içinde. Bu beklentisi de hep karşısındakinin değişmesi üzerine, onun kendi isteği şekilde davranması üzerine. Çocuğa ilişkileri boyunca bir saniye huzur vermedi. Çok mutlu olmaları gereken bir durumda bile hemen üzülüyor, ağlıyor mesela. Konuşmada eğer çocuk onun istediği şeyleri söylemezse neredeyse süpermarket ortasında kendini yere atıp kriz geçiren bir bebek gibi kriz geçiriyor. Taiga onun istediği gibi mesaj atmazsa olay çıkarıyor. İnsan içinde salak saçma hareketler yapıyor sanki hevesle geldiği ülkenin kültüründen bihabermiş gibi, Taiga yavrum da yazık bir an utanır gibi olunca gene kriz geçiriyor kızımız.

Bir de dizi şey demeye çalışıyor hani bu Park Rin sayesinde Taiga kendini buldu, gelişti. Alakası yok. Bu kız, çocuğu anca mal etti habire bir göz süzüp, bir kriz geçirerek. Dahası diğer karakterlerin de işte hayatını değiştirdi, aaa Rin çok iyi bir insan falan. Noa'ya ne faydası oldu bu kızın, iki dakika ancak muhabbet ettiler tüm dizi boyunca. Kendisine aşık olan Park Junho'nun salak salak hareketler yapmasına yol açtı sadece, üstüne bir de çocuğu hiç anlamadı, hiç iyi davranmadı, hep kendinden bahsetti, hep kendisiyle ilgilenmesini sağladı, sonra da üzdüğünü bile anlamadı. Junho'ya tek faydası onu Noa ve diğerleriyle tanıştırmış olmasıydı.

Yani saya saya, anlata anlata bitiremem. Tüm dizi Park Rin kızımızın toksik kişiliğinin sahnelerini bir bir sıralamasıyla geçiyor. Ekranda olduğu her an bir başka zehir saçıyor ortaya. Hayır beni neden bu kadar rahatsız etti sonuçta kurgu bir şey izliyorum diyorsanız, cevabım şu: Bu kızlardan gerçek hayatta da var, gördüm, tanıdım ve işin kötüsü tam da dizide olduğu gibi bunlara böyle köpek gibi bağlanan ve hayatlarını kendi istekleriyle eziyete çeviren erkekler var. Yani bu tür insanları bence hastanelere kapatmak gerekiyor. İnsan içinde oldukları süre boyunca diğer herkesin sağlığını bozuyorlar. Neyse küfretmeye başlamadan önce bu bahsi burada bitiriyorum.

Bir diğer olmayan şey de iki başrol arasındaki kimya noksanlığı dediğim gibi. Ama bunun sebebi biraz belli, yukarıda da kustuğum gibi Park Rin karakterini oynayan Kang Hye Won'un duvar gibi oluşu. Erkek başrolümüze hayat veren Akaso Eiji'yi haliyle ilk defa izledim bu diziyle. Kimdir necidir nasıldır hiçbir fikrim olmadan. O da çoğunlukla sabitti ama kendi başına ya da başkalarıyla sahnelerinde bir minik de olsa duygularını hissedebiliyordum, karakterine bir kişilik verebiliyordu. Ama ne zaman iki karakter yan yana olsa ortam çok tuhaflaşıyordu. Havada anlamsız bir tuhaflıkla öylece kalakalıyorlar gibiydi. Hikayenin odağı olan ilişkiyle, karakterlerle ilgili sahneleri atladım bu yüzden çoğunlukla. Onlar ekrana birlikte geldiği anlarda hep ileri sardım. Dayanılacak gibi değildi. Hem bu tuhaflık yüzünden hem de anlattığım toksiklik seviyesinin boğazımı sıkması yüzünden.

Oysa dedim ya aslında çok da iyi düşünülmüş bir hikaye. İki farklı kültürden insanın tesadüfen bir araya gelip, farklılıkları sayesinde birbirlerine aşık olması, kültürlerinden birbirlerine aktardıkları sayesinde birbirlerinin hayatlarında çözümlemelere ve ilerlemelere sebep olması ve dahası onların ilişkisi sayesinde yakın çevrelerinin de hayatlarının iyileşmesi, gelişmesi üzerine pek sevimli bir hikaye. Ama işte uygulamada çok büyük sorunlar var. Oyuncular ve toksik karakterin yanında bir de farklı kültür olayının da tutmaması durumu var. Japon ve Kore kültürlerinin birbirinden o derece bir farklılığı yok. En azından dizide abartmaya çalıştıkları kadar yok. İki ülke insanı birbirini ilk defa görüyor gibi davranıyorlar mesela, haliyle alakası yok. Park Rin kızımızın toksik kişiliğinin özelliklerini kültür olarak göstermeye çalışıyorlar sonra, bak bizde ilişkiler böyle falan gibi salak saçma bir şekilde.

Noa'nın kımıl zararlısı sevgilisini buldum Noa'nın fotosunu bulamadım ya!

Neyse ki yan karakterler ve onların hikayeleri daha sevimliydi de biraz olsun izlenecek bir şeyler vardı. Mesela ekranda ilk belirdiği andan itibaren Noa kızımızın kendisi de hikayesi de her şeyden daha ilginç ve sürükleyiciydi. Bazı bölümleri sırf onun hikayesinde ne anlatılacak diye izledim. Gerçi onun da işsiz güçsüz parazit sevgilisi ile olan ilişkisini algılamakta ve mantığını kavramakta baya zorlandım ama olsun. Yani çocuk senden, tüm gün kırk tane ayrı part time işte çalışıp kazandığın parayı her gün atari salonunda harcamak için istiyor ve sen de teklemeden veriyorsun. Her gün. Çocuk yakışıklı bile değil. Kafası zerre çalışmıyor ve herkesin kandırabildiği bir saf salak. Yani neden? Off allahım böyle de yazınca sanki diziyi kendime eziyet etmek için izlemişim gibi geliyor ama öyle değil ya. Değildir yani herhalde.

Neyse en azından Taiga oğlumuzun hayat yolculuğu ve kişilik gelişimi, kahramanın yolculuğu temasını gayet başarılı bir şekilde doldurabildiği için memnunum. Geçmişinin sancısını anlatmaları, o hayaletlerle adım adım barışması, kendini tanıması, kim olduğunu bulması, hayatını yoluna koyması ve aman artık spoiler olacaksa olsun söylüyorum, o toksik kızdan kurtulması mükemmeldi. Yani budalara konfüçyüslere jackie chanlere şükürler olsun yarabbim kurtarabildi ya kendini o kızdan!

Sungkyunkwan Scandal {성균관 스캔들} (2010)

2026-03-17T14:21:00.002+03:00

Kim Yun Hee, Joseon dönemi Kore'sinde çok akıllı bir genç kız. Dönemin kadınlara sunduğu şartların ve dayattığı kısıtlamaların aksine kendini okuyarak ve yazarak geliştirmiş, ayrıca bu yeteneklerini de ailesini geçindirmek için kullanıyor. Babasını küçük yaşta kaybettiğinden beri annesine ve bünyesi zayıf abisine o bakıyor. Bir gün alacaklılar evlerini ellerinden almaya kalkışınca Kim Yun Hee kızımız son çare olarak erkek giysilerini geçirip üstüne abisinin kılığına bürünüyor. Bu şekilde Sungkyunkwan okuluna girebilirse hem öğrenciyken de maaş alacak, hem de sonrasında devlet memuru olabilecek çünkü. Kim Yun Hee için bu okulun aşırı zor giriş sınavı, ülkedeki pek çok erkeğin aksine bir çocuk oyuncağı. Okula hiçbir şekilde kızlar kabul edilmediği için kızımızın erkek rolünü çok iyi oynaması gerekiyor. Ama kendisini 3 erkek öğrenciyle aynı yurt odasında kalmak zorunda bulunca işler iyice zorlaşıyor. Birisi çok kibirli ve zengin bir aileden gelen Lee Sun Joon, diğeri tam bir playboy olan Goo Yong Ha ve sonuncusu da sert kabuğunun içinde iyi bir insan olan isyankar Moon Jae Shin. Erkek zannettikleri Kim Yun Hee kızımız ile birlikte bu dörtlü, okulun en belalı ve olaylı grubu haline gelip, üstüne bir de ülkenin uzun yıllara yayılan ihanetlerle ve trajedilerle dolu sorunlarına dahil oluyorlar.

Sungkyunkwan Scandal, 30 Ağustos - 2 Kasım 2010 tarihleri arasında 20 bölüm olarak KBS2 kanalında yayınlanan böyle bir dizi. Jung Eun Gwol'un 2007 tarihli aynı adlı romanından uyarlama. Roman sanırım iki kitap halinde. Goodreads'te de öyle görünüyor. Yazarın bir diğer kitabı, Moon Embracing The Sun da 2012'de dizi haline getirilmiş ve henüz izlemesem de kdrama dünyasının bir efsanesi olduğunu biliyorum. Bu dizinin yayınlandığı dönemde nasıl bir ilgi gördüğünü ve ne kadar tutulduğunu bilemiyorum ama benim kdrama izlemeye başladığım ilk senelerde izlediğim ilk diziler arasındaydı ve bunca yıl bunca dizi sonra hala çok çok iyi işlerden biri olduğunu düşünmeye devam ediyorum. Hikaye olarak birçok elementi bir arada bulundurup, yine de oraya buraya savrulmadan ilerleyebiliyor. Odağını kaybetmeden pek çok yan hikayeyi mantıklı bir şekilde işin içine katabiliyor. Altta çok ciddi bir metin üstüne oldukça eğlenceli bir öykü ile hem bir yandan duygularımıza seslenip, bir yandan da iyi bir olay örgüsünün ipuçlarını hep beraber çözerek keyif almamızı sağlayabiliyor.

İzlerken başroldeki Park Min Young ve onun erkek kılığına girmiş bir kadın olması durumu hakkında oldukça ikilemde kaldığımı hatırlıyorum. Ölüp bittiğim Healer(2014)'dan sonra, orada gördüğüm için izlemeye karar vermiştim, hatırlıyorum. Bu dizide tam da başarı basamaklarının ortasına yol alan bir Park Min Young var, henüz 24 yaşında ve evet aslında kafasına da o şapkaları falan geçirince tüyü bitmemiş bir oğlan çocuğu gibi görünebiliyor. Beden dili de o kadar fena değil dizi boyunca, dediğim gibi genç bir erkekten ziyade çocuk gibi algılanıyor görüntüsü. Bu da bir şekilde dizi içerisinde kaynayıp gidiyor. Gözümüz önce bir yadırgasa da sonrasında alışıyor ve hikayenin inandırıcılığı bir aşamaya kadar başarılı gidiyor. Hatta sonraki yıllarda izlediğim bu türdeki kılık değiştirmeler arasında açıkçası en başarılısı bile olabilir.

Başrolünde dörtlü ekibinden diğer üçünün ise sonraki dönemde hayatlarının çok başka yerlere savrulmuş olması bana pek manidar geliyor. Park Yoo Chun (aramalarda çıkmaması için adını buraya yazmasam iyi bile olurdu ama neyse o derece) çok pis skandallara karışıp, pislik bir insan olduğunu kanıtladı mesela. Ya da dörtlünün asi çocuğu rolündeki Yoo Ah In, gerçek hayatta da tam bir isyankar olup, yasaklı maddelerdir odur budur olaylarına daldı daldı çıktı. Şimdilerde daha yeni sektöre dönmeye çabalıyor. Bu dizide onunla ilk defa tanıştığımda bana acayip karizmatik gelmişti (her zamanki gibi şaşırtmıyorum, tabiki sorunlu ve dışarıdan kötü görünüp de içeriden çok iyi olan bad boy tarzına düşüyorum - her zaman). Yine de kendisini 2021'de bir filmde izledim o kadar.

Bir tek dörtlünün pretty boy'u olan Song Joong Ki, bu diziden aldığı popülerlikle devam edip, kaliteli ve önemli şeylerde oynaya oynaya kendini kalburüstü oyuncuların arasına yerleştirdi. Ben onu bu dizide izlediğimde ilk defa görüyordum oyunculuk yaparken. O zamana kadar malum evliliği ve boşanması ile tanışmıştım kendisiyle çünkü sene ben kdrama izlemeye başladığımda bunlar çoktan yaşanmıştı. Yani en azından evlilikleri tüm kdrama dünyasının odağındaydı, ben bu diziyi izlediğimde. İlginç bir başka durum da Song Joong Ki'nin günümüzde de var olan Sungkyunkwan Üniversitesi'nde okumuş olması.

Esas dörtlünün bu diziden sonraki hayatlarında yaşadığı gerçek skandalların yanında bir de üzücü bir durum var. Dizide bu dördüne zorbalık eden kötü öğrenci rolündeki Jeon Tae Soo da bu diziden hemen sonra alkollüyken bir taksici ve polislerle sorun yaşayıp, sektörden çekilmek durumunda kalmış. Sonrasında ekranlara geri dönse de yıllar boyu peşini bırakmayan depresyonla uğraştıktan sonra 2018'de bu dünyadan tamamen ayrılmış. Onun ölümü, ablası Ha Ji Won'u da hatta o kadar etkilemiş ki - haliyle - kariyerinin en tepesindeyken kendini geri çekmiş pek çok şeyden. O zamandan bu yana zoraki birkaç bir şeyde oynamış durumda. Daha yeni yeni geri dönüyor bile denilebilir.

Oyuncuların skandalları ve pek olaylı hayatlarını bir yana koyalım. Çünkü bu gerçekten çok iyi olan dizinin beni sardığı sarmaladığı bir başka konu da bu Sungkyunkwan Okulu. 1398 yılında kurulmuş olan bu okulun ismi başarmak anlamına gelen 성; 成; seong, uyumlu toplum anlamına gelen 균; 均; gyun ve akademi, üniversite anlamına gelen 관; 館; gwan kelimelerinden oluşuyor.

Sungkyunkwan'ın Joseon döneminden kalma dersliklerinden biri

Okul Çin klasiklerinin, Konfüçyüs kanonunun ve çağdaş edebiyatın derinlemesine incelenmesine ve var olan bilginin ulusu yönetmeye ve insanlığın doğasını anlamaya nasıl uygulanacağına odaklanmış. Ayrıca Konfüçyüs bilginlerine adanmış bir shrine olarak da hizmet vermiş ve onları ve öğretilerini onurlandırmak için düzenli olarak ritüellerin yapıldığı bir yer olarak kullanılmış. Joseon döneminde başkent Hanseong'un (günümüz Seul'ü) şehir surları içinde yer alıyormuş.

Sungkyunkwan'ın günümüzdeki hali

Günümüzde aynı yerde eğitim vermeye devam eden Sungkyunkwan Üniversitesi'nin tarihi, eski üniversite, modern üniversite ve çağdaş üniversite dönemlerine ayrılabiliyor. Dizide geçen dönem okulun bu tarihi denilen zamanına yani 1398 ile 1894 arasındaki dönemine denk geliyor. Bu döneminde geleneksel Konfüçyüsçü eğitim uygulanan bir yer.

Kral Taejo döneminde Sungkyunkwan'ın kurulmasından Kral Seongjong dönemine kadar binalar inşa edilmiş durmuş ve okul ulusal eğitim merkezi olarak sağlamlaştırılmış.

1495'ten 1724'e kadar, yani Yeonsangun döneminden Gyeongjong dönemine kadar uzun bir durgunluk dönemi yaşanmış. Bu dönemin başlangıcı, Yeonsangun'un zulmü nedeniyle kısa bir süre kapanmasına denk geliyor ki bu zalimi daha önce Bon Appetit, Your Majesty {폭군의 셰프} (2025) ile Kore Tarihi dersimizde konuşmuştuk. 1505'te Sungkyunkwan, ziyafetlerin düzenlendiği bir yere dönüşmüş. Ertesi yıl Kral Jungjong döneminde eski haline döndürülmesine rağmen, Kore'nin Japon işgali sırasında (1592-1598) Sungkyunkwan yakılmış ve yeniden inşa edilmiş.

1725'ten 1894'e kadar, yani Kral Yeongjo'nun saltanatından Gabo Reformu dönemine kadar bir canlanma dönemi yaşanmış. Siyasi ve akademik canlanma ortamında Sungkyunkwan'daki eğitim hareketlenmiş ve Silhak bilginleri tarafından eğitim sisteminde baya bir reform yapılmış.

Sungkyunkwan'ın modern bir üniversite olarak kuruluşundan (1895) Kore'nin Japon işgaline (1910) kadar ise bir aydınlanma dönemi yaşanmış. 1895'te üç yıllık Çin klasikleri bölümü kurulmuş ve tarih, coğrafya ve matematik gibi çeşitli dersler verilmeye başlanmış. Aynı zamanda, profesör atama sistemi, giriş sınavı sistemi ve mezuniyet sınavı sistemi uygulanmaya başlanmış. Ancak Japon işgali altında (1910-1945), Sungkyunkwan Joseon'daki en yüksek okul olma konumunu kaybetmiş.

15 Ağustos 1945'te Japon İmparatorluğu'nun yenilmesi üzerine (mecburen, atom bombaları...) aynı yılın Kasım ayında Kim Chang-sook, Sungkyunkwan'ı bir eğitim merkezi olarak haydi yeniden canlandıralım demiş. Böylece Sungkyunkwan Üniversitesi, hyanggyo'nun mülkünün bir kısmını ve Konfüçyüs bilginlerinden gelen bağışları toplayarak yeniden kurulmuş.

Böyle bir yerde okumak nasıl olurdu acaba

Joseon dönemindeki eski kampüs, geomancy prensiplerine göre tasarlanmış. Kuzeyde dağlar, güneyde ise suya (Han Nehri ve kampüsün önünden geçen Bansu deresine) bakan bir cepheyle inşa edilmiş. Bu, hem batıl inançlara hem de işlevselliğe dayanıyor. Binaların bu şekilde düzenlenmesiyle güneş ışığı ve rüzgar desenlerinin en ideal halinde olduğu düşünülüyormuş.

Okulun öğretileri ağırlıklı olarak Konfüçyüsçülükle ilgili ve öncelikle öğrencileri devlet hizmetine hazırlamayı amaçlıyormuş. Öğrenciler ayrıca hukuk, tıp, tercümanlık, muhasebe, okçuluk, matematik, müzik ve görgü kuralları da öğreniyorlarmış. Ancak asıl amaç, öğrencilerin yüksek ulusal devlet memurluğu sınavlarını (gwageo) geçmeleri. Çin'deki benzerleri gibi, bu sınavlar da yazma yeteneği, Konfüçyüs klasiklerine dair bilgi ve devlet yönetimi önerileri üzerine. Tıp, tercümanlık, muhasebe ve hukuk alanlarında uzman atamak için teknik konular da dahil ediliyormuş.

Okul kurulduğunda öğrenci sayısı 150 iken, 1429'da 200'e çıkarılmış. Tüm öğrenciler erkek dizide de bahsettiğim gibi ve kadınların kampüse girmesi yasak. Yani kampüse bile girmeleri yasak olduğu için zaten dizide esas kızımızın okula öğrenci olması devasa bir durum.

Giriş sınavları son derece zormuş dizide de gerçeği yansıttıkları gibi ve sadece Joseon döneminin üst sınıfı olan yangban'ların veya kraliyet ailesinin oğullarına izin veriliyormuş. Buraya kabul edilmenin iki yolu varmış. Öğrenciler ya Saengwonsi (생원시) ve Jinsasi (진사시) adlı iki giriş sınavını geçmek zorundaydı ya da Seungbo (승보) ve Eumseo adlı diğer iki sınava girmek zorundaydı. Bu sınavları geçenlere kabul edilme fırsatı veriliyormuş. Dizide esas kızımızın ve diğerlerinin bu türden sınavlara girdiklerini görüyoruz en başta.

Kralımız Yeongjo

Dizimizi 1724'te tahta çıkıp, 1776'ya kadar tahtta kalan Kral Yeongjo dönemine konumlandırıyoruz. Joseon'un 21.kralı Yeongjo oldukça önemli bir tarihi şahsiyet ve onun bu 52 yıllık saltanatı o kadar olay barındırıyor ki filmlerde dizilerde işlene işlene bitiremiyorlar. Ben hep biraz Osmanlı'daki Kanuni dönemiyle benzerlik hissederim ama o kadar da mantıklı değil. En büyük sebebi de 1762'de oğlu Prens Sado'yu idam ettirmiş olması. Yine de Kral Yeongjo, en çok vergi sistemini reform etme ve Tangpyeong politikası (탕평 - Muhteşem Uyum) altında çeşitli grupları uzlaştırma yönündeki ısrarlı girişimleriyle hatırlanıyor. Ancak tüm tartışmalarına rağmen, Yeongjo, Konfüçyüs etiğine göre yönetme çabaları nedeniyle Kore tarihinde olumlu bir üne sahip. Alın işte tıpkı Kanuni gibi kötülükler de yapmış ama olsun çok iyi yönetti diye büyük görülüyor. Peh.

Kral Yeongjo'nun saltanatında geçen bir başka dizi daha izlemiştim ama buraya yazmaya bir türlü fırsatım olmadı. 2020 yapımı "Secret Royal Inspector{암행어사: 조선비밀수사단}" yayınlandığı zaman haftalık izlediğim yine bu dizi gibi o dönemde geçip, yine bu dizi gibi çok da iyi bir işti. Umarım bir gün anlatmaya fırsatım olur. Hatta şurada da bir minik bir şeyler göstermişim. Neyse konumuza dönelim çünkü Sungkyunkwan Scandal'ın hikayesinin okul dışında çok daha önemli katmanları var.

Anlatmaya 1600lerin sonundan başlamam gerekiyor. 13 yaşında tahta çıkan, Joseon'un 19.kralı Sukjong, 1674'ten 1720'ye kadar hüküm sürmüş. Kral Sukjong zeki bir politikacıymış, ancak saltanatı Joseon hanedanlığının en yoğun hizipsel mücadelelerinin yaşandığı bir zaman. Sukjong, kraliyet otoritesini güçlendirmek için iktidardaki hizbi sık sık bir diğeriyle değiştirmiş. Bir anlamda ince bir ip üzerinde cambazlık yaparak yaşamış. Devletin değişmesi/yer değiştirmesi anlamına gelen hwanguk (환국) olarak adlandırılan bu her hükümet değişikliğinde, kaybeden hizip idamlar ve sürgünlerle siyasetten tamamen uzaklaştırılıyormuş. Bununla birlikte, kaotik hükümet değişiklikleri normal halkı önemli ölçüde etkilemiyormuş, kralın da zaten başarmaya çalıştığı buymuş. Hizipler, devletin zenginleri birbirini yerken halkla uğraşamasınlar diye düşünmüş olacak. Bu yüzden saltanatı halk açısından oldukça ferah dönemlerden biri olarak kabul ediliyor.

Sukjong'un başarıları arasında vergi reformu, yeni bir para sistemi ve para biriminin oluşturulması ve orta sınıfın ve cariyelerin çocuklarının bölgesel hükümette daha yüksek rütbeli görevlere getirilmesini sağlayan kamu hizmeti kurallarının liberalleştirilmesi gibi pek çok şey var. Sukjong'un saltanatı döneminde başkentin uzağındaki yerlerde tarımsal kalkınma ve yayıncılık da dahil olmak üzere kültürel faaliyetlerde artış yaşanmış. 46 yıl hüküm sürdükten sonra 1720 yılında 60 yaşında öldüğünde aslında oldukça müreffeh bir ülke geride bırakırken ardında, çok da birbirine girmiş bir hizipler topluluğu bırakmış.

19.kral Sukjong'dan anlatmaya başlamamın sebebi şu, 1718'de Sukjong, kısa süre sonra Joseon'un Gyeongjong'u olacak olan veliaht prensi naip olarak atıyor. Sukjong, 1720'de, yanlarında tarihçi veya kayıtçı bulunmadığı bir halde, Yi Yi-myoung'a Prens Yeoning'i Gyeongjong'un varisi olarak atamasını söyledikten sonra ölüyor. İsimler birbirine girdi gibi gelebilir ama aslında olan şu: Halihazırdaki kral, bir adamına diyor ki büyük oğlum benden sonra kral olsun ama ondan sonra da küçük oğlum kral olsun. Ahanda vasiyetim budur. Ama onca yıl hizipleri birbirine düşürmüş, halkı zenginleştirmiş olan akıllı bir kral bu vasiyeti bir yere kaydettirmeyi akıl edemiyor.

Öyle olunca da ortalık karışıyor. Bu durum, 1721'de dört Noron liderinin idam edildiği bir başka tasfiye hareketine ve ardından 1722'de sekiz Noron üyesinin idam edildiği bir başka tasfiye hareketine yol açıyor. Çünkü her hizip kendi desteklediği veliahtın kral olmasını istiyor. Kral Sukjong'un büyük oğlunu Soron hizbi, diğer oğlunu da Noron hizbi destekliyor. Büyük oğlu, 20.kral Gyeongjong, tahta çıkıyor ama pek bir hastalıklı. Çocukluğunda annesiyle yaşadığı bir kazadan dolayı da çocuk sahibi olamıyor durumda. Zaten 4 yıl ancak kalıyor tahtta ve sağlığı o kadar kötü ki işlere çoğunlukla kardeşi bakıyor.

Bu durum, iktidar mücadelesini daha da şiddetlendirmiş ve büyük bir katliama, yani Shinimsahwa'ya (辛壬士禍) yol açmış. Noronlar krala sonuçsuz kalan şikayetler gönderirken, Soronlar bunu kendi lehlerine kullanmışlar. Noron hizbinin iktidarı gasp etmeye çalıştığını iddia ederek rakiplerini çeşitli görevlerden uzaklaştırmışlar.

Bu hastalıklı Gyeongjeong'un dört yıllık saltanatı boyunca iki büyük katliam olayı yaşanmış. Bunlardan biri, iktidardaki Soron hizbinin, muhalefet Noron'u alt ettiği 1720'de yaşanan Sinchuk-oksa. Diğeri ise, saltanatının 2. yılında, yaklaşık 1722'de gerçekleşen Imin-oksa. Tarih, her iki olayı da Sinim-sahwa olarak adlandırmış. Saltanatı sırasında, batı silahlarını taklit eden küçük silahlar yaptırmış yine de hiçbir şey yapamadı denmesine rağmen ve ülkenin güney kesimlerindeki arazi ölçüm sistemini reforme etmiş.

Dizimiz de işte tam bu konuyu geçmişin baş karakterlerimize yüklediği hikaye olarak baz alıyor. Kral Sukjong vasiyetini yazdırmadan ölmüş, yerine büyük oğlu hastalıklı Gyeongjong geçmiş, o da 4 yıl sonra ölünce yerine ünlü kralımız Yeongjo geçmiş. Yeongjo'nun saltanatının ilk yarısındayız. Dörtlü okul ekibimizin 10 yıl önce olanlar yüzünden yaşadıkları trajedilerin onları bu noktaya getirdiğinden bahsediyor hikayemiz. Bu da tahminen dizimizi 1730'lara yerleştiriyor gibi oluyor. 1720'lerde gerçekleşen bu hizipler arasında mücadele ve katliamlarda esas kızımızın babasının ve dörtlüden isyankar olanın büyük kardeşinin öldürüldüğünü öğreniyoruz. İsyankar kardeşimiz abisinin intikamını almak için şimdiki kral Yeongjo ve yönetimini devirmek için arka planda uğraşıyor mesela. Dörtlü ekibimizin kibirli çocuğu, kralın Sol Eyalet Müşaviri'nin (Left State Councilor) oğlu. Okulda bunlara zorbalık eden öğrenci de kralın Savaş Bakanı'nın oğlu.

Buradan itibaren SPOILER'a başlıyorum. Demedi demeyin.

Bölümler ilerledikçe öğreniyoruz ki 19.kral Seokjong aslında vasiyetini yazdırmış ama saklamışlar. Dizimiz tarihin açık uçlu bıraktığı olasılıkları inceliyor yani. Şimdiki kralımız, 21.kral Yeongjo da bu vasiyeti bulması için esas kızımızın babasını ve isyankar çocuğumuzun abisini görevlendirmiş. Dediğim gibi bu ikisi vasiyeti getirirlerken, Savaş Bakanı'nın talimatıyla öldürülüyorlar. Herkes şimdiki kralı geçmişte olanlar yüzünden suçlarken aslında o hizip çatışmalarında falan hep Savaş Bakanı'nın payı olduğunu falan görüyoruz.

Dizide de gerçekteki kral Yeongjo'nun işleri ve davranışlarına atıfta bulunuluyor olsa da tabi tam olarak gerçekçi bir portre çizilmiyor. Dizide olaylar biraz daha demokrasiye, gelişmeye ve açık fikirliliğe doğru evriliyor mesela. Yeongjo ve onun güvendikleri, ülkede çok büyük değişiklikler yapma hevesinde dizimizde. Halkın ve herkesin iyiliği için çok da o zamanlara ait olmayacak düşüncelerle uğraşıyorlar. Tarihteki kral Yeongjo da aslında ülkesini çok ileri götüren, saltanatı boyunca halkın refahını oldukça artıran bir kral. 16. ve 17.yüzyıllar boyu Kore yarımadasını ezip büzen işgaller ve savaşlardan ötürü mahvolmuş durumdaki ülkeyi toparlayıp, en parıltılı zamanlarını yaşatan kral.

Bu yazı da böyle karman çorman bir halde oradan oraya hoplayıp zıplayıp savrulan bir şey oldu ama neyse. Söz konusu çok sevdiğim bir şeyler olunca düşüncelerimin ve elimin ayarı kayboluveriyor. Neyi nasıl anlatacağımı, sevgimi nasıl ifade edeceğimi bilemiyor oluyorum. Demeye çalıştığım bu dizi, kdramaların kdrama olduğu zamanlara ait, her şeyi kıvamında, dört başı mamur bir dizi. Benim efsaneliklerim arasında.

Boys Over Flowers {꽃보다 남자} (2009) - Tüm bu çılgınlığı başlatan şey

2026-03-14T22:52:00.000+03:00

Geum Jan Di isimli fakir mi fakir ama bir o kadar da gururlu, lise çağında bir genç kızımız var. Yarı zamanlı işlerle harçlığını çıkarmaya çalışan Geum Jan Di, bir gün kaderin cilvesiyle kendisini Shinwa Lisesi'nden burs kazanmış olarak buluyor. Lisenin geri kalanını bu özel lisede okumaya hak kazanıyor diyelim. Bu lise de öyle böyle bir yer değil, aşırı acayip zenginlerin çocuklarının okuduğu deli bir yer. Tabi devlet okullarının köhne sınıflarından bu masal şatosuna transfer olan Geum Jan Di kızımız pek çingene kişiliğinin de etkisiyle ortama uyum sağlayamıyor ve kendisini ünlü F4 isimli öğrenci grubunun hedefi olmuş halde buluyor. Okulun en ayrıcalıklı 4 erkek öğrencisi çocukluktan beri birlikte takıldığı ve etrafta racon kestiği için onlara bu isim verilmiş. Geum Jan Di'yi de hedeflerine aldıkları için başlıyor bir eziyet oyunu.

Boys Over Flowers, orijinal adıyla 꽃보다 남자 (ki bu da aslında çiçekten bile daha güzel erkekler gibi bir şey demek) 5 Ocak - 31 Mart 2009 arasında KBS2 kanalında 25 bölüm olarak yayınlanmış bir dizi. Ama sanırım kdrama dünyası için bir diziden de fazlası. Yayınlandığı dönem kendi ülkesinde olay olmasının yanında, sonraki yıllarda yayınlandığı pek çok ülkede de kore dalgasının yolunu açan çok önemli bir kültürel olay. Esasında Kamio Yoko'nun, aynı anlama gelen "花より男子" isimli mangadan uyarlanmış bu hikaye. 2001 tarihli Tayvan versiyonu var, 2005 yılında Japonya'da uyarlandıktan sonra Koreliler haydi yapalım demiş olacaklar. 2018'de yine çok tutulan bir Çin versiyonu, 2021'de de Tayland versiyonu var. Ve evet, Türkiye'de de "Güneşi Beklerken" adı altında hafifçe esinlenilen bir yan ürünü var diyebiliriz. Yani anlayacağınız bu fakir ama gururlu bir genç kıza önce eziyet edip, sonra aşık olan, arkadaş olan 4 yakışıklı ve zengin genç adamın hikayesi tüm kültürlerde ortak bir duyguyu uyandırıyor galiba.

Bu dizi yayınlandığı sıralarda hayatımın çok başka bir döneminde olduğumdan ve ilk kdramamı izlememe daha 7 sene olduğundan benim bunu izlemem geçen yılın Mayıs'ına ancak denk düştü. Kdrama dünyasına ilk daldığımdan beri haberim vardı tabiki diziden, habersiz olmak mümkün mü? Dedim ya bu dizi, asıl hallyu dalgasını oluşturan şeyin ta kendisiydi çünkü. Ama her önüme düşüşünde başrollerin o saçlarını başlarını görünce bir geri duruyordum. Bir de yaklaşık olarak 2016'den önce çekilen kore dizilerinde hem görüntü kalitesi, kamera filtreleri hem de oyuncuların stilleri konusunda çok büyük farklılıklar olduğunu bunca yıllık deneyimlerinden edindiğim için izlemeye dayanabilir miyim acaba diye şüphe ediyordum. Şüphelerimde pek de haksız değilmişim, izlerken anladım ziyadesiyle. Yine de her şeyin zamanı olduğu gibi bu dizinin de benim için zamanı gelmişti ve izlemem gerekiyordu nihayet.

Tahmin ettiğim gibi pek çok kısımda izlemekte zorlandım. Özellikle Geum Jan Di'nin ailesinin olduğu kısımları atlarken buldum kendimi. Ya da fazlasıyla saçma komedi olması için yazılan yerlerde sahneleri ilerlettim hep. Hikayenin ilk başlarda sürükleyici olması güzeldi, beklemediğim bir şeydi ama sonrasında özellikle 25 bölüm olması için adeta bir melodramaya bağlamaları fazlasıyla sinir bozucuydu. Geum Jan Di'nin başına gelmeyen şey kalmaması ya da yaşamadıkları klişe kalmaması evlere şenlikti. Yarıdan sonra her bir bölümde pıhlayarak yok artık diyerek bölümü ilerlettim. Dizinin ilk yarısında - pek çok kere görmüş olduğum klişeler olmasına rağmen - karakterlerin yaşadığı olaylar eğlenceli geliyordu ama dediğim gibi habire böyle en olmayacak şeylerin olup durması insanın sinirlerini bozuyordu.

Daha sinir bozucu olanı ise Geum Jan Di karakterimizin kendisi. Bilmiyorum belki öyle yazıldığından, belki de cidden kariyerinin zirvesindeki bir Gu Hye Seon'un aşırı abartılı ve cringe oynamasından, bu esas kızımız ekranda yer aldığı süre boyunca dayanılacak gibi değil. Ağzını bükerek ve yayarak konuşması, hep burnu doluymuş gibi çıkan sesi ve habire boynunu kafasını bükmesi, kambur durarak herkese ve her şeye aşağıdan gözlerini dikerek bakması bölümler ilerledikçe insana ağrı veriyor.

F4'ü oluşturan gençlerimizden ikisi ise sonraki yıllarda sektörün devleri haline gelecek isimler. Lee Min Ho ve Kim Bum. Diğer ikisinden Kim Hyun Joong, bir başka kdrama klasiği Playful Kiss'te de oynadıktan sonra hayatında uğraşması gereken başka bir sürü saçma şey olunca ortamdan çekilmek zorunda kalmış gibi görünüyor. Diğer üye Kim Joon da birkaç yan rol dışında sektörden kaybolmuş gibi. Onları bu çocuk hallerinde izlemek - özellikle Lee Min Ho ve Kim Bum'ı - çok ilginç bir deneyimdi benim için. Lee Min Ho, bu dizinin de etkisiyle dünya çapında kızların pek bir aşık olduğu adamlar arasına girmiş zamanında ama ben onu ilk defa 2018'de izlediğimde 2010 yapımı Personal Taste dizisindeydi ve zaten o diziyi de izleyememiş, bırakmıştım. Asıl onu adam gibi görmem 2020'de açıp izlediğim 2016 yapımı Legend of The Blue Sea ileydi. O yüzden Boys Over Flowers'taki Lee Min Ho benim için sadece saçma sapan saçlara sahip, aşırı komik ve eğlenceli bir karakteri canlandıran doğal bir genç adam. Böylesine absürt yazılmış bir senaryoda aslında çok da iyi bir iş çıkarmış bana kalırsa. Ama Kim Bum için aynı şeyi söyleyemeyeceğim. Onunla da ilk defa 2021'de Law School'da tanışmış olduğum için benim bildiğim Kim Bum kocaman bir adamdı ve dahası rol yapabiliyordu. Oysa 2009'daki Kim Bum sadece sabit bir şekilde durup, sözlerini söylüyor. Creepy diyebileceğimiz bir havada sırıtıyor dişlerini göstererek ve karizmatik ve tehlikeliymiş gibi görünmeye çalışan 5 yaşında bir çocuk gibi kalıyor ekranda. Zaten dizideki oyuncuların, özellikle başrollerin hepsinin sorunu bu sabit durup replik söyleme şeklindeki oyunculukları. Herkes durup sahnedeki sırasının gelmesini bekliyor sopa yutmuş gibi. Ya da sanki kamera arkasından birileri arada komut veriyor da şimdi ağla, şimdi gül, şimdi sinirli ol diyormuş gibi hareket ediyorlar.

Bu noktada iki kişiden bahsetmem gerekiyor. Biri, F4'teki esas oğlanımızın ablası rolündeki Kim Hyun Joo, biri de yine aynı erkeğimize nişanlanan zengin kızı rolündeki Lee Min Jung. Dizideki tüm o göz kanatıcı stillere sahip karakterlerin arasında bu iki kadın o kadar güzeller ki...İnci gibi parıldıyorlar. İkisini de daha önce hiçbir yerde görmemiştim. Yer aldıkları hiçbir şeyi izlememişim. Burada o kadar mükemmel göründüler ki gözüme, aşık bile oldum neredeyse. Özellikle bu alttaki resimde gördüğünüz Kim Hyun Joo...Sinir bozucu Geum Jan Di rolündeki Gu Hye Seon'u görmektense keşke her sahnede o olsaydı dedim.

Ama bunların hiçbirine takılmamak gerekiyor çünkü en başta da dediğim gibi, bu, her şeyi başlatan dizi. Sene 2009, teknoloji de bu kadar, prodüksiyon da. Tüm çiğliğine ve cringeliğine rağmen dizi şaşırtıcı bir şekilde kendini izletiyor. Off çok saçma, çok salak diyerek de olsa kendinizi bölümler arasında yol alırken buluveriyorsunuz. Sanırım yine de samimi ve doğal gelen bir tarafı var hikayenin de oyuncuların da. 30larımın sonunda böyle bakmama sebep olsa da hayat, 22 yaşımda ilk defa görüyor olsam ne hissederdim diye düşünmekten de kendimi alamıyorum.

Boyfriend on Demand {월간남친} (2016)

2026-03-13T16:33:00.003+03:00

Seo Mi Rae kızımız bir webtoon prodüktörü olarak çalışıyor. Üniversiteden beri süren ilişkisi 3 yıl önce kötü bir şekilde bittiğinden beri kendini eve kapatmış gibi bir şey. İşe gidiyor, bir an önce evine gelip, sessiz sakin bir şekilde film izleyip, yemek yemek istiyor mesela. İş yerinde de etliye sütlüye karışmamaya, etkinliklere dahil olmamaya ve hiçbir sosyal bağ kurmamaya çalışıyor. Bir gün şirketindeki webtoonlardan biriyle alakalı olarak gelen bir sanal gerçeklik-oyun firması ona yeni çıkardıkları ürünü inceleyip, geri bildirim yapması için deneme sürümü veriyor. İsmi "hazır sevgili" olan bu oyunumsu şey, kadınların oyun içinde yer alan 900 tane erkekten birini seçerek o erkeğe ait olan hikaye içinde oyunu oynamalarına ve sanal randevulara çıkmalarına imkan veren bir tür sanal gerçeklik şeysi (hayal ettiysek gerçeği de olur yakında, fighting! :D ). Seo Mi Rae de açıyor oyunu başlıyor erkekleri denemeye.

Boyfriend on Demand, orijinal adıyla 월간남친 yani aylık erkek arkadaş, Netflix'te 6 Mart'ta 10 bölüm halinde yayınlandı. Tanıtımlarını ilk gördüğümde, kdrama izleyicisi olan pek çokları gibi yuhh neler oluyor diye ekrana bakmıştım. Başroldeki Jisoo'nun önünde neredeyse bildiğimiz tüm kdrama aktörleri geçit yapıyordu. Konusunu anlatırken de dediğim gibi bu sanal gerçeklik şeysi içinde 900 farklı erkek arkadaş profili olduğundan onların - neredeyse her birini - bildiğimiz bir aktör ile göstermeye çalıştıkları için çok şenlikli bir şey çıkmıştı ortaya. Diziyi izlerken de cidden aslında ana konudan çok şimdi hangi tanıdık hikaye içinde bayıldığımız bir aktör çıkacak ekrana diye beklerken buluyorsunuz kendinizi. Şöyle anlatayım: Asıl erkeğimiz Seo In Guk, sanal erkek arkadaşlardan biri Lee Soo Hyuk, biri Seo Kang Jun, biri Ong Seong Wu, bir hikayede Jay Park'ın kendisiyle de randevuya çıkabiliyorsunuz, başka biri Lee Hyun Wook, Le Sang Yi'yi de kısacık görebiliyoruz mesela, hele hele Lee Jae Wook de çıkıyor sanallardan biri olarak, Kim Young Dae geliyor sonra, Choi Si Won'u da karşımızda bulabiliyoruz en son. Öyle bir geçit, varın siz düşünün.

Tabi bu işin eğlencesini oluşturan kısmı. Şimdi doğruya doğruya, tanıtımları ilk gördüğümde bu durumla eğlenmiş olsam da ilk tepkim offf Jisoo mu ama neden şeklindeydi. Daha önce hiçbir dizisini izlemedim ama bunca yıllık kpop camiası hakimiyetimden tanıdığım Jisoo'nun oyunculuğuna ya da yeteneğine güvenmek pek akla yatkın gelmiyordu yani haliyle. Çok iyi bir konu ve hikaye var önümüzde ama Jisoo'nun sebebine hiç edecekler diyerek açtım diziyi yalan yok. Hatta başından sonuna izleyebileceğime bile pek ihtimal vermemiştim. Bir iki bölüm bakar, sinir olur, sonra sadece konuk oyunculara bakıp kapatırım diyordum. Ama şaşırdığım bir şekilde Jisoo beni hiç rahatsız etmedi izlerken. Hatta neredeyse iyi bile geldi.

Ama sanırım en beklediğim şey, hikayenin kendisinin bir şeyler ifade etmesiydi. Tamam, kabul, pek çok temanın üstünde durmadılar ki asıl durulması, irdelenmesi gereken şeyler onlar olabilirdi. Ya da genel anlamda bu hikayeyle ne mesaj verilmek istendiği üzerine çok da bir akıl birliği edilmiş gibi değildi. Ama yine de anlamlı bir hikaye anlatabilmişti dizi. Zaman zaman da insanı durup düşündüren anları yok değildi. Altı çok dolu olmasa da mesela Jisoo'nun canlandırdığı Seo Mi Rae kızımızın kendini iş yeri sosyalleşmelerinden geri çekme çabası, tüm zamanını alan işinden kendisine kalan 3 saati de kendisi için harcamak istemesi gibi şeyler bize aşırı aşırı tanıdık ve haklı gelen, izleyici olarak fazlasıyla bağ kurabildiğimiz durumlar olmasına rağmen pratikte izlediğimiz şeyle çok da ikna edici olmayabiliyordu. Bakıyoruz karakterimiz böyle hissediyor evet, ama onun bunun hissetmesi için çok da haklı bir gerekçesi yok. Gerekçesini geçtim, hareketleri veya konuşmaları veya davranışları pek de öyle istiyormuş gibi değil mesela. Karakterimize alabildiğine dışa dönük ve cüretkar bir kişilik verilmişken bir yandan da kendin soyutlama isteği ifade ediliyor ki kafada hiç oturmuyor.

Oysa erkek başrolümüz olan Park Kyeong Nam karakterimiz tam da böyle bir karakter. Hiçbir şeye karışmak istemiyor ve sadece işini yapıp, ses etmeden kaybolmaya çalışıyor. Ki benim bu hikayede en güzel yazıldığını düşündüğüm karakter oydu. Zaten kdramaların kadınlar tarafından bu kadar beğenilmesinin sebebi de bu bence. Kadınlar, çok güzel erkek karakterler yazıyor kdramalar için. Kadın karakterleri yazmada bu kadar iyi değiller ne yazık ki. Bu yüzden pek çok dizide ekrana yumruk sallamak istediğimiz kadın karakterlerle uğraşmak zorunda kalıyoruz. Saç baş yolduran kadın karakterlerle bizi neredeyse hikayeden soğutuyorlar çoğu zaman. Oysa bir kadının yazdığı bir erkek karakterin ne kadar dolu dolu olduğunu görebiliyoruz. Bu iyi yazılmakla kastettiğim tabiki yakışıklı ya da pamuk gibi erkekler değil, lütfen burada ciddi bir şey anlatmaya çalışıyorum. Karakter olarak, gerçek dünyada asla olmayan ama aslında tam da olması gereken kişilikler yazıyorlar. Burada da Park Kyeong Nam'ın her bir bakışının altı dolu, her bir hareketinin gerekçesini anlayabiliyoruz. Her şeyi bu kadar dolu dolu yazabilmek çok tatmin edici olmalı bir senarist ya da yazar için. Tabi karakterin bize bu kadar iyi geçebilmesinde tüm bu iletimi gerçekleştirmede mükemmel olan Seo In Guk'un da payı büyük. Ben kendisini ilk defa izledim bir dizide, dizilerine denk gelip, ıhıh sonra diye diye erteliyordum mesela. Oysa her rolünde böyleyse onu bir karaktere bürünmüş şekilde izlemek aşırı keyifli bir deneyim olmalı.

Yan rollerdeki oyuncularsa neredeyse her yerden tanıdığım insanlardı. Ve yaptıkları işte çok çok iyilerdi. Özellikle esas kızımızın kankasını oynayan Ha Young'u büyük ihtimalle buradan doğrudan başrollere geçmiş göreceğiz. Gong Min Jung'u ilginç webtoon yazarı olarak izlemek çok eğlenceliydi sonra. Ofisteki ekip de çok kısa ekran sürelerine sahip olsalar da çok tatlılardı. Ama özellikle Kim Ah Young'u artık böyle komedi özellikli yan karakterlerde görmek istemiyoruz hiçbirimiz. Kadın cidden çok tatlı ve güzel ve dahası yetenekli. Ama büyük ihtimalle hiçbir zaman başrol vermeyecekler.

Neyse, demeye çalıştığım gibi, aslında pek de kötü olmasını beklerken aşırı iyi olmasa da yine de iyi bir hikaye ve diziyle karşılaştım Boyfriend on Demand'i izlerken. Bence kesinlikle bu senenin hatırlanacaklarından.

Xena ile Mitoloji Saati 8 : Xena:TWP 104 - Cradle of Hope

2026-03-06T14:46:00.000+03:00

Xena ve Gabrielle, geçen bölüm Gabrielle'in masumiyetiyle ilgili sınavlardan geçmelerinin üzerine bu bölümde de nehir kenarında bir beşik içinde bebek buluyorlar. Bu bebeğin annesi babasını bulalım diye nehrin ilerisindeki köye doğru çıktıkları yolda da bir grup köylünün asarak öldürmeye çalıştığı bir kadını kurtarıyorlar. Bu kadının adı da Pandora çıkmıyor mu? Yok ama o meşhur olanı değil, onun torunu. Çantasında da meşhur kutuyu taşıyor. Kahramanlarımız ellerinde bir bebek ve yanlarında da içinde insanlığın son umudu kalan kutusuyla Pandora ile bir hana girip, süt istiyorlar. Ama absürdlükler burada da bitmiyor. Ulan biz bu bebeği bir sepet içinde nehirde bulduk, anası babası bunu istiyor olsaydı zaten bebeğin o sepette ne işi vardı da biz şimdi gerisin geri onlara teslim etmeye çalışıyoruz diye düşünmeyen kahramanlarımız bir de bebeği almaya gelen kralın askerleri ile dövüşürken de kralın danışmanı Pandora'nın kutusunu alıp kaçmıyor mu? Bitmedi. Kehanete göre bu bebek kralın tahtını ele geçirecekmiş de, o sebeple kralın danışmanı veriyor gazı krala biz bulalım bunu diye. Bu arada kutu, üstündeki kilit torun Pandora tarafından sıfırlanmadıkça kendi kendine açılıyor diye kahramanlarımız geceyarısından önce kutuyu da kurtarmak zorunda kalmıyor mu? Bölümün yazarı Terence Winter büyük ihtimalle bir yerleri açık yattığı bir gecenin sabahında yazmış bu senaryoyu. Başka açıklaması yok.

25 Eylül 1995'te yayınlanan bu birinci sezonun 4.bölümünün konusunu anlatışımdan anlayabileceğiniz gibi hiç sevmiyorum. Yani benim için izlemesi en eziyet bölümlerden biridir herhalde. Çünkü sadece yapay zeka ile yazdırılmış gibi duran senaryosundan da değil bu duygularım. En ucuz ve çiğ duran bölümlerden de biri çünkü. Her şey ve herkes sanki okul müsameresinde hazırlanan bir sahnede yer alıyormuş gibi. Hareketlerde de bir mantık yok, senaryoda da bir mantık yok. Aralarda bir şeylerin devamı olması gerekiyormuş, sanki çekilmiş de o kısım sonra kesilmiş gibi falan böyle çok ilginç bir çalışma olmuş bu bölüm. Hayır bir de neredeyse yıllar boyunca her bir bölümün başında gösterilecek olan jenerikte yer alan sahnelerin hemen hepsi bu bölümden. O da ilginç.

Xena, saraydaki Quarter Moon Festivali'nde egzotik dansçı olarak dans ediyor

İşte bahsettiğim duvar resmi

Bölümün sanatsal olarak yaptığı tercihler de kafa karıştırıcı bir yandan. Normalde Xena evrenimizi evet fantastik bir yerde konumlandırıyoruz ama genel hatlarıyla bir Antik Yunan-Roma, milattan önce birinci binle milattan sonra birinci bin arasında bir hava veriyor normalde. Diğer kültürlere girilen özel bölümler de var evet ama onların zaten ne olduğu belli. Bu bölümde bir sepete konulan bebek hikayesiyle başlıyoruz ki çoğumuzun Tevrat'tan bildiği bu hikayenin Mezopotamya kültürlerinde çok daha erken dönemlerde yazılanları da var. Neyse hemen ardından Yunan mitolojisindeki Pandora ile çarpışıyoruz. Mücadelenin geçtiği han ve kralla danışmanı ve onların masaları döşekleri falan hep Ortaçağ Avrupası vibe'ı veriyor. Sonra bir bakıyoruz kralın sarayında öyle orta bir yerde duvarda yarısı dökülmüş bir duvar resmi var, kralın ölen kraliçesi. Kral ona bakıp bakıp üzülüyor, sanki 19.yy.da şatosunda eski karısının tablosuna bakan bir dük gibi. Bu arada o duvar resmi tam olarak yüzyıllar sonra arkeologların Minos ya da Miken saraylarında buldukları gibi duruyor, hani yeni yapılmış gibi değil de yüzyıllar sonra yarısı dökülmüş de diğer yarısını da İngilizler Fransızlar mala ile söküp parça parça müzelerine götürmüşler gibi. Bu kahkaha attıran görüntüyü geçsek bu sefer de Xena'nın saraydaki kızlarla bir dans gösterisi var, hepsi sanki 10.-11.yüzyıllarda bir Arap sarayında meşk ediyor gibi. Ya da Binbir Gece Masalları'ndan bir sahne gibi. Müzik de öyle, danslar da. Hatta kıyafetler de. Hele son kısımda Xena ile Gabrielle'in bebeği birbirlerine fırlatarak kötü adamlarla dövüşmesi akıllara zarar ziyan. Bu senaryoyu yazan Terence Winter, 5 yıl sonrasında efsane dizi Sopranos'ta da tam 25 bölümde yazarlık yapmış. İnanılır gibi değil.

Bebeği ortaya koyup sepeti onun etrafında sıfıra sıfır örmüşler gibi yapmayı nasıl başarmış olabilirler

Neyse bölümün bize tarih ve mitolojiden neler kattığına bakalım. Bahsettiğim gibi elimizdeki ilk hikaye sepet içinde nehre bırakılan bir bebek. Ve bir kehanetin bir kralın tahtını ele geçirecek bu bebekten bahsetmesi üzerine.

Bu tür hikayeler mitolojide ve tarihte genelde daha mütevazi geçmişlere sahip kralların, sonradan krallıklarını daha meşru göstermek için anlatılagelen ve bu kişilikleri daha efsanevi bir temele oturtmak için oluşturulan bir anlatı şekli. Pek çok kahramanın hikayesinde rastlayabiliyoruz bu yüzden.

Bu bronz kafa Sargon'un da
olabilir onun oğlu Naram-sin'in
de olabilir

En erken rastladığımız bu şekildeki hikaye Akkad kralı Sargon'unki. Kendisinin M.Ö.3.binyılda yaşadığını biliyoruz ancak M.Ö.7.yüzyıla ait bir metinde kendi ağzından doğumuna dair şöyle diyor mesela: "Annem baş rahibeydi, babamı tanımadım. (...) Baş rahibe annem beni gizlice doğurdu. Beni sazdan bir sepete koydu, kapağını ziftle kapattı. Beni nehre attı, nehir üzerime yükseldi. Nehir beni yukarı taşıdı ve su çeken Akki'ye götürdü. Su çeken Akki beni oğlu olarak aldı ve büyüttü. Su çeken Akki beni bahçıvanı olarak atadı." Bahçıvanlıktan sonra talihi yaver giden Sargon kral oluyor haliyle.

Sonra benzer bir hikayeye Hindu destanı Mahabharata'da rastlıyoruz. Karna isimli kahramanımızın doğumu da benzer bir şekilde oluyor. Efsaneye göre, Yadava hanedanından Şurasena adında bir kral ve onun Pritha (sonradan Kunti) adında güzel bir genç kızı var. Durvasa adında bir rishi (Vedik bilgin ve kahin), kralı ziyaret ediyor ve sarayda misafir olarak ağırlanıyor. Şurasena, Pritha'dan Durvasa'nın konaklamasının rahat geçmesini sağlamasını istiyor. Ayrılırken, konaklamasından ve Pritha'nın özenli hizmetlerinden memnun kalan Durvasa, ona teşekkür babında Siddha mantrasını vererek, dilediği zaman herhangi bir tanrıdan kendisine bir çocuk vermesini isteyebileceğini söylüyor.

Kahramanımız Karna manyak savaşıyor temalı heykel Rajastan'dan

Genç (ve haliyle tüm bu yaptıklarından yarımakıllı olduğuna kanaat getirdiğim) Pritha meraklanıyor, mantranın gerçekten işe yarayıp yaramayacağını görmek için bir sabah güneş doğarken, kendisine bir oğul vermesi için herhangi bir ilahi Tanrı varlığını çağırabileceği mantrayı başlatıyor. Güneş tanrısı Surya'yı çağırıyor. O da hoop gelip, al sana bir oğlan diyor. Pritha kafası karışmış ve utanmış hissediyor, herkesin ne düşüneceğinden ve ailesini nasıl utandıracağından endişeleniyor. O zamanlar, Vedik uygarlığına göre, bir kız evlenmeden önce çocuk doğurursa, evlenme olasılığı daha düşük olurmuş diye bu yarımakıllı, yeni doğan bebeği yastıklı bir sepete koyup, sarayın yanındaki küçük Aşvanadi nehrine bırakıyor.

Sepet yüze yüze Charmanwati nehrine ulaşıyor ve nehir onu Yamuna Nehri'ne taşıyor. Oradan da ver elini Ganj Nehri'ne ve oradan da Anga krallığına (antik Bengal) ulaşıyor. Orada, bir arabacının karısı olan Radha tarafından bulunuyor ve Radha, bebek Karna'yı kocası Adhiratha Nandana'ya götürüyor. Hemen evlat edinip, ona Vasushena adını veriyorlar. Kendi oğulları gibi büyütüyorlar. Büyürken, evlat edinen ebeveynleri Karna'ya onu bulduklarını ve evlat edindiklerini anlatıyorlar gereksiz bir şekilde. Bu bilgi Karna'yı etkiliyor, terk edildiği için utanıyor ve bu, destan boyunca öz kimlik duygusunu şekillendiren bir tema oluyor.

The Infant Oedipus Revived by the Shepherd Phorbas, Antoine Denis Chaudet, 1810-1818, The Louvre

Bir başka sepetle nehre bırakılan bebek hikayesi değil ama bu bölümümüzdeki gibi bir krala bildirilen bir kehanete göre öldürülmeye çalışılan bir bebeği içeren hikayemiz ise Oedipus'un hikayesi. Xena ile Mitoloji Saati 5 : Xena:TWP 101 - Sins of the Past'ta bahsetmiştik Oedipus'tan.

Oedipus, Tebai kralı ve kraliçesi Laius ve Jocasta'nın oğlu. Bir süredir çocuk sahibi olamayan Laius, Delfi'deki Apollon Kahinine danışıyor. Kahin, Laius'un doğacak herhangi bir oğlunun onu öldüreceğini söylüyor. Bu kehanetin gerçekleşmesini önlemek amacıyla, Jocasta gerçekten bir oğul doğurduğunda, Laius oğlunun ayak bileklerini deldirip birbirine bağlıyor bebek emekleyemesin diye; Jocasta daha sonra çocuğu yakındaki dağda terk etmesi için bir hizmetçiye veriyor. Ancak, Laius'un istediği gibi çocuğu soğuktan ölmeye bırakmak yerine, hizmetçi bebeği Korintli bir çobana veriyor, o da çocuğu başka bir çobana veriyor. Bebek Oedipus, sonunda kendi çocukları olmadığı için Korint kralı ve kraliçesi Polybus ve Merope tarafından evlat ediniliyor. Küçük Oedipus'a, ayak ve bileklerindeki yaralardan kaynaklanan şişlikten dolayı "şişmiş ayak" anlamına gelen bu isim veriliyor haliyle.

Yıllar sonra, sarhoş bir adam Oedipus'a, kral ve kraliçenin biyolojik oğulları olmadığını söylüyor. Oedipus bu haberi ebeveynlerine (Korint kralı ve kraliçesine) söylediğinde onlar bunu reddediyorlar. Oedipus da diğer herkes gibi soluğu Delphi'deki kahinde alıyor. Kahin ona babasını öldürüp annesiyle evlenmeye mahkum olduğunu söylüyor. Her zamanki gibi detay vermeyen kahin manyaklığı. Gerisi de zaten bildiğimiz o trajik hikaye.

The Finding of Moses, Lawrence-Tadema Alma, 1904, Sotheby’s

En bilindik ve popüler olanı ise bu nehre bırakılan sepetteki bebek hikayelerinin Musa peygamberinki herhalde. Zamanın - ki tam olarak bir tarihe oturtulamasa da popüler kültür genellikle M.Ö.1500-1200 arasına konumlandırıyor - Mısır'ında firavun, nüfusları artan Yahudiler başımıza bela olmasın diyerek ne yapayım ne yapayım diye düşünüp, çözümü haydi tüm yeni doğan erkek çocuklarını öldürelim diyerek buluyor. Bunun üzerine Kuran'da şu türden bir şeyler anlatılıyor (diğer kitaplarda ufak tefek farklılıklarla): Annesi Jochebed'e Tanrı tarafından Musa'yı bir tabuta (çeviride kayboluyoruz aldırmayın, sepet işte) koyup, Nil sularına atması emredilir ve böylece onu tamamen Tanrı'nın korumasına bırakır. Firavunun kızı değil, karısı Asiya, Musa'yı Nil sularında yüzerken bulur. Çocuk sahibi olmadıkları için firavunu onu oğulları olarak tutmaya ikna eder.

Buraya kadar öğrendiklerimize bakarsak ortada bir bebeği korumak için sepete koyup, nehre bırakma hikayesi var ama tam olarak hangi noktada başlamış da diğerleri o hikayeyi tekrar edip durmuş belli değil. Neyse.

Dizideki torun Pandora'mız

Bölümdeki bir başka hikayemiz ise Pandora'nın ve kutusunun hikayesi. Bu konuda söylenecek çok şey var ama hem olabildiğince özetlemeye hem de açıklayarak gitmeye çalışacağım.

Hesiod'un yazdığına göre olay şuradan çıkıyor: Prometheus, ateşi tanrılardan çalıp, insanlara hediye ettikten sonra Zeus da gıcık oluyor insanlara, diyor ki diğer tanrılara gelin biz bunların başına bir bela çıkaralım. Bela diye gördüğü de bir kadın yaratmak. Tüm Olimpos tanrıları bir şeyler atıyor karışıma ve topraktan bir kadın yapıveriyorlar genç cadı Sabrina'nın undan erkek yapması gibi. Bu kadını da kendilerinden ateşi çalan Prometheus'un kardeşi Epimetheus'a eş olarak gönderiyorlar. Bu bizim Pandora oluyor tabi, Zeus da Pandora'nın yanına iyice olayları karıştırmak için bir pithos veriyor. Ağzı kapalı bir küp diyelim biz buna. Antik zamanlarda yiyecek içecek koyulan hani alt kısımda dar, ortası geniş, pişmiş topraktan çanak çömlek yani. Bu pithosun içinde de tüm kötülükler var. Pandora da tabiki kadın olduğu ve kadınlar da pek meraklı olduğu için (Antik Yunan erkek dünyasına gözlerimi nasıl devirdiğimi gösteremiyorum size) açıyor çömleğin ağzını ve içindeki tüm kötülükler belalar kaçıveriyor. Dünya artık tüm o kötülüklerle bugünkü bildiğimiz haline gelmiş oluyor yani. Pandora son anda kapağı kapatmayı başardığında içeride bir tek umut kalmış oluyor ve bu yüzden de o zamanda beri deniyor ki insanlar ne olursa olsun hep umuda sahip olacak.

Pithos dediğimiz şey bu çocuklar, hiç öyle kutu değil yani

Bu hikayede ilk duyduğumdan beri benim aklıma yatmayan bir şey var (sanki her yeri aklıma yatarmış gibi). Çömleğin içinde tüm kötülükler varsa nasıl da umut orada oluyor? Umut kötülüklerden değil ki orada ne işi var? Ya da bu konuda da tıpkı "kutu" konusunda olduğu gibi bir çeviri hatası ile mi karşı karşıyayız? Yüzyıllardır aslında kötülükler diye yazmıyor da dünyanın tüm duyguları falan mı diyordu da yine işgüzar bir Hollandalı çeviri yaparken salladı? Çünkü 16.yüzyılda Rotterdamlı Erasmus abimiz ki kendisi tam olarak tahmin ettiğiniz sisteme adını veren kişi, Hesiod'un Pandora ile ilgili hikayesinin bu kısmını Latince'den çevirirken Yunanca pithos'u hımm bu pyxis'e benziyor diyerek alın size kutu diye yazmak istemiş ve sonra okuyan Avrupalı zeki insanlar da etraflarında hiç pithos görmediklerinden kutudur bu kutu olarak kabul etmişler.

Bu arada bölümde tabiki gerçekten bir kutu olarak yer alıyor Pandora'nın pithos'u. Bildiğimiz tavla kutusu gibi bir dümdüz yatay kutu. Üstünde de Futhark sembolleri, rünler var ki çocukken haliyle hiç dikkatimi çekmemişlerken bugün izlerken kahkaha atmama sebep oldular. Yani Kuzey Avrupa kültürlerine ait olan bu sembollerin en eski örnekleri yamulmuyorsam 9.yüzyıla uzanıyor.

Bu umut konusunda da bu arada dediğim gibi bir çeviri hatası olmasa da algılamada eksiklik olabilir. "Brill's Companion to Hesiod" kitabında da bahsettiği üzere buradaki umut tam olarak o anladığımız sevindirici umut değil de Shawshank Redemption'da da bahsi geçen o aldatıcı beklenti duygusu olabilir. İnsanı yine de umut edip, devam etmeye, nefes almaya, yaşamaya ikna eden o umut duygusu. Pandora'nın kutusunun bize bıraktığı o hediye/lanet de bu umuttur belki işte.

The Making of Pandora, the Niobid Painter yaptı diye düşünülüyor,
yaklaşık M.Ö. 460-450. British Museum

Bölümdeki hikayede karşılaştığımız Pandora'nın ise bu ilk yaratılan Pandora değil, onun torunu olan olduğunu söylemiştim. Şimdi bu ilk yaratılan Pandora ile onun eş olarak gittiği Epimetheus'un bir kızı oluyor, Pyrrha adında. Bu Pyrrha da Teselya kralı Deucalion ile evleniyor ve onların çocuklarından biri bu Pandora kızımız. Bu arada bu Pandora ismi tanrıların armağanı ya da direkt armağan olarak çevriliyor.

Bölümde ayrıca para birimi olarak dinar ismi geçiyor. Ki senaristlerimizin kafasının güzel olduğuna işaret gibi. Çünkü dinar, "denarius" olarak Roma döneminde (M.Ö.211'den itibaren) kullanılan bir birim ama daha popüler olarak bilineni 7.yüzyılda Orta Doğu'da ve İslami kültürlerde ortaya çıkan hali. Antik Yunan'da M.Ö.6.yüzyıldan itibaren drahma isimli bir para biriminden (gümüş yuvarlak bozuk para işte) bahsedebiliriz. Gözle görülür biçimde Antik Yunan'da geçiyor gibi olmasına rağmen Xena senaristlerinin zaten diziyi habire bir Roma dönemine konumlandırmaya çalışmaları bu şekilde ara ara oradan buradan hop hop çıkıveriyor. Sonraki sezonlarda ünlü Julius Caesar'ı bile konuk edeceğiz o derece.

Bölümdeki festivalden anladıkları erkekler sarayda masa başında yer içerken,
Arabistan temalı müzikler eşliğinde dans eden kadınlar

Bir de Quarter Moon Festival diye bir şey oluyor bölümde. Krallıkta kutlanan bu festivalin olduğu gece işte kralın danışmanı askerleriyle sarayda kendilerine ziyafet verip, dansöz oynatıyor. Kültürlerin birbirine karıştığı bu karmaşanın aslı Antik Mısır'da. Yani ismi Quarter Moon Festival olan şey, Antik Mısır'da Osiris'in ölümü ve yeniden doğuşu üzerine yapılan festivallerden biri. Mısırlıların kullandığı takvimde "2 Penip-t 2 Aakhet" tarihi oluyor bu ve bizim yılımızda Temmuz ayının ortası veya sonuna doğru bir zaman denk geliyor gibi. Ama içeriğinde dizideki gibi bir eğlenme şekli olduğunu zannetmiyorum.

Dizideki Lerna krallığı, adeta bir Disney prenses şatosu

Bu bölümde Lerna adı verilen bir krallıkta olduklarını biliyoruz ancak bunu bölümün kendisinden değil, sonraki bölümde Gabrielle'in konuşurken söylediklerinden öğreniyoruz. Modern Myloi köyü yakınlarında, Doğu Mora Yarımadası'nda, Argolik Körfezi'nin batı yakasında yer alan Lerna, Yunan dünyasının en önemli tarih öncesi yerleşim yerlerinden biri. Yerleşim, sadece 5,50 metre yüksekliğinde ve toplam 180 metreye 160 metrelik bir alanı kaplayan alçak bir tepe üzerine yayılmış. Bu tepe, Neolitik dönemden Miken dönemine (MÖ 7. binyılın ortalarından 1. binyıla kadar) yaklaşık 5500 yıl boyunca ardışık yerleşim katmanlarının birikmesiyle oluşmuş. Kalıcı bir yerleşim yeri olarak bu konumun seçilmesinin nedeni, verimli topraklar ve Lerna'nın su kaynakları da dahil olmak üzere bol doğal kaynaklara sahip olması. Ayrıca, denize ve Arcadia dağlarına yakınlığı, sakinlerine deniz ticaret yollarını kontrol etme ve Arcadia'ya geçişi kontrol etme olanağı sağlıyor.

Argolik Körfezi'ndeki Mili köyü yakınlarındaki Lerna, Herakles'in ikinci görevinde öldürdüğü, çok başlı yeraltı su yılanı Lernaean Hydra'ya ev sahipliği yapmasıyla da ünlü. Bölgenin yeryüzü şekilleri ve doğal kaynaklarının ilham verdiği bu efsanelere konu olan güçlü karstik kaynakları mesela varlığını modern zamanlara kadar sürdürmüş.19. yüzyıla gelindiğinde çamur lagününe dönüşen göl ise tamamen yok olmuş.

Lerna'daki bu su kaynaklarını mitolojide Poseidon'un hediye ettiğine inanılıyor. Libya kralının kızları olan 50 Danaid'lerden biri olan Amymone ile işi pişirmesinin üzerine hediye ediyor Poseidon su kaynaklarını. Lerna ayrıca Antik Yunan'da Yeraltı dünyasının bilinen girişlerinden biri. Hatta bu yüzden Demeter onuruna burada Lernaea adı verilen festival de düzenleniyor.

Kralımız Gregor ve ateşlerde çürüyesi danışmanı Nemos

Lerna'nın kralı olarak bölümde King Gregor ile tanışıyoruz. Mitolojide de tarihte de böyle bir krala rastlamıyoruz bulabildiğim kadarıyla. Latince Gregorius'un İngilizce biçimi bu isim, Geç Yunanca bir isim olan Γρηγόριος (Gregorios)'tan geliyor ve "dikkatli, uyanık" anlamına gelen γρήγορος (gregoros) kelimesinden türetilmiş.

Bölümün başlamasıyla birlikte duyduğumuz ilk isim kralın danışmanı Nemos. Belki biraz zorlarsak Yunanca Νεμέσιος (Nemesios) adının Latinleştirilmiş hali olan, Yunan tanrıçası Nemesis'in adından türetilmiştir diyebiliriz. Yunan mitolojisinde Nemesis, intikam ve adaletin kişileştirilmesi olduğuna göre de karakterimizin kötü doğasıyla uyuşan bir isim olmuş. Ya da Latince hiçkimse anlamındaki Nemo olarak da kabul edebiliriz.

Gabrielle ile Ophelia

Sonrasında bebeğimizi kurtarmak için nehre bırakan saray hizmetçisi Ophelia ile onun konuştuğu bir başka saray hizmetçisi Philana ile karşılaşıyoruz. Philana ismi ile gerçekte karşılaşmasak da belki Philinna olarak kabul edersek Yunanca'da "sevgili" anlamına gelen bir sevgi sözcüğü bu. Yunanca φίλος (philos) kelimesinden türemiş ve "arkadaş, sevgili" demek. Bu ismi taşıyan ünlü bir kişi, Makedonya Kralı II. Philip'in üçüncü eşi ve III. Philip Arrhidaeus'un annesi olan Tesalya'daki Larissa'lı Philinna (MÖ 4. yüzyıl). Ophelia ise hepimizin de bildiği gibi Hamlet'in trajik Opheliası olması dışında Yunanca ὠφέλεια (opheleia) kelimesinden türetilmiş ve "yardım, avantaj" anlamına geliyor. Bu, eski bir Yunan ismi olup, şair Jacopo Sannazaro tarafından Arcadia (1480) adlı şiirindeki bir karakter için yeniden keşfedilmiş veya yeniden yaratılmış.

Duyduğumuz bir diğer isim Kastor ya da Castor (anlatırken ikisini de kullanabilirim). Adamlardan birinin ismi olarak kullanılıyor bölümde ama mitolojide aslında çok da önemli bir isim bu. İkizler takımyıldızına ismini veren ikizlerden birinin ismi, Kastor ve Pollux. Yunanca Κάστωρ (Kastor) "üstün olmak, parlamak" anlamına gelen κέκασμαι (kekasmai) kelimesi ile ilişkilendiriliyor. Alternatif olarak, "kunduz" anlamına gelen Yunanca κάστωρ (kastor) kelimesinden türemiş de olabilir deniliyor, ancak Kastor hakkındaki efsanelerde kunduzlardan bahsedilmiyor tabi; kunduz o dönemde Yunanlar için yabancı bir hayvan (sanıyorum o zamanlar Amerika kıtasında yaşıyor olabilirler). Yunan mitolojisinde Kastor, Zeus'un oğlu ve Pollux'un ikiz kardeşi dediğim gibi. İki kardeşi temsil eden İkizler takımyıldızında da bu isimde bir yıldız bulunuyor.

Roma döneminden mermer Castor ve Pollux

Çoğumuz, ortak adlarıyla Dioskuri olarak da bilinen ilahi ikizler Kastor ve Pollux'un öyküsünü bilmeyebilir. Bu Spartalı kahramanlar birçok Yunan mitinde yer alıyor aslında. Jason'ın altın post arayışına katılmışlar, Kalydon yaban domuzu avına gitmişler ve kız kardeşleri Spartalı Helen'i istenmeyen bir talipten kurtarmışlar. Ancak Dioskuriler, benzersiz ölümleri ve ortak öyküleri etrafında oluşan sadık kült ile dikkat çekiyor daha çok.

Castor ve Pollux, güçlü, korkusuz ve yakışıklı genç kahramanların tipik özelliklerinin birçoğunu bünyesinde barındırıyor. İkizler genellikle at üzerinde tasvir edilir ve atlarla ve savaşla güçlü bir şekilde ilişkilendirilirler. Ölümlülere yardıma gelen ilahi bir atlı ikiz çifti kavramı, Hindu mitolojisindeki Aşvin ikizleri ve Litvanya mitolojisindeki Asvieniai ikizleri gibi birçok diğer Hint-Avrupa kültüründe de mevcut.

Kardeşler birbirlerine duydukları karşılıklı sevgi ve saygıyla tanınıyorlar; ayrılmaz en iyi arkadaşlar, birbirlerini destekliyor ve asla tartışmıyorlar. Zamanla, ilişkileri platonik kardeş sevgisinin, askeri yoldaşlığın ve sadakatin ideal bir örneği haline gelmiş oluyor.

İkizler tamamen aynı da değil, her birinin kendine özgü karakter özellikleri var. Castor'un özellikle atlara ve askeri girişimlere karşı bir ilgisi var; yetenekli bir binici ve süvari. Pollux ise gücü, boks yeteneği ve bilgeliğiyle tanınıyor. Kardeşler birlikte birçok önemli maceraya atılırlar mitolojide. Ancak, birçok Yunan mitinde olduğu gibi, birden fazla görünümleri, zaten karmaşık olan Yunan mitolojisi zaman çizelgesine daha fazla kafa karışıklığı katıyor.

Leda and the Swan, Peter Paul Rubens, 1598-1600, Dresden State Art Collection

Dioskurilerin annesi, Aetolia'daki Pleuron Kralı Thestius'un kızı Leda idi. Leda, babasının sarayına sığınan Spartalı Tyndareus ile evleniyor. Tyndareus ve kardeşi Icarius, Sparta'nın yeni taç giymiş kralı Hippocoon tarafından sürgün edilmiş. Kral Thestius, Tyndareus ve Icarius'u ağırladı ve onlar da karşılığında Thestius'un düşmanlarına karşı savunma ve savaşma konusunda yardım teklif ettiler. Sadakatine minnettar kalan Kral Thestius, Tyndareus'a kızı Leda ile evlenmesi için izin verdi. Herakles, Kral Hippocoon'u ve tüm oğullarını öldürdükten sonra Tyndareus ve Leda Sparta'nın kralı ve kraliçesi oldular.

Leda, zamanının en güzel ölümlülerinden biri olarak kabul ediliyordu ve kısa süre sonra bizim pis zampara Zeus'un dikkatini çekti. Zeus, Leda'yı baştan çıkarmak ve onunla birlikte olmak, ayrıca Olimpos Kraliçesi olan karısı Hera'dan sadakatsizliğini gizlemek için zarif bir kuğuya dönüştü. Kuğu kılığına girmiş olan Zeus, Leda'nın kucağına kondu ve peşindeki bir kartaldan korunma bahanesiyle uçtu. Bu ilahi döllenme eylemi, Leda'nın o akşam kocası Tyndareus ile birlikte olmasıyla birleşince, oldukça eşsiz bir gebeliğe yol açtı.

Geleneksel bir doğum yerine, Leda iki yumurta şeklinde doğum yaptı. Her yumurtadan bir ikiz çift çıktı: Bir yumurtadan Castor ve Pollux, diğerinden ise Helen ve Clytaemnestra. Ayrıca, Helen ve Pollux Zeus'un çocuklarıyken, Castor ve Clytaemnestra Tyndareus'un çocuklarıydı. Bu nadir olay, (heteropaternal süperfekundasyon diye bir ismi var ki hey maşallah) bir kadının farklı babalardan ikiz taşıması durumunda meydana gelir ve Herakles'in doğumu gibi diğer mitlerde de görülür. Ancak, mitin daha yaygın bilinen versiyonunda Castor ve Pollux ikiz değil, kız kardeşleriyle birlikte teknik olarak dördüzdür ve sadece biri Zeus'un oğludur; bu da paylaştıkları unvanın tam olarak doğru olmadığını gösterir.

Castor ve Pollux'un en bilinen efsanesi, kız kardeşleri Helen'i kaçıran birinden kurtarmalarıyla ilgilidir. Spartalı Helen, dünyanın en güzel ölümlüsü olarak kabul ediliyordu ve güzelliği Troya Savaşı'nın başlamasında önemli bir rol oynamıştı. Ancak Troyalı Paris tarafından kaçırılmadan önce, Helen henüz çocukken Atinalı ünlü kahraman Theseus tarafından kaçırılmıştı.

Helen'in kaçırılmasının ardından Castor ve Pollux, Spartalı bir ordu toplayıp Atina'ya doğru yürüdüler. Ancak Theseus hâlâ Yeraltı Dünyası'nda hapsedilmişti ve Helen'i annesiyle birlikte Aphidnae'de sakladığını Atina'daki kimseye açıklamamıştı. Yeraltı dünyasında olma sebebi de Theseus'un kardeşine de gidip Persephone'yi kaçırmak istemeleri. Ne kadar gerizekalı erkek varsa Yunan mitlerinde zaten. Eh ama tabi yeraltından bir tanrıçayı eşim yapacağım diye kaçırmaya kalkarsanız, sizi bir güzel enseleyip, hapsederler. Bu sırada ikizler tabi Theseus ile kardeşinin ne haltlar yediklerini bilmeyen Atinalılar'a inanmadılar ve savaş ilan ettiler. Atina kısa sürede ikizlerin eline geçti ve Theseus'un liderliği olmadan Attika'nın geri kalanı da aynı kaderi paylaştı. Sonunda Castor ve Pollux, Helen'i kurtardılar, ancak tatmin olmadılar. Her ikisi de, kız kardeşlerine ve ailelerine yaşattığı sıkıntıdan dolayı Theseus'u cezalandırmak istiyordu. İntikam olarak, Theseus'un annesi Aethra'yı esir aldılar. Aethra, Helen'in hizmetçisi olacak ve Troya Savaşı'nın sonuna kadar onun yanında kalacaktı.

Castor and Pollux, Remigio Cantagallina, 1608, New York Public Library

Bir diğer önemli öyküde Dioskuriler de Argo'nun mürettebatına katılan ve Altın Post'u almak için Jason'la birlikte Kolhis'e yelken açan birçok kahraman arasındaydı. Argonotların isimleri ve mürettebat üyeleri çeşitli kaynaklarda değişme eğiliminde olsa da, Castor ve Pollux tutarlı birkaç üyeden bazıları olarak kalmış. Dioskuriler denizcilikte üstün yeteneklere sahipti ve Argonotlar arasında en iyi denizciler olduklarını birçok kez kanıtladılar. Uzmanlıkları sayesinde Castor ve Pollux, Argo'nun denizde birçok felaketten kurtulmasına yardımcı oldular.

Argo gemisindeki yolculuklarının ardından Dioskuriler, Argonaut arkadaşları Kalydon Prensi Meleager'in önderliğindeki Kalydon yaban domuzu avına da katıldılar. Atalanta ve Meleager sonunda domuzu öldürmeyi başarsalar da, ikizler domuzu at sırtında avlamaları ve domuz yakındaki ağaçlara saklanmasaydı neredeyse öldürücü darbeyi indirmeleriyle tanındılar.

Dioskurilerin, Karadeniz kıyısındaki Pontus bölgesinde Dioskuriler şehrini kurdukları da söylenir. İkizlerin sonunda gökyüzündeki takımyıldızda yerlerini almalarına kadar varan trajik ölüm hikayeleri ise çok manidar. Kız kardeşlerini kaçıranlara karşı bu kadar hiddet dolu olan Dioskuriler, kendileri de ikiz kız kardeşleri kaçırıyor. Hem de başka ikiz kardeşlerle nişanlı olan bu kızları kaçırıp, bir de çocuk sahibi oluyorlar. Haliyle eski nişanlılar bunlara oyun edip, intikam almaya çalışıyor. Sonunda olaylar olaylar ve bunlar birbirine giriyor. Castor ölümcül bir yara alıyor, Pollux da onu kurtarmaya çalışırken yaralanıyor. Castor, Zeus'a yalvarıyor, bak bu senin oğlun hadi ben değilim ama bari onu kurtar. Zeus da bu kardeş sevgisinden pek etkilenip, ikisine yarı ölümlü yarı ölümsüz bir hayat veriyor. İkisini de İkizler takımyıldızına yerleştirerek ayrılmaz yapıyor.

İsim olarak bir de Cynara var bu bölümde. Devedikenleri familyasına ait bir cinsin adından türetilmiş, Yunanca bir "bitki" adı bu; bu cinsin önde gelen üyelerinden biri de mor çiçekli enginar hatta. Muhtemelen Ege Denizi'ndeki Zinara'dan türemiş olabilir isim, bu nedenle aynı zamanda bir "yer" adı olarak da kabul edilir.

Bu bölümde ayrıca Xena'nın ateş üfleme numarasını da ilk defa görüyoruz. Bu bölümde dublör kullanmadan kendisi yapmış bu işi ve çok hoşuna gitmiş olacak ki sonraki pek çok bölümde de yapmaya devam etmiş. Ancak sonra bir bölümde karşısındaki dublörlerden biri yaralanınca yapmayı bırakmış.

Öyleyse daha mantıklı ve düzgün yazılmış bölümlere devam edelim.

Previously on Neverland : February Haze

2026-02-28T18:25:00.000+03:00

Son haftasını saçma bir hastalıkla yataklarda geçirmiş olmamın dışında Şubat ayının nasıl geçtiğini anlamadım. Son haftasının nasıl geçtiğini anladım çünkü her bir gününde allahım bugün de mi kötüyüm diyerek yığıldığım yerden tavana bakarak saatleri saydım.

Şubat başlarken aslında hayatımdaki ilklerden biriyle başladı. Liseden beri bir boşluk olarak duran yere diş takıldı. Protez değil, ne deniyordu böyle dişe? İsmini bir türlü aklımda tutamasam da dişçim önerince geçen yıl, haydi olsun bakalım demiştim. Kontroller, filmler, ölçü almalar, vida takmalar derken ancak bu Şubat'ın başını buldu dişin kendisine kavuşmam. Bir yandan çok çok ilgincime giden bir şey olmasının heyecanı vardı üstümde (nasıl yani şimdi ağzımın içinde yapay bir şey hep benimle olacak nasıl yani nasıl yani? Lensleri bile akşam olunca çıkarıyordum yani!?), bir yandan da artık vücudumda işlemeyen o kadar çok şey var ki ağzıma en son diş konulması gereken o yaşa mı geldim diye üstüme çöreklenen o yıkıcı yaşlılık hissi vardı. Mart ayının ilk haftasında bir tane daha takılacak.

Sonraki hafta gelen ilham perileriyle uzun zamandır hiç yazmadığım kadar yazabildim mesela. Harddiskte duran onlarca yarım word dosyasından bir tanesini açtım ve başladım yazmaya. Yıllardır bu kadar iyi hissetmemiştim. Çünkü iki haftamı alsa da en azından bir romanın ilk bölümünü bitirebildim. Büyük ihtimalle geriye dönüp, birkaç bir şeyi daha değiştirmem veya eklemem gerekecek ama olsun, bu haliyle de olsa bir bölüm yazabildim sonuçta. Aynı hevesle ikinci bölüme geçemiyorum ama. Yine tıkandım. Yani her şey aklımda, parmaklarımın ucuna kadar geliyor ama gene o bir türlü yazamama laneti çöktü. Dur bakalım.

Sonra Cey ile buluştuk, yine dizi izlemeye başlayalım dedik. Moon Lovers'ı onun da izlemesini çok istediğimden ona başladık. Bu kdrama izleme işine yeni girdiğim zamanlarda, 2017'nin ortalarında izleyip şurada da anlattığım dizi, içimde yarasıyla kaldığı için ve izlerken ne yaptığım hakkında hiçbir fikrim olmadığından da öyle bir hezeyana kapılmış halde izleyip bitirdiğim için o zamanlar, hep diyordum ki şöyle sakin bir kafayla döneme, oyunculuklara, kostümlere, olaylara, karakterlere, müziklere falan dikkat ederek izleyebilsem keşke. Bu hevesle izlemeye başladık, daha ilk bölümü ancak izleyebildik. Çünkü ben hemen sonrasında hasta oldum.

Aslında yaklaşık bir aydır ofistekiler hasta. İstanbul'a gidip gelmişlerdi ikisi bir şey için, geldiklerinden beri hastalar. Bir türlü iyileşememişlerdi. Bana bulaşmıyordu çünkü normalde bağışıklığım kendimi korumama yetiyor (doğumumdan üniversiteye kadar her hafta hasta olup içtiğim antibiyotikler ve ilaçlar belki de beni bir uzaylı yapmıştır artık). Hatta onlar da şaşkındı bu durumdan, sana nasıl geçmedi bu hastalık diye. Sonunda regl olacağım tarihe denk gelince tepetaklak oldum. Cey ile diziyi izledik, ertesi gün evde hımm regl oluyorum galiba dedim, sonra gecesinde yatakta boğazımda kuruluk oldu, dedim acaba mı? Pazar günü boğazım iyice acıyordu, ama hala umutluydum. Pazartesi sabahı yatakla bütünleşmiştim, beynim zonkluyordu. İşe gidemedim tabi. Yine de birkaç nezle grip hapı yarına beni iyi eder dedim. Salı sabahı hiçbir şey düzelmeyince doktora gittim, dedim bu geçmiyor diğerleri gibi. Doktor beta olmuşsun dedi, dedim o ne? Artık böyle isimler mi veriyoruz griplere? Antibiyotiksiz geçmiyormuş. Bir dolu ilaçla eve dönüp, yatışıma başladım. Ertesi sabah ilaçların da gazıyla ben giderim işe dedim, çıktım ofise gittim erkenden. Ofiste de ilk başta iyi hissediyordum, öğleden sonra bayılacağım zannettim. Neyse ki çok iş yoktu, anlamsızca bulutlanmış kafamla öylece oturdum. Cuma sabahı uyandığımda haftanın başındaki halimden çok daha kötü olmuştum. Sanki gece boyu kafes dövüşü turnuvasındaymışım da her yerimi kırıp, geri birleştirmişler gibi bir vücutla ve okyanus dalgaları fışırdayan bir kafayla ne yapacağımı bilemedim. Ama bu desen bana çok tanıdık gelmişti. Lanet olası covid'de de aynen böyle olmuştu. Önce boğaz kötü, başka bir yerinde pek bir şey yok, sonra bir gün iyileşiyor gibi oluyorsun, ardından nakavt ediyor. Tamı tamına aynısını oldu. Ama bunun adı betaymış.

O yüzden bu son bir haftadır evde saçma sapan günler harcamış oldum. Elimi ayağımı oynatamıyordum, bugün pazar hala pek de iyi değilim ama yapacak bir şey yok. Oh ne güzel kanepede yatıp, bir dolu izlemek istediğim şeyi izlerim dedim önce mesela doktordan dönünce. Ama sonra fark ettim ki yatarken de rahat değildim, her yerim sızlıyordu, kollarım uyuşuyordu, bacaklarımda sinirler çekiliyor gibi oluyordu. Yine de Bridgerton'ın 4.sezonunun kalan yarısını izleyip bitirebildim. Xena'nın ilk sezonundan 3 bölüm izleyebildim. The Woman King(2022)'i izlemeye çalıştım.. Aşırı merak ettiğim bir filmdi ve lütfen izleyebileceğim gibi olsun lütfen diye düşünüyordum ki yarısından sonrasını izleyemedim. Rahatsız eden şeyleri hissettiğim anda kapattım. Mr.Car and the Knights Templar[Pan Samochodzik i templariusze](2023) diye bir film eklemişim listeme mesela ona bakayım o zaman dedim. O da pek sıkıcı çıktı. Hasta yatmadan önce de Agatha Christie's Seven Dials'ı bitirmiştim, anlattım şurada. Ondan önce de bir akşam bir delilik yapıp, Ölümlü Dünya(2018)'yı açtım, izledim. Bunca yıldır izlediklerimi hesaba katarsak böyle bir filmi (Türk filmini) açıp izlemeye kendimi ikna etmemin ne kadar zor olduğunu tahmin edebiliriz. Yine de yapabildim. Ve eğlendim. Eğlenebildiğim için de mutlu oldum. Demek ki o kadar da tuhaf ve sorunlu değilmişim, ben de normal olabilirmişim dedim. İkincisini de izlemek istedim o hızla ama sanırım o da ayrı bir ikna sürecine ihtiyaç duyacak. A Tourist's Guide to Love(2023) diye bir film de izledim, onu da şurada anlattım.

Sonra kitaplığımdaki kitapları gözden geçireyim, geniş çaplı bir temizliğe girişeyim diye çıktığım yolda bir yandan da kitap okumaya geri dönebildiğim bir ay oldu bu. Aslında Ocak ayında bu yılın ilk kitabını almıştım elime ama onu bitirebilmek Şubat'a kısmet olunca onun verdiği gazla devam edebildim. Ocak'ta başladığım Amin Maalouf'un Doğu'nun Limanları'nı bitirdim önce. Sonra Pınar Ülgen'in Kadınlar ve Cadılar'ını aldım elime ki aman yarabbi, düşman başına. Tam olarak şöyle dedim:

Verilecek yıldız bile yok. Ne diyeceğimi de bilemiyorum. Şaka olmalı herhalde bu kitap. Gerçi kitap bile denilebilir mi bilmiyorum. Aynı yazarın ki kendisi bir akademisyenmiş de aynı zamanda, Orta Çağ Avrupa'sında Kölelik kitabını ve Orta Çağ Avrupa Tarihi kitaplarını da almışım daha önce. Her defasında Orta Çağ Avrupası ile ilgili hem de Türkiye'den bir yazardan kitap görüyorum diye sevinip alıyorum. Her seferinde de aynı hataya düşüyorum. Oysa ne kadar hevesle almıştım bu kitapları. Diğer ikisinde de aynı sorunlar vardı. Belirli bir anlatımın olmaması, konu başlıklarına öylesine bölünmüş görünmesi, belli bir çizgiyi takip etmemesi gibi. Sanki üniversitede bir derse ait dönem boyunca hazırlanan ödevleri peş peşe bölümler diye sıralamış hissi veren bir dizim. Evet bu halde bile olsalar, diğer iki kitabı azimle okumuştum. Çünkü en sevdiğim dönemlerden birini ve hevesle hakkında ne olursa olsun öğrenmek istediğim dönemlerden birini anlatıyorlardı.
Ama bu kitapta artık okunabilecek hiçbir durum yok. Kitabı elimde tutarken çığlık atmak istedim o derece. Sinirden duvarlara vurmak istedim. Paramı gerçekten geri istiyorum ya. Yeditepe Yayınevi'nden şu elimde tuttuğum şeyin parasını geri istiyorum. Diğer kitaplar için dedim ya ödevlerin bir araya getirilmişi diye, hah işte bu kitap o bile değil. Tez konusunu öğrenen öğrenci bilgisayarı açıp, google'a konuyu yazıp arattığında karşısına çıkan her şeyi kopyalayıp bir word'e yapıştırmış, sonra da aralara rastgele sayfalara bölüm başlıkları atmış. Yayınevi de bunu kapalı bir zarfta alıp, hiç açmadan basmış. Tabi üstüne de ilgi çekici bir başlık atarak. Sinirden elim titriyor.

Sonra mecburen kendimi sakinleştirmek ve kitaplara olan inancımı yenileyebilmek adına Morihei Ueshiba'nın Barış Sanatı:Aikido kitabını aldım elime ve bir gün oturup güneşin vurduğu camın önüne, bir yarım saat içinde okuyup bitirdim.

Şimdi de güzel güzel İsenbike Togan'ın Tarih ve Kurgu'sundaki makaleleri okuyorum. Aşırı mutlu oluyorum okurken, Orta Asya ve doğunun uzak taraflarındaki göçebe kültürün en güzel yüzyıllarını, Cengiz Han'ı, Moğollar'ı, Türk boylarını öğreniyorum. Nasıl anlatabilirim coşkumu? Böyle şeyler okuyunca, öğrenince içimde eksik kalan bir şeyler tamamlanıyor gibi hissediyorum. Hep ait olmam gereken o hayatı ucundan kenarından hissedebiliyorum gibi oluyor. Ama sanırım bu dönem aldığım derslere çalışmaya başlamam gerekecek, o yüzden kitapta bugüne kadar aldığım kadar yol alamamaya başlayacağım.

Kdramalar açısından pek de verimli bir ay olmadı bu arada. Sanırım yazmaktan ve okumaktan aldığım tatmin duygusuyla kdramaların rahatlatıcı ve destek verici kucağını aramadım çok. Spring Fever'a baktım birkaç bölüm, eğlenceliydi, komikti ama bu ara izleyemem gibime geldi bıraktım. Nette Positively Yours çok övülüyordu, ona bakayım dedim. İlk bölümünü bile bitiremedim. Sanki iki başrol de bizim yaşımız biraz artınca ne olsa oynarız demiş de romcomlardan tutan ne kadar formül varsa bir ortaya karışık yapıp, onları da üstüne fırlatmışlar gibiydi.

Geçen ay başladığım Gimbap and Onigiri'ye devam ettim. Yani cidden sinir krizleri falan geçiriyorum izlerken ve niye izliyorum bilmiyorum ama bir bitsin, anlatacağım.

4 yıl önce izlemeye başlayıp bıraktığım Thirty-Nine'a bir şans daha vereyim diyerek açtım yine. Bu sefer hem yaşım da tutuyor, belki bağ kurabileceğim bir şeyler anlatabilir dedim. Birkaç bölüm sonra onu da bıraktım.

Hep izlemek için her şeyin uygun olması, zamanın mükemmel, ortamın mükemmel, benim mükemmel olmam gerekiyor diye kendime engel olup durduğum Empress Ki'yi açtım sonra bir sabah. Amaaan diyerek. İlk bölümün sonlarına kadar geldim, çok da hoşuma gitti ama dile kolay 51 bölümlük kocaman bir maraton bu, insan yola çıkarken cidden bir eli ayağı titriyor. O yüzden ne zaman devam edeceğim bilmiyorum.

Gimbap and Onigiri'nin başrolü olarak izlediğim Akaso Eiji'yi posterinde görünce hevesle açtığım Turn To Me Mukai-kun diye bir Japon dizisi izlemeye çalıştım sonra ama ortam da karakterler de hikaye de pek tuhaftı.

Sonunda yaklaşık 4 ay önce başladığım Cheer Up'a geri döndüm. Bu diziyle ilginç bir ilişkimiz var. En başta hiç varlığından bile haberim yoktu, Netflix'te görünce aaa bu tanıdığım oyuncular zamanında böyle bir dizi mi yapmış diyerek açmıştım ki hiç istekli değildim. Kesin hoşuma gitmeyecek çünkü üniversite dizisi diyerek. 3 bölümü hevesle izlemiştim ooo çok güzel diziymiş bu neden hiçbir yerde bahsedilmiyor allah allah diyerek ama sonra bir soğumuş, bırakmıştım. Sonra aradan zaman geçti, geçen hafta iyi peki diyerek bir daha açtım, yine aynı duygularla peş peşe yuttum bölümlerini, vooooaaa ama çok iyi dizi beee diyerek. 11.bölümün ardından şimdi yine o his geldi üstüme, yine bıraktım. Kısmet.

Bu da böyle bir Şubat olsun. Bol bol okuduğum, yazmayı başarabildiğim, izlediklerimi minicik de olsa çeşitlendirebildiğim ve sonunda hasta düştüğüm. Ama zaten kış karanlığının son ayı da bunun için değil mi?

Xena ile Mitoloji Saati 7 : Xena:TWP 103 - Dreamworker

2026-02-26T09:14:00.003+03:00

Xena ve Gabrielle bu bölümde nerede olduklarını bilmediğimiz bir ormanda odun toplamaya çıkmış halde karşımızdalar. Gabrielle, Xena'nın kılıcıyla oynarken gelen geçen yolculardan haraç toplayan ya da onları soyan hırsız çetesi beliriyor. Bu yine çirkin görünüşlü adamlar topluluğunu Xena tabi bir güzel haklarken yan taraftaki çalıların ardından iki kapüşonlu adamın onları izlediğiniz görüyoruz. Gabrielle'in toyluğuna ve masumluğuna ağızları sulanan bu iki tip, haydi bunu alalım da Morpheus'un gelini olsun diyorlar. Bu orman içinden sonra kahramanlarımızı bu sefer de bir köye girmiş buluyoruz ki neresi olduğu yine belirtilmiyor. Bu köyde dolanırlarken Gabrielle kaçırılıyor, Xena da onu bulabilmek için yaşlı ve kör bir amcadan yardım alıyor. Morpheus'un rahiplerinin kaçırdığı Gabrielle elini kana bulayınca sonsuza kadar gelini olacağından Xena buna engel olmak için bir rüyalar alemi gibi bir şeye giriyor ve en büyük korkularıyla yüzleşerek Gabrielle'i bulmaya ve kurtarmaya çalışıyor.

18 Eylül 1995 günü yayınlanan bu ilk sezonun 3.bölümü, favorilerim arasında olmasa da hayatım boyunca aklımda tutup, faydalandığım hayatta kalmanın kuralları sahnesinden ötürü kalbimdeki yeri yine de başkadır. Xena, kendini savunmak için ille de kendisi gibi kılıçla savaşabilmeyi öğrenmesi gerektiğinde ısrar eden Gabrielle'e şu ünlü konuşmayı yapar:

“All right. The rules of survival. Number one. If you can run, run.

Number two. If you can’t run-- surrender, and then run.

Number three. If you’re outnumbered, let them fight each other, while you run.

Number four--”

Gabrielle “Wait-- More running?”

“No. Four is where you talk your way out of it, and I know you can do that. It’s wisdom before weapons, Gabrielle. The moment you pick up a sword, you become a target. And the moment you kill...Everything changes. Everything.”

Daha bu ilk sahneden de anlayabileceğimiz gibi Dreamworker bölümü Xena'nın felsefesine ilişkin ilk en büyük bölümlerden biri. Öldürmenin ve bunun insanı nasıl değiştirdiğine dair, hayatta kalmanın illa ki öldürmekle olmayacağına dair ve Xena'nın rüyalar aleminde en büyük korkusu olarak kendi eski benliğiyle yüzleşmesinden de anlaşılabileceği gibi insanın geçmişiyle ve olduğu tüm kişilikleriyle barışması gerektiğine dair çok güzel mesajları ve üzerine düşünülecek çok derin konuları olan bir bölüm. Özellikle sonraki sezonlardaki birçok bölümde de işleyecekleri yin-yang felsefesine de bir selam çakan bir bölüm bu. Xena'nın kendi karanlığını kabul etmesi ve dahası ondan yararlanabilmesinin mümkün olduğunu göstermeleri gibi bizim de her aydınlığın içinde bir karanlık ve her karanlığın içinde de bir aydınlık olabileceğini, ancak bu ikisinin içimizde barış ve uyum içinde var olduğu sürece bizim de dengede olabileceğimizi anlatan bir bölüm.

Zamanın bütçesiyle ancak bu kadar bir Rüyalar Alemi oluyor

Ayrıca sonraki 6 sene boyunca ikonikleşecek ve tüm Xena ve Gabrielle karakterlerinin asıl hikayesini oluşturan temellerin çakıldığı bir bölüm olması açısından da önemli. Xena'nın o meşhur göğüs ortasında taşıdığı hançeri edinişini izliyoruz mesela. Gabrielle'in kılıç sallamayan ve insan öldürmeyen bir savaşçı olarak ortaya çıkışına sebep olan temelleri çakışını izliyoruz sonra. Xena'nın Gabrielle'i kabul ettiğini ve ona önem verdiğini görüyoruz. Gabrielle'in ikisine de yolculukları boyunca yol gösterecek olan ahlaki ve manevi pusulasının ortaya çıkışına şahit oluyoruz.

Dediğim gibi kahramanlarımızın bu bölümün ilk sahnesinde de sonraki köy sahnesinde de nerede olduklarına dair bir isim geçmiyor. Ancak bir önceki bölümde şu aşağıdaki haritayı yapmıştım ve teorik olarak o işaretlediğim noktanın yakınlarında olduklarını varsayabiliriz:

Whoosh.org'daki yazılı senaryo ile çekilen senaryo arasındaki değişikliklerden bahsedildiği bölümde yazdığına göre Xena ve Gabrielle bölümün başında Antidoticus isimli bir köye gitmeye çalışıyorlarmış. Bunun için de Mystic Mountains'ı geçecek bir yol arıyorlarmış. O köyde de Three Graea adı verilen kahinlerle buluşacaklarmış. Tabi çekilen kısımda bunlar çıkarılmış. Antidoticus ismi hiçbir haritada yok ki pek de yer ismi gibi değil. Mystic Mountains da çok genel geçer bir ifade olduğundan mitolojide ya da antik Yunan'da bunun referansını bulmak pek mümkün değil.

Antonio Canova (1757 – 1822) tarafından yapılan Üç Cazibe, Victoria ve Albert Müzesi'nden.

Three Graea dedikleri de aslında three graces olarak geçen üç cazibe tanrıçası. Hesiod'un Theogony'sine göre isimleri Aglaea, Euphrosyne ve Thalia. Zeus ile (Oceanus'un kızı olan) Eurynome'nin kızları oluyorlar. Bunların genellikle mitolojideki işlevleri Olimpos tanrılarının bir festivali eğlencesi falan olacaksa o zaman oralarda yer almaları. Afrodit ile ve çoğunlukla Hera ile ilişkilendiriliyorlar. Artemis ve Apollo ile de şarkı söyleyip, dans edilen ortamlarda yer alıyorlar. Tapınım olarak genellikle diğer tanrı ve tanrıçaların mabetlerinde onlara da yer bulunuyor ancak kendilerine ait de birçok kült merkezleri var. En eski tapınım yerlerinden biri Paros da dahil olmak üzere Kiklad Adaları. En önemli tapınakları olarak kabul edilen tapınak, kültlerinin kökeninin orası olduğu düşünülen Boeotia'daki Orkhomenos'taki tapınak. Ayrıca Hermione, Sparta ve Elis'te de bunlara adanmış tapınaklar var.

Ayrıca köydeki dükkandayken sanırım bir muhabbet sırasında şey konusu geçiyor. Kılıç için çeliğin İskender Bey'in Arnavutluk'taki mağaralarından geldiği gibi bir şeyler diyorlar sanki yanlış anlamadıysam. Ama tabi bu yerin coğrafi dedektifliğimizde bir önemi yok.

Şimdi bu bilgilere dayanarak bir tahmin yürütmeye çalışırsam şöyle oluyor: Önceki bölümde Melitea'dalar, sonraki bölümde de Lerna'da olacaklarını biliyorum, bu iki yer arasında bu Üç Cazibe tanrıçalarının tapınaklarından hangisi yer alıyor? Tabiki Boeotia'daki Orkhomenos'taki tapınak. Öyleyse haritamızda, yukarıdaki ilk iki yıldız arasında bir yerlerde olmaları gerekiyor.

Hikayemizin asıl konusunu oluşturan şey ise Morpheus'un rahipleri ve onun için aradıkları gelin. Morpheus'u hemen herkes Matrix'teki haliyle biliyor sanırım ama ondan çoook önce mitolojinin kapı gibi bir Morpheus'u vardı. Morpheus, rüya ruhları ve aynı zamanda kardeşler olan Oneiroi'nin bir parçası. Sadece o, tanrıların ve kralların rüyalarını etkileme yeteneğine sahip olduğu için Morpheus onların lideriydi. Kardeşleri ise insanlığın geri kalanını ziyaret ederdi. Tanrıların habercisi olduğundan kralların rüyalarında insan kılığında görünürdü. Uyku tanrısı Hynos'un oğluydu ve rüyaların tanrısıydı. Morpheus ismi, şekillendirici veya kalıpçı anlamına geliyor, çünkü uyuyana görünen rüyaları şekillendiriyor veya biçimlendiriyor.

Iliad'da, Morpheus genellikle Zeus'un Agamemnon'a gönderdiği isimsiz rüya ruhu olarak anılır. Şiirin bir noktasında Zeus, Achilleus'a zafer kazandırmak ister. Bunu yapmak için Agamemnon'un aşağılayıcı bir yenilgiye uğraması gerekir. Bu nedenle Zeus, Agamemnon'u felaketle sonuçlanacak bir strateji hatası yapmaya sevk eden sahte bir umut rüyası iletmesi için Morpheus'u gönderir.

Morpheus Awakening as Iris Draws Near - René-Antoine Houasse (1645-1710)

Başka bir Yunan mitinde, gökkuşağı tanrıçası ve tanrıların bir diğer habercisi olan Iris, Morpheus'u Hera'nın emrini yerine getirmek üzere çağırır. Tanrıların kraliçesi Hera, Morpheus'tan Ceyx'in ölüm haberini Alcyone'ye iletmesini ister. Ovid, Metamorfozlar adlı eserinde, Iris'in uyuyan tanrıyı uyandırıp emrini iletmesini anlatan bu miti anlatır. Bu sahne, sanat eserlerinde de baya bir popüler açıkçası.

Yunan mitolojisinde Morpheus'un evi, yeraltı dünyasındaki Erebus'ta. Babası ve kardeşleriyle birlikte yaşadığı evin kapıları, davetsiz misafirlere en kötü kabuslarını gösteren canavarlar tarafından korunuyor. Morpheus'un uyuduğu mağara (ve bu tanrı zamanının çoğunu uyuyarak geçiriyor haliyle) haşhaş tohumlarıyla dolu. Antik Yunan'da haşhaş tohumları ağrı kesici olarak kullanılıyordu, ancak yan etkisi yoğun uyuşukluktu. Morfin ilacı yaratıldığında, Morpheus'un adı uyku verici güçleri ve çağrışımları nedeniyle bunun için kullanılmış yani.

Morphée, Jean Antoine Houdon, 1777. Louvre Müzesi'nden.

Rüyalar Diyarı'nın ayrıca iki kapısı olduğu söylenir - biri fildişinden, diğeri boynuzdan. Antik Yunan'da fildişi "ἐλέφας" aldatmayla "ἐλεφαίρομαι", boynuz ise "κέρας" gerçekle "κραίνω" ilişkilendirilirmiş.

Yani Morpheus'a ait mitlerin hiçbirinde ona adanan bir gelin veya masumiyetini kaybetmemiş genç kızların seçilmesi ile ilgili bir şeyler yok. Senaristlerimizin yine mükemmel hayalgüçlerini çalıştırdıkları bir bölüm bu.

Sözde Morpheus rahibi Manus

Bölümde görünen karakterlerin isimlerine göz atacak olursak, ilk karşılaştığımız isim Manus. Morpheus'un rahibi olarak görünüyor. Mitolojiye ait bir isim değil, aksine Latince. Sanırım tıpta da el ya da elin bir kısmı için kullanılıyor. Çünkü İtalyanca'da da İspanyolca'da da mano=el demek. İkisi de Latince'den çarparak çıktıkları için mantıklı.

Eski bir Mystic olan kör amca Elkton

Sonraki karşılaştığımız isim, eski bir mistik olan kör adam Elkton'ın ismi. Amerika'daki pek çok kentin kasabanın ismi olan bu isim de Yunan mitolojimizde geçmiyor.

Ardından Xena'nın rüyalar aleminde eskiden öldürdüğü insanlarla karşılaşmaya başlıyoruz ve ilk karşılaştığımız Mesmer isminde bir adam oluyor. Mesmer ismini öncelikle "mesmerizm"e adını veren ve 18.yüzyılda yaşamış hekim Franz Anton Mesmer'de görüyoruz. Yani bir Alman kökenli isim diyebilir miyiz? Behindthename'e göre diyebiliriz. Hatta şöyle de diyor web sitesi: "Orta Yüksek Almanca'da "bıçak" anlamına gelen messer kelimesinden türetilmiş, bıçak yapımcısı için kullanılan meslek adıdır. Bu adı taşıyan ünlü isimlerden biri, "hayvan manyetizmi" teorisiyle tanınan ve bu teori daha sonra hipnoz alanına dahil edilen Alman doktor Franz Mesmer'dir (1734-1815)." Yani yine bulamadık mı mitolojide?

Ardından bir başka ölü, Baruch ile karşı karşıya geliyoruz ki bunu daha araştırmadan bile Alman diyesim geldi, neyse. Bunun için de şöyle yazıyor: İbranice בָּרוּך (Baruḵ) isminden gelir ve "mübarek" anlamına gelir. Eski Ahit'te bu, peygamber Yeremya'nın kâtibi ve yardımcısı olarak görev yapan bir arkadaşının adıdır. Deuterokanonik ('İkinci bir kanona ait, onunla ilgili veya onu oluşturan' demekmiş ki woow) Baruh Kitabı'nın onun tarafından yazıldığı varsayılır. Ünlü bir taşıyıcısı ise Hollandalı-Yahudi rasyonalist filozof Baruh Spinoza'dır (1632-1677). Hah şimdi burada Spinoza'yı hatırlayanlar el kaldırsın! Hani geçenlerde bahsettiğim Irvin D.Yalom'un kitabındaki Spinoza bu. (şurada)

Baruch isimli bu hayalet Xena'ya iki kardeşinin isimlerini söylüyor sonra. Septim ve Valius. Latince'de septem=yedi sayısı anlamına geliyor ama Septim uydurma olmuş. Valius da her ne kadar pek Latince ve karizmatik bir isimmiş gibi dursa da Litvanyaca. Ya da Litvanca. Litvanya'da konuşulan dile ne denildiğini bugüne kadar hiç merak etmemiştim. Neyse. Bu soyadını taşıyan bir ressam bile var ama sözlüğe göre irade demekmiş.

Ardından Dolas geliyor. Senaristlerin böyle habire Latince, İspanyolca falan esintili isimler uydurma çabası takdire şayan aslında. Neyse. Bu isim de mitolojide yok ama sözlüğe göre İskoç dilinde oyuncak bebek demekmiş. Ama belki "dolos"tan yola çıkarsak Antik Yunanca δόλος (dolos) kelimesinden türetilmiş dersek ve kelimenin tam anlamıyla "yem" anlamına gelebilir; mecazi olarak ise "aldatma, hile, ihanet, kurnazlık" anlamını taşır. Klasik mitolojide bu, kurnazlık ve hilekarlığın kişileştirilmiş hali olan, titan Prometheus'un çırağının adıydı. Dolas, kardeşi Linius'tan bahsediyor bu sırada. Ki Linius kelimesi de yine Litvanyalıların dilinde keten anlamına geliyor. Senaristlerin arasında Litvanyalı mı vardır nedir?

En büyük korkusunun korkunun kendisi olduğunu anlayan Harry Potter gibi
Xena da en büyük korkusunun içindeki karanlık yanı, yani aslında ta kendisi olduğunu anlıyor

Bu arada kör adamın Xena'yı rüyalar alemine sokmak için kullandığı yağın ismi N'Kama yağı olarak geçiyor bölümde. İlk bakışta ulan acaba Yeni Zelanda'da çektikleri için oradaki şeylerden mi ilham aldılar diye düşünüyor insan ama bu isimde gerçekten bir yağ ya da bileşen yok. Çok aşırı alakasız ama Monduone N'Kama diye eski bir futbolcu var, yaşına bakılırsa bölümün yayınlandığı dönemde hala aktif futbol yaşamı sürüyor ya da yeni sonlanmış olabilir. Kendisi Zaireli imiş, Zaire diye bir ülke yok şu anda. Çok anlayamadım olan biteni ama sanırım Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin eski isimlerinden biriymiş ya da bir süre oranın içerisinde yer alan bir ülkeymiş. Neyse zaten N'kama ismine baktıkça daha da çok Afrikalı gibi gelmeye başladı, mantıklı. Ama Xena dünyamız için değil.

Ardından Gothos isimli bir hayalet ile karşılaşıyoruz. Haliyle Latince "Gotlar" demek oluyor. Bir başta Latince esintili isim daha.,

Sonunda Termin ile yüz yüze geliyoruz. Xena'nın öldürdüğü ilk adam bu. Xena'nın dark side'a giden yolunun ilk taşı. Latince terminus'tan türetilmiş diyebiliriz çünkü Almanca'da termin tam olarak randevu, son tarih gibi anlamlara sahip. Terminus Latince'de "sınır, hudut, son" anlamına geliyor. Aynı zamanda Roma'nın sınır tanrısının adı. Bu, sınırların tanrısının bayramı olan Terminalia, 23 Şubat'ta kutlanırmış. Bu, Romalıların 1 Mart'ta yeni yılı kutlamalarından önceki son dini bayram günü oluyor. Böylece dini yılın son noktasını işaret ediyormuş. Terminus'un Yunan mitolojisinde karşılığı yok, ancak Charon sınırların Yunan tanrısı, tıpkı Terminus'un Roma mitolojisinde sınırların tanrısı olması gibi. İskandinav mitolojisindeki karşılığı ise Heimdall dersem sanırım daha çok ışıklar yanacak.

O zaman umutla bir sonraki bölümümüz "Cradle of Hope"a doğru yol alalım kahramanlarımızla birlikte.

A Tourist's Guide to Love (2023)

2026-02-22T18:16:00.002+03:00

Büyük bir seyahat acentesinde çalışan Amanda Riley, 5 yıllık sevgilisiyle sürpriz bir şekilde ayrılık yaşamasının ardından Vietnam'da bir haftalık bir turda bulur kendini. Amanda'nin acentesi Vietnam'daki bir turizm şirketini satın almadan önce bir saha araştırması tarzında bir şey yapması için aslında gönderir Amanda'yı ama bu yaşadığı ayrılık da uzaklaşmak ve kafa dağıtmak için sebep olur işte. Amanda Vietnam'da 5-6 kişilik sevimli bir tur grubuyla ve grubun rehberi Sinh ile çok değişik bir hafta geçirir. Bir haftanın sonunda hem kendisini, hem de görmediği bir dünyayı bir keşfeder.

A Tourist's Guide to Love, konusundan da anlaşılabileceği gibi bir iki saatliğine karşısına oturup, pek de bir şey düşünmeden, sevimli sevimli izleyip, vakit geçirmelik bir film. Böyle filmleri açarken hiçbir beklentimiz olmaz genellikle. Ne ile karşılaşacağımızı, ne izleyeceğimizi hemen hemen biliriz. Ha arada bazıları çıkar beklentinin çok üstünde bir şey sunar. O filmler de zaten sonradan klasik mertebesine yükselir. Bu film ise beklentinin bile altında kalmayı başarabilenlerden. Halbuki karşısına geçerken gerçekten umutluydum ben. Başroldeki Rachael Leigh Cook'u büyük ihtimalle o da ben de 10'lu yaşlarda olduğumuzdan beri ilk defa görme şansı yakalamıştım ve bu kadar az izleyip de bu kadar sevdiğimi düşündüğüm az oyuncu var. Vietnam'da geçiyordu film sonra, hem de bir turist kafilesine Vietnam'ı gezdirmekle ilgiliydi az çok. Vietnam aşırı ama aşırı merak ettiğim ülkelerden birisi, bu yüzden de ayrıca bir heyecanlanmıştım. Vietnam'da geçen bir romcom izleyecektim. Tamam bir Netflix yapımıydı ve az önce de dediğim gibi bu tür filmleri gördüğünüzde ne az çok ne düzeyde bir şey izleyeceğinizi tahmin edebilirdiniz. Ama ben yine umutluydum.

Kötü müydü peki film? Hayır. Yani kötü veya iyi denilebilecek bir şey yoktu. Çok tuhaf aslında. Filmin süresi tam olarak 1 saat 34 dakika yazıyor mesela ama izleyip bitirdiğimde beş dakika falan geçti diye düşündüm. O kadar zamanın nasıl geçtiğini anlamadım çünkü hiçbir şey anlatılmamış gibiydi. Bir buçuk saat boyunca ne Vietnam'ı güzelce görebildim, ne kültürünü doğasını şehirlerini algılayabildim, ne de bir romantik bir şeyler izleyebildim gibi hissettim. Esas kahramanımızın hikayenin başından sonuna bir yolculuğu olması gerekir ya mesela, kahramanın yolculuğu denir ya hani, hah işte öyle bir şey olmadı. Amanda Riley'nin kişiliğinde ya da düşüncelerinde bir değişiklik göremedik, çünkü en başta bize o kadar bir karakter vermediler. Tur rehberi Sinh ile aralarında romantik bir şeyler olması gerekiyordu güya, yani filme göre oldu tabi ama hikaye anlamında bunu gerektirecek hiçbir şey yoktu mesela. Kimya da yoktu, çekim de yoktu. Sinh'i oynayan Scott Ly'ı ilk defa gördüm, kendisi Vietnamlı bir oyuncuymuş, adam kendi başına çok hoş. Eh Rachael Leigh Cook'u da dedim ya hem çok severim hem de beğenirim ama ikisinin birbiriyle alakası yoktu. Zaten Rachael'ın filmdeki hiç kimseyle alakası yokmuş gibiydi, çok tuhaftı. Böyle onu kağıttan kesmişiz de filmin içine koymuşuz gibiydi.

Sadece yan karakterleri izlemesi keyifliydi film boyunca. En başta pek karikatürize olacaklar gibi gelmişti görünce, film boyunca da zaten onlara önem vermedi film ama ekranda yer aldıkları minik sürelerde bence tur ekibindeki diğer 6 kişinin ayrı ayrı hikayeleri bile çok daha iyiydi.

Dediğim gibi insan bu tür filmlerden ne bekleyeceğini biliyor evet ama bu kadar olmayan bir şey de beklemiyor ya. En azından Vietnam'ı göreydim azıcık ya.

Agatha Christie's Seven Dials (2026) - 3 Bölümlük Mini Dizi

2026-02-20T11:55:00.001+03:00

1925 yılında, Britanyamız'ın yine sevimli bir malikanesinde bir partideyiz. Lady Caterham ve kızı Lady Eileen'in büyük ama eski evindeki bu partide, önemli ticaret insanları ve dışişlerinin tüm bürokratları varken biri ölü bulunuyor. Dışişleri çalışan Gerry Wade'in ölümü kayıtlara çok uyku ilacı içip, yanlışlıkla zehirlenme olarak geçse de genç Lady Eileen, bu neredeyse evleneceği adamın ölümünün hiçbir türlü kaza olamayacağını biliyor. Başlıyor ipuçlarını kovalamaya. Genç bir lady olarak ondan beklenen davranışların dışında şeyler yapan Bundle'in (Eileen'in dizide herkes tarafından söylenen lakabı bu) bu tehlikeli serüvende yolu soruşturmayı yürüten Scotland Yard dedektifi Battle ile de kesişiyor. Gerry Wade'in ölümünün peşinde Bundle'le birlikte biz de başlıyoruz 1920 model arabalarda hız yapmaya, trenlerde koşturmaya ve mum ışığıyla aydınlatılan şatolarda gece vakti hırsız kovalamaya.

Agatha Christie'nin 1929'da "Seven Dials Mystery" adıyla yayınlanan kitabından uyarlanan mini dizi 15 Ocak'ta Netflix'te yayınlandı. Uyarlanan diyorum ama aslında ne kadar uyarlama denilebilir buna bilemedim. Yani "uyarlama" kelimesi sinema tv sektöründe tam olarak neyi ifade ediyor, ona göre konuşmak lazım.

Christie'nin bu hikayesinden haberim yoktu dizinin tanıtım haberlerini görene kadar. Zaten Neverland'de de daha önce, yıllar önce, bahsetmiştim pek de ilgimi çekmesine rağmen hemen hemen hiç okumadığımdan Christie'yi.

Çok fazla okudum dersem yalan olur bu noktada, çünkü her ne kadar çok merak etsem de Poirot hikayelerini, Christie'nin kendisi ve yaşamı beni oldum olası daha çok etkilemiş, daha çok cezbetmiştir. İlk defa gazetenin verdiği bir çizgi roman ile tanımıştım Agatha Christie'yi. On Küçük Zenci hikayesinin çizgi romanı. Kafası Antik Mısır, Eski Yunan, Sümer, Babil hayalleriyle, dolaplarda bulduğu eski dergilerdeki hayalet hikayeleriyle ve Maltepe Pazarı'ndan eve bir şekilde ulaşmış bilim dergilerinin eski sayılarındaki hiç bilmediği bilim alanlarının, çalışmalarının ışıltılarıyla dolu bir çocuk olarak o dedektif hikayesindense yazan teyzenin 85 yıla yayılan hayatı daha ilgi çekiciydi. En çok yapmak istediğim iki - hatta üç - şeyi yapıyor (yapmış) ve dibine kadar yaşıyordu bu beyaz saçlı teyze. Arkeolojik kazılarda dört dönmüş, hikayeler yazmış (ve kitapları çılgınca satıyor) ve seyahat edip durmuştu. Aman yarabbi ne müthiş bir hayattı benim için o zaman. Tabi bu elementleri dışında bir dolu kötülüğü de vardı, babasını küçükken kaybetmişti Agatha, iki dünya savaşı yaşamış ve cepheden gelen yaralı askerlerle ilgilenmişti, 36 yaşındayken kocası başka bir kadına aşık olduğu için onu terk etmişti. Ama yine de hiçbir zaman her şey tam anlamıyla kötü gitmemişti onun için. 40 yaşındayken arkeolog Max Mallowan ile evlenmiş ve o dönemde, arkeolojinin çılgın çağında o en deli höyükleri görme şansı olmuştu (Max Mallowan isminin arkeoloji veya tarihle ilgilenen biri için neler ifade ettiğini tahmin edin.). Bir de dışarıdan bakınca çok gizemli, heyecanlı, maceralı görünüyordu hayatı. Bir kere 10 günlüğüne İngiltere'de, evinin oralarda ortadan kayboluşu hikayesi, bir de İstanbul'da Pera Palas'ta kaldı mı kalmadı mı gizemi vardı. Dedim ya, en az yazdığı dedektiflik hikayeleri kadar ilginçti Agatha teyzenin hayatı.

2017'de "Agatha Christie'den Doğu Ekspresinde Cinayet"i anlatırkan tam olarak böyle yazmışım. Styles'taki Esrarengiz Vaka ve On Küçük Zenci ile birlikte böylece bu yaşıma kadar sadece üç Christie kitabı okumuş oluyorum. Uyarlamalarından da 2017 yapımı "Murder on The Orient Express"'i, 2023 yapımı "A Haunting in Venice"i ve 2022 yapımı "Death on The Nile"ı izledim. Hem konuları bu kadar ilgimi çeken, hem de kolayca tüketilebilip, keyifle eğlendiren hikayeler olmasına rağmen yine de bu kadar az okumuş-görmüş olmam çok ilginç.

Neyse. Bu seferki uyarlamamıza gelelim. Prodüksiyonun 1920ler için seçtiği bu sarımsı, bej, tozlu renk paleti insanın üzerinde sanki bir dedektiflik ya da cinayet gizemi hikayesi değil de üzgün bir dram izliyormuş hissi uyandırıyor. Bu yüzden hikayenin eğlenceli olduğu ya da komiklik yaptığı durumlarda - ki aslında çoğunluğu böyle - izlediğimiz şey ile anlatılan şeyin uyumsuzluğun beynimiz hiçbir şeyi olması gereken biçimde algılayamıyor. Karakterlerimizin hiçbir yaşanan duruma ait duyguyu doğru iletememesi de hiçbir konunun üzerinde duramamamıza sebep oluyor. Haliyle hikayeye dahil olamıyoruz. Ama bunun sorumlusunun tam olarak oyuncular olmadığını da düşünüyorum. Sanki kamera arkasındaki ekip ve oyuncular aslında güzel bir şeyler çekmişler de, görüntüleri verdikleri yerdeki düzenleme ekibi içine etmiş gibi. Hadi basalım sarı bej filtreyi ohh mis, demişler. Bir de bol bol kesmişler görüntüleri gibi, çoğu sahnede sanki o sahnede olan şeylere dair başka sahneler varmış gibi referanslar hissediyoruz ama aslında öyle şeylerin olmadığını fark ettiğimizde hikayede oluşan boşlukları neyle dolduracağımızı bilemiyoruz.

Yukarıda da dedim ya uyarlama denilebilir mi buna diye, hah işte o durumun sebebi de şöyle: İzlerken çoğu yerde, hatta hemen hemen her yerinde hikayenin hımm bunu Christie böyle yazmamıştır dedim. Bu kesin böyle değildir kitapta ya da orijinalinde böyle bir şey olmamıştır, bu şekilde olmamıştır derken buldum kendimi. İzlemeden önce hikaye hakkında hiçbir fikrim olmamasına rağmen böyle düşünebilmem büyük oranda geçtiği dönemin tarihine ve Christie'nin hikayelerine aşina olmaktan kaynaklanıyor ama tabi iki kitabını okumakla hocası mı oldum, yok. Demem o ki, izlerken bu kadar şüphelere düşmem sebepsiz değilmiş. Açıp kitabın içeriğine şöyle bir bakınca bile hikayenin ve neredeyse tümden değişmiş olduğunu gördüm. Bence kötü yönde bir değişiklik değildi açıkçası. Bu haliyle karakterler de daha ilginç olmuş bence. Mesela ana karakterimiz Bundle'ın kitaplarda tarif edildiğinin aksine görüntüde bir genç kadın olması en başta tuhafıma gitse de sonra çok takdir ettim. Ya da kitaptakinden farklı olarak Bundle'ın annesiyle birlikte yer alıyor olması, eh tabi bu annenin bir de Helena Bonham Carter olması çok keyifli bir durumdu.

Yine de bu noktada sevgili Helenamız için şunu da demeden geçemeyeceğim. Gençliğinde oynadığı hiçbir filmi, diziyi doğru düzgün izlemedim ama sanki 50'sinden sonra nerede görünse hep kendisi gibi görünüyor. Yani artık rol yapmıyor, düpedüz kameraların karşısına kendi saçı başı makyajıyla çıkıp, yazılan replikleri sanki yazılmış gibi değil de onun içinden öyle gelmiş gibi söylüyor. Bir yandan aşırı doğal görünüyor, karşımda kurgu bir hikaye izlediğimi unutuveriyorum. Sanki gerçekten ekranda o karakter varmış gibi oluyor. Ama işte dediğim gibi, bu karakter artık o yazılan karakter değil de Helena Bonham Carter olmuş oluyor. Bir de aynı durumdaki Martin Freeman var tabi. Sherlock'taki Watson olduğundan beri adam nereden kafasını uzatsa aynı insan. Aynı duruş, aynı bakış, aynı konuşma. Bilmiyorum belki de ben kendisini o kadar fazla yerde izlemediğim için, kişisel izleme tercihlerimin türü ve konuları belirli olduğundan böyle görüyorumdur.

Bir şaşırdığım - yukarıda da bir çıt bahsettiğim - konu da ana karakterimiz Bundle'ı oynayan ve burada ilk defa gördüğüm Mia McKenna-Bruce. Biraz yüzeysel gibi geleceğim şimdi düşündüklerimi yazınca ama sonuçta öyle düşündüm. Mia kızımız ilk bakışta insana hiç de öyle dikkat çekici gelmiyor, yani sinema-tv dünyası için insanın ilk tepkisi bu olur ya ister istemez, karşımızda beliren insanların bir şeyleriyle dikkatleri toplayabilmesini bekleriz. Mia'nın ilk intibası 12 yaşında dümdüz ve her şeye karışan bir çocuk olması. Halbuki hikayemizdeki Bundle karakteri herkesin aklına ve cevvalliğine hayran olduğu, her daim harekete geçip, fiziksel pek çok şeyi gözünü kırpmadan gerçekleştiren, ayrıca da dikkat çekici bir genç hanım olarak sunuluyor. O yüzden ilk sahnelerde, ilk bölümün ilk yarısında falan gözümün gördüğü ile hikayenin sunduğu arasında beynim gidip geldi. Ama sonra izledikçe bu şekilde bir seçim yapılmış olması çok hoşuma gitti. Çünkü Mia McKenna-Bruce, alabildiğine normal, doğal ve hepimiz gibi bir kız olarak görünüyordu. Ve bu haliyle tüm o maceraların ortasına bodoslama dalıyordu. Minicikti, parıltısızdı ama kendinden emindi, gözüpekti ve parladığına inanıyordu. Çok hoşuma gitti.

Bu iki başrolümüz dışındaki diğer karakterlerin hemen hepsi bildiğimiz ve klişe Agatha Christie karakterleri. O yüzden onlara hayat veren oyuncular sadece temiz birer iş yapmakla kalmış, üstüne koyabilecekleri pek bir şeyler yok haliyle.

Christie'nin bu hikayesi yayınlandığı dönemde oldukça kötü eleştiriler almış. Nette biraz araştırınca direkt bu ifadelerle karşılaşıyorsunuz. Kitaptan oldukça uzaklaşılmış ve çoğu şey değiştirilmiş olsa da, dizinin hikayesinde de o zamanlar kitabın eleştirildiği şeyler yine karşımıza çıkıyor. Mesela bu Seven Dials meselesi. Tamamen amaçsız ve karikatürize bir rol oynuyor bu topluluk hikayede. Hani elinde çok iyi bir malzeme varmış da tüm olay aslında oymuş gibi başlayıp, hiç kullanmıyor o malzemeyi. Saçma bir parodi olarak kalıyor gizli topluluk da, seven dials konusu da.

İzlerken insanı sıksa da, kendi adıma umut verici ve keşke şöyle olsaydı diye heyecanla umut ettiğim bir dizi oldu bu. Başından sonuna lütfen iyi olsun lütfen iyi olsun diye umut ederek devam ettim izlemeye çünkü böyle bir hikayenin ve kadronun gerçekten iyi olup, işe yaramasına ve tutmasına ihtiyacım vardı. Son kısmında devam edeceklermiş gibi bitirmeleri de çeken ve hazırlayan ekibin de bunu umduklarının göstergesi. Ama işte, dedim ya, sanki en son görüntüleri düzenleyen odadaki birileri her şeyin içine etmiş gibi.

YAŞ ETTİ...15! (ve 17 Şubat'lar)

2026-02-17T20:56:00.000+03:00

"I think I've discovered the secret of life - you just hang around until you get used to it."

15 yıl. Hayatımda hiç bu kadar uzun süre tutunduğum bir şey oldu mu sanmıyorum. Yani her şeyden zaman zaman soğudum, vazgeçtim, yarı yolda elimden bıraktım, başka bir şeyler aldım yanıma. Ama Neverland'i - 2013'ün sonundan 2014'ün yarısına kadar olan karanlık dönem dışında - hiç bırakmadım. Her ay olmasa da, bazı yıllar bir iki kere bile zar zor yazsam da, yine de yazdım. Şimdi düşünüyorum da 15 yıl önce o Şubat günü romanlarımı yazmaya başlasaydım ve bu şekilde 15 yıl boyunca her ay bir şeyler ekleseydim, şimdiye kim bilir kaç kitap yazmış olurdum. Olsun. Buraya yazarak da bir şeyler üretmiş oldum sonuçta. 15 yıldır yaşamıma tanıklık eden bir tablo gibi, bir kitap gibi burası da.

Çok tuhaf. Yazacak hiçbir şey gelmiyor aklıma. Takvime bakıp da ayın 17'si olduğunu gördüğümde düşündüğüm onca şey, bu beyaz sayfayı açınca uçtu gitti. Zaten sanırım en son 5 yıl önce 17 Şubat'ı kutlamışım gibi görünmesinin bir sebebi de bu. Ne diyeceğimi bilememek. Artık kimsenin okumadığını bildiğim bir yerde, kendi kendime kalmışım ve kendime konuşuyormuşum gibi hissettiğim için belki de. Öyle bir dünyada bulduk ki kendimizi, artık kimse bir şey okumuyor. Yazmak hiçbir şey ifade etmiyor. Herkes sadece saniyelik videoları parmağıyla kaydırıp duruyor. Ben yapmıyorum. Evet, ben bunu yapmıyorum. Ve tam da bu yüzden, yine ait olamadığım bir dünyanın içinde bocalıyorum. Ben video izlemeyi sevmiyorum. Film izlemeyi, dizi izlemeyi tabiki seviyorum ve ne kadar sevdiğimin kanıtı da tam burada, Neverland'de. Ama o elimizle kaydırdığımız videolardan nefret ediyorum. Çünkü çok çabuk geçiyor gözümün önünden görüntüler, hiçbir şey yakalayamıyorum, algılayamıyorum. Durdurup, uzun uzun bakmam gerekiyor. Bu dünya nasıl bu hale geldi? Ne zaman oldu bu? Bunu da anlayamıyorum.

O yüzden burada böyle kendi kendime konuşmak bana iyi geliyor. Yazmak, bana her zaman iyi gelmiştir zaten. Eskiden bir iki yorum yazan olurdu mesela, böyle ayda bir, yılda bir üstüme minicik bir okuyan vaaar sevinci çöreklenirdi. Bir gmail hesabı olmayanların yazmasını engelle ayarını yaptığımdan beri tek bir yorum bile gelmedi. Üzülmedim ama ilgincime gitti. Sonra da sorgulamayı bıraktım zaten. Bu ayarı da can sıkıntısından yapmamıştım halbuki. Çok fazla spam yorum gelmeye başlamıştı, hani şu falanca doktora gittim bunu çözdü siz de şu numarayı arayın diye yazan bir dolu mesaj. Yine kendimi tekrarlıyorum gibi olacak ama bu nasıl bir dünya oldu böyle? Nasıl bir dünyaya dönüştürdünüz bunu? Mutlu musunuz?

Neyse, bu bir çemkirme yazısı olmayacaktı, amaç bu değildi. Bu bir kendini takdir etme yazısı olacaktı. Plan buydu. Kendimi tebrik ediyorum, 15 yıl bir şekilde başladığım bir şeyi de bırakmadığım için. 20'lerimin başında başladığım bu yolculukta 20'lerimin vura çarpa geçişini ve 30'larımın çalkantılarını geçirdiğim bu yerin varlığı için ve nihayetinde 40'larıma daha anlamış, daha öğrenmiş, daha farkına varmış ve daha da hayallenmiş olarak yelken açtığım için tebrik ediyorum kendimi. Aferin kız. Vallahi.

"In the depth of winter, I finally learned that within me there lay an invincible summer."

K-Müzik'te Ocak '26

2026-02-09T14:41:00.001+03:00

1 - LNGSHOT ve Yaptıkları Herşey

Lngshot için ayrı bir yazı ayırayım mı diye düşündüm ama sonra Ocak'ta bahsetmek şimdilik kendimi tutmam açısından iyi olacak gibime geldi. Çünkü o birden bire çok sevmekle gelen kendine engel olamayıp abartma durumundayım tam olarak. Bu tür sevgilerim de haliyle sırtında kocaman bir korkuyla geliyor, ya bir sonraki adımlarında hiç hoşlanmadığım, dinleyemediğim müzikler yaparlarsa...Ya da bir şeyler görürüm ve çocuklardan soğumaya başlarsam...Çünkü şimdiye kadar böyle birden bire çok çok sevip, sonra da bir anda çok soğuduğum ve içime yara açan böyle gruplar oldu. Neyse. Başa dönelim.

Birkaç hafta önce, bir gece kendi halimde puzzle yaparken arkaplanda da yeni çıkanlar listemden müzik dinliyordum. Normalde arada birkaç farklı parçaya denk gelirim, bunda tuhaf bir şey yok. Olağan kpop sound'unun dışında birkaç bir şey olur ama bazen hoşuma gider, bazen de gitmez. O gece puzzle'a alabildiğine dalmışken birden kulaklarıma inanamadım. Ne duyuyorum ben diye hemen ekrana bakmaya çalıştım. Kimdi bu, neydi, bir daha başa alıp dinledim. Baktım 4 tane çocuk. Evet, cidden çocuk. Ama şarkı müthişti. Yani o ilk anda müthiş gelmişti, sonradan da güzel geldi tabi ama hani tamam o kadar da abartmaya gerek yok. Duyduğum şey, bu Moonwalkin'di. Nasıl nasıl yani diyerek o geceden sonra grubu araştırmaya ve neleri var neleri yoksa dinlemeye başladım.

Lngshot, 4 kişilik bir erkek grubu. Jay Park'ın MoreVision isimli kendi şirketinin haydi biz de bir idol grubu salıverelim piyasaya diyerek giriştiği ilk proje. Jay Park dediğim ünlü rapçi/müzisyenimiz de benim yaşıtım olduğundan, normal bir idol grubu yönete ceo'dan çok küçük kardeşlerine ya da yeğenlerine musallat olan zıpır abi modunda çocuklarla her yere gidip, her şeylerine koşuyor ve her şeye maydanoz oluyor.

Grup 20 Aralık'ta pre-debut gibisinden "Saucin"i yayınlamış. Ona denk gelmemişim. 13 Ocak'ta da asıl parça Moonwalkin ile 5 şarkıdan oluşan çıkış EP'si "Shot Callers" çıkmış. 3 gün sonra da üyelerin tek tek ve ikili ikili debut öncesinde yaptıkları bazı şarkılardan oluşan bir mixtape gibi bir şey, 4SHOBOIZ MIXTAPE yayınlanmış. EP'deki şarkıların ve grubun da tarzı şimdilik oldukça r&b görünüyor. Youtube kanallarında yayınlanan videolardan izlediklerimle, birkaç aydır orada burada konuk oldukları programlardan gördüğüm kadarıyla pek sevimliler. Bu şekilde çıkış yapmalarının hemen ertesinde gruplar genelde kendilerini çok komik, eğlenceli, konuşkan falan olmaya zorlar. Her şeyi düzgün yapmak ve en başından itibaren insanlar onlardan ne bekliyorsa onu vermek üzerine eğitilirler. Oysa Lngshot'ı oluşturan bu 4 çocuk kamera karşısında çok kendileri gibiler. Hepsi içe dönük, utangaç sayılabilecek bir şaşkınlıkla bakıyorlar etraflarına. Kendilerini zorlamıyorlar birden bire insanların dikkatlerini ele geçirmek için, her hareketleri hesaplı değil. Bu bunca zamandır yeni çıkış yapan gruplarda bulamadığım bir şey.

Şimdilik Lngshot'ın müziğini keyifle dinleyip, ürettikleri içerikleri mutlulukla izliyorum. Dediğim gibi umarım böyle devam ederler.

2 - Joohoney (feat Muhammad Ali) - STING

Joohoney, Monsta X grubunun bir üyesi. Ülkesinin oldukça başarılı rapçilerinden, 2015'te grupla çıkış yapmasından beri onlarca şarkı üretmiş bir prodüktör ve besteci de aynı zamanda. Monsta X'i kdramaları izlemeye başlamadan da önce youtube ve spotify'da rastladığım şarkıları "Hero" ile tanımıştım. 2015'teki EP'leri "Rush" içinde yayınlanan bu şarkının bir çatı katında dans ettikleri videosuna o yıllarda rastladığımda çok eğlenceli ve gaza getirici olarak bakmıştım haliyle. Ne dillerini biliyordum, ne de bu 10 yıl sonra dünyayı ele geçirecek müzik türünün özelliklerini. Oooo çok hareketli şahane diyerek arada açıp, dinliyordum. Ama sonra gelen yıllarda hiç başka bir şeylerini dinleme gereği de, grubu araştırma gereği de hissetmemiştim. Orada burada, arada bir çıkan şarkılarını duyuyorum, çoğunlukla hoşuma gitmiyor, bazen dinlenebilir bulduklarım oluyor ama hiçbirisi 2015'te Hero'nun yaptığı etkiyi yapamadığından üstlerinde durmuyorum.

Joohoney'nin de solo işlerini dinliyordum. 2020'deki albümünden "Smoky" dinleme listemde, severim. Bu sefer gelen şarkı, Ocak'ta çıkan EP'si "Insanity"den. Muhammed Ali'nin ünlü konuşmasından sample yapmış (bu olaya böyle deniyordu sanırım). Rapçilerin kendilerini boksörlere benzetmeleri çok da yeni bir şey değil ya da boks referanslarına başvurmaları. Şarkının altyapısı hoşuma gitti, genel olarak sözleri de pek şiirsel değil, ben kralım herkesi yenerim kimse umrumda değil tarzında üç beş cümle şeklinde. Olsun, dinlemek keyifli.

3 - ZEROBASEONE - RUNNING TO FUTURE

Zerobaseone grubundan yine bir ocak ayında - geçen ocak'ta - bahsetmiştim. "Zerobaseone grubu, 2023'te çıkış yapmış bir erkek grubu. Yaptıkları müzik beni çok sarmadığı için pek de dinlemiyorum açıkçası. Arada yeni bir şarkı çıkardıklarında hımm neymiş diye bakıp, kapatıyorum." diye yazmıştım gruptan sadece iki üyenin seslendirdiği bir dizi müziği parçasını paylaşırken. Dinleme listemde hiç başka parçaları olmamasından da anlaşılabilir. Müziklerinden birini beğenebilmem için veda ediyor olmaları gerekiyormuş demek ki. Orada burada yazanlardan anladığım kadarıyla grubun sözleşmesi bitiyormuş bu sene ve devam etmeyeceklermiş. Ocak boyunca veda babında 3 şarkı yayınladılar, bunları da bir araya getirdikleri bir EP yayınladılar. Kısmet.

4 - ALLDAY PROJECT, TARZZAN - MEDUSA

Allday Project'in geçen yıl çıkışlarına ve ilk iki parçalarına nasıl bayıldığımı ve dinlemekten eskittiğimi birazcık burada yazmıştım. Ama ne olduysa ondan sonra oldu. Famous ve Wicked şarkılarının ardından gelen hiçbir şarkılarını beğenmediğim gibi grubun üyeleriyle ilgili birtakım bilgilere de maruz kalınca iyiden iyiye soğudum. Bu şarkı eğlenceli neyse ki. Ama Allday Project'i cidden bundan sonra dinleyebilir miyim bilmiyorum.

5 - CHUU - CANARY

Chuu, dağılan grup LOONA'nın eski bir üyesi. 12 kişilik bir kız grubunun var olmuş olması bile beni şoka sokuyor ama neyse, müziklerini hiç dinlemediğime eminim. Neyse, Chuu'nun sesini bu ilk duyuşum bence. Bu şarkının melodisinde, sözlerinde beni yakalayıp, kalbime doğru seslenen bir şeyler var. Chuu'nun sesinde, sesine hakim oluşunda da bana seslenen bir şeyler olduğu aşikar.

6 - AxMxP - PASS

AxMxP, 2025'te çıkış yapan 4 kişilik bir erkek grubu. "I Did It" isimli parçalarını dinlemişim sadece geçen sene çıkardıklarından, onu da pek beğenmemişim. "Pass" şarkıları, duyabileceğiniz gibi tam benlik.

7 - 8TURN - BRUISE

8TURN, adından da anlaşılabileceği gibi 8 kişiden oluşan bir erkek grubu. 2023'te çıkış yapan grubun şimdiye kadar 5 EP'si ve bir dolu da single'ı yayınlanmış ama benim içlerinden listeme dahil ettiğim olmamış hiç. Geçen sene "Eletric Heart" ve "Leggo"yu dinlemişim ama o kadar sarmamış. "Bruise"un havasında suyunda hoşuma giden bir şeyler var. Hem o klasik kpop erkek grubu sound'unu taşıyor, hem de çok klişeye ve tekrara kaçıp, rahatsız etmiyor. Oldukça keyifli bir şarkı ve neredeyse anlamlı.

Irvin D.Yalom'dan Spinoza Problemi (The Spinoza Problem)

2026-02-02T14:52:00.001+03:00

(Bu kitabı da aslında çok sevip, anlatacağım burada diye düşünüp, sonra bir türlü yazamamıştım. Bu bahaneyle bahsetmiş olayım.)

Buna da ağustos 2019 tarihini düşmüşüm. Ve bunu da Aralık 2022'de okumuşum. Kitabın konusu çok ilgimi çekmişti onu hatırlıyorum alırken. Spinoza hakkında hemen hemen hiçbir şey bilmiyordum kitabı gördüğüm dönem, belli belirsiz okul döneminden hatırladığım şey filozof olduğuydu, başka da hiçbir fikrim yoktu. Okuduğum hiçbir şeye benzemediğini düşündüğümü hatırlıyorum bitirdikten sonra. Okurken, böyle bir şey okuyor olduğumdan dolayı aldığım keyfi ama sayfaların içindeki hikayeden dolayı da boğazımdaki acı tadı hatırlıyorum. Ben de böyle kitaplar yazabilmek istiyorum demiştim. Böyle hissettiren, böylesine düşündürten, içi böylesine dolu dolu, ciddi ciddi insana pek çok şeyi sorgulatan böyle kitaplar yazmak istiyorum demiştim.

Goodreads'te bitirdiğimde şöyle not etmişim:

Büyük ihtimalle konusunu görüp, ben bunu kesin severim diye almışım kitabı. Rafımda öylece duruyordu. Yıllar olmuş. Ancak elime alıp, okuyabilmeye başladım geçen yıl. Yılın son günlerinde de azimle bitirdim.
Kitapta bir 1600lü yılların Hollandası'na gidip, Spinoza ile yürümeyi, bir 1900lerin başına gidip tüyler ürpertici Doğu Avrupa atmosferini solumayı çok sevdim. Spinoza ile ilk defa tanışıyordum, 1600lerin Hollandası hakkında ise hemen hemen hiç bilgim yoktu. Öğrendiğim için aşırı mutlu oldum.
Nazi Almanyası'nın ortaya çıkışına şahit olmak ise her seferinde içimi allak bullak ediyor. Kendimi her sayfada kandırmaya çalıştım, gerçek değil gerçek değil olmadı olmadı diyerek. Yoksa gerçekliğini kabul edersem okumaya da dayanamayacaktım.
Yalom'un anlatımı ilk başlarda alışkın olmadığımdan cümleleri sorgulamama yol açtı bu arada. Edebiyat açısından değerlendirmeye gidiyordu aklım refleks olarak. Oysa daha başka bir tarzı varmış. daha böyle, kendisinin de kitabın sonunda belirttiği gibi, terapi gerçekleştiriyor gibi karakterlerle. Tarihteki bu gerçek kişiliklerin kurgusal olarak da olsa beynine girebilmek paha biçilemezdi. Yalom'un tüm kitaplarını değil ama yine böyle zaman yolculuğu yapabileceğim kitapları varsa okumayı isterim diyerek bitiriyorum düşüncelerimi.

Yazarımız Irvin D.Yalom bir psikiyatrist aslında. Bu yıl 94 yaşında, varoluşçu olarak geçiyor. Stanford'da emeritus profesörmüş, emekli olmuş. Kendi web sitesinde diyor ki artık hasta almıyor, oğluna ulaşabilirsiniz. O da aynısındanmış. Çok kıskanıyorum ya. Valla. Böyle efsane okullarda alanlarında efsane olmuş akademisyenleri, bilim insanlarını çok kıskanıyorum. Neyse. Kitaptan şöyle satırların altını çizmişim okurken:

"Tükenmeyen mutluluğa uzanan asıl yol başka bir yerde olmalı."

"...; gerçi bütün çocukluk arkadaşları büyümüş ve dört bir yana dağılmıştı, hem zaten asıl aradığı şeyin kendi derinlerindeki hayaletler olduğunun, aslında sahip olmayı dilediği arkadaşları aradığının farkındaydı."

"Bu sadece bir tahmin ama senin kendini herhangi bir yerde 'evde' hissedip hissetmeyeceğini merak ediyorum, çünkü ev bir yer değildir, sadece zihinsel bir durumdur. Gerçekten evde olmak kendi içinde evdeymiş gibi rahat hissetmektir. Ve Alfred senin kendi içinde evdeymiş gibi rahat hissettiğini sanmıyorum. Belki hiç hissetmedin. Belki hayatın boyunca evi yanlış bir yerde aradın."

Kitaplığıma Veda Eden Kitaplar : Geç Kalmış Romantik, Edebiyat Ölmelidir ve Nasıl Yazar Olunur - Enver Aysever

2026-02-02T14:51:00.001+03:00

(Bir önceki yazıya sığmadığı için ayrı bir post oluşturuyorum.)

İlkini 2014'te İzmir'deki kitap fuarından aldığım, diğer ikisinin şu anda kesinlikle hatırlamadığım bir arkadaşımın hediyesi olan bu kitapları okumaktaki motivasyonumu hatırladığım gibi, şu anda yazarın bana hatırlattığı kişiyi hatırlamak istememe sebebimi de biliyorum. Okurken bana oldukça iyi fikirler sağlamış olmalarına rağmen yazarlık hakkında ve neredeyse altını çizmedik satır bırakmamış olmama rağmen, kitaplara gözüm iliştiğinde bile o ince sızıyı hissetmek güzel değil. Bu sebeple 12 yılda hiçbirinden faydalanmayı da seçmemiş olmam bu kitapları rafımdan indirme sebebimi açıklıyor.

Geç Kalmış Romantik'i şubat 2015'te anlatmışım, şurada. Diğer iki kitaptan da mayıs 2015'te şurada bahsetmişim.

Kitaplığıma Veda Eden Kitaplar

2026-02-02T12:14:00.001+03:00

Kitaplığımda temizliğe giriştim. Yıllar yıllar önce de bir kere aynısını yapmıştım ama o zaman artık kitaplığımda yer almasını istemediğim, ayırdığım kitapları köydeki eve götürüp, bırakmıştım. Yine bir şekilde benimlelerdi yani. Bu sefer direkt ayırdıklarımı götürüp, eski kitap-defterleri kiloyla alıp, geri dönüşüme veren bir yere vereceğim. Evin yakınlarında, geçenlerde gidip sormuştum. Her şeye çok kararlı başladım bu yüzden, verecek yer de buldum diye. İlk kitabımı, bir kitaplığa dönüşme umuduyla çalışma masama üst üste yığınlar oluşturmama sebep olan ilk kitabımı elime aldığım zamanların üzerinden neredeyse 30 yılı aşkın bir süre geçerken kitaplara yaklaşımımın bu kadar değişmiş olmasının tek suçlusu hayat. 39 yıllık hayatımda tam 13 ev taşımış olmanın büyük etkisi de var ayrıca. Her taşınmada buzdolabından daha ağır olan kolilerin nedeni olan kitapları artık başka bir yere daha taşımaya mecalim yok. Koca bir duvarı kaplayan kitaplığımın elbette bir anda hepsinden kurtulamam, hayır kalbim o kadarına dayanmaz. Ama onlara baktıkça artık şöyle düşünüyorum: Kitabını bir daha açıp bakmak istemediğim, yıllar geçip de elime bir daha almadığım, haa şunda şöyle bir şey vardı diye hatırlayıp, açıp bakmak istemediğim hiçbir kitabı tutasım gelmiyor o raflarda. Çocukluğun ve ilk gençliğin verdiği o romantik heyecanla elbette ben de aynı şeyin hayalini kurmuştum, gün gelecek bir yetişkin olacak ve kendi evimde yaşarken o ingiliz malikanelerindeki, downton abbey'lerdeki gibi bir kütüphane-çalışma odası gibi yerim olacaktı. Her sene üzerine birkaç tane daha eklenen bu kitap yığınımı o duvarları boydan boya kitap olan odam için biriktiriyordum haliyle. Gün gelecek hepsi oranın bir parçası olacak olan bu kitaplara gözüm gibi bakıyordum, tüm o ev taşımalarında en özenle sarıp sarmalanan hep onlardı. Bir dönem kitaplığımdaki her kitabı tek tek defter kaplar gibi kaplamıştım mesela. Goodreads'lerin, uygulamaların hayal bile edilemediği zamanlarda envanter defteri bile yapmıştım kitaplığım için. Her kitabın ismi, yazarı, yayın tarihi, basım numarası, çevirmeni, sayfa sayısı falan her şeyi tek tek kaydediyordum (o kadar çok arkadaşı olup bu kadar yalnız bir çocuk olmayı nasıl başarmışım ben de bilmiyorum). Aradan bu kadar yıl geçtikten ve o hayalimin gerçek olmuş olmasını beklediğim yaşlarım çoook uzun zaman önce geride kalmışken kocaman bir oda dolusu olmasa da bir odanın bir duvarını kaplayacak kadar bir kitaplığım var ve o kitaplığın olduğu odayı çalışma odası olarak adlandırıp, dekore edebildim. Ama tabiki ev benim değil ve iskoç kırsalında uğultulu bir tepenin üstündeki bir şatoda da değilim.

Anlayacağınız kitapları ayırdım ayırmasına da alan yere götürmek üzere bavula doldurur doldurmaz aldı bir içimi hüzün. Bir ayrılamama sevdası. Bir buruk bir kitaplarla bakışmaya kalma hevesi. Doğru düzgün vedalaşabilmek istedim onlarla. Hayatım bir sürü vedalaşamadan bırakıp gitmelerle, aradakini bitiremeden, hiçbir şeyi sonuca vardırmadan ortadan kaybolmalarla dolu olduğundan yine bir şeyi daha bitiremeden yok edemedim. Kim bilir belki de daha öncesinde ayırdığım ve köye götürdüğüm kitaplarımla da vedalaşamadan babamın onları arabaya doldurup, götürüp bir yere vermiş olmasının etkisidir ya da bu kitapları alırken, okurken, onlarla vakit geçirirken olduğum insanı, o zamanları, o zamanlar sahip olduğum hayatı, insanları doğru düzgün bir şekilde en azından kitaplarım sayesinde sembolik de olsa bırakabilmek, veda edebilmek ve nihayet ardımda bırakabilmek istiyorumdur.

O yüzden oturdum, bu kitaplara tek tek baktım. Ve çoğunluğunu nefret edecek denli okuyamayıp yarım bıraktığım, bazısını pek de severek okuduğum ve blogda da bahsettiğim, okuduklarımdan aaa neden bahsetmemişim acaba dediğim bu kitaplarla haydi gelin böyle vedalaşalım istedim.

Rosie Projesi (The Rosie Project) - Graeme Simsion :

İç sayfasına Aralık 2019 diye not düşmüşüm, demek ki o zaman almışım. 2023'ün Çetelesi'nde bahsetmişim kitaptan tek bir cümle ile, ağustosta okumuşum kitabı. Uzun zamandır aldığım tek bu türde kitap olabilir. Genelde aldığım tarih ve tarihi kurgu kitapları arasında kapağı ile bile sırıtıyor. Hafif olmasını ummuştum, bana keyif vereceğini düşünmüş öyle almıştım diye hatırlıyorum ama neden bu kadar yıl sonra okumuşum bilmiyorum. Yine de tahmin ettiğim kadar eğlenmedim okurken. Eğlenceliydi evet ama izlediğim romcomlar kadar değil.

Bir genetik profesörü, eş bulma problemi adını verdiği şeyi incelerken bir kadınla tanışıp, çıkmaya başlıyor. Ama profesörümüz biraz sheldon cooper ile mucize doktor karışımı bir insan, kitapta durumunun adını söylüyordu galiba ama unuttum. Yani güya duyguları anlayamıyor, spektrumun neresinde bilmiyorum. Güya diyorum çünkü kitap ilerledikçe hiç de o duruma uymayacak şekilde davranıyor. Kitabı da onun bakış açısından ve onun sesiyle okuduğumuz için tüm iç duygulanmalarını görmüş oluyoruz. Yani hiç de o kadar sıradışı bir asıl karaktere dönüşmüyor profesörümüz. Haliyle tüm bu yaşadığı romcom da o kadar eğlenceli veya ilginç gelmiyor. Konuya dolanan tesadüfler ve sonunda karakterlerin birbirine bağlanması da çok büyük bir şaşırtıcı faktör olmuyor. Hikayenin romantik yanı da romantik olmuyor, esprili yanı da komik olamıyor. Yazarımız Graeme Simsion esasında bir bilişim uzmanıymış. 50 yaşından sonra kitap yazmaya karar verip, ilk kitabı olan bu Rosie Projesi'ni yazmış. Ve bir de erkek olduğunu öğrenince bende taşlar yerine oturdu. Çünkü okurken bakmamıştım kimdir nedir diye, her cümlede sadece kesin erkek bu diyordum, tabiki haklıymışım. Hayır bir de hakikaten kitapta hiç öyle abartılacak bir şey yok. Tamam düzgün bir okuma sağlıyor ama hepimiz bu kitabı yazabilirdik yani. Ne hikayesinde çok bir yenilik ya da şaşırtıcılık ne de yazımında edebi bir yön var. Bir de bu kitabın serisini yazmış hepsi çoksatan olan, başka kitaplar da yazmış ve hepsinin film hakları da satın alınmış. Yetmemiş amcamızı konferans konferans dolaştırıp, roman yazmak üzerine dersler anlattırıyorlarmış. Bunu yazan adama yani. Anlattıkça sinirim daha da bozuldu. Neyse.

Atları Bağlayın Geceyi Burada Geçireceğiz - Melisa Kesmez :

Tarih atmamışım ne zaman aldığıma dair ama haziran 2019'da okumuşum. "İyi yazılmış, okumaktan oldukça keyif alınabilecek çok tanıdık, çok içten hikayeler. Ama benlik değil." diye yazmışım Goodreads'te. Ne zaman aldığımı bilmiyorum evet ama isminden dolayı aldığımı hatırlayabiliyorum. Bu isimde bir kitabın ne anlattığını görmeyi çok istemiştim. 25 tane hikayeden oluşuyor kitap. Hikaye kitaplarını sevmediğimi biliyordum elbette alırken ama dedim ya okumam lazımdı. Şu satırların altını çizmişim zamanında:

"Hayat işte. Evde hayal kuruyor, sonra sokağa çıkıyor ve hepsini tek tek gömüyorsun bir yerlere. Hayatın aklındakiyle alakası yok. Eter koklatılıp bayıltılmış ve hiç bilmediğim bir yere getirilip bırakılmış gibiyim. Eve dönmek istiyorum artık. Kendime dönmek."

"Günün gürültüsü patırtısı içinde özlediğim sessizlikle, gecenin bu saatinde kavuştuğum sessizlik aynı değildi. Hiçbir şeyin yokluğu varlığına denk değildi."

"Yine de galiba bazı insanlar yolda olmak için geliyorlardı hayata. Dikiş tutturamayan, bir yerde uzun süre kalamayan, doğuştan huzursuz insanlardık biz. Ne kadar istesem de, bazıları gibi yıllarca aynı sokaktan yürüyüp aynı eve varamazdım ben mesela, aynı anahtarla aynı evin kapısını açamazdım. Yerinde durmadı ki hiç hayat, o dursa ben durmadım. Ne zaman "evimdeyim" hissi peyda olsa içimde, ani bir manevrayla başka bir yöne saptı hikaye."

İnsanın Esareti - W.Somerset Maugham :

Zamanın birinde One Tree Hill'de geçen tüm kitapların listesini yapmıştım hatırlayacak kadar eski olan var mı ki acaba? Neredeyse 20 yıl sonra streaming servisleri sayesinde gençliğimin ve çocukluğumun tüm dizileri adeta rönesanslarını yaşıyor şu sıralar. O One Tree Hill'le büyüyen halimi derinlere gömmem seneler almışken, şimdi böyle olur olmadık yerde önüme çıkıyor mesela bölümlerden kesitler, oyuncuların konuşmaları, dizi üzerine incelemeler. Bunca yıl sonra aslında olan biten her şey...One Tree Hill'e neden mi daldık şimdi? Çünkü bu kitabı okumayı geçtim alma sebebim o dizi. Taa 2011'de "One Tree Hill'den Edebiyat Listem" başlıklı yazıdaki kitaplardan biri. Diziye veda etmemin üzerinden ("One Tree Hill'e veda ederken") 6 sene geçtikten sonra almışım kitabı 2018'de. Okumak için elime alabilmem ise 2020 senesine kadar sürmüş. 450.sayfada bırakmışım kitap ayracını. Daha fazla okuyamamışım. Nitekim Goodreads'te de şöyle yazmışım: "Philip'in saçını başını yolmak isteyen bir ben değilim, değil mi? Resmen eziyettin Philip. Bitmek bilmeyen, uzadıkça uzayan bir eziyet." Şu an kitabın içeriğine dair, Philip'in kim olduğuna dair en ufak bir fikrim yok. O kadar silmişim kafamdan. Oysa ne kadar heves ederdim böyle başyapıt sayılan koca koca kitapları okumaya. Hala da ederim, keşke derim keşke, böyle kitapları böyle zevkle keyifle okuyabilen insanlardan olabilseydim. Olamadım.

Yarısında bırakmış da olsam altını çizdiğim satırları olmuş kitabın:

"Özgür irade yanılsaması kafamda o kadar güçlü ki ondan kurtulamıyorum, ama sadece bir yanılsama olduğuna da inanıyorum. Ama bu yanılsama, eylemlerimin en güçlü sebeplerinden birini oluşturuyor. Bir şey yapmadan önce seçeneğim olduğunu hissediyorum, bu da yaptığım şeyi etkiliyor; ama ardından, her şey olup bittikten sonra, bunun ta en başından kaçınılamaz olduğuna inanıyorum.

Bundan ne sonuç çıkarıyorsun diye sordu Hayward.

Ne çıkaracağım, sadece pişmanlığın faydasızlığını. Evrenin tüm güçleri bir şeyleri oldurup öldürmeye yönelmişken, olmuşla ölmüşe üzülmenin faydası yok."

Özgürlük - Jonathan Franzen:

İsmi kocaman bir şekilde ÖZGÜRLÜK olan bir kitabı tabiki alacaktım. Buna şu an bile kanarım yani. Ama sorun hiçbir şekilde okuyabileceğim bir şey olmaması kitabın. 17 Ocak 2016'da kitap fuarından almışım. Eskiden kitap fuarlarından kitap alabilirdik çünkü, şimdiki gibi internette yarı fiyatına olan kitapları 5 katı fiyatına satmak için getiriyor değillerdi fuarlara. Ekim 2019'da okumuşum. Yani en azından ilk 57 sayfasını. Orada bırakmışım. Ne anlattığını hiç hatırlamıyorum elbette. Ama hiç iyi hissettirmediğini hatırlıyorum. 57 sayfa bile çok okumuş sayılırım. Çok rahatsız edici bir şeyler olduğunu hissediyorum kitabı raftan çıkarıp, kenara ayırmak için elime aldığımda.

Locke Lamora'nın Yalanları - Scott Lynch :

2019'da Neverland'de anlatmışım, şurada. Bu kitabı da gideceklerin arasına koydum.

Delikanlı - Dostoyevski :

Dostoyevski ile ilgili düşüncelerim biraz önyargılardan oluşuyor. Çoook çok küçükken okuduğum Beyaz Geceler sonrası kendisine sinir olmuş ve bir daha da bakmam demiştim. Gerçekten de bakmadım bir daha dönüp de. Bu kitabını da pek hevesle aldığımı hatırlıyorum. Ama kapağını her açışımda bir şeyler beni geri itti. Bu yüzden yarıda bıraktım bile diyemiyorum. Hiç okunmadan, büyük ihtimalle 20 yıl kadar kitaplığımda durduktan sonra adaya veda ediyor.

Gizli Kitap - Gregory Samak :

İşte yine bir tarihsel fantastik kurgu hikayesi daha. Konusuna ismine bakıp, tam benimkilerden diye düşünüp aldığımı hatırlıyorum. Aralık 2019'da almış, 2020 mayısında da okuyup Neverland'de anlatmışım. Şurada.

Gizli Tarih - Donna Tartt :

İşte reklamlara kanıp da aldığım bir kitap. Reklam dediğim de yani önündeki uluslararası bestseller ibaresi, internette her yerde herkesin vooo acayip iyi diye anlatıp durması ve tabiki yazarının başka bir kitabıyla Pulitzer Ödülü almış olması gibi şeyler. Ama böyle kitaplar ne zaman benim hoşuma gitmişti şimdi gitsin değil mi? Yine de yenilen pehlivan güreşe doymuyor ya, ben de böyle bol ödüllü çoksatanlara kanmaya devam ediyorum. Tamı tamına 343 sayfasına dayanabilmişim. 2020'nin ağustostunda başladığım kitabı, ittire ittire geldiğim noktada sonunda 2023'ün ağustosunda bırakmaya karar vermişim. 231.sayfada şöyle demişim halbuki: "Hikayenin tam da merak ettirip, ne olduğunu söylediği ve bundan sonra buna göre ne olacağını merak ettirdiği kısmına geldim. Tam da bu noktada 90ların ilk yarısında çekilmiş bir gençlik-gerilim filmi izliyormuş gibiyim. Hani şu Flatliners filmi vardı ya mesela, geçenlerde çekilen yeni versiyonu değil, tam da 1990'daki Julia Roberts'lu orijinali hani. Ama kitabın böyle olması iyi mi kötü mü ona karar veremedim henüz."

Yani abartıyor muyum diyorum ama bence ya tüm dünyadaki kitap okuyucuları hiçbir şeyden anlamıyor ya da ben. Şu durumda ikinci seçenek daha olası diyebilirsiniz. Bence değil. Bu kitapta abartılacak hiçbir şey yok. Yazımında da yok. Donna Tartt gidip bir lise defterine bir kompozisyon yazsa onun Pulitzer Ödüllü bir Donna Tartt'ın elinden çıkmış olduğunu anlamazsınız. Kendine özgü belirgin bir dili yok çünkü. Normal. Yazımı da konusu da normal bu kitabın. Kötü değil, hakkını vereyim, bu gözler ne kötüler gördü yine de kitap diye basılmışlardı ama bu kitap da bir şey değil. Eh hadi o zaman sen de yazsaydın böyle bir şey madem çok biliyorsun diyebilirsiniz. Ben de size Türkiye çukurunda yaşadığımı, yaşayabilmek için köle gibi işe gittiğimi ve ana dilimin ingilizce olmadığını tekrar hatırlatmak zorunda kalırım. Nasıl ben, Afganistan'daki bir kadından daha şanslıysam bu kitabın yazarı da benden şanslı.

Strindberg'in Yıldızı - Jan Wallentin :

İşte tam benlik dediğim türden bir kitap daha. Tarih, kurgu, aksiyon, macera, gizem...Eylül 2020'de Neverland'de bahsetmişim, şurada.

Goodreads'te de yazmışım mutluluğumu:

"Son bölümüne kadar harika denebilecek bir şekilde ilerleyen bir hikaye bu. Tam da bu tür bir kitaptan beklediğimiz gibi birbirine dolaşmış gizemler, tarihin içinde oradan oraya savrulmacalar, koşturmacalı aksiyonlar maceralar, kendini birden bu deliliğin içinde buluveren travmalı akademisyen esas kahramanımız, farklı motivasyonlara sahip kötüler...Her şey tam da beklediğimiz gibi. Okuması son derece keyifli, eğlenceli, arada tüylerimizi diken diken edici. Güzel yazılmış, başarıyla oluşturulmuş bir hikaye. Aslında ufak ufak salvoları yok değil, bazen durup durup ama tamam da neden yani diye bir anlam veremediğimiz şeyler de var ama çoğunlukla hikayenin macerası içerisine kaptırıp, unutuverebiliyoruz. Ben çok mutlu oldum uzun bir aradan sonra böyle gençliğimde okuduğum o tarihi macera kitapları gibi bir tane daha bulabilmiş olduğum için. Sadece belki sonunu böyle bağlamasaymış daha mı iyi olurmuş dedim. Çünkü sonunda biraz her şeyi nasıl süpürürüm'e dönmüş her şey. Neyse, yine de bence gayet başarılı bir tarihi-macera kurgusu."

Orada da dediğim gibi beğenmiştim kitabı ama çok da tatmin edici değildi. Eh haliyle en üstte bahsettiğim o ara ara elime alıp, bir daha bakmak isteyeceğim bir kitap olmadı. Oysa eli yüzü düzgün, insanın kütüphanesinde olmasından mutlu olacağı bir roman. Keşke ev benim olsa, bir daha taşınmayacağım emin olsam değil mi :)

Koltuk - Benjamin Parzybok :

Büyük ihtimalle kapağındaki fiyatın teşvikiyle, bir de eğlenceli komiklikli bir şey okuyayım kafasıyla almıştım. Oysa alırken aramızdaki bir bağ olduğunu hissetmişim. Heyhat. Sene 2012, pek de mutlu olduğum bir yıl değildi. Neverland'de 3 sene sonra anlatmışım, şurada.

Mezar Taşı Gibi Düşüyor Yağmur - Batuhan Dedde :

Kitabın içine düştüğüm not yine o 2019'daki kitap fuarını işaret ediyor. İsmine ve arka kapak yazısına tav olduğum aldığım çok belli. Çünkü eve gelip de ilk sayfalarında yol almaya başladığımda anlamıştım, benim için mümkünü yoktu bu romanın.

Yine de ilk sayfada çizdiğim bir kısım var, şimdi yeniden okuyunca 2019'daki ben'in neler hissettiğini hatırlayabiliyorum :

"Bildiğim tek şey vardı; utangaç olduğum kadar nefret yüklüydüm. Travma geçiriyordum insanlar arasında ve travmalarıma sebep olan her şeyden, herkesten nefret ediyor, hepsinin yüzünü dağıtmak istiyordum.(...) Biliyordum da hepsinin suratını dağıtmaya ya da onların suratlarına bağırmaya gücüm yetmeyeceğini."

Babil - R.F.Kuang :

Tıpkı yukarıdaki Gizli Tarih gibi genel histeriye kapılıp aldığım bir başka kalın kitap. Bakın bunun cidden benim kalemim olduğuna çok ama çok inanmış da almıştım. Aylarca beklemiştim almak için, daha önce bu şekilde heves edip aldıklarımın berbat çıkması ve okuyamam üzerine. Ölçüp biçmek istemiştim. Ama o kadar ummama rağmen bu da okunamaz çıktı benim için. Lisedeki, üniversitedeki ben olsa bu kitapları gece gündüz burnunu kaldırmadan okurdu, biliyorum. Bayılırdı da, içindeki geçen her şeyi araştırır, dünyasından çıkamazdı mesela. Ama 30larındaki ben'in bünyesi reddediyor. Gizli Tarih gibi değil ama hakkı var Babil'in. Çok daha iyi yazım açısından ve hikayesi de çok ama çok özenli. Yine de 53'üncü sayfaya kadar hiç bir heves oluşturmadan ilerledim, kendimi ittire ittire. Kitap bende okuma isteği oluşturmadı da değil, çok istedim okumak. Olmadı, içimden gelmedi. Aldığı onca ödülü hak ediyor mu bilemiyorum, karar verebilecek kadar okumuş sayılmam. Böyle güzel basımlı, kalın bir kitaba onca parayı verdikten sonra da atmak canımı yakıyor ama rafta durduğu neredeyse 1 yıldan sonra da bir daha devam eder miyim, hiç sanmıyorum.

Boş Koltuk - J.K.Rowling :

Harper Lee, Bülbülü Öldürmek'in devamında - Tespih Ağacının Gölgesinde'de - tanrılarını öldürmekten bahseder. İlk okuduğumda da, sonraki yıllarda üzerine düşündükçe de aklımdan çıkmayan, beni çok etkileyen bir fikirdi bu. Özellikle sevdiğim şeyleri aşırı sevme, sevdiğim insanlara takıntı seviyesinde bağlanmak ve bir tür kaidenin üstüne koyma huyum olduğundan, Lee'nin koca bir kitap boyunca anlatmaya çalıştığı şey beni çok etkilemişti. Bu kitabı elime alıp, ilk sayfalarından içeri daldığımda hissettiklerimin bu kadar yıkıcı olmasının sebebi de buydu, içimdeki Rowling'i öldürmeyi bilebilmeliydim daha öncesinde. Oysa o twitterda o harika fikirlerini açıklamaya başladığı zaman dünyanın yarısı onu koydukları o kaideden indirmişti. Benim yıkılmam da bu kitapla oldu.

Kitap kötü ya da yazımı berbat değildi. Teoride ya da pratikte hiçbir sorunu yoktu kitabın. Sorun benim tanrılarımdan beklentimdi. Bana HP dünyasını veren insandan beklediklerimdi. Çocukça bir beklentiydi bu evet ama ister istemez öyleydi. Kitabın daha ilk sayfalarında konusu, olan biten beni aşırı rahatsız etti. Okuyamadım, okumak hiç istemedim. Elimdeki mart 2013 tarihli ilk basımı, kitabı ne zaman almışım onu bile not etmemişim içine.

Birisi Goodreads'te şöyle bir yorum yazmıştı, tam olarak durumumun özeti:

İnci Gibi Dişler - Zadie Smith :

Gaza gelip aldığım bir başka kitap. Zadie Smith'in adına ve kazandığı ödüllere ve dahi yazdığı cümlelere orada burada denk gelip duruyordum bir zamanlar. Okuduğum o birkaç cümlesi de çok iyi gelmişti, yine kanmıştım, yine koşup almıştım kitabını. Ağustos 2018'de memleketteki bir sahaftan almışım hem de. Kaç sayfa okuyabildiğimi bile işaretlememişim. Buna da dayanamadığımı hatırlıyorum sadece. Aldığım yılın Aralık'ında şöyle yazıp, bırakmışım:

"Tek bir yıldız çünkü o yıldızın üzerine geldiğinde farenin oku çıkan açıklama "I did not like it". Yani bu yıldız kitabın değerini veya yazarın kaleminin gücünü ifade etmiyor. Basitçe, ben bundan hoşlanmadım diyorum. Çok içerikli, zengin bir hikayeyi anlatıyor evet. Uzaktaki bir ülkede bir şekilde yolları kesişmiş farklı farklı göçmen ailelerin kuşaklara yayılan ilginç hikayelerini, alabildiğine eğlenceli ve zekice bir bakış açısıyla, gerçekçi ama didaktik olmayan bir şekilde anlatıyor, ona da evet. Ama bu kadar başarılı bir kalemin ucundan yine de hep her baktığı nesnenin, canlının, durumun tiksindirici detaylarını okuyup durmak insanın - tüm o ilginç ve içten hikayeye rağmen - tahammül sınırlarını zorluyor. Gerçekçilik, çizilen portrede insanın yüzündeki kırışıklıkları da göstermektir bence, illaki yüzündeki tüm siyah noktaları içlerinden taşar halde göstermeliyim kaygısı değil. Bilmiyorum, çok isteyerek başladığım ve merakla da okumaktan keyif alabildiğim bir kitabı, Zadie Smith'in anlatmayı seçtiği şekliyle okumak bana göre değil."

John Delahunt (Bir Cinayetin Hikayesi) - Andrew Hughes :

Temmuz 2018'de alıp, hemen Ağustos'ta Neverland'de yazmışım, şurada. Bu kitabı sevmiştim, orada da anlattığım gibi. Basımı, kapağı, her şeyiyle de çok güzel. Ama işte, 2018'den sonra bir daha kapağını açıp bakma gereği hissetmediklerimden olunca gitmesine karar verdim, yüreğim ağır.

Otherworld - Jason Segel ve Kirsten Miller :

2018'in bir ağustos günü havalimanındaki kitapçıdan aldığım kitabı eylülde şurada anlatmışım.

Ay ve Güneş - Vonda N.McIntyre :

2020 Nisan'ında Neverland'de şurada anlattığım kitabı ne zaman aldığımı not etmemişim. Orada değindiğim filmini de izlemedim tabi sonra.

Yasak Tevrat - Tom Egeland :

Bir başka tam benim tarzım dediğim kitap. Nisan 2012'de burada da anlatmışım.

Ölü Deniz Parşömenleri (Kumran Yazıtları) - Geza Vermes :

Mayıs 2005'te kitap fuarından almışım. Dan Brown'ın Da Vinci Şifresi fırtınasına kapılıp, o konuda ne var ne yoksa aldığım döneme ait yani. O zaman çok kendine güvenmiş bir şekilde açıp okumaya çalıştığımı ve hiçbir şey anlamayıp, kendi kendime sinir olduğumu hatırlıyorum. Aradan geçen 20 yıldan sonra bile içinde yazanları anlayabilecek bilgi birikimine sahip değilim. Koskoca kitap, aslında bir tarihçi olarak kütüphanemde yer alması iyi olabilir ama dediğim gibi hem anlamıyorum, hem de bunca yıl bir kere bile açıp bakmadım.

Yıldız Gezgini - Jack London :

2018'in haziranında almışım. Sanırım Jon Krakauer'in "Into The Wild" kitabını okuyup, bir de Emile Hirsch'ün başrolünde olduğu filmi izledikten sonra gelen gazla Jack London'a dalma maceram içinde almıştım. Beyaz Diş'i okuyup, anlayabilmemin güveniyle Yıldız Gezgini gözüme tam benlik görünmüştü. 111 sayfa okuyabilmişim, kitap ayracı orada duruyor.

Savaş ve Savaş - Laszlo Krasznahorkai :

İsmi hoşuma gittiği için ve yazarının Macar olduğunu gördüğüm için aldığımı çok iyi hatırlıyorum. Aralık 2019 diye not düşmüşüm, kim bilir ne zaman da okumayı denemişim, kitap ayracı 34.sayfada duruyor. Çok ama çok okumayı isterdim, istemiştim de.

Hodbinler - Saruhan Doğan:

Haziran 2018'de almışım, Temmuz 2019'da bırakmışım okumayı. İsmi ilginç geldiği ve ne demek olduğunu bilmediğim için aldığıma eminim. Bencil, kibirli, şımarık falan demekmiş şimdi baktım da. Şaka bir yana, ara ara bana böyle Türk edebiyatına bakmalıyım perileri geliyor. Hevesle kitap alıyorum, okumaya çalışıyorum. Ama olmuyor. Bende bir sorun var ama çözemiyorum.

Kristal Kan - Nina Blazon :

2020'nin Ocak'ında yazmışım burada. Bu kitaba dair gözümün önünde çok belirgin resimler var. Köyde okuduğumu hatırlıyorum, herhalde o kış köye gittiğimde okumuş olmalıyım. Goodreads'te şöyle yazmışım ki tam olarak hatırlıyorum neden öyle düşündüğümü: "Değişik bir şeyler söyleyecek gibi oluyor tamam, ama kör göze parmak mesajlarla doldurmaya çalışıp ortalığı değişik bir şey yapmıyor. Bir çok yerinde hah tamam işte bu gizem manyak bir yere çıkacak dedim, tahminlerimin çok dışında yerlere çıktı ama bu çıktığı yerler öyle vaaaay dedirten yerler değildi ne yazık ki. Daha çok "ehh ama bu böyle bir şey miymiş hadi amaa" dedirten cinsten çözümlerdi bunlar. Ayrıca tabiki ait olduğu türün ucuz-basit-inceliksiz anlatımından da kurtulamıyor. Bu tür kitapların hemen hemen hepsinin diliyle yazılmış.

Çok merak ederek, heyecan duyarak almıştım kitabı ama 2-3 günlük akıl dağıtmalık, maceralı sayılabilecek bir okuma çıktı sadece. Tamam bu türden öyle büyük büyük şeyler beklemiyorum da azıcık şaşırtın be."

Deniz Katedrali - Ildefonso Falcones :

Kitabı elime alınca bile şu an içim kalktı. O derece. Halbuki ne umutlarla almıştım, ne hoşuma gitmişti baskısı, kapağı. Aralık 2019'da almışım, Ken Follets'in Fall of Giants'ını okuduktan sonraki senelerde öyle bir kitap sanırım diyerek almıştım. Tarihi kurgunun en babası gibi görünüyordu haliyle. Ama var ya...Neden bu kadar iğrenç olmak zorundasınız? İlla iğrençlikleri yazınca mı uluslararası çoksatan oluyoruz? Halbuki çok da bilmediğim, o zamana kadar denk gelmediğim bir tarihi (14.yüzyıl İspanya'sı) ve olayları anlatıyor olmasından dolayı okurken satır aralarında bir dolu şey öğreniyor ve mutluluktan havalara uçuyordum. Tabi sonraki cümlelerde meydana gelen iğrençliklerle de yere çakılıyordum. Iyyy. Kusacağım yine.

Idol I {아이돌아이} (2025) - Fanı olduğumuz idolleri kurtarma şansımız olsaydı?

2026-01-30T16:15:00.000+03:00

Maeng Se Na kızımız çok başarılı bir avukat. Kocaman bir hukuk firmasının ortağı ve sektörde her davayı kazanması ile ünlü. İşinde çok disiplinli, yemeden içmeden çalışıyor ve insanlarla pek de bağ kurmuyor. Herkes onun tepeden baktığını ve burnundan kıl aldırmadığını düşünüyor. Oysa Se Na'nın bir sırrı var: İşinden kalan her vakitte fanı olduğu Gold Boys grubuyla ilgileniyor. Ofiste ve adliyede ne kadar suratsız ve buzdolabı olsa da arka planda tüm fan buluşmalarına, imza günlerine, konserlere yetişmeye çalışıyor. Her yeni albüm çıktığında internette full destek moduna geçiyor ve her yeni çıkan şeyi satın alıyor. Temelde işini, bu fanlığına fon oluşturmak için kullanıyor.

dizideki kurgu boy band'imiz Gold Boys

Se Na kızımızın grupta en sevdiği üye olan Do La Ik'in solo albümü yeni çıkmışken birlikte içtikleri bir gecenin sabahında gruptaki diğer bir üye Woo Seong, Do La Ik'in salonunun ortasında bıçaklanmış halde bulunuyor. Odasında uyuyakalmış olan Do La Ik hiçbir şey hatırlamıyor, cinayet zanlısı olarak apar topar emniyete götürülüyor tabi. Birden bire tüm ülkenin haberlerinde bunu gören Se Na da kendisine engel olamıyor, koşup La Ik'in avukatlığını üstleniyor. Bir yandan aşkından öldüğü idolun en kötü anında ona hiçbir şey belli etmeden ona destek olmaya, bir yandan da cinayetin asıl zanlısını bulmaya çalışıyor.Idol I {아이돌아이}, 22 Aralık 2025'ten 27 Ocak 2026'ya kadar 12 bölüm olarak yayınlanan bir Güney Kore dizisi. Netflix'te hafta hafta yayınlandı, ben de öyle izledim. Dizinin ilk haberleri geldiğinde konusundan ötürü hepimizin aklına bir Lovely Runner çakması mı geliyor düşüncesi yerleşivermişti. O dizinin inanılmaz başarısı haliyle ekmeğini yemek isteyenlere kapı açacaktı ama bu diziye kadar pek de öyle bir şey olmadı. Bu düşünceyle, önyargılı yaklaşmıştım dizinin haberlerine. Aslında oldukça orijinal bir konusu vardı, hakkını vermek gerekirdi ama işte o saçma önyargıyla demiştim ki bir şeye benzemeyecek galiba. Çünkü başroldeki Choi Soo Young'u daha önce hiç izlememiştim ve dışarıdan bakınca hiç de sıcak gelmiyordu. Oysa efsane grup Girls Generation'ın bir üyesi kendisi ve yıllardır da bu dizi-film işinde. Yine de diziyi izlemek için bir motivasyonum vardı: Kim Jae Yeong. Dizideki cinayet şüphelisi idolu canlandıran Jae Yeong'u ilk defa geçen sene (önceki sene miydi yoksa, zamanı algılayamıyorum şu noktada) Cey ile izlediğimiz 100 Days My Prince{백일의 낭군님}(2018)'te görüp vurulmuştum. Oradaki yan rolde aslında o kadar da ekran süresi olmamasına rağmen, ekranımızda her belirdiğinde Cey'le birlikte vaaay ama çok iyi çocuk olmuştuk. Halbuki onu da kore dizisi izlediğim bunca yıl içinde orada burada görmüşüm ama işte insanı gösterecek bir rol lazımmış demek ki. Çünkü mesela 2022'deki Love In Contract'te başroldeydi ve o diziye bir bölüm ancak dayanabildiğim için Jae Yeong'a da dikkat edememişim. O yüzden 100 Days My Prince'ten sonra kesinlikle yeni bir şey yaparsa izleyeceğim diye kendi kendimi gaza getirmiş ama hemen sonra ekrana gelen The Judge From Hell {지옥에서 온 판사}(2024)'i izlemeye vakit ayıramamıştım. Ki Idol I'daki başrolü de büyük oranda o diziye borçlu Jae Yeong. The Judge From Hell'de parladı gibi bir şey olunca, gerisi böyle geldi. Ehh ben de sonunda bu diziyi bari izleyeyim dedim.

avukat Maeng Se Na ve onun özel dedektifi Chung Jae A

eski sevgilimiz

bence elindeki az materyalle en mükemmel oyunculuğu çıkaran, savcımız

İşte bu motivasyonlarla ve önyargılarla diziye başladım Aralık ayında. Zaten ilk iki bölümü yayınlanmıştı sadece ben köye gidene kadar. Geçen yazıda anlattığım tüm curcunam geçene kadar neredeyse 10.bölüme gelmişti dizi. Dün akşam da son bölümü izledim, bitti. Açıkçası oldukça da şaşırtan dizilerden biri oldu "Idol I" beni. Tüm anlattıklarımdan anlaşılabileceği gibi çok az bir beklentiyle açmıştım diziyi. Hatta çok kötü olur herhalde kapatırım diye düşünmüştüm. Öncelikle konuyu anlatma tarzı çok hoşuma gitti. Hiçbir şeyi çok abartmadan, oyunculara abartarak ya da karikatürize ederek oynayın demeden anlatıyor olmaları hikayeyi çok sevindirdi beni. Bir kpop fanının gözünden, bir idolü sevmenin, bir müzik grubunu takip ediyor ve destekliyor olmanın nasıl bir şey olduğunu olabilecek en sade ve içten biçimde anlatabilmeleri çok hoşuma gitti. Hikayenin ilk yarısına kadarki birçok sahnede Se Na'nın sarf ettiği cümlelerin gerçekliğine ve tam noktası noktasına doğru oluşlarına ağzım açık kalarak baktım. Evet işte tam olarak böyle diyerek bağırmak istedim ekrana doğru. Gözlerimde beliren anlaşılıyor olmanın mutluluğunun gözyaşlarını sildim çoğu kere. Dışarıdan ne kadar salakça, ne kadar saçma göründüğünü anlayabiliyorum çünkü. Ve diğer insanların bu "fan" olma durumunu nasıl anlayamadıklarını da biliyorum. İşte bu yüzden en azından diziyi yazanların ve yapanların bunu anlayabildiklerini, hatta tam olarak hissettiklerimi tarif edebildiklerini görmek iyi hissettirdi.

avukat kızımız boy band fanı modunda

Hikayenin en baştaki cinayet çözmeli, gizemli, herkesten şüphelenmeli olay örgüsü de çok iyiydi bana göre. En azından yine o ilk yarıya kadar gerçekten iyi kurgulanmış bir cinayet çözme oyunu oynuyor gibiydik. Tabiki tam olarak bir hukuki ya da polisiye dramadaki şekilde değildi izlediklerimiz. Pek çok yerde ehh ama salak mı bu polis niye oraya bakmadı ya da adli tıp raporunu, yerde etrafta bulunanları sorgulamıyor musunuz salak mısınız yaaa diye kafamızın içinde sesler beliriyor ama geçiştiriveriyoruz. Her şeyi avukatımız ve savcımız sorguluyor ve onlarınkisi de genelde birbirlerine karşı durup çene yarıştırmak şeklinde oluyor. Yine de, yine de...Cinayetin nedenini nasılını sorgulamak ve her bölüm başka birine bariz şüpheler yöneltilmesini izlemek keyifliydi.

Hikayemizin asıl konusunu oluşturuyor gibi gösterilen romantizm kısmı ise bana ne bileyim o kadar peşinden koşulacak, çok saracak gibi gelmedi. Kötü demiyorum ya da izlemekten keyif almadım da demiyorum ama iki başrol arasında ben o derece de bir yıldızlar parıltılar havai fişekler uçuşuyor gibi hissetmedim. Hatta bana avukat kızımızla savcı oğlumuzun kimyası çok daha yakıcı geldi. İkisinin arasındaki gerilim, birbirinden etkilenme, birbirini algılama falan insana daha çok geçiyordu. Hikayeyi ister istemez şöyle hayal ettim ben, diziden bağımsız olarak: Avukat kızımız idolümüz ile geçirdiği zaman süresince aslında ona değil de idol kimliğine ve müziğine aşık olduğunu anlardı mesela. Ama insan olarak da idolümüzle çok iyi kanka olurdu. Dava için çarpıştıkça ve gerçeği ortaya çıkarmak için birlikte çabaladıkça da savcı oğlumuzla böyle kavgalı takışmalı ama çok aşık olmalı bir aşk yaşarlardı mesela. İdolümüz sonunda fanlarının ve idollük kimliğinin onun için ne ifade ettiğine dair çok güzel şeyler öğrenmiş olarak müzik hayatına geri dönerdi, eski sevgilisi ile yaşadıklarından pek çok şey öğrenmiş bir halde artık ilişkilerinde ve sahnedeki duygularında çok açık olurdu. Ne bileyim ben sanki yarı yola gelmeden böyle bir hikaye hayal etmiştim istemsizce. İdol oğlumuzla da minik dedektif oğlumuz arasındaki bromance belki biraz daha ekran süresi bulsaydı çok keyifli olabilirdi ayrıca. Bir de avukat kızımızın babasının davası hikayemizde çok arkaplan olarak yer alıyordu, son bölümün ilk yarısında sadece yeniden yargılama için başvurmasını izledik. Öyle tercih etmişler ama bence o davayı da asıl davamızın arka planında ilerleyecek şekilde işleyebilirlerdi. Paralel bir şekilde dizinin sonunda o davanın da çözümlenmesini izleyebilirdik. Çözümlenmesini geçtim, bu izlediğimiz halinde olayın ne olduğunu bile öğrenemedik. Babasının bir cinayet ile suçlanıp, hapse atıldığını söyleyip durdu dizi bize sadece. Başka da hiçbir detay vermemeye yeminli gibi davrandı son ana kadar.

Hikayesini kendim yazmak istememin dışında çok çok sevdiğim bir yönü, yöntemi vardı dizinin. Herkes, her bir karakter, eninde sonunda iyiydi. Kötülük yapmış gibi görüneni de, kötü karakter olanı da, suçlusu da gıcığı da sinir bozanı aslında kötü insanlar değildi. Hikaye biterken bize bunu göstermiş olduğunu fark ettirdi dizi. Aslında hepsi insandı sadece ve kötülük yapmak için ya da kötü duygularla yapmamışlardı yaptıkları şeyleri. Sadece duygularını yaşayan, hayatın içinde savrulan, ayakta kalmaya yolunu bulmaya çalışan insanlardı. Her şeyin en sonunda her birinin yine de iyi insanlar olduğunu anlamış olmanın o ince sızısıyla baktım ben ekrana. Kızılacak kimse yoktu ortada. Cinayeti işleyen bile aslında bir kurbandı mesela. Şimdiye kadar izlediğim tüm kore dizilerinde kötü karakterlerin yine de bir şekilde kötü oldukları için kötülük yapmalarını tekrar tekrar izledikten sonra herkesin bu şekilde önümde belirmesi bana çok çok farklı geldi. Gözyaşlarımı akıttıktan sonra lezzetli bir bardak tertemiz su içmek gibi.

Cleopatra's Final Secret (2025)

2026-01-29T17:13:00.005+03:00

Bu belgeselin Disney+'ta yayınlanacağının haberi çıktığından beri yerimde duramıyordum açıkçası. Yazıya da böyle girmek tuhaf oldu ama, en önden bunu söylemek istedim. Ama durun, bir dakika aklımızı toplayalım. Ve en baştan başlayalım.

Mısır'daki Taposiris Magna Tapınağı'nda Katleen Martinez önderliğindeki bir ekibin, VII.Cleopatra'nın - herkesin bildiği Kleopatra'nın - mezarını arayan ekip son 20 yıldır gerçekleştirdiklerini, bulduklarını National Geographic kayıt altına alıyormuş ve sonunda geçen sene şimdiye kadarki gelişmeler yaklaşık bir saatlik bir belgesel halinde yayınlandı. Ekip çalışmaya devam ediyor, büyük ihtimalle belgeselin devamı da gelecek. Hele ki umulduğu gibi mezarı ya da mezara dair daha somut bir şeyleri bulurlarsa yüzyılın keşfini izliyor olacağız.

Belgesel konuyu sadece VII.Cleopatra'nın mezarının aranması olarak anlatmıyor ki benim en sevdiğim yönü de buydu. Küçüklüğümden beri arkeoloji-tarih belgesellerinde böyle kupkuru, kronolojik bir anlatım seçerlerdi ve tatsız tuzsuz bir ders dinliyormuş gibi olurdu önümdeki izlence. Artık teker teker bu yöntemin dışında çıkıyorlar. Burada da NatGeo'nun konuya herşeyi başlatan kişiden, taa uzaklardaki ülkesinden çıkıp gelip, bir hayalin peşinde kazmaya başlayan arkeolog Katleen Martinez'den başlamasını izliyoruz. Katleen'in çocukluk hayalinin gerçek bir arayışa dönüşmesini anlatıyor belgesel. Kuru kuruya ekip şurayı kazdı, bu çıktı, şöyle yaptılar diye bir şey izlemiyoruz. Ekibin lideri olan arkeologu bir insan olarak görüyoruz ve böylelikle her şey biraz daha anlam kazanıyor. Tabiki aralara VII.Cleopatra'nın hikayesini de serpiştiriyorlar. Sonuçta aradığımız nihai hedef o ve mezarının yeri de hayatının hikayesinde gizlenmiş olabilir.

İzleyenlerin en çok eleştirdiği yönü de bu gibi görünüyor aslında belgeselin. Biz VII.Cleopatra'nın mezarının aranışını mı Katleen'in hikayesini mi izliyoruz diye eleştirmişler çoğunlukla. Bu ikisinin birlikte var olabildiğini fark edemeyerek. Ki dediğim gibi benim belgesel ile ilgili en sevdiğim yön buydu, bilmem belki de aşırı bir şekilde benzer bir hikayeye sahip olduğumdan Katleen ile. Benzer olsa da çok farklı yönlere evrilen hayatlara sahip olduğumuzu bir kez daha önümdeki ekranda izlemek kalbime hançerler batırsa da keyifliydi bu arayışın aşamalarını izlemek yine de.

Katleen Martinez Dominik Cumhuriyeti'nde doğup, büyümüş. Büyürken, herkesin o bir kere daldığı ve sonunda çıktığı antik mısır batağına o da girmiş haliyle ama onunkisi devam etmiş. Şimdi yazarken bile boğazımda yumrular oluşturan kısmını anlatacağım. Meslek seçmesi gereken yaşta da babası olmaz bu bir meslek değil, git eline doğru düzgün bir iş al dediği için hukuk okumuş, avukat olmuş, çalışmış da avukat olarak. Ama - detayları tam bilmemekle birlikte - bir de arkeoloji diploması edindiğini öğreniyoruz kendisinden. Bir yandan da VII.Cleopatra ile ilgili ne bulursa okuduğunu ve kapsamlı bir araştırma içine girdiğini söylüyor. Hangi aşamada bir arkeolog olarak kabul edildiğini ve çalışabilir olduğunu da bilemiyorum ama bir gün çıkıp, Mısır'a geliyor ve araştırma yaparken işaretlediği tapınakları tek tek dolaşıp, en olası bulduğunda karar kılıyor. Sonra da soluğu o zamanki Eski Eserler Dairesi başkanının odasında alıyor. Tabiki tüm bunları öyle dışarıdan alakası birinin yapması mümkün değil ama belgesel için kurgusal bir şekilde anlatırken sanki küçük ada ülkesindeki bir hayale sahip kadın çıkıp gelip VII.Cleopatra burada gömülü ve ben mezarını bulacağım diye Zahi Hawass'ın karşısına dikilmiş gibi gösteriyorlar. Olaylar heyecanlı olsun diye tabi. Yoksa Mısır arkeolojisinin efsanesi Zahi Hawass'ın karşısına dikilip, bir de masasına yumruk koyacak pek insan yok. Neyse, hikayenin bu kısmı film senaryosu gibi olsa da sonuçta kazı iznini kapıyor Katleen ve 20 yıl önce birkaç haftalığına aldığı izin, buldukları sayesinde uzatıla uzatıla hala devam ediyor.

İzlerken benim aklıma takılan neden o tapınakta Katleen'in bulduklarını daha önce orada kazı yapan ekiplerin bulamamış olmasıydı. Çünkü neredeyse 200 yıl önce bulunmuş Taposiris Magna ve bu 200 yıllık sürede birçok farklı ekip gelip araştırmış olmalı alanı. Katleen'in ekibi iki kazma vurup, büyük ipuçları buluveriyor mesela. Daha önce araştıranlar burada bizlik bir şey yok deyip, bırakmış gitmişler. Tapınak onca süredir kendi haline bırakılmış.

En başta da dedim ya ben bu hikayenin detaylarını öğrenmeyi uzun zamandır bekliyordum. Çünkü herhalde son 10 yıldır izlediğim hemen hemen her Mısır belgeselinde Katleen'i en az bir kez görüyordum. Katleen Martinez de burada VII.Cleopatra'nın mezarını arıyor diye hepsinde bir beş dakika gösteriveriyorlardı. İlk seferlerde anlam veremiyordum çünkü bana göre bu aşırı beyhude bir çabaydı. Bulunmasını imkansız olduğunu çünkü olmadığını düşünüyordum küçükken okuduklarımdan çıkarımımla. Bir de niyeyse Mısır arkeolojisinin o son dönemleri bana hiç çekici gelmiyordu, ben daha Orta-Yeni Krallık ve İkinci Ara Dönem meraklısıydım. VII.Cleopatra bana hiç sıcak gelmiyordu. Yine de sadece ismi ve cismi bile ekranda göründüğünde Katleen ile ilgili ilginç bir şeyler olduğunu hissedebiliyordum, merak ettiğim de buydu sanırım. Nihayet yıllar geçti ve hikayesini cidden anlattıklarında tüm hissettiklerimde haklı olduğumu anladım.

Diyeceğim o ki bu belgesel keyifli ama aradığınız ve beklediğiniz şeyi vermeyebilir. Tarafsız olarak bakmaya çalışırsam cidden de VII.Cleopatra veya kazı hakkında o kadar da kapsamlı bir anlatı sunmuyor. Benim de bahsettiğim gibi daha çok Katleen Martinez'i ve onun arayışını, yapmaya çalıştıklarını falan anlatmış olduğunu anlıyorsunuz bir saatin sonunda. ImdB'de sanki henüz tamamlanmamış bir programmış gibi göründüğünden yola çıkarak diyorum ki, umalım ki, bir ikinci bölümü de geliyordur ve orada daha çok kazıya, buluntulara ve deniz dibindeki araştırmalara eğilmişlerdir. Bu ilk bölüm böyle bir girizgah gibi düşünülmüşür ve o yüzden bize okyanus ötesinden gelen ve hayali olan bir kadını anlatmışlardır. Benim Katleen'i anlatmaları ile ilgili hiçbir derdim yok ama belgeselin selameti açısından haydi öyle umalım.

Previously on Neverland | January Snow

2026-01-29T11:43:00.006+03:00

Bir önceki yazıda, çetelede pek keyifsiz, pek bunalım gibi geliyor sesim ama inanın öyle değildim o yazıyı yazarken. Ertesi sabah yola gidecek olmanın endişesiyle belki de öyle akıvermiş cümleler. Halbuki gayet de kolay bir yoldu o sabahki. Önceki birkaç gidişimin gelişimin 17 saat falan sürmesinden edindiğim tecrübelerle bu sefer sabahın 4'ünde kalkıp, yarım saat içinde evden çıkıp yola koyuldum. O saatte de çıkınca haliyle yollar bomboştu. Hava aydınlanana kadar çoktan yolun yarısını gitmiştim. Sadece işte karanlıkta şehirlerarası yol gitmiş oldum, kısmen ilk defa. Bir de doğru düzgün ayılmamış da olabilirim, sürerken dikkatliydim ama annemlere vardığımda yolun o güneş doğmadan önceki kısmı kafamda da karanlıktaydı, hatırlayamıyordum yani.

Köyde bu sefer iki hafta kalmaktı planım, kaldım da sayılır. Yalnızca biraz daha sinirleri uğraştırıcıydı bu sefer oradaki zamanım. Sinir bozucu doğru ifade olmayacağı için böyle bir şey dedim ama bu da pek Türkçe'nin anlamlı tarafında olmadı gibi neyse. Yeni yılın ilk günü akşam üzeri elektrik gitti köydeki evde. Önce bekledik biraz. Bir yarım saat, bir saat. Köyde çünkü çok olağan bu durum. Annemin zamanının yarısı elektrik gittiği için elektrik şirketinin arıza bildirim numarasını aramakla ve arıza kaydı bırakmakla geçiyor zaten normal bir günde de. Ya elektrik arızalanıyor ya internet ya da sokak lambası. Su işini bir derece çözebildiler gibi. Bu sefer de öyle olacak diye düşünüp, bekledik. Hava karardı, akşam çöktü, sonunda umutlarımız tükendi, gaz lambasını yaktık, oturmaya başladık. Arıza kaydı açtık, beklemeye başladık. Dışarıda inanılmaz bir kar yağışı vardı, önceki gece, yılbaşı gecesi başlayan kar önce tabiki sihirli gelmişti ama ertesi sabah evin etrafı tamamen kapanmış halde uyanıp, kapanmış yoldan ekmek arabasının gelmek şansı olmadığını gördüğümüzde ve dış kapıyı açabilmek için kürekle karları küremek zorunda kalınca o kadar da sihirli olmamaya başlamıştı ki elektriğin gittiği o akşam yine yağdı. Evin içini ısıtan kalorifer sistemi elektrikle çalışıyor, kuzine sadece verandada olunca evin içi buzhaneye döndü. Ki zaten benim yattığım odada kalorifer yanarken bile geceleri tüm gece boyunca elektrikli ısıtıcıyı açıp, öyle yatmak zorundayım. Annemle saatlerce elektriği bekledikten sonra umudumuz bitmiş halde kuzinenin etrafındaki kanepelere uzandık. Uzun ve bunaltıcı bir gece oldu haliyle. Annem her bir saatte falan kalkıp, kuzineye odun attı. Evin içinde değil de temelde dışında gibi olduğumuzdan soğuk olacak diye biraz fazla yakınca tabi tüm gece sıcaktan bunaldık. Uykusuz ve bunaltıcı bir geceden sonra sabah sinirlerimiz harap olmuş halde kalktık. Musluklardan da sıcak su akmadığı için bu durumda, köyün taşından toprağından gelen çivi gibi suyla yüzleşmek zorundaydık. Benim için yine sorun değildi tüm bu elektrik olmaması durumu da, annem benim için endişe ettiğinden çok endişeli ve panik haldeydi. Hala bunca yıldır ben oraya dinlenmeye ya da izin yapmaya geliyorum diye düşünüyor. Oysa ben oraya sadece onların yanında olmak için gidiyorum. Aklımda hiçbir dinlenme veya yatış fikri olmadan. Hatta ben oradayken annem bir nebze olsun yaptığı işleri yapmak zorunda kalmasın kafasıyla her işe koşmaya çalışıyorum.

Elektrik tam 32 saat sonunda geldiğinde ve kuzine başında iki gece geçirdikten sonra sinirlerimiz de biz de yıpranmış haldeydik. Çünkü her şeyin yanında bir de babamın gelip giden ruh haliyle ve her şeye ama her bir şeye karışmasıyla uğraşıyorduk. Neyse elektrik geldikten birkaç gün sonra kar da ancak eridi. Bu süre içinde köyün yolunu açmak için muhtar da belediye de pek çaba göstermedi. Sonunda kendiliğinden eriyen karla her yer bataklığa döndü. Köye varışımdan tam bir hafta sonra evden dışarı adımımızı atabildik. Şehre gidip, birkaç iş hallettik, amcamlara gittik. Uzun zamandır görmediğim kuzenimi görmüş oldum. Böyle uzun aralarla görünce önce bir vaay galiba büyümüş, biraz olgunlaşmış diyorum ama sonra yine bir şey söylüyor, diyorum ki ıhıh büyümemiş. Biz ikimiz de 40'ımıza gelsek de 9 yaşımızın o bayram günlerinde şehirdeki evin arka odasında birbirine gıcık olarak oyun oynayanlarıyız yine.

Köydeki durum böyle sallantılı olunca planladığımdan erken döndüm. Annem de geldi, bir hafta falan durup geri döndü gerçi. Anlayacağınız buraya en son yazdığım o geceden sonraki 3 hafta değil geçen hafta da dahil 4 hafta koşturmaca gibi geçti. Annemi bulmuşken gösterebildiğim kadar yer gösterip, gezdirmeye çalışmakla ve abimlerle buluşup, yemekler yemekle, pastalar kesmekle geçti tüm bu zaman (abimle doğumgünlerimiz peş peşe olduğundan küçükkende böyle onunkini benimkine bağlayan gece kutlardık tek bir pastayla. Yine öyle yapıyoruz ve offf ben artık çocukken yapamadıklarımı yapabilmek istiyorum ya. Kendi pastamı istiyorum, tasarım pasta istiyorum, böyle ne bileyim üstünde kpop demon hunters olsun istiyorum, öyle pastalarla kendi doğumgünümü kendi gününde kutlayabilmek istiyorum). Annem geçen hafta pazartesi geri döndükten sonra evde nihayet kendi başıma kalabilmiştim ki uzun zamandır beklediğim bir şey için bir şeyler yapma zamanı gelmişti. O yüzden geçen hafta da biraz onun için endişe etmekle ve sonra da Cey'le buluşup, o şey için uğraşmakla geçti. Şimdilik söylemeyeceğim çünkü hem çok uzun zamanı var, hem de aşırı minik de olsa başaramamak gibi bir olasılığımız hala varken büyüsünü bozmak istemiyorum.

Önceki hafta sonu finallerim de vardı. Vizelere iyi çalışmış olmanın ekmeğini yedim çünkü vizeler ile finaller arasındaki sürede hayatla uğraşmaktan hiçbir şeye bakamamıştım. Yine de biraz umutsuz girdim finallere. Olduğu kadar dedim, nihai planım her dönem aldığım tüm dersleri verebilip, bu sene yaz okulu sonunda mezun olabilmek olsa da. O dediğim - yukarıdaki - şey var ya, hah işte onunla ilgili sevinmeye başlamışken yine onunla ilgili çok pis bir duvara çarpınca bu pazartesi, tüm dünya başıma yıkılacak gibi oldu tabi (klasik ben ve abartma huyum). Tam da o gün bu dönem aldığım 7 dersi de geçebilmiş olduğum haberini alınca ayarlarım bir oynadı yerinden tabi. Tam diğer konudan ötürü kendime salaklık yaptın nasıl önceden düşünüp, ona göre plan yapmazsın diye yüklenirken derslerden geçmiş olduğuma sevinip, kendimle gurur duymaya başladım. İçimdeki ben'ler birbiriyle çarpışınca bir iki gün böyle allak bullak halde gezdim. Bir yandan kendime kızıp, bir yandan aferin ulan hedef koydun ve yaptın bu sefer diyerek sırtıma vurdum.

Sağlığımla ilgili, 2025'i bana zehir eden durum iyiye gitmiyor yine. Ama ne bileyim, bir sakinim. Doktora geri gidecek bütçem yok, psikolojim de açıkçası. O yüzden eczaneye gidip, doktorumun verdiği ilaçları ve tedavileri kendim almaya karar verdim. Böyle birkaç zaman kendi kendime idare etmeye çalışacağım. En azından kendimi biraz toparlayana, kafam güç kazanana kadar. Gece uykularım çok kötü oldu çünkü, bir şeyler yapmam gerek artık. Yılın ikinci yarısında kendimi toplayıp, öyle gideceğim doktora ve bir kez daha deneriz belki.

Yeni yılın ilk ayında anlattığım gibi haldır huldur geçirdiğim için zamanı, çok da planlı bir şekilde bir şeyler izleyemedim ya da okuyamadım. Ayın ilk 3 haftası zaten finallerim var çalışmam lazım diyerek ama çalışmayarak ve bu sebepten de bir şey okumayarak geçirdim. Yeni bir kitap almıştım elime, ona başlayacaktım. Olmadı. Belki bu haftasonu? İş yerindeki A. iki dergi getirmişti, onları okuyacaktım, birine başladım ama bitiremiyorum bir türlü. All About History diye bir derginin iki sayısı. Bir tanesi antik mısır temalı özel sayısı, öbürü de eylül-ekim-kasım sayısı. Çok heves ediyorum ama bir türlü okumak için oturamadım sabit.

"Physical: Welcome to Mongolia"'yı izleyebildim, 4 bölümlük. "Idol I" dizisi başlamıştı 22 Aralık'ta. Onu izliyordum, bu akşam son bölümü izleyip, bitirebilirim sanırım. "Can This Love Be Translated?" dizisi yayınlandı, umutla onu açtım. İki bölümü zar zor izledim, bıraktım. İlginçti ama izlemeye devam etmek için içimde istek uyandırmadı. "K-Food Show: A Nation of Tteok" diye bir belgeselin ilk bölümünü izlemiştim Aralık'ta, ikinci ve son bölümünü de izleyip, onu bitireyim diyorum. Geçen haftasonu bayadır izlemek istediğim ama bir türlü açamadığım "Cleopatra'a Final Secret" belgeselini izleyebildim sonunda. "Ponies" diye bir dizi yayınlandı, onun da tanıtımlarını görmüştüm birkaç ay önce, bekliyordum. İlk iki bölümünü izledim, devam da etmek istiyorum ama biraz sert mi gelecek acaba bana diye de korkuyorum. Taa önceki sene, Seokjin askerden dönünce yaptığı "Run Jin" bölümlerini izleyememiştim, ona başladım. Yoongi'nin şovunu da izleyeceğim ama bakalım hangi ara. Her şeye bu geç kalmışlığım, geriden gelip yetişme çabam da takdire şayan.

Ofiste de işler yoğun değil. Bunca yılın sonunda artık biraz da işleri serebilme aşamasına geçebiliyor gibiyim. Yine de tüm bunların arasında, o geçenki yazıda bahsettiğim her yılın başında insana gelen saçma umutlanma hissine ve yeni bir şeylere başlama, planlar yapma hevesine kapılmadım desem yalan olur. Yapmıyorum ama mucizeler de olursa kapım açık diyorum. Sadece, beklemiyorum.

2025'in Çetelesi (olmayan çetelesi)

2025-12-28T21:45:00.001+03:00

Çok da hatırlamak istediğim bir yıl olmadı 2025 ama ne yapalım, işte buradayız. Çünkü ancak yazdığım zaman kafamın içindekilerden kurtulabiliyorum. Çünkü ancak yazdığım zaman artık beynimin içinde dönüp durup, beni yemesine engel olabiliyorum düşüncelerin ve anıların. Hepsi artık benim değil de üstüne düştükleri beyaz sayfanın sorunu haline geliyorlar. Ben kendimden atmış oluyorum.

Bu yıla girerken umutlu muydum hatırlayamıyorum. Zaten bu her yılın sonunda, Aralık gelince üstüme çöken o anlamsız ve yersiz umuttan nefret ediyorum. Yani her şey b.k gibi olmuş, tüm bir yıl, koca bir yıl b.k gibi geçmişken sen dur sadece takvimdeki sayı değişiyor diye umutlan. Halbuki kozmik veya ilahi veyahut da ne bileyim astrolojik bir enerjisi olan bir zaman da değil Aralık'ın son günlerinden Ocak'ın ilk günlerine geçiş dönemi. Binlerce yıldır insanlar dünya üstünde bu tarihlere hiçbir özel anlam atfetmedi. Asıl kutladıkları Mart'ın başında veya ortasında baharın gelmesiydi, dünyanın yeniden canlanmaya başlamasıydı. Yüksek lisanstaki hocalarımdan biri bir derste şey demişti, aklıma kazınmıştı o günden beri, çünkü aşırı mantıklı gelmişti bana. Ve büyülü. Cidden büyülü bir şeydi. Dediği şöyle bir şeydi. Mesela bugün bir yerde çok eski bir cami var, bu cami de işte orası fethedilmeden önce bir kiliseymiş diyelim. Araştırmalar gösteriyormuş ki o kilisenin öncesinde aynı yerde bir başka kilise, ondan önce de bir başka tapınak, başka tapınak...şeklinde izini sürebiliyormuşuz. Yani şu an o caminin olduğu nokta aslında daha ilk insan toplulukları zamanında kutsal görülen, önemli bir konuma sahip bir yermiş. O yüzden binlerce yıl geçse de ırklar, milletler değişse de oranın enerjisini, büyüsünü hissediyormuşuz gibi. Kutsal yerler hakkındaki bu söyledikleri o günden beri aklımda. Ve bunun sanki zaman için, tarihler için de aynı şekilde olabileceğini düşünüyorum kendimce. Misal dünyanın çok zıt yerlerindeki uygarlıkların hepsinde ekinokslar ve gündönümleri kutlanıyor veya özel anlamlara sahipler ya, böyle başka tarihler de var ve diyorum ki, demek ki bazı tarihlerin cidden özel enerjileri var. Bir uygarlık o tarihi önemli görüyor, ondan sonra gelen diğerleri de görüyor. Tesadüf olmamalı değil mi? Ama işte bu 31 Aralık'ın böyle hiçbir önemi yok. Çünkü tamamen bu kullandığımız takvime son halini veren işgüzarların uydurması bir tarih. Haydi Aralık'ı yılın son ayı yapıp, yeni yılı da 1 Ocak'ta başlatalım, karakışın ortasında yeni bir yıl başlasın demişler. Saçmalık.

Neyse. "2024 neydi nasıldı bana ne dedi diye düşündüm de bir an şimdi, bir dolu karmaşa. Hani bir kafeye girersiniz de bir dolu ses vardır, hiçbirinin ne dediği anlaşılmayan bir gürültü karmaşası olur, aynen onun gibiydi 2024." diye yazmışım mesela bu yılın ilk ayında geriye dönüp bakarken. 2024 karmaşaysa, 2025 anlamsızlıktı. Her şey anlamsızdı bu yıl. Hiçbir yere gitmedim. Hiçbir şey yapmadım. Koca bir yıl sadece kolumda iğneler serumlar, doktora gidip geldim. Koca bir yıl tüm maaşımı hooop sadece doktora verdim. Sonunda da hiçbir işe yaramadı. Hiçbir işe yaramayacak bir şey için koca bir yılımı ve paramı harcadım.

En kötüsü de yalnız hissetmekti. Gerçek anlamda beynimin içinde, sorumluklarımın içinde yalnız hissetmekti. Kendimi bildim bileli aileme hiçbir şey anlatmadım, hiçbir şey paylaşmadım onlarla ama hep yetişkin olan olmak, hep annemin de annesi olmak...çok yalnız hissettirdi bu yıl. İnsanın önünde güçlü bir yetişkin örneği olmadan büyümesinin tam olarak ne demek olduğunu gördüm bu yıl. Yani babamla hiçbir şey paylaşamadım ömrüm boyunca çünkü her şeye sinirlenip, her şeye kızıp, yargılaması, yıkması durumunun insana hiçbir faydası yoktu. Annemle de her şeye üzüldüğü, sağlığı bozulduğu ve yıkıldığı için paylaşamadım hiçbir şey bunca sene. Babamı dengede tutup, annemi korumakla geçen bir ömrün bu noktasında almam gereken önemli kararlarla karşı karşıya kalınca cidden çok yalnız hissettim bu yüzden. Neyse bu konuda daha fazla yazmayacağım şimdilik çünkü birazdan annem arayabilir - arama zamanı yaklaşıyor - ve telefonda ağlamaklı görünürsem sorgulamaya başlar ve tansiyonu yükselir, kendine dert edinir ve tüm gece uyumaz. O yüzden ne yapmalıyız, annemi korumalıyız, ağlamamalıyız. Azcık bile üzgün, düşünceli, dertli görünmemeliyiz.

Dediğim gibi bu sene hiç hatırlamak istemediğim bir sene olduğundan açıp da ne okumuşum, ne dinlemişim, ne izlemişim diye bakmak bile gelmiyor içimden önceki senelerde yaptığım gibi. Çünkü hepsini yaparken ne halde olduğumu, ne kadar acınacak durumda olduğumu hatırlarım yine diye korkuyorum. Bu yazıyı da bugün yazıyorum çünkü yarın sabah erkenden köye doğru yola çıkacağım. Bence hiçbir anlamı olmayan 31 Aralık'ın annem için ilginç bir önemi olduğundan bu sene yılbaşını onlarla geçirmeye gidiyorum. Bu sene Neverland'de paylaştığım 39 yazıdan bahsetmeyeceğim dediğim gibi. Her ay ne durumdaydım, onu da hatırlamayacağım. Sadece geri döndüğümde kafamın allak bullak olmamış olmasını umuyorum. Bir de yeni yıldan sadece beni rahat bırakmasını diliyorum.