O sztuce

Gdzie jest młodzieniec Rafaela czyli muzeum utracone

2012-02-22T14:18:00.004+01:00

Dziś rano, w samolocie z Brukseli czytałam książkę o restytucji dzieł sztuki. Sporo tam także o kradzieżach. Jest zatrważająco. Proceder trwa. Od czasów antycznych po wiosenną rewolucję w Egipcie. Od Sankt Petersburga po Ayers Rock. Zawsze i wszędzie dzieła sztuki ginęły i wygląda na to, że znikać będą nadal.

Kiedy kilka lat temu byłam w Nepalu opowiadano mi o niebywałym incydencie. W słoneczny dzień na główny plac Kathmandu, Durbar Square, podjechały dwie furgonetki. W biały dzień załadowano na nie bodajże hinduskie rzeźby. Podobno na tyle duże, że trzeba było użyć specjalistycznego sprzętu. Trzy miasta Doliny Kathmandu wpisane są na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Lista UNESCO nie jest wystarczającą tarczą ochronną. A tę kradzież porównać można do wyniesienia kajdanek z pilnie strzeżonego więzienia.

We Francji jest blisko 45000 kościołów. Sakralny raj dla złodziei. Są na tyle niestrzeżone, że barokowe obrazy, rokokowe rzeźby i pozłacane kandelabry znikają bez śladu, często w kilka chwil. We Francji statystycznie codziennie ma miejsce kradzież dzieł sztuki sakralnej. Potem pakowanie są do kamionetek i jadą w podróż, często prosto do zamawiającego. Do dekoracji wnętrza. Ku uciesze nowego właściciela.

Pół słynnego Muzeum Getty na wzgórzach Malibu w Los Angeles, to przedmioty kupione w podejrzanych okolicznościach. Kolejni dyrektorzy i kuratorzy (często wybitne osobowości) musieli się z tego w ostatnich latach tłumaczyć- przed trybunałami w ograbionych krajach.

Naczelne argumenty?
Są dwa.
Pierwszy -obecnie trochę traci na wartości. Muzea, te w krajach rozwiniętych miałyby być jedyną gwarancją właściwego zabezpieczenia dziedzictwa światowego. Podkreślmy- światowego, a nie narodowego- według zwolenników tej opcji. Przykład- fryzy Partenonu w salach British Museum. Odkąd w Atenach, na Akropolu powstało nowe muzeum sztuki antycznej, Londyn przestaje być dla nich najwłaściwszym miejscem. Ale obecna sytuacja społeczna przysparza argumentów zwolennikom status quo.
Argument numer dwa- sprawia po prostu, że łatwo załamać ręce. Wskazuje, że właściwie wszystkie muzea powinny komuś coś zwrócić. I to byłby efekt domina.

Oczywiście sprawa z młodzieńcem Rafaela jest dość szczególna. Przede wszytskim dlatego, że nie wiemy gdzie jest. Nie wiemy, czy jest- bo mógł przecież zostać zniszczony. Ślad po nim zaginął w czasie II Wojny Światowej. Najpierw rodzina Czartoryskich ukryła go w majątku w Sieniawie, w skrzynce oznaczonej monogramem VRR. V oznaczało Leonarda da Vinci, a drugie R - Rembrandta, Krajobraz z miłosiernym Samarytaninem. Potem obrazy trafiły w ręce Kaia Mühlmanna, czarnego księcia nazistów, odpowiedzialnego za "sprawy zabezpieczania dzieł sztuki i skarbów kultury", który wywoził z terenów okupowanych co się dało, żeby dekorować tym urzędy gestapowców. Młodzieniec trafił najpewniej do salonu Hansa Franka, na Wawelu. I to właściwie ostatni ślad.

Do Polski wróciły dwa elementy z monogramu z Sieniawy- V i R, Da Vinci i Rembrandt. Młodzieniec Rafaela nie wrócił. Znaki szczególne? Szynszylowy płaszcz, uważne spojrzenie,subtelny pejzaż za oknem.

W salce Muzeum Czartoryskich w Krakowie pozostała rama tego obrazu, w towarzystwie Damy z Gronostajem. Rama oczekująca na dzieło.

Justyna Napiórkowska
Autorka Blogu Roku w dziedzinie Kultury
www.osztuce.blogspot.com
Udostępnij
Więcej sztuki? Zapraszam na blog : www.napiorkowska.blogspot.com

Autoportret mistrza czyli zrozumieć Nowosielskiego

2012-02-21T15:31:00.000+01:00

Dziś mija rok od śmierci Jerzego Nowosielskiego. Rocznica uczczona szlachetnie, bo nową, wspaniałą publikacją na temat malarza. W wydawnictwie "Znak" własnie ukazała się książka redakcji Krystyny Czerni zawierająca zbiór wywiadów Jerzego Nowosielskiego.

Zeszłoroczna publikacja Krystyny Czerni , Nietoperz w świątyni była głosem biografa, szczerą opowieścią dyskretnego obserwatora o tym, kim Jerzy Nowosielski był. Odsłaniała bardziej lub mniej znane wątki z biografii artysty. Uświadomiła, że sacrum często sąsiaduje z profanum. Tym był tytułowy nietoperz w świątyni. Czasem daleki od doskonałości. Niekiedy potrafiący sprawiać ból i w jakiś sposób nieobliczalny, a niekiedy święty. Jerzy Nowosielski. Po prostu ludzki. Konkretny dowód na to, że najpiękniej, najgłębiej potrafią się modlić grzesznicy. Bo malarstwo Nowosielskiego było także modlitwą.

Nowa książka - "Sztuka po końcu świata" to zbiór tekstów Jerzego Nowosielskiego. A zatem jest to bardziej lub mniej oficjalny wizerunek artysty, złożony wykład poglądów, autoportret w tekstach.

W biografii Nowosielskiego Krystyna Czerni cierpliwie zbierała fragmenty, porządkowała wiedzę, sięgała do archiwów. Snuła pasjonująca opowieść o jednym z najwybitniejszych artystów XX wieku. Poprowadziła czytelników do źródła- do prawdy o Nowosielskim i prawdy o świecie.

W tekstach artysty natomiast poprowadzeni jesteśmy przez samego Nowosielskiego wprost do jego duszy, do spraw najważniejszych, w ucieczce od codzienności. Tam, gdzie miejsce dla wiary, nadziei, spraw ponadczasowych.

Justyna Napiórkowska

Autorka Bloga "O sztuce". Blog ten został zwycięzcą konkursu Blog Roku 2010 w dziedzinie kultury.

Z podróży- Bruksela

2012-02-21T10:04:00.002+01:00

Znam już chyba wszystkie ekipy wizz air i lotu. Znam menu, wysokości przelotowe i mapę Europy na mojej trasie. Łódź, Drezno, Kolonia, Maastricht. Wznosimy się, "tu kapitan", osiągamy wysokość przelotową, kanapka, duty free. Obniżamy wysokość lotu.
W Brukseli deszcz. Albo śnieg. Albo słońce. Zazwyczaj wieczór. Czasem poranek.

Znam wszystkie triki podróżnych. Na przykład technikę "na lidera", do stosowania przy nienumerowanych miejscach.
Zgrabnym susem pan w dopasowanym garniturze mija matki z dziećmi na rękach, rodziców składających wózki, wyprzedza peleton zwykłych podróżnych, przejmuje prowadzenie, łokciem zaznacza swój teren, macha biletem przed stewardesą , jeszcze szybka rozmowa, zamaszystym gestem otwiera klapkę w komórce, głos ma teatralny, niesie go po całym korytarzu, niewątpliwie giełda się z nim łączy, a on jak rzymski cesarz przy budowie imperium mówi "bierzemy". Giełda musi być nowojorska, bo warszawska o tej porze już śpi. Potem pan znów przyspiesza, biegnie, prawie zadyszka, ale znów pierwszy, już zasiada w autobusie, zasiada wygodnie, wzrokiem błądzi, ale nie, on nie jest zagubiony, on raczej nie widzi, a i tak na płycie lotniska wysiądzie pierwszy, znów zastosuje ten sam repertuar środków, w kontrapoście prześlizgnie się między podróżnymi, wykorzysta moment hamowania, zachwianie równowagi współpodróżnych, zaanglezuje, ale utrzyma pion. I znów jest, pierwszy na schodku, dumnie lecz nie dystyngowanie, kroczy, pod górę, do samolotu; zaraz zajmie dwa nienumerowane miejsca i wzrokiem będzie poszukiwać nieobecnego znajomego, dla którego z czystej przyjaźni miejsce zajął. Obejmie spojrzeniem jeszcze panią usilnie starającą się ułożyć swój bagaż na półce nad fotelami, obejmie, ale nie pomoże, bo dla niego czas czynów, czas działania już minął. Teraz trwa antrakt przed następną sceną, teraz trzeba zbierać siły na kolejny etap. Lot minie szybko, krótka drzemka, może pasjans na komórce, a potem znów wróci do walki o pierwszeństwo. Czeka, bo kiedy tylko zgaśnie napis "zapiąć pasy", on pierwszy zerwie się na równe nogi i wystartuje w wąskie kuluary i przepastne hale terminala.
Potem go minę, będzie czekał na bagaż. Pechowo, jego walizka przybywa ostatnia. A może czeka nie tu gdzie trzeba?

Bruksela. W Warszawie pracuję sama wyznaczając sobie czas i zadania. Tu wpisuję się w rytm lokalny. Pobudka w ciemności, szybka kawa z rogalikiem, autobus. Czasem tył autobusu umyka przede mną. Czasem, taxi! Czasem metro. Stacja Schuman, w dzielnicy europejskiej. Ta stacja jest jak symbol Europy. Wokół międzynarodowy gwar, a stacja od lat w budowie. Gdzieś za przepierzeniami trwają prace, choć na zewnątrz nic się nie zmienia i całe podziemie jest opakowane jak instalacja Christo, w płyty wiórowe i rusztowania. Europa w budowie, w większym lub mniejszym chaosie.

Po pracy spaceruję po mieście. Zagaduje do mnie człowiek. Cały dobytek ma ze sobą, dwie plastikowe torby. Zarost kilkudniowy. Czy nie mam przypadkiem euro, czy nie pomogę? Pytam pani ze sklepiku obok czy go zna i on czy zbiera na przyzwoity cel. Ona potwierdza. Mówi, że nazywa się Adbel. Adbel jest bezdomny, przyjechał 16 lat temu z Maghrebu. Pytam się go na co ma ochotę. Mówi, że na "giant". Nie wiem co to jest, on proponuje, że zaraz mi pokaże. Prowadzi mnie do baru quicka. Giant, zestaw- hamburger, frytki, cola. Abdel mi tłumaczy, żebym koniecznie kupiła mu też dodatkowy majonez . I nie zapomniała o słomce. Bonne action. Dobry uczynek. Abdel mówi, że trafię do raju. Pewnie nie będzie to aż tak proste.

Dotykają mnie promienie słońca. Jest miło. C`est agréable. Jest prawie wiosna. Pójdę na wystawę Cy Twombly, w Bozar.

Na zdjęciu : Bruksela, Mont des Arts, naprzeciw Grand Place, po prawej Galeria sztuki Katarzyny Napiórkowskiej

Justyna Napiórkowska www.osztuce.blogspot.com

Wenus i Kupidyn według Bronzino, czyli król w potrzasku

2012-02-14T08:03:00.003+01:00

Alegoria Wenus i Kupidyna z National Gallery w Londynie, obraz, który powstał blisko pół tysiąca lat temu, a w jakiś sposób pozostaje aktualny. Sensualna strona miłości z jej czarnymi stronami. Malarskie kompendium wiedzy o skutkach uczuć. Stateczny Bronzino, malarz florenckiego dworu w eksplozji zmysłowości.

Obraz powstał ze szczególnej okazji. Był książęcym podarunkiem dla króla Francji, Franciszka I. Zamówił go w 1546 roku najpewniej Cosmo di Medici, u malarza, który kilka lat wcześniej przygotowywał dekoracje na ślub Cosmy i Eleonory Toledańskiej. Potem pięknie sportretował florencki dwór, Eleonorę, jej męża, syna- małego Giovanniego i co ważniejszych dworzan.

Na portretach rodzinnych- esencja powagi i dostojeństwo. Na obrazie z Londynu- zmysłowe szaleństwo, w którego centrum jest naga Wenus i obejmujący ją młody Kupidyn. Symbole miłości w finezyjnym geście, wyglądają jak porcelanowe figurki. Robi się niebezpiecznie, kiedy pomyślimy, że Kupidyn uważany był za syna Wenus. A wokół centralnej pary - alegorie wszystkiego, co towarzyszy zmysłowej miłości. Jest Zazdrość, jest Zdrada, jest Oszustwo, jest też Rozkosz, jest Cierpienie. Są płatki róż i plastry miodu, ale są i kolce. I jeszcze niewinne gołąbki i odkrywające ułudę, zrzucone maski. Obraz wypełniony narracją jak barwny arras. Nie poddaje się łatwym interpretacjom.

Śmiały gest, wysłać taki obraz jako dar dla króla Francji, w którego biografii figurują głownie wojny i podboje. Czemu ta śmiałość miała służyć? Czy była aluzją do erotycznych poczynań króla? A może miała nieść przesłanie miłości?

Pozdrawiam Was walentynkowo. Tych zakochanych i tych jeszcze nie zakochanych ;-)

Justyna Napiórkowska
Autorka Blogu Roku w dziedzinie Kultury
www.osztuce.blogspot.com
Udostępnij
Więcej sztuki? Zapraszam na blog : www.napiorkowska.blogspot.com

Wisława Szymborska i festiwal zwykłości

2012-02-02T00:51:00.001+01:00

1 lutego 2012

Wieczorem przyleciałam do Warszawy. Lotnisko, pasy, samoloty wyglądały jakby były pokryte białym pyłem. Powietrze nieruchome, przezroczyste. Cisza mroźnej nocy.

Po chwili dowiedziałem się, że odeszła Wisława Szymborska. Tak zapamiętam tę wiadomość, w scenerii Warszawy, w okowach zimy.

Pierwsza myśl, oczywista: "Nic dwa razy".

"...zrodziliśmy się bez wprawy i pomrzemy bez rutyny..."*

Umarła bez rutyny, śmiercią poetki, we śnie.

Szczególnie wspominam wiersz "Cebula". Jego interpretacja była moim zadaniem na egzaminie wstępnym do liceum. Jako piętnastolatka odkrywałam poezję, poczułam dotyk dorosłości, powagę tematu. Cebula. Zwykły przedmiot sfabularyzowany tak, że stał się centrum wszechświata. Opowieść o niedoskonałości człowieka, wiersz jak lustro dla przeglądającego się. Odtąd chciałam myśleć, czuć, tak jak Wisława Szymborska czuła w wierszach.

Wisława Szymborska wciąż dawkowała nam siebie- tak niedostępna, tak trwająca na orbicie naszego świata- polityki, celebrytów, codzienności. A jednocześnie z tej codzienności w słowach pojemnych jak oceany podawała esencję tego, co dla człowieka naprawdę istotne.

Dostarczając chwil olśnienia.

Jak dobrze, że pojawiło się jeszcze "Milczenie roślin", ostatni tomik poezji.
Jak żal, że odeszła.
W milczeniu pozostał smutek. "Umrzeć- tego kotu się nie robi"**. Tego światu się nie robi!

9 lutego, czwartek
Festiwal zwykłości

Pogrzeb Wisławy Szymborskiej w Krakowie.

Przychodzą mi do głowy różne refleksje, w głębi duszy buntuję się wobec tego festiwalu, który urządziła Szymborskiej pośmiertnie telewizja. Pomnik z plasteliny. Wszyscy wyprzedzają się w swoich opowieściach o zwykłości Szymborskiej. Miła, starsza pani. Sympatyczna. Zabawna. Przytaczane są ładne rymy. Coś jednak mi tu nie pasuje. Jedna z największych poetek XX wieku sprowadzona do roli wesołej pani. Pokazana jako królowa bon motów. Staruszka niewinnie zafascynowana bokserem. Podlewająca paprotki i głaszcząca kota. A potem popalająca papierosy w niebie, w towarzystwie Elli Fitzgerald.

Za dużo jak dla mnie tych przyziemności. Za dużo tego poluźniania gorsetu.
Mam niekiedy wrażenie, że niekoniecznie z takiej trywializacji za życia była Szymborska zadowolona. Jeśli Szymborska zostawiała swój życiorys między linijkami swoich wierszy, to i tym razem udało jej się zmylić tłum. Jakby osobną osobą była ta pisząca wiersze, a osobną ta wystawiająca się na widok publiczny. Od tej piszącej, wielkiej Szymborskiej oddalili nas ci wkładający jej całe życie, rytuały, nawyki w ramy codzienności.

Może jest to naturalne, tak po prostu musi być. Ale mimo wszystko to dla mnie smutne.

Największą cechą jej poezji dla mnie było całkowite zburzenie dystansu między narratorem czytelnikiem, opisywanie doświadczeń, które są, muszą być udziałem każdego. Celebrycki wizerunek Szymborskiej, sprowadzenie jej życia do kilku spraw zagłuszył tę cichą , zakotwiczoną w głębi duszy uniwersalność.

* Wisława Szymborska, "Nic dwa razy"
** Wisława Szymborska "Kot w pustym mieszkaniu"
Fotografia: źródło- Onet.pl

Justyna Napiórkowska
Autorka Blogu Roku w dziedzinie Kultury
www.osztuce.blogspot.com
Udostępnij
Więcej sztuki? Zapraszam na blog : www.napiorkowska.blogspot.com

Rubens w Antwerpii

2012-01-27T17:48:00.000+01:00

Rubens, jeden z gigantów malarstwa. Jestem w orbicie jego sztuki, życia, pasji, w Antwerpii.

Dom Rubensa w Antwerpii- to właściwie pałac, ale i summa estetycznych poglądów malarza. Dom Rubensa, zrobił na mnie duże wrażenie. Projekt budynku jest autorski. Rubens to także architekt. Ale też dyplomata. I kolekcjoner.

Malarz, który kochał malarstwo, i to nie egocentrycznie. Cenił także innych. Kopiował wielkich poprzedników. Kolekcjonował. Niekiedy w wielkich trudach zdobywał nowe dzieła. Wzór dla wszystkich kolekcjonerów. Zbieracz - poszukiwacz, odkrywca, kolekcjoner ciekawy świata. Tworzący własną wizję rzeczywistości zamkniętą w murach galerii malarstwa albo gabinetu osobliwości, gdzie obok piór papuzich i kłów z Afryki trzymał egipską mumię. Dziwak albo encyklopedysta.

Z portretu spogląda bardziej dyplomata, wysoki urzędnik niż malarz. Dystyngowany i elegancki, ani krztyny szaleństwa nie widać w jego uważnym spojrzeniu. Znany ze swojego stoickiego usposobienia, podobno tylko raz wpadł w rozpacz, po śmierci żony Izabeli w pladze, która dotknęła miasto. Dr Jakyll i Mr Hyde. Tak wyglądał malarz, na którego obrazach ta cała legendarna "żeńska fauna", jak o kobietach Rubensa pisała Szymborska. Spokojny, skupiony, uważny.

W roku 1609 roku po powrocie z kilku podróży do Antwerpii miał 32 lata. Po nauce, po wędrówce przez europejskie dwory w Mantui, Wenecji, Genui, Rzymie, nadchodził czas chwały. Rubensa wiek Chrystusowy to był wiek wielkich dokonań. Uczeń stał się mistrzem.

W malarskim świecie zdobył wówczas wszystko. Był bardzo, czy raczej najbardziej cenionym artystą. Został malarzem książęcym. Gloria jego talentu miała otaczać dwór arcyksięcia Alberta i jego żony Izabelli. Najśmielszy pędzel królestwa w służbie ich wysokości.

Rubens stał się malarzem- przedsiębiorcą. W swoim ogromnym domu w Antwerpii stworzył pracownię- studio dla siebie i dla swoich licznych asystentów.

Malarze zazwyczaj są dość egocentryczni, wymóg zawodowy. Rubens rozglądał się wokół- w ówczesnej mu Europie- szukając innych ciekawych artystów. Rozwijał swoją pasję kolekcjonerską. Szukał obiektów do swojej kolekcji u antykwariuszy. Oglądał, porównywał, negocjował. Zdobywał kolejne perły, które sprawiły,że prywatne zbiory Rubensa stały się legendarne. Do dziś czytając historie dzieł wybitnych, często można trafić na informację, że pochodziły z inwentarza z domu Rubensa.
Uporządkowany i terminowy jak księgowy. Malarz baroku o przykładności rachmistrza. Rubens o wielu obliczach.

Justyna Napiórkowska
Autorka Blogu Roku w dziedzinie Kultury
www.osztuce.blogspot.com
Udostępnij
Więcej sztuki? Zapraszam na blog : www.napiorkowska.blogspot.com

Na marginesie:
3 lutego
Drodzy Czytelnicy!

Wiem, że jesteście. Niekiedy dowiaduję się nawet gdzie jesteście. Zapraszam do internetowej edycji Polskiego Radia, które dociera (prawie) na cały świat. 3 lutego o godzinie 18.30 polskiego czasu zapraszam do słuchania audycji Jacka Wrońskiego. Będziemy przesyłać szczególne pozdrowienia dla Czytelników z daleka, szczególnie dla tego z wyspy na Oceanie Atlantyckim!

Polskie Radio 2415 stycznia 2012

Niedziela, piękna, słoneczna pogoda, choć chłód szczypał w policzki. O poranku byłam na brukselskim placu Flagey, po kwiaty. Jest tam niewielki targ- owoce, sery, oliwy...Okazja do doświadczenia szczególnego stanu bien-être, wśród straganów i gwaru, przy wybieraniu pachnących pomarańczy i dorodnych jabłek. W takich miejscach docenia się małe rzeczy. Po południu- spacer ( właściwie jogging ) w Bois de la Cambre- podmiejskim parku wyreżyserowanym na las.

3 stycznia 2012

Dziś zostałam zaproszona do ciekawej rozmowy o blogach w radiu/wizji ChilliZet. O pociechach z pisania i radościach wirtualnych i realnych spotkań z czytelnikami!

Leonardo, trendsetter wszechczasów

2012-01-23T09:11:00.000+01:00

Wnuk notariusza. Syn z nieprawego łoża. Dobry uczeń swojego florenckiego mistrza.

Niecierpliwy twórca. Artysta i genialny kreator. Trendsetter wszechczasów. Malarz, architekt, inżynier. Człowiek kilku biografii. Leonardo da Vinci.

Projektant-domokrążca, wciąż pozyskujący nowych mecenasów dla swoich niekiedy szalonych pomysłów. Wymyślał armaty, mosty, spadochrony i korkociągi. Przesuwał koryta rzek.

Malarz niepokorny, nieposłuszny mecenasom. Eksperymentator, ryzykant. Wizjoner. Rewolucjonista. Nie szukał pochlebstw- raczej możliwości tworzenia. Zbiegiem okoliczności włożony w XV wiek, choć wszyscy po nim mogliby uważać go za sobie współczesnego. Wielu po nim próbowało go dogonić.

Leonardo. Znany i nieznany. Niedościgniony. Cała jego biografia zamknięta jest w jednym słowie- geniusz.

Jeszcze przez dwa tygodnie trwa wielka wystawa w Londynie.

Leonardo da Vinci- malarz z dworu w Mediolanie
National Gallery, Londyn
do 5 lutego 2012

Justyna Napiórkowska
Autorka Blogu Roku w dziedzinie Kultury
www.osztuce.blogspot.com
Udostępnij
Więcej sztuki? Zapraszam na blog : www.napiorkowska.blogspot.com

Dzieła sztuki w Polsce- Święte Marta, Agnieszka i Klara

2012-01-14T20:44:00.004+01:00

Muzeum Diecezjalne w Sandomierzu, pierwsza sala, po lewej stronie. A tam- nieduży obraz. Jeden z moich ulubionych. Na nim- same tajemnice.

Kiedy zobaczycie ten obraz po raz pierwszy, pewnie będziecie zaskoczeni, że jest tak niewielki. Reprodukcje sugerują duży format, święte wydają się być w ludzkich proporcjach.

Tymczasem- są maleńkie, jak porcelanowe lalki. Siedzą jak na scenie teatralnej albo w poczekalni. W tle kurdybany albo arrasy; wnętrze muśnięte płatkiem złota. Trzy panny ze spokojem rozglądają się wokół, na wpół zaabsorbowane swoimi sprawami. Wszystkie trzy na jednej ławie, choć w rzeczywistości nie miały szansy się spotkać.

Trzy święte. Kim są- to wcale nie jest takie oczywiste. Marta, Agnieszka i Klara- tak zostały rozpoznane przez Jerzego Gadomskiego. Ale Marta była wcześniej uważana za Dorotę, Agnieszka za Marię, a ubrana w strój zakonny Klara kolejno za Brygidę, Otylię i Kunegundę Czeską. Jeśli po środku, w podszytym purpurą zielonym płaszczu siedzi Agnieszka, to zwierzątko, które się do niej łasi jest owieczką. A mi przypomina raczej kózkę, może jednorożca bez rogu.

Mają piękne, delikatne rysy. Marta i Agnieszka są podobne do siebie jak siostry. Wszystkie z nich to oazy łagodności. Ich słodkie buzie nie mówią nic o męczeńskich losach, które były ich udziałem. Hagiografia, osobista biografia każdej z nich zakodowana jest w trzymanych przedmiotach, bez dramatyzmu. Na spokojnie. W wersji doniosłego gotyku, z elegancją i wyrafinowaniem.

Nieznany jest autor, a datowanie rozpościera się na co najmniej trzy dekady XV wieku.

Święte z Sandomierza. To jeden z najpiękniejszych obrazów tablicowych w zbiorach polskich. Namalowany w czasach, gdy wierzono w moc sztuki, kierującej ku pięknu i dobru.

Justyna Napiórkowska
Autorka Blogu Roku w dziedzinie Kultury
www.osztuce.blogspot.com
Udostępnij
Więcej sztuki? Zapraszam na blog : www.napiorkowska.blogspot.com

Apologia dnia dzisiejszego

2012-01-13T21:37:00.001+01:00

Parafrazując Josefa Beuysa - Europa- siamo noi!

Pamiętacie czasy, gdy z Warszawy Zachodniej, w oparach dymu z silników ruszały dumnie w Europę autokary Eurolines? Warszawa- Paryż, Warszawa- Londyn, Warszawa- Madryt. Same tablice działały na wyobraźnię. Za nimi - świat - wielki, kosmopolityczny, barwny...Upragniony, pociągający.

Nie stworzę tutaj kombatanckiego życiorysu, nie będę opowiadać o tak niedawnych czasach heroicznych, gdy nie wszystko było tak łatwe- bo po prostu tego nie doświadczyłam. Ale zrobiło mi się odrobinę sentymentalnie w czasie szybkiej,łatwej podróży, gdy w ostatniej minucie zdążyłam na odprawę: pora obiadowa w Warszawie, a kolacja już w Brukseli. Zaledwie kilka lat temu wszystko wyglądało inaczej.

Pomyślałam o tych podróżach, które zaczynały się na Dworcu Zachodnim, a kończyły w Londynie, na Victoria Station albo na Place de la Concorde. Po drodze były godziny z leniwie przemieszczającą się równiną za oknem. Niewygody autokarowe. Przystanki na niemieckich stacjach benzynowych. Rozmowy przy autobusowym barku z rozpuszczalną kawą. W "dziecięctwie" jeszcze zdarzyło mi się nawet płynąć promem z Calais do Dover, po granatowych wodach kanału La Manche, który z każdą milą stawał się bardziej Kanałem Angielskim.

Podróżnym z Polski towarzyszyła wówczas chłodna bryza i myśl o tym, czy gorliwi urzędnicy wpuszczą ich na pełne nęcących,życiowych szans tereny Zjednoczonego Królestwa.

Dla mnie- wówczas dziecka- myśl ta była na tyle abstrakcyjna, że nie napawała mnie strachem, tylko jakąś mobilizacją, na wzór dorosłych. A ci szukali sprytnych sposobów na zmyłkę, wyprowadzenie bacznych oczu w błąd, wywiedzenie celników w las. Widziałam pana, który tuż przed bramką celników założył koloratkę. Pomogło. Byliśmy wówczas na terytorium walki, przy stanowiskach celników toczyła się jakaś gra. Uważnie obserwowaliśmy losy współpodróżnych - oto ktoś zostawał po drugiej stronie bramki, a w konsekwencji z tyłu, za autokarem. Nie sprawdziły się wyuczone po angielsku i szeptane wcześniej w autobusie słowa wyjaśnienia dla celnika, nie pomogła pełna pewności siebie postawa, nie uratowała mimika. Celnik decyzję podejmował szybko i raczej jej nie zmieniał. Nie i już. Nic potwierdzenia hotelowe, nic opowieści o krótkiej wycieczce turystycznej.

A dziś? Pan w odprawie bagażowej Wizz Air nawet nie zdołał przestraszyć mnie, mówiąc, że zdążyłam w ostatniej chwili. Wszystko na wyciągnięcie ręki. Od wszystkiego dzieli nas tylko krojona na miarę myśl- jakie są nasze dzisiejsze marzenia? Jeśli chcesz- to sięgaj po to, czego chcesz, wszędzie! Poznawaj świat! Szukaj swoich miejsc!

Na zdjęciu: Paryż, Place de la Concorde

Justyna Napiórkowska
Autorka Blogu Roku w dziedzinie Kultury
www.osztuce.blogspot.com
Udostępnij
Więcej sztuki? Zapraszam na blog : www.napiorkowska.blogspot.com

Jak zdobyć duże serce i świetny obraz Dwurnika

2012-01-09T16:51:00.002+01:00

...w radiowej Trójce trwa licytacja obrazu Edwarda Dwurnika na rzecz Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy.

Stawka- świetny obraz, o którym opowiem kilka słów na antenie Polskiego Radia, ale i przystąpienie do klubu posiadaczy największych serc Rzeczpospolitej Polskiej!

http://www.polskieradio.pl/Player?id=-3

Aukcja trwa dziś, do godziny 19!

...i skończyła się z wynikiem 180000 zł na rzecz najwspanialszej orkiestry świata!!!

Justyna Napiórkowska
Autorka Blogu Roku w dziedzinie Kultury
www.osztuce.blogspot.com
Udostępnij
Więcej sztuki? Zapraszam na blog : www.napiorkowska.blogspot.com

Sąd Ostateczny Hansa Memlinga

2012-01-03T22:29:00.005+01:00

Apokalipsa według Hansa Memlinga

Późną wiosną 1473 roku na morze wypłynął potężny burgundzki galeon Święty Mateusz. Statek był wypełniony jedwabiami, cennymi płótnami, tkanymi złotą nicią arrasami. Wśród tych przedmiotów: namalowany na zamówienie Medyceuszy na drewnianej desce potężny tryptyk młodego niderlandzkiego malarza niemieckiego pochodzenia. Tu, na morzu, zaczyna się historia jednego z najcenniejszych obiektów w Polsce, Sądu Ostatecznego Hansa Memlinga.

Galeon został zaatakowany przez gdańskiego kapra. Walka była zacięta. 13 marynarzy zginęło. 100 zostało rannych. Morze krwi, statek przejęty.

Przy podziale łupów obraz przekazano do gdańskiego kościoła mariackiego, jakby na rozgrzeszenie. Potem upinali się o niego Karol Śmiały, Medyceusze, papież Sykstus IV. Odmawiający oddania mieszczanie gdańscy doprowadzili całą Hanzę na skraj konfliktu. Inni marzyli o jego posiadaniu. Na przykład car Rosji Piotr Wielki. Napoleon, dla którego obraz do Paryża sprowadził Denon. Hitler, u którego tryptyk znalazł się na liście najbardziej pożądanych obiektów.

Obraz grabiono kilkakrotnie. Tryptyk Memlinga mógłby znaleźć się w paryskim Luwrze, petersburskim Ermitażu albo berlińskiej Gemäldegalerie. W 1956 tryptyk powrócił na stałe do Gdańska. Znajduje się w Muzeum Narodowym, pod szklanym pięciobocznym kloszem. Może kiedyś powróci do kaplicy świętego Rajmunda w Bazylice Mariackiej.

Niewiele brakowało, a tryptyk byłby dziś jednym z obrazów wypełniających szczelnie ściany florenckiej galerii Uffizi. Znalazłby się być może w tej samej sali co scena Bożego Narodzenia Hugo van der Goesa. Na obu tych obrazach pojawia się ta sama postać fundatora. Tommaso Portinari, florencki bankier Medyceuszy. Nie szykowny, ani budzący dystans. U van der Goesa klęczy przed żłóbkiem nowonarodzonego Jezusa, u Memlinga jego nagie ciało spoczywa na szali wagi trzymanej przez Archanioła Michała. Jest rozebrany na czas szafowania łask. Ważony jest pozaziemski los pana Portinariego. Co go czeka? Niebo czy piekło? Bohaterowie drugiego planu pojawiają się w porządku jak na apelu szkolnym. Na lewo dobrzy, na prawo źli. Z jednej strony zbawieni, z drugiej- potępieni. Rachunek jest prosty, nie ma wątpliwości. O tym jest arcydzieło Memlinga. Apokalipsa w pigułce, do zobaczenia w Muzeum Narodowym w Gdańsku.

Justyna Napiórkowska
Autorka Blogu Roku w dziedzinie Kultury
www.osztuce.blogspot.com
Udostępnij
Więcej sztuki? Zapraszam na blog : www.napiorkowska.blogspot.com

Nowy Rok

2011-12-31T09:42:00.002+01:00

Właściwie dopiero przyzwyczaiłam się do myśli, że nastał 2011 rok,
a tu niespodziewana jak grom z jasnego nieba informacja, że już jest 31 grudnia.
Nie kryję zaskoczenia i szybko podsumowuję minione miesiące.

Dla mnie był to rok podróży, wyzwań, fantastycznych momentów, inspirujących spotkań.
Rok wydarzeń - niekiedy oczekiwanych, niekiedy zaskakujących.
Całe szczęście w tej nieprzewidywalności losu.

Wiele z tych wyjątkowych momentów mogło być pominiętych w codziennym rytmie.

Spotkaniom z Wami, tu na blogu zawdzięczam to, że wyjątkowe chwile zostały ze mną na dłużej.

"Nic dwa razy się nie zdarza. I nie zdarzy."
Niech ten fragment wiersza Wisławy Szymborskiej inspiruje Was każdego dnia do zachwytu nad chwilą, każdą jedną, która mija, nieproszona.

Życzę Wam dni bez rutyny, pięknych pomysłów,
fantazji w działaniu, wrażliwości w życiu, piękna wokół!

Samych wyjątkowych dni w Nowym Roku!

Justyna Napiórkowska

na forografii : Marek Okrassa, Lodowisko, Galeria Sztuki Katarzyny Napiórkowskiej

Justyna Napiórkowska
Autorka Blogu Roku w dziedzinie Kultury
www.osztuce.blogspot.com
Udostępnij
Więcej sztuki? Zapraszam na blog : www.napiorkowska.blogspot.com

Boże Narodzenie, chwile olśnienia

2011-12-24T09:32:00.006+01:00

Zwiedzając National Gallery w Londynie, w otoczeniu wielkich Holbeinów, Bronzino i Leonardów możecie tego obrazu nie zauważyć. Zobowiązani czasem, będziecie raczej spieszyć się, by choć chwilę poświęcić największym, musnąć wzrokiem filary sztuki na której wznosi się cała londyńska kolekcja.

Na mnie obraz zrobił ogromne wrażenie. Jest niewielki, jak kartka papieru. Namalowany na plastrze dębowego drewna. Ale jeśli do niego podejdziecie, poczujecie, że odkryliście perłę na dnie oceanu. Może nawet, mimo gwaru i tłumów, doświadczycie olśnienia.

Autorem jest malarz, o którym wiemy niewiele. XVI-wieczny biograf artystów północy, Karel van Mander wzmiankował go w swojej "Het Schilder-boeck", "Księdze malarzy". Geertgen tot Sint Jans żył krótko, w ostatniej ćwierci XV wieku. Był takim Fra Angelico Niderlandów, większość życia spędził w zakonie ( choć chyba nie był jego członkiem). Swojemu miastu zawdzięcza zamienne imię- Geertgen van Haarlem. Namalował kilkanaście obrazów, większość z nich przypisywana mu jest za sprawą atrybucji stylistycznej.
A obraz z National Gallery jest wyjątkowy.

Maleńki, kieszonkowy. Przeznaczony pewnie do mieszczańskich wnętrz jakiegoś notariusza albo aptekarza w mieście Haarlem. Wprowadził do tego domu krztynę tajemnicy, odrobinę misterium.

Przedstawia Boże Narodzenie, w scenerii nocy, z rewelacyjnym chiaroscuro. Tak jak w życiu - ciemności towarzyszy światło.
W tej ciemności są tylko dwa źródła światła, oba- nieziemskie. Blask promieniuje od jasnego jak porcelana ciała Dzieciątka, nagiego, ułożonego w płytkim, twardym, drewnianym żłobku. Oświetla twarz skupionej, kontemplacyjnej Marii, wydobywa z ciemności postać Józefa. Podkreśla draperie na srebrzystych szatach aniołów. W tyle sceny, na wzgórzu trwa druga scena olśnienia. Dynamiczna, z bardziej ludzką dramaturgią. Uczestniczą w niej pasterze, w gwałtownych gestach zadziwieni na widok jaśniejącego na niebie anioła. Ich dotychczasowe światło, ogrzewające ich płomienie z ogniska tracą swoją moc w porównaniu z nową, nieziemską jasnością. Spokojne i nieporuszone są tylko zwierzęta.

Jak ktoś powiedział, to Boże Narodzenie w wersji dla wierzącego. Mieści w sobie trywialność miejsca, surowość scenerii, emocje Marii i Józefa. Ale zawiera także potężną tajemnicę. Zaprasza do świadkowania przy cudzie. Scena zanurzona w zwykłym otoczeniu, bez złoceń i kandelabrów, zapowiada jakoś niezwykłość. Jest jak olśnienie, promienie słońca po burzy. Zapowiada cudowność zanurzoną w codzienności. Trzeba ją tylko dostrzec. Czy nie tego przy życiowej mądrości powinniśmy uczyć się codziennie?

Takich chwil olśnienia i inspiracji życzę Wam, moi drodzy Czytelnicy podczas nadchodzących Świąt i w Nowym Roku!
Życzę Wam radości, spełnienia, spokoju i pogody ducha. Na co dzień!

Justyna Napiórkowska
Wigilia, 24 grudnia 2011

Justyna Napiórkowska
Autorka Blogu Roku w dziedzinie Kultury
www.osztuce.blogspot.com
Udostępnij
Więcej sztuki? Zapraszam na blog : www.napiorkowska.blogspot.com Justyna Napiórkowska www.osztuce.blogspot.com

Berlin, Berlin

2011-12-21T10:21:00.004+01:00

Berlin. Po kilku dniach w podróży przez Europę wracam do domu zatrzymując się po drodze, w takim kilkudniowym XXI-wiecznym petit-Grand Tour, trochę z konieczności, trochę dla przyjemności. Podoba mi się taka podróż, pozwala na powolniejszą zmianę pejzażu.

Przyleciałam tu wczoraj wieczorem, na lotnisko Schönefeld (można w wolnym tłumaczeniu powiedzieć, że to pole, ładne, przestrzenne pole- to się zgadza. Schönefeld to wyspa niefrasobliwości na spokojnym niemieckim oceanie, na ziemi uporządkowanej i nielubiącej niespodzianek. Przystanek przed wstąpieniem na terytorium, gdzie wszystko zacznie działać bez zarzutu. Około godziny dwudziestej była tam tylko garstka pracujących osób i spora grupa zagubionych turystów - Hiszpanie, Francuzi, Tajka, Włosi i ja, wszyscy poszukujący bezskutecznie informacji: jaki pociąg, o której godzinie zawiezie nas do świateł wielkiego miasta. Wieża Babel, w której niespodziewanie dla siebie stałam się przewodnikiem grupy. Bardziej niż mapy, to przypadek pomógł nam dotrzeć do celu.

Berlin. Jedno z tych miast, które z niewiadomych przyczyn elektryzują, pulsują niebywałą energią, świecą własnym, niepowtarzalnym blaskiem. Zawsze kiedy tu jestem, zastanawiam się czemu przyjeżdżam tu tak rzadko. Będę przyglądać się Berlinowi przez szkiełko stereotypów, przez narzędzie, w które byłam zaopatrzona przez lata, z perspektywy zza rzeki. Takie sąsiedztwo, że wiele osób wciąż nie zna sąsiada; chociaż wzajemnie często pożyczamy sobie sól i mąkę, robimy to chyłkiem, jakoś niewyraźnie. Rozmawiałam kiedyś z Niemcami z Frankfurtu nad Odrą, którzy nigdy w życiu nie przeszli przez most łączący ich miasto ze Słubicami! Stawali najwyżej na brzegu, spoglądając przez chwilę na wschód, nad głęboką i wielowiekową rzeką stereotypów. Przez kilka chwil spróbuję się w niej zanurzyć, przepłynę wpław, przyjrzę tym kliszom. Niektóre stereotypy chyba odrzucę, inne pewnie potwierdzę.

W Berlinie zatrzymałam się w hotelu we wschodniej części, posadzonego jak kolorowy kwiat w otoczeniu z czasów wczesnego Honeckera, w architekturze jak z okolic zza warszawskiej Żelaznej Bramy. Mój pokój był na wysokim piętrze, z widokiem, który zrekompensował wszystkie trudy podróży. Berlin pod moimi stopami, cudowna panorama z ulicami gwieździście rozchodzącymi się w dal, obsypywana z grudniowego nieba płatkami śniegu, jakby ktoś znad chmury rozrzucał confetti.

Jak w piosence U2, “so far, so close”. Zawsze kiedy tu jestem zastanawiam się, jak to jest, że rzeczywiście jesteśmy z Niemcami "so far, so close...", w tysiącu lat sąsiedztwa. Dziś zobaczę poświęconą powikłanej polsko-niemieckiej bliskości wystawę „Tür an tür”, „sąsiedzkie drzwi” w Martin Gropius Bau.

Notatki z wystawy- wkrótce.

Justyna Napiórkowska
Autorka Blogu Roku w dziedzinie Kultury
www.osztuce.blogspot.com
Udostępnij
Więcej sztuki? Zapraszam na blog : www.napiorkowska.blogspot.com

Justyna Napiórkowska www.osztuce.blogspot.com

Olbrychski na 6-stym piętrze

2011-12-14T23:52:00.004+01:00

Należę do tych, którzy tęsknią za wielkimi kreacjami na scenach teatralnych.

Dziś zobaczyłam Daniela Olbrychskiego i Dorotę Segdę w Teatrze 6. piętro. Przedstawienie na podstawie "Co się wydarzyło w Madison County". Pojawia się wspomnienie filmowej wersji z Clintem Eastwoodem i Meryl Streep. Piękna, fascynująco opowiedziana historia, nasączona życiem jak ciasto ponczowe rumem. Wizualna perełka ze wspaniałymi zdjęciami, dla jakich chodzi się do kina. To scenariusz stworzony dla filmu. Czy może go unieść scena teatralna? Co się wydarzyło na deskach teatru 6. piętro?

Aktorzy kroju szekspirowskiego w rolach...hmmm... Miałam wrażenie, że widzę egzotyczne ptaki w zbyt ciasnej, złotej klatce. Olimpijskich pływaków pływających w brodziku. Wielkich aktorów w zbyt kompromisowym wobec publiczności przedstawieniu...

Cóż, talent zobowiązuje. Co najmniej do wyboru repertuaru. Dlatego z tymi aktorami wolałabym zobaczyć po raz dziesiąty Hamleta!

Najbardziej opiniotwórcza dla mnie jest publiczność bez miejscówek, ze schodów. Nota bene, teatr 6.piętro dobrze o nią zadbał- rozrzucając miękkie poduszki :-) To od tej publiczności słychać było śmiech, gdy aktorzy z powagą przedzierali przez gęste jak dżungla amazońska, pełne emocji dialogi. To ta publiczność dyskretnie zgrzytała, gdy sceny sugerowały żart. Czy oglądali dramat? Może komedię? Publiczność była zdezorientowana.

A ja wyszłam - tak jak przyszłam- spragniona teatru.
Takiego na miarę tych wielkich aktorskich talentów we właściwych aktorskich obsadach. Z większą wiarą w publiczność, wrażliwą jak na poziom 6-ego pietra.

PS Krytykuję to co szanuję :-)

"Po drodze do Madison", Daniel Olbrychski, Dorota Segda, Teatr 6. piętro, Warszawa

Justyna Napiórkowska
Autorka Blogu Roku w dziedzinie Kultury
www.osztuce.blogspot.com
Udostępnij
Więcej sztuki? Zapraszam na blog : www.napiorkowska.blogspot.com Justyna Napiórkowska www.osztuce.blogspot.com

13 grudnia

2011-12-13T22:48:00.000+01:00

Przepraszam Was za długą nieobecność. Jestem w zawodowym amoku, który nie pozwala mi się zatrzymać na chwilę i rozejrzeć dookola. A bardzo mi tego brakuje. Dużo pracy, natłok myśli. Mijają dni, jeden po drugim, zmieniają się kartki z kalendarza. Różne małe inspiracje pojawiają się i znikają jak w kalejdoskopie- a mi nie udaje się ich zatrzymać.To chwilowe. Czytam biografię Georgesa de la Toura, przeglądam książkę o warsztatach weneckich XVI wieku, zbieram myśli, żeby skończyć krótki tekst o Leonardzie... Myślę o świętach, które nadejdą za chwilę; może dadzą okazję do spotkania choćby z własnymi myślami...

Ale dziś dzień jest tak szczególny...Tak wiele osób niesie w swojej historii jakąś traumę, z którą próbujemy sobie poradzić. Tak starałam się dziś patrzeć na ludzi w tłumie, na ulicach Warszawy.Jest rocznica stanu wojennego. Dziwna rocznica. Rocznica bez wskazówek, jak ją uczcić.

Należę do pokolenia, które wyrosło w cieniu tragicznych wydarzeń. Ale myślę, że coś w nas one zaszczepiły. Dziś czytałam krótkie biogramy wszystkich ofiar stanu wojennego. Najmłodszy zamordowany dziś miałby 47 lat....Wiek, w którym może cieszyłby się doroślejącymi dziećmi, może robiłby plany, może przygotowywałby podróże. Ale zginął jako siedemnastolatek. Lekcję goryczy odbierali, raczej odbierają nadal jego bliscy.
Potem czytałam historie rodzin rozdzielonych przez stan wojenny. Potem przeszłam przez centrum handlowe. Złote Tarasy, skąpane w świątecznych błyskotkach. Promocje, świecidełka, okazje. Wokół- tłum. W nim tak wiele osób niesie w sobie jakieś wspomnienie...Minęło 30 lat, ale to tylko chwila. Zmienił się sztafaż, ale niebo nad Warszawą wciąż to samo.

Zapalam świeczkę, ku pamięci Ofiar Stanu Wojennego.

Justyna Napiórkowska
Autorka Blogu Roku w dziedzinie Kultury
www.osztuce.blogspot.com
Udostępnij
Więcej sztuki? Zapraszam na blog : www.napiorkowska.blogspot.com Justyna Napiórkowska www.osztuce.blogspot.com

Rozmównica

2011-12-02T21:58:00.000+01:00

Zapraszam do oglądania za chwilę programu Rozmównica w Religii-tv. Rozmowa o Jacku Kaczmarskim i jego malarskich inspiracjach!

Justyna Napiórkowska
Autorka Blogu Roku w dziedzinie Kultury
www.osztuce.blogspot.com
Udostępnij
Więcej sztuki? Zapraszam na blog : www.napiorkowska.blogspot.com Justyna Napiórkowska
www.osztuce.blogspot.com

Andrzejki

2011-11-29T18:00:00.001+01:00

Dziś - Andrzejki, wigilia dnia świętego Andrzeja! Czas ustawiać buty, czas lać wosk ;-)
Zapraszam do lektury mojego krótkiego tekstu o Andrzejkach w Polsce i okolicach, w Zwierciadle :-)

Andrzejki przeżywają renesans. Są jak zachowany relikt z przeszłości w dobie horoskopów i randek aranżowanych przez internet. We współczesnej wersji, okraszone poczuciem humoru, stały się po prostu dobrą okazją do spotkań towarzyskich. Pamiętam z pewnych Andrzejek liściki ukryte w ciastku, z tekstem, że „już wkrótce facebook wskaże, kim wybraniec się okaże”. Bo przecież, jak mówi staropolskie przysłowie „na świętego Andrzeja błyska pannom nadzieja”!
(...)
W Polsce lano wosk, sprawdzając potem figury, których cienie pojawiły się na ścianie. Do andrzejkowej klasyki należy oczywiście ustawianie butów panieńskich, żeby sprawdzić „której but na progu stanie -pierwsza panna na wydanie”. Dziewczyny dawały się skubać gąsiorom i sprawdzały z której strony zaszczeka pies, żeby wiedzieć która pierwsza osiągnie radość zamążpójścia i skąd nadejdzie kandydat.

Cały artykuł- tutaj

PS Jak myślicie- co jest na zdjęciu? :-)

Justyna Napiórkowska
Autorka Blogu Roku w dziedzinie Kultury
www.osztuce.blogspot.com
Udostępnij
Więcej sztuki? Zapraszam na blog : www.napiorkowska.blogspot.com Justyna Napiórkowska www.osztuce.blogspot.com

Moje serce zostało w Sienie

2011-11-12T11:03:00.006+01:00

Jestem w podróży, w Gdańsku. Przedwczoraj otwieraliśmy wystawę Marka Okrassy, wczoraj korzystałam z cudownego dnia, najpierw pocztówkowo słonecznego, potem z niebem rozjaśnionym tarczą księżyca. Było zimno, ale zjawiskowo! Dziś planuję zobaczyć wystawę Malczewskich w Muzeum Narodowym. Potem pociąg, tam 7 (!) godzin jesiennych widoków (tylko w przerwach od intensywnej pracy nad kulturalnymi projektami europejskimi - pociąg temu sprzyja, daje skupienie i rygor) i stolica!

Z Warszawy dostałam rano telefon, z dobrą informacją, żebym zajrzała do Gazety Wyborczej. Tam, w dodatku Turystyka przypominam sobie, gdzie zgubiłam serce ;-) A więc moje serce zostało w Sienie.
"Moje serce zostało w..." to cykl, w którym różne osoby opowiadają o swoich miejscach, o miejscach, gdzie postanowiły rozmienić się na drobne i bez straty dla całości pozostawić małą cząstkę siebie. Zazwyczaj zabierając przy tym dużo dla siebie- wspomnienia, wrażenia, zapachy, myśli! Zapraszam Was w krótką podróż na szpaltach Gazety i tu, na blogu: podróżować będziemy do moich ukochanych miejsc- do Sieny, do Czarnolasu, do Neapolu, do Florencji, do Brukseli :-)
Serdecznie Was pozdrawiam!

A oto całe "Serce", z sobotniej Gazety Wyborczej:
SERCE ZOSTAŁO... w Sienie. Toskanię poznałam w czasie studiów na Uniwersytecie Florenckim. Przez czas nauki tam czułam się wciąż jak w podróży. Jak powiedział poeta- byłam na kolanach u źródła- studiowałam tam między innymi historię sztuki. Postanowiłam sobie każdego roku wracać do Włoch, do Florencji, do Viareggio, do Rzymu. Nie zwiedzam, ale chłonę atmosferę miast i miasteczek, czekam aż niepytane odsłonią przede mną swoje tajemnice. Poznaję wtedy artystyczną Luccę, Rzym poetów i San Miniato pasjonatów trufli.

Niezapomniany dzień miał miejsce, gdy obudziłam się rano w hostelu we Florencji. Dotarłam tam późną nocą. Rano okazało się, że mieści się w budynku dawnej biblioteki medycejskiej, stropy są pokryte barwną polichromią, a pod dachem latają jaskółki. Pomyślałam wówczas, że jestem we właściwym miejscu. Dzień zainaugurowałam oglądaniem fresków Masaccia w pobliskim kościele Santo Spirito.

Ciekawe jest tam to, że do przeszłości Włosi mają szacunek, ale traktują ją jako coś zupełnie naturalnego. Poznałam rodziny, które pokazywały mi swoje drzewa genealogiczne do czasów renesansu. Na ścianach ich domów eksponowano między innymi rysunki Michała Anioła, a w ich piwnicy leżakowało wino sprzed pół wieku!

Dojechałem tam pociągiem z Warszawy przez Wiedeń. Ach, te powolne podróże, pozwalają poczuć, że jest się w drodze dokądś, można doświadczyć zmieniającego się pejzażu, a przede wszystkim – zebrać myśli!

Najlepsze wakacje spędziłam jako dziecko w Czarnolesie, w domu mojej babci. Wokół był ogród, w pobliżu dworek Jana Kochanowskiego, a pod opieką dziadka- pasieka. Były wyprawy do lasu, budowanie szałasów, zbieranie malin i rowerowe przejażdżki do Kazimierza Dolnego. Nic nie zastąpi wakacji blisko natury, z kochaną rodziną!

W Polsce lubię to, że często możemy tu dać się zaskoczyć. Jest tu tyle do odkrycia! Tak wiele osób z niesamowitą inicjatywą tworzy rzeczy wspaniałe. Na przykład plantacje winorośli koło Janowca! Tyle tu niebywałych zabytków, niekiedy zadziwiających, jak kościół na planie trójkąta w Struży na Lubelszczyźnie. Co jeszcze lubię w Polce? Kocham Tatry!

Podróżuję czasem z bliską osobą, niekiedy sama, rzadziej z grupą. Najczęściej w podróży mam potrzebę od razu dzielić się wrażeniami. Dlatego prowadzę bloga!

Mój ulubiony hotel... Raczej kwatera u góralki, w Zakopanem. Mam taki ulubiony pokoik w stylu zakopiańskim, w stuletnim domu z trzeszczącą podłogą. Wykrochmalona, pachnąca pościel, szmer potoku za oknem i rześkie górskie powietrze i perspektywa przepysznego śniadania - w Zakopanem to standard!

Niebo w gębie poczułam w...Neapolu, w ciepły, letni wieczór, gdy ukoronowaniem kolacji było najlepsze na świecie tiramisu. Słodycze na południu Włoch są niedoścignione!

Na wyprawę zawsze zabieram...mały, brązowy notatnik. Pozwala mi zatrzymywać ulotne myśli, wrażenia, inspiracje. A potem sam dla mnie staje się lekturą, czytam go zastanawiając się, czy to wszystko co w nim zanotowałam wydarzyło się naprawdę!

Nigdy więcej nie powrócę na lotnisko w New Delhi. Indie zrobiły na mnie ogromne wrażenie, byłam zauroczona ich kolorami, smakami, kulturą, ale lotnisko było dla mnie jak przedsionek piekła. Od razu czułam się tam nieswojo. Potem było już tylko lepiej, do tego stopnia, że uczestniczyłam nawet w hinduskim weselu w strugach monsunowego deszczu!

Wkrótce będę w drodze do...Brukseli. To teraz moje drugie miasto, otwieram tam galerię sztuki na Mont des Arts, w sąsiedztwie królewskich zbiorów muzealnych i ulicy, przy której mieszkał Bruegel. W Brukseli mam swoje ulubione miejsca- na przykład kultowe bistro A la mort subite- nigdzie indziej nie ma takiej atmosfery, która sprawia, że goście siedzący obok po chwili stają się znajomymi!

Wymarzony cel podróży: Marzę o zobaczeniu Anghor Wat, miejsca, gdzie cywilizacja walczy z naturą. Cudowne świątynie, na ziemi wcześniej odebranej dżungli potem znów przez dżunglę przejętej. Teraz są tam wspaniałe zabytki w sąsiedztwie dzikiej przyrody, a wszystko pod patronatem UNESCO.

A tu kilka podróży do moich miejsc na blogu, zapraszam na spacer po ulicach Rzymu, Florencji i Krakowa!:

Rzym
Florencja
Czarnolas
Bruksela
Znowu Rzym
I Kraków, koniecznie!
Justyna Napiórkowska
Autorka Blogu Roku w dziedzinie Kultury
www.osztuce.blogspot.com
Udostępnij
Więcej sztuki? Zapraszam na blog : www.napiorkowska.blogspot.com

Marek Okrassa- malarstwo

2011-11-11T22:19:00.006+01:00

Marek Okrassa czyli pasja malowania

Niedawno, gdy przygotowywaliśmy nagranie dotyczące współczesnej sztuki polskiej dla francuskiej telewizji, po raz pierwszy usłyszałam od zaproszonego do programu Marka Okrassy jego zawodową maksymę. To słowa, które powiedział mu jego ojciec, gdy przyszły artysta zastanawiał się nad wyborem studiów. Usłyszał, że zawód malarza -jak każdy inny- obok powołania i pasji wymaga poświęcenia i pracy.

Ale przecież zawód malarza jest trochę inny. Jest zatopiony w jakimś marzeniu, sięga świata nierealnego, daje poczucie czerpania od życia i rzeczywistości więcej.

Podczas telewizyjnego nagrania stworzyliśmy szczególną scenografię, oddającą atmosferę pracowni malarza. Artysta, czyste płótno, a wokół niego –otoczenie z wcześniejszych obrazów. Wszystko po to, żeby w tę rzeczywistość z obrazów zanurzyć się bardziej, nie zostawiając okna na świat wypełnić przestrzeń autorskim myśleniem. Tworzy własną rzeczywistość, kompletną, pełną. Przewrotną. Czy nie do tego dążyli wielcy malarze?

Marek Okrassa jest malarskim iluzjonistą. Malarska śmiałość i determinacja pozwalają mu grać z konwencją, igrać z dosłownością, prowokować, a potem prowokację zmieniać w żart. Korzysta ze swobody warsztatowej, dzięki której jak tłumacz symultaniczny potrafi każdą myśl przełożyć na inny język malarski. Nie czyni tego jednak automatycznie, lecz twórczo. Na płótnach prowadzi dialog z malarską tradycją, sięga do swoich mistrzów, nawiązuje do malarskiego dziedzictwa. W ogrodzie skojarzeń szuka swojej drogi, z dystansem i dyscypliną wędrowcy idącego z daleka- i wiedzącego dokąd zmierza. Chociaż w miejscu, do którego dąży jeszcze nigdy nie był.

Artysta czerpie inspiracje z codzienności, z rzeczywistości. Z otoczenia i z wyłuskiwanego z niego podziwu. To pradawne źródło sztuki, rodzącej się z zachwytu pięknem. I w szacunku do piękna pozostające.

Obrazy Marka Okrassy dialogują z przeszłością, ale i ze sobą nawzajem. Pozwalają się odczytywać w kontekście innych prac. Są jak barwne kamyki układające się w imponującą mozaikę. Nie są zatem przypadkowe, należą do jakiegoś konteksktu. Znów- kolejne obrazy prowadzą malarza pewną drogą. Często jest to droga nieznana, droga eksperymentu i poszukiwań. Jednak malarz wybiera się w nią zaopatrzony w mapę i opowieści innych wędrowców, bo Marek Okrassa pozostaje w szacunku dla historii malarstwa.

W języku francuskim istnieje słowo, które w moim odczuciu trudno przetłumaczyć na język polski. Agréable. Słownikowo oznacza po prostu „miły”, „przyjemny”. Powiemy „c`est agréable” gdy dosięgnie nas przyjemny promień wiosennego słońca w Ogrodach Luksemburskich, albo gdy latem na rozgrzanej plaży powietrzem poruszy chłodna, morska bryza. Nie pomieści tego znaczenia ani słowo „ miłe”, ani „przyjemne”, nawet gdy wzmocnimy je o „dobroczynne” i „dogodne”. W słowie agréable mieści się więcej, jakieś całościowe poczucie radości podszytej szczęściem. To słowo, użyte w wymianie zdań pozwala powiedzieć, że jest nam szczególnie dobrze. Właśnie ten moment, ułamek sekundy, gdy chciałoby się powiedzieć „c`est agréable” próbuje uchwycić w swoich obrazach Marek Okrassa. To moment ulotny i niezdefiniowany. Ale taki, w którym mieści się więcej niż to, co widać.

Marek Okrassa wiąże w swoich obrazach to co oczywiste i dosłowne z tym co nieuchwytne, niezdefiniowane. Między tymi dwoma rzeczywistościami rozgrywa pewną grę dla rozbudzonych zmysłów. Ale grę tę prowadzi w białych rękawiczkach, zgodnie z konwencją, jak sędzia w meczu polo, gdzie choć wokół dużo emocji, to trzeba uważnie śledzić każdy ruch malletów i trajektorię piłki.

W malarstwie Marka Okrassy pomysły rodzą się jakby z atmosfery leniwego popołudnia. Z jakiegoś stanu ospałości przechodzi się w stan kreatywności, jak dziecko spędzające wakacje w domu na wsi, jak Briony z powieści McEwana, czy jak Alicja z opowieści Lewisa Carrolla. Z lenistwa rodzą się pomysły, koncepty, żarty. Sytuacje poważne przeobrażają się w farsy. Ich sceneria staje się sceną teatru, ich bohaterowie- jeżdżą na łyżwach.

A reżyseruje nimi artysta o wielkim talencie!

Justyna Napiórkowska
Tekst pochodzi z katalogu wystawy

Marek Okrassa

Notowania nudy

wystawa malarstwa,

PGS, Sopot

Obrazy Marka Okrassy w Galerii Sztuki Katarzyny Napiórkowskiej

PS Nagranie, o którym mowa emitowane będzie w programie France24- International News France24 - International News, 12 listopada, 13.10 i 21:10 oraz 13 listopada: 09:10. Zapraszamy!

Notatki na marginesie
11 listopada
Daleka podróż (sic!), znów zmieniony krajobraz. Jestem w Sopocie, oddycham chłodniejszym niż w Warszawie,morskim powietrzem, przyglądam się jesieni w tutejszym wydaniu i uczestniczę w ekspansji kulturowej rogali świętomarcińskich z Poznania: dotarły tutaj! Święto Niepodległości mam pracowite, ale mam nadzieję na chwilę spaceru po molo :-)

PS Był spacer po molo i po plaży. Była piękna uroczystość z okazji 11 listopada. Ciesze się, że widziałam na żywo sopocką, a nie warszawską wersję Święta Niepodległości. Tu było z szacunkiem dla przeszłości. Kameralnie, z powagą.

31 października

Urodził się kolejny obywatel ziemi- jest nas 7 miliardów!

29 października

Jesień, już zdefiniowana. Zbliżają się Zaduszki. Wyciszenie. Refleksja. Wspomnienia, którym dobrze służy aura. Czytam biografię Boscha. Czasem przerywam lekturą "Gorzkiej chwały" Richarda M. Watta. Muszę kupić korespondencję Miłosza i Iwaszkiewicza.

19-20 października

Jestem na Europejskim Forum Kultury. W ogrodzie pełnym inspiracji i pomysłów!

Justyna Napiórkowska
Autorka Blogu Roku w dziedzinie Kultury
www.osztuce.blogspot.com
Udostępnij
Więcej sztuki? Zapraszam na blog : www.napiorkowska.blogspot.com

Alina Szapocznikow

2011-11-06T21:31:00.000+01:00

Pewnie macie za sobą, jak ja, pełen jesiennych spacerów weekend. Zbierałam dziś siły, przede mną bardziej niż zwykle pracowite dni, a po nich znów tydzień, gdy więcej niż zwykle podróży.

Było pięknie, złoto, rdzawie, ale w powietrzu można już poczuć, że zima jest nieunikniona ;-). Dla mnie to taki czas w roku, kiedy muszę popatrzeć sobie na las, powdychać zimne powietrze, pozbierać liście, a potem posłuchać muzyki Nigela Kennedy`ego ( np tu : http://www.youtube.com/watch?v=1UPlyQow2rI&feature=related ). Jesień. Coś się kończy, coś mija. Na naszych oczach się przemienia. Można eksplorować pokłady nostalgii, które w sobie mamy. Mierzyć się z czasem, który mija inaczej, odkąd dni są takie krótkie. Czekać aż szron ozdobi okna, i znów będzie inaczej, pięknie inaczej. Jesiennie pozdrawiam!

Przesyłam Wam link do tekstu o wystawie, którą widziałam jakiś czas temu w Brukseli.
Chodzi o ekspozycję Aliny Szapocznikow w Wiels. Też trochę o przemijaniu. Dobrej lektury.

Zwierciadło

Alina Szapocznikow w Brukseli

Dwa piętra wystawy – to jakby dwa życia Aliny. Pierwsze – jest wprowadzeniem, historią młodości i poszukiwań. Drugie – świadectwem dojrzałości i lekcją przemijania. To dwa piętra, które w wybitnych działach ilustrują podstępny związek Erosa i Thanatosa. Związek, który rozwijał się w życiu i działach Aliny Szapocznikow.(...)

Justyna Napiórkowska
Autorka Blogu Roku w dziedzinie Kultury
www.osztuce.blogspot.com
Udostępnij
Więcej sztuki? Zapraszam na blog : www.napiorkowska.blogspot.com

1, 2 listopada

2011-11-01T09:21:00.002+01:00

1 i 2 listopada. Dni spoglądania w przeszłość. Czas powracania na poprzednią kartę w czytanej od zawsze powieści. Czas smutku, bardziej lub mniej oswojonego.

Wczoraj zajrzałam na bloga Ani, która walcząc ze śmiertelną chorobą formę walki znalazła w pisaniu. Pisała bardzo osobiście, tworząc od niechcenia gęstą sieć przyjaźni i życzliwości. W lutym byłyśmy laureatkami konkursu Blog Roku. Ania zdobyła wyróżnienie główne. Na zawsze zapamiętam jej radość i wzruszenie, objawione tamtego wieczoru na scenie. Na początku lata przypadkiem spotkałam Anię na kursie portugalskiego. Miała tyle entuzjazmu! Wczoraj na blogu były już tylko zapiski jej męża. Ania odeszła w połowie października. Pozostała pamięć, to o czym sama chciała mówić.

Za oknem mam złote drzewa. Liście czasem spadają, czasem w podmuchu wiatru wznoszą się do nieba.
Dni refleksji, w jesiennej aurze.
Paradoksalnie te dni przemijają najczęściej w szczególnym pośpiechu...
Życzę chwili refleksji, wspomnień, ale i pięknych i mądrych wniosków, lekcji od tych, którzy odeszli i uwagi dla tych, którzy są. Tego nam chyba brakuje. Te Święta Zmarłych mogą przecież tak dużo nauczyć żyjących.

PS
W Zwierciadle ukazał się mój tekst o tradycjach w podejściu do śmierci; fragment - poniżej. Zapraszam Was do lektury.

(...)Najpierw przez cztery dni biły wszystkie dzwony. Świat w zasięgu ich dźwięku musiał się dowiedzieć, że oto odszedł ktoś wielki. Wyobraźcie sobie potem mroczne wnętrze kościoła, w którym w ciemności rozświetlonej tylko światłem z witraży i świec trwa skupiony tłum. W pewnym momencie głośno otwierają się wrota kościoła, po posadzce dudni tętent koński, a do ołtarza zbliża się jeździec na białym koniu. Po chwili widać jego twarz – okazuje się, że jest to postać do złudzenia przypominająca zmarłego. Trwają uroczystości pogrzebowe, pompa funebris. (...)
Należało żyć godnie, a umierać wystawnie.(...)
Zwierciadlo.pl
Justyna Napiórkowska
Autorka Blogu Roku w dziedzinie Kultury
www.osztuce.blogspot.com
Udostępnij
Więcej sztuki? Zapraszam na blog : www.napiorkowska.blogspot.com

Burundi

2011-10-29T13:13:00.001+02:00

W samolocie, na wysokości 10 tysięcy metrów poznałam niezwykłą osobę. Takie spotkania pamięta się długo. Pani Dominika wracała po nocnym locie z Afryki, ale mimo tego była pełna energii i entuzjazmu. Wracała z Burundi, kraju, gdzie najłatwiej byłoby załamać ręce, ale nie ma na to czasu, bo trzeba działać. Na przykład pracując, jak Pani Dominika w tamtejszym szpitalu.

Co to za kraj? Jest jak trójkąt między Rwandą i Tanzanią, opleciony także wodami jeziora Tanganika. Kraj tysiąca wzgórz, ale nie z tysiąca i jednej nocy. Raczej tysiąca problemów, jak mówią o nim mieszkańcy. Jego prezydent na zdjęciu wygląda trochę jak zawodowy piłkarz, wikipedia pokazuje go w dresie. Szeroka twarz. Mocne rysy. Typowy Hutu. Inny niż przedstawiciele Tutsi, plemiona ludzi dystyngowanych, wysokich, pełnych niezwykłej gracji.
Tutejsze ziemie są także splamione krwią z okrutnych wydarzeń w Rwandzie,a większość ludzi nosi w sobie jakąś tragiczną historię, jakieś sieroctwo, jakąś traumę. To zadziwiające, że na zdjęciach pojawiają się roześmiane twarze.

Pani Dominika wracała z maleńkiej miejscowości Gatara, położonej w interiorze, chyba 1600 metrów nad poziomem morza. O temperaturach niższych o kilkanaście stopni od stolicy kraju, Bujumbura, gdzie panuje czterdziestostopniowy upał. W szkole w Gatara uczy się ponad tysiąc dzieci. Wiele z nich jest sierotami. Większość ma po kilkoro rodzeństwa. W spotkaniu z Panią Dominiką zadziwiały się wszystkim, co z nią przyjechało- długopisami, słodyczami, zeszytami! Dzieci w kraju, w którym odebrane jest dzieciństwo, w dorosłość wkracza się w niemowlęctwie.

Burundi. Dzisiaj jest to jeden z najbiedniejszych krajów na świecie. Kraj geograficznie na wzgórzach, ale emocjonalnie położony w czeluściach beznadziei. Pomoc potrzebna jest tam od zaraz.

Pomyślałam, że może będziecie chcieli w niej uczestniczyć, w niewielki ,ale skuteczny sposób. Wysłać sms, na numer 72032, z dopiskiem Misje. Koszt- 2 zł netto!

Foto : www.ekai.pl
Justyna Napiórkowska
Autorka Blogu Roku w dziedzinie Kultury
www.osztuce.blogspot.com
Udostępnij
Więcej sztuki? Zapraszam na blog : www.napiorkowska.blogspot.com

Ostia Antica

2011-10-24T09:44:00.006+02:00

Chwilę po Europejskim Forum Kultury w Brukseli ( a tam - setki świetnych pomysłów, rozmów, spotkań. Między innymi z byłym dyrektorem Rijksmuseum, panem Janem Willemen Sieburgh, tym odpowiedzialnym za fenomenalny pomysł otwarcia stałej ekspozycji na lotnisku Schipol, szefową działu edukacji w Luwrze, profesorem Pier Luigi Sacco z Mediolanu, który przekonał nas, że kultura to także ekologia, i wieloma innymi osobami, które dowiodły, że kultura to filar gospodarki): krótko mówiąc- moc inspiracji.

Zaraz potem (a właściwie po wieczornej przygodzie z zagarniętym przez kogoś kluczem*, po przygodzie, w której Bruksela pokazała mi, że nie jest tylko i wyłącznie przyjaznym miastem!) znalazłam się w Rzymie.

Leciałam z Ryanairem, pobudka o czwartej rano, taksówka z panem Hassanem, który wiózł mnie jak bohater filmu "Taxi", w ostatnim momencie zastawiając drogę autobusowi, który już odjeżdżał na lotnisko Charleroi), samolot o 6, a już o 8 rano- cały Rzym pode mną! Dokładnie tak! Ryanair ląduje na Ciampino, blisko Rzymu, a lecąc z północy zatacza fantastyczny krąg nad miastem. Kolumnada Berniniego, kopuły kościołów, Colosseum z góry! To nie było dane nawet rzymskim cesarzom!

Spacer w Rzymie. Nie miałam za dużo czasu, wybrałam się na Campo di Fiori. Był sobotni poranek, dzień, gdy Campo jest prawdziwym placem targowym, pełnym kolorów, zapachów, okrzyków i Rzymian! Jeśli mieszkałabym w Rzymie, to chodziłabym tu na zakupy, do kina ( chyba Farnesina, pokazuje tylko dobre filmy!) i na gorącą czekoladę do jednej z kawiarenek, której w sobotę nie udało mi się odnaleźć, skrytej za szpalerem straganów z owocami!

Po południu wyjechałam do Ostii Antichi, pod Rzym. Kilka dni temu byla tytaj wielka, niszczycielska ulewa, dzisiaj jest już piękne słońce, powtórka z późnego lata.

Spacer po ruinach antycznego miasta, wśród piniowego parku. Zastanawiałam się co takiego jest w piniach i cyprysach, dlaczego mają w sobie tyle kojących wzrok właściwości...Cyprysy z Umbrii i Toskanii, ustawione rzędami, pną się po wzgórzach. Pod niebem Lazio za to setki potężnych pinii. Nigdy nie zapomnę pewnego spaceru w Asyżu, aleja cyprysów, w oszałamiającym zapachu, wśród koncertu świerszczy! Jeśli cyprysy są (jak powiedział chyba Goethe) jak pnące się do Boga modlitwy, to pinie są według mnie drzewami, na których opiera się niebo nad Rzymem! Kto wie, może to pinie, z ich rozłożystymi koronami zainspirowaly artystów do wypełniania tutejszych sklepień freskami?

Ostia Antica, niegdyś miasto portowe, położone u ujścia Tybru bylo wielkim, bogatym magazynem dla Rzymu. Bogaciła się gromadząc zboża dla całego Wiecznego Miasta. Choć pozostały tu tylko ruiny, powinni je zobaczyć wszyscy współcześni urbaniści! Antyczna lekcja tego, czym powinno być miasto dla jego mieszkańców i przyjezdnych.
Byłam w teatrze, pod otwartym niebem, sprzed 2000 lat; widziałam termy z mozaikami, które przetrwały właściwie niezmienione do dziś (tepidarium i frigidarium o mozaikowych posadzkach z motywami Neptuna, nimf i morskich stworzeń, a ponad tym taras- antyczne solarium, gdzie można było zażywać kąpieli słonecznych), plac zwycięstwa, dawne palestry i nimfea, ślady antycznych fontann, do których czyste, chłodne wody płynęły sprawnym systemem akweduktów.
Miasto wybudowane z inspiracji i wiedzy z całego ówczesnego świata, z pieknych, terakotowych cegielek, z trawertynu, ale i z marmurow sprowadzanych z greckich wysp Paros i Naksos. A wokół- las piniowy!

Dzis wracam do Rzymu, mam dwa spotkania, ale i czas dla miasta!

Miłego dnia!

*Niepowołana ręka sięgnęła w niepowołany sposób po klucz znajdujący się przez chwilę zamętu w zamku, po czym jej właściciel zniknął, dosłownie rozpłynął się w wyćwiczony i sobie tylko znany sposób w mrokach miasta. Spowodowało to serie intensywnych wydarzeń, z pogranicza 007 i drobnych prac ślusarskich,. w gorączce brukselskiego wieczoru i w otoczeniu przedwcześnie zamykanych sklepów budowlanych :-)
Justyna Napiórkowska
Autorka Blogu Roku w dziedzinie Kultury
www.osztuce.blogspot.com
Udostępnij
Więcej sztuki? Zapraszam na blog : www.napiorkowska.blogspot.com

Dolina książek

2011-10-15T09:10:00.007+02:00

Spacerowałam wczoraj warszawskim Nowym Światem. Byłam między jednym spotkaniem a drugim, w umiarkowanym pośpiechu, ciesząc się Warszawą wokół. Lubię tak spacerować jesienią, na ulicach tańczą liście, niebo stalowe, ja otulona w ciepłe szale.

Na Nowym Świecie, nomen omen, najszybciej widać jak zmienia się świat. Nowy Świat to przegląd społeczny, almanach trendów i reliktów współczesności.

Księgarnia. Weszłam z założeniem, że będę ćwiczyć wolę. Przejrzę nowości, ale nic nie kupię, nie dzisiaj. Powiem krótko- słaby plan, a ja najsłabsze w nim ogniwo. Trafiłam na wyjątkowo ambitnego sprzedawcę. Księgarz w dwóch fachowych pytaniach poznał moje zainteresowania, zlustrował słabości i ruszył z kalejdoskopem propozycji. Powinnam go rozpoznać, racjonalnie analizując winnam dostrzec pod maską niewinnej twarzy szatański zamysł wodzenia mnie na pokuszenie. Ale nie, ja już byłam w magicznej książkowej aurze, w znieczuleniu książkowym prozakiem. Sprzedawca nie miał trudnego zadania. Musicie wiedzieć, że książki są moją pasją. Nie wiem, co to jest : czy zapach, czy też magia słów w tytule, może magnetyzm autorów i faktura papieru albo po prostu obietnica, która tkwi w każdej nowej książce. Takie jest rozpoznanie tej słabości, zdiagnozowanej, a nieleczonej! Ujawniającej się od Paryża po Moskwę, u bukinistów nad Sekwaną, w antykwariatach z przeszklonych galerii handlowych Brukseli. Nawet u ulicznego sprzedawcy używanych książek w Jaipurze!

Księgarz z Nowego Światu nie poddawał się, proponując mi nowości...które już miałam. Entuzjazm na jego twarzy gasł tylko na chwilę, po momencie rozświetlając się nowym blaskiem. Nie chciałam go już bardziej rozczarowywać, gdy wyciągał jak króliczka z rękawa to przewodnik po Umbrii, to korespondencję Miłosza, to potężne dwutomowe malarstwo renesansu. "Mam, mam już!" Czy znacie to uczucie- wiedziałam, że za chwilę wyjdę z satysfakcją i dumnie przejdę pozostający przede mną odcinek trasy, bez książkowych zakupów! Ominę meandry, pokonam mieliznę pokus i uwolniona od inklinacji wypłynę na szerokie wody Nowego Światu!

Nie udało mi się to. Istnieje taki moment, gdy słabość bierze nad nami górę. A my zaczynamy szukać uzasadnienia dla niej. Łatwe zadanie dla nadwyrężonej złamanym postanowieniem psyche. Książki przynoszą przecież same korzyści!

Kupiłam wydanego niedawno Białostockiego- "Sztukę XV wieku" i niewielki album dzieł wszystkich Boscha, malarza, który wszystkie swoje płótna poświęcił w końcu ludzkim niemocom!

Satysfakcja, którą wyobrażałam sobie kilka chwil przedtem, z bohaterskiego wyjścia z księgarnianych okowów bez nowych zakupów oddała miejsce satysfakcji bibliofila, kartującego nową książkę już w drodze do domu. Jak ekonom przeliczałam szybko w myślach korzyści z każdego słowa profesora Białostockiego, które spłynęło niegdyś na papier,a dziś znalazło się w moim zasięgu, na gładkim, kredowym papierze, w wianku wspaniałych reprodukcji!

Korzyści czytania, korzyści posiadania książek (bo za Jerzym Plichem, wierzę,że posiadanie książek to forma lektury ;-)- niezliczone!

Justyna Napiórkowska
Autorka Blogu Roku w dziedzinie Kultury
www.osztuce.blogspot.com
Udostępnij
Więcej sztuki? Zapraszam na blog : www.napiorkowska.blogspot.com Justyna Napiórkowska