Opowiadam historie o historiach. Recenzuję literaturę - bo życie jest sztuką.

Monika Klara Krajniak - Skąd ta nienawiść między Wami? Rodzina Tylczyńskich - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Sun, 21 Jun 2026 23:40:36 +0000

Drugi tom sagi „Rodzina Tylczyńskich”, którego Autorką jest Monika Klara Krajniak, nie uległ sławetnej klątwie drugiego tomu. Zamiast tego, okazał się równie dobry, co pierwszy, ponownie przenosząc mnie do świata bohaterów, których nie można nie polubić - i jakich poczynaniom kibicuje się na każdym kroku. Drzewiej wydawałoby się to oczywiste, dziś jest czymś, co należy pochwalić - Pisarka wtóry raz udowodniła, iż ma niesamowity talent do tkania wartościowych fabuł, w których najsilniej urzekają wszelkie wątki związane z relacjami oraz uczuciami. Chroniący honoru sióstr bracia, darzące się wyrozumiałością i szacunkiem rodzeństwo, mający na względzie dobro dzieci rodzice czy wreszcie młodzi mężczyźni, którzy zakochują się i przeżywają dziewicze miłości w sposób, jaki przywodzi na myśl urok minionych lat... Bez zbyt często obecnej w literaturze ohydy, różnorakiej maści zboczeństw i krzywd, które czasem nawet nikogo już nie dziwią - „Skąd ta nienawiść między Wami” zwyczajnie uśmiecha odbiorcę. Niedoścignioną klasą, pełnym zawirowań ukazaniem tego, co istotne - tak podczas budowania dorosłego życia, jak i tworzenia cennych znajomości - wszak tylko takie nie ugną się w chwili próby i przetrwają zwichrowane doświadczenia, które są udziałem niemalże każdego człowieka. W mojej ocenie lekką i nieprzesłodzoną warstwą językową Krajniak przedstawia odbiorcy rzeczywistość dokładnie w takim kształcie, w jakim chciałoby się ją widzieć. Pozbawioną zawiści, wyzutą z niezrozumienia dla porywów serca i umysłu, ogołoconą z zazdrości. Miast tego, nacechowaną wiernością - tak przekonaniom, jak i bliskim osobom - ciepłem oraz… dobrocią. Onegdaj oczywiste, teraz nierzadko okazuje się mrzonką. W świecie, w którym patrzy się tylko ocennie na drugiego człowieka, nijak nie starając się pojąć jego czy motywacji, jakimi się kreuje, moim zdaniem właśnie tego rodzaju proza jest elementem, który, potrzebny, potrafi coś zmienić. Dać do myślenia - albo choć roziskrzyć w czyimś życiu dawno wygasłą iskrę. Może rozmarzyć, jako że takich profamilijnych narracji można ze świecą szukać…

„To chyba kara za jego grzechy, ale on to wytrzyma. Nie takie rzeczy przeszedł, więc trzy miesiące z wariatką w jednym biurze są możliwe do przeżycia.”

Nie widziałeś jej przez kilka lat, zatem każda zmiana w wyglądzie Adrianny jest dla Ciebie ogromnym zaskoczeniem. Wciąż pamiętasz chwile, gdy jako jeszcze dziewczyna snuła się za Tobą niczym cień, będąc nieodłącznym kompanem w Dąbrówce oraz towarzyszem wszelkich miłych chwil. A później, niecałą dekadę temu, nagle zmieniła swoje zachowanie i podejście do Ciebie, niczym za sprawą przełącznika, co to został kliknięty z nieznanej przyczyny. Zamiast uśmiechów, rozradowanych spojrzeń i rozmów o wszystkim, przy każdym spotkaniu kierowała do Ciebie uszczypliwości i zgryźliwości, które z czasem ewoluowały w wyzwiska i jawną wrogość. Początkowo, w wieku nastoletnim, chciałeś jakkolwiek to wyjaśnić, choć w końcu się poddałeś, uznawszy, iż może Ada wcale nie ceniła Cię jak samo, jak Ty lubiłeś ją. Kiedy dziś patrzysz na nią - dorosłą kobietę, znów zastanawiasz się, co między Wami poszło aż tak bardzo nie tak, iż nawet Twój widok wciąż powoduje w niej złość. Niesamowicie wypiękniała, lecz dalej spogląda na Ciebie, jak gdyby w wyobraźni właśnie projektowała krwawe wizje odebrania Ci życia. Jest lato, więc na domiar złego będziecie się dość często spotykać - wtedy wszystkie okoliczne rodziny co rusz organizują spotkania przy ogniskach czy grillu, wliczając Twoją, wielodzietną familię Tylczyńskich. Rozważania o tym, jak to zniesiesz, przerywa Ci niespodziewana informacja, na którą czekałeś od dłuższego czasu. Pragnąwszy prawdziwie się uniezależnić i może pomyśleć o wstąpieniu w poważny związek romantyczny a potem staniu się głową własnej rodziny, od dawna poszukiwałeś stałej pracy, dzięki jakiej zyskasz stabilność finansową. Oto upragniony telefon - zaczynasz okres próbny w okolicznej redakcji czasopisma. Jest tylko jeden, znaczący haczyk. Równocześnie o to samo stanowisko ubiega się inna osoba, z którą będziesz dzielił biuro. Wymagająca szefowa po trzech miesiącach zdecyduje zaś, które z Was zatrudnić, ponieważ wakat jest w przedsiębiorstwie tylko jeden. I pewnie nie byłoby to problemem, gdyby nie fakt, że Twoim konkurentem nie okazuje się nikt inny jak Adrianna - równie zdeterminowana, aby wygrać i… gotowa na wszystko, byleby utrudnić Ci życie. Skąd ta nienawiść między Wami?

„Po jego czułych słowach ponownie się rozpłakała. Tak bardzo chciała powiedzieć wszystko, co leżało jej na sercu, ale w tym momencie nie czuła się na siłach, aby to zrobić.”

Aż trudno Ci uwierzyć w to, że Piotr naprawdę nie ma pojęcia, skąd ta nienawiść między Wami. Nie sądzisz, by ktokolwiek potrafił zapomnieć takie słowa, jakie Ty zresztą nadal, po niemalże dekadzie, nierzadko odtwarzasz nocami w powracających koszmarach. I jeszcze śmie się z Tobą witać, udając, iż nie ma pojęcia, jak wielką wagę ma jego wina. Niegdyś był Twoją bezpieczną przystanią, gdy uciekałaś do jego rodzinnej posiadłości, kiedy nieżyjący już ojciec alkoholik po raz wtóry wściekał się, ujrzawszy dno wiecznie zbyt pustej dla niego butelki. Piotrek stanowił oparcie i odskocznię, był tą bezpieczną osobą, której powierzyłabyś każdego i wszystko. A potem przyszedł ten najtrudniejszy dzień i musiałaś w jednej sekundzie całkowicie wyrzucić go ze swojego życia, utraciwszy najważniejszą osobę. Zdradzona i dotknięta do żywego, niestety także zauroczona chłopcem do imentu, postanowiłaś, iż są rzeczy niewybaczalne i tego trzymałaś się aż do teraz. Chwili, w której długi po tacie pijaku znów zawisły nad Twoją familią jak miecz Damoklesa, na co jedynym lekarstwem okazuje się praca nad tworzeniem artykułów w firmie, do której z wielką nadzieją na sukces niedawno aplikowałaś. Tylko że wszystko wskazuje na to, iż w Twej pechowości przewrotny Los postanowił znowu obarczyć Cię konsekwencją swojego złośliwego poczucia humoru i jako współwalczącego o stanowisko zesłał Ci właśnie Piotra. Choć jesteś kobietą złożoną z ciepła i dobra, przez krótką chwilę rozważasz nawet sabotowanie jego pracy. Szybko odrzuciwszy tę myśl, postanawiasz dać z siebie dwieście procent i… nieco utrudnić mężczyźnie funkcjonowanie w siedzibie gazety. Życie ma jednak dla Ciebie więcej niespodzianek, w związku z jakimi już niedługo przekonasz się, że może niesłusznie tak wiele lat hodowałaś w sobie tak skrajnie negatywne uczucia względem przyjaciela z dzieciństwa. Czy jednak iście rycerska ochrona Twojego honoru i skrajnie życzliwa postawa Piotra zdołają przezwyciężyć powód, który jest odpowiedzią na pytanie, skąd ta nienawiść między Wami?

„Wsparcie rodzeństwa było nieocenione i (…) od razu zrobiło się na sercu lżej. (…) Będziecie stare, a ja nadal będę się o Was martwił, bo jestem Waszym braciszkiem. Nie zapominajcie o tym (…).”

Druga część sagi „Rodzina Tylczyńskich” pod tytułem „Skąd ta nienawiść między Wami?” składa się z wielu wątków obyczajowych, spośród których każdy okazuje się wart uwagi. Skupiwszy się na każdym możliwym odcieniu relacji, Monika Klara Krajniak zabiera czytelnika w świat jakoby z minionych lat, w jakim ludzie są odpowiedzialni za siebie oraz za innych, prezentują klasyczne wartości i mają na względzie dobro drugiego człowieka - a przede wszystkim cenią rodzinę. Mimo przekomarzanek i uroczych docinków, niezmiennie ją wspierają. Patrzą na osobę, a nie poprzez nią - i znając jej blaski, potrafią w porę zauważyć cienie i podjąć walkę o to, by wspólnie je rozgonić. Choć historia złożona z uczuć przez Pisarkę rozgrywa się współcześnie, dodatkowego wymiaru dodaje jej kilka retrospekcji z przeszłych lat, dzięki czemu czytelnik może spojrzeć oczyma bohaterów na to jedno wydarzenie, które aż tak bardzo ich poróżniło. Przyznaję, że uśmiechnęła mnie również kreacja szefowej Adrianny oraz Piotra, jaka przywodzi mi na myśl ukochaną Mirandę z adaptacji filmowej powieści „Diabeł ubiera się u Prady”. W mojej ocenie recenzowana książka otula, podnosi na duchu oraz otacza nadzieją, lecz co wrażliwszych mogą poruszyć wątki związane z dzieciństwem Ady. Co cenne, mimo smutnych doświadczeń, kobieta jest wręcz niezłomna, dumna, szczera oraz zdeterminowana - a w każdym wciąż szuka dobra. Jej postawa udowadnia, iż tragedie bynajmniej nie determinują na całe życie - nawet, jeśli doznało się ich za dziecięcych lat. W tej części serii najsilniej urzekło mnie jednak co innego, przy czym pamiętaj, iż serce mam ciemne kamienne, więc li teoretycznie. 😉 Jestem zdania, iż jeśliby próbować znaleźć wzorzec jakiejkolwiek miłości w czystym odcieniu, powinno się to zrobić właśnie w opowieściach Krajniak - jako nastolatek, ale także - dorosły już człowiek. To fabuły tak tkane w węzły z więzi wciąż wskrzeszają wszechświat. 9/10

„Przynajmniej nie będę sobie pluła w brodę, że zachowałam się jak szara myszka. (…) W zasadzie dlaczego raz w życiu nie zaszaleć i nie zrobić czegoś naprawdę głupiego?”

Katarzyna Gacek - Zbrodnia, której nie było - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Sun, 21 Jun 2026 17:47:18 +0000

Praca w policji stanowiła Twoją pasję, jakiej oddawałaś się w pełni - i to przez całe dwadzieścia lat. Nie wyobrażałaś sobie, że mogłabyś z niej kiedykolwiek zrezygnować, a jednak życie Cię do tego zmusiło. Jak to często bywa, snute przez Ciebie i męża plany życiowe całkowicie pokrzyżował los i uczynił to niezwykle brutalnie. Dwanaście wiosen po zawarciu małżeństwa zaczęliście starać się o dziecko. Wyjechaliście do hotelu w Bieszczadach, a więc tam, gdzie się poznaliście, zaś w drodze powrotnej doszło do wypadku, w którym Tomek zginął na miejscu. Ponieważ siedziałaś za kierownicą, zaczęłaś obwiniać się o śmierć najbliższej osoby. Uciekłaś w alkohol i zaniedbywałaś nie tylko siebie, ale także pracę, aż w końcu ją porzuciłaś. Na chwilę przed całkowitym upadkiem pomocną rękę podała Ci rodzina. Chociaż stawiałaś opór, w końcu zdołała Cię zmusić, abyś powróciła do miejscowości dzieciństwa - Nałęczowa i zajęła się prowadzeniem pensjonatu o dźwięcznej nazwie „Jaśminowy Dwór”. Początkowo zakładałaś, że poświęcisz się temu zajęciu przez miesiąc, może dwa, ale mama, tata oraz młodszy brat nie chcieli o tym słyszeć. Do dzisiaj tkwisz więc w tym nieco sennym, ale i pięknym miasteczku, trwale zamieniając policyjny mundur na cywilne ciuchy a pasjonujące czynności śledcze na prozaiczne doglądanie familijnego interesu. Pewnym pocieszeniem jest świadomość, że potrzebujesz spokoju, gdyż nosisz w sobie cząstkę Tomka. Okazało się bowiem, że jesteś w ciąży. Nie znasz płci potomka, ale skrycie marzysz o synu. Z jednej strony bardzo się cieszysz, z drugiej niezwykle brakuje Ci drugiej połówki, na jaką zawsze mogłaś liczyć. Wiesz jednak, że musisz być silna i dbać o siebie, zatem odpoczywasz więcej niż to masz w zwyczaju. W Nałęczowie nie jest to trudne, gdyż atrakcji jest tu jak na lekarstwo. W zasadzie poruszasz się tylko między hotelikiem, domem rodziców i mieszkaniem Małgosi - przyjaciółki z dawnych lat.

„(…) bardzo lubiła swoją niezależność. Nie musiała się do nikogo dostosowywać, zgadzać na kompromisy i - co chyba odpowiadało jej najbardziej - chodzić spać, o której miała ochotę.”

Dlatego bardzo się cieszysz, gdy kobieta proponuje Ci wzięcie udziału w pierwszym spotkaniu Klubu Książki, organizowanego w budynku miejscowej biblioteki. Twój początkowy entuzjazm mocno przygasa na wizję spotkania z dwunastoma osobami naraz - w końcu na przestrzeni ostatnich miesięcy stałaś się zupełnym odludkiem. Jednak Małgorzata, sama będąca pisarką, nalega tak mocno, że nie jesteś w stanie jej odmówić. Zmierzasz więc z duszą na ramieniu na meeting, z niepokojem myśląc, jak na nim wypadniesz. Pod pachą ściskasz kryminał słoweńskiego pisarza Tomo Horvata pod tytułem „W sieci pająka”, cieszący się dość dużą popularnością. To właśnie on ma być przedmiotem dyskusji członków stowarzyszenia. Tak naprawdę powieść całkiem Ci się podobała, jednak za mało prawdopodobną uważasz kryminalną intrygę, której istota sprowadza się do dokonania zabójstwa poprzez podrzucenie ofierze do samochodu ogromnego pająka, jakiego widok powoduje u kierowcy utratę panowania nad pojazdem. Zamierzasz bronić swojego zdania przed audytorium, ponieważ jest ono podbudowane wieloletnim, policyjnym doświadczeniem. Przed wyjściem spotykasz Ewę, drugą przyjaciółkę i jednocześnie lekarza ginekologa, który prowadzi Twoją ciążę. Witacie się serdecznie i wchodzicie do środka. Masz tremę, ale z ulgą odkrywasz, że całe towarzystwo jest bardzo sympatyczne. Poza Twoimi kumpelami tworzą je: mama Ewy - Jola, osoba o bardzo ekstrawertycznym usposobieniu a jednocześnie dentystka oraz parę innych osób, które znasz z wizyt w salonie fryzjerskim Twojej rodzicielki. W zasadzie same kobiety, choć jest też rodzynek - pan Władysław, bez ustanku wodzący maślanym wzrokiem za zażywną Jolą. Po krótkim przywitaniu wdajecie się w dyskusję nad książką, której zwieńczeniem staje się niespodziewane obwieszczenie wygłoszone przez mamę Ewy. W skrócie brzmi: „biorę ślub!” i wywołuje wielkie poruszenie: kobieta ma swoje lata, a jej partner jest dużo młodszy, co zresztą w swoim czasie wywoływało jadowite komentarze w całym Nałęczowie, jednak wszyscy się w końcu przyzwyczaili. Zdecydowanie najgorzej wiadomość tę znosi adorator, którego wygląd wskazuje, że za chwilę osunie się zemdlony na podłogę. Po opanowaniu początkowego rwetesu i wyznaczeniu terminu kolejnego posiedzenia wszyscy członkowie Klubu się rozchodzą. Żaden nie ma pojęcia, że tragiczne wydarzenie znacznie przyspieszy następne spotkanie.

„Czuła, że zaczyna ją osaczać lęk. (…). Lęk bycia niewystarczającą. Kiepską. Niezdolną. Lęk przed porażką. A może - lęk przed sukcesem?”

Parę dni później odwiedzasz przychodnię. Pobierają Ci krew i proszą, byś chwilę odpoczęła po wykonaniu zabiegu. Siedząc na krześle, rozmyślasz o ostatniej rozmowie z Ewą, jaką odbyłaś, gdy stawiłaś się na badania kontrolne. Kobieta była bardzo zdenerwowana i twierdziła, że musi wyjechać w pewnej sprawie do Warszawy - nie chciała jednak wyjawić jej istoty. Wspomniała tylko, że być może będzie potrzebowała Twojej pomocy jako doświadczonej policjantki. Z rozważań wyrwa Cię widok dwóch umundurowanych funkcjonariuszy, z których jeden to Twój chrześniak. Dowiadujesz się od nich, że lekarka miała wypadek w drodze do stolicy i niestety nie żyje. Czujesz, że nogi uginają się pod Tobą i nie możesz złapać tchu. Poza żalem z powodu śmierci przyjaciółki, silnie wracają do Ciebie wspomnienia z kraksy, która spowodowała zgon Tomka. Nie możesz uwierzyć, że w tak krótkim odstępie czasu ginie kolejna osoba z Twojego kręgu i zastanawiasz się, czy nie wisi nad Tobą jakieś fatum. Ponownie zadajesz sobie to pytanie, gdy z rozpaczą patrzysz na trumnę opuszczaną do cmentarnego dołu. Znałyście się tak długo… Ewa była serdeczną osobą, a teraz odprowadziłaś ją w ostatnią drogę. Ponure rozważania nie opuszczają Cię podczas późniejszego rodzinnego obiadu. W jego trakcie zjawia się tata, który wrócił właśnie z prowadzonego zakładu mechaniki pojazdowej, do jakiego dostarczono pojazd, w którym Ewa miała wypadek. Nerwowo trze dłonie i narzeka, że po dokonaniu oględzin auta czuje, jakby wsadził je w pokrzywy. Początkowo nie zwracasz na to uwagi, jednak wszystko zmienia się po wizycie w domu Twojego brata. Jego syn znalazł sobie osobliwe hobby - hoduje w pokoju pająki. Jeden z nich - samica olbrzymiego pajęczaka Ptasznika Goliata - właśnie doczekała się potomstwa. Chłopak prezentuje z dumą obrzydliwe poczwarki, wspominając, że niedawno jeden z jego okazów się na niego „wyczesał”. Udajesz zainteresowanie i pytasz, co to określenie znaczy, po czym dowiadujesz się, że jeśli te osobliwe paskudztwa czują zagrożenie, trą odnóżami odwłok, przez co uwalniają mikroskopijne włoski, jakie wbijają się w ludzką skórę i powodują uczucie poparzenia. Od razu odzywa się w Tobie policyjny instynkt. Przecież Ewa na spotkaniu Klubu Książki wspominała głośno, że cierpi na arachnofobię - gdyby ktoś chciał ją zamordować, faktycznie najlepszym sposobem byłoby podrzucenie jej do auta ogromnego pająka. Zupełnie jak w książce słoweńskiego pisarza... Zestawiasz to z narzekaniami ojca na dolegliwości po przeglądzie powypadkowego samochodu. I jako były rasowy stróż prawa dochodzisz do wniosku, że śmierć Ewy na pewno nie była przypadkiem. Poprzysięgasz sobie, że za wszelką cenę dojdziesz do prawdy, o którą woła pamięć przyjaciółki. Wszczynasz prywatne śledztwo, korzystając pomocy Leona - partnera, z którym prowadziłaś niejedno śledztwo. Krąg podejrzanych nie jest zbyt duży. Uważasz, że zabójca jest członkiem Klubu Książki a inspirację czerpał z omawianej na jego spotkaniu powieści. Czy racja stoi po Twojej stronie? A może to „Zbrodnia, której nie było”?

„Nie znosiła bezczynności, bezczynność by ją zabiła.”

Najnowszą powieść Katarzyny Gacek można określić mianem pomysłowego kryminału. Jego główną bohaterką jest Gabriela - była policjantka, przeżywająca traumę po śmierci męża w wypadku samochodowym. Zrozpaczona i obwiniająca się o jego spowodowanie, przeprowadza się do Nałęczowa - rodzinnej miejscowości, w której rodzina prowadzi urokliwy pensjonat. Gdy w kraksie ginie jej przyjaciółka Ewa, podejrzewając zabójstwo, kobieta podejmuje prywatne śledztwo w celu wyjaśnienia wszelkich okoliczności. Tropy wiodą do członków okolicznego Klubu Książki, choć wszyscy członkowie wyglądają zupełnie niewinnie. Jak jednak wiadomo pozory na ogół mylą, a prowadzone w sprawie postępowanie dobitnie tę zasadę potwierdzi. Akcja „Zbrodni, której nie było” rozgrywa się całkiem dynamicznie, zaś tajemnice powiązane ze śmiercią Ewy odsłaniane są krok po kroku. Podejmowane przez Gabrielę czynności stopniowo zawężają krąg podejrzanych o zabójstwo, zaś wszystko kończy się zaskakującym finałem. Co przypadło mi do gustu, wątek kryminalny ubarwiony jest licznymi obyczajowymi wtrętami - czytelnik dowie się chociażby, że prowadzenie hoteliku wcale nie należy do łatwych zajęć. Uroku całej historii dodaje motyw rodzącego się uczucia pomiędzy Gabrielą oraz byłym policyjnym partnerem Leonem, pomocnym w prowadzonym przez nią śledztwie. Niewątpliwym plusem powieści jest otwarte zakończenie. W mojej ocenie ta sympatyczna i lekka narracja przypadnie do gustu miłośnikom nurtu „cosy crime” - w sam raz na raz. 7/10

„Od dziecka czuł, że jest wyjątkowy. Dlaczego? Bo potrafił tak kłamać, że wszyscy mu wierzyli.”

Karolina Żynda - Broken ice - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Fri, 19 Jun 2026 00:07:16 +0000

Oto nadeszła wiekopomna chwila - bowiem wielbione przeze mnie Wydawnictwo Ale, do którego książek nigdy nie miałam ani jednego ale (!) uraczyło mnie opowieścią, która bez wątpienia rozkocha w sobie miłośników nowoczesności poglądowej oraz wolno roziskrzających się romansów, czyli tych utrzymanych w nurcie określanym mianem „slow burn” w wersji definitywnie nieszybkiej, a jaka to jednak moją osobę nie do końca przekonała. Wszystko za sprawą głównego bohatera, który względem mych prywatnych odczuć musiałby się dla odmiany zakwalifikować w kategorii literackich nie-mężów. O ile bowiem uważam, że zadziwiająca społecznie akcja panów pod tytułem me too i mężczyźni też płaczą (a i powinni - podczas narodzin pierworodnego, śmierci matki, tudzież współodczuwanych krzywd małżonki) jest czytelniczo ciekawa (choć u konserwatystów mego pokroju powoduje pogłębienie zmarszczek na czole od unoszenia brwi i przewracania oczyma w północne strony świata), o tyle Graham Kelly jest w swoim odwrotnym MOIM ZDANIEM (do jakiego mam pełne prawo) byciu męskim skrajnie przerysowany. Przez to druga część dylogii „Fire & Ice” pod tytułem „Broken ice”, którą napisała Karolina Żynda u kobiet tradycyjnych (cześć, tu Tyrannosaurus rex! 😉), hołdujących klasycznym wartościom i takimż rolom społecznym oraz pewnym przymiotom (rzekomo) brzydszej części ludzkości może wielokrotnie okazać się irytująca. Jako kochanka prozy traumatycznej i traumatyzującej, z przechyłem w niewiadomą stronę, znam doskonale pojęcie rzeczonej podstawy słowotwórczej, czyli traumy, jaka to dotknąć może każdego, niezależnie od płci - i wszyscy będą przeżywali ją różnie. Mam natomiast uzasadnione obawy co do tego, jaką obroną, wsparciem i pomocą byłby dla mnie mój mężczyzna (chwała, pokarało mnie personalnie wymarzonym księciem z b… naszego ukochanego koszmaru, którego sama sobie zazdroszczę) w chwili próby (chociażby napadu czy konfliktu militarnego), gdyby z tragediami NIE radził sobie jak Graham. Czytaj…

Drżał na widok ludzi - jako że ma blizny na połowie twarzy, przez co we własnym mniemaniu jest niepiękny i nie zasługuje na dobroć Tate (tu owszem, uważam, iż ma pełną rację). Wyobraź sobie: zamknął się w domu, który zmienił w śmietnik, jako że brakowało mu sił nawet na zamiatanie, który boi się opuścić, bo przecież może nieopatrznie kogoś spotkać i przerazić go wyglądem. I dalej: między innymi z powodu wyżej wymienionych odepchnął od siebie żonę, pozwalając jej przez SZEŚĆ LAT wierzyć, iż ją zdradził. Ten iście męski inaczej wybór jakoś mi do niego przystaje, natomiast zachowanie małżonki po tym, jak podniosła się dumnie po kontuzji i końcu łyżwiarskiej kariery, ukończyła wymarzone studia i nauczyła się być tym płomiennym człowiekiem co wcześniej oraz postanowiła się z zaślubionym nareszcie rozwieść, lecz od pomysłu chwilowo odstąpiła, dowiedziawszy się prawdy o powodach rozłąki - do niej nie pasuje już nijak. Odłożywszy na bok kwestię uczuć, niemożliwym wydaje mi się tego rodzaju postępowanie błyskotliwej, energicznej i barwnej kobiety, jaka poznaje podłoże tak fatalnego kłamstwa i… daje mężowi szansę. Na to, by jeszcze przez dwa tygodnie spróbowali żyć jako małżeństwo, nim rozstaną się na dobre. ONA. I jeszcze biedy połową lub ćwiercią byłoby, gdyby to Graham stawał na głowie, oczywiście prezentując światu li jej niemuśnięty pożarem bok, by Tate odzyskać, przebłagać, zdobyć na nowo. Niestety. Mimo tego, iż sama mam wytatuowane na ręce słowo WARRIOR, jako że nigdy się nie poddaję, jestem kamiennie niezłomna a gdy wyrzucą mnie drzwiami, wrócę oknem, kominem a potem piwnicą - absolutnie nieracjonalnie nieprzekonująco odbieram fakt, iż w „Broken fire” TYLKO kobieta walczy. Gieroj w mniemaniu własnym też to czyni, jednakże ze sobą samym. I tak na odosobnionej plaży, rozedrgany, wyszedłszy już z domu wyprzątanego przez odzyskaną po sześciu lat żonę, z potem sperlonym na czole, hiperwentylując, na widok zbliżającej się doń kobiety wpada już w li kilkuminutową trzęsionkę i napad paniki, z którego niczym dziecko ukołysać próbuje go małżonka. Dobrze, że nie było tam spacerującego z ulubioną pałką szaleńca czy nietrzeźwego wędrowcy piromana albo lubiącego ranić przypadkowych ludzi ukochaną kosą czy pana z maczetą. Tate miałaby wtedy co robić, lecz ja… nie o takich bohaterów walczyłam. Nadmienię zresztą, iż owa randka odbywa się z inicjatywy żony pokrzywdzonego (jak WSZYSTKIE kolejne) - a romantyczności niejeden nie-chojrak mógłby się od niej uczyć.

Wbrew nie do końca zrozumiałej motywacji pani Kelly w ratowaniu pana Kelly przed panem Kelly i próbach wskrzeszania martwego, to właśnie ona stanowi w mojej ocenie najjaśniejszy punkt historii Żyndy. W tym swoistym tangu dla dwojga (wszak powieść ta to właściwie teatr duetu aktorów, praktycznie bez innych postaci) jest absolutnym promieniem nader jasnego słońca. Ciepła, cierpliwa, złożona ze wsparcia, pomysłowości i trafnie przemyślanych słów. Wyrozumiała oraz - ma ulubiona zaleta - uparta niczym osłów stado, jeśli już coś sobie postanowi. Tate wielokrotnie mnie uśmiechnęła, w pełni szczerze. Choć sam powód jej działań jest dla mnie nieprawdopodobny, kreatywność w realizacji planów bywa genialna. Panowie mogliby brać z niej przykład, jeśli chodzi o organizację niezapomnienie starannych randek. Te widowiskowe gesty… zwyczajnie świetne, jako że sama gustuję w podobnych - JEŻELI są odwzajemniane, wymienne, częściej organizowane przez mężczyznę. Wśród tej dwójki to jednak ona definitywnie nosi spodnie i jest jej z tym wyjątkowo... przystojnie. Tylko że to wciąż zwyczajnie nie jest moja bajka ni baśń, raczej nocna straszyłka… Literatura daje przykład i determinuje nastroje, zatem prywatny apel: pozwólmy mężczyznom być mężczyznami. Także wrażliwcami, którzy kochają i traktują kobiety jak księżniczki, ale w związku z tym wiedzą również, jak stać się rycerzem. Bohaterem wybranki serca. Nieśmiertelności kodeksowi honorowemu życzę.

5/10 przede wszystkim za kreację Tate i jej niezłomność w dążeniu do wytyczonego celu, płynną i lekką warstwę językową całej lektury, zjawiskową okładkę oraz oczywiście ogólną sympatię, jaką żywię do Ale - do którego tym razem mam nieco Ale, Ale nie oznacza to wc-Ale, iż podczas kolejnej książki-Ale znów wytrw-Ale bawić nie będę się doskon-Ale. Long live the Ale! Nie, nie mam na myśli złocistego trunku. 😉

PS Nie wykluczam, iż ta powieść znajdzie spore grono fanów, którzy cenią slow burn, odwrócony podział ról w związku czy inną męskość niż ja - zatem rekomenduję Ci dać jej szansę i ocenić względem własnych upodobań! Wszak przywodzi na myśl mą ukochaną baśń „Piękna i Bestia” - w innej wersji. A na kolejnej grafice, tym razem wyjątkowo niecodziennej formy recenzji, znajdziesz cytaty z „Broken ice”, które przypadły mi do gustu oraz współgrają z moją semantyczną, liryczną estetyką. Wnioskuję po nich, iż Autorka ma pisarski potencjał, jaki to objawi się to również mojemu poczuciu realizmu w następnych historiach.

WYRÓŻNIONE CYTATY:

„Wydawało mi się, że to jedyne rozwiązanie. Jedyne lekarstwo. Ale los zakpił ze mnie, popychając w zupełnie innym kierunku. A może to prawda postanowiła upomnieć się o swoje? Często bywa tak, że im bardziej próbujemy przed nią uciec, tym szybciej nas dogania i udowadnia, że nie można z nią wygrać.”

„(…) była bajką, w którą wierzyć. Ale każda bajka teraz się kończy. A ja wiedziałem, że zakończenie tej całkowicie nas zniszczy.”

„Nic lepszego już mnie nie spotka. To było wszystko. Kilkanaście dni skradzionego czasu, zanim moje życie rozpadnie się na dobre. Ostatni prezent od losu, który odliczał czas z okrutną precyzją.”

„Nigdy nie mieliśmy szansy się pożegnać. Ani ze sobą, ani z tym, co razem stworzyliśmy.”

„Ona. Mój dom znajdował się w jej ramionach, zakotwiczony w jej obecności, nieważnie jak zimny czy chaotyczny stawał się świat.”

„Zbudowałem wiele, choć to wszystko powstało na zgliszczach mojego dawnego życia, moich błędów i porażek. To, kim byłem dzisiaj, zawdzięczałem jej.”

„Jak skruszone kawałki lodu złączone na nowo przez mróz.” (Świetne nawiązanie do tytułu.)

„Ja nie weszłam do tej samej rzeki, ja do niej wleciałam jak wariatka, szybciej niż pozwalał na to rozsądek.” (Doskonale znane! 😂)

Camilla Grebe - Ciemność - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Thu, 18 Jun 2026 21:44:36 +0000

Ciemność potrafi pochłonąć nawet najpiękniejszy blask w taki sposób, że nie pozostanie po nim żaden, nawet najmniejszy ślad. Tak właśnie zrobiła z Twoją starszą, siedemnastoletnią siostrą Ellą, która wyszła z domu rok temu prosto w mrok i wszelki ślad po niej zaginął. Po upływie takiego czasu jej postać powoli zaczęła pokrywać się patyną niepamięci w umysłach mieszkańców sennego, szwedzkiego miasteczka Storforsy - z wyjątkiem najbliższej rodziny i funkcjonariuszy miejscowej policji, którzy ponieśli całkowitą porażkę, próbując dotrzeć do prawdy o jej losie. Była oparciem całego domu - Ciebie, mamy oraz trzech psów. Ty swojego ojca w ogóle nie poznałaś, ten Elli zupełnie się nią nie interesuje. Od kiedy pamiętasz wyręczała rodzicielkę w zajmowaniu się obejściem, gdyż ta nie stroniła od alkoholu i całkowicie zaniedbywała swoje obowiązki. Siostra gotowała, prała, sprzątała i użerała się z pracownikami opieki społecznej oraz komornikami, którzy często gościli w Waszych progach. Piękna i radosna, przyciągała wzrok mężczyzn i chłopców w swoim wieku, nawet bardziej tych pierwszych, co zawsze wyprowadzało Cię z równowagi. Byli jak psy, śliniące się na widok kości, bezwstydni w okazywaniu swoich zboczonych pragnień. Nienawidzisz brudu ich zachłannych oczu, którymi pożerali przecież jeszcze na poły dziecko. Najgorsze, że potencjalnymi pedofilami okazywali się ludzie, jacy posiadali rodziny, żony, dzieci i uchodzili za przykładnych obywateli. Dlatego poprzysięgłaś sobie, że nigdy nie zwiążesz się z nikim płci przeciwnej a myśl o jakimkolwiek zbliżeniu przyprawia Cię o mdłości. Zastanawiasz się, czy to któryś z tych potworów nie odpowiada za zniknięcie Elli. Pewnego dnia wyszła z domu, nie mówiąc nikomu dokąd zmierza. Policja ustaliła, że najpierw pojechała do odległego o piętnaście kilometrów Bollnäs, aby spotkać z byłym chłopakiem Liamem. Już samo to jest dziwne - przecież zerwała z nim rok wcześniej i przez wiele miesięcy nie odpowiadała na jego błagalne telefony.

„Skrzydła czasu. Wszystko (…) na nich, odleciało. Zostało zapomniane. (…) Bo prawda jest taka, że wszystko jest ciemnością i jestem w tej ciemności sama. I że Elli już nie ma.”

Spędziła tam parę godzin, po czym wyruszyła do Sztokholmu. Kamery monitoringu zarejestrowały, że w tym właśnie mieście wsiadła do pociągu, który miał ją zawieźć do rodzinnej miejscowości i na tym tropy się urwały. Do domu nie wróciła do teraz, nie dała też żadnego znaku życia. Przepadła jak kamień w wodę, pozostawiając każdego w piekle niepewności. Mama zupełnie się rozsypała i w zasadzie nie odkłada trunków, po których śpi jak zabita na kanapie, przedstawiając sobą żałosny widok - ze strużką śliny płynącą po podbródku i śmierdzącym oddechem. Czasami myślisz, że lepiej by było, gdyby nadeszła wiadomość o śmierci Elli, gdyż najgorsza jest niepewność, co się z nią stało. Na wszystko brakuje pieniędzy, więc musisz godzić się z coraz częstszymi wizytami pracowników społecznych i przedstawicieli skarbówki. Na szczęście bardzo pomaga Wam August mieszkający w domu obok. Jest myśliwym, więc to twardy mężczyzna, wychowany przez ciężkie czasy. Jako częsty gość, zawsze wciąga Cię w rozmowę i prezentuje niezachwiany optymizm, że wszystko dobrze się ułoży, dodając do każdego wypowiedzianego zdania swoje nieodłączne „he, he, he”. Nie podzielasz jego poglądu na rzeczywistość, ale wiesz, że musisz być silna, w końcu masz obowiązki wobec rodziny, choć dopiero co skończyłaś szesnaście lat. Teraz to Ty zajmujesz się tym, czym kiedyś Ella, czyli całym domem. Masz głębokie przekonanie, że Twoim zadaniem jest stanowić oparcie dla matki i dbać, żeby zupełnie się nie wykoleiła. Dlatego czasami chowasz w swoim pokoju ostatnią butelkę z alkoholem, jednak zawsze kończy się to tak samo. Hanna, która zaraz po przebudzeniu solennie zapewnia, że przestanie pić, z upływem czasu staje się coraz bardziej nerwowa. W końcu zaczyna szukać ulubionego napoju a gdy go nie znajduje, wrzeszczy przekleństwa i wpada do Twojej sypialni oraz żąda jego wydania. Gdy odmawiasz, szarpie Cię za włosy i bije. W końcu ulegasz a ona, uspokojona, zaczyna płakać i przepraszać. To stały rytuał, ale nie masz do niej pretensji - wiesz bowiem, że chce tylko jak najszybciej zasnąć. I tylko gdzieś głęboko na dnie Twojej duszy kryje się nadzieja, że tym razem może będzie inaczej. Jesteś też wdzięczna, że matka nie pochłonęła wina musującego, które stoi w lodówce i ma zostać otwarte dopiero gdy Twoja siostra wreszcie powróci... Kiedy tylko masz trochę wolnego czasu, buszujesz po jej pokoju, przeglądając prowadzony przez nią pamiętnik, dotykając rzeczy i wdychając pozostawione perfumy. Bardzo za nią tęsknisz i masz zamiar zrobić wszystko, żeby ją odnaleźć. Skoro policja nie jest w stanie tego zrobić, Ty się tym zajmiesz. Dlatego ułożyłaś plan i masz zamiar ruszyć jej śladem, zaczynając od wizyty u Liama. Masz nadzieję, że chłopak wyjaśni, po co pojechała do Stolicy, bo być może tam właśnie leży klucz do wyjaśnienia tajemnicy jej zaginięcia.

„Teraz wszystko się rozpadło. Zostały zgliszcza, rozpacz i palący wstyd, że dałam się tak oszukać. Że naprawdę uwierzyłam, że ktoś może mnie pokochać. (…) dzisiejsze podejście do randkowania zostało odarte z tej tajemniczej aury, która dodaje mu uroku i wystawia na ostre światło. Nie chcę obnosić się z moją samotnością w Internecie. Nie chcę obnażać swoich tęsknot, wystawiać ich na widok publiczny jak wypraną bieliznę na sznurku.”

Gdy dziś w szkole gruchnęła wieść, że w Ciemności znaleziono ciało nastolatki, przez chwilę przeszył Cię strach, że należało do Twojej siostry. Mianem tym obdarzono miejsce na obrzeżach miasta, nieopodal gęstego lasu, w którym potajemnie spotyka się młodzież, by z dala od oczu dorosłych oddawać się zakazanym przyjemnościom. Na szczęście okazało się, że zwłoki leżały w naprędce wykopanym dole co najmniej dwa lata a sama dziewczyna pochodziła z Europy Środkowej, być może z Polski, Rumunii, Litwy lub Estonii. Organy ścigania nie mają wątpliwości, że to morderstwo na tle seksualnym - być może dzieło zorganizowanej grupy pedofilskiej, ściągającej ubogie dziewczyny do Szwecji pod pozorem zapewnienia atrakcyjnej pracy, na ogół w charakterze modelek. Oczywiście nie wykluczają, że Ellę spotkał ten sam straszny los, choć Ty w to nie wierzysz. I dlatego wymkniesz się bez słowa z domu, gdy matka będzie spała zamroczona alkoholem i podejmiesz walkę o jej odnalezienie. Walkę, której wszyscy wokół już dawno zaprzestali.

„Kochałam Ellę najbardziej na świecie i zrobiłabym wszystko, żeby ją odnaleźć. Ale niewiedza co się z nią stało, wydaje się co najmniej tak samo trudna do zniesienia jak świadomość, że umarła. (…) Dopóki sprawa zaginięcia Elli nie zostanie wyjaśniona, rodzina Stenbecków nie zazna spokoju. Nikt z niczym się nie pogodził. Wszyscy stoją dokładnie w tym samym miejscu co przed rokiem (…).”

„Ciemność” Camilli Grebe to wstrząsający kryminał z elementami thrillera oraz bogatą warstwą obyczajową. Jego bohaterami są: Myra Stenbeck - szesnastolatka, która nie może pogodzić się z zaginięciem siostry oraz para policjantów, Manfred Olsson i Pirjo Lundquist, prowadzący śledztwo w sprawie morderstwa nastolatki, jakiej ciało znaleziono w Ciemności - odosobnionym miejscu spotkań nastolatków ze szwedzkiego miasteczka Storfosy. Narracja prowadzona jest naprzemiennie z punktu widzenia wszystkich naczelnych postaci, dzięki czemu opisywane wydarzenia nie powtarzają się, a uzupełniają. Autorka w niezwykle plastyczny, nader przejmujący sposób odmalowała świat Myry. Pełen żalu za najbliższą krewną, która była dla niej również wzorem i serdeczną, nieodłączną przyjaciółką, jakiej nikt nie może zastąpić. Przytłoczony obowiązkami, którymi żadne dziecko nie powinno zostać obciążone: prowadzeniem domu, brakiem pieniędzy, opieką nad wiecznie pijaną matką i ciągle głodnymi psami. To przerażające uniwersum, w jakim żaden z dorosłych nie stanął wobec dziewczyny na wysokości zadania. Jedynie zawiódł i nie wykonał swoich podstawowych powinności - poczynając od rodziców, po nauczycieli, skończywszy na funkcjonariuszach policji. Co porusza najbardziej, Myra czuje się za to wszystko odpowiedzialna i jest przekonana, że to do niej należy dbanie o tych, którzy sami powinni udzielać jej pomocy. Trzeba wielkiego talentu pisarskiego, aby całość tę przedstawić warstwą językową będącą mieszaniną dorosłości - zaskakująco dojrzałych przemyśleń z dziecięcą jeszcze naiwnością oraz poczuciem bezsiły wobec ogromnych wyzwań, lecz jednocześnie skrywaną na dnie serca nieutuloną nadzieją, że wszystko da się jeszcze rozwiązać pomyślnie. I obrazową tak dalece, że odbiorca wiele wersów czyta ze smutkiem - by długo ich nie zapomnieć. Szczególnie przemawiają do wyobraźni słowa: „Bo na jednego alkoholika przypada przynajmniej jedna dodatkowa ofiara schowana w cieniu tego, co obnaża jego nałóg. Wepchnięta w cały ten syf, smród, obojętność i demonstracyjną niezdolność do uporania się z najprostszymi rzeczami w domu.” czy: „Pomyślałam wtedy o mamie: ona nie pracuje, ale nie można też powiedzieć, żeby naprawdę żyła. Po prostu leży na kanapie i istnieje. Jak ozdobna poduszka, którą dostałyśmy od Augusta po śmierci jego żony i której już nie chciał, ale nie miał serca wyrzucić.” Sceny z udziałem matki wiecznie pod wpływem alkoholu, z huśtawkami nastrojów, kończącymi się niepohamowanymi wybuchami wściekłości i agresji, które kieruje w stosunku do bezbronnego dziecka są przepojone dramatyzmem tym większym, że Myra nie tylko nie ma o to najmniejszego żalu, ale co więcej - obwinia siebie i jest przekonana, że to ona powinna troskać się o los dojrzałego oprawcy. Przejawia przy tym siłę charakteru i odwagę, których zupełnie brakuje dorosłym, jacy ją otaczają. Jedynym wyjątkiem jest August - gburowaty sąsiad o złotym sercu. Książka podejmuje też trudny temat p*ed*ofilii wcale nie takiej rzadkiej - pleniącej się wśród nauczycieli i przykładnych panów domu, dumnie prezentujących w mediach społecznościowych słodkie obrazki swoich matek, żon i dzieci. Pisarka w tym względzie nie pozostawia żadnych wątpliwości i rozprawia się z mitem jednej z wersji motywu age gap, co to stała się popularna w dzisiejszych, spsiałych czasach. Stwierdza rzecz niby oczywistą, która jednak nie do wszystkich dociera - istoty w wieku 13- 17 lat to nie kobiety w pełnym tego słowa znaczeniu, ale hybryda dorosłości i dziecięctwa, często z przewagą tego drugiego czynnika. Nawet, gdy we własnym pojęciu są całkowicie dojrzałe. Każdy mężczyzna w sile wieku, który uwodzi taką osobę to zwykły p*ed*ofil, żerujący na bezbronności wobec sztuki manipulacji, wynikającej z doświadczenia życiowego i faktu, że jest pozornym wzorem i oparciem, jakiego próżno szukać wśród rówieśników. Z zimną krwią i obojętnością wprowadzający w świat, którego żaden nastolatek nie powinien zaznać i obciążający własnymi problemami, jakie pozostawiają w młodej duszy niegojące się rany. To zjawisko ohydne i złe do szpiku kości, prawdziwa Ciemność, która pochłania bez reszty niewinnych, co to nie są w stanie się z niej wydostać bez utraty cząstki siebie. Tej najważniejszej, bo łączącej się z sercem i miłością. Warto przytoczyć wymowny cytat „wyjęty z głowy” Pijro: „(…) tak naprawdę napalał się na moją trzynastoletnią siostrzenicę, która jednego dnia obmalowuje sobie oczy na czarno, a drugiego tuli w łóżku pluszowego misia. Która wciąż rysuje księżniczki, ale potrafi też godzinami półszeptem rozprawiać z koleżankami o chłopakach. Która płacze, kiedy ktoś nie zaprosi jej na urodziny, a potem dyskutuje z zacięciem o polityce, wykazując imponującą wiedzę i zaangażowanie. Jedną nogą jest w świecie dorosłych, a drugą jeszcze w dzieciństwie, które wkrótce zostawi za sobą." Czy szesnastolatka, która dopiero co skończyła gimnazjum bądź podstawówkę bardzo się różni od tego opisu? Każdy, kto dysponuje choć podstawowym poziomem wrażliwości i poznał świat Myry doskonale zna odpowiedź na to pytanie. Tym, którzy owym się nie kierują pozostawiam do przemyślenia następny fragment powieści: „(…) nastolatki zakochane (…) dawały się wciągnąć w spiralę manipulacji, poczucia winy i wstydu.” Wymowne. Do zalet książki zaliczyć należy także świetne zarysowanie sylwetek Manfreda i Pirjo, których niegdyś połączył gorący romans. Kobieta, samotna i dobrowolnie opiekująca się córką tragicznie zmarłej siostry, rozpaczliwie pragnie uczucia, jednak ma na tyle godności w sobie, by nie żebrać o nie czy nie zdobywać za wszelką cenę. Zmaga się także z chorobą alkoholową, która przeniosła na tamten świat jej babcię i matkę. Przepojone kostycznym komizmem, ale i tragiczne w wyrazie są chwile, w jakich raczy się „procentami” i widzi zjawy bliskich, które zgryźliwie komentują jej aktualne postępowanie i życiowe wybory. Z kolei z pozoru zarozumiały i zimny perfekcjonista policjant to tak naprawdę wrażliwiec przeżywający traumę po zastrzeleniu nastolatka, który wygrażał mu bronią, jaka okazała się zwykłą atrapą. Obydwoje kierują się poczuciem sprawiedliwości i człowieczeństwa, dokładając wszelkich starań, aby śledztwo w sprawie zaginięcia Elli i śmierci nieznanej nastolatki doprowadzić do pomyślnego finału, o czym jednak rozgoryczona Myra nie ma pojęcia, posądzając ich o obojętność wobec tragedii, jaka spotkała jej rodzinę. Fabuła prowadzona jest na tyle dynamicznie, że czytającemu nie sposób odłożyć książki bez dotarcia do zaskakującego i efektownego finału, który zadowoli wszystkich wielbicieli mroczności. Grebe umiejętnie myli tropy - co rusz kieruje uwagę na nowych podejrzanych i krok po kroku odsłania skomplikowane tajemnice związane z zaginięciem siostry Myry. W ten sposób powstaje złożona konstrukcja - istne jezioro powstałe z wielu niewielkich strużek, na którego głębokim dnie czają się liczne, wstrząsające sekrety z przeszłości i teraźniejszości... Pozostaje je odkryć, jako że „Ciemność” to mistrzowski thriller, dramat rodzinny i kryminał w jednym. Warto dać jej pochłonąć się bez reszty, pamiętawszy jednak o tym, że w jej cieniu zawsze czają się potwory. 10/10

„Biegnę szybciej niż kiedykolwiek do tej pory. Pędzę, żeby ratować życie i z wielu innych powodów. Dla Elli, dla mamy, dla psów. Dla tego, co mogło się wydarzyć, ale się nie wydarzyło, i dla tego, co wciąż może się stać. Biegnę, bo muszę. I dlatego, że mogę.”

A.A. Milewska - Kim jestem? - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Wed, 17 Jun 2026 22:29:44 +0000

Takiego thrillera w doskonale wyważony sposób skrzyżowanego z kryminałem definitywnie potrzebowałam! Choć dotychczas twórczość Agnieszki Anny Milewskiej nie była mi znana, niniejszym oświadczam, iż od tej pory będę z niecierpliwością wyczekiwać każdej kolejnej książki spod jej pióra. Co więcej, jest to jeden z tych najbardziej wyjątkowych, na wskroś pozytywnych zaskoczeń, jako że lektura początkowych kilkunastu stron „Kim jestem?”… niezmiernie mnie zirytowała - a wszystko to za sprawą pyskatej, nieznośnej i irytującej bohaterki. Wybudzona po ciężkim wypadku w szpitalu, w pierwszych rozdziałach odznacza się wręcz okrutnie roszczeniową i niesympatyczną postawą. I ciężko to nawet wytłumaczyć posttraumatyczną amnezją - jako że jej stosunek do personelu medycznego, który przecież przywrócił ją do świata żywych i czuwa nad jej dobrostanem, jest zwyczajnie nieuzasadnienie negatywny, zakrawający chwilami na skrajnie agresywny. W pewnym momencie przeszło mi nawet na myśl, że ciężko będzie dotrzeć do ostatniej strony książki, jeśli tymczasowo Bezimienna będzie się zachowywać w tak denerwujący sposób… i, och - jakże pięknie się rozczarowałam! Z każdą kolejną przewróconą kartą historia zaczynała porywać mnie coraz bardziej w swój złożony z niepewności, zwichrowanych zawirowań, niedorozumień i niedookreśleń świat a postawa naczelnej żeńskiej postaci okazała się o wiele silniej złożona niż można było w ogóle podejrzewać. Na skutek zderzenia ze skrajnie inną osobowością, nieskończenie dobrym lekarzem imieniem Olgierd, ewoluowała zresztą na tyle, iż pod koniec opowieści urzekała już jedynie odpowiednią ilością pazura. Tego rodzaju zakręcenie fabułą, bohaterami oraz samym czytelnikiem świadczy o dużym kunszcie literackim Autorki. Podobnie jak i fakt, że często wykorzystywany w historiach spod ciemnej gwiazdy motyw okresowej niepamięci został przez Pisarkę zaserwowany w niewtórny sposób. Pozostaje mi napisać: passo, trwaj, jesteś przepiękna - jako że ostatnio nareszcie mam szczęście do dobrych powieści!

„Zastanawiasz się, na ile można ufać moim wspomnieniom? Sama nieraz myślę, że zaczynam wariować. Cała ta historia, całe moje życie to jeden wielki mętlik. A dowody mówią, że musimy brać pod uwagę każdy scenariusz (…) Zwykli ludzie nie mają takich niezwykłych przygód.”

Oczy koloru roztapiającej się, ciemnej czekolady. Szczebiot kobiety, który niekiedy zmienia się w ciche mamrotanie. Artykułowane spokojnym głosem rozdziały Władcy Pierścieni. Czyjeś dłonie, jakie ośmieliły się spróbować Cię uspokoić i cios zadany niczym w amoku obcej szczęce. A później błysk oślepiającej jasności i całkowita dezorientacja, kiedy okazuje się, iż nie masz pojęcia, kim jesteś, gdzie się znajdujesz ani jak się tu znalazłaś, choć wszystko wskazuje na to, iż przebywasz w szpitalnej sali - również stan Twojego ciała, jakiemu przyglądasz się z brakiem rozpoznania. Po chwili pomieszczenie rozświetla uśmiech lekarza, zarazem jakby Ci znanego i całkowicie obcego, który o dziwo nie gaśnie nawet po kilku niemiłych zdaniach wyszczekanych w jego kierunku. Przedstawiwszy się jako Olek, informuje Cię jedynie, iż trafiłaś tu w krytycznym stanie, przywieziona przez młodego człowieka, który imprezował w lesie i znalazł Cię wyziębioną na ściółce, z licznymi ranami wskazującymi na to, że uległaś poważnemu wypadkowi samochodowemu. W okolicy nie odnaleziono natomiast ani wraku auta, ani Twoich dokumentów. Cierpliwie i z niegasnącym pozytywnym nastawieniem medyk próbuje ustalić, czy cokolwiek sobie przypomniałaś - co nie odnosi żadnego skutku, poza tym może, że coraz bardziej zdenerwowana tym przesłuchaniem na niego wrzeszczysz. Kim byłaś? Kiedy udaje Ci się nieco ochłonąć, dochodzisz do wniosku, że osobą mało przyjazną ludziom, może nawet złą czy zepsutą do szpiku kości, jakiej… lepiej byłoby nie pamiętać. Pozbawiona tożsamości, jesteś jednak nękana koszmarnymi snami, które przywracają Ci fragmenty wspomnień. Las. Goniącego Cię zabójcę. Moment, w jakim zrozpaczona stoisz nad zwłokami. Ciemność. Strzały. Zgrzyt metalu. Mętną wodę. I jego. Jego, który będzie do Ciebie jeszcze wracał, gdyż nie jest w stanie Cię opuścić. Liryczne o nim opowieści. A później rodziców… tych, przez jakich stałaś się tym, kim jesteś. Tylko kim właściwie - zważywszy na fakt, że masz pewność, iż miałaś przy sobie nóż oraz broń, której nie znaleziono w Twoich rzeczach. Kim byłaś? Kim, u Diabła?

„Jak można o sobie zapomnieć? (…) Miałam dziwne, niezrozumiałe sny. Twarze ludzi, których znałam i te, których nie pamiętałam, mijały jak w kalejdoskopie. Wydarzenia i miejsca, wymyślone lub prawdziwe, pojawiające się i znikające, żeby po chwili zastąpić je innymi.”

Wiesz jedno - aby ustalić, co tak naprawdę się wydarzyło, nie możesz dłużej pozostać w szpitalu i to mimo całej sympatii, jaką niechętnie zaczęłaś darzyć Olka. Uciekniesz stąd, wielokrotnie w przeszłości znikałaś, opuszczając chwilowo cenionych, to też pamiętasz. Co szybko Cię zaskoczy, okaże się i że lekarzowi, który za szczerozłotą dobroć powinien nosić aureolę, wcale nie jesteś obojętna. Ciężko Ci przyzwyczaić się do tego, że chyba pierwszy raz od dawna masz w swoim życiu sojusznika, jakiemu starasz się zaufać, choć Twoja natura do tego nie nawykła. Dlaczego ten niezwykły mężczyzna odważył się na to, by towarzyszyć Ci w tej coraz bardziej niebezpiecznej, skoro ktoś czyha na Twoje życie, walce o odzyskanie prawdziwej Ciebie i każdego z utraconych wspomnień, co to wracają fragmentami i niczym nieodbezpieczone pociski - przebłyski przeszłości, przerażają Cię coraz bardziej? Z każdym z nich myślisz o sobie gorzej - i jeszcze… że może i Twoje życie było najstraszniejsze, lecz czy wciąż musi takim pozostać? Odbywszy z Olgierdem pierwszą i kolejną podróż w kierunku minionego po następny skrawek Ciebie, naraziwszy się organom ścigania, przestępcom i własnemu sercu, odkrywasz, że zaskakujący z niego kompan. Może z tego powodu, że jak sam pieszczotliwie mówi, dla takiej kobiety jak Ty trzeba być cały czas ciekawym - wszak określa Cię mianem natrętnej, upartej, nieprzyjemnej baby, której trzeba pilnować, bo inaczej, skrajnie nieobliczalna, z amnezją, będzie biegać po mieście z ulubionym, to jest nabitym pistoletem. 😉 To nie miłość, wszak Ty nie oddajesz steru, nie poddajesz się, nie ufasz i nie kochasz, jednak… dobrze jest nie być samą i dać się nieco oswoić. Niestety, wracasz do siebie coraz bardziej - mieszając sen i jawę, wyobrażone z wydarzonym, przerażające z najstraszniejszym… Kim jest makiaweliczna dziewczynka, kim bezimienna ze szpitala, kim jesteś i kim w istocie chcesz być?

„(…) zostawił swoje życie, żeby tułać się ze mną w różne miejsca i szukać odpowiedzi. Z dziewczyną, która miała szemraną przeszłość, nosiła ze sobą Glocka, tak jak się nosi w torebce szminkę, kobietą, o której w zasadzie wiedział tylko tyle, ile mu powiedziała. Na dodatek z przestawionymi klepkami w głowie, której rzeczywistość miesza się ze snami, wspomnieniami i zmyślonymi historiami.”

W mojej ocenie niedościgłymi mistrzami thrillerów są Brytyjczycy - a właśnie tak wysoki poziom prezentuje „Kim jesteś?” polskiej Autorki. Połączenie niepokojącego thrillera z wciągającą zagadką kryminalną, nieoczywistym romansem oraz wątkami rodem z prozy mafijnej - ideał. Zaserwowana czytelnikowi umiejętnie dobraną warstwą językową narracja ewoluuje z każdą przewróconą stroną i to bynajmniej nie w tę stronę, której ten się spodziewał. Dzięki temu w fabule pełno jest fragmentów, w jakich nie sposób rozwikłać, co pozostaje rzeczywistością - a co tylko wymysłem znękanego umysłu głównej bohaterki. Celowo nie zdradzam jej tożsamości ani osobowości, jako że jest to jedno z największych zaskoczeń w tej historii, choć należałoby wymienić ich mnogo więcej. Pisarka posiada również rzadką umiejętność manipulowania emocjami odbiorcy za pomocą słów, czego jestem ogromną fanką. Zgrabne mylenie tropów i mieszanie w jaźni początkowo odsłanianymi prawdami, co to finalnie wcale nie muszą się nimi okazać, jest tym, co niezmiernie będę chwalić. Choć książka A.A. Milewskiej jest doskonałą rozrywką, pełną intelektualnych mroczności, wiedzie także do ważkich rozważań dotyczących przewartościowania życia i zmian, które można w nim zaprowadzić oraz swego rodzaju nieodwracalnego naznaczenia przez przeszłość. Czy dziś jesteś tym kimś, kim chciałbyś być na zawsze? A może to zawsze trwa już od dawna i choćbyś nie wiem jak próbował, jutro nigdy nie będziesz tym, kim jesteś dziś? Najważniejsze: czy to, kim jesteś Ci się podoba, skoro - owszem - definiują Cię wszystkie cechy i uczynki? Nabyte, wrodzone, do pozbycia czy niezmywalne? I jeszcze… strzeż się tego, o czym nie pamiętasz. Powróci… jak i Autorka, mam nadzieję, z kolejną pysznie psychopatyczną powieścią; tejże: 9/10. PS I te cytaty!

„Dasz radę. Jesteś uparta. Nie umiesz się poddawać ani przegrywać. Ochłoń i zrób to jeszcze raz. (…) Nigdy nie byłam tchórzem. Wdech, wydech, uspokój się, opanuj emocje, zapanuj nad oddechem, trzymaj w ryzach uczucia. (…) nigdy tak naprawdę nie opowiadałam nikomu o sobie. O swoim życiu i rodzinie. Nie chciałam, nie umiałam i nie mogłam. Również dla własnego bezpieczeństwa. Przez lata wykreowałam własny wizerunek taki, jaki mi pasował, zostawiając przeszłość daleko za sobą.”

Weronika Jaczewska - Twój ruch - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Tue, 16 Jun 2026 23:37:38 +0000

Wydawnictwo Ale znowu to zrobiło… choć może właśnie czegoś nie uczyniło. „Twój ruch” Weroniki Jaczewskiej nie okazał się bowiem tą pierwszą książką opublikowaną pod jego szyldem, która nie przypadnie mi do gustu. Wręcz przeciwnie! Po lekturze tej powieści (jaką pochwalić trzeba także za sensualnie elegancką okładkę) muszę raczej bowiem stwierdzić, iż to jedna z najbardziej otulających czytelnika historii z motywem od przyjaciół do kochanków, jaką miałam okazję czytać w swojej cokolwiek długiej, recenzenckiej karierze. Wszystko za sprawą… Cava, głównego bohatera płci męskiej (to on zakochuje się pierwszy!). Autorka nader celnie i słusznie przestrzega na samym początku, iż przed odbiorcą poznanie literackiego księcia rodem z bajki - i to takiej, w której każda księżniczka powinna się znaleźć, najlepiej na całe życie. Podobnie szczęśliwe z uśmiechem pozdrawiam, jeszcze poszukującym właśnie takiego pana w prawdziwym życiu życzę. Ostrzegam lojalnie, Elliot Cavendish to pozycja obowiązkowa w kolekcji książkowych mężów każdej czytelniczki! Jestem także zdania, iż ten romans to świetny wybór na wakacyjne wojaże - nawet, jeżeli te odbywają się jedynie (tudzież: aż) ścieżkami wyobraźni. Albo właśnie przede wszystkim wówczas! Oprócz popularnego, choć bardzo ciekawie zaaranżowanego w tym wypadku, przedstawienia relacji między naczelnymi postaciami w linii biegnącej od dziecięcej sympatii do prawdopodobnego związku w dorosłym życiu, oczywiście po rozlicznych zawirowaniach losu, w książce występują także wątki dotyczące tenisa, jako że to właśnie z tą dziedziną zawodowo powiązany jest Cav. Nie dominują jednak one fabuły - przez co nie napiszę także, iż najnowsza propozycja prozatorska Jaczewskiej to romans sportowy; tego rodzaju semantyczne twory uważam za niesłuszne pod względem klasyfikacji gatunkowej. To po prostu romans - taki, z jakim chce się spędzić udany wieczór, ze wszech miar zrelaksować i docenić lekkość Autorki we władaniu słowami. Przyjacielsko, przyjaźnie przytulny. 😉

„To było cudowne doświadczenie, kochać się z moim najlepszym przyjacielem i jedynym mężczyzną, który szczerze o mnie dbał. (…) gdybym mogła, zatrzymałabym czas dokładnie w tej chwili i została tu na zawsze. (…) Wizja, że złamiemy sobie serca (…) skutecznie mnie przerażała.”

Odkąd sięgasz pamięcią, byłaś jego bezpieczną przystanią. Chłopiec z bogatej rezydencji, od najmłodszych lat przygotowywany do przejęcia schedy po ojcu i zostania kolejnym światowym mistrzem tenisa, znajdował ukojenie tylko w Twoim małym pokoju, w jakim niezliczoną ilość razy pomagałaś mu dojść do siebie. Po tym, gdy znowu nie był wystarczający dla taty a jego plecy zyskiwały kolejne czerwone pręgi od pasa. Kiedy nie tak trzymał rakietę, źle się odezwał lub próbował buntować przeciwko wszystkiemu, co wyznaczyła mu głowa rodziny. Gdy było najgorzej, zjawiał się u Ciebie lub na Waszym wzgórzu. I dla ciemnowłosego chłopca, później nastolatka, na powrót pojawiało się słońce. Może od zawsze je stanowiłaś - ruda, z twarzą pełną piegów i temperamentem kilku kolegów, których dzięki Tobie nie potrzebował wcale. I tak mijały lata - na wspólnym dzieciństwie, w jakim inni byli zbędni, choć Cav zawsze cieszył się niechcianą popularnością. Później jednak Theodore zdecydował, że najwyższa pora, aby jego następca zmężniał i wysłał go do szkoły z internatem w odległym od Farwell Paryżu. Myślałaś, że to koniec całego znanego świata, lecz szybko okazało się, że Wasza jakby odwieczna przyjaźń wymyka się wszelkim schematom a jej siła pozwala przetrwać absolutnie każdą przeciwność losu. Spotkania twarzą w twarz przemieniły się w listy, dzięki którym wciąż byliście sobie najbliżsi na świecie. Ty jednak pozostałaś w malutkim miasteczku, w jakim się narodziłaś, nadzorując rodzinny sklep i ledwo wiążąc koniec z końcem, Twoja bratnia dusza w końcu rozpoczęła zaś nieuniknienie pretendowaną karierę. Później zdarzył się ten jeden nader dorosły weekend we Francji, kiedy postanowiłaś odwiedzić dojrzałego już Cava. I z uwagi na fakt, że jesteście niczym dwie połówki tego samego kamienia, ten mógłby zmienić wszystko, lecz zdecydowałaś, że dla mogącej skończyć się niepowodzeniem próby związku nie warto ryzykować przyjaźni. Minęły cztery lata i pomijając wciąż przychodzące listy, zmieniło się wszystko… choć nie zmieniło się nic. A teraz to Elliot wrócił, nareszcie przyjeżdżając w odwiedziny i proponuje… byś została jego asystentką.

„(…) mnie też miło Cię słyszeć. Nie sądzisz, że to piękne? Piszę do Ciebie ostatni list, przynajmniej w tym roku, aby powiedzieć Ci, że nie będziemy musieli pisać więcej listów.”

Boisz się zostawić znane Ci życie, dorastającą siostrę, upadający biznes i coraz starszą babcię, jednak wiesz, że to jedyna szansa na milion - taka, dzięki jakiej pomożesz finansowo rodzinie i równocześnie spełnisz marzenie o tym, by wyrwać się z miasta, w którym coraz bardziej się dusisz. Poza tym widzisz wyraźnie, że pod presją ojca i zbliżających się mistrzostw w tenisie, do jakich przystąpi po przymusowym i niesłusznym zawieszeniu, przyjaciel potrzebuje Twojego wsparcia. Dbanie o jego prezencję w mediach czy promocję opłaconych produktów nie jest jednak wszystkim, co pociąga Cię w tej ofercie, nie oszukujesz się. Chcesz towarzyszyć Elliotowi w tej wielkiej życiowej przygodzie - i również mieć okazję jakąkolwiek przeżyć. Poza światłem jupiterów pozostaje jeszcze kwestia Twojego chłopaka, jednak ten ani nie jest wartościowym partnerem, ani też specjalnie nie protestuje przeciw wyjazdowi do Londynu za pieniądze Cava, choć darzy go nienawiścią. Odkąd wierny druh wrócił do Twojego życia, nareszcie na powrót poczułaś się pełna, bo to właśnie jego w nim brakowało, lecz tego jeszcze akurat nie chcesz przyznać. Postanawiasz podjąć próbę i wyjechać, co u boku przyjaciela okazuje się zaskakująco łatwe, ekscytujące i przyjemne. Boisz się tylko jednego… że to wyczuwalne coraz silniej napięcie między Wami po raz drugi przerodzi się w coś niespodziewanego, co zachwieje Waszą wieloletnią relacją lub nieszczęśliwie niepowetowanie ją zrujnuje. Sienna Taylor jest jednak uparta w tak dużym stopniu, że i z utrzymaniem znajomości w odpowiednich ryzach sobie poradzi, uspokajasz się co rusz i coraz częściej. Co wyniknie z tej szaleńczej eskapady od zwyczajnego życia? Czy dzięki Tobie Cav nareszcie pokona ostatnie, wciąż dręczące go demony z dzieciństwa, a Ty przekonasz się o tym, iż… tak naprawdę nigdy nie było innego nikogo poza Tobą? Może to w istocie Twój ruch - jednak dopiero, jak to często bywa, ostatni set może odmienić dzieje świata. Także tego, po jakiego orbicie zawsze krążyły tylko dwie piłki.

„Chcę, żebyś właśnie tyle przy mnie była. W nieskończoność (…) nie potrzebowałem lampki. Ona była moim światłem.”

Gdyby stwierdzić, iż „Twój ruch” Weroniki Jaczewskiej jest bajkowym romansem o dwójce przyjaciół, którzy naturalną koleją rzeczy stają się kochankami, można by definitywnie się pomylić. Choć bowiem barwność, ciepło oraz wartościowość głównych bohaterów budzą uznanie, historia miłosna zrównoważona jest porcją gorzkości. Smutną, bo biorącą się przede wszystkim z wygórowanych oczekiwań i przemocy, których ojciec dopuszczał się względem Cava. Gdyby nie Sienna, ten ostatni przez całe dzieciństwo byłby sam na świecie, a przecież wychowywał go król tenisa. Przez tragiczne dzieciństwo, mimo sukcesów i całej medialnej otoczki, to mężczyzna… nieśmiały, który stroni od zdobytej uwagi publiczności, stąd oczywistym wydaje się wniosek, że rany z przeszłości naznaczają na całe życie. Zapewne również z tego powodu jego postać jest urzekająca - wszak niezepsuta blichtrem świata wielkich. Scena, w jakiej biorąc to za oczywiste, bez żadnej krytyki, ochoczo ogląda z Sienną „Legalną blondynkę” nader uśmiecha. Podobnie jak ta, w której wielki Elliot Cavendish obawia się przekroczenia wytyczonych granic relacji i stwierdza, że musi jeszcze popracować w mieszkaniu, co po chwili kwituje zganieniem się i ironicznymi gratulacjami, bo przecież mógłby co najwyżej „ponapierdalać w ścianę salonu piłeczką”. Urocza pozostaje również kreacja babci naczelnej żeńskiej postaci, a w całej fabule mogłabym pochwalić jeszcze więcej właśnie uroczych elementów. I choć w swej mroczności i ciemności nienawidzę tego przymiotnika, tym razem używam go w pełni pozytywnym znaczeniu tego słowa. Pozostaje mi stwierdzić, że tendencja postponowania ludzi, całego świata i wartości rodzinnych chyba nareszcie odwraca się w polskiej literaturze - i że raduje mnie to w niezmiernym stopniu. Niechże proza, mimo że nasączona łyżką dziegciu, pozostanie komfortowym miejscem rodem z baśni - tych życiowych, na wskroś autentycznych. 9/10 i rekomendacja dla każdej osoby poszukującej kolejnego książkowego męża 😉, inspiracji ku temu jak traktować innych oraz… miłośników świetnych romansów, po prostu.

Na koniec crème de la crème:

„Wiesz, jak to jest? (…) Być czyimś aż tak bardzo, że już nawet nie należy się do samego siebie? Marzyć o kimś tak mocno, że przestaje się marzyć w ogóle?”

Mariolina Venezia - Tajemnica Serra Venerdi - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Thu, 11 Jun 2026 23:24:53 +0000

Gdy zostałaś wyznaczona do prowadzenia śledztwa w sprawie zabójstwa Stelli Pisicchio, nie przypuszczałaś, że będzie jednym z najtrudniejszych w Twojej bogatej karierze wiceprokuratora w niewielkim włoskim mieście - Materze. Z początku jej zejście ze świata sprawiało wrażenie zupełnie banalnego nieszczęścia, do którego doszło w trakcie gry dla dorosłych. Im bardziej jednak je analizujesz, tym silniej staje się zagadkowe. Denatkę znaleziono leżącą na brzuchu w łóżku w zmysłowej, koronkowej bieliźnie, zaś na jej nadgarstkach widniały liczne siniaki. Szybko ustalono, że została uduszona w środku dnia. O ile autopsja ciała nasuwa oczywiste wnioski, to już okoliczności zdarzenia zaczynają budzić wątpliwości. Nie stwierdzono żadnych śladów włamania, drzwi były zamknięte od wewnątrz na zamek z blokadą a mieszkanie znajduje na ostatnim piętrze kamienicy. Jak więc złoczyńca opuścił miejsce zbrodni? Nie mógł po prostu zejść schodami, gdyż przy wyjściu mieści się zakład krawiecki, którego właścicielka ma je cały czas na oku a w dniu morderstwa nikogo nie spostrzegła. Zresztą w owianej nienajlepszą sławą dzielnicy Serra Venerdi każdy zna każdego, więc obcy zostałby natychmiast zidentyfikowany. Została wybudowana dla rodzin przesiedlanych z rozpadających się budynków w najstarszej części miasta i z powodu ich nonszalancji w traktowaniu nowych mieszkań zyskała miano Osady Apaczów. Podobno nowi lokatorzy, nie wiedząc do czego służą wanny, hodowali w nich pietruszkę, choć nie bardzo w to wierzysz - do czego bowiem byłaby im potrzebna aż taka ilość tej rośliny? Początkowo sądzisz, że Stella zajmowała znacznie bardziej wyrafinowanymi czynnościami, na co wskazywał jej wyzywający strój, a także fakt licznych połączeń telefonicznych z zastrzeżonymi numerami, prowadzenie „obleganego” profilu w aplikacji randkowej oraz gruby zwitek banknotów w szufladzie szafki nocnej o wartości dwóch tysięcy Euro.

„Jest tylko jedna rzecz gorsza od faceta, który koniecznie chce Cię przelecieć. (…) Facet, który nie chce Cię przelecieć. Świat jest teraz pełen dziwaków (…).”

Twoje podejrzenia potwierdza fakt, że od czasu niedawnej śmierci rodziców denatka zaczęła szastać pieniędzmi i prowokacyjnie się ubierać, tak jakby zyskała w końcu śmiałość do zachowań, na które pod ich czujnym okiem nie mogła sobie pozwolić. Z tego powodu podchodzisz do śledztwa nieco lekceważąco, aż nagle wychodzą na jaw dwie okoliczności, które wywracają je do góry nogami i kierują na zupełnie nowe tory. Przede wszystkim, lekarz sądowy stwierdza ponad wszelką wątpliwość, że zamordowana nigdy nie zaznała mężczyzny, co całkowicie rujnuje tezę, że parała się nietypowymi usługami. Poza tym policjanci znajdują w wynajmowanej przez nią komórce pudło ze szklanymi, XIX-wiecznymi negatywami, na których z odrażającą szczegółowością przedstawiono masakrę cywili, dokonaną podczas wojny o zjednoczenie Włoch w drugiej połowie tego stulecia. To materiały tak rzadkie i okrutne, iż budzą podejrzenia, że kobieta padłą ofiarą zabójstwa właśnie z ich powodu. Nie jest przypadkiem, że zostały skrzętnie ukryte poza mieszkaniem, pod stertą zupełnie bezwartościowych gratów. Dochodzisz do wniosku, że kryją w sobie jakąś potworną tajemnicę. Być może któryś z przodków uwiecznionych na kliszach morderców chciał dostać je w swoje ręce, aby na jego ród nie padł cień hańby albo też był przez Stellę szantażowany i postanowił usunąć z tego świata prześladowcę. Twoją dotychczasową koncepcję obalają też wywiady środowiskowe. Według nich kobieta była postrzegana jako cicha i skrajnie nieśmiała, zupełnie niepotrafiąca postępować z płcią przeciwną. Ponieważ skończyła czterdzieści lat, była uważana za starą pannę, nigdy nawet nie posiadała chłopaka. Jak to zwykle bywa, zmiany w sposobie bycia zostały przez obserwatorów zdecydowanie wyolbrzymione. Tak naprawdę sprowadzały się do nakładania makijażu, w tym szminki i zakładania zwiewnych sukienek. A także chodzenia do kosmetyczki i powiększenia ust. Wyjaśnia się też kwestia rzekomej zamożności. Krótko prze śmiercią Pisicchio wzięła pokaźną pożyczkę w banku, odziedziczyła również niewielki majątek po zmarłych rodzicach. Cały czas jednak niejasne pozostają motywy i okoliczności zabójstwa. Przychodzi Ci na myśl, że morderca mógł wydostać się przez świetlik na spadzisty dach, choć bawienie się akrobatę na takiej wysokości byłoby nader ryzykowne. Wzywasz więc Calogiuriego, swojego podwładnego i wydajesz mu polecenie, aby pobrał ewentualne odciski podeszew butów sprawcy. Gdy na niego patrzysz, napływają do Ciebie wspomnienia i uczucie pożądania, z którym ledwo dajesz sobie radę.

„Pamięć bywa przekleństwem. Przywołuje wstydliwe momenty, podrzuca nieistotne szczegóły (…) przypomina zdarzenie lub twarz, które chciałoby się wymazać. Skazuje na zapomnienie tych, którzy na to nie zasługują (…) najchętniej skazałaby pamięć na maksymalny wymiar kary.”

Jeszcze niedawno byliście o krok od płomiennego romansu. Wszystko jednak pozostało w kręgu niedopowiedzeń, ukradkowych dotyków i spojrzeń. A skończyło się, gdy zażądałaś, aby zbliżył się do podejrzanej o dokonanie morderstwa. Głupiec szybko zakochał się w niej bez pamięci. Musiałaś zażądać, aby oddał ją w ręce sprawiedliwości i od tego czasu unika jak ognia spotkań z Tobą, oczywiście poza tymi służbowymi. Ilekroć się spotykacie, Twoje nogi stają się jak z waty i ledwo możesz wydobyć z siebie głos. Nie pomaga Ci świadomość, że mąż i osiemnastoletnia córka czekają w domu, aż do niego wrócisz. Z jednej strony zdajesz sobie sprawę, że Pietro jest najlepszym z mężów, czułym i cierpliwym, ale z drugiej mdłym i nudnym. Nie wywołuje w Tobie nawet cząstki tych emocji, jakie wzbudza przystojny kolega z pracy, który na domiar złego wyraźnie romansuje z agentką Matarazzo - wyfiokowaną lalą, przypominającą żywą lalkę Barbie. Wścieka Cię to i frustruje, ale nie możesz mu zabronić tego rodzaju postępowania, choć gdyby to od Ciebie zależało, skazałabyś tę parę na tortury i spalenie na stosie. 😉 Z kolei Twoja córka to rozwydrzona nastolatka, z którą straciłaś bliższy kontakt już dawno temu. Wiecznie nadąsana i roszczeniowa, budzi w Tobie więcej niechęci niż miłości. Twoje życie osobiste to droga przez mękę, jednak nic nie możesz na to poradzić. Pod tym względem zdajesz się na wyroki losu - wszak być może zaprowadzą Cię na drogę, która przyniesie rozwiązanie. Wertując po raz kolejny akta sprawy, zdajesz sobie sprawę, że przecież doskonale znałaś ofiarę. Gdy uczęszczałaś do liceum, była Twoją najbliższą przyjaciółką. Byłyście na tyle zżyte, że krążyły plotki, iż łączą Was intymne relacje, co w tamtych czasach miało to posmak sporego skandalu. Stanowiłyście swoje zupełne przeciwieństwo. Ty - ekstrawertyczna kujonka i ona - szara, nieśmiała myszka ledwo zdająca do następnej klasy. Całą tę znajomość w jakiś dziwny sposób usunęłaś z głowy, zupełnie zacierając w niej dawne obrazy. Te już niedługo wrócą niepowstrzymaną falą, która krok po kroku zacznie usuwać osad niepamięci z tajemnic, jakie kryje Wasza wspólna przeszłość i wpłynie na wynik śledztwa, odsłaniając sekrety sięgające XIX stulecia…

„Ta tak zwana miłość, która wydawała się wymarzonym celem, byłą utrapieniem, hańbą, wirusem, który mógł popchnąć nawet do zabójstwa, którą należało wytępić na równi z ospą i febrą.

„Tajemnica Serra Venerdi” to ciekawie skonstruowana i stosownie do narodowości Autorki, ekspresyjnie włoska powieść kryminalna i równocześnie kolejna odsłona cyklu „Śledztwa Immy Tataranni”. Tym razem główna bohaterka, wiceprokurator w miasteczku Matera, prowadzi skomplikowane śledztwo w sprawie zabójstwa kobiety - dokonanego, jak wszystko wskazuje, na tle seksualnym. Choć była to moja pierwsza przygoda z twórczością Pisarki, uważam, iż ta całkiem umiejętnie gubi tropy - głównie za sprawą wprowadzania do fabuły co rusz nowych podejrzanych. Sama tajemnica morderstwa zostaje odkryta dopiero na kilku ostatnich stronach książki - a jej rozwiązanie jest definitywnie zaskakujące, choć modus operandi złoczyńcy uważam za mało realistyczny. Więcej przywar nie stwierdzono. Za interesujący uważam wątek sympatii pani śledczej z ulicznym urwisem Stacchiuccio, który przypomina ze sposobu bycia niezapomnianego Gavroche’a z „Nędzników” Wiktora Hugo. Jego los jest zresztą równie tragiczny, co chwyta czytelnika za serce. Warstwa kryminalna książki została udanie wzbogacona o tę obyczajową, związaną właśnie z rozterkami miłosnymi naczelnej postaci żeńskiej. Całkiem przypadł mi do gustu jej zarys - z jednej strony to kobieta silna i energiczna, z drugiej wrażliwa i bezradna wobec życiowych wyzwań oraz tajemnic burzliwej młodości. Autorka zdecydowała się jej właśnie oddać całą narrację, dzięki czemu ta pozostaje dynamiczna i aż do ostatniej strony lektury wciąga czytelnika w swój świat - Italii w zupełnie innym klimacie niż spodziewany. Do warstwy językowej nie mam zastrzeżeń - pozbawiona zbędnych ozdobników, jest niemal chropowata, co przystaje do opowieści. Z nieznacznym minusem: 7/10 i rekomendacją dla wszystkich miłośników kryminalnych nieoczywistości. PS Aż strach pomyśleć, co jeszcze skrywają niektóre pamięci... 😉

„Podeszła, położyła mu ręce na ramionach (…). Razem pogrążyli się w czyśćcu, który przybierał barwy nieba, a smakował piekłem.”

Michał Kuźmiński - Złodziej czasu - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Tue, 09 Jun 2026 22:02:43 +0000

Spośród wielu publikacji dla młodszych czytelników czasem ciężko jest wybrać tę jedną, która okaże się odpowiednio wartościowa, będzie świetnym pretekstem do dalszych rozmów, prawdziwie zainteresuje dziecko - a może nawet poszerzy jego wyobraźnię i rozpali chęć do poznania bliżej tego czy innego tematu. Jeśli więc szukasz idealnej książki na wakacje dla syna, córki, brata czy siostry - albo po prostu znanej Ci pociechy, jaką chciałbyś uśmiechnąć i obdarować świetną historią - „Złodziej czasu” Michała Kuźmińskiego jest idealną propozycją. Napisana lekkim językiem treść, pełna absorbujących zagadek, prezentująca ważkie zagadnienia - z pewnością stanie się strzałem w dziesiątkę dla niemalże każdego odbiorcy, który już kocha lub dopiero uczy się uwielbiać opowieści tajemniczej treści. 203 strony zostały także ubarwione kilkoma pięknymi ilustracjami w czerni i bieli, stworzonymi kreską bez wątpienia utalentowanego rysownika. Choć powieść przeznaczona jest z założenia dla dzieci w wieku od 9 do 12 lat, po lekturze śmiem twierdzić, że nieco młodsze również świetnie odnajdą się w tej barwnej fabule - oczywiście z kilkoma objaśnieniami uczynionymi przez dorosłych. A co do tych ostatnich czy starszej młodzieży… jako siostra trójki młodszego rodzeństwa z ogromnym stażem w czytaniu wszelkich bajek i dziecięcych narracji, muszę przyznać, że sama zrelaksowałam się i dobrze bawiłam w trakcie poznawania kolejnych krótkich, ciepłych i intrygujących rozdziałów książki Autora. Sądzę także, iż - zważywszy na posłowie - Pisarza należy pochwalić za umiejscowienie akcji fikcyjnych wydarzeń w jednym z najpiękniejszych zakątków Polski, czyli na Dolnym Śląsku, jaki to miałam okazję zwiedzać podczas miesięcznych lub dłuższych wakacji ponad trzydzieści razy - i to właśnie za czasów dzieciństwa. Te pełne sekretów Ziemie i wszelkie zjawiskowe Zdroje aż proszą się o to, by stać się jakoby osobnym bohaterem historii… Dodatkową zaletą jest fakt, iż Kuźmiński tłem fabuły uczynił „poniemieckość” tamtych terenów, przybliżając młodym czytelnikom fragmenty rodzimej historii oraz… literaturę.

„(…) ludzie przychodzą i odchodzą, tak samo jak przychodzą i odchodzą dobre i złe władze, dobrze i złe czasy. Tylko domy trwają w miejscu, przyjmując to wszystko w swoje mury i zapisując w swojej pamięci.”

Spodziewasz się, że za chwilę w Twoim jedenastoletnim życiu zadźwięczy kolejne z tych obiecujących zdań mamy, które już samym brzmieniem obiecuje szereg jeszcze nieznanych i niezapomnianych przygód: jedziemy na wakacje! Tak w istocie się dzieje, choć zauważasz, że rodzicielka ma nieco niepewną minę. Okazuje się bowiem, że w tym roku, odmiennie niż w minionych, razem z siedmioletnim bratem Danielem spędzisz letnie miesiące na Dolnym Śląsku - pod opieką cioci oraz wujka. Twoi rodzice z kolei, choć nie wyjaśniają wiele, decydują się na ponowny miesiąc miodowy we dwoje. Ponoć coś się tam u nich psuje, czego nie zauważyłaś. I dąsałabyś się, gdyby nie to, że właściwie… miejsce do którego zawożą Was mama i tata wygląda obiecująco. W okolicy tyle drzew do wspinania, a te mogłyby być Dorotkowym domem, tajemnic do odkrycia i… Wszystko to przestaje być istotne, kiedy okazuje się, że w tym wiekowym budynku nie ma nawet Internetu! Zasięgu także prawie nie… Myślisz gorzko, że przed Tobą i bratem chyba najgorsze i najnudniejsze kanikuły w życiu. To jednak także do czasu. Już wkrótce pod osłoną nocy ktoś postanowi się do Was włamać, zostawiając warte rozwikłania ślady a brakujący przedmiot z kredensu, który wujek gdzieś zastawił, choć na razie nie masz pojęcia, co to znaczy, zaprowadzi Cię i wiernego druha Daniela do zagadki, której korzenie sięgają… czasów, kiedy na Dolnym Śląsku dopiero co kończyła się druga wojna światowa. W domu jest zresztą wiele dziwnych przedmiotów - poniemieckich, jak mówi wujostwo, choć… czy to oznacza, że mieszkał tu wtedy ktoś zły? Co się z nim stało? Próbując zrozumieć teraźniejsze wypadki rodem z kryminalnych seriali, odkryjesz bardzo ważkie rodzinne sekrety i przy okazji… że książki, jakich do niedawna wcale nie lubiłaś, są najprawdziwszymi skarbami? Takimi, co to są w stanie każdego i zawsze przenieść w inny świat, jeśli tylko w rękach dzierży je odpowiednia osoba… Cóż. Następnym razem sama zaproponujesz, by na wakacje udać się na Dolny Śląsk!

„-Czy da się ukraść pamięć? O tak, niestety tak. Można próbować przywłaszczyć sobie wszystko, co przyniósł czas. Sprawić, by zostało to zapomniane. Byli i są tacy ludzie.

-Złodzieje czasu?”

Przyznaję, iż sporym zaskoczeniem okazał się dla mnie fakt, iż piszący kryminały dla dorosłych Michał Kuźmiński w swojej pierwszej książce dla dzieci zdecydował się na zamieszczenie bardzo ryzykownej tematyki… to jest przesiedleń Niemców po drugiej wojnie światowej. Choć udało mu się świetnie wpleść ją w opowieść dla małoletnich i umiejętnie, nieskomplikowanie wyjaśnić, jako konserwatywny patriota niezmiernie obawiałam się kolejnej wersji mitologizowania tej nacji, pokazywania jej jako skrajnie dobrej czy wręcz pokrzywdzonej - albo po prostu jakkolwiek lepszej, na co jestem wyczulona. Można odetchnąć - jako że Pisarz niczego takiego nie czyni. Poważa się jedynie na luźne splecenie wątku opuszczającej dolnośląski dom familii z przodkami rodziny dwójki głównych bohaterów. Co więcej, wstawki z pamiętnika z przeszłości, zostały wręcz poetycko napisane. Wkomponowanie poniemieckich ruchomości i nieruchomości we współczesną zagadkę detektywistyczną to moim zdaniem dobry pretekst do tego, by w trakcie lektury szerzej objaśnić temat dzieciom. Jedenastoletnia Dorota i siedmioletni Daniel zostali zaś świetnie wykreowani - nie brakuje sytuacji humorystycznych, związanych chociażby z błyskotliwością chłopca czy jego zamiłowaniem do pojazdów policyjnych. W treści Autor umieścił także powiązaną z tytułem postać z mitologii czy rymowane zagadki, dodatkowo urozmaicające lekturę. Bytuje w niej również morał, jaki bardzo przypadł mi do gustu. Kto lub co kradnie bowiem w istocie chwile, nie znając przy tym absolutnie żadnego umiaru i - dlaczego by na to pozwalać, skoro wciąż istnieje tak wiele literackich światów do odkrycia? 😉 Ten z książki „Złodziej czasu” w lichwę bierze 8 z 10 punktów mojej skali. A może i przywłaszcza na stałe?

„Dobre książki, mój chłopcze, się nie starzeją (…). Bo książki to coś więcej niż zwykłe przedmioty. Książki to zapis czasu, pamięci i znaczeń. Czyli tego, co najcenniejsze. (…) A przecież ważne są nie tylko same przedmioty, tylko to, co one znaczą. Pamięć, która za nimi stoi. To, co dzięki nim można przekazać najbliższym ludziom. Kolejnym pokoleniom.”

Bartłomiej Ludwisiak - Belwood Quarry - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Tue, 09 Jun 2026 00:41:14 +0000

Prawdopodobnie w życiu nie czytałam tak świetnie napisanej książki sensacyjnej - dygresyjnej powieści drogi o niezwykle wciągającej akcji, zaserwowanej czytelnikowi gawędziarską warstwą językową, z wręcz zaskakującą ilością komizmu sytuacyjnego. Jestem zdania, iż „Bellwood Quarry”, w wersji zekranizowanej przez najlepszą ekipę filmową, mogłoby dumnie stanąć w szranki z serialami pokroju „Breaking Bad” i podobnie jakościowymi produkcjami. Bartłomiej Ludwisiak ma zaś rzadki talent. Pomimo tego, iż wykreowana przez niego fabuła wielowymiarowością i złożonością zaskakuje po wielokroć, składane przez niego umiejętnie zdania natychmiastowo materializują przed oczyma odbiorcy skomplikowaną fabułę. Na uwagę zasługuje przy tym fakt, iż jego 412-stronicowa opowieść praktycznie pozbawiona jest dialogów. W taką kreację narracyjną (w dodatku pierwszoosobową, kocham!) zdecydowanie trzeba umieć - i to na mistrzowskim poziomie! Co więcej, mój zachwyt nad tą propozycją literacką, która stała się bardzo silnym pretendentem do tytułu KSIĄŻKI ROKU w moim osobistym rankingu, trwał niezmiennie od pierwszego aż po ostatni rozdział - choć z przyjemnością przeczytałabym ich jeszcze setki więcej. Przyznaję, iż poprzeczka dla wszystkich historii, jakie będę miała okazję poznać w najbliższych miesiącach i które mogłyby ją zdetronizować, została ustawiona naprawdę wysoko. Jestem także przekonana, iż każdy miłośnik przeszywająco inteligentnych, zmyślnych treści spod ciemnej gwiazdy zakocha się w tekście Pisarza od początkowych wersów. Niewymuszone żarty sytuacyjne, wygłaszane niejako śmiechem przez łzy przez głównego bohatera, który każdą kolejną tragedię, jaka go dotyka, przyjmuje z męskością i swoistym spokojem, udowadniającym dystans do świata i rzeczywistości, są absolutnie urzekające. Nie brakuje jednak także smutnych konstatacji i rozważań opartych na prawdziwych wydarzeniach. Tytułowy Bellwood Quarry faktycznie zresztą istnieje. Po gigantycznej transformacji, dziś jest zielonym parkiem rozrywek wodnych. Onegdaj był kamieniołomem, w jakim wydarzyło się wiele mroczności…

„Nowe osoby od razu wiedziały, jaką pryczę wybrać, by nie stracić głowy. A mówiąc o jej utracie, mam na myśli dosłowne pozbawienie człowieka owej części ciała, ponieważ był to dość częsty sposób okazywania sobie braku sympatii.” 😂

Mija siódmy rok, odkąd na skutek zatrważających zbiegów okoliczności, co to postanowiły spleść się w jeden nader długi i przytłaczający akt oskarżenia, zakończony gargantuicznym wyrokiem pozbawienia wolności, przebywasz w jednym z najgorszych miejsc na ziemi - w meksykańskim więzieniu. Nie narzekasz na swój los z wielu powodów, spośród których najważniejszy jest ten, iż wciąż żyjesz, choć wielu krócej lub dłużej dzielących z Tobą tę czy inną celę nie miało takiego wątpliwego szczęścia. Ironii niech dopełni fakt, że jesteś synem jednego z najbardziej zasłużonych funkcjonariuszy SWAT-u, szczycącego się chociażby ogromnymi zasługami w walkach z przestępczością zorganizowaną. I może jeszcze drugi - iż do Las Cruces w Acapulco trafiłeś za zbrodnię, jakiej definitywnie nie popełniłeś - w dodatku podczas wyjazdu do Meksyku z Twoją przepiękną małżonką, której jedyny napisany do Ciebie po uwięzieniu list okazał się być pozwem rozwodowym. Cóż. Czy warto byłoby dodać, że jesteś także byłym policjantem, z którym to raczej już nikt z tej właściwej strony prawa raczej nie będzie chciał współpracować? Starasz się tego nie roztrząsać, wszak nieco zhardziałeś, przebywając wśród największych wykolejeńców tego kawałka Stanów Zjednoczonych. Było nie stronić przez całe życie od kłopotów wszelakich, a może los złośliwy nie postanowiłby Cię zdeprawować. Na dolę lub niedolę, dawno już temu, obudziwszy się bez pamięci i zakajdankowany (oraz z twarzą zoperowaną plastycznie tak, iż wcale nie przypominała Twojej!), odkryłeś frapującą rzecz - na Twojej szyi zmaterializował się definitywnie uprzednio na niej nieobecny tatuaż, który w meksykańskim więzieniu uplasował Cię na choć trochę niemartwej pozycji, jako że klasyfikował Cię jako członka jednego z dwóch tam obecnych, walczących o wpływy ganków. I tak sobie żyłeś, nie wadząc prawie nikomu, pod osłoną nocy naprawiawszy silniki i części pojawiających się tam notorycznie, szemranych jachtów i innych pojazdów wodnych, jaką to profesję otrzymałeś kolejnym przypadkiem. Aż do momentu, kiedy ktoś postanowił zorganizować w więzieniu bunt, wyeksterminować połowę więźniów, a Ciebie… porwać i porzucić na wolności - niedalekiej w dodatku mieszczącego się w okolicy Fioletowego Zakątka, Twojego dawnego domu, nieczynnego kamieniołomu Bellwood Quarry.

„Po takich specjalnych namowach, w trakcie których mogło dojść do przypadkowego pobicia lub złamaniu mogła ulec któraś z kończyn, świeżo upieczony rekrut widział już same zalety wstąpienia w szeregi gangu.” (Też bym się skusiła! 😉)

Po siedmiu latach bytowania wśród „kopalnego gatunku ludzkiego, formy przejściowej między australopitekiem a człowiekiem neandertalskim” czujesz się, oględnie rzecz ujmując, nieco oszołomiony. Dookoła nie widzisz ani jednej żywej osoby, zaś Twoją tymczasową przystań stanowi nieznany Ci pojazd. Nie namyślając się długo, postanowisz nie zwlekać i nie sprawdzać, czy ktoś Cię jednak szuka i chce przywrócić kajdany. Zwiedziwszy najbliższą okolicę i zaliczywszy pierwszą przejażdżkę, w trakcie jakiej miałeś okazję obserwować, jak głowa stróża prawa, który nieopatrznie postanowił Cię zatrzymać, rozpryskuje się na karoserii niczym dojrzały arbuz pod wpływem celnego oka snajpera, żwawo ruszasz w trasę, jaka okaże się być dłuższa od planowanej. Droga po wspomnieniach i tropach pozostawionych przez nieżyjącego już ojca, który wcale nie był tak nieczułym draniem, na jakiego pozował, zawiedzie Cię wprost do największych możliwych zbrodni - meksykańskich oraz amerykańskich interesów na wielomilionową skalę - a jej milowe trasy poprowadzą przez liczne stany USA, spośród których każdy zaoferuje Ci inne niebezpieczeństwo. Wielokrotnie pomyślisz światle i jakże adekwatnie: „Co tu się, kurwa, wyrabia?!” - bo aż trudno uwierzyć będzie w to, iż na jednego człowieka przypaść może tak wiele tragicznych zbiegów okoliczności. Więcej niż setki tysięcy dolarów stracone przez kataklizm pogodowy, spotkanie z rzekomym pastorem o morderczych skłonnościach, przejęta po tacie kryminalna zagadka, jakiej rozwiązania się podjąłeś, z uwagi na setki zgonów zainteresowanych z pewnością obarczona klątwą, pościg za Tobą choć w istocie innym przestępcą poszukiwanym przez FBI… to tylko wierzchołek góry lodowej. Choć właściwiej byłoby stwierdzić, iż szczytu kamieniołomu lub też najdalszego punktu podziemi znacznej części Ameryki, w jakich rozgrywają się najciemniejsze z możliwych sprawy… Meksykańskie więzienie szybko zacznie Ci przypominać wytęsknione wakacje. Nazywasz się jednak Carter Williams i nigdy się nie poddajesz - wszak oczywistym jest, że wszystkie możliwe nieszczęścia przypadną w udziale właśnie Tobie.

„Niełatwo jest pogodzić się z myślą, że ktoś, kto był dla Ciebie całym światem i komu bezgranicznie ufałeś, mógł postąpić z Tobą aż tak bezdusznie.”

Sensacja, akcja, powieść drogi, gawędziarska historia dygresyjna, pechowe zdarzenia nawarstwiające się niczym w komedii, chwile zadumy rodem z moralitetów, stworzenie fikcyjnej fabuły na kanwie rzeczywistych wydarzeń, elementy kryminalne… Można stwierdzić, iż Bartłomiej Ludwisiak stworzył książkę holistyczną, bo za nią właśnie uważam ze wszech miar kapitalną opowieść pod tytułem „Bellwood Quarry” - w dodatku pozbawioną jakichkolwiek dziur fabularnych, błędów logicznych czy innych - nie dopatrzyłam się nawet ni literówki czy niepoprawnie postawionego przecinka. Sama narracja jest zaś z rodzaju tych, jakie określiłabym mianem podanych w najstaranniejszym, starym, dobrym amerykańskim stylu. Na domiar świetnego, jest pierwszoosobowa, co pozwala czytelnikowi stać się niemalże aktywnym uczestnikiem zdarzeń, które w barwny i nieprzewidywalny sposób stają się udziałem głównego bohatera. Darowana mu przez Autora osobowość sprawia zaś, iż nie da się nie kibicować mu na wyboistych ścieżkach, na jakie co rusz rzuca go, złośliwie chichocząc, Los. Wplątany od samego początku w sprawę, jaka przerosłaby szereg instytucji rozwiązujących największe afery kryminalne, nie traci determinacji ani poczucia humoru czy pogodzenia z aktualną rzeczywistością, niezmiennie zmierzając do założonego celu - przez co przypomina niezłomnego stróża prawa lub superbohatera, nie tracąc jednak nijak na prawdziwości, to nie typ nieśmiertelnika jak Wick. Nie stroni jednak także od gorzkich refleksji o straconych na docenienie bliskich szansach, choć równocześnie, mimo wszelkich plag, wciąż jest zdolny żartować. Chociażby, w trakcie sprawdzania spisu wypadków samochodowych z danego dnia, bawi czytelnika do łez historią: „starszej pani, dla odmiany całkowicie trzeźwej, która spieszyła z kotem do weterynarza i pędziła pod prąd na autostradzie stanowej numer 285, przekraczając niemal dwukrotnie dozwoloną na niej prędkość”, choć chwilę wcześniej smucił poetycko opisem wymarłego miasta duchów, jakie jeden z jego ostatnich mieszkańców wciąż widzi jako tętniące życiem. Świadczy to o niezwykłym talencie pisarskim, jakim dysponuje Ludwisiak Bezapelacyjnie najlepsza, najbardziej finezyjnie-fantazyjna książkowa podróż po Ameryce, jaką odbyłam - 10/10!

„To niebywałe, ile wspomnień potrafi zachować czasem ludzki umysł. Wspomnień, które powracając po wielu latach, pozwalają nam choć na moment cofnąć się do chwil, gdy pragnęliśmy, by na zawsze zatrzymał się czas.”

Łukasz Piper - Kryształowa wieża - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Mon, 08 Jun 2026 17:31:46 +0000

Kiedy Twoje życie straciło wszelki cel, popadłeś w odrętwienie. A teraz postanowiłeś nieodwołanie je zakończyć. Na szczęście sceptycznie podchodzisz do spraw związanych z wiarą, więc żadne hamulce moralne nie są w stanie odwieść Cię od tej decyzji. Zresztą, nawet mocna wiara w Opatrzność nie skłoniłaby Cię do dalszej egzystencji w sytuacji, gdy nie ma to najmniejszego sensu, a każdy dzień i każda godzina są czystą udręką. Teraz stoisz na barierce mostu i patrzysz w czarną otchłań, na której końcu czeka Cię spotkanie z rzeką, jaka pozwoli nareszcie zasnąć na zawsze i nie czuć ciągłego bólu rozrywającego serce. W ostatnich chwilach gorzko myślisz, że czterdzieści lat, które spędziłeś na tym świecie, zostało dotknięte takim tsunami nieszczęść, że żaden człowiek by sobie z tym nie poradził. Pierwsze miało miejsce, kiedy ledwie skończyłeś trzynaście lat. Ukochana mama zachorowała na glejaka i choć starałeś się nie przyjmować tego do wiadomości, wkrótce z rozpaczą patrzyłeś, jak kona w szpitalnym łóżku, ściskając z całych sił Twoją dłoń. Byłeś z nią bardzo związany, więc z chwilą jej śmierci runęło Twoje kruche i bezpieczne dziecięce uniwersum. Na domiar złego, ojciec nie poradził sobie ze stratą. Uciekł w alkohol, który - jak to zwykle bywa - prowokował gwałtowne zachowania. Utalentowany malarz, jakiego dzieła znajdowały licznych wielbicieli i zapełniały ściany domostwa, stał się zwykłym pijakiem. Rodzinną siedzibę zmienił w melinę, z której uciekałeś przy każdej okazji - nocowałeś u babci, która jednak wkrótce zmarła. W Twoje osiemnaste urodziny przekroczył wszelkie granice. Przy zgromadzonych gościach rozpętał karczemną awanturę, a gdy dotknięty do żywego zwróciłeś mu uwagę, rzucił się na Ciebie z pięściami.

„Niestety, czasem to, co akurat chcielibyśmy zapomnieć, wdziera się z całym impetem w najdalsze rejony pamięci i niepostrzeżenie powraca, nawiedzając znękanych (…) nawet we śnie.”

Wprawdzie szybko Was rozdzielono, ale od tego momentu postanowiłeś, że tata przestaje dla Ciebie istnieć. I dotrzymałeś słowa do dzisiaj. Przez kilka miesięcy tułałeś się po domach życzliwych przyjaciół, aż w końcu zdałeś maturę i wyjechałeś do innego miasta na studia. Na pierwszym roku literaturoznawstwa i lingwistyki poznałeś Matyldę - miłość swojego życia. Gdy przechodziłeś przez park, dostrzegłeś siedzącą na ławce piękną dziewczynę o przepastnych, brązowych oczach i długich, kasztanowych włosach. W zachwycie przypatrywałeś się jej dłuższy czas, aż w końcu zareagowała szerokim uśmiechem oraz zaproszeniem, abyś jej towarzyszył. Odtąd byliście nierozłączni, a Ty - choć ją bardzo kochałeś - nie miałeś śmiałości, aby to wyznać. Formalnie pozostawaliście więc przyjaciółmi. Do czasu jednego z balów studenckich. Wyglądała na nim tak zachwycająco, że nie mogłeś się powstrzymać przed obdarowaniem jej pocałunkiem a gdy go oddała, poczułeś się, jakbyś znalazł się w raju. Od tego momentu staliście się parą a Ty lewitowałeś w stanie ciągłego szczęścia, tak jakby los w końcu zlitował się nad Tobą i postanowił wynagrodzić Ci wszystkie dotychczasowe katastrofy. Wkrótce przyszedł na świat Franek - Wasz syn. Od samego początku czytałeś mu te same książki, z jakimi zapoznała Cię mama. Odnajdowałeś w tym wiele radości i łączność z dawnymi czasami, gdy sam byłeś chłopcem. Aż nadszedł dzień, w którym znowu dotknął Cię kataklizm, zadając najstraszniejszy cios, po którym już się nie podniosłeś. Tuż przed świętami Bożego Narodzenia postanowiłeś zostać dłużej na uczelni, gdyż jako adiunkt miałeś spore zaległości w sprawdzaniu studenckich prac. Gdy po zakończeniu pracy wracałeś do domu, w jego pobliżu dostrzegłeś błyski policyjnych lamp. Tknięty złym przeczuciem, poderwałeś się do biegu a zaraz potem Twoim oczom ukazał się roztrzaskany samochód Matyldy. Ciało syna właśnie zabierano do karawanu, zdążyłeś jedynie pożegnać się z jego umierającą matką, której ostanie słowa brzmiały nader dziwnie. Jednak wtedy, zrozpaczony, nie zwróciłeś na nie uwagi. Często wracały do Ciebie nocami, więc analizowałeś je bez ustanku, jednak do teraz nie masz pojęcia co mógł oznaczać zwrot: „Tom… idź naprzód… wieża… wejdź do niej…”. I już nigdy się tego nie dowiesz, gdyż właśnie skaczesz w otchłań a Ty fruniesz w ostatnią podróż, odzyskując wreszcie spokój ducha.

„(…) to właśnie wspomnienia nas budują, nawet te, które zdążyły już wyblaknąć w naszej pamięci. Tylko jak odróżnić w naszych wspomnieniach to, co było prawdą, od tego, co zostało podkoloryzowane przez emocje?”

Z chwilą uderzenia w taflę wody tracisz świadomość. Gdy ją odzyskujesz, czujesz, że płyniesz z nurtem rzeki, targany jej wirami. Twoje ciało jest bezwładne - nie możesz wykonać żadnego ruchu. Zamykasz oczy, by rozkoszować się wszechogarniająca inercją w oczekiwaniu na koniec świadomości. Nagle wszystko wokół Ciebie zaczyna wirować… i błyszczeć. Po chwili leżysz na miękkim piasku i słyszysz kojący szum morza. Zastanawiasz się, czy właśnie tak wygląda śmierć, której oczekiwałeś z utęsknieniem. Wątpliwości szybko rozwiewa rzeczywistość. Zmuszasz się do uniesienia powiek i dostrzegasz, że przed Tobą rozciąga się panorama jak z bajki: przepiękna plaża, lizana falami lazurowej wody. Zrywasz się na nogi i wbiegasz na pobliską wydmę, za którą krajobraz jest zupełnie inny. Zajmuje go ponury las, przyciągający Cię z wielką siłą. Zagłębiasz się w jego czeluści i rozglądasz z obawą w przeczuciu grożącego niebezpieczeństwa, które materializuje się w postaci widma z najgorszych horrorów. Przed Tobą staje zakapturzona postać z nieludzko bladym obliczem i oczami pozbawionymi źrenic. Zbliża się do Ciebie i grobowym głosem przeklina człowieczą istotę niezdolną do miłości, po czym wyciąga rękę i dotyka Twojej piersi, a Ty zemdlony upadasz na ziemię. Budzi Cię jedwabisty kobiecy głos, nalegający, abyś otworzył oczy. Gdy to czynisz, orientujesz się, że znajdujesz się w ciemnej grocie, otoczony przez czterech nieznajomych, którzy z wyraźną troską przyglądają się Twojemu obliczu. Ubrani są w dziwaczne, poszarpane stroje rodem z filmów post- apo, a każdy z nich dzierży broń w postaci łuku, miecza i sztyletu. Dowiadujesz się, że kobiety to Teresa i Katarzyna, a mężczyźni - Ignacy oraz Jan. Określają się jako Ocalali. Wyjaśniają, że uratowali Cię z rąk demona z Królestwa Mroku, który chciał wniknąć do Twojego serca, by zatruć je nienawiścią. Podobne istoty wiele lat temu rozpoczęły okrutną wojnę z ludźmi. Gdy życie zachowały tylko niedobitki tych pierwszych, Aion-El, stwórca zwany Wielkim Artystą, przepowiedział, że zjawisz się właśnie Ty i uratujesz uniwersum przed ostateczną zagładą. Jak się okazuje, znajdujesz się w Mer-Avelli - krainie, którą jesteś Ty sam a straszny las jest odbiciem Twoich uczuć. Musisz dotrzeć do Kryształowej Wieży, w której zamknął się dobrowolnie Aion-El, by dzielić nieszczęścia poddanych w oczekiwaniu na Twoje przybycie. Tylko Ty możesz wyzwolić Stwórcę, by mógł podjąć walkę z demonami. Cóż… Wieża obdaruje Cię przygodami, jakie nie mieszczą się w granicach ludzkiej wyobraźni oraz umożliwi dotarcie do głęboko ukrytego, własnego ja i pozwoli rozliczyć z ciągle niezasklepionymi ranami przeszłości.

„ Cierpienie jest ceną, którą płacimy za odkrywanie prawdy o sobie.”

„Kryształowa wieża” - książka o pięknym tytule, którą napisał Łukasz Piper - to powieść fantasy, która definitywnie spodoba się młodzieży, choć w mojej opinii ma szansę urzec również starszych miłośników gatunku. Głównym bohaterem historii jest czterdziestoletni Tomasz, złamany nieszczęściami, jakie przyniosło mu życie. Śmierć matki, pijaństwo ojca, wreszcie tragiczna śmierć syna i żony - całkowicie odebrały mu chęć egzystencji. Postanawia więc dokonać żywota i skacze z mostu do rzeki. Zbudziwszy się w magicznej krainie, lustrzanym odbiciu jego nastrojów, podejmuje walkę o ocalenie duszy od uczuć zniechęcenia i nienawiści do losu, rozpoczynając wędrówkę w głąb własnego ja we wnętrzu Kryształowej Wieży. Bardzo przypadła mi do gustu ceniona przeze mnie pierwszoosobowa narracja - prowadzona przez główną postać, której złożoność budzi uznanie. Tomasz jest bowiem człowiekiem o bogatym życiu wewnętrznym, skomplikowanej jaźni oraz sercu wypalonym tragediami. Pomimo tego wszystkiego, odnajduje siłę, by powrócić do życia, które przecież zabrało mu tak wiele i wciąż stara się roziskrzyć w sobie iskrę nadziei, którą - dzięki towarzyszom ratującym go z rąk demona - rozdmuchuje w ognisko umożliwiające dokonanie efektywnego rozrachunku z niełatwą przeszłością, a także swoimi bliskimi, nie wyłączając niesłusznie znienawidzonego ojca. Nie mam zastrzeżeń do warstwy językowej, zaś Autor wyraźnie kładzie nacisk na podkreślanie wartości „staroświeckich” i prawie zapomnianych pojęć: miłość, przyjaźń i rodzina. Przypomina też wagę rachunku sumienia. W efekcie powieść nie stanowi jeszcze jednej banalnej odsłony fantasy - z magią, dziwacznymi stworami, demonami i wieżą, ale staje się swoistym moralitetem, zmuszającym czytelnika do refleksji nad własnym życiem i dokonanymi wyborami. Ofiarowuję jej notę 8/10 i oceniam jako dobrą rozrywkę, jaka pozostawi odbiorcę z tą najbardziej ważką rozterką. Którą drogą zechcesz kroczyć, dlaczego i… co skrywa Twoja kryształowa wieża, odbiciem jakiej krainy powinna się stać?

„Niczym w albumie ze zdjęciami przeglądał w myślach wszystkie swoje wspomnienia - te dobre i te złe. W jego umyśle i sercu powróciło zdanie, które niegdyś bezlitośnie wwiercało się w niego: Życie to ból.”

KN Haner - Tajemnice, które nas niszczą - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Thu, 04 Jun 2026 22:03:58 +0000

W literackiej przeszłości miałam już wiele okazji, by poznać twórczość Katarzyny Haner - polskiej Pisarki, którą cenię za wszechstronność. Jej romanse mafijne niezmiennie porywały mnie dynamiką do wykreowanych światów, komedie romantyczne bawiły żartami sytuacyjnymi, zaś mniej lub bardziej gorące historie o miłości kradły z codzienności i przenosiły do rzeczywistości fikcyjnych bohaterów. Co może Cię zaskoczyć, pierwsze książki Autorki poddawałam ocenie jeszcze za czasów blogosfery - około dekady temu! Z tego powodu mam do jej prozy spory sentyment i z niegasnącym zainteresowaniem wypatruję kolejnych propozycji literackich spod jej pióra, które - co naturalne przy tak dużym doświadczeniu w tworzeniu narracji przeznaczonych głównie dla kobiet - cechuje się przyjemną lekkością oraz sporą płynnością. Muszę jednak nadmienić, iż „Tajemnice, które nas niszczą” (opublikowane przez uwielbiane przeze mnie Wydawnictwo Ale, które wciąż nie sprostało mojemu wyzwaniu, nie przyjąwszy pod skrzydła opowieści, która mi się nie spodoba 😉) w znacznym stopniu mnie zaskoczyły. Oprócz tytułowych sekretów z minionych lat, co to wciąż odkładają się na życiu wykreowanych przez Haner sylwetek długim cieniem, fabułę naznacza bowiem jeden z najpopularniejszych motywów, czyli od przyjaciół do kochanków. Przyznaję, że… z tak jego smutną, tęskną i naznaczoną trwożącymi tragediami odsłoną nie miałam chyba do czynienia - choć w żadnym wypadku nie jest to przywara. W świecie przesłodzonych romansów, które przedstawiają rozwój relacji pomiędzy dwójką najlepszych kumpli, jakich to ciągnie do siebie zazwyczaj jeszcze od czasów wspólnego dzieciństwa, jest to złożona i na swój sposób bardzo ożywcza odmiana. Tekst traktuje także o ważkich kwestiach - radzeniu sobie z winą, wadze niesłusznych oskarżeń, wykluczeniu ze społeczności niewielkiego miasta czy… niejakiego syndromu Mesjasza, który jest mi doskonale znany. Często bowiem zatraca się siebie, walcząc o wszystkich pozostałych. Nawet, jeżeli ci wcale na to nie zasługują…

„Dlaczego nie umieliśmy być wobec siebie szczerzy? Czego się baliśmy? Że się zranimy? A nawet jeśli, to czy to byłby koniec świata? Prawdziwa przyjaźń podobno wszystko przetrwa.”

Love i Hate, Hate i Love. Wydawać by się mogło, iż tak będzie zawsze - chociaż Ty naprawdę masz na imię Love, lecz Twój najlepszy przyjaciel, bez którego nie wyobrażasz sobie życia od dzieciństwa, to w istocie Brandon. Wspólny okres dojrzewania, pierwsze rowerowe przejażdżki, co to kończyły się zdartymi kolanami, bal na zakończenie szkoły średniej, nierozłączna paczka znajomych stojących przeciwko światu i wreszcie - plany na przyszłość. Mimo, że chłopak był od Ciebie starszy, zdecydował się podjąć pracę i poczekać, aż skończysz liceum, abyście wspólnie wyjechali do Bostonu, w którym tak wiele miało na Was czekać. Na Ciebie - studia dziennikarskie, na niego bardziej lukratywne zajęcia. Mieliście już nawet zarezerwowanych kilka apartamentów do obejrzenia, w jakich wynajęciu mieli początkowo pomóc finansowo Twoi rodzice, tak z Ciebie dumni, zawsze wspierający i wręcz przepadający za Twoją „drugą połówką” - bo mimo iż Brandon wcale nie był Twoim partnerem, mimowolnie od zawsze stanowiliście parę papużek nierozłączek. I wszystko to przepadło w jednej, nieprzewidywalnej i opłakanej w skutkach chwili. Ta ostatnia impreza zmieniła absolutnie wszystko. Ciebie naznaczyła traumą, której już nigdy nie usuniesz ze swojego życia, choć nauczyłaś się z nią żyć i zwalczyłaś każdego z tamtych demonów. Hate… trafił zaś do więzienia na osiem długich lat za zamordowanie człowieka. Młodego mężczyzny, którego znałaś. I choć wszyscy w Waszym miasteczku dorobili do tego niemające końca teorie spiskowe, Ty nigdy nie zaczęłaś uważać Brandona za potwora, gdyż zwyczajnie nim nie był. Nie wiesz dokładnie, co się wtedy wydarzyło, lecz mimo tego, gdy odprowadzałaś go po rozprawie sądowej do samych drzwi, wyrzekłaś znamienną obietnicę - że na niego zaczekasz. On zawsze przy Tobie był, zatem nie wyobrażałaś sobie, by Ciebie przy nim zabrakło. A jednak czas mijał i Wasza wymiana listów umarła… Ty zaś postanowiłaś ułożyć sobie rzeczywistość od nowa. Dziś pracujesz w redakcji czasopisma, masz nowych przyjaciół a do tego przychylającego Ci nieba narzeczonego - kardiochirurga dziecięcego. I jesteś szczęśliwa, a przynajmniej tak sądzisz. Tylko że Joel w rzeczywistości niewiele o Tobie wie. Na skutek tragedii Ty zaś musisz odwiedzić ponownie South Monroe, do jakiego… właśnie powrócił Brandon.

„Tak wyglądało nasze dorastanie. (…) pojawiał się zawsze wtedy, kiedy coś mnie przerastało. A ja nawet nie wiedziałam, że powoli uczę się go kochać w ciszy.”

Nie myślałaś o nim od długiego czasu, choć nie było tak, by kiedykolwiek opuścił Twoje serce. Spotkanie z dorosłym dziś mężczyzną powoduje jednak w Twoim życiu niemały wstrząs, bo już po pierwszej rozmowie czujesz… coś dziwnego. Jak gdybyście zatrzymali konwersację dosłownie chwilę temu i zaczęli toczyć ją zupełnie naturalnie od nowa. Czy można przestać kochać kogoś, w kim durzyło się niemalże całe życie, pytasz się dziś przestraszona? Jako że owszem, to była najpiękniejsza z przyjaźni, choć Ty w pewnym czasie zaczęłaś snuć mrzonki o tym, by Brandon zauważył, że przestał być dla Ciebie „tylko” kolegą. Zanim odważyłaś się na jakiś krok, doznałaś ogromnych krzywd, a od wyklętego Hate’a oddzieliła Cię więzienna krata. Co masz zrobić teraz, gdy stoi przed Tobą i z nadzieją w oczach, jak gdyby odzyskał cenny mu skarb, pyta, jak potoczyło się Twoje życie i czy może w nim znowu zagościć? Jak mu powiedzieć, że mieszkasz teraz z bogatym narzeczonym, któremu obce jest pojęcie chaosu, definiującego całą, przypominającą mieszankę żywiołów, osobę Brandona? Czy jesteś gotowa na to, aby odbudować Waszą relację - oczywiście na, z założenia, czysto przyjacielskim poziomie? Rozterki odbierają Ci całą radość życia, podobnie jak wydarzenia, z powodu których musiałaś wrócić do rodzinnego miasta. A Hate… po prostu cierpliwie trwa, jest obok i niezauważalnie na powrót staje się podporą, jaka pozwala Ci funkcjonować w nowej, bolesnej codzienności. Twierdzi, że nie ma żadnych oczekiwań, choć widzisz, jak bardzo cieszy go odzyskanie „siostry” po tym, jak spędził w więziennych realiach samotności tak wiele lat. Mimowolnie poddajesz także w wątpliwość swój związek z Joelem, w jakim od pewnego czasu mężczyzna jest właściwie nieobecny. Ciągłe dyżury w szpitalu i wyjazdy przekładają się na to, że w Waszym mieszkaniu bywa raczej rzadkim lokatorem. W przeciwieństwie do tego, który w… każdej Twojej rzeczywistości być może jest Ci przeznaczony w gwiazdach. Czyż bowiem „hate” istnieje bez „love” a „love” bez „hate”?

„W mojej głowie w sekundę zaczęły powstawać różne scenariusze. Zastanawiałam się, co zrobiłam źle. Czy to moja wina? Za każdym razem, gdy coś szło inaczej, niż zakładałam, obwiniałam siebie. Szukałam winy w swoim zachowaniu, w przeszłości. Ani razu nie pomyślałam, że to z kimś innym mogło być coś nie tak. Zawsze przejmowałam całą winę, niezależnie od sytuacji. Czy to w pracy, czy w domu. I wiecznie przepraszałam.”

Oprócz tego, że Kasia Haner swoją powieścią obyczajową z odcieniami romansu oraz thrillera pod tytułem „Tajemnice, które nas niszczą” zabrała czytelników w nostalgiczną podróż po przyjaźni dwóch noszących blizny bohaterów, zagwarantowała odbiorcom również nielichą ilość tematów do rozmyślań. W moim wypadku przede wszystkim powiązanych z tematyką powyższego oraz poniższego cytatu, które to wręcz zatrzymują na chwilę w miejscu wszystkich tych, którzy starali się zbyt mocno, zawsze obarczali winą siebie niezależnie od okoliczności i sytuacji czy doceniali osoby, jakie to wcale na to nie zasługiwały. Śmiem postawić tezę, iż to najbardziej poważna i dojrzała książka w bogatym dorobku Pisarki. Momentami wręcz dramatyczna, smutna - jednak dzięki wyważonej narracji, w żadnym razie nie przytłaczająca. Bardzo mi się to połączenie podoba, choć mam niewielkie zastrzeżenie do nierówności fabuły. W głowie dzielę ją na trzy części, spośród których środkowa jest nieco zbyt mało dynamiczna względem pozostałych - prywatnie zapewne odrobinę bym ją skróciła. Warstwie językowej nie mam z kolei nic do zarzucenia - jak to u Autorki, jest lekka, przystaje do treści, zaś dialogi pomiędzy postaciami wypadają bardzo naturalnie, dzięki czemu całą narrację można poznać w trakcie jednego wieczoru. Z uwagi na zakończenie jestem natomiast ciekawa, czy opowieść zyska ciąg dalszy - sądzę, iż powinna, choć nie jest to do końca oczywiste. „Tajemnice…” opatruję notą 7/10 z przechyłem w kierunku ósemki i rekomenduję wszystkim kobietom oraz nastolatkom powyżej piętnastego roku życia, a przy tym każdemu, kto… chciałby przestać się czuć niezawinioną ofiarą. Sytuacji, przeszłości, absolutu codzienności.

„(…) nie pozwól, żeby Twoje życie osobiste robiło z Ciebie kogoś mniejszego. Cichszego. Przepraszającego za cudze emocje i kajającego się przed ludźmi, dla których nie jesteś tak ważna, jak Ci się wydaje.”

Iwona Sowińska - Rzeźbiarz z Maryland - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Thu, 04 Jun 2026 00:05:14 +0000

Niektóre marzenia umierają. Są jednak również takie, które wracają po latach i przybierają postać książki - zupełnie tak jak w wypadku DEBIUTU Iwony Sowińskiej - opowieści kontrowersyjnej, lecz wyczuwalnie złożonej z mrzonek snutych pod osłoną nocy. Oto historia, jaka udowadnia, iż fascynacje bynajmniej nie muszą odchodzić w zapomnienie - jeśli tylko, zmyślnymi słowy, da się im szansę zaistnieć. Nie spośród tych, które czyta się tylko śledząc wzrokiem linijki tekstu; nie nawet taka, którą poznaje się wyciągniętymi z pamięci wyrazami. W mojej ocenie tę narrację odczuwa się i poznaje miejscem, jakie uchodzi za znacznie bardziej niebezpieczne niż oczy oraz wspomnienia - tym, gdzie to przez lata odkładały się niespełnione tęsknoty, młodzieńcze zachwyty, wstydliwe fantazje i wszystkie te zdania, których z różnych powodów nikomu się nie opowiedziało. Myślę, iż „Rzeźbiarz z Maryland” nawet nie do końca jest powieścią - przyrównałabym go do nader osobliwego seansu spirytystycznego, który mógłby zostać odprawiony nad swego rodzaju popkulturowym wspomnieniem. Najtrafniej: to długi, gorączkowy monolog wyobraźni, jaka pewnego dnia postanowiła przestać przepraszać za własne marzenia. Dlaczego właściwie należałoby to czynić? Od pierwszych stron lektury miałam wrażenie, jakbym nie tyle otwierała książkę, ile uchylała drzwi do prywatnego muzeum obsesji. Takiego, w którym eksponaty nie stoją za szybą sztuczności - miast tego żyją własnym życiem, zaś stare filmy drżą, poruszone ofiarowanym tchnieniem. Kasety VHS szeleszczą niczym jesienne liście. Zapamiętane przed laty twarze wychodzą z ekranów odbiorników telewizyjnych i siadają z czytającym przy stole. Granica między rzeczywistością a fantazją rozmywa się powoli, niemal niezauważalnie. I w pewnym momencie odbiorca przestaje pytać, co wydarzyło się naprawdę, jako że istotniejszym staje się to, co rozegrało się w sercu bohaterki. A tam od dawna trwał osobny wszechświat. Liminalny, znajdujący się na granicy dwóch jaźni i rzeczywistości. Opowiem Ci o nim, wyjątkowo w oryginalnej, stosownej do treści powieści formie.

Porzuciwszy na chwilę ulotną latarnię twórcy „historii o historiach” w mej skromnej postaci, tym razem sięgnę po lupę interpretatora - „Rzeźbiarz z Maryland” nie jest bowiem książką, w której można li streścić wydarzenia albo w jakiej bohaterem mogę uczynić Ciebie, własnego czytelnika, jak to najczęściej próbuję. To raczej opowieść, która zostanie z odbiorcą na dłużej - pod postacią symboli czy niepokojących skojarzeń, której dedykuję, stosownie z jej tekstem, eksperymentalną, zbaczającą z mojej sztandarowej ścieżki formę; coś na kształt eseju literackiego czy analizy obsesji, pamięci i fantazji, wykreowanej przez zwichrowaną wyobraźnię recenzenta.

Niniejszym zaanonsowane czynię, zapowiedzianemu zaglądam za zdobną kotarę.

Za namalowaną własnoręcznie przez Autorkę (kreatywność zasługuje na uznanie) okładką, podczas początku tej szalonej, prozatorskiej podróży, szybko napotkasz głównego bohatera. Jego imię i nazwisko, Daniel Stern, z pewnością wydadzą Ci się znane… Możesz się jednak nielicho pomylić. W tej opowieści jawi się on bowiem jako coś więcej, aniżeli człowiek. Pod pewnymi względami nie jest nawet do końca literacką sylwetką - przypomina figurę wyjętą z prywatnej mitologii, funkcjonującą bardziej jako symbol i nośnik znaczeń, niż realistycznie sportretowanego człowieka. Może raczej relikwię dzieciństwa albo ducha dawnego, niemającego ni początku, ni końca zachwytu, który przez lata obrastał kolejnymi warstwami dopowiedzeń, niczym cenny pomnik porosły mchem. Im dłużej śledzi się historię, tym silniejsze ma się poczucie, iż może Autorka wcale nie pisze o konkretnym aktorze czy żadnej z odgrywanych przez niego ról. Przedstawia natomiast sam mechanizm eskalującej fascynacji, ten niezwykły proces, podczas którego człowiek zaczyna wielbić i kochać niekoniecznie osobę, a własne wyobrażenie o niej; nie ciało, a otoczkę opowieści, którą wokół niej stworzył i wciąż tworzy niestrudzenie. Choć i powłoka zewnętrzna oraz jej, wydawałoby się, nieskończone możliwości, okazują się dla fabuły Iwony Sowińskiej warunkiem sine qua non, przy czym czuję się w obowiązku nadmienić, iż ilość zbliżeń, tudzież scen, jakie można by określić mianem tańców uniesień dwóch zbłąkanych dusz, jest w książce bardzo dużo - przez co jest ona dedykowana wyłącznie (!) pełnoletnim czytelnikom, dla których tematy tabu nie istnieją, zaś pruderyjność jest pojęciem abstrakcyjnym. Tekst Autorki nie stroni również od przekleństw oraz dosadności, jednak kwestię tę poruszę w stosowniejszej części recenzji - nie jest to bowiem przywara, mająca na celu zszokowanie czytelnika, zabieg ów ma uzasadnienie.

„To dlatego w myślach nazywała go Czarodziejem.”

Za szczególnie interesujący uznać należy wplecenie w treść rzadkiego motywu dybuka - można go odczytywać nie tylko jako element fantastyczny czy komiczny, lecz przede wszystkim jako metaforę pamięci odmawiającej odejścia. W tradycji żydowskiej rzeczony dybuk jest duchem przywiązanym do świata żywych przez niedokończone sprawy, niespełnione pragnienia lub emocje silniejsze od śmierci (czyż to nie jest piękne?). W tej perspektywie jego obecność nabiera znaczenia niemalże symbolicznego. Przestaje być zjawą, a zaczyna funkcjonować jako ucieleśnienie wszystkiego, co bohaterowie przez lata nosili w sobie niczym żar ukryty pod zaśniedziałą warstwą codzienności. Miast nawiedzać dom, dybuk nawiedza w książce Sowińskiej… pamięć. Jeszcze oryginalniej prezentuje się kwestia wieku postaci, choć warto zauważyć, że znacząca różnica pomiędzy obiema wiąże się właśnie z pojęciem dybuka. I tak oto, na poziomie dosłownym uczestników relacji dzielą całe dekady doświadczeń oraz wspomnień. Pisarka jednak bardzo konsekwentnie podważa biologiczne pojmowanie czasu. Daniel funkcjonuje raczej jako figura jaźni niźli człowiek podlegający zwykłym prawom starzenia. W rezultacie „age gap” przestaje pełnić funkcję realistycznego problemu społecznego, a zaczyna przedstawiać konflikt pomiędzy przemijaniem i pamięcią. Jedna strona relacji reprezentuje teraźniejszość, druga staje się żywym artefaktem przeszłości, swoistym reliktem, zachowanym przez świadomość i kulturę - czymś więcej niż zwykłą odbitką „kiedyś”. Spotkanie obu przypomina więc nie tyle romans dwóch osób, co… dialog dwóch epok. Być może właśnie dlatego książka często sprawia wrażenie snu, w którym czas utracił linearną strukturę. Młodość i starość nie stoją naprzeciw siebie - bezustannie krążą wokół siebie niczym planety związane wspólną orbitą fascynacji. Poza tym, w mojej ocenie, ogromna różnica wieku zostaje wpisana w mechanizm tak zwanego fandomu. Przedmiot obsesji niemal zawsze jest starszy od aktualnego doświadczenia. Należy do przeszłości, do innych czasów, do dawnego świata. Wszak w pewnym sensie każdy fan prowadzi dialog z kimś nieobecnym, może nawet obrazem zachowanym w czasie czy ikoną, co to zatrzymała się w konkretnym momencie historii. Autorka „Rzeźbiarza z Maryland” wykorzystuje ten mechanizm niezwykle świadomie - pokazuje, iż największe odległości między ludźmi nie zawsze są mierzalne latami, jako że niekiedy liczy się je siłą wyobraźni. W ten sposób powstaje cenna przestrzeń liminalna, czyli zawieszona pomiędzy snem a rzeczywistością, dzieciństwem a dorosłością, wspomnieniem a teraźniejszością, byciem a kreacją. To właśnie w takich miejscach rodzą się prywatne mity, których nie sposób zmierzyć logiką ani kalendarzem.

„Głupi głupotą, taką, że chciałoby się go przytulić.”

Urzec a na pewno zaskoczyć może jednak odbiorcę także coś innego. Książka Iwony Sowińskiej nijak nie boi się śmieszności. W świecie literatury śmiertelnie poważnej, wręcz przejęto-nadętej manią własnej wielkości, „Rzeźbiarz z Maryland” z wręcz rozbrajającą szczerością… pozwala sobie być dziwnym. Czasami wręcz absurdalnym, często bezczelnym, nierzadko groteskowym aż po same granice dobrego smaku. Postawię jednak tezę, iż właśnie dzięki temu pozostaje niebezpiecznie ludzkim. Co więcej, humorystyczna groteska erotyczna staje się w tym wypadku jednym z najciekawszych narzędzi interpretacyjnych. Nijak nie stanowi dodatku, tak zwanego „pieprzu” ni żadnej z „przypraw”. Pisarka w sposób śmiały i udany czyni z niej solidny fundament całej konstrukcji. Wszelkie sceny ars armandi zostają niemalże całkowicie ogołocone z romantycznych dekoracji. Miast tego Autorka wrzuca je w sam środek rozszalałego karnawału, rozumianego nie tyle jako zabawa, co przestrzeń, w której porządek świata zostaje chwilowo całkowicie odwrócony, zaś wzniosłość… miesza się z komizmem. I tak oto śmiech wiruje w tanie z pożądaniem, cielesne rozrywki pod ramię chwytają czułość, zaś - jak to często bywa - fantazja nieustannie próbuje nie potknąć się o rzeczywistość. I nie, sceny dla dorosłych czytelników nie chcą ich uwieść. Ich zadaniem jest nieznające wstydu i zahamowań obnażenie natury ludzkich marzeń. To właśnie one mają wyeksponować ich przesadę, pokazać niezgrabność, unaocznić teatralność czy wzruszającą naiwność. Podczas lektury momentami toczyło mnie wręcz wrażenie, iż czytam współczesną odmianę literatury menippejskiej, czyli takiej, która świadomie miesza filozofię z błazeństwem, powagę z absurdem, zaś sprawy „wysokie” z tymi najbardziej przyziemnymi - tekst Iwony Sowińskiej w pewny siebie sposób koreluje wzniosłe z nieważnym, intymne z na wskroś rubasznym i światłe z komicznym. W jednej chwili bohaterowie prowadzą rozmowy przypominające akademicką debatę, lecz już w następnej uczestniczą w sytuacjach tak absurdalnych, że można jedynie śmiać się z niedowierzaniem. Uważam, iż to niezwykle ryzykowna strategia. Bardzo łatwo byłoby bowiem przekroczyć labilną granicę pomiędzy groteską a zwyczajnym chaosem. Autorce udaje się jednak utrzymać tę konstrukcję w ryzach - właśnie dlatego, że pod warstwą humoru nieustannie pulsuje autentyczne uczucie…

„On tak pięknie, tak »epicko« pokazywał emocje! (…) Widzowie cierpieli, cierpieli, cierpieli razem z nim.”

Bo ostatecznie jest to książka o samotności. Nie mam bynajmniej na myśli tej dramatycznej, literacko efektownej samotności, którą przedstawia się w poezji, a raczej tę znacznie bardziej codzienną. Tę, co to przez lata gromadzi się w człowieku warstwą po warstwie. Znajdującą ciepłe schronienie w filmach, książkach, piosenkach i wspomnieniach. Taką, jaka buduje własne królestwa z fragmentów cudzych historii (któż ich nie zna i w nich nie bytuje?). Właśnie dlatego proza Sowińskiej wydaje mi się momentami zaskakująco smutna - nawet wtedy, gdy jest zabawna. Warstwa językowa recenzowanej powieści przypomina mi natomiast rozrastający się ogród - dziki i nieuporządkowany, ale pełen ścieżek prowadzących donikąd i nagłych olśnień ukrytych za kolejnym zakrętem. Brak w niej minimalistycznej dyscypliny czy podporządkowania jednej dominancie stylistycznej, to jest jednej wyraźnie dominującej cesze języka. Mnogo w treści za to pełnych barokowego przepychu skojarzeń oraz erudycyjnych dygresji, a więc licznych odniesień do kultury, historii, literatury i sztuki, popkulturowych labiryntów oraz zdań, które rozgałęziają się niczym korzenie starych drzew… albo korytarze (kiedyś) mojego Ermitaża. To pozostający w zależności z humanistyczną wszechstronnością Autorki styl niepokorny, jaki definitywnie nie zamierza próbować się nikomu przypodobać. Jestem przekonana o tym, iż docenią go miłośnicy finezjo-fantazji, jacy lubują się raczej w nieoczywistych treściach, którym daleko do sztampowych oraz wszyscy, którzy „nieznośną lekkość bytu” wolą spędzić w propozycjach literackich jakoby z tajemniczej, innej planety. O nieznanej powierzchni, może jeszcze nawet nieodkrytej. Albo takiej, jaką, schowaną najgłębiej, Ty sam także w sobie nosisz?

„Nie ma żadnych dowodów, że którykolwiek z przedstawionych tu Amerykanów był prawdziwą osobą, potraktujmy to zatem jako sen…”

Im dłużej myślałam o tej historii, tym częściej wracało do mnie jedno skojarzenie. „Rzeźbiarz z Maryland” przypomina opuszczone kino, do którego ktoś wraca po trzydziestu latach. (Aż przypomniał mi się fragment kochanego wiersza, mniej więcej: W starym kinie nikt już niczego nie wyświetla, a wytarte fotele noszą ślady dawnych ciał. Powiedz… nawet, jeśli wszystko zniknie - wciąż tak samo będziesz trzymał mnie za rękę?) Na wiekowym ekranie nadal migają obrazy z dzieciństwa. Z przeszłości. Pokryte kurzem fotele, powietrze o woni starego drewna i filmowej taśmy - wydawać by się mogło, iż przecież wszystko to już minęło. A jednak, gdy uruchomisz projektor, dzieje się magia i dawne ponownie zaczyna oddychać… Moim zdaniem powieść ta czyni dokładnie to - uruchamia projektor pamięci. Udowadnia, iż człowiek nigdy nie przestaje być sumą swoich zachwytów. Czas nie zabija zaś marzeń, najwyżej przykrywa je kolejnymi warstwami codzienności. Pod nimi z kolei wciąż istnieją młodzieńcze fascynacje, pierwsze filmowe miłości, niepoważne fantazje i wszystkie te światy, które miały zniknąć wraz z dorosłością. Nie uczyniły tego - i życzyć by sobie należało, by tak nie stało się nigdy. Po zamknięciu tej książki, zamiast pamiętać konkretne sceny, wspomina się zaś nastrój - lekko szalony, dziwny i melancholijny, zupełnie jak jeden z moich porannych snów, w których próżno odróżnić jawę od wyobrażeń. Pamięta się także wrażenie - jak po rozmowie prowadzonej z kimś, kto być może nigdy nie istniał dokładnie w takiej formie, w jakiej przez lata nosiło się w sercu jego obraz. Może właśnie dlatego „Rzeźbiarz z Maryland” to coś więcej niż literacka ciekawostka, jako że stanowi raczej opowieść o nieznającej pojęcia czasu pamięci, nieuznającej granic wyobraźni oraz procesie mitologizacji - nadawania zwykłym ludziom i wydarzeniom cech tak legendarnych, iż te aż zaczynają funkcjonować bardziej jako symbole niż realne osoby. Sądzę, że to także gawęda o marzeniach, które nawet po wielu dekadach potrafią powrócić z siłą sztormu i unieść ze sobą cały kurz dawnych lat, zapach starych nagrań oraz to jedno, najcichsze pytanie, przed którym… drżysz: co by było, gdybyś choć raz pozwolił fantazjom wyjść z ukrycia? Jako innowatorskie novum na scenie literatury polskiej, pozostawiam książkę Iwony Sowińskiej bez oceny punktowej - zwyczajnie warto poddać się ciekawości i po nią sięgnąć, wszak drugiej takiej treści definitywnie nawet we wszechstronnie zwichrowanym świecie kochanków prozy i poezji z najjaśniejszą świecą nie da się odnaleźć.

„Zgroza, w jakich pozycjach, z jak wyuzdaną prostotą umysłowi udaje się zapłodnić umysł!”

Magdalena Stępień - Kinnari. W gąszczu Tajlandii i Kambodży - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Wed, 03 Jun 2026 00:49:13 +0000

Tajlandia zawsze wabiła Cię bogactwem kolorów, imponującymi zabytkami z okresu dawnej świetności kraju, wspaniałą, egzotyczną przyrodą oraz fascynującymi mieszkańcami. Z pierwszego wyjazdu do tego kraju, poza związanymi z tym wspomnieniami, przywiozłaś coś jeszcze - wakacyjną miłość. W Twoim przypadku brzmi to nieco obrazoburczo, jesteś bowiem formalnie mężatką, jednak z Twoją drugą połówką od dawna nic Cię nie łączy - poza córką, wspólnymi kontem, domem i samochodem. Mieszkacie razem, ale tak naprawdę jesteście dla siebie całkowicie obcymi ludźmi. W październiku 2016 roku, po kolejnym kryzysie w związku, postanowiłaś zadbać również o siebie - porzuciłaś właśnie pisany doktorat, wzięłaś urlop w szpitalu i wyjechałaś do państwa Khmerów. Poznałaś tam pochodzącego z Niemiec Daniela, z którym przeżyłaś szalony romans w tropikalnej scenerii. Nigdy czegoś podobnego nie doznałaś a do Polski wróciłaś z mocnym postanowieniem, że więcej nie pozwolisz, aby Twoje życie układali inni. Los szybko zweryfikował Twoje oczekiwania. Wprawdzie na niwie zawodowej osiągnęłaś wiele sukcesów - zdobyłaś tytuł naukowy oraz otworzyłaś z koleżanką gabinet medycyny estetycznej, ale na najważniejszej, osobistej poniosłaś sromotną porażkę. Nic w tym zakresie się nie zmieniło - masz ponad czterdzieści lat i do teraz dzielisz dni z człowiekiem, za którym nawet nie przepadasz, gdyż wygoda i obawa przed rozwodem oraz wiążącymi się z nim perturbacjami skutecznie powstrzymała Cię przed podjęciem, wydawałoby się, oczywistych kroków. Co gorsza, z biegiem czasu straciłaś też kontakt z ukochanym mężczyzną. Początkowo pisaliście do siebie, dzwoniliście oraz wymienialiście się zdjęciami. Planowaliście również, że przyjedzie do Polski, gdy już odejdziesz od męża, ale nic z tego nie wyszło.

„Gdy teraz (…) zamykała oczy, widziała (…) zaskakująco wyraźnie, jakby czas nie miał znaczenia. (…) Widziała go, ale jednocześnie nie mogła zobaczyć. Nie tutaj, nie teraz.”

Podświadomie czujesz, że to Twoja wina - gdybyś miała w sobie więcej determinacji oraz dotrzymała składanych obietnic, wszystko potoczyłoby się inaczej i obecnie być może byłabyś w szczęśliwym stadle. Jak zwykle całe Twoje nadzieje obróciły się w pył i to wskutek własnej niekonsekwencji. Partner w końcu zamilkł i wyjechał z Niemiec, a Ty nawet nie masz pojęcia gdzie. A dziś znowu przemierzasz ulice Bangkoku, doskonale znane Ci z dawnych lat. Tym razem pełnisz oficjalnie funkcję „niańki” nieco ponad dwudziestoletniej siostry Martyny, która całkowicie zaskakuje Cię zachowaniem. Niedawno rozstała się z chłopakiem i popadła w rodzaj odrętwienia, które przecież znasz. Pełna współczucia, ustaliłaś z mamą, że zabierzesz ją na szaloną eskapadę, aby choć trochę zapomniała o troskach. Wybór pada na Tajlandię, ale podróż od samego początku przebiega pod złym znakiem. Lecisz najpierw do Chin, ponieważ od zawsze pragnęłaś zwiedzić odcinek sławnego Muru. W tym samym czasie Martyna wyrusza do kraju przeznaczenia i czeka aż się w nim pojawisz. Twoja wycieczka nieco się przedłuża, co skutkuje niezdążeniem na samolot. W efekcie zaliczasz dobowe opóźnienie, a gdy wreszcie z ulgą wkraczasz do wspólnego apartamentu, zastajesz młodszą siostrę w niedwuznacznej sytuacji z miejscowym chłopakiem. Jesteś w szoku i wybiegasz bez słowa, trzaskając wymownie drzwiami. Wzburzenie gna Cię przed siebie, ale po ochłonięciu zaczynasz zdawać sobie sprawę, że zachowałaś się jak kretynka. W końcu to dorosła kobieta i ma prawo robić, co jej się żywnie podoba. Niewesołe rozmyślania przerywa Ci męski głos proszący o podładowanie telefonu dzierżonym w Twojej dłoni powerbankiem. Gdy podnosisz wzrok, kamieniejesz ze zdumienia. Okazuje się, że to Daniel. Choć początkowo Cię nie poznaje, gdy siadacie w kawiarni, by wypić kawę, w końcu zaczyna łączyć wątki. Jak zwykle jego pewność siebie i zimna krew dają o sobie znać - prowadzi z Tobą rozmowę, jakbyście widzieli się całkiem niedawno. Jak się okazuje, po Waszym ostatecznym rozstaniu wyjechał do Tajlandii wraz ze swoją siostrą Sophie i zadomowił się tu na dobre. Wyraźnie Cię podrywa, a Ty bijesz się z myślami czy ponownie pozwolić mu na coś więcej niż zwykła przyjaźń. Jak to zwykle bywa, los udowodni Ci, że od przeszłości nie da się uciec, tak jak nie da się oszukać zbolałego serca. Podróż do Syjamu okaże się dla Ciebie swoistym katharsis, dzięki któremu przewartościujesz życie i ogląd świata oraz podejmiesz walkę o ocalenie samej siebie.

„Czuła w środku napięcie, bo patrzył na nią tak, jak patrzy się na kogoś, kogo nigdy wcześniej się nie widziało. Jakby tamten Bangkok nigdy się nie wydarzył.”

Zgodziłaś się na wyprawę do Tajlandii, nie chcąc zawieść oczekiwań starszej siostry i mamy. Wiesz, że zafundowały Ci ją z litości, ponieważ rozstałaś się z chłopakiem i popadłaś w depresję. Przestałaś wychodzić z domu - cały czas spędzałaś na oglądaniu beznadziejnych seriali i opychaniu się chipsami oraz tłustymi potrawami. W końcu bliscy postanowili wydobyć Cię z dołka i oto siedzisz w hotelu w sercu Bangkoku i czekasz aż Łucja powróci z Chin. Okazuje się, że nie zdążyła na samolot i pojawi się dobę później. Po spędzeniu paru godzin na dachu z basenem, gorączkowo zastanawiasz się, co zrobić z wolnym czasem. Postanawiasz udać się na spacer, a potem wstąpić do jakiejś knajpki na obiad. Gdy w tej ostatniej zmagasz się z pałeczkami, podchodzi do Ciebie dziewczyna i zaprasza do stolika, przy którym siedzi paru młodych ludzi. Jeden z nich, Tony pochodzi z samego Bangkoku. Od razu zwraca Twoją uwagę zachowaniem i subtelną, azjatycką urodą. Ty także wpadasz mu w oko - nawiązuje z Tobą rozmowę i uczy, jak jeść przy pomocy tradycyjnych tajskich „sztućców”. Wypijacie też kilka drinków. Potem wszyscy idziecie na Khao San Road, jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w mieście. Natychmiast otacza Was tłum, pełen ekspresyjnych autochtonów i turystów a całość przenika intensywny zapach różnorakich przypraw. Co krok natykacie się na uliczne punkty gastronomiczne, wypełnione miejscowymi przysmakami. Jednym z nich są pieczone skorpiony, na które początkowo patrzysz z obrzydzeniem. Jednak obecność Tony’ego oraz krążący w żyłach alkohol robią swoje. Rozluźniona, sięgasz po nietypową potrawę i zdumiona stwierdzasz, że jest pyszna. Azjata patrzy na Ciebie z uznaniem a Ty czujesz, że pozbyłaś się z serca żalu za dawnym związkiem, który tak długo trzymał je w okowach. Postanawiasz na nowo posmakować życia, bez trosk i ograniczeń. Choć nie masz tego w zwyczaju, zapraszasz chłopaka do swojego pokoju. Rano budzisz się u jego boku pełna wstydu z powodu niecodziennego wybryku. Gdy jecie zamówione do apartamentu śniadanie, wpada do niego Twoja siostra. Na chwilę zamienia się w słup soli, po czym wybiega, trzaskając drzwiami. Z jednej strony czujesz się zmieszana, z drugiej zła, w końcu jesteś już dorosłą kobietą, a ona z własnej winy spóźniła się całą dobę. To jednak dopiero początek intrygujących, tropikalnych przygód…

Najnowszą propozycję literacką Magdaleny Stępień pod tytułem „Kinnari. W gąszczu Tajlandii i Kambodży” bez wątpienia można określić jako oryginalną - zarówno pod kątem samej formy, jak i wyrazu. To bowiem udane skrzyżowanie nader gawędziarsko napisanego przewodnika turystycznego z historią obyczajową. Autorka udanie wplata w opowieść o mocno pokręconych losach bohaterów pasjonujące opisy dotyczące historii, przyrody, zabytków, obyczajów, struktur i stosunków społecznych Tajlandii oraz Kambodży. Zaciekawiony czytelnik dowie się więc całkiem wiele o kraju Khmerów, w którym de facto istnieją trzy płcie: męska, żeńska i transseksualna, jaka otoczona jest szczególną estymą, jako przynależąca osobom o wielkiej wrażliwości. Odwiedzi też najważniejsze miejsca, w jakich powinien zjawić się turysta, który chce zapoznać się z pięknem i specyfiką Indochin, często zupełnie nieoczywistymi. Skosztuje specyficznych potraw, przesiąkniętych do granic możliwości lokalnymi przyprawami, a także zapozna z wierzeniami i tradycjami, które często mogą wprawić w prawdziwe osłupienie. Pisarka nie stroni przy tym od poruszania trudnych tematów - eksploruje chociażby zagadnienia związane z powszechną prostytucją, zwłaszcza nieletnich, która jest napędzana pieniędzmi zachodnich obrzydliwców. Przedstawia także procesy zmiany płci, występy drag-queen a nawet powszechnie dostępne, erotyczne masaże i przybytki z pokazami umiejętności seksualnych. Opisuje również temat totalitarnych, monarchicznych władz kraju, za których krytykę stosuje się drakońskie kary. Wystarczy wspomnieć o przewodniku wycieczek, skazanym na sześćdziesiąt lat więzienia za uczynienie sześciu wpisów na Facebooku, w jakich poddawał w wątpliwość ustrój państwa czy robotniku aresztowanym za sarkastyczne uwagi na temat psa władcy. Nie brak jednak także elementów humorystycznych i ciekawostek, których nie odnajdzie się w na ogół nudnych przewodnikach. Nić przewodnią narracji stanowi zaś podróż do Indochin dwóch sióstr: czterdziestoparoletniej Łucji oraz dwudziestoparoletniej Martyny. Pierwsza, zdominowana przez zaborczą matkę, tkwi w nieszczęśliwym małżeństwie, ciągle wzdychając skrycie do Daniela - wakacyjnej miłości, którą poznała podczas pierwszej podróży do Syjamu. Pomimo mocnych postanowień, po powrocie do kraju, nie ma odwagi zerwać z dotychczasową egzystencją, z każdym dniem poddając się coraz większej zgryzocie. Otrzymuje kolejną szansę od losu, gdy w Bangkoku spotyka przypadkiem dawnego ukochanego. Czy będzie umiała z niej skorzystać i naprawić swoje życie? Druga krewna, zrozpaczona po rozstaniu z chłopakiem, w tropikach odnajduje sens egzystencji, zaprzyjaźniając się z Sophie - siostrą Daniela oraz zakochując w miejscowym chłopaku. Narracja prowadzona jest z punktu widzenia obu naczelnych postaci oraz Daniela i Sophie, choć oczywiście dominują te pierwsze. Żadnemu z bohaterów nie można niczego zarzucić - pozostają wielowymiarowi a przy tym wiarygodni z psychologicznego punktu widzenia. Zastrzeżeń nie mam także do płynnej warstwy językowej, w której urzekło mnie częste „przymrużanie oka”. Dodatkowy plus za znajdujące się w książce, liczne, kolorowe wklejki ze zdjęciami opisywanych budowli, krajobrazów czy autochtonów. 8/10 - zwyczajnie świetna rozrywka, która dostarcza masę przydatnej wiedzy o Indochinach i urzekająco rozprawia o sercowych i życiowych rozterkach „człowieków”. Odbycie tej literackiej podróży mogę zdecydowanie polecić. A piszę to z perspektywy kogoś, kto kocha wyprawy przeżywane tylko dzięki prozie i… zwichrowanej jaźni. Chyba, że te prawdziwe byłyby na Syberię… 😉

Jaga Tuliszka - Jak nie teraz, to kiedy? - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Tue, 02 Jun 2026 17:19:56 +0000

Życiowa - i może z tego powodu tak przepiękna. Albo dlatego, że złożona z wartości oraz udowadniająca, iż w każdym drzemie dobro. Nawet, jeżeli głęboko skryte i uśpione, jeśli się postarać - wciąż można je odnaleźć. Kiedy pisałam rekomendację na skrzydełko okładki pierwszej książki, którą z pełnych powabu zdań wykreowała Jaga Tuliszka, Autorka władająca niezwykłą lekkością pióra, nie spodziewałam się, iż później wielokrotnie będę wracała do jej opowieści. Jest w niej jednak coś na tyle magicznego, iż nawet wiele dni po lekturze odbiorca chce ponownie przeżyć ten czy inny fragment, zanurzywszy się w zwykłej-niezwykłej prozie debiutującej Pisarki. Pozornie można by ją określić literaturą obyczajową, lecz czytelnik w postaci kochanka niewtórnej jakości przyporządkuje ją z wielu względów do tej pięknej. Wydarzenia fabularne mogłyby zaś stać się udziałem każdego, przez co jestem zdania, iż to jedna z tych treści, które przypadną do gustu niemalże wszystkim. W mojej ocenie „Jak nie teraz, to kiedy?” to podróż przez życie - rodziny głównej bohaterki i znanych przez nią, nader barwnych kobiet - ale też ta, jakiej i Ty mogłeś kiedyś doświadczyć. Narracja o radzeniu sobie ze stratą, traumą oraz wyrzutami sumienia, które to często zatruwają rzeczywistość - także wówczas, gdy daleko im do słusznych. O walce z prywatnymi demonami, spośród których najgorsze bywają niezapowiedziane ataki paniki, dławiące jaźń i teraźniejszość. I jeszcze o byciu tym odtrącanym, w mniemaniu krzywdzącego rodzica, gorszym dzieckiem, jakie stara się pozbyć owej roli przez całe dorosłe trwanie. Choć nie są to radosne motywy, „pierwszy raz” Tuliszki uśmiecha, jako że nad wszystkie wymienione wysuwają się jeszcze inne, z których płynące wnioski radują i stają się swoistym światłem nadziei w obecnej, tak często pozbawionej go codzienności. Tekst za energiczną okładką udowadnia bowiem, iż relacje i familia wciąż pozostają najwyższą wartością, miłość względem dzieci jest niepowtarzalna, wiara w Boga przynosi ukojenie, małżeństwo jest opoką… a szlachetność nadal tkwi w ludziach. Czarujący wzór.

„Każda z nich była inna, każda niosła swój wyjątkowy bagaż doświadczeń. Powoli je przed sobą otwierały. Bez względu na to, co się tam kryło, po chwili stawało się wspólną własnością. Może nie na zawsze, może wyposażone tylko na moment, ale cenne (…).”

Kąt ciasny ale własny - Twój salon fryzjerski to miejsce magicznych spotkań. Choć osiedlowy, jakością usług ani obsługą w niczym nie przypomina tych, które zatrzymały się w minionym stuleciu. Każdy z Twoich klientów jest zaopiekowany a Ty podczas wszystkich następnych wizyt tej czy innej osoby z zaangażowaniem uczestniczysz w małych wycinkach życia, jakimi inni decydują się z Tobą podzielić. Jesteś uważnym słuchaczem a do tego człowiekiem, jakich próżno szukać w dzisiejszym świecie. Pełna ciepła, miłości, empatii i wiary w to, iż w ludziach musi tkwić pierwiastek dobra - okazujesz się być doskonałym powiernikiem. I czasem, tylko czasem pozwalasz sobie na chwilę zmęczonego zwątpienia, kiedy zamykasz lokal po całym dniu pracy na nogach i doradzaniu w dramatach postronnych. Bywa bowiem, że ledwo udaje Ci się zdążyć odebrać zbliżonych wiekiem synów z przedszkola, zakupy nie zrobią się przecież same a niewielka kawalerka, którą zajmujecie od lat, odmawia tego, by samoistnie się posprzątać czy wyczarować gotowe posiłki. Jeszcze do niedawna ledwo wiązaliście koniec z końcem, choć przecież klientki Cię uwielbiają a i Twój mąż nie narzeka na ilość zleceń. Michał zajmuje się akustyką oraz nagłośnieniem, co niestety jednak skutkuje tym, iż często nie ma go w domu. Wyjazdy nocne, weekendowe, czasem festiwale - ów całokształt sprawia, że jest w mieszkaniu raczej duchem niż nawet częstym gościem. Tęsknisz do niego nieustannie, wszak właściwie mijacie się w progu. Bywają gorsze chwile - a Ty niekiedy czujesz się jak samotna matka, ale mimo tego kochasz go nad życie i nie mogłabyś sobie wyobrazić lepszego zaślubionego ani ojca dla Piotra i Leona. Tylko żeby jeszcze ten wartościowy mężczyzna miał okazję więcej być, częściej trwać, nigdy nie zniknąć… Przytłoczona pracą, jakiej nikt z Tobą nie dzieli, nie smucisz się jednak, nie topisz w narzekaniach i nigdy nie poddajesz. Swoje już przetrwaliście i wierzysz głęboko, iż pewnego dnia Twoja piękna rodzina zyska zasłużony spokój.

„Każdy ma swoje historie i swój ból. Prawdziwe rany. To do nas należy decyzja, czy powiemy sobie: może jest takie dobro, którego ja nie widzę? Wtedy ocalę siebie, swoje serce (…)."

Niewiele chwil pozostaje Ci na rozmyślania, ale zdarza Ci się pocieszać, że przecież Twoje małe tragedie są niczym w obliczu innych. Odwiedza Cię chociażby pewna Anielica - wiekowa Pani Maria, której stukanie laską i pełne słyszalnego uśmiechu „Mira!”, jakim wita Cię już od progu, zawsze wprawiają Cię w dobry nastrój. Ta kobieta o niezwykłym, wielkim sercu jest żywym przykładem na to, iż dane dobro, pomnożone, niekiedy jednak powraca. Doświadczona przez niepowetowaną stratę w młodości, oddała życie pomocy mężczyznom w ośrodku dla trudnej młodzieży. Jak pokazuje teraźniejszość, trudno zliczyć wdzięczne jej osoby, jakie dziś są jej najwierniejszymi towarzyszami. Życia niełatwego, jako że Mąż od kilkudziesięciu lat znęca się nad nią psychicznie, mimo własnej ułomności. Co wprawia każdorazowo wprawia Cię w zdumienie, kobieta opiekuje się nim bez słowa skargi, dotrzymując przysięgi złożonej przez Bogiem… Marzysz o innym, pełnym uczuć życiu dla tego Anioła w ludzkiej skórze, choć ten z pogodą ducha wypełnia los, co można li podziwiać. Cieszysz się jednak, iż ktoś tak skrajnie dobry został Twoją klientką i przyjaciółką, dzięki czemu masz motywację, by zwalczyć strachy własnej przeszłości. A ta nie była kolorowa… Choć Arturro, poprzedni szef salonu, poznał się na Twoim fryzjerskim talencie i pokazał magię zawodu kolorysty, nadal zdarza się, że dopadają Cię odbierające oddech ataki paniki. Trudno się temu dziwić, iż to najgorsze kiedyś wciąż do Ciebie wraca, skoro teściowa do dzisiaj obwinia Cię za niezawinione i odmawia jakichkolwiek spotkań. To trudna sytuacja, bo przecież nie zabronisz kontaktów dzieci z babcią czy mężowi z matką. Chciałabyś jednak, by Wasza familia, i tak przecież niepełna, pewnego dnia na powrót się zjednoczyła. I wciąż tęsknisz za teściem o szczerozłotym sercu. Na szczęście masz jeszcze zawsze pomocną przyjaciółkę Kasie oraz - od niedawna - karmisz się energią nowej znajomej imieniem Klara - żywiołowi w ludzkiej skórze. Jak to wszystko posklejać… Masz świadomość, iż żaden czas nie jest dany na wieczność, nawet najbardziej ważne z relacji oraz znajomości przeminą a oczyszczające emocje na powrót zabarwią się szarością, jeśli nie zadba się o to, by niekiedy zaśnieżyć obraz czułością i wartościami. Jeśli nie teraz, to nigdy. Jak nie teraz, to kiedy? Chwila już trwa - ucieka.

„(…) to najbardziej niezwykła osoba, jaką poznała. Niby już staruszka, ale o wszystkim pamiętała, była wyrozumiała i cierpliwa. Nie miała w sobie ani odrobiny egoizmu. I ta siła, z jaką szła przez życie - zadziwiająca i inspirująca.”

Z dużą dozą pewności stwierdzam, iż „Jak nie teraz, to kiedy?” to jeden z najcieplejszych, najsilniej wartościowych i przy tym najlepiej napisanych debiutów, jakie miałam okazję przeczytać w ostatnich latach (!). Od urzekającej lekkością, poetyckiej warstwy językowej, przez złożonych z wielkich traum i równie ogromnych radości, cennych sercami bohaterów, aż po fabułę, jaka w żadnym razie nie jest przesłodzona, a zabiera odbiorcę w rzeczywistość uśmiechów, wzruszeń i poruszeń - to powieść, której nie brakuje absolutnie niczego. Jaga Tuliszka zdecydowała się także wykorzystać wiele motywów codzienności, której - jak się okazuje - wcale nie trzeba ubarwiać, by okazała się porywająca. Żałoba po tragicznym wydarzeniu, odbudowa życia oraz pewności siebie, walka o lepsze jutro dla swojej rodziny, próba pojednania z bliskimi, poszukiwanie wiary i zmieniających spojrzenie na świat relacji, nieskończona miłość rodzicielska, blaski i cienie małżeństwa, wreszcie - otwarcie na innych, postronnych, mających własne opowieści czy niespodziewana przyjaźń z doświadczoną przez tak wiele aspektów życia panią Marią, jawiącą się niczym ktoś o białych, pierzastych skrzydłach, co to na chwilę zstąpił z niebios… Wszystko to urzeka, a nie jest to komplet złożonych tematów, z jakich Pisarka splotła piękną narrację. Co intrygujące, główna bohaterka, Mira wykonuje tę samą profesję co Autorka - o czym byłam przekonana od pierwszych stron lektury, jako że pełen feerii barw świat salonu fryzjerskiego, miejsca magicznych rozmów i spotkań, został odmalowany z nęcącym pietyzmem. Opatruję to dodatkowym plusem jako samozwańczy kolorysta po kursach, co to każdy kolor musiał mieć na własnej głowie a w pielęgnacji lubuje się do dziś! Mira to postać taka jak wszyscy, jak Ty, jak lubiąca zimno i jesień ja. A także taka, która chce udowodnić, że mimo trudności można być wzorem. Sympatii do ludzi, miłości do męża, wyrozumiałości dla dzieci. Bo może tylko dążący do krystaliczności spotykają w życiu własne Marie - Anioły, które są im dane na wieczność? Warto sprawdzić. 10/10

„To nie pochodzenie sprawiło, że jestem silna. To trudności, a nawet nie, bo trudności omal mnie nie zniszczyły. Silna jestem dzięki podjętej walce. (…) Nie zawsze byłam taka jak teraz. To, co widzisz, to efekt długiej pracy. (…) ostatecznie to ja musiałam zrobić pierwszy krok.”

Paweł M. Arent - Medalion - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Thu, 28 May 2026 23:29:16 +0000

„Medalion” to DEBIUT, jaki można by określić mianem finezyjnie-fantazyjnego. Przede wszystkim dlatego, iż Paweł M. Arent zdecydował się na cokolwiek ryzykowny wybór gatunku czy raczej podgatunku literackiego, czyli high fantasy. Najczęściej z założenia: akcja osadzona we w pełni alternatywnym, fikcyjnym świecie, jaki rządzi się własnymi prawami magii czy fizyki, złożona mitologia, wręcz epicki rozmach czy obecność nieludzkich ras - to najważniejsze z wyznaczników, pozwolę sobie zarysować, choć specjaliści w tej materii z pewnością dodaliby o wiele więcej cech charakterystycznych. Nie na tym jednak koniec - ponieważ początkowo fabuła przystaje do low fantasy (okoliczności zbliżone do rzeczywistych). Nieźle! Moim zdaniem pierwsza propozycja Pisarza nie jest jednak li książką traktującą o żywiołach i uwikłanych w przepowiednie wybrańcach. To bowiem także narracja o postaciach, które zostały wrzucone w rzeczywistość, jaka okazuje się ich przerastać, na skutek czego pożądana przez wielu magia nie lśni nęcącym blaskiem niczym piękna błyskotka, a raczej ciąży zupełnie jak stary, rodowy grzech. Autor zdecydował się zaś na wykreowanie rzeczywistości, jakiej kształt przypomina mi sen śniony w malignie: pełen jakoby pradawnych nazw i niepokojących symboli, nasączony proroctwami, co to są zapisane językiem przywodzącym na myśl treści rytuałów. Choć sama historia na początku wymaga od odbiorcy dużej dozy skupienia (niniejszym pozdrawiam własne siedem osobowości, i skrajne ADHD imieniem NM - narwany multitasking), jeśli pozwoli się przenieść do innej krainy, szybko poczuje się wciągnięty… - tak to sobie wyobrażam - w pusty wagon, pędzący wprost do lasu wonnego od deszczu, w którym nasłuchuje się kroków kogoś lub czegoś, czego wcale nie powinno w nim być. Ta książka pachnie dla mnie bowiem burzą - i to nie taką metaforyczną. Może słowa stron skropione są starym borem i smakują rdzą kolejowych torów. Albo są ciężkie niczym wiszące nad bohaterami niebo, które próbuje zapowiedzieć katastrofę… Ciszę przed wybuchem, utkaną z niezaprzeczalnego przeczucia.

„Wszystko, co go otaczało, stanowiło bezmiar kosmosu, pustki i samotności. Nie odczuwał jednak zimna. Spojrzał przed siebie i zobaczył sunącą w jego kierunku wysoką postać, ubraną w srebrne szaty i dzierżącą laskę.”

Gdy w dniu dwudziestych trzecich urodzin otrzymałaś od babci starodawny medalion, nie miałaś pojęcia, jak wielkim ciężarem zostałaś obciążona. Staruszka powiedziała tylko, że to największy dar, jaki może dostać człowiek - jednak zanim zdołała udzielić dalszych wyjaśnień, zapadła w śpiączkę i wkrótce zmarła. Od chwili, gdy przedmiot zawisł na Twojej szyi, wokół zaczęły się dziać dziwne rzeczy. Kiedy zmieniał się Twój nastrój i popadałaś w rozdrażnienie lub gniew, znajdujące się w pobliżu przedmioty ulegały stopieniu lub ogarniały je płomienie. (PIROMANIAK WE MNIE LUBI TO!) Szybko zrozumiałaś, że zjawiska te ściśle łączą się z artefaktem. Z biegiem czasu nauczyłaś się nieco nad tym panować i całą siłą woli powstrzymywać przed wpadaniem w irytację, choć nie zawsze jest to możliwe. Co gorsza, biżuteria stała się przyczyną Twoich niepowodzeń w szukaniu pracy. Przed rozmową kwalifikacyjną zawsze nader się stresujesz, co przekłada się na imponujące fajerwerki w siedzibach potencjalnych szefów, jacy w takiej sytuacji szybko tracą zainteresowanie Twoją ofertą... czemu trudno się zresztą dziwić. 😉. W efekcie, pomimo ukończenia studiów lingwistycznych ze znakomitą lokatą i wielu propozycji zatrudnienia, do dzisiaj pozostajesz osobą bezrobotną. Właśnie wracasz z kolejnego spotkania - wyznaczonego przez firmę telekomunikacyjną z drugiego końca Polski. Jak zwykle nic z tego nie wyszło, gdyż w chwili prezentowania przez Ciebie umiejętności… woda we wszystkich dystrybutorach i automatach do kawy zagotowała się błyskawicznie, rozprysnęła, gdzie tylko mogła i finalnie poparzyła wszystkich członków zarządu. Ups. Oczywiście posiedzenie zostało natychmiast przerwane i grzecznie, acz stanowczo, podziękowano Ci za fatygę. Siedzisz więc w pociągu i bijesz się z niewesołymi myślami, obracając w palcach medalion, który przecież miał być przyczyną radości, a stał się swego rodzaju przekleństwem.

„Nastał ranek. Wszystkie pomieszczenia w zamku jaśniały bielą pod wpływem słońca, które zaglądało w okna Pałacu. Kolory rzeźb i obrazów ożywały pod wpływem świetlnych promieni, a te rozchodziły się jednostajnie między wszystkimi komnatami.”

Nikt by nie podejrzewał, jaką moc ten przedmiot w sobie kryje. Jest piękny - ma kształt srebrnego, regularnego trójkąta, na którym tańczą czerwone refleksy. Zawieszony na łańcuszku, spoczywa niewinnie na Twojej piersi, choć już niejednokrotnie miałaś ogromną ochotę zdjąć go i zamknąć w jakiejś przepastnej szufladzie. Ale przecież nie możesz się w ten sposób pozbyć podarunku od babci, przekazanego na łożu śmierci, więc nadal Ci towarzyszy, nieodmiennie ściągając masę kłopotów. Z posępnych rozważań wyrywa Cię nowy pasażer, jaki wchodzi do przedziału i siada naprzeciw Ciebie. Nie możesz dostrzec jego oczu, gdyż założył ciemne okulary, jednak podświadomie czujesz jego wzrok. Zmieszana, wybywasz na korytarz, by zaczerpnąć nieco świeżego powietrza przy otwartym oknie. Gdy wracasz, nieznajomego już nie ma - wraz z nim zniknęła też Twoja kurtka. Przez chwilę złościsz się na swoją niefrasobliwość, po czym postanawiasz zgłosić kradzież kierownikowi pojazdu. Nagle na Twojej drodze staje mężczyzna z przedziału, teraz z odkrytym obliczem, wzbudzającym przerażenie. Jest poorane bliznami i naznaczone tatuażami ciemnych symboli. Ale najgorsze są źrenice - z czarnymi białkami i takimiż tęczówkami, zdają się przewiercać Cię na wylot. Stajesz jak posąg. Gdy wyciąga w Twoim kierunku ramię, w panice korzystasz ze swojej mocy, więc rękaw jego płaszcza zajmuje się płomieniem. Zaskoczony prześladowca odskakuje w tył a obcy kobiecy głos w Twojej głowie nakazuje Ci niezwłoczną ucieczkę. Zgadzasz się z nim, ale facet nie zamierza odpuścić i pędzi za Tobą. Pozostaje Ci jedno - odwracasz się i wysyłasz w jego kierunku kulę ognia. Po chwili od napastnika oddziela Cię ściana płomieni a pociąg zaczyna hamować wśród przeraźliwych dźwięków alarmu przeciwpożarowego. Biegniesz dalej i wpadasz na pędzącego w przeciwną stronę chłopaka. Gdy pomaga Ci się podnieść, zauważasz na jego piersi naszyjnik taki jak Twój. Po chwili oprawca Was zauważa, jednak trafiony kolejnym pociskiem - znika. Za nim materializują się jednak trzy identyczne postaci. Zrezygnowana, bez miejsca do dalszej eskapady, patrzysz tylko, jak przybyli się zbliżają i wyciągają ramiona w Waszym kierunku. I właśnie w tym momencie niedawno spotkany chłopak zrywa się na nogi i… staje się coś, czego zupełnie się nie spodziewałaś. Gdy wyprostowany wyciąga przed siebie dłonie, cała woda pochodząca ze zraszaczy i zalegająca na podłodze skupia się wokół jego sylwetki, tworząc coś w rodzaju tarczy, zaś po ścianach zaczynają się rozchodzić kryształki lodu. Niewiele się namyślając, kreujesz dodatkowo ścianę ognia i pod taką osłoną oddzielającą Was od napastników wydostajecie się z wagonu przez szybę, którą rozbijasz gaśnicą. Zmierzacie w stronę lasu i wkrótce zapadacie się w jego zbawczą gęstwinę, gubiąc prześladowców. Dopiero wtedy macie okazję poznać się bliżej. Jak się okazuje, chłopak o imieniu Piotr jest jednym z czterech Powierników, którym medaliony dają ściśle określoną moc panowania nad wybranym żywiołem. Twój - nad Ogniem, jego - nad Wodą, zaś pozostałe dwa - nad Powietrzem oraz Ziemią. Dotychczasowi właściciele przekazują Medaliony starannie wybranym następcom na krótko przed własną śmiercią. Co ciekawe, ta następuje po kilkuset latach żywota, gdyż talizmany chronią przed chorobami i procesami starzenia, lecz tylko do pewnego momentu. Piotr otrzymał swój od ojca - posiada go zaledwie od pół roku. Informuje Cię też, że byty, które zaatakowały Was w pociągu, to Nerruny - niewolnicy kierowani przez Nieśmiertelnych, którzy biegle władają Magią i chcą zdobyć wszystkie z Medalionów, by zapanować nad żywiołami ziemskimi. Interesującą konwersację przerywają Wam dobiegające z pobliskiej polany odgłosy zaciętej walki. Zrywacie się na nogi i biegniecie w ich kierunku, włączając w ciężkie starcie z Nerrunami, które osaczyły nieznanych Wam chłopaka i dziewczynę. Wspólnymi siłami odpieracie wrogów a uratowani zdradzają Wam, że stanowią drugą parę Powierników: ona - Powietrza, zaś on - Ziemi. Ustaliwszy, iż będziecie trzymać się razem, podejmujecie wędrówkę do Międzywymiaru - świata powstałemu dzięki Magii, jaki istnieje poza ludzkim uniwersum. Odnajdziesz tam ślady prawdziwego pochodzenia i podejmiesz się wojny o ocalenie wszystkiego, co kochasz. Jakie są wyroki Twojego przeznaczenia?

„Kto by pomyślał, że jej życie nabierze takiego tempa (…) Wszystko, co słyszała o Magii, okazało się prawdą. Chociaż wmawiali jej, że to nie ma sensu, że Magia nie istnieje - stało się faktem i jej codziennością.”

Och na Magię - ileż tu się działo… należałoby podsumować „Medalion”, którego złożony świat wykreował Paweł M. Arent. Sądzę, iż największą siłą tej historii jest jej klimat, jako że Autor zmyślnie zbudował rzeczywistość, która wydaje się być znacznie starsza od wszystkiego, co znane. Przepowiednie zapisane językiem Nieśmiertelnych, co mi się podobało, czytane na głos, nie wybrzmiewają jak dekoracyjny element fabularny, a raczej coś, czego nie należy czytać młodszym po zapadnięciu zmroku. 😉 Szorstkie, dziwne, momentami niezrozumiałe - noszą ciężar autentycznego mitu. Co zaś okazuje się intelektualnym wyzwaniem, treść nie tłumaczy wszystkiego na samym początku. Fakty odsłaniają się warstwami wraz z kolejnymi wydarzeniami, stającymi się udziałem bohaterów, dzięki czemu czytelnik ma wrażenie, jakby zanurzał się coraz głębiej w toń i dopiero na samym dnie odkrył, iż coś oddycha tam od bardzo dawna. Bohaterom daleko zaś do papierowych, przy czym szczególnie urzeka Izabela, której relacja z ogniem przywodzi na myśl raczej walkę z własnymi lękami miast magicznej przygody. Wrażenie robi także cały świat przedstawiony - Powiernicy, Herre, Nerruny, Nieśmiertelni, dawne wojny, Rada, przepowiednie i ciągłe poczucie istnienia czegoś „ponad” tworzą konstrukcję przypominającą stare wielopiętrowe pałace Petersburga: im dalej idziesz, tym więcej ukrytych drzwi znajdujesz. Widać, że Pisarz wymyślił rozbudowaną mitologię uniwersum i momentami celowo pozwala czytelnikowi się w niej zgubić. Równocześnie za minus poczytuję fakt, iż chwilami ilość nazw własnych, informacji i pojęć potrafi przytłoczyć, szczególnie na początku. Niektóre dialogi mogłyby być bardziej naturalne, a tempo bywa nierówne - raz historia płynie spokojnie, niemal melancholijnie, by za moment rzucić odbiorcę w środek chaosu. Niemniej to oryginalna opowieść o dziedziczeniu - tak Medalionów, jak i konsekwencji cudzych decyzji, którą opatruję notą 7/10 i polecam fanom złożonego fantasy. PS Dodatkowy plus za fakt, iż Arent nie uczynił z Medalionu pięknego artefaktu spełniającego życzenia. Ta Magia jest kapryśna i niebezpieczna a niesiona przez nią pomoc… pozostawia po sobie ślady spalenizny.

„Jedno jest pewne. Serce nie wie, jak panować nad Magią. Albo specjalnie tego jeszcze nie robi. Jest bardzo… pokojowe w stosunku do tych, którzy chcą je ochraniać. Co będzie dalej, czas pokaże. (…) Kolejna podróż właśnie się rozpoczęła.”

Miłosz Wołk - Łaniewski - Miejmy to za sobą - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Thu, 28 May 2026 00:37:46 +0000

Książka, której treść zaserwowana jest czytelnikowi nie standardową prozą, a rozmową jakoby żywcem wziętą z komunikatora internetowego - w dodatku w nietypowym formacie A4, o stronach podzielonych na połowy? Każdorazowo, gdy sądzę, iż w literackim świecie wiekowego i doświadczonego wyjadacza niewiele może już zaskoczyć, pojawia się novum, które udowadnia, iż się myliłam. Ja zaś bynajmniej nie mam nic przeciwko, wszakże podobne niespodzianki wciąż mają moc rozjaśniającą mroczne i chmurne oblicze. Miłosz Wołk-Łaniewski to zupełnie nowe nazwisko na scenie rodzimej twórczości, na jakiej jego posiadacz postanowił zagościć z unikatowym DEBIUTEM. Najszczerszej przyznawszy, choć w zwichrowanej głowie walczę średnio z milionem szalonych pomysłów na minutę, nie wystąpił w niej jeszcze taki, by zamiast tradycyjnym tekstem, przedstawić odbiorcy historię za pomocą okraszonych rzadkimi wtrętami narratora zdjęć i wiadomości, które wymieniają między sobą dwie osoby, jakie zetknęły się ze sobą w Internecie za sprawą zrządzenia losu, zupełnego przypadku czy trudnych do przewidzenia meandrów przeznaczenia. Zadanie trudne do wykonania a do tego na wskroś innowatorska forma! Szczęśliwie nie posiadam większości archiwum własnych maili, Messengera czy popularnego onegdaj Gadu-Gadu, jako że jestem przekonana o tym, iż Autor zainspirowałby mnie na tyle, aby przekształcić część spośród nich w książkę - choć musiałabym najpierw sprawdzić, czy w zakładach bardzo zamkniętych można korzystać z Sieci. 😉 Tekst Pisarza uważam za nader ciekawy eksperyment twórczy. Choć byłam do niego nieco sceptycznie nastawiona, szybko udało mi się wciągnąć w tę nieszablonową treść. Poznając opowieść, jaka wydarzyła się naprawdę, o czym widnieje informacja na okładce, w tego rodzaju wariacji, czytający czuje się niczym… uczestnik reality show lub wynajęty detektyw czy też osoba, która przypadkowo znalazła w dowolnej sytuacji odblokowany telefon komórkowy lub laptop, na jakim widnieje otwarte okno obszernej, intrygującej, toczonej przez dłuższy czas konwersacji. Zdarzało się. 😉

Książkę znajdziesz pod linkiem: [KLIK].

„<Miejmy to za sobą> w jej ustach nie znaczyło - pobieżnie, byle jak. Znaczyło - nie traćmy czasu na pozory. Odpowiedziałem więc bez ozdób, nazywając to, co usłyszałem. Powiedziałem o barwie. O stabilności. O tym, że takiej rozmowy szuka się długo, a trafia rzadko. Już po pierwszej wymianie zdań coś się w nas zgrało - rytm oddechu, prędkość myśli, gotowość do kropek, a nie trzy kropki.”

Jedno powiadomienie, które może odmienić całe przyszłe życie. Błąd systemu, tymczasowe prace nad działaniem serwisu lub algorytmem… albo to sam diabeł właśnie wykonał ruch, którym złączył Twoją ścieżkę z drogą Mary. Choć mieszkasz w Warszawie, jaką uważasz za najznamienitsze i najbardziej kulturalne miasto Polski, właśnie cząstka Twojej osobowości dotarła do pięknej Gdyni. I tak oto kobieta, o jakiej istnieniu nie miałeś do tej pory żadnego pojęcia, otrzymała alert o wiadomości, w której prosisz ją o udzielenie szkolenia. Zapewne nie byłoby w tym nic dziwnego, jako że w korporacji, w której pracuje i święci triumfy, realizuje różne ambitne działania - gdyby nie to, że… niczego takiego nie kliknąłeś. Jak zwać to inaczej, jeśli nie przeznaczeniem i to nawet, jeżeli nie daje mu się wcale wiary? Początkowo Mara, którą zdążyłeś już prześwietlić w Internecie, przesyła Ci wiadomości w dość oschłym, wręcz wyniosłym stylu, co po dokonanym researchu uznajesz za przystające do osoby pełniącej jej profesję. Silisz się nawet na kilka mało sympatycznych żartów na ten temat, krytykując niewolniczą pracę dla ogromnych przedsiębiorstw, czym raczej nie udaje Ci się zaskarbić jej względów. Tak się jednak jakoś plecie, iż od słowa do słowa, które to przekształcają się w rozliczne zdania, konwersujecie ze sobą każdego wieczoru. Jesteś człowiekiem nocy, a więc to właśnie po północy bytujesz w Sieci, podobnie zresztą jak niewiasta, z którą wydajesz się mieć wiele wspólnego - toteż już wkrótce macie nawet „własną godzinę”, o jakiej codziennie jedno z Was odzywa się do tego drugiego. Choć pierwsza tradycja wiosny nie czyni, z pewnością jest świetnym zaczątkiem obiecującej znajomości. Tylko że Ty masz ciemne sprawki, o których kobieta nie ma pojęcia, a ona jakoś nie kwapi się, by zaprosić Cię do Gdyni…

„Istnieją też dusze. Zbłąkane, przeciągane przez życie jak nici przez palce czasu. Dusze, które potrafią rozminąć się o lata, o miasta, o całe epoki - a mimo to wracają. Rozpoznają się. (…) Czasem w innym życiu (…). Jakby coś większego uparło się, że pewne połączenia mają się wydarzyć, niezależnie od tego, ile razy świat będzie próbował je zgubić.”

Rzekłby ktoś, iż oszalałeś, skoro coraz częściej zdarza Ci się myśleć, że to dokładnie ta pani, na jaką czekałeś i której pojawienie, przeznaczonej, prorokował Ci nawet niegdyś ukochany dziadek. Dwie dusze, wydające się poznać znacznie wcześniej, może nawet nie w tym życiu czy epoce. Wszystko zaczyna potwierdzać niewyjaśnialne - że coś takiego istnieje naprawdę, a nie jest li wymysłem romantycznych filmów czy książkowych narracji, coraz bardziej jesteś skłonny w to uwierzyć. Już wkrótce opowiadasz jej o przodkach czy swoim synu z poprzedniego związku a do Waszej konwersacji wkradają się bardziej osobiste akcenty. W końcu rozmawiacie także głosowo, zamiast standardowo wymieniać wiadomości tekstowe i wtedy jest tak… jak gdyby wszechświat przestał istnieć, bo oto planowane kilka minut przekształca się w godziny bezczasu. Naturalnie zdarzają się także spięcia, małe kłótnie czy różnice zdań - lecz w jakiej znajomości ich nie ma? Liczysz na to, że już wkrótce będziecie mieli okazję poznać się osobiście i przekonać czy „w realu” także nadajecie na tak zbliżonych i splatających się w jedną falach. Zanim to jednak nastąpi, decydujesz się raz na zawsze rozliczyć z bardzo mroczną działalnością, jakiej trwanie może zagrażać ewentualnemu przyszłemu związkowi… Choć na razie nie zamierzasz nijak klasyfikować tego, co rozwija się między Marą a Tobą. Aby nie zapeszyć, choć może trafniej będzie stwierdzić, że po to, aby pozwolić relacji rozwijać się jak najnaturalniej. Czy też dać działać przeznaczeniu, co to już raz pokazało, jak wiele potrafi - więc dlaczego nie miałoby tego uczynić ponownie. Może posiadane: za sobą może stać się najpiękniejszym: przed sobą?

„(…) od dawna należy do tej pory. Noc jest jego naturalnym środowiskiem - wtedy domyka sprawy, odbiera telefony, pilnuje tematów, sprawdza ludzi, myśli i układa w głowie to, czego za dnia nie da się ułożyć. W tej porze mniej jest pozorów, mniej hałasu, więcej prawdy.”

Pierwsza propozycja literacka, z jaką przybył do czytelników Miłosz Wołk-Łaniewski jest trudna do sklasyfikowania gatunkowego. Myślę, iż współczesna odmiana powieści epistolarnej jest najlepszą definicją. Opatrzona stosunkowo nieczęstymi wtrąceniami wszechwiedzącego narratora rozmowa pomiędzy Marą i Natanem stanowi doprawdy wciąż rzadkie połączenie. Wzbogacona dodatkowo o zdjęcia, wizualizacje zaprojektowane przez Autora czy zrzuty ekranów obu postaci, wciąga odbiorcę w nietypowy świat. Na dodatek brak upiększania językowego, przez co czasem wiadomości bohaterów posiadają naturalne literówki czy emotikony zamiast interpunkcji, czyni całą lekturę na wskroś prawdziwą i naturalną. Okna komunikatorów czy pola SMS stanowią swoisty zapis historii pewnej znajomości, jaka mogłaby się przydarzyć niemalże każdemu. Być może właśnie z tego powodu opowieść staje się bliska odbiorcom - wszak lwia część z nich z pewnością spotkała kogoś wyjątkowego dzięki tej czy innej stronie internetowej. Preferencyjnie zmieniłabym sam druk treści na większy z uwagi na swój dinozaurzy wiek, aczkolwiek, co ciekawe, wzrok szybko przyzwyczaja się do szybkiego śledzenia „okienek” z rozmową na podzielonych na dwie rubryki „dymków” stronach większego formatu. Abstrahując od licznych zaskoczeń co do samej formy książki i zasługującej na wyróżnienie finezjo-fantazji przy jej tworzeniu oraz składaniu, Autor zdziwił mnie także… samym zakończeniem. Jak sugeruje, opowieść Mary i Natana zyska dalszy ciąg, czego się nie domyśliłam. Tego rodzaju otwarty finał niebanalnej historii uśmiecha! Z plusem za nowatorską formę: 7/10. Bywają rozstania bezpowrotne i powroty, jakim tej ostatniej kropki postawić nie sposób… Polecam miłośnikom niewtórnego i spodziewającym się niespodziewanego.

„Królowie życia nie noszą pozłacanych koron. (…) Są spotkania, które dopiero piszą pierwszy wers katastrofy, zachwytu i prawdy zarazem. (…) Właśnie dlatego - to jeszcze nie koniec.”

Sebastian Orszulik - Tam i z powrotem + trzy metry - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Tue, 26 May 2026 21:56:58 +0000

„Tam i z powrotem + trzy metry” to książka, która stanowi pewien ewenement - bowiem po tym, jak pochłonęłam ją w jeden wieczór, zdecydowałam się przyjąć propozycję, jaką złożył mi Sebastian Orszulik. Niniejszym obwieszczam, iż objęłam tę wyjątkową, zwichrowaną i pełną zawirowań historię PATRONATEM MEDIALNYM. Wstępnie zgodziłam się wziąć pod swoje mroczne, medialne skrzydła całą trylogię - choć część druga i trzecia dopiero powstają, zatem przed ostatecznym werdyktem naturalnie zapoznam się z tekstami, nim będę mogła ostatecznie to potwierdzić. 🔥 Dlaczego uznałam, iż pierwsza powieść Autora współgra ze mną na więcej niż wymagane sto procent? Ta cienista narracja zaskoczyła mnie dziesiątki razy. Początkowe rozdziały zapowiadały spokojną historię, z jakiej mógłby się wyłonić przedstawiany z perspektywy dwóch bohaterów, rodzący się dopiero romans. Co ciekawe, zarówno Sebastian, jak i Anna opowiadali czytelnikowi o tych samych wydarzeniach, po części powtarzając gawędę, za czym to w literaturze nie przepadam. Już kilkanaście przewróconych stron później zrozumiałam jednak sens tego zabiegu, a kiełkująca opowieść o miłości zaczęła ewoluować w wiele innych kierunków - przy czym każdy z nich okazywał się bardziej dynamiczny. Wątki kryminalne skręcały w stronę najlepszych opowieści sensacji oraz akcji, powodując szybsze bicie serca i rosnące wykładniczo zainteresowanie lekturą. Na domiar dobrego chwilę później dołączyła do tego jeszcze mocniejsza warstwa, jakiej tekst określiłabym mianem: dark thriller. Jakąż pyszną ilością zagrożeń, suspensów, niepewności i żywiołowości Orszulik nasączył swój tekst! Jestem pod wrażeniem doskonale stopniowanego napięcia - kolejne rozdziały tej niewtórnej treści mrocznieją coraz silniej. Przez co nie tyle zabierają odbiorcę w pełną niebezpieczeństw rzeczywistość, ile właściwie porywają go na najbardziej szaloną karuzelę zdarzeń, jaką tylko można… nie: jakiej nawet nie sposób sobie wyobrazić przed lekturą. Kapitalne ujęcie motywu: podpaliłbym dla niej cały świat i zstąpił do piekieł…

„To już nie było tylko przezwisko. To była moja nowa maska. Bo człowiek, który tu zszedł - ten z nadziejami, z miłością, z wiarą w przyszłość - został tam, na arenie. Zakopany pod ciałami pokonanych. Został tylko wojownik.”

Jeszcze do niedawna żaden z Twoich dni szczególnie nie odróżniał się od poprzednich ni przyszłych. Wstawałeś wcześnie i udawałeś się na budowę nowego skrzydła szpitala, którą zawiadywałeś z umiarkowaną przyjemnością. Właściwie całkiem lubisz nadzorować powstawanie tego czy innego miejsca, jakie już niedługo będzie cieszyło wiele osób - a czyniący magię robotnicy cenią Cię jako szefa. Teraz masz jednak zupełnie inny powód, aby jak najszybciej znaleźć się w pracy. Ona. Jako zmyślny, nader uważny obserwator, sądzisz, iż wiesz już na jej temat całkiem sporo. Choć często pędzi na oddział jakoby na złamanie karku, zawsze elegancko podkreśla swoją kobiecość strojem. W jej zamyślonych oczach tkwi coś, co chciałbyś poznać bliżej. Ustaliłeś, jaką kawę pija i że jej fach jest czymś, co można tylko podziwiać - jako pielęgniarka oddziału neonatologii trwa przy tych, którzy mogliby nie przeżyć bez jej pomocy, bezbronnych noworodkach, często za wcześnie goszczących na tym świecie. Na razie tylko przyglądasz się temu, jak spieszy do obowiązków, lecz pewnego dnia w końcu dzieje się to, co nieuniknione - zaczepiasz ją, zadawszy na głos pierwsze pytanie, które do tej pory migotało tylko w Twoich myślach. Tym samym, choć przecież nijak nie mogłeś się tego spodziewać, rozpoczynasz całą kawalkadę zdarzeń, jakich następstwami będą przemienienie Twojego życia w zwichrowany rollercoaster wrażeń, start najbardziej ważkiej historii miłosnej, której doświadczysz oraz… zyskanie zaproszenia do odmętów samych piekieł, do jakich zstąpisz z własnej inicjatywy, próbując oczyścić imię ukochanej i zapewnić Wam tak potrzebny spokój. Sam nie masz pojęcia, czy powrócisz stamtąd żywy, ale wiesz jedno - nie poddasz się, nim nie spróbujesz absolutnie wszystkiego, jako że po raz pierwszy czujesz, iż dla tej kobiety oraz trójki jej dzieci z dobiegającego końca małżeństwa warto dosłownie poruszyć niebo i ziemię. Kto by uwierzył, że zaczątkiem krucjaty okażą się zwłoki znalezione na nadzorowanej przez Ciebie budowie? Niezbadane są szlaki diabelskie…

„Nie tworzę broni - ja jestem bronią. Nie zostawiłam niczego do kochania. Tylko ciało. Tylko stal. Tylko prawdę. To była moja ofiara. Moje katharsis. Moje niebo. I może… jego też.”

Kątem oka dostrzegłaś już dawno temu, jak wnikliwie Ci się przygląda, choć nie miałaś kiedy w swoim szalonym życiu, charakteryzującym się wiecznym niedoczasem, roztrząsać powodów jego zainteresowania. Zauważasz przeciągłe spojrzenia mężczyzny za każdym razem, gdy zmierzasz na oddział pełen wymagających opieki nowo narodzonych. Pochlebia Ci to, jako że z mężem już od dawna żyjesz oddzielnie. Podjął decyzję o pozostaniu na Islandii na stałe, pozostawiwszy Cię w Polsce z trójką dzieci, spośród których każde jest na własny sposób wyjątkowe. I choć czasem jeszcze konwersujesz ze ślubnym telefonicznie, czynisz to bardziej z obowiązku niż prawdziwego zainteresowania. Ciężko Ci nawet ustalić konkretny moment, w jakim ta bolesna degrengolada się rozpoczęła. Kiedy Sebastian odzywa się do Ciebie po raz pierwszy, jakoś podskórnie czujesz, iż ta znajomość z każdą kolejną rozmową będzie znaczyła coraz więcej. I w istocie tak właśnie się dzieje. Wprost nie możesz uwierzyć w to, że nawet Twoje pociechy od pierwszego spotkania nawiązują z nim doskonały kontakt i akceptują jego obecność w poszatkowanym i niekompletnym bez ojca życiu. A to już niedługo wywróci się do góry nogami… Znajdziesz się w eskalującym z każdą kolejną chwilą niebezpieczeństwie, za jakiego zaistnienie okaże się być odpowiedzialny Twój niedoszły były małżonek, który to na Islandii wcale nie toczył takiej egzystencji, o jakiej wszystkim opowiadał. Jak to możliwe, że nigdy nie dostrzegłaś, w jak wielkim stopniu szalony i niebezpieczny jest jego umysł, skoro uwikłał się w coś… tak mrocznego? Na szczęście przypadkowe spotkanie w okolicy przyszpitalnej budowy sprawiło, że znalazł się przy Tobie ktoś, kto ochroniłby Cię przed wszelkim zagrożeniem. Aby znaleźć dowody na własną i Twoją niewinność w sprawie zagadkowego morderstwa, w jakiej sam środek zostałaś wrzucona, ten wierny, oddany i honorowy mężczyzna jest w stanie wkroczyć w najciemniejszy odcień czerni - i podjąć walkę z każdym, kto stanie mu na drodze. Oto Twój Orfeusz, naznaczony najstraszniejszym - Ty jego współczesną, czekającą z miłością na ustach Eurydyką.

„O tym, czy można naprawdę znać kogoś, kogo nigdy się nie dotknęło. Czy słowa wystarczą, by zbliżyć dwa światy, które istnieją tylko w przestrzeni między literami - w tych krótkich chwilach, gdy ekran świeci w ciemności.”

Czego przykładem jest powyższy cytat, Sebastian Orszulik potrafi nie tylko stworzyć nieodkładalną historię, ale ma również rzadki dziś niestety dar - pięknie pisze o miłości i prawdziwych, jedynych wartych uwagi uczuciach. W „Tam i z powrotem + trzy metry” oprócz niebezpiecznych scen, odbierających czytelnikowi oddech z uwagi na przeżywane emocje, wielokrotnie pojawiają się wręcz przystające do romantyzmu opisy uczucia między Sebastianem a Anną - to się ceni! Ileż powabu zyskałby na powrót świat powieści, gdyby mężczyźni wciąż tak składali słowa w zdania, przedstawiając ukochane! Debiutancka książka Pisarza jest jednak wyjątkowa z większej ilości powodów. Z narracji o relacji dwóch zagubionych osób przechodzi bowiem niezauważalnie w mroczniejące z każdą przewróconą stroną skrzyżowanie dark thrillera z wyszukaną opowieścią akcji, w której jedna sensacja niemalże natychmiast transferuje w kolejną. Czysta adrenalina! W treści nie brakuje także innych zaskoczeń, jak chociażby kunsztownego wplecenia we współczesną, na wpół wykreowaną finezyjno-fantazyjnie, na wpół realistyczną fabułę wątku testów odwagi ku czci nordyckich bogów, zaczerpniętego z islandzkich wierzeń. Jak mniemam, każda czytelniczka z rozrzewnieniem przyzna, iż cudownie byłoby obserwować, jak jej wybranek podejmuje taką walkę - w jakiej nagrodą są nie tylko prawda o przeszłości i przyszła wolność, ale i jej ręka oraz serce. Urok minionych dekad ożywiony… Kreacji bohaterów oraz warstwie językowej nie mam niczego do zarzucenia - podobnie jak i fabuła, ewoluują z poetycko literackiej w przystającą do coraz bardziej dynamicznych wydarzeń. Urzeka również nader pomysłowa prezentacja islandzkiego „piekła” pod ziemią - do jakiego dostęp można uzyskać tylko podstępnym wkroczeniem w ciemność. Nie mogę się doczekać, kiedy sama będę miała okazję wniknąć w nią ponownie dzięki drugiemu tomowi tej pełnej przygód spod czarnej gwiazdy historii. Tę opatruję notą 10/10 - z uśmiechem za wręcz wzruszający epilog Autora („Dziękuję też mojemu nieżyjącemu już tacie za to, że ukształtował we mnie szacunek do żony, miłość do kobiety i dzieci. Za to, że nauczył mnie, jak być odpowiedzialnym za swoje decyzje.”). Cieszę się, iż post factum miałam okazję przyjąć tę książkę pod swoje medialne skrzydła i mam nadzieję, iż kolejne dwa tomy także staną się moimi patronatami.

„W moim umyśle zaczęły się formować plany. Plany, które nie miały końca. Które miały doprowadzić do katastrofy. I wtedy znowu ją poczułem - tę mroczną radość, która czyni mnie kompletnym tylko wtedy, gdy się dopełnia.”

Joanna Kurek - Amartu-Ziqqu. Przebudzenie - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Thu, 21 May 2026 17:03:02 +0000

Od kiedy sięgniesz pamięcią, wiedziałaś, że jesteś wyjątkowa i z tego właśnie powodu zagraża Ci wielkie niebezpieczeństwo. Masz wrażenie, że ktoś lub coś ciągle bacznie obserwuje - i że nękają Cię przez byty, o istocie których nie masz najmniejszego pojęcia. Jednak zjawiają się w niektóre noce i wprowadzają w stan paniki... Próbujesz sobie wmawiać, ze to tylko omamy, lecz w głębi serca zdajesz sobie sprawę, że są równie prawdziwe jak ludzie, jacy Cię otaczają. Co jakiś czas śni Ci się także straszny moment, w którym straciłaś oboje rodziców. Miałaś wtedy zaledwie siedem lat, ale pamiętasz wszystko do najdrobniejszego szczegółu. Tego dnia poszłaś z nimi na wybrzeże, aby pooglądać wylegujące się na plaży foki. Gdy wracaliście, zaczepił Was wyraźnie podchmielony mężczyzna. Tata, będący niezwykle spokojnym i miłym człowiekiem, próbował go uspokoić, ale ten wykrzyczał mu coś mu prosto w twarz i rzucił się do morza. Potem wypadki potoczyły się błyskawicznie. Ojciec nagle zmienił się nie do poznania - nigdy nie widziałaś, aby zachowywał się tak gwałtownie. Zaatakował matkę, ale ta odepchnęła go na tyle silnie, że zsunął się z leżących nieopodal kamieni. Potem rzuciłyście się do ucieczki. Gdy dotarłyście do łąki za miastem, zmęczone przystanęłyście. Niczego nie rozumiałaś z całej sytuacji, więc pomimo protestów rodzicielki zaczęłaś wołać tatę. I wkrótce się pojawił, ale nie był sobą. Twarz zmieniła mu się nie do poznania a oczy stały się czerwone niczym rozżarzone węgle. Mama zasłoniła Cię własnym ciałem i zapłaciła za to najwyższą cenę. Po chwili jej ciało upadło na ziemię, obficie znacząc ją krwią. Ciebie uratowało nagłe pojawienie się nieznajomego, który stanął w Twojej obronie. Zapamiętałaś go jako czarodzieja - podczas walki z jego dłoni wydobywało się niebiesko-białe światło. Dalszych wypadków sobie nie przypominasz - popadłaś w omdlenie.

„Prawda, którą odkryła, przyniosła jej ulgę, ale i rozdarcie. (…) Czuła, jakby cały świat runął, a ona była zbyt mała, by cokolwiek naprawić. Chciała, aby czas się zatrzymał, by wszystko inne zniknęło.”

Ciał Twoich bliskich nigdy nie odnaleziono. Jedyny świadek w sprawie zeznał, że widział dwóch mężczyzn skaczących do morza. Ty zostałaś odnaleziona przez farmera, który zaniósł Cię na komisariat policji. Tam złożyłaś wyjaśnienia, ale nikt nie uwierzył Twoim słowom, uznając je za wytwór bujnej, dziecięcej wyobraźni - dodatkowo pod wpływem traumy. Co gorsza, masz wrażenie, że również ciocia Emma, siostra taty, podobnie podchodzi do Twoich wyjaśnień. Ilekroć próbujesz z nią o rozmawiać o okropnych wypadkach - głucho milczy albo macha z niecierpliwością ręką. Zaopiekowała się Tobą jako ostatnia żyjąca krewna i sumiennie wywiązała się z obowiązków. Zajmuje się Tobą i utrzymuje aż do teraz, nigdy się nie skarżąc. To twarda kobieta, ale nieco kostyczna. Zawsze brakowało jej ciepła, którego tak potrzebowałaś. Utrzymywała wobec Ciebie dystans, więc nie mogłaś gawędzić z nią o uczuciach i obawach. Musisz skrywać je w sobie, gdyż inni bliscy nie żyją, a tym samym nie masz komu się zwierzyć. Dziadków ze strony ojca nie pamiętasz. Jedyne wspomnienia łączą się z babcią ze strony matki. Gdy jeszcze żyła, raz w roku jeździłyście razem do Słowenii, gdzie mieszkała na stałe. Była cudownym człowiekiem - spędzałyście na rozmowach całe godziny. W ostatni wieczór opowiedziała Ci legendę o wysepce wznoszącej się na środku jeziora przy zamku Bledzkim, dumnie prężącym się na wysokiej skale. Zgodnie z jej słowami, w czasach przedchrześcijańskich, według wierzeń ludności zamieszkującej te tereny, znajdowały tam wrota do nieznanego świata, pełnego tajemnic, które nie były przeznaczone dla ludzkich oczu. Kiedyś jednak zostały nieopatrznie otwarte, a jak twierdziła staruszka, nigdy nie powinno do tego dojść. Niestety nie udzieliła innych wyjaśnień, a gdy po wielu latach przypominałaś sobie tę sytuację, miałaś niejasne przeczucie, że chciała w ten sposób powiedzieć coś ważnego - i że przyszła śmierć rodziców miała z tym ścisły związek. Już niedługo ponownie odwiedzisz te strony. Za moment kończysz dziewiętnaście lat, więc ciotka wyraża zgodę, abyś pojechała na wakacje do Słowenii, zanim rozpocznie się rok akademicki. Wizja tej podróży wprawia Cię w euforię, której nie są w stanie zepsuć nawet słowa Twojej najlepszej przyjaciółki Daisy. Zwierzyła Ci się, że była u wróżki i ta powiedziała, iż podczas wojaży spotkasz miłość, która przywiedzie Cię do niebezpiecznego przeznaczenia. Wprawdzie nie wierzysz w takie rzeczy, lecz mimowolnie czujesz niepokój.

„Świat wokół niej nabierał nowych barw, jakby ukryte warstwy powoli odsłaniały się przed jej oczami. Nigdy wcześniej nie czuła tak wyraźnie, że to, co widzialne, to jedynie czubek góry lodowej, a pod powierzchnią kryją się sekrety i moce, o których nie miała pojęcia.”

Gdy wracasz do domu, postanawiasz wziąć kąpiel i wchodzisz pod prysznic. Ciotka ma wrócić dopiero po północy, więc jesteś zupełnie sama. Nagle słyszysz, że ktoś prawie bezszelestnie porusza się korytarzem i przystaje w bezruchu za drzwiami łazienki. Zaraz potem zaczyna migotać żarówka w lampie a następnie zupełnie gaśnie. Wystawiasz nogę poza brodzik, starając się zachować spokój, choć nie jest to łatwe. Wtedy ciszę rozdziera przerażający dźwięk, tak jakby coś zawzięcie drapało w powierzchnię lustra a przed Tobą rysuje się czyjaś sylwetka. Kilka uderzeń serca później tafla pęka z trzaskiem, ale na szczęście jednocześnie wraca światło. Kątem oka dostrzegasz jeszcze obcy cień, który znika w tej samej chwili. Drżąc ze strachu, idziesz do swojego pokoju i wmawiasz sobie, że to były tylko halucynacje, choć wiesz, że to, co widziałaś, było jak najbardziej realne. Po pewnym czasie zapadasz w nerwowy sen. Następnego dnia wsiadasz do samolotu, który zawozi Cię z Irlandii do Słowenii. Masz wynajęte miejsce w hotelu znajdującym się w stolicy kraju - Lublanie. To piękne miasto, więc z radością udajesz się na jego zwiedzanie. Panuje słoneczna pogoda, gdy powoli przemierzasz urocze uliczki i imponujące, stare mosty. Potem wyruszasz w dwugodzinną drogę do zamku zbudowanego w IX wieku. Po powrocie ucinasz sobie drzemkę, a następnie idziesz na spacer wzdłuż malowniczej rzeki. Zatopiona w myślach, wpadasz na mężczyznę o azjatyckiej urodzie. Wymieniasz z nim zdawkowe uprzejmości i kontynuujesz wędrówkę. Wkrótce los zetknie Was ponownie, by rozniecić w Twoim sercu pierwsze żarliwe uczucie miłosne, będące częścią Twojego przeznaczenia. W trakcie pobytu w Słowenii odkryjesz największą tajemnicę swojej babci a należąca do niej bransoletka zaprowadzi Cię do światów, o których istnieniu nie miałaś pojęcia. Tych, które - choć ukryte przed ludzkimi oczyma - istnieją od tysięcy lat, lecz są dostępne tylko dla wybranych...

„Z każdą myślą (…) zdawało się, że zbliża się do prawdy, ale wiedziała też, że cokolwiek odkryje, zmieni to jej życie na zawsze.”

„Amartu-Ziqqu. Przebudzenie” Joanny Kurek to młodzieżowa powieść fantasy. Jej główną bohaterką jest Sara, dziewiętnastoletnia dziewczyna, która mieszka wraz z ciotką w Irlandii. Dotknięta tragiczną śmiercią rodziców i nękana często przez nieznane, nadnaturalne byty, marzy o wyjeździe do Słowenii - ojczystego kraju babci ze strony matki. Gdy wybywa tam na wakacje przed rozpoczęciem studiów, niespodziewanie musi stawić czoła tajemnicom związanym z jej prawdziwym pochodzeniem oraz siłom wywodzącym się sprzed tysięcy lat - rodem z imperium Sumerów, rozciągającego się w zamierzchłych czasach na terenie Mezopotamii. Na swojej drodze spotyka też Younga - mężczyznę z Korei Południowej, jaki staje się jej pierwszą miłością, a który - podobnie jak ona sama - nawiedzany jest przez starożytne duchy piekieł zwane Mojrami. Pisarka prowadzi akcję nader dynamicznie, dzięki czemu czytelnik jest co rusz zaskakiwany barwnie przedstawionymi przygodami młodej kobiety, jaka krok po kroku odkrywa swoje przeznaczenie, którego korzenie tkwią w świecie sumeryjskiej religii. Kreacja tej postaci bardzo przypadła mi do gustu, szczególnie z uwagi na złożoność i bogactwo życia wewnętrznego. Co do warstwy językowej opowieści, w pełni przystaje do reprezentowanego gatunku literackiego a przy tym odznacza się przejrzystością i sugestywnością. Za dodatkowe plusy uważam liczne fragmenty, które opisują losy bogów oraz poprowadzenie narracji zarówno z punktu widzenia zarówno Sary, jak i Younga, choć z dominacją tej pierwszej. Jako największą zaletę poczytuję jednak stworzenie oryginalnej fabuły, opartej na wierzeniach ludu, który współcześnie jest już niemal zapomniany, a jakiego mitologia uwodzi niepowtarzalnością oraz mnogością wierzeń i intrygującym panteonem. Uśmiechnęło mnie także wręcz staroświeckie przedstawienie ze smakiem i delikatnością pierwszych uniesień miłosnych głównej bohaterki - współcześnie to niestety rzadkość. 8/10 - po prostu bardzo dobra historia, zarówno dla młodzieży, jak i starszych czytelników.

„Tak jak Wy, mam tylko migawki wspomnień… Pojawiają się same, w najgorszych momentach. Tak było w obu przypadkach. Resztę zrobiłam instynktownie, jakby coś we mnie wiedziało, jak postępować.”

Karol Husak - Wcielone zło - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Wed, 20 May 2026 23:52:09 +0000

Od thrillerów zabarwionych odcieniami kryminałów o niewielkiej objętości oczekuję przede wszystkim, poza porywającą od pierwszych zdań historią, doskonałej dynamiki. Zarówno jednym, jak i drugim bez wątpienia cechuje się liczące zaledwie 181 stron „Wcielone zło” - druga beletrystyczna książka, którą napisał Karol Husak, lecz równocześnie pierwsza, jaką miałam okazję poznać. Początkowe rozdziały tej nietuzinkowej opowieści porwały mnie do wykreowanego przez Pisarza świata, co uszyniły przede wszystkim… bardzo zaskakującą narracją. Wyobraź sobie bowiem, iż - jak to często masz w zwyczaju - właśnie odbywasz rowerową przejażdżkę. Po wielu naznaczających traumą, ciężkich przeżyciach z przeszłości zawsze starasz się mieć pozytywne nastawienie do ludzi oraz otaczającego świata. Nie inaczej jest tym razem. Zauważywszy czatującą na obrzeżach miejscowego targu grupę biedaków, liczących na to, że uda im się tego dnia znaleźć jakieś odrzuty, chociażby w postaci kilku warzyw, owoców lub innych produktów spożywczych, postanawiasz zaczepić jednego ze znanych Ci mężczyzn. Zupełnie ignorujesz fakt, jakiego znaczenie miałeś już wielokrotnie okazję obserwować w praktyce - że Marcin znany jest z tego, iż nijak nie panuje nad swoją agresją. Zmęczony trudami życia, tego dnia ma wyjątkowo podły humor. Zupełnie jak gdyby na chwilę odjęło Ci rozum, witasz się z nim uśmiechniętym dzień dobry, po czym rzucasz kilka wesołych haseł, nie zwracając uwagi na to, że z każdym z nich wściekłość mijanego ogromnieje. Moment później postanawia wdać się z Tobą w pościg i mimo, że pedałujesz z całych sił - udaje mu się Cię pochwycić. Widzisz w jego oczach czyste szaleństwo, lecz… i tak nucisz mu wręcz słoneczną piosenkę. Ciosy spadają na Ciebie niczym grad, lądujesz w szpitalu i wymagasz częściowej rekonstrukcji twarzy. Oprawca trafia na trzy lata do więzienia. Osobą, jaka go z niego odbiera… jesteś Ty sam. I na dodatek postanawiasz stać się jego mentorem… Właśnie tak oryginalnym wstępem opatrzył fabułę Karol Husak. Niewtórne.

„(…) jestem psychopatą i młodocianym przestępcą. Lubię przemoc, nie toleruję słabych ludzi i chętnie spuszczam im łomot.”

Kiedy kraty rozsuwają się przed Tobą po raz pierwszy od około tysiąca dni, nie wierzysz własnym oczom. Oto na swoim nieśmiertelnym rowerze, przed bramą zakładu karnego, w którym odsiadywałeś karę za pobicie, przejeżdża Samuel - mężczyzna, jakiemu niemalże zrównałeś twarz z asfaltem, uderzając raz za razem, kierowany nieopanowanym napadem agresji. Jednym z wielu zresztą. Starszy o trzy lata, o nieco zmienionym po operacjach obliczu, uśmiecha się promiennie i przybliża, by się przywitać. Tego definitywnie się nie spodziewałeś, zatem rozglądasz się niespokojnie dookoła, utwierdzony w tym, że przybył tu tylko po to, aby zemścić się za to, co mu zrobiłeś. Nic bardziej mylnego. Czekał tu na Ciebie, aby złożyć Ci bardzo zastanawiającą propozycję… Jak ustalasz, to od Twojej matki dowiedział się, że dziś wychodzisz na wolność, a ostatni czas poświęcił na próbę wybaczenia Ci niecnego uczynku. Kiedy zmierzacie do autobusu, zdradza Ci, że od niedawna biega hobbystycznie w pobliskim parku i chciałby, byś do niego dołączył. Nadmienia, że Twoja sylwetka sportowca definitywnie się marnuje a w dodatku zawsze buzująca u Ciebie tuż pod skórą energia dzięki tego rodzaju wysiłkowi fizycznemu zdecydowanie znalazłaby właściwe i niegrożące ponowną karą ujście. W dalszym ciągu jesteś nieufny i wietrzysz w jego słowach podstęp, co jednak przechodzi Ci szybko, gdy decydujesz się przyjąć ofertę Samuela. Od tej pory często się z nim widujesz, uczęszczasz na treningi czy spędzasz wieczory. Wasza znajomość zacieśnia się na tyle, że już niedługo godzisz się nawet wziąć udział w półmaratonie biegaczy - a dzięki przygotowaniu przez mężczyznę, jaki szybko stał się Twoim wzorem i trenerem - odczuwasz coraz większą satysfakcję z uprawiania sportów. Jest tylko jeden problem, niewidoczny jeszcze dla postronnych. Łączy Was o wiele więcej niż mogłoby się to na pierwszy rzut oka wydawać. Mroczna przeszłość właśnie dogania wszystkich, którzy w jej mniemaniu na to zasłużyli - na domiar złego, splótłszy się z ogromniejącą w zagrożenia teraźniejszością…

„Wiedza jeszcze nikomu nie zaszkodziła. Wiem, że jak niektórzy mają pewne wątpliwości i nie żyją według powszechnych drogowskazów, to są postrzegani jako śmieszni albo dziwni.”

Tymczasem w miasteczku dochodzi do serii brutalnych pobić. Ktoś o twarzy osłoniętej chirurgiczną maską z namalowanym na niej, cokolwiek diabolicznym uśmiechem i głowie schowanej pod potarganą peruką napada z kijem bejsbolowym w chwilach całkowitej bezbronności kolejne istotne dla okolicy, wysoko postawione persony. Dyrektor szkoły, osoba powiązana z wojskową komisją rekrutacyjną, duchowny, uczestnik rady miasta… Kto będzie następny i co ich wszystkich łączy? Jak się okaże… punktem stycznym pomiędzy ofiarami nie stanie się absolutnie nic, czego można by się domyślać. Nie tylko minione lata mają najdłuższe z możliwych cienie. Czasem bowiem tragediami odkłada się coś, co niczym miecz Damoklesa, stuleciami nawarstwia się tak na kamieniejących sercach, jak i coraz bardziej ciemnych duszach. A wcielone zło bywa dzielone i przez to potężnieje…

„Liczyłem na to, że przeszłość przestanie mieć znaczenie (…). Próbowałem sobie to wszystko poukładać, zapomnieć, żyć od nowa. Ale wszystko się wyzerowało. Znowu czuję się jak gnojek, który boi się przyszłości. (…) Może ja nie mam przyszłości?”

Przed sięgnięciem po książkę, którą napisał Karol Husak, zdecydowanie nie spodziewałam się tego, jak wiele razy i na jak ogromnej ilości płaszczyzn zaskoczy mnie jej niedługi przecież tekst. Wprowadzenie do historii spowodowało, iż moje brwi zawiesiły się gdzieś wysoko na czole - wszak miłosierdzie Samuela, okazane bez wyjaśnienia oprawcy, jawiło się co najmniej jako mało realistyczne. Wraz z przewracaniem kolejnych kart opowieści zaczęłam jednak wierzyć w krystaliczne intencje mężczyzny. Przewartościowanie życia po tragicznym wydarzeniu i całkowita zmiana myślenia są przecież w przypadku niektórych osób możliwe - jeśli te odpowiednio przepracują nabyte traumy. Moje emocje względem lektury uległy całkowitej zmianie około siedemdziesiątej strony propozycji literackiej, kiedy to narrację zdominowały udanie wtrącane tu i ówdzie retrospekcje jednego z głównych bohaterów. Jak wówczas myślałam, okraszone zyskującym teraz na popularności: mężczyźni też płaczą i nie muszą być dzielnymi bohaterami, me too inaczej i te sprawy - a przy tym krytykujące tradycyjne wartości oraz patriotyzm, stały się przyczyną mojej rosnącej irytacji. Na szczęście to tylko Autor zabawił się emocjami czytelnika - jako że to wcale nie było tak.

Blisko końcowych scen fabuły przeczytać można zdania, które nader mnie uśmiechnęły: „Świat zwariował, masz już możliwość zmienić płeć w ciągu dnia, a następnego utrzymywać, że jesteś wilkiem albo kotem. Rodzic nie może wyprowadzić Cię z błędu, bo inaczej zabierze Cię opieka społeczna.” - lecz w ten smutny sposób, bo jakież są niesamowicie trafne. Nie o tym, a przynajmniej nie tylko na ten temat jest jednak „Wcielone zło”. W mojej ocenie to bowiem przede wszystkim utrzymany na kanwie thrillerowo-kryminalnej dramat, traktujący o kondycji pewnego wschodniego społeczeństwa (nadmienię, iż miejsce akcji, jakie wyłania się w głowie zmyślnego odbiorcy nader późno z uwagi na talent Pisarza do niedookreśleń, jest tym, co wprawiło mnie w tej książce w największe zdumienie). Tak tragicznych konstatacji o swego rodzaju determinizmie dawno już nie znalazłam w rodzimej literaturze. Gawęda ta nie tyle broni postawy mężczyzn, którzy z rzeczoną bronią woleliby nie mieć niczego wspólnego, a miast tego woleliby gonić z siatką za kolorowymi motylami, ile staje się krytyką pozbawionego sensu marnowania istnień. Braku wolności - i wolności pozornej czy kontrolowanej. Spełniania oczekiwań wierchuszki, która wymaga tylko posłuszeństwa przy niezadawaniu absolutnie żadnych pytań. Potracenia wartości w imię nie wiadomo jakich ideałów, jakie to… okazują się niekiedy wcale nie istnieć. Traktowania społeczeństwa jako jednakowej całości, z rodzaju bezkształtnej masy, w jakiej tłamsi się wszystko, co wyjątkowe, inne, ekstraordynaryjne - nieprzystające do hodowanych niemyślących. Kończąc tę powieść, odbiorca jest już tylko zasmucony. Pozostaje przy tym z rozważaniami na wiele ważkich tematów. Jako konserwatysta o starej duszy, który hołduje minionym zwyczajom, owszem, oczekuję, iż mężczyzna podpali dla swojej carycy w mej (nie)skromnej postaci cały świat i będzie tym, który broni - tak bliskich, jak i własnej ojczyzny. Nie tym jest jednak wcielone zło. Nie jest też jego przeciwieństwem. A o bardzo dużym kunszcie pisarskim Twórcy świadczy fakt, iż czytelnik ustala to chwilę przed zamknięciem tylnej okładki. Definitywnie niespodziewane zaskoczenie opatruję notą 8/10 i rekomenduję każdemu, kto ceni jak ja mroczne refleksje na temat kondycji współczesnego świata. Cienistość silnieje. Tworzysz ją także Ty.

„Wspomnienie z tamtych czasów stawało się coraz bardziej wyraźne, jakby ktoś ściągnął efekt zamglenia w czasie edycji starego nagrania na taśmie wideo, a spowolnione obroty kasety wróciły do prawidłowych wartości i wszystko stało się w mig czytelne.”

Kathryn Croft - Ostatniej nocy - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Mon, 18 May 2026 23:59:08 +0000

Zdaniem starego wyjadacza mrocznych lektur w mojej postaci, Brytyjczycy od wielu lat pozostają niekwestionowanymi mistrzami thrillerów. Nie inaczej jest w przypadku Cathryn Croft, spod której pióra przeczytałam absolutnie każdą opowieść. Tym większa była moja radość, kiedy dowiedziałam się, iż w Polsce ukaże się kolejna jej książka o obiecującym tytule „Ostatniej nocy” - i nadzieja na nieodkładalną narrację, pełną absolutnie nieprzewidywalnych zwrotów akcji, nie okazała się próżna. Za przystającą do treści okładką w pięknej kolorystyce skrywa się bowiem historia, która złożona jest z napięć, niedopowiedzeń i niewyobrażalnych w pozornej naiwności, niewytłumaczalnie niepokojących tragedii. W świecie thrillerów, oprócz udanego transferu emocji wprost z kart powieści na odbiorcę, za najcenniejszy zabieg uważam wplecenie do cienistych fabuł elementów dramatu rodzinnego. Tego rodzaju skrzyżowanie, znane pod nazwą domestic noir, jest tym, co bardzo rozbrykane tygrysy lubią najbardziej, przeformułowując nieco znane powiedzenie. Oto właśnie „The Last One To See Him” - bogate w plot twisty, które - na domiar dobrego - powodują u czytelnika może mało inteligentny, ale jakże pożądany wyraz twarzy, gdy jego brwi po raz wtóry wędrują gdzieś w okolice czoła a usta samoistnie otwierają się w związku z szokiem oraz podziwem dla kunsztu angielskiej Autorki. Zapewniam, że po lekturze tej wielowymiarowo moralnie szarej propozycji literackiej kilkukrotnie zastanowisz się nad tym, czy warto odwiedzić dopiero co poznanego znajomego - lub umówić się na randkę. Może bowiem dojdziesz do wniosku, iż przekroczenie progu jego mieszkania będzie tak znamienne w skutki, jak to miało miejsce w przypadku Kate, głównej bohaterki, którą zwrot przypadków, co to wcale przypadkowe się nie okazały, doprowadził tam, gdzie miała się już nigdy nie znaleźć. Wprost do odmętów piekielnej przeszłości, jaka zdeterminowała całe jej dalsze życie. W samo serce nieuleczalnej traumy sprzed wielu lat i historii, co to zbyt często się powtarza…

„Wie wszystko o jej dzieciństwie, o tamtym okropnym wypadku, który uczynił ją tym, kim jest. Ale czy (…) zdoła mu kiedykolwiek wyznać, co się wydarzyło przed sześcioma dniami? Że po raz drugi stanęła oko w oko z nieboszczykiem?”

Człowiek jak zwykle mądrym jest po szkodzie, jednak oddałabyś wszystko, aby cofnąć czas i nie pójść do mieszkania Jamie’go, którego kilka godzin wcześniej poznałaś, czekając w barowej kolejce po drinka. Ba, w ogóle, jak zresztą planowałaś, nie poszłabyś do tego klubu za licznymi namowami koleżanki, która uznała, że powinnaś nareszcie nieco się zrelaksować po stresującym czasie w życiu. Twój mąż Cię zdradził, zatem po pertraktacjach zdecydowałaś się na to, by małżeństwo zmienić w separację. Pozostajesz jednak w zgodzie z już niedługo byłym ślubnym - w końcu dzielicie między sobą opiekę nad niespełna dziesięcioletnim synem. Nie chcesz tego przed sobą przyznać, ale utrata sojusznika i przyjaciela w postaci zaobrączkowanego wciąż napawa Cię smutkiem - wszak była to jedyna osoba, która wiedziała o Tobie wszystko. Cóż… niemalże, bowiem masz sekrety, które okazałyby się zabójcze, gdyby ujrzały światło dzienne. To Ellis sprawił jednak, że żyłaś najlepszą wersją egzystencji, jaką mogłabyś sobie wyobrazić - także dlatego, że namówił Cię na terapię u cenionego specjalisty imieniem Rowan, przed którą wzbraniałaś się od wielu lat. Poznawszy Twoją tragiczną historię, Mąż wspierał Cię bez reszty i finalnie udało mu się spowodować, że zdecydowałaś się na walkę z demonami z czasów, gdy miałaś zaledwie piętnaście lat a na skutek tragicznego splotu okoliczności na Twoich oczach śmierć poniósł trzydziestodziewięcioletni mężczyzna. Echo tamtego dramatu naznaczyło Cię na zawsze i niekiedy nadal powraca nocą pod postacią koszmarów. A teraz zdzierasz gardło, rozpaczając wniebogłosy, bo oto wszystko wskazuje na to, że przeszłość Cię dogoniła, choć miała być od dawna zamknięta. Po sympatycznej rozmowie z Jamie’m zbierasz się do opuszczenia baru, lecz z uwagi na późną porę, chwilę później wracacie oboje do domów jedną taksówką. Zamieszanie z Uberem sprawia, iż lądujesz pod mieszkaniem mężczyzny i wstępujesz na kawę. Ta kończy się płomienną nocą, po której umawiasz się z od niedawna rozwiedzionym ojcem na następną randkę jeszcze tego samego dnia. Co niepokojące, kiedy przybywasz o ustalonej godzinie, domofon milczy. Wślizgnąwszy się do apartamentowca za inną osobą, zauważasz, że drzwi, jakie miałaś za moment przekroczyć, są uchylone. Za nimi na podłodze leży zaś Twój kochanek - a pod jego głową rozrasta się kałuża krwi… To niemożliwe. A jednak.

„(…) sztuka polega na tym, by być zawsze o krok przed przeciwnikiem, wiedząc rzeczy, o których ten nie ma pojęcia. (…) Gdy (…) milknie, oznacza to, że w jej głowie kłębi się zbyt dużo myśli.”

Panicznym biegiem opuszczasz budynek, upewniając się wcześniej, że Jamie naprawdę nie żyje. Choć powtarzasz sobie, że przecież to nie Ty go zabiłaś, jesteś pewna, że śmierć drugiego mężczyzny, jakiej byłaś jedynym świadkiem, wzbudzi podejrzenia policji a także szereg niewygodnych pytań, na które nie jesteś gotowa. Kiedy Graham White wyzionął ducha, miałaś zaledwie półtorej dekady i wszyscy uwierzyli w Twoją wersję o porwaniu, napaści i brzemiennej w skutki ucieczce. Jako rozwodząca się matka dorastającego chłopca, wolisz nie przekonywać się, jak będzie tym razem. Na szczęście, do czasu, nikt nie wie, gdzie spędziłaś noc. Już wkrótce będziesz jednak zmuszona powiedzieć psychologowi o tym, że najwyraźniej ktoś ustalił, iż byłaś ostatnią osobą, która widziała Jamie’go Archera żywego. Nie masz pojęcia, kim jest Twój przeciwnik, lecz szybko zdajesz sobie sprawę, iż stał się zagrożeniem zarówno dla Ciebie, jak i całej, poszatkowanej rodziny. Najpierw otrzymujesz przesyłkę z poczernionymi liliami. Później wydarzają się kolejne niepokojące sytuacje… Na domiar gorszego, w klasie Twojego syna niedawno pojawił się nowy uczeń, który okazuje się być synem zamordowanego. Jego matka Harper robi zaś wszystko, by szturmem wedrzeć się w Twoją egzsytencję i stać się jej immamentną częścią. Początkowo zastanawiasz się nad tym, czy kobieta, utrzymująca zresztą skądinąd, że była aktualną żoną Jamie’go, ma pojęcie o tym, że to Ty spędziłaś z nim ostatnią noc, czy też jest to jeden z wielu ogromnych przypadków w Twojej cokolwiek zwichrowanej rzeczywistości. Jej natarczywe zachowanie wydaje się niestety temu przeczyć… Wkrótce jesteś pewna tylko jednej rzeczy: po pierwsze jesteś mamą i dla ochrony swojego dziecka zrobisz absolutnie wszystko. Nie będzie to zresztą pierwszy raz. Długie cienie wychynęły już z szafy i nikt nie zdoła ukryć ich tam z powrotem - zaczęły wszak rzucać ciemność na coraz większe elementy Twojego świata… Przeszłość dogania kłamców w najmniej odpowiednim momencie… Ten jest Twój.

„(…) wiecznie spiskuje i układa jakieś plany - i że rzadko kończy się to dobrze. (…) odmawia dalszego życia pod presją, ukrywania się w cieniu, pilnowania każdego słowa, na wypadek, gdyby coś miało się jej wymsknąć.”

Gdyby odjąć nie do końca satysfakcjonujące mnie zakończenie oraz dwa słowa tłumacza, który zdecydował się na zamieszczenie w treści raniących oczy słów „weterynarka” i „detektywka” (nieistniejących w angielskim oryginale), „Ostatniej nocy” Cathryn Croft otrzymałoby ode mnie maksymalną ocenę punktową. Pomimo tych najdrobniejszych z małych minusów, to połączenie thrillera z dramatem rodzinnym okazało się niemalże doskonałą rozrywką! Nasączone mrokiem oraz poczuciem zagrożenia i napięciem, które eskaluje z każdą przewróconą stroną, jest lekturą, jakiej nie da się odłożyć. Wymyśliwszy podczas czytania wiele możliwych rozwojów fabuły, przyznaję, iż każdorazowo pysznie zostałam zapędzona w ciemny róg - Autorka kapitalnie gubi tropy i udanie wodzi czytelnika za nos. Takie plot twisty są zresztą charakterystyczne dla jednej z angielskich mistrzyń suspensów. Największym zaskoczeniem stało się dla mnie wplecenie do narracji na wskroś tragicznej i przeszywającej serce smutkiem historii z młodości głównej bohaterki. Znamienne zdanie: „W szkole i tak wszyscy mają mnie za puszczalską, powiedzą, że sama się o to prosiłam.” wypowiadane przez pewną ofiarę oferuje odbiorcy swoisty wstrząs. Może bowiem ostatniej nocy w istocie wydarzyło się coś nieodwracalnego, jednak to, co zaistniało innej doby wiele, wiele lat wstecz okazuje się czynnikiem determinującym całe późniejsze życie zarówno Kate, jak i wszystkich postaci, które ją otaczają. Sam wątek związanej z nim, podejrzanie tajemniczej psychoterapii, która cały czas majaczy na obrzeżach akcji, został zresztą poprowadzony w sposób, przed jakim należy pochylić czoła. Z plusem: 9/10 dla rollercoastera emocji utkanego z niedopowiedzeń, niedookreśleń i naznaczających traum. Gimme more!

„To z jego powodu nikomu nie ufam. To przez niego otoczyłam się murem (…). I tak wygrał. Zniszczył mnie. (…) Stała się osobą, za jaką uważają ją ludzie, pogodziła się z łatką, którą jej przyszyto. Zresztą nawet suche fakty na temat tego, co się stało, kiedy miała piętnaście lat, nie zmniejszają jej koszmaru.”

Maren Stoffels - Escape room - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Mon, 18 May 2026 20:56:33 +0000

Powieść „Escape room” holenderskiej autorki Maren Stoffels, która zadebiutowała w roku 2005, mając zaledwie siedemnaście lat, bez wątpienia sprawi, że kilkukrotnie zastanowisz się, nim przyjdzie Ci do głowy udać się do tytułowego przybytku. Pełen zagadek pokój, z którego należy uwolnić się w określonym czasie z założenia jest bowiem doskonałą zabawą i dobrym pomysłem na spędzenie wolnych chwil z grupą przyjaciół czy znajomych. Jak udowadnia fabuła Autorki, tego rodzaju rozrywka szybko może zmienić się w straszną przygodę, z której… nie wszyscy wyjdą bez szwanku. Wyobraź sobie bowiem, że zamiast dbającej o bezpieczeństwo uczestników rozgrywki osoby, jaka nadzoruje jej przebieg na kamerach, tkwi psychopata. Na domiar złego - taki, który ma z nimi niedokończone sprawy z przeszłości i właśnie znalazł doskonały sposób na zrealizowanie krwawej vendetty. Zapętlona we własnym zwichrowaniu, napiszę: brzmi świetnie, prawda? 😉 Dokładnie taka jest też narracja pierwszej książki Pisarki, jaka ukazała się w Polsce. Choć niepozbawiona drobnych wad, w moim odczuciu pozostaje niezłym przykładem młodzieżowego thrillera, w jakim napięcie eskaluje wraz z każdą przewróconą stroną. Tychże jest zaledwie 247, co w połączeniu z wręcz zaskakująco krótkimi rozdziałami nadaje opowieści rzadko spotykanej w literaturze dynamiki. Za jej snucie odpowiada czwórka bohaterów, naprzemiennie przejmujących stery, dzięki czemu odbiorca może spojrzeć na wydarzenia wieloperspektywicznie. Do tego dochodzą jeszcze mroczne wtrącenia złoczyńcy, oznaczone jedynie literą X… Cóż - gdybym nie obawiała się pójścia do jakiejkolwiek tajemniczej komnaty z powodu możliwości pojawienia się w niej ośmionogich ohydztw oraz faktu, że nie z noszę niewielkich i zamkniętych pomieszczeń, po spędzeniu wieczoru z propozycją literacką Mieszkanki Amsterdamu z pewnością… uznałabym wizytę w escape roomie za kapitalną ideę. Ta adrenalina - zupełnie jak w rosyjskiej ruletce, mmm… Choć wziąwszy pod uwagę trzymający się mnie wiernie i dzielnie pech…

„Od czego powinniśmy zacząć naszą opowieść? Zdaję sobie sprawę, że policja będzie chciała się wszystkiego dowiedzieć, ale nie wiem, czy kiedykolwiek będę w stanie o tym mówić. Nikt nie zrozumie, co tam zaszło, przez co przeszła nasza czwórka w tym escape roomie.”

Jesteś piękna, choć urodę postrzegasz bardziej jako przekleństwo niż dar. Niebieskie oczy hipnotyzują morskością szalejącej toni każdego, na kogo je zwrócisz. Długie włosy nadają Ci eterycznego wyglądu, choć coraz częściej służą za kurtynę, która skrywa przed światem Twoją symetryczną twarz. W szkole nie ma osoby, jaka nie podziwiałaby Cię chociaż przez chwilę, zaś nauczyciele często wybaczają drobne przewinienia, co pewnie nie jest do końca sprawiedliwe. Nie pozostajesz z nikim w relacji romantycznej, wręcz stronisz od płci przeciwnej, bo masz wrażenie, iż każdy chłopiec oczekuje od Ciebie tylko jednego - a poza tym chciałby choć przez chwilę umawiać się z najładniejszą dziewczyną w placówce. Nie jest to tym, czego szukasz. Zresztą dopiero co uporałaś się z niezdradzanym nikomu huraganem we własnym wnętrzu, który rozpętał się tam na dobre tuż po tym jak Twój tata, dzielny strażak z powołania, omal nie zginął w ogromnym pożarze, w jakim stracił kolegę. Od tamtej pory cierpi na PTSD a Wasza rodzina nie jest już taka sama - wszyscy jej członkowie drżą z niepokoju, kiedy tylko ojciec jedzie na wezwanie. Wystąpiłaś nawet w podcaście, chcąc pomóc uporać się z trudnymi emocjami innym nastolatkom, którzy mają podobne przeżycia do Twoich. Trochę dziwi Cię, że nieświadomi Twoich trosk Sky i Mint, najlepsi przyjaciele, nawet się o tym nie zająknęli, choć przecież musieli go obejrzeć. Cóż. Pozostajesz samotna i niezrozumiana, wszystkie bolączki tłamsząc w sobie. I tylko w nocy tulisz się do młodszej siostry, która wciąż boi się zasnąć bez kogoś starszego po tym, co nieomal się stało. Już wkrótce okaże się, iż będziesz musiała zmierzyć się z sumą własnych strachów w bezlitosnym starciu, z niewidocznym i nieprzewidywalnym przeciwnikiem. Zanim się to jednak stanie, spotkasz kogoś, kto nareszcie spojrzy na prawdziwą Ciebie - a nie tylko cielesną powłokę. Pracujący w tej samej pizzerii co Twój kolega Sky Miles, równie atrakcyjny i nieceniący własnej aparycji młody mężczyzna, zawróci Ci w głowie już po pierwszym spotkaniu. Zapewne z tego powodu randkę w escape roomie uznasz za dobry pomysł, mimo nienawiści względem małych, zakluczonych przestrzeni… Błąd.

„Ponad dziesięć miesięcy czekania na ten moment. Teraz stoi przede mną, we własnej osobie. Ściskamy sobie dłonie. Nie ma pojęcia, kim jestem. Muszę się powstrzymać, żeby za często nie zerkać na Obiekt. Jest tylko jednym z graczy, tak jak pozostałych troje.”

Zawsze żyłaś w cieniu swojej powabnej przyjaciółki Alissy, ale jak do tej pory średnio Ci to przeszkadzało. Przyzwyczaiłaś się do tego, że - naturalna i niekoniecznie dbająca o wygląd czy zdobny makijaż - pozostajesz cieniem dziewczyny, która rozpromienia pomieszczenie samą obecnością. Nie kreujesz się na gwiazdę i właściwie lubisz pozostawanie poza radarem. Właśnie dzięki temu, najczęściej ignorowana, stajesz się skarbnicą zdobywanych przez przeoczenie informacji a przy tym jesteś… całkiem groźnym przeciwnikiem. Nikt nie wie, że cechuje Cię inteligencja i masz ogromną wiedzę a w kryzysowych sytuacjach zachowujesz zimną krew. To ostatnie już niedługo Ci się przyda. Zauważasz zdziwienie, którym obdarzają Cię Miles, Sky i Alissa, gdy z dziwną własnej osobowości chęcią zgadzasz się na pójście we czwórkę do nowego, podobno hiperrealistycznego escape roomu o nazwie „Dom pewnej rodziny”. Czujesz się nieco urażona, bo wzrok całej trójki wyraża coś na kształt szoku - jakbyś nigdy nie chciała się jakkolwiek zabawić. Może to po prostu dla Ciebie szansa na to, by wreszcie na chwilę oderwać się od dziwnej przypadłości, która toczy Cię od dłuższego czasu. Nikomu się z tego nie zwierzałaś, lecz od wielu miesięcy odczuwasz bóle innych ludzi - i to zanim dotkną ich samych. Chociażby niedawno, gdy Sky postanowił przekłuć sobie brew, denerwowało Cię pulsowanie w tym miejscu na własnej twarzy. Boisz się mówić o tym głośno, bo przecież wszyscy i tak mają o Tobie nieciekawe mniemanie - jako o tej milczącej dziwaczce. Twoja przyjaźń z Alissą też ostatnio jakby się rozluźniła. Masz do niej nieco żalu o to, że wystąpiła w nagraniu, powierzając przeżycia obcym ludziom, a z Tobą nawet o nich nie rozmawia. Jesteś w tym nieco hipokrytyczna, lecz zapewne fakt, że to ona wciąż gra pierwsze skrzypce w Waszym duecie niekiedy Cię męczy. Kiedy zatrzasną się za Wami kraty zakluczonego pudełka bez jednokierunkowego wyjścia, być może w końcu będziesz mogła się wykazać. Jeśli przeżyjesz. Jeżeli ktokolwiek opuści je żywy…

„(…) wyglądała na silną, choć czułam, że cierpi. (…) To był jej smutek, ale ona milczała na ten temat. Gdyby chociaż raz dała mi do zrozumienia, co czuje, wówczas mogłabym się do tego jakość odnieść, ale nigdy tego nie zrobiła. (…) pozostała sobą, z całym swoim uporem.”

Motyw zamkniętego pokoju, często nazywanego z angielska „locked room”, był już wielokrotnie wykorzystywany, w czym duże zasługi miała chociażby skrajnie nielubiana przeze mnie Agata Christie. Maren Stoffels nadała mu jednak innego charakteru niż ten najczęściej poznawany dzięki kryminałom czy thrillerom. Złożonego przede wszystkim z pędzącej akcji, która nie zwalnia ani na chwilę - szczególnie w drugiej części powieści. Nader krótkie rozdziały z perspektyw wszystkich bohaterów początkowo były dość dezorientujące - rwana narracja nie pozwalała na dokładne poznanie poszczególnych postaci. Szybko jednak dałam się porwać tej szaleńczej podróży, w jakiej tytułowy „Escape room” zyskał wręcz swoją osobowość. I choć zakończenie średnio mnie satysfakcjonuje a część wypadków udało mi się przewidzieć, uważam, że ten thriller młodzieżowy to bardzo dobra, mroczna rozrywka na jeden wieczór. Niespotykana dynamika w połączeniu z momentami ostrą warstwą językową przypadnie w mojej ocenie do gustu każdej osobie, jaka od książki oczekuje przede wszystkim zastrzyku adrenaliny i całej kawalkady emocji. Znalazłam tylko jeden minus w postaci błędu logicznego - nie da się bowiem obciąć równo włosów na zapałkę przy pomocy nożyczek. Ta niesnaska nie zmienia jednak faktu, że książkę Holenderki uważam za udaną rozrywkę. Taką w sam raz na raz i jaka wiedzie do interesujących rozważań… Jestem bowiem pewna, iż mając okazję zamknąć w cieniście mrocznym pokoju grupę własnych wrogów, wykazałabym się daleko idącą kreatywnością… Nie będę się jednak rozmarzać, zresztą zapewne podobne finezjo-fantazje zahaczają o wiele paragrafów Kodeksu karnego. Pozostaje mieć nadzieję, iż uda się je kiedyś w tajemnicy ziścić. Może wówczas poznasz literacko zaprojektowaną przeze mnie komnatę zagadek, kto wie. 😉 Tej Autorki ofiarowuję opatrzone minusem 7/10 punktów i zachęcam do przekonania się, czy mając mocne nerwy, sam się z niej uwolnisz… Kochającym szybkie i mocne wrażenia - zalecam.

„Bo gdybyś miał jedną, jedyną szansę, aby w jednej chwili zdobyć wszystko, czego kiedykolwiek pragnąłeś, to przecież nie wypuściłbyś jej z rąk?”

Stanisław Lem - Głos Pana - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Mon, 18 May 2026 18:39:45 +0000

Od kiedy ludzkość dobrnęła do punktu, w którym zdała sobie sprawę, że może nie być w Kosmosie sama, poczęła marzyć o kontakcie z „obcymi”. Najpierw poszukiwała ich śladów przy pomocy dość prymitywnych instrumentów optycznych z rodzaju teleskopów. Jednak gdy nadeszła rewolucja przemysłowo-technologiczna, zaczęła stosować bardziej wyrafinowane środki. 16 listopada 1974 roku miało miejsce spektakularne wydarzenie: z największego na świecie radioteleskopu w Obserwatorium Arecibo w Portoryko wysłano potężny przekaz radiowy w kodzie binarnym w stronę gromady kulistej M13, a więc zgrupowaniu powiązanych ze sobą grawitacyjnie gwiazd w gwiazdozbiorze Herkulesa. Składał się z 1679 impulsów, będących iloczynem dwóch liczb pierwszych: 23 i 73. Po ułożeniu w siatce o tych właśnie wymiarach, impulsy te tworzą monochromatyczny obraz, zwany piktogramem, który zawiera liczby od 1 do 10, listę pierwiastków chemicznych, wzór DNA, schematyczną postać ludzką wraz z informacjami na temat liczby „człowieków” i ich budowie fizycznej, a także widok Układu Słonecznego. To pokolenie Ziemian i wiele następnych nie dowie się nigdy, czy próba była skuteczna, gdyż pokonanie przez wysłany sygnał drogi do miejsca przeznaczenia zajmie około dwadzieścia pięć tysięcy lat. Los radioteleskopu jest także bardzo symptomatyczny, gdyż w 2020 roku zerwały się systemy podwieszenia i uległ on całkowitemu zniszczeniu. Najbardziej oryginalną próbę kontaktu z kosmitami podjął ZSRR, który w 1964 roku wysłał w kierunku Wenus alfabetem Morse'a wiadomość zawierającą słowa: „мир” (Mir - pokój lub świat), „Lenin” i „SSSR”. Wielce prawdopodobne jest, że „ufoludkowie” na widok nazwiska krwawego wodza rewolucji październikowej i nazwy zbudowanego przezeń państwa popadli w takie przerażenie, że intencjonalnie nie próbowali na nią odpowiedzieć, nie chcąc podzielić losu kilkudziesięciu milionów ofiar. Who knows?

„Obecnie w zalewie tandety tonąć muszą publikacje cenne, ponieważ łatwiej jest odnaleźć książkę wartościową wśród dziesięciu kiepskich aniżeli ich tysiąc w milionie. Nadto nieuchronne staje się zjawisko pseudoplagiatu - mimowolnego powtarzania cudzych a nieznanych myśli.”

Wysyłano też różne artefakty na pokładach sond. Amerykańskie niosą tak zwaną Voyager Golden Record, czyli pozłacaną płytę gramofonową z załączoną do niej instrukcją obsługi, na której zapisano pozdrowienia w pięćdziesięciu pięciu językach, różnorakie dźwięki natury, utwory muzyczne, jak chociażby Bacha, Beethovena, Chucka Berry'ego oraz 116 zdjęć Ziemi i jej mieszkańców. Podkreślić jednak trzeba, że tego rodzaju próby rodzą przynajmniej trzy zasadnicze wątpliwości. Po pierwsze: któż jest w stanie zaręczyć, że kosmici okażą się do ludzkości przyjaźnie usposobieni i nie zechcą zetrzeć jej w proch, uznając za coś w rodzaju insektów czy cywilizacji do podbicia i eksterminacji? 😉 Po wtóre: wysyłając sygnały, człowiek nie ma żadnej gwarancji, że adresaci będą w stanie w ogóle je odczytać. Mogą przecież stanowić byt, który nie ma nic wspólnego z wizjami snutymi na ich temat. Wreszcie: nawet, gdy sygnał odbiorą i odpowiedzą, nikt nie ma pojęcia, czy będzie jakakolwiek możliwość jej „przetłumaczenia”, a nawet jeśli - zrozumienia. I o tych właśnie trzech dylematach rozprawia Autor recenzowanej książki.

Nigdy byś nie przypuścił, że zostaniesz członkiem szacownego grona, zajmującego się tajnym projektem o kryptonimie MAVO (skrót od angielskiego Master's Voice - Głos Pana). Jesteś wprawdzie uznanym matematykiem, jednak z uwagi na oryginalne poglądy, nieco wyklętym. Co spotkało się z wielkim oburzeniem, jesteś zdania, że zarówno człowieka, jak i wszelkie zjawiska przyrodnicze należy opisywać za pomocą matematycznych równań, a nie ich biologicznych cech. Tylko w ten sposób bowiem można uchwycić ich właściwą istotę. Pomimo oficjalnych potępień, geniuszu nikt nie jest w stanie Ci odmówić, więc dokooptowano Cię do zespołu zajmującego się próbą rozszyfrowania odebranego przez obserwatorium w Mount Palomar w USA sygnału neutrinowego, który zakwalifikowano jako wiadomość nadaną przez pozaziemską cywilizację z układu Małego Psa. W serii elektronów dopatruje się zaszyfrowanego komunikatu, który starano się za wszelką cenę rozwikłać, lecz bez żadnego skutku. Stąd właśnie sięgnięto po Twoją pomoc. Początkowo próbowano całą sprawę ukryć, jednak doszło do „przecieku” i cały świat oszalał. Tematem tym zajęły się wszystkie media, roznosząc wieści po globie. Rząd USA w końcu musiał zareagować i pod naciskiem senatu powołał zespół do jej badania.

„Jeśli nasza kultura nie umie asymilować sprawnie nawet ujęć powstających w głowach ludzkich (…) jakże moglibyśmy liczyć na to, że będziemy zdolni skutecznie zrozumieć kulturę odmienną całkowicie od naszej, jeśli się ona zwróci do nas poprzez kosmiczny przestwór?”

Początkowo próbowano przekazać sprawę FBI, jednak Agencja sprytnie wskazała, że kosmos leży poza granicami kraju, a tym samym nie jest objęty zakresem jej kompetencji, więc przekazano ją CIA. Ta z kolei zrzuciła z siebie odpowiedzialność i oddała ją w ręce Pentagonu. Wojskowi zabrali się solidnie do rzeczy, umieszczając Komisję w supertajnym ośrodku badawczym na pustyni Nevada. Wcześniej funkcjonował tam poligon, na którym przeprowadzano eksperymenty z bronią jądrową. Wysłannik „Projektu MAVO odnalazł Cię na uniwersytecie New Hampshire, gdzie akurat prowadziłeś zajęcia ze studentami. Początkowo wahałeś się, czy propozycję przyjąć, czy też odrzucić, ale po głębszym zastanowieniu uznałeś, że warto w tym uczestniczyć. Gdy wyrażasz zgodę, wypadki toczą się bardzo szybko. Najpierw lecisz samolotem do Nevady a potem śmigłowcem bezpośrednio do ośrodka badawczego. Ten przedstawia sobą imponujący kompleks: liczne i potężne betonowe budynki mają podwójne ściany a przestrzeń pomiędzy nimi wypełniona jest wodą. Komunikację zapewnia specjalnie zbudowana kolej podziemna bezpiecznie przewożąca pasażerów do miejsca przeznaczenia. Gdy wylądowałeś na dachu jednej z konstrukcji przywitał Cię sam Baloyne - szef całego przedsięwzięcia. Potem zapoznałeś się z całym tłumem osób, które w biorą w nim udział: biologów, chemików, fizyków i całą plejadą innych „mózgowców”. W końcu nadszedł czas na pierwsze sympozjum. Na nim pokrótce przedstawiono Ci stan prowadzonych prac. Czyli tak naprawdę nic. Wszelkie próby złamania „kodu” nadanego przez Obcych sygnału spaliły bowiem na panewce. Wysiłek największych naukowych sław nie przyniósł absolutnie żadnego rezultatu - po prostu nie byli w stanie niczego rozumnego wywieść z neutronowego strumienia. A co gorsza pojawiły się głosy wskazujące na szereg uzasadnionych wątpliwości czy w ogóle jest sens zajmować się całą sprawą. Zastanawiano się czy wiadomość ma jakikolwiek charakter, a nie jest tylko serią przypadkowych sygnałów kosmicznych. Inni wskazywali, że być może skierowana jest nie do ziemian, ale do innej cywilizacji i tylko przypadkowo została wyłapana, więc nie ma szans, aby zorientować się, o co w niej chodzi. Kolejni podnosili, że ludzkość nie jest w stanie odcyfrować czegoś, co nie pochodzi od społeczności takiej samej natury. Wprawdzie podzielasz niektóre z tych argumentów, jednak postanawiasz zastosować wszystkie swoje matematyczne umiejętności, by dojść, co nadany sygnał tak naprawdę zawiera. Wprowadzasz do Zespołu zastrzyk „entuzjazmu” i wiary w powodzenie, więc prace znowu ruszają na pełną skalę. W miarę ich postępu zaznasz coraz większej goryczy niepowodzeń, a Twoje usiłowania zaczną przypominać „bicie głową” w mur. Wiadomość z kosmosu okaże się Twoim największym przekleństwem...

„(...) nie znając (…) ani składni, ani słownika, nie można wiadomości rozszyfrować metodą prób i błędów (…) przy czym na sukces można czekać dwieście lat, dwa miliony albo i okrągłą wieczność.”

„Głos Pana” Stanisława Lema to należąca do klasyki gatunku powieść science-fiction. Jej głównym bohaterem jest profesor Piotr E. Hogarth, biorący udział w tajnym projekcie pod tytułowym kryptonimem. Jest on próbą rozkodowania sygnału neutrinowego, odebranego przez ziemskie obserwatorium i zakwalifikowanego jako transmisja nadana przez cywilizację pozaziemską. Naukowiec, początkowo podchodzący do całej sprawy z wielkim entuzjazmem, szybko natyka się nieprzekraczalną granicę, poza którą ludzki umysł nie jest w stanie się wydostać. Usiłowania zespołu uczonych nie przynoszą wyników a wokół zagadnienia pojawia się coraz więcej wątpliwości. Książka Autora to, poza w zasadzie pobieżnym opisem prób złamania kodu w wiadomości kosmitów, tak naprawdę wnikliwa podróż przez umysł Hogartha, a także bardzo skomplikowany traktat filozoficzny oraz kosmologiczny. Posiada więc jedynie zarys akcji - skupia się na niezwykle zawiłych rozważaniach dotyczących zagadnień epistemologicznych, teorii systemów, informacji i prawdopodobieństwa, matematyki i fizyki oraz biologii ewolucyjnej. Analizuje również wszelkie tematy związane z istnieniem cywilizacji pozaziemskiej, przejawami jej obecności w kosmosie i ewentualnymi motywami nawiązania kontaktów z ludzkością. Omawia także granice człowieczych umiejętności odczytania wiadomości od cywilizacji całkowicie odmiennej i spętane możliwości umysłu, znającego tylko swoją, niepotrafiącego pozbyć się jej naleciałości i niezdolnego do podjęcia próby zerwania z wrodzoną naturą. Pisarz nie stroni przy tym od dywagacji na temat wyobrażeń, obaw i nadziei związanych z tego rodzaju kontaktem, podszeptów podświadomości oraz etyki badań naukowych. Propozycja literacka podana jest skrajnie trudną warstwą językową - pełną lingwistycznych pułapek, surową w wyrazie i właściwą bardziej traktatom naukowym aniżeli literaturze popularnej. Niewątpliwie to wyzwanie umysłowe, które wymaga ogromnej dyscypliny i ciągłej uwagi odbiorcy. Sądzę, iż sam wydźwięk jest nader gorzki - zarówno co do ludzkiej natury, jak i możliwości jej ograniczonego rozumu. Jako klasykę gatunku, pozostawiam bez noty punktowej. Miłośnikom sci-fi, jacy kochają skomplikowaną trasą latać po kosmicznych trajektoriach - polecam.

„To, że ludzkie boleści, strachy, cierpienia rozpadają się ze śmiercią (…) że nic nie pozostaje po wzlotach, upadkach, orgazmach i torturach jest godnym pochwały darem ewolucji (…) jesteśmy jak ślimaki przylepione każdy do swojego liścia.”

B. Dyakowski - Z naszej przyrody - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Mon, 18 May 2026 14:57:52 +0000

Oto imponujący reprint - unikalne dzieło o tajemnicach polskiej przyrody, widzianej okiem jej uznanego popularyzatora i wysoce wykształconego biologa, żyjącego na początku XX wieku.

Przyroda, jaka jest - każdy widzi, trawestując znane hasło z pierwszej rodzimej encyklopedii księdza Benedykta Chmielowskiego. Czy aby na pewno? Człowiek dzisiejszych czasów nie dość, że ma blade pojęcie, jak naprawdę wyglądają fauna i flora jego ojczyzny, to jeszcze jest w stanie dostrzec jedynie jej okruchy. Tylko te nieliczne, które jeszcze nie zostały dotknięte degradacją wynikającą ze zmian cywilizacyjnych, jakie wypchnęły je na margines życia, czyniąc niemal niewidzialnymi i niedotykalnymi. Zresztą współczesna ludzka istota, wiecznie goniąca za mamoną i zajęta swoimi sprawami, pewnie nie zauważyłaby nawet żubra, który stanąłby dumnie przed jej oczyma, nie wspominając już o zwierzętach bardziej mikrej postury czy roślinach, które - choć piękne, nie zwracają zbytnio na siebie uwagi. Tymczasem świat nie składa się tylko z samych osób i wytworów ich umysłów - towarzyszy im bowiem pozostające obecnie w cieniu niezliczone i bujne bogactwo przyrody. I choć mocno ograniczone w czasach przemysłowo-technologicznej rewolucji, nadal potrafi zadziwić bogactwem form i często niewysłowionymi: urodą i wdziękiem. Wystarczy na chwilę zatrzymać się i uważnie spojrzeć, aby dostrzec to, czemu już nie poświęca się uwagi. A przecież jeszcze niedawno było zupełnie inaczej. Przed zaledwie stu laty przyroda stanowiła nieodłączną część zamkniętego kręgu żywota i śmierci, towarzysząc człowiekowi od rana do nocy w jego codziennych zajęciach. Była zespolona z "koroną stworzenia" w mocarnym, nierozerwalnym uścisku, jaki dawał niewątpliwe korzyści obu stronom. Trud opisania tego stanu rzeczy zadał sobie Autor recenzowanej książki, piszący na początku XX stulecia, jeszcze pod rosyjskim zaborem. Jak jego dzieło odbiera dzisiejszy czytający?

"Zapoznając się z otaczającą nas przyrodą, uczymy się patrzeć na nią umiejętnie, zastanawiać się nad dostrzeganemi zjawiskami i wyszukiwać między niemi związku; a jednocześnie, co nie mniej ważne nabieramy prawdziwego zamiłowania do przyrody (...)."

Wyobraź sobie, że mieszkasz na wsi i właśnie rozpoczynasz kolejny pracowity dzień. Zima powoli zbiera się już do odejścia a pierwsze promyki marcowego słońca tańczą na zalegającym jeszcze gdzieniegdzie śniegu. Gdy uchylasz odrzwia chaty, wita Cię kakofonia ptasich głosów. Przymrużonymi od blasku Heliosa oczyma, jesteś w stanie dostrzec najbliższe z nich i pozdrawiasz gestem jako starych, codziennych przyjaciół. Wielu z nich dokarmiałeś, gdy mróz ściął powietrze na kilka miesięcy. Teraz wśród leżących ziaren uwijają się trznadle, połyskując żółtymi brzuchami, brązowawe dzierlatki dumnie prężą swoje sterczące "punkowe" czubki, nawet zięby demonstrują bogate kolorami upierzenie. Ilością prym jednak wiodą szare, niewielkie wróble poruszające się całymi gromadami. Co chwilę gwałtownie podrywają się do lotu, by za moment opaść z powrotem na ziemię chcąc zająć się swoimi ptasimi sprawami. Na widok tych ostatnich kiwasz z uznaniem głową. Znasz dobrze ich naturę i wiesz, że są zmyślniejsze od wielu znacznie większych pobratymców. Towarzyszą człowiekowi od wieków i pozostają z nim w całkowitej symbiozie, często wijąc gniazda w jego bezpośredniej bliskości. Doskonale zdają sobie sprawę, komu mogą zaufać a kogo za wszelką cenę unikać. Hałaśliwe niczym przekupki, obrotne i ruchliwe, jak żywe srebro, potrafią zadziwić mądrością. Niejednokrotnie wchodzą w szkodę, wyjadając zboże, wiśnie i czereśnie i nie odpuszczają sobie okazji do zdobycia pokarmu przeznaczonego dla kur i kaczek. Wiosną i latem, klnąc pod nosem, ustawiasz naprędce zbite z paru desek i gałęzi strachy, które mają je straszyć i odganiać. Ale pomimo tego, nie wyobrażasz sobie świata, którego nie wypełniałby ich nieustający świergot i nerwowa krzątanina. Nie jesteś w stanie także opanować radości na widok bociana, jaki uwija się przy budowie imponującego rozmiarem gniazda. To samiec, on zawsze przylatuje pierwszy, a jego towarzyszka dołącza dopiero później, gdy jej "domostwo" jest już w pełni urządzone. Nigdy nie pojmiesz swoim ograniczonym, człowieczym rozumem, jakim cudem te piękne ptaki wiedzą kiedy w odległej Polsce zaczyna się prawdziwa wiosna i startując ze swoich afrykańskich siedzib, są w stanie nieomylnie dotrzeć do odwiedzanego rok po roku miejsca rozrodu, odległego o parę tysięcy kilometrów. W myślach nazywasz je "Wojtusiami" - imieniem nadanym jeszcze przed wiekami. Od samego rana powietrze wypełnia klekot, którym biało-czarny pan z długim, czerwonym i ostrym jak rapier dziobem, daje znać pani swego serca, że w tym właśnie miejscu na nią czeka.

"Bardzo często przechodzimy obojętnie koło różnych ciekawych zjawisk wprost dla tego, że nie wiemy wcale o ich istnieniu, że nigdyśmy o nich nie słyszeli."

Przed wielu laty w folwarku szlacheckim bociany trzymano w charakterze łowców myszy, w czym były skuteczniejsze nawet od kotów. Tak czy inaczej, ich pojawienie się zwiastuje, że wkrótce okoliczne pola zazielenią się i wypełnią różnobarwnym kwieciem. Rychło nadejdzie lato i złociste kłosy zbóż znowu będą chylić się na wietrze i falować zgodnie z jego rytmem, ciesząc oko gospodarza i zwiastując paromiesięczną epokę obfitości, wypełnioną ciężką pracą, aby zebrać dary, którymi człowieka obdarza matka natura. Przy wtórze skowronkowych pieśni, w pole wyjdą żeńcy, by ostrymi sierpami skosić owoc ziaren, które w pocie czoła niedawno zasiali. Spłoszone zające, zwane "Filipami", gdyż uwielbiają żerować w konopiach, będą śmigać pod ich nogami a kuropatwy i przepiórki wzbiją się całymi rodzinami do nerwowego, niskiego lotu. Na pobliskiej miedzy rzepak legnie żółtym dywanem, ciągnącym się aż po kres horyzontu. Brzęczące basem trzmiele będą uwijać się w poszukiwaniu nektaru, jaki będą podbierać im pracowite pszczoły, by zaraz potem zanieść go do swych przepastnych uli. Powietrze wypełnią różnobarwne motyle, delikatne i zwiewne jak poranna mgiełka. Myszki badylarki będą krzątać się przy swoich gniazdach, zbudowanych właśnie z badyli i na badylach zbóż zawieszanych. To malutkie zwierzątko, półtora raza mniejsze od myszy domowej, posiada czerwonobrunatny grzbiet i biały brzuszek. Jego największym wrogiem i zagrożeniem są śmigłe myszołowy, ptaki spokrewnione z równie groźnym jastrzębiem. Czatują na swoje ofiary, kołując w przestworzach lub siedząc na pobliskim drzewie, by po ich dostrzeżeniu runąć jak kamień z niebios i porwać w ostre niczym brzytwa szpony. Na wyobrażenie całej tej nadchodzącej idylli robi Ci się lżej na sercu, zespolonym nierozerwalną pieczęcią ze światem przyrody i bijącym jej rytmem, niezmiennym od stuleci.

Jeżeli chciałbyś zagościć na dłużej w tak przedstawianym uniwersum i porozkoszować się większą ilością podobnych, tworzących w głowie obrazy, ciekawostek z tej rzeczywistości, a jakoby rodem z zupełnie innego świata, tak odległego od współczesnego, masz do tego świetną okazję dzięki Wydawnictwu Grafika.

"Piękne są nasze żyzne pola, kwieciste łąki, szumiące lasy, szemrzące strumyki i rzeki, a tem piękniejsze i droższe, że nasze: z niemi wiążą się najmilsze wspomnienia, najpierwsze chwile życia; tutaj znajdują się wszyscy, których kochamy; tutaj wszystko takie swojskie, takie nasze."

"Z naszej przyrody" to imponujące opracowanie, przybliżające uniwersum polskiej fauny i flory, napisane przez słynnego biologa i przyrodnika Bohdana Dyakowskiego. Jak owad zastygły w kropli bursztynu, tak pyszniąca się oszałamiającym bogactwem ojczysta przyroda na kartach tego niezwykłego dzieła odsłania czytelnikowi swoją twarz widzianą przed stu dwudziestu trzech laty. Pierwsze wydanie ukazało się bowiem w roku 1903, kiedy na ulicach Warszawy przemykały jeszcze kozackie sotnie a w pałacu namiestnikowskim rezydował carski gubernator. Stanowi ono pasjonującą opowieść o wszelkich gatunkach zwierząt i roślin, jakie występowały wówczas na obszarze tak zwanego Królestwa Kongresowego. Nie jest to nudne, encyklopedyczne zestawienie, przyprawiające czytelnika o częste ataki ziewania, lecz literacka podróż po świecie, jakiego już dawno nie ma. Przepojona zachwytem nad jego różnobarwnością i mnogością form, a także napisana pięknym, staropolskim językiem. Pełna kunsztownych czarno-białych rycin i 24 pysznie kolorowych litografii oraz zamknięta pomiędzy okładkami, które same w sobie stanowią poligraficzne dzieło sztuki. Niewolna od narracyjnego wdzięku, jakiego w obecnych lekturach już się nie doświadczy. Mieniąca się miłością do szczęsnej ziemi urodzenia, co współcześnie równie rzadkie - a wielka szkoda. Na ponad pięciuset stronach Dyakowski przybliża czytającemu naturę nie za pomocą laboratoryjnego szkiełka mikroskopu, lecz w rytmie ludzkiego życia, dzieląc księgę na mówiące wiele swoimi nazwami rozdziały: W domu i na podwórku, W ogrodzie, W polu, Na łące, W lesie, Woda. Dzięki takiemu zabiegowi odbiorca otrzymuje dzieło w pełni holistyczne, poruszające wszelkie możliwe aspekty związane z naturalną symbiozą człowieka i otaczającą go rzeczywistością ziemskich żywiołów, z którymi jest nierozerwalnie połączony. Wyrazy uznania należą się Wydawnictwu Grafika za opublikowanie reprintu tego edytorskiego arcydzieła, wzbogaconego cytatami z wierszy Mickiewicza, Konopnickiej, Rydla, Syrokomli, Lenartowicza i wielu innych poetów. Znakomicie oddającego klimat ówczesnych czasów, kiedy matka natura stanowiła istotny element kulturowego dziedzictwa i dnia codziennego, odciskając się kształcie języka i obyczajów a nawet sposobie myślenia. Dla miłośników polskiej przyrody, wielbicieli rodzimych zwierząt, roślin, wód i lasów, a także wszystkich kochających ojczyznę, ciekawych jej przeszłych bogactw - pozycja obowiązkowa. Jako swego rodzaju klasykę - pozostawiam bez oceny punktowej. W pełni polecam.

"Może na obczyźnie znajdą się ładniejsze krajobrazy, bujniejsza roślinność, większa rozmaitość ptaków i innych stworzeń, jaśniejsze niebo, pogodniejszy klimat, - ale wszystko to będzie obce (…) brak nam będzie tej ziemi ojczystej, tego swego kraju, którego nic i nigdzie nie zdoła zastąpić i nad który nie znajdzie się nic milszego na świecie."

WP Rdzanek - Akord - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Sat, 16 May 2026 17:00:03 +0000

W końcu nadszedł tak niecierpliwie wyczekiwany przez Ciebie długi weekend. Jutro wypada 11 listopada, więc będziesz mógł trochę się rozluźnić i zająć od dawna zaniedbywanymi osobistymi pasjami. Dziś, jak to często robisz w niedzielę, siedzisz w ulubionej knajpce na lunchu. Gdy więc rozlega się dzwonek telefonu odbierasz go z dużą niechęcią. Ku swojej irytacji dostajesz rozkaz, aby w trybie pilnym stawić się w Hotelu Sheraton, w którym odkryto zwłoki niemieckiego obywatela. Nie rozumiesz, jaki udział w prowadzeniu śledztwa związanego z prozaicznym morderstwem może mieć służba odpowiadająca za ochronę państwa, czyli Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Jednak nawet Twój kapitański stopień nie daje prawa do dyskutowania z decyzjami przełożonych, więc niechętnie wstajesz od stolika i wychodzisz na ulicę. Pogoda jest pod psem, leje deszcz, zatem mocniej wciskasz na głowę swój staromodny, „gangsterski” kapelusz. Nie cierpisz używać parasoli, toteż z jego ronda cieknie na Twoje wierzchnie okrycie powiększająca się systematycznie strużka wody. Gdy docierasz na miejsce, z daleka dostrzegasz stojącą przed budynkiem komisarz Ewę Dzik, która na Twój widok pośpiesznie gasi cienkiego papierosa. Razem wsiadacie do windy i wjeżdżacie na szóste piętro. Na korytarzu mijacie policjanta w cywilu i techników obładowanych różnorakim sprzętem. W końcu wchodzicie do apartamentu wynajmowanego przez Georga Telmana. Na środku stoi krzesło z przywiązanym do niego ciałem. Jego stan wskazuje, że do zabójstwa doszło kilka godzin temu. Mężczyzna miał około pięćdziesięciu lat, a na jego twarzy zakrzepła krew spływająca z oczu, uszu i nosa...

„Ponownie weszła do darknetu i zostawiła umówiony znak wykonanego zadania. Teraz musiała czekać. Wkrótce będzie wiedziała, czy Dzień Wolności nadszedł, czy też czeka ich kolejna bitwa.”

Na podłodze walają się fotokopie dokumentów, spośród których w oczy rzucają się odręcznie sporządzone: list datowany na 1745 rok, pisany XVIII-wieczną germańszczyzną oraz zapis nutowy, będący fragmentem utworu muzyki poważnej. Twoją uwagę przyciągają również wyraźne odciśnięte ślady słuchawek na skórze ofiary, wskazujące wyraźnie, że miała je założone w chwili śmierci. Policjantka informuje Cię, że denat prowadził w Hamburgu mały antykwariat, a w poszukiwaniu artefaktów jeździł po całym świecie, w tym Polsce. Od razu decydujesz się zarekwirować znalezione materiały. Twój nieomylny instynkt wyraźnie wskazuje, że śmierć Niemca ma z nimi ścisły związek. Wychodząc z hotelu, zabierasz od techników laptop, tablet i komórkę denata, a także słuchawki w białym etui. Jako spec od cyberbezpieczeństwa będziesz musiał przejrzeć zawartość elektroniki i masz nadzieję, że znajdziesz w niej jakikolwiek ślad, który wyjaśni, z jakiego powodu doszło do zabójstwa. I wcale się nie mylisz. W poczcie tkwią maile sprzed dwóch tygodni - zawierają skany zarówno zapisu nutowego, jak i epistoły. Wiadomość wysłana dwa dni temu wyznaczała spotkanie w Sheratonie w dniu dokonanego morderstwa. Definitywnie została sformułowana przez hakera - adres e-mail stanowi ciąg liter i cyfr, charakterystyczny dla tego środowiska. W tekście pada nazwisko wybitnego kompozytora Georga Philippa Telemanna. Zastanawiasz się, po co komuś takiemu XVIII-wieczny utwór muzyczny. Aby to odkryć, konieczne jest wyjaśnienie, o jaki dokładnie chodzi. Ponieważ się na tym nie znasz, musisz skorzystać z pomocy fachowca. Przychodzi Ci na myśl tylko jeden - utalentowana wirtuozka Violi da gamba Olga Weiss, obecna partnerka mecenasa nazwiskiem Tomasz Szczerzec. Wiesz, że możesz na tę parę liczyć, w końcu wraz z nią całkiem niedawno udaremniłeś dużą akcję wywiadu północnokoreańskiego na terenie Polski. Podczas niej o mało życie postradali nie tylko oni, ale także Karol Koppel - niespełna trzydziestoletni siostrzeniec prawnika, genialny programista i tajny współpracownik CIA, który był celem agenta komunistycznego wywiadu. Ten ostatni, pomimo szeroko zakrojonych poszukiwań, zdołał się wymknąć i wciąż zagraża interesom polskiego państwa, a także samemu młodzieńcowi, gdyż przebywa w nieznanym miejscu. Gdy dzwonisz do adwokata, ten natychmiast wyraża zgodę, byś za piętnaście minut pojawił się w jego mieszkaniu. Olga wita Cię wylewnie i natychmiast przystępuje do studiowania listu. Tłumaczy, że skierowany jest do córki nieżyjącego już magnata von Promnitza, dla którego Telemann przed jego śmiercią skomponował kantatę o uzdrawiającej mocy - taką wyłącznie dla odbiorcy, lecz groźną dla innych ludzi. Prosi więc, aby umieścić jej zapis w ołowianej tubie i zamurować we wznoszącej się nad grobowcem ojca wieży zamku w Żorach, aby nigdy nie wpadła w niepowołane ręce - może narobić wiele szkody słuchaczom przy jej odtwarzaniu.

„Jej słowa wypełniły salę. Nagle z galerii rozległ się przeraźliwy krzyk. (…) Ci, którzy wciąż słuchali tłumaczy, zaczęli osuwać się z foteli. Gwałtownie, spazmatycznie w ostatnim rozpaczliwym geście próbowali zerwać słuchawki (…). Z oczu, nosów i uszu obficie płynęła krew, plamiąc dokumenty i drogie garnitury.”

Natychmiast szukasz w Internecie jakiejkolwiek wiadomości, która mogłaby potwierdzić słowa wirtuozki i ze zdumieniem odkrywasz, że sama wieża zamkowa spłonęła doszczętnie 13 października tego roku. Dochodzisz do oczywistego wniosku, że antykwariusz wszedł w posiadanie artefaktu najpóźniej tej właśnie daty. Przychodzi Ci też na myśl, że uczynił to nielegalnie, nie zgłaszając władzom znaleziska, a co więcej, wzniecając pożar, zatarł ślady swoich działań. Jeszcze większa konfuzja ogarnia Cię, gdy kobieta przystępuje do wykonania kantaty. Muzyka ma w sobie tak potężną siłę, że dosłownie czujesz, ciarki biegnące po plecach a Twoje ciało i umysł wpadają w całkowite rozedrganie, pomieszane z niewytłumaczalnym uniesieniem. Nawet Olga potwierdza, że nigdy nie słyszała utworu o podobnym pięknie i niezwykłych właściwościach, ściśle odwzorowującego pitagorejską koncepcję kosmicznej harmonii, zespalającej matematykę z muzyką. Wskazuje także, że brakuje przynajmniej jednej strony zapisu nutowego, a Ty już wiesz, że został zabrany przez mordercę. Widocznie musi mieć wielką wartość, skoro w celu jej zdobycia uśmiercono człowieka. Zanim udaje Ci się poukładać myśli, rozlega się dźwięk Twojego telefonu. Gdy odbierasz, komisarz Dzik informuje, że w warszawskim metrze znaleziono dwa trupy młodych ludzi ze słuchawkami na uszach i cieknącą z oczu, uszu i nosa krwią. Wkrótce potem nadchodzi wiadomość o katastrofach pięciu samolotów towarowych, które niedługo po starcie runęły na terytorium Niemiec i Francji, ulegając awarii elektronicznych systemów pokładowych. Tajemnicze katastrofy szybko znajdują wyjaśnienie. W światowych mediach ukazuje się bowiem odezwa ruchu Dzień Wolności, który pod groźbą kolejnych zamachów terrorystycznych żąda niezwłocznego zaprzestania wszelkich prac nad sztuczną inteligencją, jakiej dalszy rozwój zagraża istnieniu ludzkości oraz zwołania Zgromadzenia Ogólnego ONZ w celu przyjęcia odpowiedniej uchwały w tej sprawie. Jednocześnie jej autorzy wskazują, że są w posiadaniu potężnej broni akustycznej, zdolnej uśmiercić każdego człowieka z dowolnej odległości i nie zawahają się jej użyć, aby wywołać na świecie całkowity chaos, jeśli ich postulaty nie zostaną spełnione. Przychodzi Ci na myśl całkowicie absurdalna myśl, że może to być zaginiona część kantaty Telemanna, skoro to, co usłyszałeś, tak potężnie podziałało na Twoje ciało. Szybko jednak przywołujesz się do porządku, w końcu oficer ABW powinien kierować się rozsądkiem, a nie tak nieprawdopodobnymi teoriami spiskowymi. Tymczasem międzynarodowe śledztwo, którego zostaniesz uczestnikiem, udowodni, że nawet najbardziej zdumiewające rzeczy mogą oblec się w ciało na oczach zdumionego i zastygłego w przerażeniu świata…

„Ta cząstka drapała i pukała cicho w mur, którym Viper się otoczyła. W chwilach ciszy jej głos stawał się nie do zniesienia. To przez niego nie potrafiła spojrzeć w lustro. Bała się, ze zobaczy w nim coś straszniejszego od krwi. Mgliste wyobrażenie czyhającego na nią potwora.”

Powieść pod tytułem „Akord”, którą napisał W.P. Rdzanek to porywający i inteligentnie skonstruowany cyberthriller i jednocześnie druga część oryginalnej trylogii AI-Gent. Przedstawia międzynarodowe zmagania z radykalnym ruchem „Dzień Wolności”, który dopuszcza się zamachów terrorystycznych, żądając za ich zaprzestanie wstrzymania prac nad sztuczną inteligencją. W jego optyce bowiem stanowi ona zagrożenie dla ludzkości. Aby powstrzymać jej rozwój, jest w stanie użyć posiadanej tajemniczej broni akustycznej, jaka może spowodować śmierć każdego człowieka, niezależnie od tego, jakie stanowisko piastuje. Czytelnicy pierwszego tomu cyklu odnajdą w lekturze starych znajomych: wirtuozkę Olgę Wiess, mecenasa Tomasz Szczerzec, komisarz Ewę Dzik, kapitana ABW Zygmunta Friszera, programistę Karola Koppela oraz agenta północnokoreańskiego wywiadu o zmiennej tożsamości. Wręcz szaleńczo pędząca akcja przeskakuje co rusz z Warszawy do Liège w Belgii, Paryża, Lyonu i Strasburga we Francji, Nowego Jorku, Fort Meade w USA a nawet Alaski, na której rozegra się jej „najgorętsza” część - rodem z najlepszych filmów akcji. Pisarz umiejętnie buduje napięcie, rozpoczynając książkę mocnym Prologiem, by później w każdym rozdziale wprawiać umysł odbiorcy w małe „trzęsienia ziemi”, których intensywność rośnie z każdą przewróconą stroną - według wzoru przedstawionego w swoim czasie przez Alfreda Hitchcocka. Elementy tej ekspresyjnej i skomplikowanej mozaiki układają się w finale w efektowną i wielopiętrową konstrukcję, jaka budzi podziw zarówno formą, jak i treścią. Od pierwszej chwili lektury czytający z rosnącą ciekawością śledzi losy całej plejady bohaterów, których sylwetki zarysowane są z dużą zręcznością, co szczególnie odnosi się do Friszera oraz wyrastającego na „gwiazdę” trylogii komunistycznego agenta Quan Vo, jakiego osobowość i losy okazują się być zacznie bardziej złożone, niż mogłoby się to na pierwszy rzut oka wydawać. Na uznanie zasługuje kapitalny pomysł, by do narracji wprowadzić niewtórny wątek śmiercionośnej kantaty Telmanna oraz tematyki sztucznej inteligencji, zagrażającej nie tylko ludziom, ale nawet samej sobie. Zmyślne to i prawie niespotykane w rodzimej literaturze. Warstwę językową propozycji literackiej określiłabym mianem eleganckiej, co także jest rzadkie w techno-thrillerach szpiegowskich. 9/10 - dla drugiego tomu serii, który okazał się lepszy niż pierwszy oraz światłej rozrywki, jaka nie pozwala na oderwanie się od lektury.

„Świat, jaki znacie, chyli się ku upadkowi. W zaciszu serwerowni, w laboratoriach, korporacji i rządów powołujecie do życia siłę, której nie będziecie w stanie kontrolować. Budujecie waszego następcę i kata: generatywną sztuczną inteligencję. (…) Cyfrowego lewiatana, który gdy tylko zyska świadomość, uzna ludzkość za błąd w systemie. Wirusa, którego należy usunąć.”

Bożena Bisewska - To, co nie pamięta - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Fri, 15 May 2026 23:54:36 +0000

Pamięć gubi drogowskazy. Skrywa za opadającą z każdym przeszłym dniem mgłą zapomnienia wszystko, co wcześniej wydawało się istotne. Chowa w najgłębsze zakamarki wydarzenia, które stworzyły Twoją osobę, jeśli były jakkolwiek traumatyczne. Usuwa w cień to, czego potrzebujesz mniej niż dawniej. I tylko niekiedy, w rzadkich przebłyskach świadomości, łapiesz się na tym, iż być może istniało coś więcej, co wcale nie miało się w zapomnieniu znaleźć. Jak jednak odtworzyć to, co zostało w znacznej części skasowane? Czy naprawdę istniało - a może to tylko jedna z mrzonek, które raz wtóry sprawiły, że bezksiężycowa, najciemniejsza noc okazała się bezsenna? Poduszka nie jest dłużej zimna z jednej ni z drugiej strony a koc wydaje się ważyć tonę, przez co ciężej Ci oddychać. Jeszcze kilka niespokojnych myśli temu byłaś pewna, że istnieje rzecz, jaką musisz sobie przypomnieć. Teraz, zaraz, natychmiast, nim skrawki minionego znowu ulecą w niebyt, w którym znalazły się z jeszcze nieznanej Ci przyczyny. Jutro będzie nowy dzień a Ty jak zawsze udasz się do ukochanej kwiaciarni zająć tworzeniem strojnych bukietów i urzekających urodą wieńców. Przycinając łodygi i usuwając kolce róż może tym razem dojdziesz do wniosku, że ich zapach nie jest naprawdę piękny, bo tak słodki, iż aż duszący. W powietrzu uniesie się coś jeszcze - woń zagrożenia, strachu i wyczuwalnie zbliżającego się powrotu… przeszłości. Czegoś, co nie pamięta. A może Ciebie, która zdecydowała się pamięć zatracić, gdyż tak było łatwiej, wygodniej; albo pamiętanie oznaczałoby śmierć. Czy jednak lepiej miast żyć wegetować, kiedy cała ta otoczka dookoła jest tylko li pustą wydmuszką, wykreowaną dla bezpieczeństwa miałkiego istnienia? Spomiędzy uroczystych kwiatów, bo dziś znienawidzone przez Ciebie, komercyjne i tandetne Walentynki, wypada biała kartka. List przeznaczony nie dla Twoich oczu, jak sądzisz lub próbujesz się łudzić i okłamywać. Było ich więcej. A każda wiadomość sprawiała, że nie przypomniało Ci się nic, lecz trwało ciężej i straszniej. „Ona wie więcej niż pamięta” - czernieje tym razem tusz. Kto jest nadawcą?

„To była zapowiedź. Zapowiedź, że ktoś nie zamierza odejść. Że ktoś chce, by widziała, czuła i pamiętała. Że dopiero otworzyła drzwi do historii, o której nie wiedziała, że jest jej częścią. A wszystko w niej szeptało: to dopiero początek.”

Obok właśnie oporządzanych kwiatów stoi kubek z zimną już kawą, na jakim napis jasno obwieszcza światu, co sądzisz o dniu świętego Walentego. Zachodnia moda i wymysł dla wszystkich tych niewartościowców o nieszczerym sercu, co to raz na całe trzysta sześćdziesiąt pięć lub sześć dni przypomną sobie o fakcie, że warto by docenić zdobną rośliną swoją drugą połówkę. Parskasz pod nosem, choć przecież właśnie tego rodzaju wydarzenia przynoszą Twojej małej i przytulnej kwiaciarni całkiem duże dochody. Przewiązujesz bukiet tasiemką, zawijasz ją elegancko, dbając o to, by powstała spirala odpowiednio odbijała światło i nagle zamierasz. Przyszedł. Zanim skierujesz na niego spojrzenie, zahaczasz jeszcze wzrokiem o sporządzoną przez siebie listę z pomysłami na Walentynki dla przychodzących, bo może akurat okaże się, iż ktoś jest tak samo cyniczny i zgnuśniały jak Ty. „Bukiet antyromantyczny: czarne róże, osty, gałązka eukaliptusa - miłość boli. Promocja: nie kupuj róż, kup czekoladę tylko dla siebie.” Oczy Dominika zauważają ów manifest, nim w końcu spoczną na Tobie - definitywnie wyrażają pewien stopień uroczej kpiarskości. Znika z jego twarzy, gdy tylko każe Ci przynieść księgi rachunkowe i ze słyszalnym przestrachem w głosie pyta, czy kolejne wiadomości w dalszym ciągu wypadają z bukietów w, wydawać by się mogło, losowych chwilach. Jesteś do niego nastawiona wrogo, przynajmniej początkowo - bo doskonale zdajesz sobie sprawę z tego, że wizyta stróża prawa w Twoim sklepie poskutkuje jednym: już za chwilę wszystkie miejscowe plotkary z Brzezin, jakie żyją jedynie codziennością innych, rozpuszczą na ten temat wydumane i ogromniejące po każdym przekazaniu z ust do ucha plotki. Finalnie eskalują do niewyobrażalnych rozmiarów - wiesz, że się nie pomylisz, co chwilę później udowadnia „przypadkowo” mijająca witrynę sąsiadka, która oczywiście zagląda do środka przybytku. Dostawszy, czego chciała, opuszcza pomieszczenie z rozradowaną miną, zaś Ty jesteś zmuszona przejść do konkretów i pokazać policjantowi ostatnią anonimową wiadomość, jaką znalazłaś. Może Ci się tylko wydaje, ale mężczyzna zaczyna na Ciebie spoglądać nie jak detektyw na ofiarę stalkingu…

„Czy ja właśnie zostałam wciągnięta w coś, co ma sens tylko wtedy, kiedy przestaniesz spać i zaczniesz rysować mapy na ścianach?”

Starasz się jak najszybciej pozbyć Dominika z kwiaciarni, bo jego widoczne zaniepokojenie zaczyna Ci się udzielać. Śledczy zajmuje się obecnie zaginięciem blondwłosej i ciemnookiej kobiety imieniem Lena, o którą wręcz natarczywie Cię wypytuje. Po raz kolejny oznajmiasz mu, że nikogo takiego nigdy nie znałaś ani nie widziałaś, w co on sam zdecydowanie nie wierzy. Nie masz pojęcia, o co tak naprawdę chodzi a anonimowe wiadomości, jakie dostajesz, uznajesz za żart dzieci z okolicy lub… No właśnie. Nic poza tym trywialnym wyjaśnieniem nie przychodzi Ci do głowy. W końcu udaje Ci się odprawić mężczyznę po przyjęciu jego numeru telefonu i solennej obietnicy, że z niego skorzystasz, gdy tylko zauważysz cokolwiek podejrzanego. Okazja przydarza się niestety kilka chwil później, gdy zamykasz lokal a na zewnętrznym parapecie jego okna znajdujesz kolejną kopertę i pojedynczy, niebieski hiacynt. To przecież nawet nie jest na nie pora roku… Kiedy spoglądasz na śnieg w dole, zamierasz, dostrzegłszy wyraźnie odbity, świeży ślad męskiego buta. Masz wrażenie, iż coś się za Tobą czai, lecz na szczęście Dominik szybko do Ciebie przybywa i mimo Twoich protestów postanawia odprowadzić Cię aż pod drzwi mieszkania. To jednak tylko początek czegoś większego, zaczynasz coraz wyraźniej to rozumieć. Ktoś chce, abyś wróciła w odmęty własnej przeszłości i na przekór wszystkiemu, ze sobą na czele, odsłoniła to, co skrzętnie ukryte. Nie pamiętasz tego czy nie chcesz sobie niczego przypomnieć? Jak wskażą coraz bardziej zatrważające okoliczności, niedługo będziesz zmuszona zmierzyć się ze swoimi największymi strachami i stanąć w szranki z każdą rzeczą okrytą woalem niedopowiedzeń i przeinaczeń. Siwowłosy mężczyzna w długim prochowcu, zrozpaczona matka dziewięcioletniej dziewczynki oraz sam Dominik, który z niewiadomego powodu zdecydował się towarzyszyć Ci w tej najtrudniejszej podróży, która przecież niespodziewanie mogłaby się przedłużyć - co wszystkie te osoby tak usilnie pragną Ci przekazać tajemniczo trwożnym zachowaniem? Czym jest to, co nie pamięta?

„To był ten głos. Ten, którego bała się najbardziej. Ten, którego nie pamiętała… i pamiętała aż za dobrze.”

Wraz z książką „To, co nie pamięta” ja także dostałam list. Napisany odręcznie, w opieczętowanej kopercie, zawierający złociejące pióro - a Diabeł tylko wie, jak tęskni mi się do epistolografii w praktyce. Bożena Bisewska zdecydowała się spersonalizować przesyłkę, powodując u mnie wręcz rzewny uśmiech... Chwilę później jej propozycja literacka zabrała mnie w iście zwichrowaną podróż po odmętach niepamięci pewnej kwiaciarki. Początkowo byłam przekonana, iż mam do czynienia z thrillerem wzbogaconym o wątek romantyczny, lecz Pisarka w drugiej części powieści dodała do finezyjnej puli… elementy sci-fi. Tego rodzaju zaskoczenia definitywnie się nie spodziewałam. I choć mam pewne zastrzeżenia co do warstwy literackiej w postaci literówek, pomyłki w imieniu bohatera na jednej z ostatnich stron czy nie zawsze poprawnej językowo składni i fleksji, muszę przyznać, że ta narracyjna wyprawa jest na wskroś unikatowa. Niektóre nici fabularne nie zostały przekonująco związane czy wątki właściwie domknięte a część wyjaśnień uważam za mało realistyczne, jednak wciąż - zanurzenie się w treści Autorki okazało się nietuzinkowym przeżyciem. Samo połączenie gatunkowe zasługuje na wyróżnienie, jako że nie należy do często spotykanych. Tajemniczy, nader niejasny, bez wątpienia szalony charakter tekstu, w jakim nie zawsze króluje spójność, przystaje zresztą moim zdaniem do samej tematyki. Czymże bowiem jest podróż po zapomnieniu, jeżeli nie chaotyczną próbą poskładania z rozbitych i śniedziejących skrawków wspomnień większej układanki? Jak wiele spośród tych kawałków zostało potraconych na przestrzeni lat? Czy naprawdę warto pomimo wszystkiego, malowania ponownie duszy na szaro, próbować złożyć przeszłość w całej pełni? To, co nie pamięta może przecież okazać się fragmentem tej, która pamiętać bynajmniej nie chciała, aby żyć bezkresem. Czy tenże jednak będzie kompletny, gdy tworzące go elementy zmętnieją zbyt silnie? Z plusem za niewtórne ujęcie zatracenia w zapominaniu pamiętanego - 6/10. PS Mająca znaczenie dla opowieści 17 widniejąca na okładce - moc mrocznych mocy, wszak moja ulubiona liczba.

„Pamięć to śmieszna rzecz. Jak stara szafa - znika, skrzypi, ale jak się dobrze zajrzy, znajdzie się w niej coś, o czym człowiek nie miał pojęcia. (…) Jeszcze rok temu była cieniem własnej pamięci. Teraz była kimś, kto umiał patrzeć w przeszłość bez drżenia.”