Nostalji - Nostaljik Yaşam - Biz Eskiden

Osmanlı Dönemi Şam silüeti…

2026-08-31T11:18:09.772-07:00

Emevi Camii’nin avlusu ve minarelerinden bakıldığında, bir yanda kentin düz damlı geleneksel mimarisi, diğer yanda şehri çölün ortasında bir vahaya dönüştüren uçsuz bucaksız Guta bahçeleri uzanıyor. 1893 yangını sonrası yenilenen Kartal Kubbesi ve asırlık minareler, Şam’ın göğe uzanan mühürleri gibidir.

Nostalji,Nostalji Resim,Nostalji Film,Nostalji Şarkı en eski, ilk

Osmanlı başlıkları, Osmanlı döneminde kavuk

2026-04-09T02:47:00.000-07:00

Cornelius Loos'un 1710-1711 tarihli çizimleriyle Osmanlı başlıkları

(Karl XII) emriyle Osmanlı topraklarında (özellikle İstanbul/Constantinople, Doğu Akdeniz, Mısır gibi bölgelerde) bir keşif gezisine katıldı. Görevi, "oradaki nadirlikleri ve anıtları görmek, çizmek ve ölçmek" idi. Bender'den (bugünkü Moldova) yola çıkan Loos, 1711'de kralına 250'den fazla çizim, model ve çeşitli eserle döndü. Ne yazık ki bunların çoğu 1713'teki "kalabalık" (Bender'deki isyan/karışıklık) sırasında kayboldu; sadece yaklaşık 49 tanesi (kralın yatağının altındaki sandıkta saklandığı için) günümüze ulaştı. Bu çizimler bugün Stockholm'deki Nationalmuseum'da korunuyor.
Loos'un eserleri, erken 18. yüzyıl İstanbul'unun (Ahmed III dönemi) benzersiz belgeleri arasında yer alır: Şehrin büyük panoramik görünümleri, Ayasofya'nın iç mekanları (mozaikler dahil), Süleyman Türbesi, hamamlar, Boğaz, Osmanlı donanması, Topkapı Sarayı kioskları, Kudüs'teki Kutsal Kabir Kilisesi, Mısır piramitleri ve daha birçok detay. Yabancılar olarak Osmanlı camilerine girebilmiş olmaları da dikkat çekici.Osmanlı Başlıkları ve "Spectacular Set of Water-colours of Head Dresses"Kullanıcı olarak bahsettiğiniz Osmanlı başlıkları (kavuk şapka gibi) tam da Loos'un koleksiyonunun en ilginç kısımlarından biriyle örtüşüyor. Kitap açıklamalarında ve kaynaklarda, çizimlerin arasında "Osmanlı dünyasından başlıklara (head dresses) ait muhteşem bir suluboya seti" (a spectacular set of water-colours of head dresses from the Ottoman world) açıkça belirtiliyor. Bu, kavuk, sarık, fes benzeri çeşitli Osmanlı başlık tiplerini (muhtemelen farklı sosyal sınıflar, meslekler veya resmi kıyafetlerle ilişkili) belgeleyen suluboya çalışmalar olmalı. Kavuk, Osmanlı'da özellikle ulema, devlet adamları ve elit kesim için simgesel bir başlık tipiydi ve "şapka gibi" yuvarlak, sarıklı formuyla tanınır.
Bu suluboyalar, Loos'un mimari ve panoramik çizimlerinin yanı sıra kostüm/headgear odaklı etnografik bir katkı sağlıyor. Dönemin Avrupalı sanatçılarının (örneğin Jean-Baptiste Vanmour gibi) Osmanlı kostüm albümlerine benzer şekilde, Loos da gözlemlediği başlık çeşitlerini kaydetmiş görünüyor. Bazı kaynaklarda Loos'un erkek/kadın kostümleri, askeri kıyafetler, derviş ve dini figür kostümleri çizdiğinden bahsediliyor, ki başlıkları da buna dahil etmesi doğal.
Bu konu hakkında detaylı bilgi, 2019'da yayınlanan "Cornelius Loos in the Ottoman World: Drawings for the King of Sweden, 1710-1711" adlı kitapta bulunuyor. Kitap, koleksiyonun tamamını illüstrasyon ve faksimile olarak sunuyor; ayrıca panoramik çizimler ve harita için ayrı bir kutu içeriyor. Suluboya başlık seti de burada yer alıyor olmalı. Kitap, Swedish Research Institute in Istanbul tarafından basılmış ve Cornucopia dergisiyle bağlantılı.
***

Osmanlı döneminde kavuk, başa giyilen ve üzerine genellikle sarık (tülbent, destar) sarılan bir başlık türüydü. Genellikle keçeden yapılır, içi pamuk veya bez astarla doldurulur ve dış yüzü çuha ile kaplanırdı. Kavuk, sosyal statü, meslek, rütbe ve sınıfları (ulema, asker, devlet erkanı, padişah) belirleyen en önemli simgelerden biriydi. Şekli, boyutu, rengi, üzerine sarılan sarığın tarzı ve eklenen süslemeler (sorguç, tüy, harç) gibi detaylar kişiyi hemen sınıflandırırdı.Kavuklar, 19. yüzyılın ilk yarısında (özellikle II. Mahmud'un kıyafet reformuyla 1829'dan itibaren) fesin yaygınlaşmasıyla büyük ölçüde terk edildi. Cornelius Loos'un 1710-1711 tarihli suluboya setinde muhtemelen bu dönemin (Ahmed III. Lale Devri) çeşitli kavuk tipleri, sarıklı formlarıyla belgelenmiştir; çünkü o yıllarda başlık çeşitliliği zirvedeydi ve Avrupalı gözlemciler için etnografik bir ilgi konusuydu.Başlıca Kavuk Türleri ve ÖzellikleriOsmanlı kaynaklarında ve kıyafet albümlerinde onlarca varyasyon geçer. İşte en bilinenleri ve kullanıldıkları gruplar:

Kallavî Kavuk: En görkemli ve büyük boyutlu olanı. Aşağıdan yukarıya daralan, kesik kenarlı yuvarlak piramit şeklinde. Sadrazamlar, Kubbealtı vezirleri ve Kaptan-ı Derya gibi en üst düzey devlet erkanı tarafından giyilirdi. Özellikle sefere çıkıldığında, arefe günlerinde veya önemli merasimlerde tercih edilirdi. Vezirlerin "resmi" kavuğu olarak bilinir.
Mücevveze Kavuk: Üstü dar, silindirik prizma şeklinde; tepesi genellikle kırmızı renkte ve pamuklu sargılı. Sadrazam ve yüksek devlet erkanı tarafından kullanılırdı. Bazı dönemlerde padişah ve vezirlerin resmi kıyafetlerinde yer alırdı. Mücevveze murabbaı gibi varyasyonları da vardı.
Selîmî Kavuk: Yavuz Sultan Selim'e atfedilir. Yaklaşık 65 cm uzunluğunda, yukarı kısmı genişçe, tepesi yarık ve düz. Mücevvezeden daha uzun olurdu. Vezirler, yüksek rütbeli memurlar ve bazı askeri ağalar tarafından giyilirdi. Divan günleri veya padişah huzurunda sıkça tercih edilirdi.
Örfî (Örf) Kavuk: Ulema (ilim ehli) sınıfının en yaygın kavuğu. Şeyhülislam, kazaskerler ve yüksek rütbeli kadılar/müderrisler tarafından giyilirdi. Daha sade ve küçük dereceli ulema, müftüler, imamlar için de kullanılırdı. Üzerine beyaz destar sarılırdı. "Örf" kelimesi bazen sarıkla eşanlamlı da kullanılır.
Horasanî Kavuk: Horasan kökenli tarzda, burma tülbent sarılı. Fatih Sultan Mehmed döneminde ulema ve bazı devlet görevlileri tarafından giyildiği belirtilir. Daha sade bir formu vardı.
Kâtibî Kavuk: Katipler (yazışmalarla uğraşan memurlar), baş kapı kethüdaları ve üst düzey kapıkulu görevlileri tarafından kullanılır. İstanbul mezar taşlarında en sık rastlanan tiplerden biri. Genellikle "sakır şeklinde" diye tanımlanır.
Kalafat Kavuk: Yeniçeri ağası, topçu zabitleri ve bazı askeri subaylar tarafından giyilirdi. Kırmızı renkte, özel bir külah formu. Yeniçeri ocağında önemli bir simgeydi.
Yûsufî Kavuk: Yusufî tarzı, belirli bir dönem veya grup için kullanılan varyasyonlardan biri.
Molla Kavuğu / Tepeli Kavuk: İlmiye sınıfı (molla, hoca) için özel; tepesi belirgin şekilde çıkıntılı veya süslü olurdu.
Diğer Varyasyonlar:
- Şehzade Kavuğu: Sarayda şehzadeler için.
- Dardağan Kavuğu, Hüseynî Kavuk, Çatma Kavuk: Daha özel veya bölgesel/kişisel varyasyonlar.
- Paşayî, Işıklı/Telli Kavuk, Kafesî Sarıklı: Üst düzey paşalar veya belirli memurlar için; telli/sırmalı süslemelerle ayrılırdı.
- Üsküf: Erken dönemlerde (özellikle seferlerde) kullanılan bir külah türü.

Genel Kurallar ve Farklar

Padişah Kavukları: Diğerlerine göre daha yüksek, gösterişli ve her padişah döneminde hafif değişiklik gösterirdi. Sorguç ve değerli taşlarla süslenirdi.
Askeri Kavuklar: Yeniçerilerde börk ön plandaydı; subaylarda kalafat, selimi veya mücevveze gibi daha resmi tipler kullanılırdı. Serdengeçtiler tüy eklerdi.
Ulema vs. Devlet Erkanı: Ulema daha çok örfî ve sade tipleri tercih ederken, vezir/sadrazam gibi idari kesim kallavî veya mücevveze gibi görkemli olanları giyerdi.
Sarık ve Süslemeler: Kavuğun üzerine sarılan sarığın rengi (beyaz en yaygını), kalınlığı, sarılış şekli (burma, kafesî vb.) ve eklenen sorguçlar rütbeyi daha da netleştirirdi. Kadınlarda farklı başlık türleri (hotoz vb.) hâkimdi; kavuk daha çok erkek resmi kıyafetiydi.
Malzeme: Keçe temel, üzerine ince tülbent (Hint tülbenti gibi) sarılırdı. İç astar ve pamuk dolgusu şekli korumaya yardımcı olurdu.

Cornelius Loos'un çizimlerinde bu başlıkların 18. yüzyıl başındaki halleri (farklı sınıflardan figürlerle birlikte) muhtemelen "head dresses" suluboyalarında görülüyor; çünkü o dönem Avrupa'da Osmanlı kostüm albümleri (Vanmour gibi) çok popülerdi ve Loos da benzer etnografik bir bakışla çizmişti.Kavuklar, Osmanlı toplumunda "baş"ın önemini yansıtan, hiyerarşiyi görselleştiren güçlü bir kültürel semboldü.

Nostalji,Nostalji Resim,Nostalji Film,Nostalji Şarkı en eski, ilk

Seyyar Kahveci

2026-03-29T05:07:00.000-07:00

1900’lerde sokakta kahve satan seyyar bir kahveci.

Eskiden seyyar kahveciler İstanbul ve diğer Osmanlı şehirlerinin sokaklarında oldukça yaygındı. Özellikle 1800'lerin sonu ve 1900'lerin başında omuzlarında bakır veya pirinç kahve kazanlarıyla (cezve gibi) mahalle mahalle gezer, "Kahveee!" diye bağırarak kahve satarlardı.Kahve o zamanlar hem hızlı bir içecek hem de sosyalleşme aracıydı. İşine gücüne yetişemeyenler, yolda içmek isteyenler için pratik bir çözümdü. Bazıları el arabasıyla veya basit tezgâhlarla dolaşır, mangal ateşinde taze taze pişirirdi.
Bu gelenek Osmanlı'dan Cumhuriyet'in ilk yıllarına kadar sürdü, sonra kahvehaneler ve modern dükkânlar çoğalınca yavaş yavaş azaldı. Bugün nostaljik fotoğraflarda veya bazı turistik yerlerde benzerlerini görebiliyoruz.

Nostalji,Nostalji Resim,Nostalji Film,Nostalji Şarkı en eski, ilk

İlk Kadın Fotoğrafçılar

2026-03-28T05:43:00.000-07:00

Fotoğraf makinesinin icadından kısa süre sonra kadınlar da bu yeni teknolojiye büyük ilgi gösterdi. 19. yüzyılda toplumsal kısıtlamalara rağmen birçok kadın, hem amatör hem profesyonel olarak fotoğrafçılık alanında öncü çalışmalar yaptı. Bazıları bilimsel belgeler oluştururken, bazıları sanatsal portreler ve belgesel karelerle tarihe geçti.

En Erken Kadın FotoğrafçılarFotoğraf tarihinin ilk yıllarında (1839 civarı) kadınların çektiği görüntüler sınırlı olsa da, bazı isimler öne çıkar:

Sarah Anne Bright (1793–1866): Günümüze ulaşan en eski kadın fotoğrafı muhtemelen ona aittir. 1839 tarihli bir fotogram (ışığın doğrudan kağıt üzerine düşmesiyle oluşan görüntü) onun eseri olarak kabul edilir.
Constance Fox Talbot (1811–1880): Fotoğrafın mucitlerinden Henry Fox Talbot’un eşi. 1839’da kocasının yöntemleriyle deneyler yaptı ve bazı kaynaklara göre ilk kadın fotoğraf çekeni olabilir (ancak bu görüntü kaybolmuştur).
Anna Atkins (1799–1871): En önemli erken öncülerden biri. Botanikçi olan Atkins, cyanotype (mavi tonlu fotogram) tekniğini kullanarak deniz yosunlarını belgeledi. 1843’te yayımladığı Photographs of British Algae: Cyanotype Impressions, dünyada fotoğraflarla иллюstre edilmiş ilk kitap olarak kabul edilir. Bu, fotoğrafın bilimsel kullanımında çığır açtı.

1840’larda Franziska Möllinger (İsviçre) daguerreotype’lerle manzara fotoğrafları çekti ve bunları litografiye dönüştürerek yayımladı. Almanya’da Bertha Wehnert-Beckmann (1815–1901) ise ilk profesyonel kadın stüdyo fotoğrafçılarından biri olarak kabul edilir.19. Yüzyılın Önemli Kadın Portre ve Sanat Fotoğrafçıları

Julia Margaret Cameron (1815–1879): Fotoğrafçılığa 48 yaşında başlayan Cameron, Viktoryen dönemin en tanınmış kadın fotoğrafçısıdır. Yumuşak odak (soft focus) tekniğiyle portreler, alegorik sahneler ve ünlü isimlerin (Tennyson, Darwin gibi) fotoğraflarını çekti. Çalışmaları hem sanatsal hem duygusal derinlik taşır ve bugün hâlâ ilham kaynağıdır.

Diğer önemli isimler arasında portre ve aile fotoğraflarıyla tanınan Lady Clementina Hawarden (1822–1865) de yer alır.20. Yüzyıl Başında Profesyonelleşen Kadınlar

yüzyıla gelindiğinde kadınlar haber, belgesel ve sanatsal fotoğrafçılıkta daha görünür hale geldi:

Frances Benjamin Johnston (1864–1952): Amerika’nın ilk başarılı kadın fotoğrafçılarından. Mimari, portre ve belgesel çalışmalar yaptı; “selfie” benzeri erken örnekler de onun eserleri arasındadır.
Gertrude Käsebier (1852–1934): Pictorialism akımının öncülerinden. Annelik, aile ve kadın temalarını işleyen yumuşak, resimsi fotoğraflarıyla tanındı.
Imogen Cunningham (1883–1976): Keskin odak (sharp focus) ve botanik fotoğraflarıyla ünlü. Group f/64 üyesiydi.

Savaş ve Belgesel Alanında Öncüler

Margaret Bourke-White (1904–1971): Life dergisinin ilk kapağını çeken ilk kadın fotoğrafçı. İlk Amerikan kadın savaş fotoğrafçısı olarak II. Dünya Savaşı’nda cephe fotoğrafları çekti. Sovyetler Birliği’nde Stalin döneminde fotoğraf çeken ilk Batılı isimlerden biriydi.
Dorothea Lange (1895–1965): Büyük Buhran döneminde tarım işçilerini belgeleyen ikonik fotoğraflarıyla tanınır. Sosyal belgesel fotoğrafçılığın öncülerindendir.

Osmanlı ve Türkiye’de İlk Kadın Fotoğrafçılar

Osmanlı coğrafyasında fotoğrafçılık uzun süre erkek egemen bir alan olsa da, 20. yüzyıl başlarında kadınlar da adım attı:

Naciye Suman (Naciye Hanım, 1881–1973): Osmanlı’nın ve Türkiye’nin ilk profesyonel Müslüman Türk kadın fotoğrafçısı. 1918-1919 yıllarında İstanbul’da kendi fotoğrafhanesini açtı. Ailesini geçindirmek için bu mesleği seçti ve özellikle kadınlara fotoğrafçılık öğretti. Dönemin zor şartlarında büyük cesaret gösterdi.

Maryam Şahinyan (1911–1996): Türkiye’nin ilk profesyonel kadın fotoğrafçılarından biri olarak kabul edilir. Ermeni kökenli olan Şahinyan, uzun yıllar stüdyo fotoğrafçılığı yaptı.

Ayrıca 1920’lerde Muzaffer Hanım gibi seyyar fotoğrafçılık yapan kadınlar da dönem basınında yer aldı.Genel DeğerlendirmeFotoğraf tarihinin erken dönemlerinde kadınlar genellikle “hobi” olarak görülen bu alana bilimsel (Atkins), sanatsal (Cameron) veya belgesel (Lange, Bourke-White) katkılarla girdiler. Toplumsal engellere rağmen teknik yenilikler getirdiler, kitaplar yayımladılar ve profesyonel stüdyolar kurdular. Günümüzde bu öncüler, fotoğrafın sadece teknik bir araç olmadığını, aynı zamanda güçlü bir ifade ve belgeleme aracı olduğunu kanıtlıyor.Bu isimler, fotoğrafçılığın gelişimine büyük katkı sağladı ve günümüz kadın fotoğrafçılarına ilham olmaya devam ediyor.

Nostalji,Nostalji Resim,Nostalji Film,Nostalji Şarkı en eski, ilk

Nadir bulunan bir fotoğraf

2026-03-26T08:00:00.000-07:00

Kıymetli bir fotoğraf | Türk İstiklâl Harbi sırasında Nurettin (Sakallı) Paşa ve beraberindeki Türk subayları muharebede şehit düşen askerlerin mezarı başında dua ediyor, 1921-22.

Nostalji,Nostalji Resim,Nostalji Film,Nostalji Şarkı en eski, ilk

Fenerbahçe maçında, çok ağır bir tribün

2026-02-24T17:01:00.000-08:00

Ankara'da, 4 Nisan 1936 tarihli Ankaragücü-Fenerbahçe maçında, çok ağır bir tribün... Fahrettin Altay ve Kazım Özalp yan yana tribünde...

Nostalji,Nostalji Resim,Nostalji Film,Nostalji Şarkı en eski, ilk

Yabancı isimler ve kelimeler

2026-02-21T09:26:00.000-08:00

Fotoğraftaki bina, Cumhuriyet'in ilk yıllarında ( 1920'ler-1940'lar arası) Deutsche Bank'ın İstanbul şubesinin tabelasını taşıyor ve "DOYÇE BANK" (Doyçe Bank) şeklinde yazılmış. Bu, o dönemin yaygın bir uygulamasını yansıtıyor: Yabancı isimler ve kelimeler, Türkçedeki okunuşlarına (fonetiğe) uygun biçimde yazılırken.
Bu alışkanlık neden zamanla terk edildi? Temel nedenler şöyle:

Harf Devrimi (1928): Arap alfabesinden Latin alfabesine geçişle birlikte yazı sistemi tamamen değişti. Yeni alfabe, Türkçe sesleri doğrudan karşılayacak şekilde tasarlandı (örneğin "ç", "ş", "ğ", "ı" gibi harfler). Bu, yabancı kelimelerin de orijinal Latin yazılışlarına daha yakın biçimde aktarılmasını kolaylaştırdı.
Dil Devrimi ve özleştirme hareketi (1930'lar ve sonrası): Atatürk dönemiyle başlayan süreçte, Türkçenin yabancı (özellikle Arapça-Farsça) kelimelerden arındırılması hedeflendi. Bu sırada Batı kökenli yabancı kelimeler de genellikle orijinal yazılışlarıyla (etimolojik/imlâ açısından doğru haliyle) kabul edilmeye başlandı.
- Amaç, dili sadeleştirmek ve uluslararası standartlara yaklaştırmaktı.
- Türkçe okunuşla yazmak (Doyçe → Deutsche gibi) yavaş yavaş terk edildi, çünkü yeni alfabe zaten Almanca'daki "eu" sesini "oy" diye karşılayabiliyordu ama yazılışta orijinale sadık kalınması tercih edildi.
Uluslararasılaşma ve pratik nedenler: 1950'lerden sonra Türkiye'nin Batı'yla (özellikle NATO, ekonomi, ticaret) entegrasyonu arttı. Yabancı marka, kurum, ülke isimleri orijinal halleriyle yazılmaya başlandı.
- Örneğin "Deutsche Bank" bugün hâlâ öyle yazılıyor, "Doyçe Bank" değil. Aynı şekilde "New York" değil "Niyuyork", "Paris" değil "Parı" gibi yazmıyoruz artık.

Kısaca özetlersek:

Eskiden (özellikle 1920'ler-1940'lar) → Yabancı isimler Türkçe telaffuza göre uyarlanırdı (okunuş + yazı birliği sağlamak için).
Sonradan → Harf ve dil devrimleri + küresel iletişim + standartlaşma nedeniyle orijinal yazılışlar (Latin kökenli dillerde olduğu gibi) tercih edildi.

Bugün TDK'nin yazım kurallarında da yabancı özel isimler genellikle orijinal biçimleriyle yazılır (Türkçe telaffuz notu düşülse bile). Bu değişim, dilin hem millîleşmesi hem de modernleşmesi sürecinin bir parçasıydı.Fotoğrafın gösterdiği gibi, o eski "Doyçe Bank" tabelası artık nostaljik bir detay haline geldi.

Ruslar hala böyle yapıyor mesela... Citibank-Ситибанк...

Ruslar (ve Kiril alfabesi kullanan diğer Slav ülkeleri) hâlâ yabancı marka/şirket isimlerini genellikle Kiril alfabesine translitere ederek yazıyorlar — tıpkı senin paylaştığın fotoğraftaki gibi: Citibank → Ситибанк (Sitibank okunuşuyla).Bu fotoğraf muhtemelen Rusya'daki bir Citibank şubesine ait (eski AO Citibank). Ancak güncel olarak (2026 başı itibarıyla) Citibank Rusya'dan tamamen çekildi: Citigroup, kalan operasyonlarını Renaissance Capital'e sattı ve banka RenCap Bank (РенКап Банк) olarak yeniden markalandı. Yani o tabela artık eski bir görüntü olabilir, ama prensip hâlâ geçerli.Neden Ruslar hâlâ böyle yapıyor (Kiril'e uyarlıyor)?Rusça'da bu uygulama çok yaygın ve birkaç nedene dayanıyor:

Alfabe farkı: Rusça Kiril alfabesi kullanıyor (Latin alfabesi değil). Yabancı (özellikle İngilizce/Latin kökenli) isimleri doğrudan Latin harfleriyle bırakmak, tabelalarda/ reklamlarda okunması zor ve "yabancı" hissi verir. Kiril'e translitere etmek, Rusça konuşanların kolayca okuyup telaffuz etmesini sağlar — tıpkı eski Türkiye'de "Doyçe Bank" gibi fonetik uyarlama yapmak gibi.
Kültürel ve pratik alışkanlık: Rusya'da (ve SSCB döneminden beri) yabancı markalar genellikle Rusça okunuşuna göre uyarlanır. Örnekler:
- McDonald's → Макдоналдс (Makdonalds)
- Starbucks → Старбакс (Starbaks)
- Google → Гугл (Gugl)
- Wikipedia → Википедия (Vikipediya)
Bu, markanın hem tanınabilir kalmasını hem de yerel dilde doğal görünmesini sağlar. Latin harfleriyle bırakmak bazen "elitist" veya eski Sovyet döneminde "Batı taklidi" gibi algılanabiliyordu, ama günümüzde bile Kiril versiyonu tercih ediliyor (özellikle tabelalarda, reklamlarda).
Dil politikası ve standartlar: Rusça'da yabancı özel isimler için resmi bir transliterasyon standardı var (ГОСТ sistemi). Bankalar, şirketler de buna uyuyor. Yani "Citibank"ı Ситибанк diye yazmak zorunlu değil ama çok yaygın ve kabul gören bir uygulama.

Türkiye'yle kıyaslarsak neden farklı?Türkiye'de 1928 Harf Devrimi + Dil Devrimi'yle Latin alfabesine geçtik ve yabancı kelimeleri/ isimleri orijinal Latin yazılışlarıyla kabul etmeye başladık (özellikle 1950'lerden sonra).

Amaç: Uluslararası standartlara uyum + dilin sadeleşmesi.
Bugün TDK kuralları da yabancı özel isimleri genellikle orijinal haliyle yazıyor (Citibank, Deutsche Bank, New York vs.).

Rusya'da ise Kiril alfabesi hâlâ resmi ve baskın olduğu için, yabancı isimler Latin'den Kiril'e uyarlanıyor — tıpkı bizim eski fonetik yazım dönemimiz gibi, ama onlar bu geleneği hiç bırakmadılar.Kısaca:

Türkiye → Latin alfabesine geçtik → orijinale sadık kaldık.
Rusya → Kiril'de kaldık → yabancı isimleri Kiril'e uyarlamaya devam ediyoruz (hâlâ "Sitibank" tabelaları görülüyor, ama Citibank'ın kendisi artık yok).

Bu da dillerin ve alfabelerin kültürel adaptasyon farkını güzel gösteriyor.

Nostalji,Nostalji Resim,Nostalji Film,Nostalji Şarkı en eski, ilk

Topçu Kışlası yıkılmadan önce

2026-01-09T08:12:00.000-08:00

Topçu Kışlası: İstanbul’un Kalbinde Yitip Giden Bir DevTaksim Meydanı’nın tam ortasında, bugün Gezi Parkı’nın yeşillikle kaplı huzurlu alanında, bir zamanlar çok farklı bir siluet yükselirdi: Halil Paşa Topçu Kışlası ya da herkesin bildiği adıyla Topçu Kışlası.

1806 yılında, III. Selim’in Nizam-ı Cedid reformlarının heyecanı henüz taze iken inşa edilen bu yapı, sadece bir askeri kışla olmanın çok ötesinde anlamlar taşıyordu. Osmanlı’nın modernleşme sancılarının, Batılılaşma arayışının ve aynı zamanda geleneksel yapının iç içe geçtiği tuhaf, heybetli bir melezdi.Dış cephesinde Osmanlı motifleri ile Rus ve Hint mimarisinden esintiler taşıyan tuhaf bir karışım vardı. İki katlı, geniş kanatlı, köşelerinde ve orta bölümlerinde üç kata yükselen kulemsi yapılarla taçlanmış, ortasında kocaman bir avlu bulunan bu devasa yapı, İstanbul’un o dönemki en dikkat çekici binalarından biriydi. İki anıtsal giriş kapısı, Harbiye ve Talimhâne caddelerine bakıyordu; adeta kentin yeni açılan bu bölgesine “Ben buradayım” diyordu.Kışla sadece topçu birliğine ev sahipliği yapmadı.

Cambaz gösterileri izlendi
At yarışları düzenlendi
Hac yolculuğundaki Rum kafileleri burada konakladı
1908’den sonra avlusu Taksim Stadyumu oldu ve Türkiye Milli Futbol Takımı’nın ilk resmi maçı (26 Ekim 1923, Romanya) burada oynandı

En dramatik sayfası ise 1909’daki 31 Mart Vak’ası ile yazıldı. Ayaklanmanın fitili burada ateşlendi, en şiddetli direniş burada gösterildi ve Hareket Ordusu’nun topları en çok burayı dövdü. Kışla ağır hasar aldı, ama yine de ayakta kalmayı başardı.1900’lerin başında artık eski ihtişamından çok şey kaybetmişti. 1913’te bir ara satıldı, sonra geri alındı, Cumhuriyet’in ilk yıllarında da önce spor sahası, sonra da giderek terk edilmiş bir gölgeye dönüştü.

Ve nihayet 1940 yılı…
Henri Prost’un İstanbul’a çizdiği modern şehir planının ilk büyük kurbanlarından biri oldu. Dönemin İstanbul Valisi ve Belediye Başkanı Lütfi Kırdar’ın onayıyla, yerine konut ve sosyal alanlar yapılacağı vaadiyle devasa yapı yerle bir edildi. O vaad edilen konutlar, kültür merkezleri, meydanlar… pek çoğu hiçbir zaman gerçekleştirilemedi.
Bugün o yerde yürürken, ayaklarınızın altında bir zamanlar top seslerinin, asker marşlarının, futbol tezahüratlarının, cambazların alkışlarının, belki de bir padişahın maiyetiyle gelişinin yankılandığını düşünmek tuhaf bir his veriyor.
Topçu Kışlası aslında sadece taş ve tuğladan ibaret değildi.
Osmanlı’nın son yüzyılındaki tüm çelişkilerin, umutların, korkuların ve değişim sancılarının sessiz ama heybetli bir tanığıydı. 2013’te yeniden inşa edilmesi gündeme geldiğinde ise bambaşka bir hikâyeye, çok daha karmaşık duygulara ve toplumsal kırılmalara sahne oldu.Şimdi ise geriye yalnızca eski fotoğraflar, birkaç gravür, nostaljik anlatılar ve “Acaba yeniden yapılsa nasıl olurdu?” sorusu kaldı.
Bazen tarihin en anlamlı derslerinden biri de, bir yapıyı yıktıktan sonra yerine konacak hiçbir şeyin tam olarak o boşluğu dolduramayabileceğini fısıldamasıdır. Topçu Kışlası da işte öyle bir boşluk bıraktı İstanbul’un tam göbeğinde… Yeşilin altında, sessizce uyuyan bir yokluk.

Nostalji,Nostalji Resim,Nostalji Film,Nostalji Şarkı en eski, ilk

Bir zamanlar

2025-11-10T17:09:00.000-08:00

Bir zamanlar sokak lambaları daha erken yanar,
ama kimse acele etmezdi eve dönmek için.
Ayakkabılar kapı önünde sıra olurdu,
içeride terlik sesleri bir ninni gibi dolanırdı.Kışın soba kurardı krallığını odanın ortasında,
üzerinde kestane patlar,
altında kediler kıvrılırdı.
Nine anlatırdı masalları,
kelimeler değil, gözlerinin içi gülerdi.
Yaz geceleri damlarda yatardık,
yıldızlar o kadar yakındı ki
elimizi uzatsak tutacaktık sanki.
Karpuz çekirdekleri avuçta birikirdi,
her tükürme bir dilekti gökyüzüne.Bisikletler zincirsizdi,
ama kimse çalmazdı.
Çünkü “bizim mahallenin çocuğu” demek
en büyük pasaporttu.Televizyon tek kanallıydı,
ama hayal gücümüz 4K gibiydi.
Çizgi film biter bitmez sokaklara dökülürdük,
kendi süper kahramanımızı oynardık.Arkadaşlık “seni gördüm” demekti sadece.
Küslükler gün batmadan biter,
el sıkışmak yeterdi barışa.
Çünkü o zamanlar kalp kırmak değil,
top sector yapmamak ayıpydı.Ve en önemlisi…
zaman yavaş akardı.
Bir gün, bir ömür gibiydi.
Çünkü her anı gerçekten yaşıyorduk,
yaşatıyorduk.
Şimdi telefon elimizde,
ama içimiz boş.
Bir zamanlar cep telefonu yoktu,
ama yüreklerimiz doluydu.

Nostalji,Nostalji Resim,Nostalji Film,Nostalji Şarkı en eski, ilk

Muharrem Ayı ve Aşura Günü'nün Önemi ( Aşure Dilenciliği )

2025-10-15T04:20:00.000-07:00

İslam geleneğinde Ramazan'dan sonra en kutsal ay olarak Muharrem öne çıkar. Bu ayın zirvesi ise halk dilinde "10 Muharrem" olarak anılan Aşura günüdür. Dinler tarihinin çeşitli evrelerinde, Hz. Adem'den Hz. Nuh'a ve oradan Hz. Muhammed'e (S.A.V.) uzanan süreçte, Aşura'ya dair pek çok iz bulunur. Mucizevi olaylardan mistik anlara, açıkça yas dolu trajedilere kadar, bu günde gerçekleştiği rivayet edilen sayısız hikaye vardır.
Hz. Adem ile Hz. Davud'un tövbelerinin kabulü, Hz. Musa'nın kavmini Firavun'un baskısından kurtararak Kızıldeniz'i yarması, Hz. Yunus'un balığın karnından kurtuluşu, Hz. Yusuf'un kuyudan çıkarılması, babası Hz. Yakub'un oğlunun Mısır'da hükümdar olduğu haberini alıp görme yetisini yeniden kazanması, Hz. Eyyub'un hastalığından şifaya kavuşması ve Hz. Nuh'un tufandan sonra gemisinin Cudi Dağı'na oturup kalan son erzaklarla hayatta kalması gibi olaylar, hepsi bu güne rastlar.

Ayrıca, Hz. Peygamber'in (S.A.V.) sevgili torunu Hz. Hüseyin'in Kerbela çöllerinde 70 kadar yoldaşıyla susuzluk içinde şehit düşmesi, kana bulanmış bir şekilde şahadet içmeleri, bu günün en acıklı hadiselerinden biri olarak tarihe kazınmıştır.Aşure Tatlısının KökeniBu güne özgü aşure yemeği, Hz. Nuh'a bağlanır. Büyük tufan bittikten sonra gemi karaya ulaşan Hz. Nuh ve yanındakiler, son kalan erzakları birleştirerek tek bir yemek hazırlar. Rivayete göre, bu karışım "aşure" adını alır. Zamanla ritüellerle zenginleşen bu lezzet, Osmanlı'dan modern Türk mutfağına kadar uzanır ve bugün hâlâ paylaşım simgesi olarak pişirilir.Unutulmaya Yüz Tutmuş Bir Geleneğin İzinde: Aşure DilenciliğiTrakya'nın Rumeli kökenli halk takvimi, mevsimsel ritüellerle doludur. Kışın en sert gecesi Bocuk, bahar habercisi Mart Dokuzu, Nevruz, Kakava, Hıdırellez ve Yağmur Dadalası gibi günler, yöresel kutlamalarla kültürel zenginlik taşır.Velimeşe'li tarihçi Zeki Güler'in belgelediği ve son dönemde akademik çalışmalarda yer alan bir Aşura geleneği, aşure dilenciliğidir. Bu, özellikle orta yaş üstü nesillerin anılarında canlanan bir uygulamadır. Tekirdağ'ın Ergene ilçesine bağlı Velimeşe, 93 Harbi (Osmanlı-Rus Savaşı) sonrası Bulgaristan'ın Tırnova'dan göç edenlerin kurduğu bir yerdir. Nehir kenarındaki bu belde, coğrafi işaretli bozasıyla tanınır.
Zeki Güler'in aktardığına göre, Aşura'da "dilenci" olmak isteyenler evde saklanır, yüz ve vücutlarını tanınmaz hale getirirdi. Kadınlar erkek, erkekler kadın kılığına bürünür; sokakta sessizce dolaşır, jestleriyle ipucu vermezdi. Balkan kukla cemal oyunlarına ve Hıdırellez'deki kılık değiştirmelere benzer bu ritüelde, gençler ateş başında tiyatrovari gösterilerle coşku yaratırdı.Dilenciler, güğüm ve kaplarla sokaklara iner, peşlerinde kimliklerini çözmeye çalışan kalabalıkla ev ev dolaşır, aşure toplardı. Bu "yiyecek toplama" motifi, Rumeli geleneklerinde Bocuk ve Koleda gecelerinde de görülür; orada korkunç kılıklara girenler, evlerden erzak alırdı. Edirne Çamlıca'daki Bocuk veya Kırklareli Koleda'ları, Velimeşe uygulamasıyla Rumeli kültürünün izlerini taşır.
Benzer şekilde, Kırklareli İslambeyli'de Yağmur Dadalası'nda bir çocuk yeşilliklerle süslenip kapılarda yiyecek toplar, sonra paylaşırdı.Velimeşe'de dilenciler sokak sokak ilerler, kalabalık büyür; takipçiler kimliklerini ifşa etmeye çalışırdı. Dilenciler ise değnek sallayarak tiyatral bir savunma yapar, gizliliği korurdu.

Nostalji,Nostalji Resim,Nostalji Film,Nostalji Şarkı en eski, ilk

Selanik Hürriyet İskelesi,1905

2025-10-15T03:58:00.000-07:00

Sene 1905, Selanik Hürriyet İskelesi.

Meşrutiyet’in ilanından önceki ismi Ticaret İskelesi

Görülen iki sekizgen köşk biçimli yapı, Osmanlı neo-klasik etkiler taşıyan “İzmir ve İstanbul rıhtım mimarisi”tarzındadır.

Ortadaki kapı kemerinde Osmanlı arması, girişte sancak direği ve bekçi kulübeleri görülür.

1900’lerin başında İttihat ve Terakki üyeleri, Meşrutiyet ilanından önce burada gizli toplantılar düzenlemişti.

1908’de II. Meşrutiyet ilan edildiğinde, “Hürriyet Marşı” burada okunmuş, iskele halk arasında “Hürriyet Meydanı” ile birlikte bir özgürlük sembolü haline gelmişti

--------------------------------------

Nostalji,Nostalji Resim,Nostalji Film,Nostalji Şarkı en eski, ilk

Edirne’de bulunan bir hava balonu - 1912

2025-10-15T03:53:00.000-07:00

Birinci Balkan Savaşı'nda Bulgar ordusuna ait bir gözlem balonunun şişirilmesi, 1912-13

Nostalji,Nostalji Resim,Nostalji Film,Nostalji Şarkı en eski, ilk

Anlamasan da Olur !..: Geçmişin Fısıltısı: Bilmediğim Bir Dünyaya Özlem

2025-05-27T13:18:00.000-07:00

Anlamasan da Olur !..: Geçmişin Fısıltısı: Bilmediğim Bir Dünyaya Özlem: Bazen bir sonbahar akşamında, rüzgâr yaprakları savururken, içimde bir sızı beliriyor. Sanki bir yerlerde, hiç görmediğim bir köyde, tahta b...

Yaşam Oyunu - Ezber Bozan Sıradışı Hareketler: Geçmişin Sessiz Gücü

2025-05-15T08:25:00.000-07:00

Yaşam Oyunu - Ezber Bozan Sıradışı Hareketler: Geçmişin Sessiz Gücü: İnsan, zamanın akışında bir yolcu. Ne tam anlamıyla bugüne ait, ne de yarının kesin bir sahibi. Ama geçmiş, onun sırtındaki görünmez bir yük...

Pakistan'dan Türkiye'ye yardım

2025-05-07T05:54:00.000-07:00

1974'teki Kıbrıs Barış Harekatı sırasında Pakistan'dan Türkiye'ye yardıma gelen sağlık ekibi.

Nostalji,Nostalji Resim,Nostalji Film,Nostalji Şarkı en eski, ilk

Majestic gemisi nasıl battı?

2025-05-05T12:36:00.000-07:00

1915, Çanakkale. İngiltere Kraliyet Donanmasına ait Majestic'in batış anı…

Dünya Savaşı başlayınca Çanakkale Savaşı için kurulan birleşik donanmaya katıldı. 27 Mayıs 1915 tarihinde, Otto Hersing komutasındaki Alman denizaltısı U-21 tarafından torpillenerek batırıldı.

Nostalji,Nostalji Resim,Nostalji Film,Nostalji Şarkı en eski, ilk

Türkiye'deki şehirlerin eski isimleri

2025-04-28T10:26:00.000-07:00

Türkiye, dört büyük denize kıyısı olan ve dokuz ayrı iklim tipini içinde barındıran, coğrafi ve kültürel açıdan son derece zengin bir ülkedir. 81 farklı ile ev sahipliği yapan bu topraklarda, her bir il, eski adlarından başlayarak tarih ve kültürle yoğrulmuş eşsiz hikayelere sahiptir.

Türkiye’nin dört ana denizi Karadeniz, Marmara Denizi, Ege Denizi ve Akdeniz’dir. Dokuz farklı iklim bölgesi, ülkenin bitki örtüsünden tarım ürünlerine kadar geniş bir çeşitlilik sunar; örneğin, Karadeniz’in nemli iklimi çay ve fındık üretimini desteklerken, Akdeniz’in ılıman iklimi narenciye ve zeytin yetiştiriciliğine olanak tanır. Ayrıca, illerin eski isimleri genellikle antik dönemlere veya farklı medeniyetlere dayanır; mesela İstanbul’un eski adlarından biri Konstantinopolis, Ankara’nın ise Ankyra’dır. Bu isimler, Hititlerden Romalılara, Stufe about Turkey’s diverse regions and cultural heritage.

Türkiye'deki şehirlerin eski adları en çok Yunanca ve Latince kökenlidir. Bunun nedeni, Anadolu'nun tarih boyunca Helenistik, Roma ve Bizans etkileri altında kalmış olmasıdır. Özellikle Bizans döneminde kullanılan Yunanca isimler, birçok şehir için yaygın şekilde kaydedilmiştir. Örneğin:

İstanbul: Byzantion (Yunanca), daha sonra Konstantinopolis (Latince/Yunanca).
İzmir: Smyrna (Yunanca).
Antalya: Attaleia (Yunanca).
Ankara: Ankyra (Yunanca).

Bunun dışında, bazı şehirlerin eski adları Ermenice, Aramice, veya Hititçe gibi dillerden de gelmektedir, ancak Yunanca ve Latince isimler sayıca daha fazladır. Osmanlı döneminde ise bazı şehirler için Türkçe veya Arapça kökenli isimler de kullanılmıştır.

Türkiye'deki şehirlerin eski isimleri (örneğin, Hitit döneminden kalma yer adları, Yunan/Roma dönemindeki isimler vb.), Hitit İmparatorluğu'ndan (MÖ 1600-1200 civarı) Roma İmparatorluğu'na (MÖ 1. yüzyıl - MS 4. yüzyıl) kadar uzanan bir tarihsel yelpazeyi kapsıyor. Bu isimler, Türkiye'nin coğrafi çeşitliliğini (Anadolu'nun farklı bölgeleri) ve kültürel zenginliğini (birçok medeniyetin izlerini) yansıtmak için yeterli örnekler sunuyor. Yani, tek bir liste bile Türkiye'nin binlerce yıllık katmanlı tarihini özetlemeye yetiyor.

Nostalji,Nostalji Resim,Nostalji Film,Nostalji Şarkı en eski, ilk

Ankara Hasanoğlan Köy Enstitüsü'ne Kaydını Yaptıran ''O Oğullar'' 1940'lı Yıllar

2025-04-22T13:35:00.000-07:00

Ankara Hasanoğlan Köy Enstitüsü'ne Kaydını Yaptıran ''O Oğullar'' 1940'lı Yıllar

''Ayaklarımız yarı çıplak
çoğumuzun, belki de
karınlarımız bile aç!
Köy dağlarından sarkarak
derelerden akarak;
anadan babadan koparak!
Toprağa saçılmış tohumlar
gibi artarak omuz omuza
gelmiştik Okulumuza!''

Nostalji,Nostalji Resim,Nostalji Film,Nostalji Şarkı en eski, ilk

Gül Cemal Binasının Dokunaklı Hikayesi

2025-04-22T13:31:00.000-07:00

Kayseri’nin Pınarbaşı ilçesine bağlı Pazarören’de bulunan ve şu an Pazarören Anadolu Lisesi olarak hizmet veren okul, geçmişte Köy Enstitüsü olarak faaliyet göstermiş. Bu okulun tarihi binalarından biri olan Gül Cemal binası, adının ardındaki hüzünlü hikayeyle dinleyenleri derinden etkiliyor.

1939’da kurulan Köy Enstitüsü, zamanında eğitimle birlikte pratik beceriler kazandıran bir merkezdi. Öğrenciler, inşaat, marangozluk, veterinerlik gibi alanlarda yetiştirilip köylerde 20 yıl hizmet verirdi. Gül Cemal binasının hikayesi de bu dönemde yaşanan bir olayla başlar.

Okul Müdürü Hayrettin Acet, İl Milli Eğitim Müdürü Celalettin Ekinci ve diğer yetkililere kampüs gezisi sırasında bu hikayeyi aktardı. Acet, şunları anlattı: “Küçük yaşta ailesi tarafından enstitüye gönderilen Cemal, hem eğitim alıyor hem de okul binasının inşaatında çalışıyordu. Bir gün, bina inşaatında çalışırken dengesini kaybedip temele düştü. Arkadaşları hemen yardımına koştu, ancak Cemal hayatını kaybetmişti. Şaşırtıcı olan, yüzünde bir gülümseme olmasıydı. Bu herkes için unutulmaz bir an oldu.”

O dönemde cenazelerin memleketlere gönderilmesi zor olduğundan, Cemal okul mezarlığına defnedildi. Onun anısına, çalıştığı binaya “Gül Cemal” adı verildi. Acet, Köy Enstitüsü döneminde hastalık veya başka nedenlerle yaklaşık 300 öğrencinin hayatını kaybettiğini ve bunların da okul mezarlığına gömüldüğünü ekledi.

Gül Cemal binası, sadece bir yapı değil, aynı zamanda geçmişin izlerini taşıyan, duygusal bir anının sembolü olarak bugün hâlâ ayakta.

,Nostalji Resim,Nostalji Film,Nostalji Şarkı en eski, ilk

Köy Enstitülerinin Tonguç babası Öğrencileri ile birlikte

2025-04-22T13:25:00.000-07:00

Köy Enstitülerinin Tonguç babası Öğrencileri ile birlikte

Nostalji,Nostalji Resim,Nostalji Film,Nostalji Şarkı en eski, ilk

Spor & Egsersiz & Beden Eğitimi Sportif Hareketler: Olimpiyat Afişleri

2025-04-21T12:25:00.000-07:00

Spor & Egsersiz & Beden Eğitimi Sportif Hareketler: Olimpiyat Afişleri: Olimpiyat Afişleri Olimpiyat Afişleri

Osmanlı Dönemi / Lübnan, 1896

2025-04-05T14:02:00.000-07:00

Beyrut - Hamidiye Karakolu Osmanlı Dönemi / Lübnan, 1896.

Nostalji,Nostalji Resim,Nostalji Film,Nostalji Şarkı en eski, ilk

ANKARA. Çıkrıkçılar yokuşu 1927

2025-02-17T00:47:00.000-08:00

Nostalji,Nostalji Resim,Nostalji Film,Nostalji Şarkı en eski, ilk

Para yoktu İnsanlık çoktu !

2025-01-08T02:56:00.000-08:00

Bizde "Var" yoktu "Yok" vardı ! Para yoktu İnsanlık çoktu !

Nostalji,Nostalji Resim,Nostalji Film,Nostalji Şarkı en eski, ilk

İstanbul, 1903

2025-01-06T09:24:00.000-08:00

Bizans döneminde boğazın anahtarı ( Kleidra tou Pontu ) olarak nitelendirilen Kireçburnunda, toprak yoldan giden bir fayton, İstanbul, 1903

Nostalji,Nostalji Resim,Nostalji Film,Nostalji Şarkı en eski, ilk