Opowiadam historie o historiach. Recenzuję literaturę - bo życie jest sztuką.

Monika Klara Krajniak - Jesteście tylko przyjaciółmi? Rodzina Tylczyńskich. Tom 1 - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Tue, 14 Apr 2026 22:09:00 +0000

Sagi rodzinne to opowieści złożone z wartości - jakże potrzebne w pędzącym dzisiaj coraz szybciej świecie, w jakim relacje z bliskimi często są odsuwane na dalszy plan. Wykreowane wielowymiarowo i napisane w uśmiechający sposób, gwarantują doskonałą rozrywkę i relaks, tak niezbędny po kolejnym trudnym dniu. Jeśli ich bohaterowie są zarysowani wielobarwnie i prezentują sobą i własnymi wyborami pewien starodawny urok, tym większa przyjemność z poznawania ich losów. Dokładnie takich znalazłam za przywołującą wiosnę okładką powieści „Jesteście tylko przyjaciółmi?” - pierwszego tomu serii „Rodzina Tylczyńskich” autorstwa Moniki Klary Krajniak. Choć najczęściej przebywam w mrocznych książkowych rzeczywistościach, tego rodzaju odprężające narracje są dla mnie dobrą odskocznią. Lekką, pozwalającą odpocząć skołatanym nerwom i uciekającym wiecznie w rozbieżnych kierunkach myślom, a przy tym pełną… nadziei. Autorka debiutuje pozytywną, skupioną na rodzinie, więzach oraz przyjaźniach fabułą, którą w takim kształcie niestety rzadko obecnie można znaleźć w rodzimej prozie. Niezepsutą, skoncentrowaną na najważniejszych wartościach - a do tego podaną estetyczną warstwą językową. Podobną codzienności, w pełni realistyczną, a jednak ma się wrażenie, że przenoszącą równocześnie w minione czasy. Przyznaję, iż poznawszy 367 stron historii Pisarki w jeden wieczór, nie mogę się doczekać, aby się przekonać, jak potoczą się dalsze perypetie wielodzietnej rodziny Tylczyńskich, której członków zdążyłam polubić niemalże bez wyjątku od pierwszego rozdziału opowieści. Oto gawęda, jaka otula - zabiera do krainy pewnej przyjaźni, z której być może wyniknie coś więcej… W małej wiosce Dąbrowa żyje bowiem dwójka młodych ludzi, jacy od dziecka pozostają nierozłączni i wiedzą o sobie niemalże wszystko. Przed jednym z nich otwierają się jednak bramy dorosłości - czas studiów i wolności, którymi to niestety można się szybko zachłysnąć i zapomnieć o wszystkim, co kiedyś było nader ważne… Choć może relacje na całe życie przezwyciężą chwilową fascynację nieznanym?

„Tylko jak wrócić do normalności, kiedy jedno spojrzenie, jeden pocałunek, potrafi przewrócić cały świat do góry nogami?”

Od najmłodszych lat było tak, że właściwie nie istnieliście jako osobne byty, Melania i rok starszy od niej, mieszkający po sąsiedzku Daniel, tylko duet. Od wspólnych zabaw w piaskownicy, po dziecięce zabawy i nastoletnie spacery - widywaliście się praktycznie każdego dnia, uznając za o wiele mniej atrakcyjne spędzanie czasu w pojedynkę. Zarówno Twoja rodzina, jak i familia chłopaka - obie liczne - natrząsają się z tego z uśmiechem i dogryzają Wam, kiedy tylko mogą, że właściwie nie musicie formalizować łączącej Was relacji, wszak wszyscy postrzegają Was jako naturalną parę; od przyjaźni do prawdziwego związku. Cóż… sądzi tak każdy poza Tobą i Danielem. Uważacie, że znacie się lepiej niż brat i siostra, a zatem o żadnej miłości romantycznej nie może być mowy. Znacie swoje myśli na chwilę przed ich wygłoszeniem, dokańczacie wypowiadane zdania, czytacie z twarzy niczym znawcy emocji - wszak widzieliście cały wachlarz u tej drugiej osoby. Tylko skoro tak, jeśli faktycznie nie dopuszczasz do siebie rozterek odnośnie tego czy Daniel mógłby się stać swoim chłopakiem, to dlaczego na myśl o tym, że już niedługo wyjedzie na studia do Gdańska, a przed Tobą jeszcze rok przedmaturalnej nauki, robi Ci się zimno, smutno i zwyczajnie pusto? Chociaż nie masz w tych kwestiach doświadczenia, bo nigdy nie znałaś innych relacji niż ta, dumasz czasem, że to nie do końca typowe dla „tylko” przyjaciół. A może właśnie przeciwnie… Lecz jeżeli pozwolisz roztrząsaniom dryfować dalej, co ostatnio czasem Ci się zdarza, nie wyobrażasz sobie, by Daniel miał prawdziwą dziewczynę - a Ty jakiegokolwiek partnera. Zazdrość do tej pory była Ci obca, ale czasem nawiedza Twój i tak cokolwiek wybuchowy ogląd rzeczywistości. Boisz się też, że jak już przyjaciel chwilę po Twojej osiemnastce przeniesie się na studia, mimo złożonych obietnic, szybko o Tobie zapomni - i nie będzie pisał do Ciebie wiadomości czy przyjeżdżał do rodziny w odwiedziny tak często, jak przyrzekał. Niestety najczarniejsze scenariusze okażą się słuszne… Czy będziesz mieć dość siły i cierpliwości, by zawalczyć o tę znajomość, gdy okaże się to konieczne? Gdzie leżą granice poświęcenia i przywiązania?

„Ale mimo tych starań wciąż wracała do niego, wracała do wspomnień, do tego, jak w jednej chwili wszystko się zmieniło. I to było to, czego nie mogła zrozumieć… Dlaczego jej serce nie chciało odpuścić i zapomnieć? Przecież nie była w nim zakochana, wiec to powinno być łatwe, prawda?”

Konsekwentnie realizujesz postanowienie, że w trakcie tego roku to nauka będzie dla Ciebie najważniejsza - w końcu zaważy to na całej Twojej przyszłości, jako że do egzaminów maturalnych już całkiem niedługo. W realizacji zadania często towarzyszy Ci brat bliźniak, dzięki czemu przygotowanie do kolejnych zajęć jest o wiele prostsze i przyjemniejsze. Codziennie skupiasz się na przyswajaniu materiału, z czym nie koliduje Ci już pomoc rodzinie w polu czy obejściu domostwa - zimą tego rodzaju prac jest o wiele mniej. I tylko czasem wzrok ucieka Ci w kierunku milczącego telefonu. Odkąd Daniel wyjechał na październikowe studia, właściwie nigdy nie odzywa się pierwszy. Czasem tylko odpowiada półsłówkami i to wiele dni po tym, jak prześlesz mu SMS. Coraz częściej sądzisz, że chyba pora spróbować wymazać go ze swojego życia i zbudować własne. Skoro kilka miesięcy sprawiło, iż zupełnie porzucił Cię dla nowych znajomych i innych rozrywek niż kontakt z przyjaciółką ponoć na całe życie, czy naprawdę wciąż jest wart choć skrawka Twojej uwagi? Jednak mimo wszystko przeszłość jest dla Ciebie zbyt ważna, by ot tak o nim zapomnieć. Niepokoją Cię także doniesienia jego rodzeństwa o tym, że w gdańskich klubach młody mężczyzna jest widziany na niemalże każdej imprezie, o czym świadczą liczne internetowe fotorelacje. Jakbyś słuchała o zupełnie innej osobie - Twój druh w życiu nie zaniedbałby planów na następne lata dla chwilowego wyszalenia się na kolejnych przyjęciach. Może jednak, czego jeszcze nie chcesz do siebie dopuścić, wcale już nie znasz swojego przyjaciela z młodych lat. Może to już zupełnie inna osoba. Ale może, być może, warto jeszcze o nią zawalczyć - bo właśnie przeżywa problemy, które odreagowuje w niespodziewany sposób. I, przyznaj wreszcie przed sobą, czy naprawdę przez te wszystkie lata i teraz wciąż aktualne jest twierdzenie, iż… jesteście tylko przyjaciółmi?

„Omawiali nie tylko drobne sprawy, ale także snuli wspólne plany na przyszłość, marząc o życiu, które zamierzali budować razem. To było czymś więcej niż tylko wymianą słów, stanowiło obietnicę, że ich przyszłość będzie pełna wsparcia, miłości i wspólnych chwil szczęścia.”

Monika Klara Krajniak stworzyła opowieść, która urzeknie zarówno miłośników sag rodzinnych, jak i powieści obyczajowych oraz tych przeznaczonych dla młodzieży. Pierwszy tom serii „Rodzina Tylczyńskich” o podtytule „Jesteście tylko przyjaciółmi?” to bowiem wielowątkowa narracja, jakiej obiektywnie nie da się nie lubić, niezależnie od wieku. Pełna uśmiechu, powabu i wartości - a przy tym dzięki całemu wachlarzowi zmyślnie wykreowanych postaci obiecująca na przyszłość. Część pierwsza zabiera czytelnika w świat dwójki przyjaciół i skupia przede wszystkim na relacji pomiędzy nimi, ale Autorka przy okazji zręcznie przedstawia odbiorcy liczną rodzinę głównych bohaterów, dzięki czemu ma on nadzieję, że pozna ich dalsze losy sylwetek pobocznych w kolejnych odsłonach opowieści. W tej urzekła mnie także warstwa językowa, która pozostaje elegancka, a przy tym ma się wrażenie, że jest lekka jak piórko. Krajniak bez dwóch zdań ma talent do tego, by snuć swoją gawędę niczym przyjaciółka siedząca tuż obok przy dogasającym ognisku - i przenieść nią w świat szeptanych właśnie słów. Jeżeli saga rodzinna lub fabuła o młodzieńczych pierwszościach - miłościach, zauroczeniach, tragediach, radościach, smutkach, szczęściach i tych zawirowaniach, które wydają się być końcem świata, choć w istocie, z perspektywy czasu, były tylko ważkimi doświadczeniami - to właśnie taka. Z ciepłym dla odmiany uśmiechem polecam, pozostawiając „Jesteście…?” z notą 8/10. To świetna lektura dla każdego, kto w szarzejącym, zaśniedziałym i pełnym zgrozy codziennej świecie szuka promyków słońca. Także tego, co to jeszcze na chwilę chowa się za obłokiem ciemnej gnuśności - jeśli się wierzy, że za nim może pojawić się jakiekolwiek światło. Gratuluję Autorce debiutu, który określiłabym mianem literackiej nadziei.

„Chyba nie zdawałam sobie sprawy, że tyle czasu upłynęło, ale to dlatego, że jestem z Tobą niesamowicie szczęśliwa.”

Dagmara Warszewska-Kołacz - Piekielna osiemnastka - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Thu, 09 Apr 2026 00:13:00 +0000

Główna bohaterka powieści „Piekielna osiemnastka” ma na imię Julka… i w tak wielkim stopniu jest mną, że chyba powinnam podejrzewać Autorkę o rzeczywiste konszachty z diabłem. Każdą kolejną stronę tego naznaczonego wątkami paranormalnymi thrillera czytałam z wręcz makiawelicznym uśmiechem, jako że w literaturze nie trafiłam jeszcze na postać, która miałaby ze mną tak wiele wspólnego. Julia ubiera się jedynie na czarno - nie uznaje innych kolorów a jej stylizacje należałoby określić mianem mrocznie rockowych. Uwielbia słuchać muzyki i ma do niej niesamowitą pamięć. Jeśli raz wpadnie jej w ucho jakiś utwór, jest w stanie odtworzyć go z głowy. Za najciekawszą spośród jej umiejętności uznaję natomiast niezwykłą smykałkę do języków obcych. Uczy się ich z ogromną łatwością, najwięcej czerpiąc z tłumaczeń tekstów, które niekiedy… jakoby same materializują się w jej jaźni. To natomiast wprawia w konsternację nauczycieli, jacy za wszelką cenę usiłują udowodnić jej próbę oszustwa czy niewiedzę - i irytują się niezmiernie za każdym razem, gdy okazuje się to niemożliwe. Pozornie nie uważa na lekcjach, lecz mimo tego potrafi odpowiedzieć bezbłędnie na wszystkie pytania belfrów. Nie musi spędzać licznych godzin na nauce jak reszta jej rówieśników - co dla wykładających niemiecki lub angielski jest na tyle podejrzane, że podczas zajęć niemalże zatruwają życie dziewczyny zagadnieniami wykraczającymi ponad podstawę programową. Wydawać by się mogło, iż tego rodzaju książkowy wątek jest mało realistyczny - jednak, kto chodził do mojego prestiżowego z nazwy liceum, ten w cyrku się nie śmieje, chyba, że przez łzy. 😉 Zaręczam, zdarzają się i historie, o jakich filozofom się nie śniło, a co dopiero jednostkom innym niż przeciętne. Julka jest na domiar dla niej złego odmienna niż reszta - a przy tym wychowuje się w małej wiosce, w jakiej niczego nie da się utrzymać w tajemnicy. Jako jedyna nieochrzczona, pozostaje także szkolnym wyrzutkiem, za przyjaciółkę mając tylko wyklętą dziewczynę. Cóż… tak bohaterka jest mną, jak i ja jestem nią. Wielce.

„Julka uśmiechnęła się blado. Gdyby miała brać do siebie wszystko, co mówią o niej ludzie, już dawno wylądowałaby na jakimś oddziale psychiatrycznym.”

W życiu nastolatka, który uczęszcza do szkoły średniej i zbliża się do magicznej linii osiągnięcia pełnoletności, istnieje kilka istotnych wydarzeń, do których dni odlicza się z niemal nabożną czcią. Połowinki, studniówka, matura - i naturalnie osiemnastki. Wyprawione z większym lub mniejszym rozmachem, ponoć są tą imprezą, jaką wspomina się z nostalgią przez całe dorosłe życie. Każda osoba z klasy zaprasza wszystkie pozostałe, rodzinę, innych przyjaciół, znajomych i… kogo tylko zapragnie. Zazwyczaj przygotowania do tych niesamowitych tańców i hulanek pochłaniają mnóstwo myśli i niebagatelne kwoty pieniędzy. Rozdawane na holach szkół zaproszenia przyjmowane są z wypiekami na twarzy, a niektóre z poniedziałków okazują się nader ciężkie - te po jednym z niezapomnianych party. Teoretyzuję jako postronny, wnikliwy obserwator ludzi. Swoją osiemnastkę spędziłam z butelką szampana, muzyką i książkami we własnej, pustej oprócz tego komnacie. Jestem jednak pewna, że będziesz w stanie zrozumieć owładniętą zbliżaniem się do owej prywatki bohaterkę książki Dagmary Warszewskiej-Kołacz, jeżeli choć raz poczułeś się w jakimkolwiek gronie osób jako wyrzutek społeczny. Odmieniec, za plecami którego szepczą wszyscy pozostali - nieprzychylne, obraźliwe, obelżywe słowa. Ktoś wykluczony z określonej grupy ludzi tylko dlatego, że okazuje się wyróżniać. Ponadprzeciętny i przez to uważany za dziwnego, w najlepszym przypadku. Człowiek, co to chciałby tylko przystawać i poczuć się częścią, ale to niemożliwe - niesłuszna i niechciana sława go wyprzedza. Ta z krzywdzących plotek i szyderczych domysłów, uzupełnianych za każdym razem, gdy zostaną przekazane z ust do ust iście teatralnym szeptem. I jestem pewna, że jeśli choć przez moment miałeś okazję stać się taką Julką, odbierzesz powieść Pisarki jako cokolwiek wstrząsające studium odrzucenia i samotności. Poza tym jednak, tak samo jak ja, będziesz rozkoszować się wizją pewnego smaganego piekielnym ogniem: co by było, gdyby… Pozostaję przeświadczona, że każdy, mając szansę zemścić się jakże uśmiechająco dotkliwie i boleśnie za doznane krzywdy, długo by się nad tym nie zastanawiał. Czy jednak rozterki moralne są w stanie przyćmić przygotowania do osiemnastki?

„Julka od razu pomyślała o swojej osiemnastce. Wyobraziła sobie trzydziestoosobową grupkę osób ze swojej szkoły. Staliby ściśnięci i wyczekiwali, aż Julka wejdzie na salę. A gdy tylko przekroczy próg, zaczęliby śpiewać Sto Lat. Kelnerka wjechałaby z ogromnym tortem, a ona pomyślałaby życzenie i zdmuchnęła świeczki. Właśnie. Jeszcze nie miała najważniejszego: życzenia.”

Czasem się zastanawiasz, jakby to było, gdyby wychowywali Cię mama i tata. Czy teraz ekscytowaliby się faktem, że już niedługo będziesz dorosła, tak samo jak Ty? Myślisz ze smutkiem, że nigdy nie będzie Ci dane się o tym przekonać. Mieszkasz z ciocią i wujkiem, którzy adoptowali Cię, gdy Twoja rodzicielka zniknęła w niejasnych okolicznościach. Ojca nigdy nie poznałaś - nikt nie wie zresztą, kim jest. I choć kochasz przybraną familię jak własną, brak prawdziwej jest kolejnym z kamyków na stosie tych, które sprawiają, że rówieśnicy Cię unikają. Kiedy wchodzisz z niepełnosprawną przyjaciółką do szkoły, tłum rozstępuje się przed Tobą niczym Mojżeszowe Morze Czerwone - i to wcale nie dlatego, by zrobić miejsce na przejazd wózka inwalidzkiego. Jesteś inna, zatem nikt poza drugą równie samotną osobą Cię nie akceptuje. Pewnie, zdążyłaś już do tego przywyknąć na przestrzeni lat, choć, gdybyś miała przed sobą nie udawać, tego rodzaju ostracyzm za każdym razem spowija cieniem kolejny kawałek Twojej duszy. Czas wolny spędzasz samotnie w pokoju, za towarzystwo mając przede wszystkim literaturę. Niekiedy odwiedzasz także mieszkającego po sąsiedzku Gabriela - mrocznego jegomościa, który pozwala Ci grać na własnym pianinie, dzięki czemu uwalniasz kotłujące się w Tobie emocje muzyką. Ostatnio jest jeszcze ten głos w Twojej głowie, który podpowiada Ci bardzo ciemne wizje… zemsty. A gdy te zaczynają się samoistnie realizować, jako nieochrzczony ustronnik, budzisz w maleńkiej wiosce jeszcze większe przerażenie. Boją się tego, czego nie potrafią pojąć ograniczonym rozumem. Ciebie jednak także niepokoi to, co się dzieje, choć, do diabła, właśnie o tak widowiskowych vendettach śniłaś niezliczoną ilość razy. Lecz skoro już o szatanie mowa, co by się stało, gdyby tak pojawił się jeden - na Twoich usługach? Może wtedy przestałabyś się bać, że na Twoją osiemnastkową imprezę przybędą tylko duchy tych, których skrycie pragnęłaś na niej ujrzeć… Albo ona sama nie miałaby już większego znaczenia. Co tak naprawdę miałoby je, jeśli dałoby się obserwować zasłużoną odpłatę brzydkim za nieładne, obrzydliwym za ohydne?

„To było trochę tak jak mam z grą na pianinie. Albo nie. Raczej z językami. Po prostu ktoś to tłumaczy w mojej głowie. I teraz też słyszałam takiego dobrego podpowiadacza.”

Odkładając na bok wszelkie prywatne inklinacje, jak rzetelny recenzent powinien, uważam, iż Dagmara Warszewska-Kołacz ma nieczęsto spotykany talent do łączenia realistycznych historii z wątkami nadnaturalnymi. Udowadnia to jej najnowsza powieść pod tytułem „Piekielna osiemnastka”, która jest skrzyżowaniem młodzieżowej narracji thrillerowej z elementami paranormalnymi. Szczerze przyznawszy, nie spodziewałam się absolutnie tego, że ta fabuła porwie mnie w świat rodem z genialnego filmu „Adwokat diabła” i średnio udanej opowieści „Carrie” Kinga - jednak z o wiele bardziej złożonym tłem psychologicznym. Nacechowane również „Portretem Doriana Graya” Wilde’a, zabiera czytelnika do rzeczywistości, jaką w określonych okolicznościach bardzo łatwo sobie wyobrazić. Jak smutne bowiem jest obserwowanie przez wiele lat tego, iż wszyscy od Ciebie stronią, choć w istocie nie wyrządziłeś im niczego złego? Jak ważna stać się może ta jedna, osiemnastkowa impreza, jeżeli to taka Twoja prywatna, ostatnia szansa na to, by inni pokazali Ci, że nie jesteś dla nich towarzyskim pariasem? Jak bardzo przyjęcie może stać się wówczas obsesją? Z jak ogromnym drżeniem dłoni wypisujesz staranne zaproszenia, jakże trzęsą się zderzające się myśli w głowie, gdy zbierasz się na odwagę, by je w końcu wręczyć? Co będzie, jeśli w odpowiedzi znowu usłyszysz ten towarzyszący Ci ciągle niczym koszmarne echo, szyderczy śmiech? Cóż… i wreszcie, czy gdybyś, niczym książkowa Julka, otrzymał szansę na to, by nagiąć zdarzenia i rzeczywistość do własnych oczekiwań, w każdym wybranym kształcie - skorzystałbyś z niej? Nad tym, co uczyniłabym sama, nie muszę się ni milisekundy zastanawiać. O tym dywagowałam z własnymi głosami w głowie, wizje te dalej są mi zresztą nader bliskie. Warszewska-Kołacz operuje stosunkowo prostą warstwą językową, niestroniącą od kolokwializmów, jednak uważam, że w pełni przystaje ona do treści tej opowieści. Smutnej, nieco przerażającej - niewygodnie prawdziwej, jeśli się wciąż nie zatraciło pewnej iskry empatii. Choć jednej, o co często trudno. 8/10 dla definitywnie pomysłowej fabuły.

„Julka wyobraziła sobie, że przystawia temu baranowi do głowy pistolet i naciska spust, a jego łeb niczym arbuz rozpryskuje się po całej klasie i na białych ścianach zostawia strużki krwawego soku.” (Mmm, licealne wizje!)

Beata Ziaja - U schyłku czasów - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Fri, 03 Apr 2026 23:33:00 +0000

Opowiadania nie należą do łatwej formy literackiej, wszak przy użyciu niedużej ilości słów ich autor musi wyrazić bardzo wiele, jeśli mają być uznane za udane. Z drugiej strony, to właśnie one uważane są za oddające w pełni kunszt, jakim dysponuje pisarz. Sama najbardziej lubię historie spowite ulotną mgiełką ezoteryki, które przemawiają do tej cząstki duszy, jaka doskonale wie, że - cytując Hamleta: „świat jest pełen tajemnic, zjawisk i niezwykłości, których ludzki rozum, nauka czy filozofia nie są w stanie pojąć lub przewidzieć”. Która przyjmuje, że Mickiewiczowskie: „czucie i wiara silniej mówi do mnie niż mędrca szkiełko i oko” jest w pełni zasadne, ponieważ to, co transcedentalne, stanowi immanentną część ludzkiego świata i świadomości. A także wyobraźni, która często zabiera człowieczą istotę w podróż po tym, czego nie da się przeniknąć rozumem a tym bardziej namacalnie dotknąć. Niewątpliwymi mistrzami tego rodzaju opowiadań byli Edgar Allan Poe oraz H. P. Lovecratft, którzy wyznaczyli ich niedościgły wzorzec. Wykreowana w ich dziełach atmosfera, pełna niepewności i przeszyta na wskroś tajemniczością, niejednokrotnie balansuje na granicy jawy i snu, a także racjonalności i szaleństwa. Nie tylko zachwyca, ale i daje poczucie obcowania z niewytłumaczalnym, które przez szeroko otwarte odrzwia imaginacji zyskuje dostęp do samego serca, by już nigdy z niego nie ustąpić. Gatunek ten na ogół stanowi emocjonalne połączenie fantastyki, science-fiction, ludowych wierzeń, i horroru, czerpiąc pełnymi garściami z gotyckiej tradycji. Ujęty w odpowiednio obrazowo przedstawione wydarzenia, zawsze pozostawia po sobie niezapomniane wrażenie. Udowadnia to recenzowany zbiór opowiadań.

„Trzymani przez nich za ręce, powoli wkraczamy do Krainy Cieni - tam, gdzie kończą się wszystkie ludzkie ścieżki.”

Zdanie zamykające ostatnie z opowiadań doskonale oddaje klimat utworów Pisarki, do których przeniosę Cię właśnie teraz.

„Marzydło”

Strzeż się mamidła, które pozornym pięknem potrafi zaprowadzić na skraj przepaści każdego, kto kieruje się zdrowym rozsądkiem i rzekomo umie trzymać pasje na wodzy. Ułuda bowiem to rzecz bardzo niebezpieczna, jaka wiedzie na manowce rozumu. A może właśnie pragnij tego szaleńczego w swej istocie wyobrażenia, które stanowi ucieczkę od szarej rzeczywistości - nie do zniesienia dla wszystkich potrafiących marzyć. Tych, którzy nie chcą wracać do świata, jaki przykrawa wszystkich do tego samego, miałkiego wymiaru. Gorszego niż śmierć, bo zabijającego duszę, nie ciało; groźniejszego niż zapomnienie, bo czyniącego z człowieka byt bez emocji i wyższych pragnień. Czasami lepiej jest przenieść się do krainy cieni, jak pisał Edward Stachura: „Zginąć by można jak nic: Do żył/Jest nóż./Lub w dół/Na bruk/Z wysoka./(...) Ale czy warto?/Może nie warto?/Ech, chyba warto.../Tak, tak - warto./Bardzo to warto./O, tak - to warto./Jeszcze jak warto!”

„Kiedy nie widzi się już przed sobą ścieżki - bo wokoło szybko zapada zmrok, który nigdy się nie podniesie - jedyna myśl to lot bez rozpostartych skrzydeł!”

„O człowieku, który nauczył się latać”

Czy chciałbyś wzlecieć ponad świat w wielobarwnej podróży do jego krańców, na skrzydłach imaginacji, bez granic i ograniczeń? W podniebne przestworza, w których nie ma zazdrości, podłości ani żadnego z brudów, jakich doświadcza się co dnia na tym padole łez? A cena? Czy jesteś gotowy zapłacić cenę strachu i poczucia utraty nadziei za taki właśnie luksus? Albowiem pamiętaj - na błękitnym globie nic nie jest za darmo a prozaiczność, jak nienasycony Lewiatan, czeka tylko na okazję, aby ściągnąć Cię z nieboskłonu i uczynić jednym z tych, którzy nie mają ani siły, ani ochoty na snucie szmaragdowych fantazji… Intrygująca wariacja na temat mitu o Ikarze, który nie bał zbliżyć się do słońca, bo uskrzydlały go nie pióra zespolone woskiem przyziemności, ale własna wyobraźnia i pragnienia. Mnie nieodłącznie kojarzy się z obrazem Marca Chagalla „Nad miastem”, przedstawiającym malarza i spoczywającą w jego objęciu narzeczoną w locie nad osadą, prawdopodobnie Witebskiem i z „Odą do młodości” Mickiewicza - jej rymami: „(...) dodaj mi skrzydła!/ Niech nad martwym wzlecę światem/W rajską dziedzinę ułudy: Kędy zapał (…) Nowości potrząsa kwiatem/I obleka w nadziei złote malowidła!”

„Odwzajemnił uśmiech, a potem obydwaj, ciągle trzymając się za ręce, rozpłynęli się na świetlistym szlaku...”

„Wymarłe miasto”

Czyż nie jest szaleńcem ten, kto nie pasuje do tego świata i stroni od jego powabów? Zamyka się w swoim uniwersum, gardzi towarzystwem ludzi a wynosi ponad nich kwiaty jako symbol prawdziwego piękna? Uważa człowiecze uniwersum za odrażające i nie do zniesienia? Jeśli jesteś właśnie takim bytem, uważaj, gdyż, jak napisano w Przesłaniu Pana Cogito: „nagrodzą cię za to tym co mają pod ręką/chłostą śmiechu” i uznają za wariata, którego należy leczyć. A może i Ty sam, pod wpływem nacisków otoczenia, uznasz, że potrzebujesz pilnie terapii i poddasz się jej, wyruszając w drogę do wymarłego miasta po szczepionkę, która zmieni Twój ogląd rzeczywistości i uczyni jednym z szarych „zjadaczy chleba”, strącając w niebyt - udział tak wielu z nich...

„Wtedy nagle wszystko zrozumiał, ale nie było już odwrotu! (…) z krzykiem na ustach wybiegł w swój nowy -oby lepszy! - świat”.

„Miłość nigdy nie ustaje”

Czy wiesz, jak potężna może być miłość? Taka, która nigdy nie wygasa i jest silniejsza niż śmierć? Jaka odciska się dialogami lekkimi jak muśnięcie ust, przepełnionymi płomiennym uczuciem i jednocześnie wszechogarniającym poczuciem bezbrzeżnego smutku? W której bliskość duchowa jest znacznie ważniejsza od cielesnej? I dla jakiej jesteś w stanie poświęcić wszystko, nawet samego siebie. Bo przecież, jak powiedziano w Hymnie o miłości: „Miłość nie zazdrości,/nie szuka poklasku,/nie unosi się pychą;/nie jest bezwstydna/nie szuka swego,/nie unosi się gniewem/nie pamięta złego/Miłość nigdy nie ustaje”. Jeśli nigdy jej nie doświadczyłeś, wiedz, że - jak trafnie wskazał poeta: „nie zaznasz słodyczy w niebie”. Dla mnie najpiękniejsze z opowiadań w tym Zbiorze - bardzo zbliżone w wyrazie do miłosnego hymnu Nicka Cave'a „Are You the One that I've Been Waiting For?” z jego zapadającymi w serce słowami: „Twoja dusza jest moją kotwicą, nigdy nie pytającą się o uwolnienie, cóż śpij teraz, śpij teraz, zabierz ze sobą, jeśli chcesz przyczyny, gdyż cóż, tylko na ciebie czekam.”

„(...) małżonkowie nie zwracali na to uwagi. Zmierzając za Aniołem Śmierci do krainy, gdzie miłość nigdy nie ustaje, patrzyli tylko na siebie...”

„Cytadela”

Gdy nadejdzie ta ostatnia noc, w czasie której będziesz jeszcze miał szanse odwrócić swój los i pozostać wśród żywych, a tak naprawdę od dawna już martwych, o wypalonych duszach i oczach oszalałych z trwogi przed nieznanym - nie zawahasz się i ruszysz tropem miłości w stronę niezbadanego. Porzucisz bez żalu świat, który nie ma Ci już nic do zaoferowania. Ponieważ nawet najmniejsza cząstka duszy, jaką możesz dzięki temu ocalić, jest bardziej drogocenna niż cały bezmiar dni, jakie musiałbyś spędzić bez niej. Jak pisał w wierszu rosyjski poeta Gumilev: „na tym świecie wszystko już zostało mi ofiarowane: cień nocy i światło słońca, i uroczysty bezkres eteru, w którym łagodnie migoczą planety/Nie szukam już niczego więcej.”

„Bramy cytadeli otworzą się przede mną po raz ostatni, a potem zamkną na zawsze. A ja pójdę, tak jak wielu przede mną prosto w stronę Wzgórz.. I nie będę się oglądał za siebie!”

„Dzisiaj ty, jutro ja”

Gdy runie świat, który otulał Cię ciepłym kokonem bezpieczeństwa, gdy wszystko, co znałeś, zamieni się w pył, staniesz twarzą w twarz ze swoim szkaradnym obrazem w lustrze. Nieuchronnie przeistoczysz się w mutanta, wyznającego starą zasadę, obowiązującą w uniwersum dżungli, w jakie zamieniła się Twoja z pozoru niezniszczalna cywilizacja: „Dzisiaj ty, jutro ja”. Interesujące post-apo, które dowodzi, że słowo „człowiek” wcale nie brzmi dumnie. Prawdziwości tytułu dowiódł Aleksander Sołżenicyn - w jego „Archipelagu gułag” wśród nieszczęsnych więźniów obozów obowiązywało zawołanie: „Ja zdechnę jutro, ale ty dzisiaj”…

„Pilnuję prawa, więc jestem człowiekiem! Lubię okrucieństwo, to przecież ludzkie! Bardzo lubię panować nad innymi. (…) Ostatni człowiek skonał cicho, zanim na niebie pojawił się świt...”

„Ukryty skarb”

Świetnie napisana, wypełniona pozazmysłowym pierwiastkiem makabreska, która dowodzi, że do znalezionego skarbu należy podchodzić nader ostrożnie i broń Boże nie ofiarowywać go nowożeńcom. Mnie najbardziej ujęły Andersenowskie w swoim wyrazie pląsy zabawek, jakie przywodzą na myśl „Ołowianego żołnierzyka” - jego najbardziej melancholijną i z pozoru nieszczęśliwie zakończoną baśń. Piękną.

„Pokusa”

Znakomicie skonstruowana i niepozbawiona czarnego humoru opowiastka, snująca paralelę pomiędzy wodzeniem na pokuszenie księdza a skierowaniem na manowce - poza bramy raju praojca Adama przez jakże ponętną Ewę. W roli głównej, jak zawsze zakazany owoc, lecz tym razem nie jabłko, a… niewieście wdzięki.

„Ksiądz wciąż klęczy z twarzą ukrytą w dłoniach. Bardzo cierpi! (…) odtąd kościół wieczorami będzie pusty i zamknięty na głucho. Tak na wszelki wypadek... Od wszystkich pokus!”

„Domek nad oceanem”

Najdłuższe i najbardziej mroczne z opowiadań. Swoista „Kronika zapowiedzianego szaleństwa i śmierci”, jeśliby strawestować tytuł powieści autorstwa Mario Varagasa Llosy. Tajemniczy dom nad wodą, która kiedyś pochłonęła ukochanego i pozostawiła w nieutulonym żalu jego lubą, snującą posępne pieśni o tęsknocie. Nowi lokatorzy oraz nieuchronna tragedia, która wiedzie do opętania i wiecznego snu.

„Przeprawiając się przez rzekę”

Krótki a zarazem przewrotny fresk literacki z Charonem i Styksem w roli głównej. Mnie nieodparcie kojarzy się z przepełnionym nostalgią obrazem szwajcarskiego mistrza pędzla, Arnolda Böcklina - „Wyspa umarłych”. Poza tym - ze wspaniale oddającym jego klimat wierszem Tadeusza Przerwy-Tetmajera i strofami: „Wyspa umarłych…/Nagie, strome skały, wkoło dalekie, nieskończone morze, gaj cyprysowy, ciszą skamieniały, spokój wód wieczny… (…) I w długiej łodzi o milczącym wiośle Charon tu z brzegu białe wiezie dusze i w ciemne, wąskie wwozi je zarośla (…) Tu dusze cieniom podobne, milczące, snują się białe przez ciemną zieloność (…) patrzą po falach szklannych i bezdennych, (…) patrzą się w mglistą, wieczną nieskończoność.” Cytat z początku recenzji pochodzi właśnie z tego opowiadania.

„U schyłku czasów” to intrygujący zbiór opowiadań, który stworzyła Beata Ziaja. W mojej ocenie powinien go poznać każdy, kto ceni sobie błyskotliwy kunszt literacki. Taki, jaki skrzy się w niewielkich objętościowo, ale jakże wymownych dzięki semantycznemu talentowi Autorki, oryginalnych formach. Właściwie każdy z tekstów w tym tomie uwodzi przesłaniem i rzadko spotykaną emocjonalnością. Wszystkie są tajemnicze, choć równocześnie krzyczą melancholią, pozostają pełne nostalgii i nieodparcie wodzą za sobą wyobraźnię czytelnika wprost w oniryczny świat baśni, wiecznej miłości, nieuchronnego nieszczęścia i samotności na przekór wszystkim i wszystkiemu. Czasami przewrotne, zawsze z zaskakującą puentą, znakomicie skonstruowane i świetnie napisane. Pełne poetyckiej wrażliwości i siły wyrazu. Dowodzące, że „schyłek czasów” nie oznacza końca dobrej literatury. We mnie wybudziły spiżowe serce dzwonu dawno nieprzeżywanych wzruszeń. Czegóż chcieć więcej? 9/10

Iwona Feldmann - Wakacje z szefem. Rosy - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Thu, 02 Apr 2026 00:00:00 +0000

Pięknie mroczna wyklejka, zaczernione pierwsze strony rozdziałów, pełne zwracających uwagę grafik, rysunkowe ilustracje oraz elegancka okładka z literami, które skrzą się odcieniem fuksji - właśnie w tak estetycznym wydaniu Iwona Feldmann sprezentowała czytelnikom pierwszy tom serii „Wakacje z szefem” o podtytule „Rosy”, wziętym od imienia głównej bohaterki. Jako miłośnik wizualizacji, muszę stwierdzić, iż tego rodzaju spójność jest więcej niż mile widziana. Z pewnością wszelkie fanki historii romantycznych przyznają mi rację - wszak opowieści o relacjach dobrze jest okrasić odpowiednio przyciągającą wzrok warstwą optyczną! Wystarczy jednak o zaletach, które można dostrzec na pierwszy rzut oka, bo przecież w każdej książce, mimo wszystko najważniejsza jest treść. W tę standardowo wprowadzę Cię w recenzji - zwichrowanej halucynacji semantycznej, która zaprosi Cię do odbycia pewnej nieplanowanej podróży z mężczyzną, jakiego do tej pory znałaś tylko z firmowych zebrań, niemiłych rozmów i eleganckich korytarzy. Choć pracujesz dla Cartera Bellamy od ponad sześciu lat, dotychczas nie miałaś o nim najlepszego zdania. I trudno Ci się dziwić - w końcu wyniosła pyszałkowatość młodego i nieprzyzwoicie przystojnego miliardera raczej nie są cechami, jakich inteligentna kobieta, utalentowany analityk finansowy, może poszukiwać u mężczyzny. Jak to jednak często bywa, w każdej grze karty zmieniają się co rozdanie - i potrafią tak nagle, co niespodziewanie odwrócić passę. Tymczasowa nieobecność zarządzającego Twoim działem przyjaciela sprawi, że już niedługo będziesz miała okazję pracować dla samego prezesa i poznać go znacznie lepiej niż do tej pory. Ogarnięta prywatnymi problemami z pogarszającym się stanem matki na czele, wcale nie potrzebowałaś akurat teraz nowych wyzwań. Nikt jednak nie pytał o Twoje chęci, a raczej z ironicznie uniesionym kącikiem pięknie wykrojonych ust stwierdził, że przed Tobą delegacja do Kalifornii. Tyleż słonecznej, co gorącej - i to niekoniecznie za sprawą samej pogody…

„Ty jesteś tak piękna, że aż niebezpieczna. I to mnie kręci: piękna i inteligentna tak, że przy Tobie tracę zmysły. (…) Na tym polega podejmowanie decyzji. Zawsze coś tracimy, aby zyskać w zamian coś zupełnie innego (…).”

Wiecznie zabiegana, bez reszty poświęcasz się sprawom firmy, która bez Ciebie z pewnością nie funkcjonowałaby tak dobrze jak teraz. Często sobie myślisz, że gdyby nie analityczne zarządzanie kwestiami finansowymi, jakim od ponad połowy dekady się trudnisz, z pewnością nie działałaby aż tak prężnie. Uwielbiasz to, co robisz - liczby są Twoim bezpiecznym światem, dzięki Twoim zasługom odpowiednio uporządkowanym - w przeciwieństwie do tego prywatnego. W biurze wciąż jest coś do zrobienia, choć nie odczuwasz tego jako przytłaczającej presji, z pewnością głównie dlatego, że zarządzający Waszym działem szef to także Twój przyjaciel. Współpraca z nim to dla Ciebie czysta przyjemność… do dzisiejszego dnia, kiedy okazało się, że musi nagle wyjechać, a przedstawienie zarządowi wyników i całej prezentacji spocznie na Twojej głowie. Nie denerwujesz się nieprzygotowaniem, bo wszystko jest dopięte na ostatni guzik - ale tym, że będziesz musiała przemawiać. Nie tym zajmujesz się na co dzień i niezbyt lubisz skupiać na sobie uwagę całego otoczenia. A już szczególnie prezesa, aroganckiego Cartera Bellamy, który dotychczas odzywa się do Ciebie najczęściej tylko z przypadku - lub wtedy, kiedy podczas zebrań ma ochotę Ci dogryźć czy próbuje złapać Cię na niewiedzy. Wygładzasz elegancki strój i w pośpiechu zmierzasz do sali konferencyjnej. Zatrzymujesz się jeszcze na chwilę przed drzwiami, by wyrównać oddech i poprawić okulary na nosie a przy tym uspokoić skołatane przed prowadzeniem spotkania nerwy. I akurat w tym momencie, cóż za idealne wyczucie, dokładnie na wpatrywaniu się w swoje odbicie w szybie przyłapuje Cię pan prezes. Jak to ma w zwyczaju, oczywiście okrasza sytuację złośliwym komentarzem. Jeżeli chciał wyprowadzić Cię z równowagi, z niechęcią przyznajesz w duchu, że mu się udało. Oczywiście nie możesz tego jednak po sobie pokazać, zatem zakładasz na twarz maskę chłodnego profesjonalizmu.

„To, co jeszcze niedawno wydawało się snem - on, ja, ta chwila - działo się naprawdę, a ja momentami traciłam oddech, gdy myślałam o tym, co jeszcze może się zdarzyć.”

Niechciane wpadnięcie na Cartera tuż przed ważnym spotkaniem na szczęście nie wybija Cię z rytmu - zaskakujesz wszystkich przygotowaniem i kompetencją. Niestety, od tej pory będziesz pracowała pod jego pieczą, nad czym z pewnością znowu ucierpi Twoje niezawodowe życie. Narzeczony, z którym mieszkasz, od długiego czasu narzeka zresztą na Twoje coraz późniejsze powroty i faktycznie w głowie potwierdzasz, że wracasz z pracy coraz później, przez co w lokum właściwie jesteś gościem, który zjawia się w nim tylko, by zjeść kolację, odświeżyć się i zażyć krótkiego, niezbędnego snu, po czym wrócić do firmy. Co gorsza, ostatnio ze zdrowiem Twojej mamy nie jest najlepiej. Jak już wkrótce się okaże, by przeżyć, będzie potrzebowała szybkiej i bardzo kosztownej operacji. Kurczący się czas wolny dzielić więc będziesz na dwa domy, co jeszcze bardziej zdenerwuje Twojego partnera. Podobnie jak to, że najpewniej pozostanie Ci zadłużyć się na dużą kwotę, aby pomóc finansować leczenie matki. Gdybyś miała wolne na rozmyślania momenty, z pewnością zastanowiłabyś się, czy ten związek w ogóle ma jeszcze sens. Owszem, często po prostu się mijacie, ale czujesz także, że Twój mężczyzna ani Cię nie wspiera, ani nie rozumie - ani nawet nie stara się tego zrobić. Jego wieczne narzekania na absolutnie wszystko raczej nie wróżą Wam najlepiej. Do rozwikłania masz jeszcze jedną kwestię, choć właściwie nie masz tu wielkiego pola do popisu czy czegokolwiek do powiedzenia w tej sprawie. Właśnie usłyszałaś od Cartera, że powinnaś się pakować, bowiem ruszasz z nim w nader istotną delegację. Co prawda ostatnimi czasy dogadujesz się z nim nieco lepiej, mogłabyś nawet powiedzieć, że z pewną dozą sympatycznej koleżeńskości, ale wciąż niezbyt wierzysz w to, że mężczyzna ma swoją ludzką twarz - cieplejszą i definitywnie odmienną od tej, jaką prezentuje światu. Może właśnie ten wyjazd udowodni Ci, że nie tylko da się z nim zaprzyjaźnić, ale i… niespodziewanie wejść w zupełnie inną relację? Albo stwierdzisz, iż - co zdarzyło się w Kalifornii, powinno tam właśnie pozostać? Będziesz miała odwagę, by pozwolić się sobie o tym przekonać?

„Nie sądziłam, że w mojej szarej, zabieganej codzienności znajdę przestrzeń na przyjemność, odrobinę rozrywki i radości. Może warto spróbować i zobaczyć, co przyniesie przyszłość?”

Romans biurowy z lubianym przez czytelniczki motywem, w ramach którego to on zakochuje się pierwszy, a do tego jest przełożonym głównej bohaterki - oto „Wakacje z szefem. Rosy” Iwony Feldmann w głównym zarysie. Co intrygujące, powieść pierwotnie była li gorącym opowiadaniem - w związku z czym w tej rozbudowanej do serii wersji naczelne postaci zyskują o wiele więcej czasu na nawiązanie prawdziwej, złożonej relacji. Akcja początkowo jest dość wolna, przez co przystaje do tak zwanego nurtu „slow burn” - ogranicza się do przedstawienia świata wielkiej korporacji oraz naczelnych postaci. Wydarzenia zaczynają rozgrywać się barwniej od chwili wspólnej delegacji, na jaką Carter zabiera Rosy, w czym dużą rolę odgrywają również sylwetki osób, jakie dołączają wówczas do fabuły. Z uwagi na pełne emocji, otwarte zakończenie, w którym uczestniczą, jestem nader ciekawa, jak rozwinie się związany z nimi wątek. Za interesujące uważam wplecenie do historii motywu śmiertelnej, zagrażającej życiu choroby matki Rosy - ta część treści bez wątpienia powoduje zaniepokojenie i chęć poznania dalszego ciągu opowieści. W kwestii minusów, choć jestem fanką miłosnych tekstów, myślę, iż niektóre wydarzenia przedstawione są nieco zbyt dosadnie - pozbyłabym się też tak zwanych przekleństw funkcyjnych, na przykład w postaci warknięć. Jestem zaintrygowana tym, jaki finał otrzyma, po cokolwiek dramatycznym niedomknięciu, wątek Cartera i tyleż pięknej, co wartościowej analityk finansowej. Jeżeli szukasz romansu biurowego na lekki wieczór albo też jesteś kolekcjonerem tych estetycznie wydanych, z pewnością to dla Ciebie dobra propozycja literacka. Z minusem: 7/10.

„I choć to trochę przerażało, nie mogłam zaprzeczyć, że jakaś część mnie pragnęła tego wszystkiego - jego, tego świata, tej szalonej pięknej przygody i powoli akceptowałam to uczucie, które odkryłam w nocy.”

Patrycja Dzień - Dalia - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Wed, 01 Apr 2026 21:27:00 +0000

Napisanie powieści z wątkami dla dorosłych czytelników nie jest prostym zadaniem. Jeśli ma być czymś więcej niż tylko przedstawieniem czysto fizycznej relacji pomiędzy bohaterami, trzeba dodatkowo zadbać o wiele istotnych kwestii. W mojej ocenie przede wszystkim same postaci nie mogą być płaskie - a tak skonstruowane, by czytelnik chciał się dowiedzieć, co się pomiędzy nimi wydarzy. Otoczone odpowiednimi przeżyciami i okraszone właściwą dawką charakterystycznych cech, zdecydowanie zachęcą odbiorcę do poznania swoich losów. Jeśli autor zdecyduje się nadać im inteligentnego poczucia humoru - tym lepiej. Poza tym uważam, że rzadko kiedy w literaturze wywodzącej się z romansu teatr dwóch aktorów, czyli naczelnych sylwetek, okazuje się wystarczający. Doskonale zatem, jeśli dodatkowo wprowadzi się do narracji wątki rodzinne czy powiązane z przyjaciółmi. Czym barwniejsze, tym ciekawsze okazuje się książkowe tło - wszak jego wielowątkowość zawsze jest zaletą. Jeżeli są wartościowe - zaczynam uśmiechać się, tym razem nie makiawelicznie, jeszcze szerzej. Pewien ewenement, ponieważ podczas lektury „Dalii” Patrycji Dzień poczułam się nader zachęcona do jak najszybszego poznania dalszych stron historii już po przeczytaniu pierwszych kilkunastu stron. Główna bohaterka, pisarka Maria jest bowiem tak przykuwającą uwagę osobą, że niemalże od razu kradnie serce odbiorcy nader nietypową kreacją. Choć na co dzień tworzy udane fabuły fantasy, tym razem staje przed nią zupełnie inne wyzwanie: napisać erotyk. Początkowo narzeka na ten pomysł, kierując skargi do psa malamuta, który jest absolutnie uroczym towarzyszem, ale - jak to ma w zwyczaju, decyduje się na spróbowanie sił w nieznanym gatunku. Po krótkim ochłonięciu w przydomowym warsztacie, w jakim produkuje na zamówienie oryginalne, drewniane wyroby, zgadza się na cokolwiek szalony pomysł wydawcy - i odwiedziny pewnego klubu, który ma jej posłużyć za inspirację. I tu cały galimatias dopiero się rozpoczyna… Może bezpieczniej byłoby zostać przy fantastyce? 😉

„Jak mam niby wykreować z polotem fabułę w książce, której podstawą są dupy, dupa lub dupsko, łamane przez następną dupę? Okraszone serią kutasów w różnym rozmiarze? że opisy wyszukane, że może liryczne? Albo nietuzinkowo? Musi być przecież jakaś osnowa (…).”

Zażywałaś właśnie spokojnej kąpieli słonecznej, dzięki której Twoja skóra ma ten godny pozazdroszczenia, oliwkowy odcień, kiedy odebrałaś cokolwiek wytrącający z równowagi telefon. Oto wszystko wskazuje na to, że Twojemu wydawcy i przyjacielowi coś definitywnie zaszkodziło. Zwariował - albo wpadł na naprawdę intratny pomysł, dzięki jakiemu jego biznes odniesie sukcesy na innych polach. Na standardowych, a właściwie tych fantastycznych, sama mu je przyniosłaś - wszak Twoje powieści naprawdę dobrze się sprzedają. Co jednak strzeliło mu do głowy, aby poszerzyć profil działalności akurat o książki dla dorosłych czytelników? W dodatku, jako że mężczyzna zna Twoje zwichrowanie oraz nietypowe podejście do życia, nie ma to być w żadnym razie powieść dla pensjonarek, którą te dalej czytają pewnie z wypiekami na twarzy pod kołdrą, aby nikt ich na tej obrazoburczej czynności nie przyuważył. Erotyk, jakiego wykreowanie właśnie zostało Ci zlecone, ma być czymś ożywczym w świecie podobnej literatury. Właśnie od jakichś piętnastu minut żalisz się na postawione przed Tobą wyzwanie jedynemu osobnikowi płci męskiej w Twoim życiu, z którym tworzysz udaną, stałą i pełną zabawnych, podnoszących na duchu momentów relację - wiernemu psu malamutowi, jaki wydaje się doskonale rozumieć Twoje rozterki. Patrząc na jego poczynania, też masz właśnie ochotę wykopać jakąś roślinę z Twojego ogrodu - i zająć jej miejsce, aby powąchać kwiatki od spodu. Jak Ty masz niby napisać powieść osiemnaście plus, skoro tego rodzaju literatura w ogóle nie jest Twoją bajką? Postanawiasz odreagować w pomieszczeniu, w jakim pobyt od zawsze Cię uspokaja i pozwala przemyśleć to, nad czym wcale dumać się nie chce. Zakładasz szary i aseksowny fartuch, przygotowujesz narzędzia i chwytasz w dłonie pierwszą deskę do obróbki. Twój drewniany interes rozwinął się tak, że już on sam pozwoliłby Ci na godne życie… Ale nie, szalonemu mózgowi, który od lat Cię męczy, jeszcze pisarką się być zachciało. Jakbyś mało miała na głowie - to, myślisz z przekąsem, masz jeszcze więcej. Z dystansem do siebie roztrząsasz w głowie możliwe sceny książki dla dorosłych i po chwili dochodzisz do wniosku, że to naprawdę poroniony pomysł, by Ci ją zlecać. No cóż… czyli właściwy.

„Powiedz, już masz następny pomysł w głowie, prawda (…)?”

Jak szybko się okazuje, na szczęście nie będziesz musiała wymyślić wszystkich elementów do nowej powieści sama. Twój wydawca umówił Cię bowiem z kimś, kto ma pełnić rolę podobną konsultantowi… i zabrać Cię w miejsce, z którego będziesz mogła czerpać natchnienie. Dalia bez wątpienia nie jest typowym klubem, o czym tajemniczo informuje Cię znajomy już na samym początku. Więcej dowiesz się już niebawem od Sebastiana Historyka, który tym nazwiskiem został Twoim zdaniem opatrzony przez samą ironię Losu - zarośniętemu i wielkiemu panu o aparycji Wikinga daleko bowiem do kogokolwiek pełniącego rzeczoną profesję. Pierwsze spotkanie z Twoim nowym współpracownikiem, który ma Cię wprowadzić do nieznanego świata wypada wręcz komicznie irytująco. Gdybyś miała określić go jednym słowem, pewnie zdecydowałabyś się na gbura. Na domiar złego takiego, którego z chęcią otrułabyś arszenikiem z uwagi na denerwującą osobowość. Rozważasz to zresztą na poważnie przez moment, kiedy szykujesz dla niego herbatę. Choć Twój wydawca utrzymywał, że ten zamknięty w sobie i cokolwiek dziwny jegomość zyskuje przy bliższym poznaniu, na razie nie widzisz ku temu żadnych przesłanek. Zachodzi Ci za skórę niemalże każdą ripostą, uśmiecha się ironicznie - czego domyślasz się po oczach, jako że resztę twarzy niemalże w całości zakrywają zarost i broda - a przy tym wydaje się raczej mało pomocny względem zadania, które Cię czeka. Skoro jednak zgodziłaś się podjąć rękawicę i spróbować napisać nietypowy dla Ciebie tekst, akceptujesz także wszystkie konsekwencje, które się z tym wiążą. Przed pierwszą wizytą w mającej posłużyć Ci za miejsce narodzin pisarskiej weny Dalii, jesteś nieco niespokojna. Nie do końca wiesz bowiem, czego się spodziewać - poza tym Historyk radził, byś wystroiła się tak, jak gdyby sam owiany złą sławą Markiz de Sade miał się z Tobą spotkać. Nie wyobrażasz sobie, by jakikolwiek klub, choć z niewielką ich ilością miałaś do tej pory do czynienia, a już na pewno nie w tym kształcie, sprawił, że oto pomysł na erotyczną fabułę zmaterializuje Ci się w szalonej głowie. Może jednak od dawna tam był - tylko Ty jeszcze go nie trafiłaś? Wszak niektóre przybytki służą odkryciom… i przekraczaniu granic.

„Najważniejsze jest w życiu robienie tego, co się lubi, co sprawia Ci radość i pozwala się realizować. Nie robisz tego, może robiłeś, ale już nie robisz (…).”

Szczerze napisawszy, aż trudno mi uwierzyć w to, że „Dalia” to debiut Patrycji Dzień. Choć nieco obawiałam się tej lektury - okazało się, że całkowicie niesłusznie. Po pierwsze, Pisarka kreacją głównej bohaterki i targającymi nią rozterkami wykazuje się wręcz zaskakującym poziomem autoironii. Zarówno Autorka jak i jej barwna, wielowymiarowa naczelna postać tworzą przecież literaturę dla dorosłych - a przy tym obie wykazują się względem niej dystansem. W tej powieści najbardziej urzekają mnie jednak jeszcze trzy kwestie. Elementy przeznaczone dla pełnoletnich czytelników, czyli sceny z rzeczonego klubu, przedstawione są realistycznie - przy czym Dzień skupia się nie tylko na blaskach, ale głównie na cieniach pracy w podobnych lokalizacjach. Poza tym, cała narracja może poszczycić się doskonałymi żartami sytuacyjnymi na bardzo dobrym poziomie, na skutek czego książka okazuje się naprawdę dobrą rozrywką, w jakiej poczucie humoru zasługuje wręcz na miano osobnego bohatera. A skoro już o nich - relacje rodzinne, przyjacielskie i właściwie wszystkie w tej powieści wielokrotnie mnie uśmiechnęły i rozbawiły. Trudno pisać tu o często dostrzegalnej w podobnych propozycjach literackich pustce, jako że ten „pierwszy raz” Pisarki jest zwyczajnie pełen wartości i wciągającej fabuły, dla jakiej warto spędzić z tą opowieścią czas. Treści dla odbiorców osiemnaście plus w żadnym razie nie dominują tekstu - stanowią jego dopełnienie i dodają historii odpowiednich rumieńców. Jeżeli gawędy erotyczne, w mojej ocenie złożone właśnie w taki sposób. Zapewniam Cię, że tego rodzaju bohaterki nie miałeś jeszcze okazji poznać, co polecam zmienić. Zaręczę także, że doprawdy niewtórny historyk jej się trafił. 😉 Nie mogę się doczekać kolejnego, może być nocnego, spotkania z twórczością Dzień. 8/10 - nader przyjemna rozrywka!

„Chciałabym cofnąć czas, mieć dzisiejszy mózg i tamte czasy przed sobą. Zostałabym chyba szefową mafii.”

Grzegorz Kapla - Ziarno zła - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Mon, 30 Mar 2026 21:17:00 +0000

Pewna lokata w tegorocznym rankingu najlepszych przeczytanych książek oraz nota 11/10 nie oddadzą w pełni tego, jak misternie skonstruowaną szkatułką tragedii jest „Ziarno zła” - powieść Autora, którego zdążyłam… obdarzyć nienawiścią już po pierwszych kilku przeczytanych rozdziałach. W pozytywnym znaczeniu tego słowa, ponieważ jako literat odczuwam naturalną zazdrość względem niespotykanie ogromnego talentu, jakim bez wątpienia dysponuje Pisarz. Mieć oryginalny pomysł na fabułę, zaprezentować go w udany sposób, przedstawić umiejętnie czytelnikowi sztafaż barwnych postaci - to wszystko trudne, choć w pełni wykonalne. Twórca jednak na tym nie poprzestaje, prawdopodobnie postanowiwszy postawić poprzeczkę o wiele wyżej. Do powyższych dołączają bowiem inne elementy, które wynoszą prozę na o wiele ambitniejszy poziom. Trzecioosobowa narracja to swego rodzaju żonglerka, jako że płynnie i naprzemiennie rzuca światło na wydarzenia, które stają się udziałem wielu bohaterów. Pozornie takich, którzy nie mają ze sobą wiele wspólnego, pomijając pewne determinujące przyszłość wydarzenie z przeszłości. W istocie - osoby, które finalnie po zawirowaniach i świetnie wprowadzonych plot twistach, spotkają się na jednej, wielkiej scenie - w przedstawieniu tak dramatycznym, że aż zatrzymującym niemiejącego odbiorcę w miejscu. Do tego Kapla zdecydował się na bardzo rzadki zabieg literacki, z którym ostatnio miałam do czynienia… wiele lat temu we własnym tekście. Jakże pysznie było zobaczyć jego realizację na 413 stronach! Anadiploza, czyli paralelizm składniowy, zastosowany na poziomie kompozycji rozdziałów z wariacyjnym przekształceniem frazy to sztuka niesamowicie trudna. (Pisząc prościej: ostatnie zdanie rozdziału poprzedniego i pierwsze kolejnego są złożone z podobnych słów, choć różne - i właściwie wplecione w treść.) Zabawę słowotwórstwem, którą tak cenię, widać zresztą u Autora wielokrotnie. Z tego „Ziarna zła” wykiełkowało, nie przesadzając, dzieło. Idealnie niewtórny przedstawiciel literatury pięknej. Najwyższych lotów!

„W jakiś niezrozumiały dla samego siebie sposób ufał, że wierność tej jednej przysiędze sprzed lat potrafi oczyścić go ze wszystkiego. To przecież była przysięga tak samo ostateczna jak śmierć. Była jego kawałkiem Silmarilu, zamkniętym w delikatnej fiolce, a jednak potrafiłaby w czeluściach Mordoru wyczarować światło. Była jego okruchem nadziei.”

Dzień najwyższych lotów. Zbliża się Wigilia, w trakcie jakiej co roku na nowo Bóg się rodzi a moc truchleje - ale tym razem nie tylko ona podda się ledwo wyczuwalnym drżeniom wiary. Efekt skrzydeł motyla albo ta jedna kostka domina, która najbardziej przerażająco jak tylko można wprawi w ruch całą układankę, jakiej każdy element ma w sobie inną wariację roztrząsań: co by było, gdyby…? Czy jeśli choć pojedyncza składowa którejś z sytuacji byłaby odmienna, nie doszłoby do tego wszystkiego? Sędzia, dziennikarz telewizyjny, policjant i profesor - czterej mężczyźni, których wiele lat temu połączyła zmowa milczenia. Niepisany, choć przyklepany podzielonym na czworo starym banknotem pakt, w ramach którego do końca życia każdy z członków grupy jest zobowiązany do pomocy temu, jaki się do niego odezwał, bez zadawania żadnych pytań. Nieistotne, czego dotyczy prośba, jak ryzykowna się wydaje, z czym jest związana. Czterej muszkieterowie, którzy raz wojowali za siebie podczas szkolnej wycieczki i równie dobrze już wówczas mogli za siebie zginąć. Choć poranieni wewnętrznie i naznaczeni niepowetowaną stratą oraz odpływającą w otoczce otumaniających kłamstw tragedią, doczekali dorosłości. Odnieśli sukcesy - okupione oszustwami lub okraszone ciężką pracą. Dwaj z nich, związani ze światem prawa, stworzyli udany duet, działający drastycznie sprawnie, by oszukać każdy system. Pozostała dwójka czasem tylko wspomina, że dwadzieścia lat temu, wśród górskich pasm i łańcuchów wczepionych w skały wydarzyło się coś, za co być może kiedyś przyjdzie im niewyobrażalnie wiele zapłacić. Wszak ponoć natura nie znosi próżni a na skutek minionej tragedii, za jaką nikt nie odpokutował należycie, wciąż ktoś powinien ponieść cenę. Tylko… ile powinna wynieść, jeśli była li odpłaceniem brzydkim za ohydne - zasłużonym złym za podłe? I kto by pomyślał, że przedzielony na cztery części banknot zapragnie połączyć się w jedność tego samego dnia? Jak małe jest prawdopodobieństwo, że dawny kwartet akurat tej doby będzie potrzebować pomocy reszty zespołu? Chichot Losu zawsze rozlega się w najmniej oczekiwanych momentach.

„(…) pogrążył się w jakichś chmurnych wspomnieniach, tych, co czynią źrenice oczu wyblakłe jak śniedź. Wiesz, że kiedyś krył się tam jakiś blask, ale to już była odległa przeszłość.”

Przeznaczenie śmieje się nie w chwilach, w jakich się tego oczekuje. Kostki domina opadają z głośnym echem, które rezonuje w pozostałych częściach układanki. Każda kolejna to zazębiający się element następnych mechanizmów. Spróbuj sobie wyobrazić, że wszystkie są ze sobą połączone. Do samochodu wykładowcy, który właśnie zakończył spotkanie z kolegą po fachu, wsiada mężczyzna mówiący ze wschodnim akcentem. Składa profesorowi propozycję nie do odrzucenia, jednocześnie wikłając w sprawę jego młodą i uzależnioną od substancji wyskokowych żonę. Równocześnie syn sędziego właśnie ulega wypadkowi samochodowemu - w okolicznościach, które postawiłyby go w bardzo niekorzystnym świetle, gdyby oczywiście ujrzały to dzienne. Chłopak słabej psychiki wraz z towarzyszącą mu dziewczyną trafia do położonego na obrzeżach miasta domu doktora, jaki niegdyś uczestniczył w nader szemranych interesach. Tymczasem policjant robi wszystko, by zatuszować powierzone mu wydarzenia, chwilę temu otrzymawszy kolejny telefon - niestety nie od niebanalnie rozrywkowej kochanki. Na skutek nadużywania alkoholu, telewizyjny prezenter o podejrzanie przystojnej aparycji jeszcze bardziej pogrążył się w marazmie, związanym z nieuleczalną chorobą matki. Na domiar złego, w domu kobiety już niedługo wybuchnie pożar. Na miejsce trafi młoda policjantka, jakiej za codzienne towarzystwo wystarczyć musi mruczący jegomość. Co ciekawe, fatum splecie ją z niewidzianym od dawna funkcjonariuszem, który dopiero co postrzelił na służbie pierwszego człowieka. W nieco innej lokalizacji kobieta, jaka zdecydowała się poddać nielegalnemu zabiegowi, wciąż walczy o życie - choć nawet nie jest świadoma tego, że balansuje na cienkiej granicy między światami. A gdzieś na niebie, w strugach deszczu, opadającego na rzeczywistość na zmianę ze świątecznym śniegiem, być może właśnie pojawiła się pierwsza gwiazdka. Światło, które pozwoli nareszcie wyrosnąć ziarnu zła, zasianemu wiele lat wcześniej - albo doszczętnie je spali. A w tych promieniach podzielony na czworo dwie dekady wcześniej banknot scali się lub spopieli. Ciężko nie wierzyć w ciężar przeznaczenia…

„(…) rozumie, że ten chłód, dystans (…) to nie pycha, ale lęk. Strach przed tym, że ktoś dostrzeże prawdę. Lęk przed upokorzeniem. (…) Niektórzy są dojrzali już jako dzieci, a inni są dziećmi całe życie.”

Choć trudno dać temu wiarę, wszystkie zarysowane powyżej wątki Grzegorz Kapla złożył w jedną całość. Tak udaną i zmyślną, że aż mogłoby się to wydawać niemożliwe. A jednak! Do tego Autor urzekł mnie dodatkowo poza dramatyczną złożonością nieodkładalnej historii także innymi kwestiami. W swoją opowieść udanie wplótł utwory muzyczne, które - wyobrażone - dodają nut odpowiedniego tragizmu poznawanym wydarzeniom. W tych uczestniczą również… koty, które odegrają w fabule niebanalną rolę, co dodatkowo uśmiecha. Poza tym Pisarz nader ironicznie wypowiada się o rzeczywistości, przy czym prezentuje oryginalnie inteligentne poglądy. Wśród bohaterów tak smutnych, że aż od początku wydających się zmierzać do nieuchronnie najgorszego końca, znajdują się także ci wartościowi - jak chociażby piękne wręcz w swym oddaniu małżeństwo zajmującego się nielegalnymi interesami doktora. Urzeka dwoistość natury! Na uwagę zasługują również niemożliwe do przewidzenia do samego końca plot twisty, spośród który każdy zostaje odpowiednio wyjaśniony. Twórca posłużył się właściwie niezliczoną ilością postaci, motywów i zwrotów akcji oraz pozornie nieznaczących wydarzeń - a przy tym nie potracił po drodze żadnego z umiejscowionych w narracji elementów. W tej sztuce, bo tym właśnie jest „Ziarno zła”, dziesiątki nici, które na początku tylko łaskoczą odbiorcę w nos, czyniąc mu intelektualnego psikusa, splatają się finalnie w jeden, nader skomplikowany wzór. Teatr dramatycznego piękna. Literatura najwyższej jakości, której Autor udowadnia zarówno osobom z własnej branży, jak i czytelnikom, że wciąż są jeszcze książki, w jakich dbałość o formę i niezwykle artystyczną konstrukcję szkatułkową stanowią ważkie wartości. O poświęceniu, wierności przekonaniom, wadze przyjaźni, błędach rodziców, zaniedbaniach tych, co to mieli chronić, zapłacie za zadawnione winy. I o tym, że nic się nie dzieje przez przypadek, a jedna odwrócona karta jest w stanie zachwiać całym światem. Ziarno zła zawsze wykiełkuje, niezależnie od gruntu, na jaki trafiło. 11/10 i lokata w top10. Grzegorz Kapla to zaś sztukmistrz tragedii oraz katastroficznego artyzmu.

„Ambicja, determinacja, konsekwencja w działaniu. (…) nauczyła się, czym jest zemsta. Można wyć z wściekłości, ale można też stać się najlepszą wersją siebie i wszystko zmienić. Zostać księżniczką. (…) Zazdrość to takie budujące uczucie, jeśli tylko wykorzysta się je do pracy nad sobą. (…) ona nie ma łatwej historii (…).”

Patricia Highsmith - Drżąca ręka fałszerza - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Sun, 29 Mar 2026 21:58:00 +0000

Maghreb to nie tylko część Afryki, to także styl życia i sposób pojmowania świata. Swoista sztuka bytu. Każdy przybysz, snujący rojenia o wyższości kulturalnej nad autochtonami, przekonany, iż chroni go jakże cienki naskórek zachodniej cywilizacji, szybko łapie się na tym, iż powoli, lecz nieuchronnie staje się jego częścią, czy tego chce, czy nie. Jest jak wir, wciągający obcego w czeluści, których granice biegną od bezkresnych piasków Sahary, poprzez liche arabskie lepianki aż po rozgwieżdżone niebo, na którym można dostrzec każdą, nawet najmniejszą gwiazdę. Proces ten nie ominął i Twojej osoby. Namacalnie dostrzegasz, jak kropla po kropli sączy się w Ciebie tutejsza atmosfera, niezauważalnie zmieniając ogląd świata i podejście do teraźniejszości. Niemal fizycznie czujesz, jak Afryka trawi Cię w swoich bezdennych trzewiach krok po kroku, kawałek po kawałku. Wystarczyły dwa tygodnie pobytu w Tunezji, byś przejął tutejsze podejście do upływu czasu, który odmierzasz już nie godzinami i minutami, ale całymi dniami. Zmienił się nawet wygląd Twojej skóry, ogorzałej od palących promieni słońca i smaganej gorącym tchnieniem wiatru sirocco. Nie masz pojęcia czy na końcu tej drogi będziesz czystszy i bardziej wolny od złudzeń przeszłości, czy przeciwnie, ale wiesz jedno - przepełniająca Cię tęsknota pozostała taka sama. Za tym, by mieć swoje miejsce na świecie, do którego chce się wracać i osobą, dla której jesteś ważny, a może nawet najważniejszy. Niezasklepione rany bolą najbardziej, zwłaszcza, gdy zostały zadane przez kogoś, kto był całym Twoim światem. Komu niczego nie mogłeś odmówić, godząc się z radością na rolę cienia podążającego za wyśnionym bytem. Od rozwodu, który położył kres Twojemu dwuletniemu małżeństwu, minęło już półtora roku, a masz wrażenie, jakby miał miejsce przed miesiącem.

„(...) unosił się jak obca drobinka (którą był) w bezkresie Afryki, lecz zarazem czuł stuprocentową pewność, że dzięki Afryce łatwiej wszystko przetrawi.”

Banalna historia, jakich wiele: romans z pieprzonym ekstrawertykiem, który jak dworski błazen był w stanie rozbawić Lotte w każdych okolicznościach i okazywał nieustanne, cielęce zainteresowanie, co przesądziło, że nad Tobą zatrzasnęło się z hukiem wieko trumny. Uchyliłeś je do pewnego stopnia, poznając Inę, ale tak naprawdę w głębi duszy jesteś wypalony i przerażony wizją zaufania innej kobiecie. Sam nie wiesz, co do niej czujesz. Jesteście razem, ale tak naprawdę w sposób niedookreślony. Nawet to, że w końcu się pobierzecie, ustaliliście między słowami, w pełni dorozumianie. Czekasz na jakikolwiek list od niej, po kilka razy dziennie rozpytując w hotelu, czy przyszła do Ciebie depesza. Nieodmiennie jednak recepcjoniści o nieodgadnionych oczach i obojętnym wyrazie twarzy odpowiadają tym samym zwrotem: non, m'sieur. Sam ślesz wiadomość za wiadomością, jednak bez najmniejszego rezultatu. Potem włóczysz się po plaży czy wsiadasz do samochodu i jedziesz zapoznać się z tutejszymi zabytkami, by pod koniec dnia jak zwykle powrócić do swojej krzyczącej samotności. Coraz bardziej niepokoi Cię, iż nie masz także żadnej informacji od Johna Castlewooda, który zamówił u Ciebie napisanie scenariusza do filmu „Trio”, jakiego akcja ma się rozgrywać właśnie w Tunezji. To dlatego znalazłeś się w tym afrykańskim kraju - miałeś nasiąknąć jego klimatem. Mężczyzna wypłacił nawet tysiąc dolarów zaliczki, a teraz zamilkł, choć przecież umawialiście się inaczej. Potrzebujesz jego wskazówek, więc jak na razie zarzuciłeś prace nad scenariuszem. Jednak dzięki temu piszesz każdej doby po kilka stron powieści, dla której nie masz jeszcze nawet tytułu. Znasz tylko jej zarys - ma opowiadać o człowieku, który tworzy własne normy moralne, pozostając obojętnym wobec tych, jakie narzuca społeczeństwo. Z poprzednich książek - pierwsza osiągnęła sukces, druga cieszyła się dużo mniejszym powodzeniem. Do trzeciej - „Gra w jeśli” prawa wykupiła wytwórnia filmowa, więc gratyfikacje z tego tytułu zapewniły Ci dostatnie życie. Nie musisz więc martwić się o pieniądze i tylko od Ciebie zależy, kiedy wrócisz do pustego mieszkania na Manhattanie, do którego i tak nic Cię nie ciągnie. Niedawno poznałeś Francisa Adamsa - rodaka, który przebywa tu od wielu lat i mieszka w wynajmowanym bungalowie. Jak większość Amerykanów, jest wścibski, gadatliwy i przekonany o swojej moralnej wyższości nad tutejszymi, których uważa w zasadzie za koczowników. Jednym słowem - irytujący gość. Peroruje całymi godzinami o swoim wielkim narodzie, któremu przyświeca misja zbawienia świata poprzez narzucenie każdemu, kto się nawinie demokracji, jankeskiego stylu życia. A pomimo tego nie stronisz od jego towarzystwa, w końcu to Twój jedyny łącznik z tym światem, który na razie pozornie porzuciłeś.

„Ingham uśmiechnął się lekko na myśl o rozterkach serca w wieku dojrzewania, o samotności, niemożności porozumienia z innymi. Wszyscy mamy takie doświadczenia za sobą (…) - są jak skałki w strumieniu, pomiędzy którymi należy przepłynąć, które powodują lekkie rany i zadrapania i których istnienie przeczuwamy nieświadomie, tak więc - podobnie jak ból narodzin - cierpienie tego rodzaju pozostaje w końcu tylko mglistym wspomnieniem.”

Innym Twoim interlokutorem jest Duńczyk Anders Jensen, na którego natknąłeś się w jednym z tutejszych obskurnych barów, gdy przyszedł do niego ze swoim nieodłącznym wilczurem. Okazał się być malarzem, który zresztą idealnie pasuje do bohatera Twojej nienapisanej jeszcze powieści. Wydaje się być pozbawiony jakichkolwiek skrupułów moralnych i może to właśnie Cię do niego wabi. Stanowi wymowny kontrapunkt dla Adamsa, z jego całą nieznośną świętoszkowatością. W Tunezji jest od ośmiu miesięcy, a przyjechał tu by leczyć „na słońcu” załamanie nerwowe, jak zalecił mu psychiatra. Pierwsze spotkanie zakończyło się wizytą w jego odrażającym pokoju, obok którego w „łazience” ziała dziura w podłodze pełniąca rolę ustępu. Po interesującej rozmowie, zapoznałeś się z jego obrazami, które nawet przypadły Ci do gustu. Gdy jednak zapalił dwie świeczki, jakie wstawił do butelek po alkoholu, po czym objął Cię ramieniem, zrozumiałeś, że miał także inne plany. Grzecznie uniknąłeś jego oczekiwań, a że nie był natarczywy, rozstaliście się w doskonałej komitywie. Ruszając w powrotną drogę, natknąłeś się na specyficzne tunezyjskie realia. Najpierw potknąłeś się o coś, co leżało na trotuarze. Gdy wstałeś i zapaliłeś zapałkę, w jej poświacie dostrzegłeś, że to ciało człowieka, pod jakiego brodą widniał wyraźny ślad cięcia, które prawie oddzieliło głowę od tułowia. Uznałeś szybko, że to nie Twoja sprawa, w końcu tutaj to w zasadzie chleb powszedni i na nikim nie robi wrażenia. Wszyscy kierują się jedną zasadą: Inszallah... Bóg tak chce. Ciała tego rodzaju nieszczęśników nad ranem znikają w niedalekich piaskach pustyni, tak jakby nigdy nie istnieli... Gdy dotarłeś w pobliże samochodu zaparkowanego pod szynkiem, dostrzegłeś przy nim starego znajomego - kulawego, starego Araba, który z uporem charakterystycznym dla autochtonów, za każdym razem, gdy pozostawiałeś auto, próbował dostać się do wnętrza, aby ogołocić je ze wszystkiego co wpadnie mu w ręce. Na Twój widok umknął jak zwykle z nieprawdopodobną wręcz szybkością. Tym razem jednak mu się udało, gdyż nieopatrznie pozostawiłeś okno uchylone na kilka centymetrów. Zniknęły ręcznik plażowy i marynarka. Wściekły, byłeś jedynie w stanie posłać w jego kierunku pyszną wiązankę przekleństw, okraszonych życzeniem szybkiej śmierci. Jakbyś zapomniał, że to nie zależy od Ciebie, ale od Allaha. Jakbyś nie uświadomił sobie jeszcze, że nie jesteś u siebie, ale w świecie, w którym nigdy nie będziesz swój. Wkrótce staniesz przed wyzwaniem, które po raz kolejny da Ci zakosztować tego przeszywającego poczucia wyobcowania, zwłaszcza wyzucia z norm moralności, którym hołduje się tylko w Twoim zachodnim uniwersum, pełnym lśniących przedmiotów i wielkich słów, lecz pozbawionym nawet cząstki duszy. Okażesz się wytrawnym fałszerzem, jakiemu w najważniejszej chwili - tuż przed złożeniem nieswojego podpisu pod dokumentem, niedostrzegalnie zadrży ręka, zwiastująca rozpad wszechświata tak długo pielęgnowanych wyobrażeń co do samego siebie, jak i otaczającej rzeczywistości.

„(...) doświadczał czegoś w rodzaju przebłysków nieuświadomionych pytań: „Kim ja w ogóle jestem?” „Czy my istniejemy albo w jakim stopniu istniejemy jako jednostki, bez znajomych, rodziny, bez ludzi, z którymi nas cokolwiek łączy, dla których nasz istnienie ma choćby najmniejszą wagę?”. To było osobliwe jak przeżycie religijne.”

„Drżąca ręka fałszerza” to powieść z dziedziny literatury pięknej, którą napisała Patricia Highsmith, uznana amerykańska mistrzyni psychologicznego thrillera. Jej bohaterem jest Howard Ingham, twórca, który w poszukiwaniu weny do stworzenia zleconego mu scenariusza filmowego przyjeżdża do północnoafrykańskiej Tunezji. Pomimo upływu kilkunastu dni nie ma żadnego kontaktu ani ze swoją dziewczyna, ani ze zleceniodawcą. Ogarnięty nudą, zaczyna kreować nową książkę, której główna postać, kierująca się wyłącznie stworzonymi przez siebie moralnymi kanonami, staje się jego swoistym alter ego. Wkrótce zaczyna doznawać niepokojących sytuacji, jakie rzucą się cieniem na jego przyszłość i zmuszą do dokonania rozrachunku z przeszłością. Od pierwszych stron powieści czytelnika otacza świetnie wykreowana przez Pisarkę duszna atmosfera, w której nawet najdrobniejsze wydarzenia przepojone są nieustannie narastającą złowieszczą nutą, pieczętowaną atmosferą kraju, w jakim zderzają się dwie całkowicie obce sobie cywilizacje - europejska (francuska) i arabska. Choć istnieją obok siebie od ponad stu lat, nigdy nie uległy zespoleniu, kierując się całkowicie odmiennymi zasadami. Dla człowieka zachodu, jakim jest główny bohater, nieprzenikniona fasada Maghrebu staje się katalizatorem wyzwalającym głęboko uśpione pod kulturową powłoką namiętności i obawy. Nie unika on przy tym ważkich pytań o istotę człowieczeństwa, a także podstawy etyczne, które powodują ludzkością. Czy są jedynie cienką błoną, łatwo pękającą pod wpływem wyzwań, czy też tkwią tak mocno w każdej osobie, że stanowią niewzruszone latarnie, nieodmiennie wytyczające jasno określony sposób postępowania? Klimat tej propozycji literackiej przypomina mi „Kwartet aleksandryjski” Lawrence’a Durrella, „Pod osłoną nieba” Paula Bowlesa czy zwłaszcza „Obcego” Alberta Camusa z ich niepowtarzalną północnoafrykańską aurą, przeszywającą bohaterów na wskroś i wyznaczającą kręte ścieżki ich losów i nieoczywistych, często amoralnych wyborów. Warstwa językowa tej propozycji literackiej jest klasą samą w sobie. Oszczędna w wyrazie, z „ubogimi” dialogami, doskonale koresponduje z klimatem narracji. Na najwyższe uznanie zasługuje także świetnie nakreślona sylwetka psychologiczna Inghama - o wyjątkowo bogatym i obrazowo przedstawionym życiu wewnętrznym. W kierunku dziewiątki - solidne 8/10. Po tak złożone, inteligentne i świetnie zaserwowane opowieści chciałoby się sięgać jak najczęściej.

„Odnosił wrażenie, że niewidzialna siła podnosi go do góry, coraz wyżej i wyżej. Nie ma, pomyślał, nie ma nic rozkoszniejszego na świecie niż porwać w objęcia kobietę, która jest… zapowiedzią kłopotów.”

Iwona Feldmann - Rozdzieleni - tom I - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Thu, 26 Mar 2026 21:13:00 +0000

Snułaś tyle planów na ten dzień i wszystkie musiałaś odłożyć na później za sprawą SMS-a wzywającego na pilną rodzinną naradę. Otrzymałaś go od babci, która mieszka na obrzeżach Tarnowskich Gór, gdzie musisz dojechać z Katowic - a to całkiem spory kawałek. Teraz siedzisz w samochodzie, wściekając się na ogromne korki. W końcu jednak docierasz na miejsce i jak zwykle wita Cię ogromny rwetes. Są wszyscy członkowie familii, których nie widziałaś od dłuższego czasu, więc powitaniom nie ma końca. Wszystkim dyryguje babcia Wiktoria, jaka pomimo swoich blisko osiemdziesięciu dwóch lat wygląda i zachowuje się niczym osoba dużo młodsza. Nigdy nie brakowało jej energii, a teraz jest jej istnym wulkanem. Uwagę zwracają jej niesamowicie błękitne oczy, odziedziczone po własnej babci Anieli. Ta ostatnia przeżyła osobistą tragedię, gdyż jako córka niezbyt zasobnych chłopów, wbrew własnej woli została wydana za mąż za syna bogatego gospodarza. Była najpiękniejszą dziewczyną we wsi, więc rodzice bez skrupułów przehandlowali dziecko w zamian za apanaże. Ten krok przyczynił się do rozpadu rodziny. Bracia - Antek i Jakub nie zaakceptowali tego wyboru. Od dawna marzyli o wyjeździe do USA, więc oburzeni uznali, że przyszedł na to czas. Gorąco namawiali siostrę, aby im towarzyszyła, jednak ta odmówiła. Koniec końców osiedli na stałe w Wielkiej Brytanii, a kiedy po wojnie nad Europą zapadła Żelazna Kurtyna, kontakty pomiędzy rodzeństwem się urwały. Do tego stopnia, że obydwie rodzinne gałęzie nic o sobie nie wiedziały. Jak oświadcza babcia Wiktoria, właśnie uległo to zmianie, dlatego też zwołała wszystkich do siebie. John Hunter - wnuk Jakuba wynajął firmę detektywistyczną z zadaniem odnalezienia krewnych w Polsce. Po ustaleniu miejsca ich pobytu, wystosował zaproszenie na oficjalne obchody swoich dziewięćdziesiątych urodzin.

„Stali naprzeciwko i wpatrywali się w siebie. Był wysoki, niesamowity i tak cholernie przystojny, że z trudem oddychała.”

Hojność Johna sięgnęła tak daleko, że opłacił dwa bilety na samolot. Zapewnił też zakwaterowanie i wyżywienie przez dziesięć dni w pięciogwiazdkowym hotelu. Chwilę później dowiadujesz się, że zostałaś wyznaczona jako osoba, która ma towarzyszyć babci w podróży do Londynu. Początkowo energicznie odmawiasz, ale staruszka nie chce słyszeć o Twoich obiekcjach. A jest ich sporo. Trzy miesiące temu w końcu otrzymałaś umowę o pracę a pracodawca nie będzie patrzył przychylnym okiem na ewentualny urlop. Poza wykonywaniem zawodu architekta, trudnisz się malarstwem i prowadzisz własne strony internetowe, od czasu do czasu sprzedając swoje dzieła, co przynosi Ci wiele satysfakcji. Wymaga to ciągłego nadzoru nad rynkiem, więc trudno Ci pogodzić się z porzuceniem go na prawie dwa tygodnie. Jednak żadne protesty nie są w stanie zmienić decyzji nestorki, więc w końcu ulegasz żądaniom, znajdując i dobre strony całej sytuacji. W stolicy Anglii byłaś już parę razy w interesach, za każdym razem upłynniając parę obrazów. Masz nadzieję, że i tym razem tak będzie, a co więcej, rysuje się możliwość zorganizowania wystawy Twoich prac. To stanowiłoby spełnienie skrytych marzeń i potwierdzało, że jesteś prawdziwie cenioną artystką. Dwa tygodnie później pakujesz rzeczy do walizki i zmierzasz na lotnisko. Po krótkim locie wysiadacie na Heathrow, skąd odbiera Was przesympatyczna para: Max - wnuk Johna oraz jego narzeczona Olga. Po krótkim przywitaniu, jedziecie do mieszkania Twojej przyjaciółki Róży, w którym macie spędzić pierwszą noc. Szybko się rozgaszczacie, a następnie udajecie na zwiedzanie miasta. Wieczorem, pomimo że jesteś zmordowana, decydujecie się pójść do ekskluzywnego klubu. Nie byłoby Cię stać na taki luksus, gdyby nie pracodawca dziewczyny, który kiedyś kupił kilka Twoich obrazów a teraz zarezerwował stolik i wypłacił sute kieszonkowe. Towarzyszą Wam cztery inne dziewczyny z Polski, więc świetnie się bawicie. Urodą natychmiast zwracacie uwagę gości. Pub jest pełen wytwornych Anglików, którzy dosłownie pożerają Was wzrokiem i wykorzystują każdą okazję, aby nawiązać bliższą znajomość. Odrzucacie jednak zdecydowanie wszelkie karesy, nie chcąc się wikłać w przelotne romanse. Po północy do zabawy dołącza jeszcze jeden mężczyzna, który od razu wpada Ci w oko. Jest niezwykle przystojny i dystyngowany. Choć nie masz takich zwyczajów, łapiesz się na tym, że wpatrujesz się w niego maślanym wzrokiem. Przywołujesz się do porządku, jednak szybko spostrzegasz, że również cieszysz się jego zainteresowaniem. Spojrzenie faceta śledzi każdy Twój krok a gdy wypijasz drinka, niezwłocznie zjawia się kelner z następnym, opłaconym przez adoratora.

„Zdecydowanie preferowała swoje zaplanowane subtelne, stabilne życie, które stworzyła, niż jakąkolwiek znajomość z Jamesem. On nie był w jej życiu potrzebny. Był krótkim, bolesnym epizodem, który właśnie dobiegł końca.”

Gdy DJ zaczyna grać wolne kawałki, ruszacie do baru. Zanim do niego docierasz, nieznajomy zastępuje Ci drogę i prosi o taniec. Nie jesteś w stanie odmówić i po chwili toniesz w jego ramionach. Czujesz nieznane wcześniej upojenie - aż trudem oddychasz. Jesteś bliska podjęcia decyzji, aby spędzić z uroczym mężczyzną noc, choć pewnie później byś jej żałowała. Na szczęście przyjaciółki wybawiają Cię z kłopotu - zbierają się do wyjścia. Dziękujesz czarusiowi za mile spędzone chwile i do nich dołączasz, wybudzając się z dziwnego stanu, jaki jednak głęboko zapadł w Twoje serce. Następnego dnia ponownie zjawiają się Max i Olga. Wsiadacie do luksusowej limuzyny, która wiezie Was ku rezydencji Johna. W trakcie rozmowy dowiadujesz się, że przyjęcie urodzinowe przewidziane jest na trzysta osób. Gdy docieracie na miejsce, przed Twoimi oczyma rozpościera się ogromna posiadłość, której centrum stanowi potężny gmach w gregoriańskim stylu. Początkowo czujesz się onieśmielona tak wielkim bogactwem gospodarza, jednak jego wylewność i wyraźna radość ze spotkania szybko uśmierzają wszelkie obawy. Babcia zaś jest wniebowzięta i wzruszona, szybko nawiązuje też wspólny język z krewnymi. Reszta dnia upływa na rodzinnych wspominkach oraz rozmowach o teraźniejszości. Przed wyznaczoną godziną kolacji postanawiasz zwiedzić przepiękny ogród. Przechadzając się po nim, łowisz uchem urywki konwersacji. Męski głos wyraźnie określa Was mianem przybłęd, czyhających na majątek dziadka. Drugi, należący do Maxa, zdecydowanie temu zaprzecza. Gdy podchodzisz bliżej, ze zdumieniem spostrzegasz, że jego interlokutorem jest mężczyzna, którego poznałaś poprzedniej nocy w pubie. Okazuje się być drugim wnukiem Johna i zarazem zarozumiałym dupkiem, którego nie zamierzasz tolerować. Rozzłoszczona i dotknięta do żywego jego słowami, wdajesz się w ostrą pyskówkę, którą kończysz z mocnym postanowieniem, aby tego jegomościa starannie unikać. Serca jednak nie da się oszukać a nakazy rozumu nie są w stanie zmienić przeznaczenia...

„Serce waliło jej jak oszalałe, gdy przytulił ją do siebie i czule pocałował. To był odlot. Podobał jej się tak bardzo, że aż nie potrafiła uwierzyć w swoje szczęście.”

Pierwszy tom dylogii „Rozdzieleni” Iwony Feldmann to romans z elementami obyczajowymi, którego bohaterką jest Anna - młoda kobieta, parająca się architekturą i malarstwem. Na zaproszenie zaginionej w pomroce dziejów rodziny z Wielkiej Brytanii wraz ze swoją babcią udaje się do Londynu. Tam poznaje Jamesa - aroganckiego wnuka nestora rodu, z którym początkowo łączą ją niezbyt przyjazne stosunki, jakie jednak szybko przeradzają się w gorący romans. Z biegiem czasu kobieta staje wobec konieczności podjęcia niełatwych życiowych decyzji, a związek z młodym Anglikiem zamienia się w istne tango miłości i nienawiści zarazem… Dynamiczną i obrazową narrację przejmują naprzemiennie dwie naczelne postaci, dzięki czemu czytelnik może z łatwością wczuć się w stan ich jaźni. Co bardzo mi się podobało, opowieści te przetykane są licznymi retrospekcjami, ukazującymi losy Anieli, której bracia wyemigrowali do Anglii. Te należą do nader interesujących i przemawiających do wyobraźni odbiorcy. Dziewczyna wydana przez zachłannych rodziców za mąż, poddana jest przemocy ze strony zamożnych teściów, a następnie w dramatycznych okolicznościach przeżywa piekło drugiej wojny światowej… W mojej ocenie wplecenie podobnie dramatycznych nut do romantycznej historii okazało się dobrym pomysłem. Warstwie językowej nie mam wiele do zarzucenia - typowa dla miłosnych gawęd, może niekiedy jest tylko trochę zbyt egzaltowana (za dużo wzajemnych zachwytów kochanków) i nieco za dużo w niej sprowadzania rodzącego się uczucia do jego czysto fizycznej strony. Feldmann stworzyła publikację, z jaką można spędzić całkiem udany, definitywnie damski wieczór. Przede mną kontynuacja „Rozdzielonych” - podobnie jak tom pierwszy urzekająco opatrzona barwionymi brzegami. Recenzowaną część pozostawiam z notą 7/10 i polecam na chwilę, w jakiej poszukujesz ognistej, romansowo-familijnej rozrywki.

„Zdała sobie (…) sprawę, że (…) jest jej pasją i namiętnością (…). Przed nią stał szereg wyborów i decyzji.”

K. Gawron - Zły kadr - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Sat, 21 Mar 2026 23:13:00 +0000

„Zły kadr” to połączenie thrillera, tragedii i elementów grozy w niezwykle klimatycznie udane ujęcie - debiut, dla jakiego miałam przyjemność napisać polecajkę na skrzydełko. Goszczę na nim wespół z Maxem Czornyjem, co jako psychofanka Autora uważam za ogromne wyróżnienie! Zdecydowałam się na okraszenie pierwszej powieści Pisarza o pseudonimie K. Gawron następującymi słowy: „Odcięci od świata przez śnieżycę czy uwięzieni w kadrze z koszmarów? Zamiast filmu, ekipa nagrała coś, czego nie da się wyreżyserować… Granica między rolą a przerażającą rzeczywistością zatarła się szybciej, niż spadały kolejne białe płatki. Dom stał się klatką, obiektyw świadkiem, a strach najsurowszym reżyserem. <Zły kadr> to osaczający thriller o tym, że oko kamery nigdy nie mruga. Odważysz się w nie spojrzeć?” - i myślę, że zdania te doskonale przystają do niepokojącej atmosfery, która eskaluje wraz z każdą przewróconą stroną lektury. Wydawać by się mogło, że to wszystko przecież niejednokrotnie w literaturze już było: śnieżyca, ustronny dom na wsi, klaustrofobiczne odcięcie od świata, brak zasięgu, trup i coraz większa nieufność, jaką odczuwa do sobie zgrana wcześniej paczka znajomych. Owszem, ale - co udowadnia powiązany ze środowiskiem kinowym twórca opowieści, wciąż można stworzyć z wykorzystywanymi wcześniej motywami w pełni oryginalną narrację, jakiej doskonale stopniowane napięcie sprawia, że nie można się od niej oderwać ani na chwilę. Oto thriller, którego każda strona powoduje u czytelnika uczucie trwożącego zimna i pożądane ciarki strachu. W mojej ocenie to jednak także w dużej mierze napisana pięknym, choć niestroniącym od uzasadnionej brzydoty, językiem opowieść o odrzuceniu i konieczności przywdziewania masek, za którymi o wiele trudniej kogoś skrzywdzić. O talencie i pasji, jakie to niekiedy muszą usunąć się w cień - i oczekiwać wiernie na realizację marzeń. O zadrach sprzed wielu lat, które będą uwierać dopóty, dopóki się ich nie pozbędzie, co zaś czasem jest możliwe tylko poprzez zemstę. I o tym, jak wiele czyni się, by osiągnąć cel…

„Rdzawa plama tonęła za szczytami gór, rozlewając się krwawym blaskiem po strzępach chmur. (…) to wszystko znaki, sekretne ostrzeżenia. Łatwiej je zignorować. Niebo, gdy ma nadejść noc ciężka i krwawa, próbuje jeszcze coś powiedzieć. Maluje się szkarłatem na obłokach. To ostatni krzyk. Jednak nikt nie słucha. Bo i po co?”

Zawsze chciałeś być kimś znaczącym w filmowym świecie. Choć montażyści często są niedoceniani, jako że działają na zapleczu i mało kto wie właściwie, jak wiele wnoszą do produkcji, wystarczyłoby Ci w zupełności, gdybyś mógł zajmować się tym, co kochasz najbardziej. Ambitne, raczej niszowe kino grozy, najlepiej w czarno-białych ujęciach. Projekty artystyczne, w jakich prawdziwy klimat tworzy skrzętnie budowany artyzm - dzięki umiejętnie złożonym klatkom. Szybko przekonałeś się jednak, że śni Ci się coś, co nieznanemu nazwisku w dzisiejszym świecie niełatwo jest osiągnąć. Choć ćwiczysz się w swojej profesji już od czasów szkoły średniej, nigdy nie spotkałeś się ze zrozumieniem, a bajkowa szansa na karierę nie spadła Ci magicznie z nieba, jak niektórym - wiesz, że na tę musisz zapracować samodzielnie. Dawniej wyśmiewany przez kolegów jako szalony artysta, wiecznie z oczami utkwionymi w tym czy innym ekranie. Dziwak, odmieniec, niepokojąco odseparowany od wszystkich innych trzpiotek. Obecnie ktoś, kto - aby jakkolwiek się utrzymać - zarabia na życie czymś, czego z każdym kolejnym zleceniem coraz bardziej nienawidzi: montażem filmów z pełnych pijaństwa wesel, nadętych komunii i innych uroczystości rodzinnych, które napawają Cię rosnącym zniechęceniem do świata. Mógłbyś być kimś wielkim, gdybyś poświęcił się w pełni pracy nad prywatnymi projektami, wiesz to - od zawsze to wiedziałeś. I wierzyłeś w to całym sobą, w kontynuacji jakiej to misji od pewnego czasu pomaga Ci… głos w głowie. Bywa, że przychodzi nocą i całkiem niezapowiedziany. Odzywa się nieproszony i maluje czarne wizje, których finał prowadzi jednak do Twojego zwycięstwa. Namawia do złego i… obiecuje, że już niedługo zyskasz szansę, by stać się KIMŚ - jeśli tylko go posłuchasz. A potem otrzymujesz propozycję nowego zlecenia. Oto Twój moment.

„Czasem mam wrażenie, że połowa świata składa się właśnie z takich postaci, gotowych zawsze podsumować Cię jednym zdaniem i sprowadzić do żartu. Choć sami wyglądają jak nieśmieszny żart.”

Reżyser, która jest odpowiedzialna za powstanie jednej nagrodzonej produkcji zaprasza Cię do udziału w projekcie, w jakiego sukces pokłada ogromną nadzieję. Dramatyczny scenariusz, niszowe kino, surowe kadry - montaż, który ma grać na emocjach widza. To jest to, myślisz sobie i odkładasz na bok składanie filmu z kolejnego nudnego przyjęcia. Już jutro wyruszysz z zebraną naprędce ekipą wprost do małej, położonej na obrzeżach, bieszczadzkiej wsi, gdzie będą odbywać się nagrania. Pakujesz wierny komputer i już wkrótce siedzisz cudem upchnięty w niewielkim samochodzie całej drużyny. Podróż nie należy do przyjemnych - także dlatego, że pogoda postanowiła pokazać, czym jest prawdziwa zima. Gdy docieracie na miejsce, śnieżyca wydaje się tylko przybierać na sile, choć wcale nie uważasz, by było to coś złego - pokryta białym puchem chata krewnego jednego z towarzyszy jest bardzo klimatyczna. Choć przy tym szokująco skromna, jak i jej gospodarz. Pierwsze tarcia w zespole zaczynają się tuż po przybyciu, kiedy okazuje się, że w tych zimnych warunkach nie będziecie mieli nawet możliwości skorzystania z normalnej toalety. Cóż jednak - po ochłonięciu wszyscy dochodzicie do wniosku, że wielka sztuka najczęściej wymaga poświęceń. Jakoś będziecie musieli wytrzymać te kilkanaście dni, jeżeli macie zrealizować wszystkie sceny zawarte w scenariuszu. Lokujesz się na poddaszu i z duszą na ramieniu włączasz sprzęt, który posłuży Ci do montażu. Od samego początku trudno jednak skupić Ci się na pracy, do jakiej zostałeś włączony. Wszystko to za sprawą Mai - przejętej artyzmem i nieco egzaltowanej pani reżyser, z jaką w głowie coraz częściej pojawiają Ci się niepokojące i okraszone ścieżką dźwiękową wizje. A potem, na skutek całkowitego załamania pogody, zostajecie całkowicie odseparowani od świata. Zasięg znika. Pojawia się za to zmasakrowane ciało, zaś w przydomowej szopie - nieznajomy, który tak umiejętnie włada słowami, że kilkoma zdaniami nastawia Was wszystkich przeciwko sobie, nakręcając spiralę wzajemnych podejrzeń. I nim bestialskie szaleństwo rozpanoszy się w wiejskiej chacie na dobre, pewnym stanie się, że na pamiątkę po nim nie pozostanie zły kadr - a możliwie najgorszy… Albo, jak zresztą chciałeś, w swej wielkości bezśmiertny.

„Wiesz, jaka to jest męczarnia, kręcić chałtury i udawać, że Cię to nie wypala? (…) A potem się dziwi, że nie jestem miła. Że nie uśmiecham się jak idiotka. Że się spinam… (…) w żyłach krążyło jej AAAD - alkohol, adrenalina, artystyczna desperacja, koktajl półlegalny, lecz zaskakująco skuteczny.”

Na scenie polskiej literatury brakuje pisarzy, którzy w umiejętny sposób łączą pełnogatunkowy thriller z elementami grozy oraz sztuki w postaci tragedii, przynajmniej w mojej ocenie. Najczęściej do mrocznych fabuł wkrada się tyle skrawków kryminału, że pierwotna forma książki ewoluuje w nie to, czego się oczekiwało. Z tego właśnie powodu uważam, że K. Gawron to pseudonim, o jakim niebawem będzie głośno. Uważam, że to bardzo ożywczy powiew lodowatej, cienistej świeżości na arenie wszelkich mrocznych historii. Autor nader umiejętnie włada zdaniami, z których składa opowieść pełną niepokoju. Największe uznanie budzi przy tym fakt, że warstwa językowa jest poetycka podczas budowania klimatu i wręcz brutalna wówczas, gdy sceny tego wymagają. Trzecioosobowe spojrzenie na fabułę pozwala zaś na płynne zobaczenie wydarzeń z perspektywy każdego z wielu bohaterów. Genialną okazuje się także postać nieznajomego - moim zdaniem to wprowadzenie do narracji… psującego szyki pozostałym, wszechwiedzącego narratora. Pyszne - wszak w takie zabiegi literackie naprawdę trzeba umieć. Własne serce szybko oddałam zaś montażyście samotnikowi, z którym bardzo łatwo można się utożsamić, jeżeli pełni się jedną z artystycznych profesji. Niezmiernie raduje mnie fakt, że na thrillerowym horyzoncie oto zmaterializowało się przede mną spod płatków śniegu i nieprzeźroczy szyb pomalowanych szronem coś niespodziewanie nieprzewidywalnie niepokojącego. Jeśli szukasz książki pełnej suspensu, napięcia i najczarniejszych czerni - oto doskonały wybór. Niekiedy nawet rzekomo „Zły kadr” może się bowiem okazać więcej niż dobry, a o to więcej właśnie Pisarza proszę. 8/10

„(…) to nie jest to, co chciałeś robić, prawda? (…) myślałeś, że będziesz opowiadał historie, a montujesz przypadkowych, spoconych i pijanych ludzi (…) ile jeszcze zrobisz takich filmów, zanim zapomnisz, jak wyglądały Twoje własne pomysły? (…) a może już dawno przestałeś marzyć (…).”

Mariusz Kanios - Negatyw - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Sat, 21 Mar 2026 21:07:00 +0000

Nie cierpisz takich spraw. Zawsze brzydziły Cię narkotyki, choć nie obwiniasz za ich używanie nieszczęśników, jacy nie mogą się bez nich obejść. Całą niechęć skupiasz na tych, którzy najpierw podstępem wciągają ich w nałóg a potem bezlitośnie wykorzystują słabość, jaką sami wywołali. Gdyby to od Ciebie zależało, oskarżyłbyś wszystkich dilerów o udział w ludobójstwie. Niestety jako prokurator musisz się ograniczyć do stosowania obowiązujących przepisów, a te są zdecydowanie zbyt łagodne, nad czym bolejesz. Najbardziej przerażają Cię dzieciaki, które po paru latach raczenia się zakazanymi substancjami zachowują się jak zombie lub przypominają osoby o wiele lat starsze a do tego po strasznych przejściach. Aż pewnego dnia znajduje się ich już bez życia. Dzisiaj będziesz miał do czynienia z jednym z nich - ofiarą przedawkowania. Jak zwykle w pobliże miejsca zbrodni docierasz komunikacją miejską. Ubrany w garnitur i elegancki, długi płaszcz, z nienagannie wypastowanymi butami, przyciągasz wzrok współpasażerów. Skromnych wymagań co do materialnej strony życia oraz dbałości o wygląd nauczyłeś się w latach, gdy byłeś księdzem. Zrezygnowałeś z powołania, nie mogąc pogodzić się z tuszowaniem występków przełożonych. Skończyłeś studia prawnicze, odbyłeś aplikację i zacząłeś zajmować się ściganiem przestępców. A także naprawianiem świata, oczywiście w tym skromnym wymiarze, na jaki możesz mieć wpływ. Tak naprawdę w głębi ducha pozostałeś sługą bożym, z misją pomocy bliźnim. A wiara daje Ci w tym wielkie oparcie, choć często prowadzisz z Najwyższym zażarte i gniewne dyskusje. Wiele osób dostrzega, że jesteś życzliwym i sumiennym człowiekiem, więc cieszysz się nie tylko uznaniem, ale przede wszystkim wielkim szacunkiem.

„Prosił Boga, aby to się nie zdarzyło. Aby cofnął swój okrutny wyrok i zostawił to dziecko w spokoju. Aby jakimś cudem dziewczynka przeżyła. Bo czymże mu ona zawiniła? (…) Nie mógł się z tym pogodzić i zadawał kolejne trudne pytania.”

Gdy stajesz pod kamienicą, rzuca Ci się w oczy jej opłakany stan. Przypomina bardziej ruinę niż zamieszkały budynek. Klatka wygląda, jak z horroru a panujący na niej zapach utrudnia swobodne oddychanie. Ledwie uchylasz drzwi wejściowe, a już wpadła na Ciebie w pełnym pędzie zaniedbana, wyglądająca na siedemnaście lat dziewczyna. Odbija się od Ciebie jak piłka i upada na podłogę. Wyraźnie widzisz, że jest mocno wychudzona i pod wpływem środków odurzających. Gdy pytasz jak się nazywa, przedstawia się jako „Pisklak”, najwyraźniej używając „ksywy”, pod jaką znana jest w środowisku narkomanów. Zaraz potem pojawia się umundurowany policjant, więc wydajesz mu polecenie, aby odwiózł nastolatkę do szpitala i zmierzasz do mieszkania na pierwszym piętrze. Jego wygląd przekracza najgorsze oczekiwania. Jest nieprawdopodobnie brudne i zdewastowane. Po ścianą na śmierdzącym barłogu leżą zwłoki chłopaka, „na oko” około dwudziestoletniego. W jego przedramieniu tkwi pusta strzykawka, której zawartość wstrzyknięto do żyły, co przyprawiło go o szybką śmierć. Przeszukujesz mu kieszenie, ale nie znajdujesz żadnych dokumentów, które mogłyby potwierdzić tożsamość. Twoją uwagę zwraca, że nieszczęśnik nie jest wyniszczony fizycznie a na rękach nie ma śladów innych wkłuć. Od razu przychodzi Ci na myśl, że ktoś pomógł mu zejść z tego świata. Nie masz jeszcze żadnych tropów, więc zarządzasz odwiezienie ciała do zakładu medycyny sądowej oraz pobranie odcisków palców z całego pomieszczenia, co towarzyszący Ci stróże prawa wykonują bez szemrania. Potem udajesz się na piechotę do szpitala, aby porozmawiać z Pisklakiem, który wcześniej w takiej panice rzucił się do ucieczki. Na SOR-ze kłębi się tłum pacjentów, więc na lekarza czekasz parę godzin. Gdy w końcu przychodzi, wypytujesz o stan zdrowia dziewczyny, a także o jej dane personalne. Dzwonisz do komendy, aby je potwierdzić i okazuje się, że są fałszywe. Chwilę później dowiadujesz się, że nastolatka samowolnie opuściła placówkę, kradnąc ubranie leżącej obok niej na sali kobiety, czego niestety nikt nie spostrzegł. W rzeczach, które oddała do pralni, znajdujesz kartę komunikacji miejskiej wystawioną na Wiktorię Galek. W tej sytuacji ustalenie adresu zamieszkania jest tylko formalnością. Konfrontacja z rodzicami nie należy do przyjemnych. Matka wyraźnie obawia się postawy męża, a ten po prostu nie chce rozmawiać, twierdząc, że zerwał z córką wszelkie stosunki. Gdy jednak wychodzisz na zewnątrz, kobieta Cię dogania i prosi, abyś wrócił, gdy ojciec wyjdzie do pracy. I tak właśnie robisz. Z chaotycznej opowieści dowiadujesz się, że Wiktoria była mistrzynią małopolski juniorów w sprincie a rolę jej trenera odgrywał rodziciel. Gdy pojechała na zawody do Warszawy, w jej moczu wykryto narkotyki i zdyskwalifikowano. Jak się okazało, dostała je od kolegi z drużyny.

„To było bardzo przygnębiające doświadczenie, nawet dla prokuratora z ponad trzydziestoletnim stażem. Nędza, jaką wydobywały narkotyki z (…) ludzi, była przerażająca. Budziła jego litość jako człowieka, ale i sprzeciw jako przedstawiciela wymiaru sprawiedliwości. (…) Ludzie zarabiający na narkotykach, wiedzą, jak ta zabawa się skończy.”

Na dowód kobieta pokazuje grupowe zdjęcie, na którym obok jej córki widnieje chłopak. Od razu spostrzegasz, że to ten, który niedawno umarł z przedawkowania. Młodzi bardzo się przyjaźnili, jednak po tamtym incydencie przestali się spotykać a on sam został wyrzucony nie tylko z teamu sportowego, ale także ze szkoły. Wiktoria pod wpływem stresu zaczęła coraz częściej sięgać po zakazane substancje - niejednokrotnie doprowadzała się do stanu nieprzytomności i nie wracała na całe noce. Ustalasz, że rodzice próbowali jej pomóc, ale bez skutku. Nic nie dawało zabieranie telefonu czy areszty domowe. Zawsze w jakiś sposób umiała załatwić sobie „działkę”. W końcu, gdy doszło do tragedii, o której matka nie chce rozmawiać, bezsilny ojciec kazał jej wynosić się z domu. Od tego czasu o jej losie niczego nie wiadomo. Po tym, co usłyszałeś, decydujesz, że za wszelką cenę musisz odnaleźć Wiki, aby uchronić ją od jeszcze gorszych niebezpieczeństw. Od znajomej prokurator pożyczasz akta śledztwa prowadzonego w sprawie rodziny. Znajduje się w nich film, który wywołuje na Tobie ogromne wrażenie. Wyraźnie widać na nim, jak Wiktoria, zamknięta w mieszkaniu z trzyletnią siostrą, przez okno wciąga na sznurku narkotyki, które uzyskała za odstąpienie dilerowi swojego telefonu. Gdy po ich zażyciu zasypia na łóżku, dziewczynka aplikuje sobie wszystkie pozostałe tabletki. Na własne oczy widzisz jej agonię i czujesz, jak serce pęka Ci z żalu. To jednak tylko dopinguje Cię do zintensyfikowania poszukiwań dziewczyny, która niewątpliwie wpakowała się w nowe kłopoty, skoro przebywała w jednym budynku z denatem. Czy jednak miała związek ze śmiercią chłopaka? Prowadząc śledztwo, będziesz musiał zanurzyć się w świat narkotykowej patologii, przy okazji stykając się ze sprawą skorumpowanego policjanta, pracującego „pod przykryciem” w tym środowisku. Wasze losy połączą się w węzeł, po którego rozplątaniu nic już nie będzie takie samo.

„Miał wrażenie, że znów stanął pod ścianą. Bezradny, jak przed laty, gdy zrzucił sutannę (…). Dziś znów był pełen wątpliwości. Bo nawet jeżeli znajdzie tę dziewczynę, to czy uda mu się uratować ją przed nią samą?”

„Negatyw” Mariusza Kaniosa to kryminał i zarazem trzecia część serii „Prokurator Michał Stróż”. Miałam przyjemność recenzować dwie poprzednie i mogę stwierdzić, że i najnowsza jest równie pasjonująca. Tym razem prokurator Stróż zajmuje się sprawą zgonu chłopaka, który przedawkował heroinę. Sposób śmierci budzi wątpliwości, gdyż wskazuje na udział osób trzecich. Tropy wiodą do mafii narkotykowej oraz nastoletniej przyjaciółki zmarłego, Wiktorii Galek. Dziewczyna jest uzależniona od środków odurzających i pośrednio odpowiada za śmierć trzyletniej siostry. W sprawę zamieszany jest także uzależniony od hazardu i skorumpowany policjant komisarz Marcin Wróbel, który działa w środowisku przestępczym pod przykrywką i podejmuje ze swoimi przełożonymi oraz gangsterami własną grę, doprowadzając do tragedii, jakiej nikt się nie spodziewał…

Narracja prowadzona jest naprzemiennie z punktu widzenia każdego z bohaterów, co niewątpliwie wzbogaca odbiór opowieści i pozwala wczuć się w stan jaźni wszystkich postaci. Co więcej, prowadzona jest całkiem dynamicznie, dzięki czemu czytelnik śledzi wydarzenia z zainteresowaniem, chcąc koniecznie dowiedzieć się dalszego ciągu historii. Na szczególną pochwałę zasługują świetnie skonstruowane sylwetki tytułowego bohatera oraz komisarza Wróbla, który mógłby posłużyć za wzór całkowicie amoralnego i pozbawionego jakichkolwiek skrupułów funkcjonariusza, co to nie cofnie się przed niczym, aby zdobyć fundusze na zaspokajanie swoich pragnień. Wątki z jego udziałem należą do najbardziej pasjonujących i działających na wyobraźnię. Powieść Kaniosa to także przejmujące ostrzeżenie przed sięganiem po zakazane substancje oraz wymowne oskarżenie dla wszystkich tych, którzy zajmują się ich rozprowadzaniem, nie bacząc na dramatyczne konsekwencje jakie wywołują one (zwłaszcza) wśród młodych ludzi. Warstwie językowej książki nie mam niczego do zarzucenia, ale do staranności w tym zakresie Pisarz już zdążył wszystkich przyzwyczaić. „Negatyw” to świetna lektura dla wszystkich tych, którzy nie stronią od mocnych wrażeń a przy tym wykazują się wrażliwością i niezgodą na brud tego świata. 8/10

„(…) był dziś w świetnym humorze. Pierwszy raz od kilku tygodni przespał całą noc (…). Cieszył się chwilą. Spokój ducha dawało mu poczucie, że sprawiedliwości stało się zadość.”

Anna Wolf - Więzy krwi - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Fri, 20 Mar 2026 23:00:00 +0000

Anna Wolf zdążyła zawojować me serce za sprawą kilku powieści z prostej, choć niestety rzadko możliwej obecnie do dostrzeżenia przyczyny. Otóż, w mojej skromnej opinii recenzenta to jedna z najlepszych współczesnych polskich pisarek, jeśli chodzi o kreowanie niezwykle ciepłych relacji rodzinnych między bohaterami oraz wartościowych fabuł. Dawniej kwestia, wydawałoby się, dość oczywista w świecie literatury romantycznej. Dziś niejako święty Graal, którego odnalazłam również w trzecim tomie cyklu „Rodzina Marshall” - uśmiechającej lektury, jaka pozostaje świetną rozrywką. Pełna postaci, które lubią słowa: impertynencja, charakterność, przekomarzanki i zawadiackość, obfituje jednak przede wszystkim w uczucia i wszystko to, co tytułowe więzi tworzy. Nie udaje także czegokolwiek, czym nie jest - a stanowi po prostu doskonały wybór na ten wieczór, kiedy pragniesz świetnie się bawić. I cóż… jest bogata również w dość zwariowane zwroty akcji, na skutek czego myślę, że ekranizacja książki „Więzy krwi” miałaby szansę stać się kinowym hitem. Komedią romantyczną, na jaką można wybrać się zarówno w parze podczas Walentynek, jak i w trakcie kobiecego wypadu czy w samotności, kiedy chce się zobaczyć coś… zwyczajnie dobrego. Jeżeli nie miałeś okazji poznać cokolwiek zwichrowanej, bajecznie bogatej, a przy tym niezblazowanej fortuną rodziny Marshall, myślę, że to doskonały moment. Trzy części opowieści z tak pozytywną energią definitywnie świetnie nastroją Cię na wiosnę. Recenzowana uświadomi także, że moja teoria jest jak najbardziej słuszna. Jeśli coś jest Ci przeznaczone, trafi do Ciebie tą czy inną ścieżką. Może przy okazji odmieni kilka istnień i zobrazuje fakt, że wszystko, czego szukałeś, jest tak naprawdę na wyciągnięcie ręki - choć czasem wydaje się absolutnie nieosiągalne. I niekoniecznie w tym tkwi jego urok - to Ty musisz to zawojować! 😉

„Ach, czyli wiesz, z kim masz przyjemność. Skoro tak, to nawet nie będziemy Ci grozić. Lepiej zrób, co mówimy, tak po prostu będzie dla Ciebie lepiej.”

Nie obiecywałaś sobie wiele po czasie spędzonym z Asherem - który od pewnego czasu był Twoim kochankiem i równocześnie najbardziej uciążliwym szefem z możliwych. Układ jawił się prosto i przewidywalnie, choć gdzieś w głębi duszy myślałaś, że może i on poczuje do Ciebie coś więcej i zdecyduje się wejść w prawdziwy związek. Coś na kształt przyjaciół z korzyściami dawno przestało Ci wystarczać, choć przecież wiedziałaś doskonale, że to mężczyzna o nader złej opinii, jeśli chodzi o ilość kobiet, z którymi się go widuje. Trudno się temu dziwić - jest bajecznie bogaty a do tego nieznośnie przystojny i przy tym pozostaje inteligentnym towarzyszem, kiedy tylko włączy odpowiednio czarujący tryb swojej osobowości. I tak, przecież mówił Ci wprost, że oczekuje jedynie świetnej zabawy w Twojej kompanii, bo relacje na dłużej czy nie daj Szatanie te sformalizowane powodują nieprzyjemne ciarki na jego ciele, ale… No tak, mózg swoje - a serce jak zawsze próbuje pokrzyżować mu szyki, zmierzając w drugą stronę. Nie spodziewałaś się zresztą, że wchodząc do jego gabinetu przyłapiesz go z inną niewiastą i to w dodatku niemalże in flagranti, bo ze spodniami opuszczonymi do kostek. Panowie, nieodmiennie identycznie poszukujący czegoś nowszego, tudzież ciekawszego - tylko dlatego, że jeszcze nieodkrytego. Cóż. Przełykasz gorzkość całej sytuacji na zwolnieniu lekarskim, bo póki co nie wyobrażasz sobie produktywnej pracy dla tej… męskiej kurtyzany. Na polu zawodowym i tak zawsze przesadnie sobie dogryzaliście, próbując przeforsować własne zdanie, więc po całym zajściu z pewnością będzie o wiele gorzej. Najchętniej byś się zwolniła - wszak wcale nie musisz pracować, bo - o czym Ash nie wie - jesteś dziedziczką niemałej fortuny. Zwyczajnie lubisz to zajęcie i - na nieszczęście - tę świnię, którą gdzieś tam w zakamarkach umysłu dalej planujesz zmienić i w sobie rozkochać. Naturalnie tuż po tym jak zmienisz życie szefa w piekło, by zrozumiał, co mógł stracić i łaskawie dasz się przebłagać, odzyskać i mianować pełnoprawną dziewczyną. Dalekosiężne plany… a Los swoje.

„Żyję i mam się całkiem dobrze. Poza tym będę jej powtarzał, że ją kocham, tak długo, aż mi uwierzy. Udowodnię jej, że to prawda.”

Kiedy w końcu litościwie i z widocznym z pięciu kilometrów fochem pojawiasz się w siedzibie firmy, Asher zachowuje się, co było do przewidzenia, jak gdyby nie złamał Ci serca i niczego złego właściwie się nie dopuścił. Wiedziałaś, że można się tego spodziewać, ale i tak - choć zbiera Ci się na łzy lub krwawy i nader obrazowy mord - trzymasz gardę i odrobinę liczysz na to, że sam Cię zwolni. Nic takiego się nie dzieje, zatem twardo informujesz, że od tej pory Wasza relacja będzie czysto zawodowa. Mężczyźnie nie jest to w smak, jednak teraz to definitywnie nie on dyktuje warunki, o czym bardzo szybko będzie miał okazję się przekonać. Trzeba przyznać, że kobiety to absolutni mistrzowie planowania zemst doskonałych - i to w najdrobniejszych detalach. Ku radości, do miasta właśnie powrócił Twój brat z wyboru, jakiego rodzice adoptowali, kiedy był jeszcze dzieckiem. Obecnie jest wziętym modelem o ciele, które mogłoby zawstydzić samego diabła - a już z pewnością Twojego szefa. W związku z tym, że nie-krewny jest także Twoim najlepszym przyjacielem, już wkrótce tuż przed nosem Asha rozgrywa się teatr iście komiczny - no, choć może niekoniecznie dla głównego odbiorcy. Ty bawisz się więcej niż doskonale… do momentu, kiedy to inny przejmuje scenariusz i z góry narzuca Ci w nim początkowo tragiczną, nieprzewidzianą i całkowicie szokującą rolę… Reżyserowi Przeznaczenie na imię, takie złośliwe w dodatku, więc boisz się, co odsłoni ostatni akt… Pewnym jest, że kiedy wśród publiczności zasiądą Wasze barwne i oddane Wam rodziny, będzie się działo. Kurtyna w górę!

„Absolutnie nie. Po prostu daję ostrzeżenie. Przez wzgląd na to, że wchodzą Państwo do rodziny (…) liczę na uszanowanie mojej prośby.

Kreując swoje powieści, Anna Wolf z pewnością respektuje ważne prawiło: rodzina i najbliżsi są najważniejsi na całym świecie. Należy być im wiernym, okazywać wsparcie i szacunek a - jeśli i kiedy trzeba - skoczyć za nimi w ogień, jeżeli zrobiliby to samo i na Ciebie zasługują. Jakże przyjemnie o tym przeczytać! Uśmiechnąć się w trakcie lektury romansu „Więzy krwi” i wielokrotnie umierać ze śmiechu, na skutek zabawnych zwrotów akcji, które wynikają z fabuły. Familijna komedia pomyłek z nutami miłości - tak właśnie sklasyfikowałabym trzeci tom cyklu „Rodzina Marshall”. Niezmiernie cieszy mnie fakt, że dziełem przypadku lub przeznaczenia pewnego pięknego dnia moje recenzenckie, zazwyczaj mroczne przecież ścieżki, przecięły się z tymi twórczymi Autorki. Tego rodzaju powieściowe spotkania udowadniają mi bowiem, że scena polskiej literatury romantycznej wciąż ma pewien, rzec by można, starodawny urok. Uwielbiam takie narracje - o funkcji czysto rozrywkowej, jaką - wbrew pozorom - niełatwo ostatnimi czasy odnaleźć w książkach. I jeszcze jeden plus. Wolf prezentuje odbiorcy tak barwną i pozytywną plejadę postaci, że… nie sposób nie zapałać dziką sympatią do praktycznie wszystkich bohaterów. A to już wręcz niewykonalne. Dziękuję za pełną humoru opowieść, jaka zagwarantowała mi świetny wieczór - i czekam na kolejną! 8/10 - jako że to po prostu bardzo dobra gawęda.

„Życie pisze jednak najlepsze i czasem najgorsze scenariusze.”

Żaneta Górecka - Nieudane doręczenie - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Thu, 19 Mar 2026 22:17:00 +0000

O debiucie, który okazał się szokująco złożony - i to niekoniecznie w dobrym tego słowa znaczeniu…

Praca w kancelarii komorniczej to niezbyt łatwy kawałek chleba. Czasami próba zwykłego doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego może skończyć się poszczuciem psem a nawet rękoczynami. Na szczęście jesteś byłym policjantem, więc szybko dajesz sobie radę ze zbyt krewkimi dłużnikami i członkami ich rodzin. Dziś jest poniedziałek, więc jak zwykle z samego rana pojawiasz się w biurze, tym razem jednak w nie najlepszym nastroju - daje o sobie znać weekendowy kac. Wyraźnie czujesz suchość w ustach a głowa pulsuje Ci tępym bólem. Do tego Twoje oblicze znaczy wielki siniak pod okiem - skutek wdania się w bójkę z damskim bokserem i ochroną w pubie. Rozpaczliwie próbujesz sobie przypomnieć, kto odwiózł Cię po wszystkim do domu, ale niestety masz dziurę we wspomnieniach. Witasz się zdawkowo ze swoim współpracownikiem - Łucją Adamczewską i raczysz kawą, z ulgą siadając na krześle. Byłeś pewien, że to właśnie ona poratowała Cię w nocy, ale wyraźnie widzisz, że nie miała z tym nic wspólnego, więc odpuszczasz sobie rozmyślanie o problemie i zaczynasz zajmować się pracą. Porządkujesz szybko dokumenty i pakujesz je do teczki. Po chwili ruszacie samochodem w teren. Śpieszycie się, gdyż macie sporo wezwań do rozwiezienia. Pierwsze z nich trzeba dostarczyć Henrykowi Zielińskiemu, który mieszka w niewielkiej wsi - Malanowie. Dzięki nawigacji niebawem docieracie na miejsce, mijając po drodze przeraźliwie puste i zaśnieżone pola. Wysiadacie i obrzucacie wzrokiem spory dom, wyglądający jednak na mocno zaniedbany. Sprawia wrażenie opuszczonego - odpadający tynk pozostawił po sobie liszaje, w oczy rzucają się też niemiłosiernie zarośnięty ogród oraz przekrzywiony płot. Gdy pukasz do drzwi, odpowiada Ci głucha cisza.

„Był inteligentny, kąśliwy, ale zawsze z szacunkiem dla innych. Błysk w jego oczach mówił, że nie ma problemu, którego nie da się rozwiązać, a nawet jeśli coś nie wychodziło, potrafił obrócić to w żart.”

Po chwili naciskasz klamkę, a wtedy wrota uchylają się z niemiłosiernym skrzypnięciem. Choć wołasz, że masz urzędową przesyłkę, nie przynosi to żadnego skutku. Ruszasz więc w głąb ciemnym korytarzem i napotykasz widok, jakiego nie doświadczyłeś nigdy z życiu, choć jako policjant miałeś do czynienia z najbardziej brutalnymi zbrodniami. Najpierw widzisz nogi wystające zza drzwi pokoju i rozrzucone pod nienaturalnym kątem, a potem resztę zmasakrowanego ciała, z którego krew pokrywa nawet ściany pomieszczenia. Wprawdzie nie dajesz rady utrzymać żołądka w ryzach i wymiotujesz, ale pchany zawodowym przyzwyczajeniem, zaraz potem dokonujesz pobieżnej obdukcji. Stan plam opadowych wskazuje wyraźnie, że gospodarz nie żyje od dłuższego czasu, więc nie próbujesz podejmować jakichkolwiek czynności ratunkowych. Zresztą musisz zająć się Łucją, która stoi osłupiała i w wyraźnym szoku. Delikatnie ujmujesz ją pod ramię i wyprowadzasz na zewnątrz. Chwilę później pod nieruchomość podjeżdżają z wyciem syren i błyskiem „kogutów” trzy samochody policyjne. Widocznie ktoś już dokonał powiadomienia o makabrze, co oznacza, że nie Wy pierwsi odkryliście ofiarę zabójstwa. Wietrzysz kłopoty, gdyż jako były kolega nie cieszysz się zbyt wielką popularnością wśród stróżów prawa. I wcale się nie mylisz. Policjanci traktują Cię z lekceważeniem i zastrzegają z przekąsem, abyś stawiał się na każde wezwanie, ponieważ od tego momentu uzyskujesz status świadka. Tego dnia nie zapomnisz do końca życia.

„Drzwi trzasnęły za nią głucho, a wraz z tym dźwiękiem coś się w niej domknęło.”

W policyjnej pracy jedno jest niezmienne - właśnie w tej chwili ktoś kogoś zabija, z tego czy innego powodu, bądź akurat się do tego szykuje. Dlatego, gdy dostałaś polecenie, aby udać się na miejsce zbrodni, przyjęłaś to z rezygnacją. Jesteś śledczym, który widział już chyba wszystko, więc po prostu odhaczysz następną sprawę. To niekończący się proces, z którym dawno się pogodziłaś. Jednak gdy parkujesz pod domem Henryka Zielińskiego w Malanowie i zbliżasz się do pobladłego, stojącego na ganku kolegi, od razu wiesz, że to nie będzie tylko kolejny trup. Gdy wchodzisz do środka, w Twoje nozdrza uderza zapach śmierci i zwietrzałej krwi. Ciało denata jest w strasznym stanie. Twarz została zmasakrowana, tak jakby sprawca chciał nie tylko zabić ofiarę, ale w ogóle wymazać jej istnienie z tego świata. Nawet na Tobie robi to tak ogromne wrażenie, że z trudem powstrzymujesz się przed opuszczeniem pomieszczenia, aby zaczerpnąć odrobiny świeżego powietrza. Współpracownik Antek pokrótce informuje, że brak jest jakichkolwiek śladów włamania czy walki, więc właściciel najwyraźniej znał sprawcę. Zgon nastąpił przynajmniej 48 godzin temu a sposób potraktowania ciała wskazuje na działanie w szale - takim, w jakim człowiek nie uderza na oślep, ale dokładnie kontroluje to, co robi. Winowajcą musiała więc kierować ogromna nienawiść. Zanim udaje Ci się przetrawić te rewelacje, dobiega Cię głośne skrzypnięcie schodów, które przecież w pustym domu nie ma prawa się rozlec. Wymieniasz z Antkiem spojrzenia i obydwoje odruchowo sięgacie po broń. Bezszelestnie zbliżacie się do stopni, a wtedy w ich połowie ukazuje się Wam przyczyna hałasu. Dumnie prężąc się, spogląda na Was z wielkim zaciekawieniem i demonstruje wszem i wobec obciągnięte gołą skórą ciało. Z osłupienia wybudza Was głośne miauknięcie. Rozluźniona, bierzesz sfinksa z niemiłosiernie wystającymi żebrami w ramiona, na co reaguje przyjaznym mruczeniem. Pierwszy raz widzisz tego „ufoludka” z bliska i musisz przyznać, że to wyjątkowo oryginalne zwierzę. Od razu przychodzi Ci na myśl, aby zabrać go do swojego mieszkania, przecież właściciel nie będzie już w stanie się nim opiekować. Masz już nawet dla niego imię - Gorgonzola, gdyż jego zapach i wygląd kojarzą się Tobie właśnie z tym serem. Jednak teraz masz do zrobienia w tym strasznym miejscu jeszcze jedną rzecz - musisz sprowadzić miejscowego proboszcza, aby zmówił modlitwę za nieszczęśnika, który padł ofiarą tak bestialskiego morderstwa…

„Jej piwne oczy potrafiły przenikać ludzi na wskroś. W jej spojrzeniu było coś, co sprawiało, że podejrzani czuli się nieswojo, a koledzy z wydziału woleli nie testować jej cierpliwości. (…) Czerwień była jej znakiem rozpoznawczym - symbolizowała nieustępliwość, której nigdy jej nie brakowało.”

Z pewnością „Nieudane doręczenie” Żanety Góreckiej to zawiły i nieoczywisty kryminał. Jego głównymi bohaterami są dwaj komisarze policji, choć swoją rolę odgrywa także były stróż prawa, obecnie pracujący w kancelarii komorniczej. Narracja prowadzona jest wokół makabrycznego morderstwa, jakiego ofiarą padł właściciel zaniedbanego domu w małej wsi. Sprawa dodatkowo się gmatwa, gdy w bagażniku samochodu zaparkowanego nieopodal nieruchomości śledczy odkrywają odciętą głowę. Trzeba przyznać, że Autorka do pewnego momentu udanie myli tropy, zaś osoba zabójcy jest zaskakująca. Powieść jest wielowątkowa, a motywy kierujące sprawcą mają swoje korzenie w wydarzeniach sprzed trzydziestu laty. I na tym właściwie kończą się dobre strony tej propozycji literackiej. Ubolewam nad tym, bo to debiut - jednak myślę, że z korzyścią dla przyszłych historii Pisarki będzie je wymienić oraz opisać, jako że Górecka ma potencjał, któremu zwyczajnie brakuje uładzenia.

Warstwa językowa jest zbyt ekspresyjna i emfatyczna. Na przykład: „tak właśnie minęła ta podróż: pełna kontrastów, pytań i ulotnych obrazów, które jeszcze długo miały odbijać się w ich sercach”, przy czym dotyczy to trasy, jaką prawie bez słowa i w ciągu krótkiego czasu przebyli pracownicy kancelarii komorniczej, aby wręczyć dłużnikowi banalne powiadomienie. I dalej: „Dźwięk jej kroków był cichy, a powietrze w Malanowie, jak zawsze, miało w sobie coś niepokojącego”. Prawdę pisząc, po raz pierwszy zetknęłam się z określeniem, by wiejskie powietrze było niepokojące... Patolog, który dokonuje sekcji ciała ofiary, prowadzi w trakcie niemiłosiernie długie rozważania o istocie życia oraz roli jaką odgrywa w nim serce: „Zawsze wydawało mi się najbardziej samotnym miejscem w ciele człowieka. Pracuje bez ustanku, dzień po dniu, często w ciszy i bez wdzięczności... dopóki któregoś dnia nie pęknie.” czy: „Patrzę na to serce i zastanawiam się, czy umarło nagle, bo zostało brutalnie zatrzymane, czy już wcześniej nosiło ślady walki. Blizny. Zmęczenie. Niewypowiedziane słowa, które miały zostać w ukryciu.” i jeszcze: „To właśnie ono - ten kawałek mięśnia - napędzało kiedyś całe życie. (…) Ile emocji przepłynęło przez jego komory? Ile razy zadrżało z miłości, zacisnęło się z gniewu, załkało z żalu? (…) Cichy organ po wielkiej pracy.” Potem następuje podobna tyrada na temat mózgu. I tak przez bite 4 strony. Na szczęście w tym momencie Pani patolog natyka się na tkwiące głęboko w gardle denata… ludzkie jądra! (Nie żartuję!). Przez chwilę obawiałam się, że obrazowa elegia zostanie wygłoszona także na ich cześć, ale do tego nie doszło. Szkoda - teraz trochę tego żałuję, bo niewątpliwie byłoby to ciekawe doznanie czytelnicze. Podobnych fragmentów jest w książce bardzo wiele - lubię piękne rozważania w każdej opowieści, ale jednak muszą mieć one sens i uzasadnienie.

Powieść dotknięta jest także licznymi nieracjonalnymi i po prostu niespotykanymi zdarzeniami. Pierwszy raz zetknęłam się z przypadkiem, gdy komisarze po dokonaniu wstępnej autopsji ciała, które jest brutalnie zmasakrowane, osobiście udają się do księdza, aby ten odmówił modlitwę za nieszczęśnika i to na miejscu zbrodni. Mogłabym to z trudem zrozumieć, gdyby tej jeszcze żył i konieczne byłoby udzielenie ostatniego namaszczenia. Choć i to jest zupełnie nieprawdopodobne. Duchowny oczywiście przyjeżdża (!), kręci się tam i ówdzie, zadeptuje ślady, po czym spełnia żądania policjantów. Całe szczęście, że zamordowany nie należał do kościoła uniwersalnego, wówczas bowiem trzeba by przywieść duchownych także innych wyznań.

Policjantka Maja umawia się w pubie (!) ze swoim kolegą, który jako pierwszy pojawił się na miejscu mordu, po czym słucha jego opowieści o tym, co widział. Dlaczego tam, a nie drogą służbową, pozostaje niezgłębioną tajemnicą. Co więcej, chwilę później zjawia się akurat tam Mateusz Jasiński, z jakim kobieta kiedyś była w związku i który, jak wiadomo, pierwszy odkrył ciało. Zbieg okoliczności… widocznie przeznaczenie uparło się, by te dwie zagubione dusze połączyć. I tak by się pewnie stało, gdyby policjantka nie okazała się lubić pań. Na szczęście w kręgu bohaterów pojawia się nowa patolog, która podziela takie właśnie zainteresowania, więc nawiązuje się nić nowego stadła. A poza tym, co szczególnie interesujące, były partner śledczej bez niczyjej wiedzy zabiera z miejsca zbrodni ważny dowód a na pytanie, dlaczego to zrobił, w zasadzie odpowiada, że… nie ma pojęcia. Potem w końcu wydusza, że chodziło mu o odzyskanie jej względów, można by więc ukuć nowe powiedzenie: przez kradzież dowodów do serca policjanta.... Szkoda, ze nie wyszło.

12 dni (!) po wszczęciu śledztwa policjanci w końcu przesłuchują sąsiadkę, jaka oznajmia, że widziała obcy samochód, którego kierowca był w domu denata w dzień morderstwa. Dzięki Bogu, uchylając firankę wskazuje go palcem stróżom prawa, więc Ci wreszcie wpadają na pomysł, że nieznane auto, którego nikt we wsi wcześniej nie widział, zaparkowane od prawie dwóch tygodni (!) w pobliżu miejsca zbrodni może mieć związek ze sprawą. Ale i to nie wystarcza... Szczęśliwie dla przebiegu tak dynamicznie prowadzonego śledztwa, na posterunku pojawia się żona brata ofiary, do którego właśnie należy ten automobil. Okazuje się, że pojechał on 12 dni temu do swojego brata, czyli zabitego i wszelki ślad po nim zaginął. Kobieta, znając doskonale adres, nie robi nic, aby we własnym zakresie wyjaśnić, co jest przyczyną tej nieobecności (!), choć od samego początku miała złe przeczucia co do rodzinnej wizyty, a i mąż nie ukrywał swojego zdenerwowania przed jej odbyciem. Dopiero to wydarzenie dopinguje śledczych do przeszukania auta, dzięki czemu znajdują w jego bagażniku odciętą głowę… - nieco sobie poleżała.

Może to i lepiej, że na nią trafili, gdyż śledczy mają do czynienia z tak krwiożerczym mordercą, że ten jest w stanie w biały dzień dostać się do zakładu medycyny sądowej (!!!) i, co następuje: zabić lekarza, zabrać ciało swej ofiary przechowywane w chłodni a do tego porwać panią patolog, do której skłaniają się uczucia policjantki Mai. Nie mogę pozbyć się z umysłu widoku mężczyzny słusznej postury, w odzieniu uwalanym krwią doktora, wynoszącego z placówki pod jedną z pach skostniałego, nagiego trupa a pod drugą jego omdlałą pracownicę… Jest też ksiądz, który rewolwer wyjmuje znienacka spod sutanny (!). Barwna plejada się wylosowała. Sądzę zresztą, że poznawszy tak kwieciście i poetycko wyrażającą się panią patolog pewien przedstawiciel tejże samej profesji z mojego ulubionego serialu „Dexter” mógłby się zakochać. Jest to niezła myśl, jako że „Nieudane doręczenie” ma zakończenie otwarte.

To nie wszystko, co w fabule uraziło mnie jako recenzenckiego wyjadacza, od lat wielu rozsmakowanego w najmroczniejszych lekturach, ale… musiałabym właściwie opisać całą książkę, by wskazać każdą z rażących nielogiczności. A tak pozostaje mi mieć nadzieję, że kolejne propozycje Autorki zyskają na jakości - a ta znajdzie swoich czytelników wśród fanów mniej wymagających lektur. Za mnogość pomysłów, choć za dużo ich w jednej opowieści i płynność oraz wielość kreacji dałabym z dwoma minusami: 4/10. Jako że to debiut, niech będzie piątka z uśmiechem na przyszłość.

Konrad Cieplik - Witaj, piękna pastereczko - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Wed, 18 Mar 2026 22:54:00 +0000

Właściwe miejsce, odpowiedni czas i przeznaczona chwila - wielka trójka, której zaistnienie w tym samym momencie zakrawa na prawdziwy cud. Najczęściej dopiero z perspektywy teraźniejszej myśli się o przeszłej, dodając niezliczoną ilość „co by było, gdyby…”, jakie to jednak przecież nie znajdą już nigdy praktycznych odpowiedzi i zostaną kolejnymi elementami barwnych dywagacji, czynionych pod osłoną nocy. Jeśli masz talent literacki, może niektóre spośród nich posłużą za pomysł na powstanie barwnej powieści. Inne przedyskutujesz w gronie najbliższych przyjaciół a znaczna część, rozmyta przez czas, zwyczajnie zatrze się w niepamięci. Swoją DEBIUTANCKĄ książką Konrad Cieplik uśmiecha czytelnika nietuzinkowym pomysłem na historię, z której płynie zgoła inne przesłanie. Zdaniem charakternych bohaterów propozycji literackiej o dźwięcznym tytule „Witaj, piękna pastereczko” absolutnie nic nie przydarza się przypadkowo a… zaistnienie wspomnianej wcześniej, wyjątkowej trójcy jest częstsze niż mogłoby się to wydawać. Przyznaję, że lubię poznawać fabuły, które przeczą moim prywatnym doświadczeniom (te wskazują raczej, że jeśli wszystkie kataklizmy i złe rzeczy, jakie da się wyobrazić, mają stać się czyimś udziałem, na trzysta procent będę to ja 😉), jako że każdorazowo udowadniają mi pewną wyjątkowość tak zwanej losowości. Choć jestem skończonym i zdeklarowanym pechowcem, w pełni wierzę w determinizm. Jeżeli coś zostało Ci zapisane - trafi do Ciebie, niezależnie od krętości ścieżki, którą uparcie zmierza. Z tegoż powodu myślę, że niemożliwe nie istnieje - nawet, jeśli rachunek prawdopodobieństwa jest bliski zera, należy spodziewać się niespodziewanego, bo Los jest w swojej pomysłowości nader złośliwy i uparty. Nieco jak ja… a już z pewnością jak podróżujący Harleyem po Albanii mężczyzna, który wcale nie miał się tam znaleźć i nadspodziewanie oklęta opiekunka owiec o tragicznej przeszłości… czyli bohaterowie recenzowanej książki. Tej gawędziarskiej wyprawie daleko do standardowych!

„Nie wiedziałem, że już za moment moje życie stanie się opowieścią, którą będę chciał zapamiętać na zawsze.”

Kiedy spoglądasz na moment, w którym zobaczyłeś ją po raz pierwszy, z obecnej perspektywy, masz stuprocentową pewność: właśnie tak miało być. Musiało. Te wszystkie niewidoczne od razu wskazówki, pozornie zwyczajne zdarzenia, splecione w jedną całość - poprowadziły Cię ku nieprzewidywalnemu jak zawsze przeznaczeniu. Rajd motocyklowy po wielu krajach, jakich przecież odbyłeś w swoim życiu mnóstwo - a jednak nie taki co zawsze. Identyczny Ty, emeryt lat 61, przemierzający szosy świata na ulubionej, najwierniejszej maszynie, z obrazami życia zapisanymi na ciele licznymi tatuażami. Niby taki sam, a w tamtej jednej chwili przecież zupełnie inny. Odmienne było wszystko, mimo tak wielu stycznych z bliźniaczymi doświadczeniami poprzednich lat. Zacząwszy od początku, nie powinieneś wrócić wcale do Albanii, jaką dopiero co niedostatecznie zwizytowałeś podczas przejazdu. Zepsute dwa koła przyjaciela, naprawa, kolejne przeszkody i w końcu to uczucie, za którym bez większych refleksji postanowiłeś podążyć. Nie potrafisz wytłumaczyć, dlaczego. Hotelowy pokój i pobyt wśród malowniczych wzgórz upływały Ci przyjemnie - lecz właściwie bez większych atrakcji. Przepiękne krajobrazy i wijąca się między szczytami górskimi przez wiele kilometrów asfaltowa wstęga, którą chciałeś przejechać, miała jednak o wiele więcej do zaoferowania niż możliwość zrobienia niezapomnianych fotografii czy pobycia ze swoimi myślami na łonie majetstatycznej natury. Zwalniasz, jak i znerwicowany kierowca w samochodzie przed Tobą, który próbuje bezrozumnie pogonić klaksonem stado właśnie przecinających środek jezdni owiec. A Ciebie… uderza strzała Amora, piorun zesłany z niebios czy przeznaczenie, jakkolwiek to nazwać. Oto przed Tobą zjawisko w postaci zatrważająco pasterki, która wydaje się nijak nie pasować do tego miejsca ani samego zdarzenia. Wiatr rozwiewa jej czarne włosy, spojrzenie pozostaje poetycko zamyślone, choć nie brakuje mu przekory. Towarzyszą jej dwa ogromne psy, ale nie zwracasz jeszcze na nie większej uwagi - na razie Twój wzrok wędruje po historii, którą kobieta zapisała na ciele igłą i tuszem. Właśnie w tej chwili już rozumiesz: musiałeś się tu znaleźć, by poznać ją słowo po słowie - ta jej przeszła właśnie nierozerwalnie splotła się z Twoją teraźniejszą.

„(…) jesteś cudowną dziewczyną (…) ale masz dziurę w duszy.”

Jej młode oczy są takie stare… Po krótkiej i dość impertynenckiej pogawędce z dziewczyną umawiasz się z nią w jej tymczasowo zaimprowizowanym w okolicy obozowisku, do którego właśnie zmierza ze zwierzętami. Jeszcze bezimienna jest tak intrygująca, że postanawiasz zrezygnować z noclegu w hotelu i spędzić z nią na rozmowie przynajmniej tę jedną noc, a najlepiej jeszcze kilka kolejnych. Kiedy stado jest już zabezpieczone a Twój motocykl prowizorycznie zaparkowany, rozpalacie ognisko i urządzacie sobie klimatyczny piknik. Dwudziestodwulatka imieniem Louise pochodzi z Marsylii i, czego zdążyłeś domyślić się wcześniej, wśród kojącej ciszy albańskich wzgórz próbuje odnaleźć siebie na nowo, jednocześnie ukrywając przez resztą świata. Kiedy rozmawiasz z kobietą, masz wrażenie, że jesteście dwójką dobrych przyjaciół, którzy spotkali się po drugiej przerwie. Nie ma między Wami żadnych niezręczności, a wręcz wydawać by się mogło, że ta niezwykła noc ewoluuje w coś więcej niż koleżeństwo. Niektóre dusze, nawet zjednoczone dziełem przypadku, są sobie pisane - jednak Ty póki co postanawiasz spełnić swój cel i dowiedzieć się jak najwięcej o tej niezwykłej istocie. Najpierw postanawiasz przypodobać się towarzyszącym niewieście psom, co (jak przekonała się spora liczba panów 😉) najczęściej jest rozsądnym rozwiązaniem (pro tip: prawidła wskazują, iż koty też winno się od razu obłaskawić, a najlepiej w sobie rozkochać, jeśli pani dla odmiany jest kociarą jak ja). Później zaś, zgodnie z obietnicą rzuconą chwilę wcześniej, opowiadasz jej o sobie - kim w istocie jest ten szalony Michał z Harleyem i głową pełną zwichrowania. A stąd już prosta droga, by zanurzyć się w niewyobrażalnie tragicznym i przez to tak nęcąco pięknym żywocie młodej pasterki, którą każdego kolejnego dnia zapragniesz witać tym samym, zawadiackim uśmiechem i ciepłymi słowami. Pewnym jest, że nie wiadomo, dokąd zabiorą dwójkę rozbitków te szalone i nieplanowane wakacje… Skąd do wieczności?

„Nie jestem opowieścią. Jestem dziurą po niej (…).”

Odczuwam dysonans poznawczy, jako że Konrad Cieplik potrafi w swoim debiucie niczym poeta opisywać piękno albańskiej natury, ale też… kreować dialogi składające się nadmiernie często niemalże z samych przekleństw. Gdyby nawet historia ta wydarzyła się naprawdę, a jej bohaterowie właśnie tak „żywiołowo i emocjonalnie” ze sobą konwersowali, myślę, że na potrzeby uchwycenia literackiego piękna i nadania treści płynności, warto byłoby je okrasić estetyczniejszą warstwą językową. Notoryczne stosowanie wyrazów powszechnie uznawanych za obelżywe, co ciekawe, w większości przez młodą i piękną pasterkę („Że CO?! Że niby JA anioł?! No to się kurwa zdziwisz! (…) No toś, KURWA, wymyślił.” - na przykład, przy czym rzeczony przecinek służy często także opisom czynności - „Kurwa - westchnęła.” Dodatkowo Michał bywa typowym mistrzem podrywu, chociażby informując „maleńką”, że „rozjebała mu system” zmaterializowaniem się… i tak bardzo dalej. Niestety wyrazy te łączą się w rodzinki w wielu, wielu zdaniach,), wybijało mnie z czytelniczego rytmu - zamiast ciekawić się tekstem, w pewnym momencie zaczęłam je liczyć i nieco się przeraziłam. Imponujący motyw różnicy wieku nie przekracza natomiast granic dobrego smaku. Sama historia jest bardzo statyczna - lwią jej część zajmują rozmowy pomiędzy głównymi postaciami. Pełne zabawnych anegdot i tragicznych retrospekcji, są bez wątpienia ciekawe, choć przyznam, że okrasiłabym je bogatszą liczbą dynamicznych akcji. Spacery po pastwiskach i wśród wzgórz nadają opowieści atmosfery senności - na szczęście tej w malowniczym otoczeniu. Myślę również, że tak wyjątkowe miejsce, w którym rozgrywają się narracyjne wydarzenia, aż prosi się o szersze opisanie okolicznych obyczajów, tła kulturowo-społecznego. Samo zakończenie pozostawiło u mnie niedosyt - miałam nadzieję na zupełnie inny, może bardziej widowiskowy finał. Powieść obyczajowa „Witaj, piękna pastereczko” to właściwie teatr dwóch aktorów, którzy występują w sztuce o tym, jak powstają wspomnienia oraz nieuchronności przeznaczenia. Dla miłośników spokojnych akcją lektur, owiewających jaźń niczym albańsko-górski wiatr (który czasem brzydko szepcze). Na szynach i z zaciekawieniem na przyszłość, z dwoma minusami: 6/10.

„Była inna niż wszystkie. Mimo że miała zaledwie dwadzieścia dwa lata, w jej oczach widziałem doświadczenie kobiety, która przeżyła więcej niż niejedna pięćdziesięciolatka. A może i więcej niż setki kobiet na całym świecie. Przeszła przez piekło, a jednak wciąż potrafiła się uśmiechać. Nie tylko przetrwała - ona przeżyła.”

Aidan Hart - Ikony świąteczne. Historia, znaczenie, symbolika - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Wed, 18 Mar 2026 17:35:00 +0000

Malarstwo ikonowe to sztuka sakralna, będąca klasą samą w sobie. Jest nieporównywalne i nie do pomylenia z żadnym innym - oddziałuje na zmysły w niezwykle specyficzny sposób. Nic w tym dziwnego, gdyż jego pochodzenie wywodzi się z kultury Bizancjum, nosi więc znamię dla niej bardzo charakterystyczne - ogromne bogactwo wyrazu, poddane jednak ścisłemu rygoryzmowi. Teoretycznie próżno szukać w nim kunsztu Giotto di Bandone, średniowiecznego czarodzieja pędzla, który zrewolucjonizował malarską wizję chrześcijańskiego eposu i wprowadził do swoich przepięknych obrazów trójwymiarowość oraz początki operowania światłocieniem, jak choćby w arcydziele „Pojmanie Chrystusa” vel. „Pocałunek Judasza” (1303/1305 r.), w którym odbiorca godzinami może z zachwytem analizować zbiegające się spojrzenia głównych postaci, będące nieśmiertelnym spleceniem niewidzialną nicią dwóch ich rodzajów - niewinnego i zdradzieckiego. Na zdrowy rozum, ikony nie dorównują dziełom innego mediewalnego giganta sztuki Simone Martini, którego „Zwiastowanie” (1333 r.) oszałamia patrzącego mistrzowskim przedstawieniem postaci i bogactwem skąpanych w złocie kolorów. Z pozoru nie są w stanie konkurować także z „Mistycznymi zaślubinami św. Franciszka” (1437/1444 r.) Stefano Sassetty, „bijącego” po oczach” prezentowaną co prawda wstydliwie, a jednak przepyszną urodą trzech cnót, najpierw stojących przed obliczem bożego wybrańca, by „po chwili” unieść się nad nim w ślicznie ukazanym łuku swych ciał. Nie przenikają one zgrozą werycznym ukazaniem cielesnych skutków męki Zbawiciela, jak na płótnie Andrei Mantegny „Opłakiwanie zmarłego Chrystusa” (1467/1480), gdzie rany Syna Boga, zadane bestialsko wbijanymi gwoździami, dosłownie przepalają wzrok każdego, kto miał okazję oglądać ten niezwykły obraz, zadając krzyczące pytanie o granice wytrzymałości ludzkiego ciała poddanego niewysłowionym katuszom.

„Ikonę możemy porównać do krajobrazu ukazującego nam wciąż nowe panoramy i tajemnice do odkrycia.”

A jednak ikony zawierają w sobie niewytłumaczalne coś, co daje poczucie obcowania ze sztuką czystą w swoim wyrazie, wręcz uświęconą, można by użyć określenia „dziewiczą”. Przemawiają nie do rozumu, uwodzonego umiejętnościami twórców, ale prosto do serca, w którym na ogół kotłują się wszelkie człowiecze namiętności. I jako takie są w stanie zaczarować odbiorcę, który na ich widok ma ochotę uklęknąć w skupieniu i oddać cześć temu, co nieuchwytne i związane z tak osobistą rzeczą, jaką jest wiara w nadprzyrodzone i święte, a przy tym nie w pełni dostępne ubogiemu ludzkiemu poznaniu. Po takiej właśnie sztuce zabiera w podróż czytelnika Autor recenzowanego albumu.

Każdy wielbiciel malarstwa powinien zetknąć się z ikonami - są bowiem żywym przykładem, że wiara w Boga może zostać przeniesiona bezpośrednio na podłoże, na którym jest odmalowywana i stanowić swoisty negatyw postrzegania przez jaźń ich twórców objawionych prawd i scen biblijnych. Ich geneza wywodzi z późnoantycznego malarstwa portretowego i wiąże się ściśle ze wschodnim Chrześcijaństwem reprezentowanym przez Cesarstwo Bizantyjskie, w którym mianem tym określano wszystkie przedstawienia Chrystusa, Matki Bożej, aniołów, świętych i różnorakich scen wynikających z Pisma Świętego. Po upadku mocarstwa malarstwo ikoniczne rozwijało się na tych terenach, gdzie sięgały jego wpływy - na Bałkanach, a zwłaszcza na Rusi, czego skutkiem jest kojarzenie go przede wszystkim z Kościołem Prawosławnym. Obecnie definiuje się w ten sposób jedynie obrazy przenośne, wykonane na ogół na drewnianej desce lipowej, olchowej czy cedrowej. Tak czy inaczej, ikony zadomowiły się także na zachodzie Europy, budząc szacunek niewątpliwym i monumentalnym pięknem. Tak samo było w Polsce. Co charakterystyczne, dzieła te były tworzone według ściśle określonego wzorca - istniały specjalne podręczniki, na ogół „produkowane” przez mnichów, które zawierały szczegółowe wskazówki, określające sposób prokurowania owych „obrazów”.

Można by napisać, że ikony są jak wiara - przyjmuje się je bowiem z całym towarzyszącym sztafażem i surowym, często wręcz chropowatym wdziękiem. Szczególne wrażenie robią na odbiorcy te, które wiążą się z wielkimi religijnymi świętami, celebrowanymi hucznie przez Kościół Chrześcijański. Ich bardzo żywiołowy proces recepcji na Zachodzie zapoczątkowało średniowiecze, gdy pielgrzymi mniej więcej od IV do VII wieku za sprawą Wypraw Krzyżowych w końcu mogli bez przeszkód odwiedzać Ziemię Świętą. Tam właśnie zetknęli się z ikonami - obrazami, które nabywali i przywozili ze sobą do rodzinnych stron. Przedstawiały one te uświęcone momenty, które najsilniej oddziaływały na wyobraźnię wyznawców - narodziny Maryi, Jej ofiarowanie w Świątyni, Zwiastowanie, Boże Narodzenie, Chrzest i Przemienienie Pańskie, wjazd Chrystusa do Jerozolimy, Ukrzyżowanie i Zmartwychwstanie, Wniebowstąpienie, Zaśnięcie Matki Boskiej czy Podwyższenie Krzyża.

„Ikona zaprasza patrzącego, by żył w paradoksie objawienia i tajemnicy, w napięciu między tym, co znane, a akceptacją nieznanego, między światłem, a brzemienną ciemnością.”

Warto wspomnieć, że Dzień powicia Matki Bożej to pierwsze święto prawosławnego roku liturgicznego. Jest on bowiem „prapoczątkiem” i niejako z niego wynikają wszystkie pozostałe. Nic więc dziwnego, że jako niezwykle doniosłe a przy tym bardzo radosne wydarzenie, stało się przedmiotem znaczącej liczby ikonicznych wyobrażeń. Najstarszym spośród nich jest iluminacja z Menologionu Bazylego II, będącego manuskryptem datowanym na rok około tysięczny oraz fresk z kościoła Hagia Sophia (Mądrości Bożej). Wszystkie wcześniejsze padły ofiarą rozpowszechnionego w Bizancjum ruchu Ikonoklastów, zwanych Obrazoburcami, którzy w VIII i IX wieku z zacięciem niszczyli obrazy przedstawiające święte osoby, uznając je za sprzeczne z zasadami wiary. Przyczynili się do tego również muzułmańscy zdobywcy, dopuszczając się tych samych bezrozumnych czynów. Jednak na szczęście na tych nielicznych zachowanych do dzisiaj można dostrzec istotę magii ikonowego malarstwa. Wystarczy spojrzeć na „Narodzenie Maryi” zachowane w klasztorze na Synaju, by zrozumieć z jak specyficznym rodzajem sztuki ma się do czynienia. Przedstawianym postaciom pozornie brakuje „ruchu” - są jakby zastygłe, uchwycone w danej chwili, a przy tym „bryłowate”, wręcz geometrycznie obłe. Jednocześnie urzekają feerią niezwykle nasyconych barw swych pysznych strojów, błyszczących i odświętnych. Także wielkie, złote aureole przyciągają uwagę. Jednak wszystkie te elementy nie są najważniejsze - a sama odmalowana scena skrywa bogatą symbolikę, której bezbłędne odczytanie jest generalnie dostępne tylko dla fachowców posiadających odpowiednie wykształcenie. Wzrok patrzącego prześlizguje się od przedstawionego w prawym rogu świętego Joachima i towarzyszącego mu anioła, poprzez skupione przy stole kobiety będące pomocnicami w połogu, aż po leżącą na łóżku świętą Annę, by w końcu paść na siedzącą malutką Maryję, przedstawioną jako już kilkuletnie dziecko. Zwraca uwagę kompletny bark symetrii całej tej sceny. Wynika to przyjętego przez twórcę założenia - narodzenie jest jedynie początkiem, zaczynem tego, co stanie się w przyszłości, a dziecko przygotowywane jest do roli, jaką ma spełniać w Bożym planie. Intensywne, radosne w wyrazie barwy mają oczywisty sens - to moment tryumfu, spełnienia się cudu poczęcia dziecka w łonie niepłodnej Anny i procesu odnowienia przymierza człowieka z Bogiem. Niewątpliwie to jedna z najpiękniejszych ikon, która przemawia do wyobraźni i stanowi znakomity przykład dzieła, jakie wprawdzie nie jest doskonałe pod względem sztuki malarskiej, a jednak wywołuje u odbiorcy podziw dla niewątpliwe „atomowej” siły wyrazu.

Niezwykle ciekawa jest XIX-wieczna ikona pochodząca z Rosji, która przedstawia „Ofiarowanie Maryi w Świątyni” - jako reprezentatywna dla nurtu tego malarstwa w państwie carów. Wizualizuje wprowadzenie 3-letniej Maryi do Świątyni Jerozolimskiej przez jej rodziców, Joachima i Annę oraz jej powitanie przez arcykapłana Zachariasza jako duchowego przewodnika. Co charakterystyczne, na jednej rozbudowanej scenie ukazano trzy warstwy wydarzeń: najpierw panny dokonują wprowadzenia dziecka do świątyni, potem rodzice przekazują je arcykapłanowi, wreszcie w formie „miniaturki” znajdującej się w prawym górnym rogu ukazano karmienie Maryi przez anioła. Postacie przedstawione są w typowo „bizantyjskim” stylu, w powłóczystych, wschodnich szatach, mieniących się kolorami złota i purpury. Uwagę zwraca architektoniczne przedstawienie samej świątyni, niejako „otulające” odmalowane postaci. Pierwsza część budowli to jej zewnętrzny dziedziniec, w języku teologicznym oznaczający samodoskonalenie poprzez praktykowanie cnót. Środkowa - kryje w sobie ołtarz, symbol zjednoczenia z Bogiem. Wreszcie prawa, ze stopniami wiodącymi do Maryi i anioła, to Miejsce Święte, tak zwany Dziedziniec Izraelitów. Udzielane pożywienie oznacza karmienie bożymi słowami. Jak zawsze ikona, poza wizualnym pięknem, przekazuje więc symbolikę, dzięki której można „odczytać” jej prawdziwe przesłanie. I to właśnie jest w niej najbardziej pociągające - fakt, że jest nie tylko dziełem, które można podziwiać za walory czysto artystyczne, ale stanowi też intelektualne wyzwanie, jakie karmi równocześnie oczy, rozum i duszę.

Ikon świątecznych jest bardzo wiele a każda z nich ma do opowiedzenia własną historię, która wywodzi się z Pisma Świętego i przemawia do transcendentnego pierwiastka ludzkiej natury. Ich poziom artystyczny także jest różny. Wszystkie są natomiast niezbitym dowodem na to, że sztuka sakralna jest ważnym elementem ludzkiej kultury i cywilizacji.

„Ikony (…) związane z każdym świętem mają wiele warstw. Pierwszą jest opowiedzenie prostej historii. Kolejna zawiera głębokie prawdy, które ujawniają się dopiero z czasem, a także w miarę zdobywania wiedzy.”

Dzieło pod tytułem „Ikony świąteczne. Historia, znaczenie, symbolika”, które napisał Aidan Hart, to monumentalny album. Jego przedmiotem jest malarstwo ikonowe, jakie obrazują wydarzenia związane z największymi świętami Kościoła Chrześcijańskiego oraz wynikają z wydarzeń z Piśma Świętego i Apokryfów. Sam Autor jest niezwykle ciekawą postacią. Urodzony w Wielkiej Brytanii, a związany z Nową Zelandią, pracował jako zawodowy rzeźbiarz. W wieku 25 lat przeszedł na Prawosławie i zajął się tworzeniem ikon oraz wykładaniem i opisywaniem zasad ich „pisania”, czyli tworzenia. Dzięki temu wnosi do recenzowanej książki wiele unikalnych spostrzeżeń oraz tez wynikających z własnych doświadczeń. Co więcej, znaczna część publikacji jest poświęcona jego własnym dziełom - przepięknym, niezwykle nasyconym barwami ikonom, tworzonym ściśle według obowiązujących kanonów. Pisarz zdecydował się podzielić książkę na rozdziały, których nazwy odpowiadają poszczególnym wydarzeniom liturgicznym. Obejmują one: Narodzenie Maryi, Ofiarowanie Maryi w Świątyni, Zwiastowanie, Boże narodzenie, Ofiarowanie Pańskie, Chrzest Pański, Przemienienie Pańskie, Wjazd do Jerozolimy, Ukrzyżowanie, Zmartwychwstanie, Wniebowstąpienie Pańskie, Pięćdziesiątnica, Zaśnięcie Matki Bożej oraz Podwyższenie Krzyża. Wszystkie zawierają szczegółowe omówienie historii powstania ikon, ich rozwoju na przestrzeni dziejów, dokładny opis malarskiej koncepcji i kompozycji, religijnego znaczenia, a także bogatej symboliki, przepojonej prawdami wiary. Całość poprzedzona jest obszernym wprowadzeniem i opisaniem tradycji ikony na Wschodzie i Zachodzie. Propozycja literacka zawiera również Zakończenie, będące rekapitulacją rozważań i bardzo przydatny Glosariusz. Oczywiście jej częścią są także: Bibliografia oraz Przypisy. Odbiorca ma więc do czynienia z dziełem holistycznym, całościowo ujmującym temat ikon świątecznych we wszystkich jego aspektach, także stricte duchowych. Jakość Albumu sprawia imponujące wrażenie. Reprodukcje ikon są niezwykle staranne, dzięki czemu wręcz „ożywają” one przed wzrokiem czytelnika. Co szczególnie cenne, ich kolory są bardzo nasycone, a przedstawiane prace zachowują krystaliczną ostrość, co powoduje, że oglądający ma wrażenie obcowania z dziełami w ich oryginalnej postaci - tak jakby był w stanie oglądać je „na żywo”. Niejednokrotnie zajmują całą stronę, z dbałością o ukazanie najmniejszych nawet detali, co ułatwia ich przyswajanie i dostrzeganie istotnych szczegółów. Monumentalizm wydania budzi niekłamany podziw. Jego wymiary to 27,5 x 21,5 centymetrów, a całość zamknięta jest w „pancernych” okładkach, otulających blisko 500 kart błyszczącego, kredowego papieru najwyższej jakości. Zarówno na stronie tytułowej, jak i tylnej reprodukowane są piękne ikony autorstwa samego Harta - „Przemienienie Pańskie” oraz „Zmartwychwstanie”. Wydawnictwu Jedność należą się wielkie brawa za tak staranne podejście do zagadnienia! Pod względem literackim Album również prezentuje najwyższy poziom. Narracja prowadzona jest w żywy i obrazowy sposób, daleki od akademickiego zadęcia, co niewątpliwie sprzyja jej recepcji przez odbiorcę. Charakteryzuje ją dynamizm i przejrzystość, więc nie wywołuje poczucia znużenia natłokiem informacji, których jest naprawdę wiele. To niestety rzadkość wśród lektur tego rodzaju, a więc szczególnie cenna i zasługująca na uznanie. „Ikony…” to spójne dzieło, które ucieszy oczy, umysł i duszę każdego miłośnika pięknych wrażeń a także będzie cenną ozdobą biblioteki przez wielkie B. 10/10

„W obecnym czasie żyjemy między tym, co rzeczywiste, a tym co nierzeczywiste. Bóg dokonał wszystkich rzeczy niezbędnych do odkupienia każdego człowieka. Każdy jest teraz wolny i może opuścić więzienie, a mimo to nie każdy wyszedł z więzienia. Widzimy wokół siebie wielkie cierpienie i zło.”

Joanna Jax - Zagubieni w mroku - recenzja patronacka

noreply@blogger.com (Julia) — Tue, 17 Mar 2026 21:00:00 +0000

W mroku można zatracić się bez reszty i zagubić na długo - wszak nie bez powodu wielu bezpowrotnie się w nim zakochuje. Raz umiłowawszy wszystko, co pochodzi z ciemności, niechętnie wybiera się to, co świetliste, łatwe i przyjemne. Czerń ma jednak sporo odcieni, spośród jakich niektóre okazują się niebezpieczne, niezależnie od tego, jak kusząco by się jawiły. Z pewnością do nich właśnie można zaliczyć powojenną zamieć, w której wirują odłamki próbującej złożyć się na nowo codzienności. Tej, w jakiej goszczą od wielu lat bohaterowie drugiej książki, którą zdecydowałam się przyjąć w tym roku pod medialne skrzydła - romansu historycznego Joanny Jax. Jako niespełna jedenastolatka i jeszcze młodsza dziewczynka, Ewa Zakrzewska była świadkiem wydarzeń, których definitywnie nie powinno widzieć żadne dziecko. Jednokrotnie ujrzawszy wszechpotężny ogrom zła, nigdy nie jest się już tą samą osobą, co jeszcze chwilę temu. Jeśli natomiast jest się zmuszonym, by obserwować go wciąż i raz jeszcze, przez okres kilku lat, to właśnie z tych doświadczeń tworzy się siebie zupełnie na nowo. Jak ktoś, kto podczas drugiej wojny światowej był świadkiem ciągłej makabry oraz zapętlającego się tragizmu ma zbudować dobre, pełne wartości życie, w którym poczuje się bezpiecznie? Należy jedynie podejrzewać, iż wymaga to nadludzkiej siły. Tą zaś przecież musiały cechować się tak zwane wojenne sieroty, dla których słowo dzieciństwo przestało istnieć z chwilą oddania pierwszego strzału przez wrogą armię. Choć „Zagubieni w mroku” szukają się i odnajdują głównie w roku 1969 na terenie Berlina Wschodniego, dzięki umiejętnie wplecionym w fabułę retrospekcjom naczelnej postaci, czytelnik podróżuje w czasie i przestrzeni również do Polski niszczonej właśnie przez nazistów i trawionej ogniem zniewolenia. Zestawienie tych dwóch światów daje zaś efekt, jaki wstrząsa niepowtarzalnie. Młoda architekt, która właśnie jedzie na zagraniczny staż, wciąż jest przecież tamtą małą dziewczynką… Nawet, jeśli tylko w jaźni.

„A jednak tak bardzo chciała żyć… Nigdy, nawet gdy była bardzo chora albo nieprzytomnie głodna i zziębnięta, nie myślała o tym, że lepiej byłoby umrzeć i już nie męczyć na tym łez padole. Wierzyła, że pisany jest jej inny los i pewnego dnia będzie szczęśliwa.”

Wszyscy Twoi bliscy rozmyli się w uchodzących w cień resztkach rozrzedzonej już, wojennej mgły. A jednak Ty przetrwałaś. Przeżyłaś, kiedy zmarznięte palce w zbyt ciasnych i rozpadających się butach sztywniały tak, że ledwie mogłaś nimi poruszać, by iść dalej. Dałaś radę, gdy niemieccy panowie przyszli Was wysiedlić i odebrały Ci pierwszego czworonożnego przyjaciela z dzieciństwa. Kiedy znalazłaś się w obozie przejściowym a za jedyny posiłek służył Ci czerstwy chleb z dżemem buraczanej barwy, zaś za towarzystwo przyjaciółka spod zamojskiej wioski i jej niespełna pięcioletni brat, jakim musiałyście się opiekować. Wtedy, kiedy ojciec wyszedł do wojska, aby już nigdy nie powrócić. Gdy mamę ulokowano za płotem Twojej tymczasowej kwatery jako dorosłą; tak blisko, lecz tak daleko - nie mogłaś nawet na sekundę jej odwiedzić. I tego dnia, kiedy starszy brat zaryzykował dla Ciebie po raz pierwszy i ostatni. I jeszcze później, jak już wyratowana cudem przez panią Genowefę cieszyłaś się, pomagając jej w domowych obowiązkach - bo miałaś ciepłe posłanie i odrobinę jedzenia, dzielone z ocalonymi razem z Tobą Heleną i Maciejem. Miałaś wszelkie przesłanki, by podejrzewać, że Bóg chyba ma dla Ciebie jakąś misję na przyszłość, skoro przeszedłszy przez takie kręgi piekła, wciąż oddychasz i to wespół z trio, wydawać by się mogło, nie do rozdzielenia. Jednak po sekundzie względnego spokoju blondwłosy aniołek został Wam odebrany i przepadł w pomroce dziejów. Zostałaś sama z wierną koleżanką i przyrzeczeniem: kiedyś ustalisz, co stało się z jej bratem. Skoro tyle lat po wojnie wciąż nic o nim nie wiadomo, pozostaje mieć nikłą nadzieję, że jakimś cudem i on nadal żyje. Może Twoim przeznaczeniem jest odsłonić tę kartę - zaraz obok przypomnienia sobie, czym jest szczęście. Szansę stworzyłaś sama: właśnie pakujesz się na staż w renomowanej pracowni architektonicznej we wschodnim Berlinie.

„(…) nie zazna szczęścia. To magiczne określenie zazwyczaj nie dotyczyło całego życia. To były chwile, które zapadały w pamięć i serce. Z tego składał się ludzki los i jeśli chciała kolekcjonować te najpiękniejsze momenty, musiała pozwolić im zaistnieć.”

Helena ostrzega, abyś uważała na siebie jeszcze bardziej niż zazwyczaj, choć i tak jesteś nieufna w stosunku do ludzi. Oprócz odbycia praktyk, które otworzą Ci drogę do dalszej kariery w świecie projektów budowlanych, zamierzasz bowiem udać się do odpowiednich urzędów i zawoalowanie wywiedzieć się o losy pewnego Niemca, u jakiego mama przyjaciółki pracowała chwilę przed początkiem drugiej wojny światowej. Czasami zarówno Helcia, jak i Maciej jej towarzyszyli a Twoją przyjaciółkę od dawna dręczy przeczucie, iż to właśnie ta rodzina mogła mieć udział w zniknięciu chłopca. Pani Kauffman interesowała się nim ponad miarę, komplementując jako aryjczyka doskonałego… (Dygresja: cóż, tę aryjskość rasy widać w czasach współczesnych wręcz uroczo kolorowo, przepraszam, musiałam; ironia losu. 😉) Do momentu porwania właściwie to Ty i Helena go wychowywałyście, zatem ustalenie powojennych dziejów dawno dorosłego już malca to jeden z Twoich punktów honoru. Kolejnym jest niezauroczenie się powabnym, choć podejrzanie szorstko-ciekawskim Marcusem, z jakim od niedawna masz styczność w pracy. Choć wcześniej mieszkał i projektował w Dreźnie, na skutek tragicznych wydarzeń w jego rodzinie, właśnie przeniósł się do Berlina i chyba na Ciebie uwziął, bo robi wszystko, aby zostać Twoim przyjacielem. Czekający na Ciebie w Polsce mąż nie jest problemem - wszak związek to tylko formalny, trwający jedynie z uwagi na mieszkanie, mimo licznych zdrad zaślubionego. Kłopotem okazuje się ktoś obcy, kto tylko czeka w ukryciu, aby znowu dopuścić się knowań i zepsuć Marcusowi szyki… Kim jest? I dokąd w nowych, choć wciąż tak starych dziejach, los rzuci „Zagubionych w mroku”? W miejsce z pewnością zbudowane z zagrożeń, bo oto czujny i zdeterminowany, oszalały mściciel czeka z (wręcz pysznymi dla mnie) słowami: „(…) patrzy, jak życie uchodzi z jego ofiary. Tak, potrafiła to sobie wyobrazić i gdy to robiła, czuła jakiś perwersyjny dreszczyk. Ona także niszczyła swoich wrogów i gdyby mogła pozostać bezkarna, wyeliminowałaby ich na zawsze”. Łatwo zatracić się w zawierusze. 😉

„Ja wyznaję zasadę, że albo wszystko, albo nic. Nie lubię półśrodków i pewnie dlatego nie jestem kobietą łatwą we współżyciu.”

Szczerze napisawszy, zaprojektowałabym inną okładkę dla „Zagubionych w mroku” Joanny Jax. Z ledwie zarysowanymi, ulatującymi w cienistość sylwetkami postaci, których krawędzie wydają się rozmywać w ciemniejącej szarości. W mojej ocenie to bowiem w dużej mierze opowieść o niekompletności oraz poszukiwaniu własnego kształtu we wciąż targanym wieloma niepokojami świecie. Dzięki wspomnieniom Ewy Zakrzewskiej, głównej bohaterki historii, to jednak również potrafiące poruszyć, jako że całkiem barwnie odmalowane słowami, retrospekcje z czasów drugiej wojny światowej. Przedstawiane głosem dorosłej kobiety, która nadal widzi je jako mała dziewczynka, nieoszczędzana przez przeszłość. Pozbawiona niemalże wszystkiego, trwa - a siłę charakteru uznaje za oczywisty element osobowości. Cenne - jako że dziś coraz częściej zatracone. W sukurs naczelnej postaci żeńskiej przychodzi Marcus - pozornie ustatkowany mężczyzna, lecz w dużej mierze życiowy rozbitek. Tratwa, która dryfuje właściwie bez większego przeznaczenia. Dopiero sterująca nią wodą powoduje spory wstrząs w codziennej rzeczywistości i… być może prowadzi do odwiecznego przeznaczenia. Dokąd? Tego dowiesz się już dzięki lekturze recenzowanej książki o warstwie literackiej przystającej do polskich romansów historycznych (choć to mój patronat, jaki wzięłam pod skrzydła z wielu względów, nieznaczny minus, którego nigdy nie przestanę podkreślać: faszyzm i nazizm NIE SĄ synonimami), cenionych głównie przez kobiecą część czytelniczek. Jestem pewna, iż wszystkie te będą zachwycone najnowszą fabułą opowieści Jax. O tym, jak się zagubić, by do reszty siebie nie potracić i kiedy jeszcze jest nadzieja, by cokolwiek odnaleźć…

„Jednak czy (…) nie była to zmyślona (…) historia? Nie potrafił połączyć pewnych kropek i bardzo go to męczyło. Musiał jednak pogodzić się z faktami i żyć dalej, uznając, że i tak miał więcej szczęścia niż inni. Przeżył.”

Piotr Żymełka - Amerykańska afera - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Tue, 17 Mar 2026 16:18:00 +0000

Masz sekret, którego nie możesz wyjawić nawet najbliższym. Niewidzialny wróg toczy Twoje ciało, odbierając nie tylko siłę fizyczną, ale także wszelką nadzieję na przyszłość. A obydwie te moce są bardzo potrzebne w walce, którą podjąłeś z wrogiem swojej ojczyzny. Polska pozostaje pod zaborami już prawie sto lat, a Ty nigdy się z tym nie pogodziłeś. Jesteś konspiratorem i przynależysz do organizacji niepodległościowej „Głos Orła”. Twoje brawurowe i zarazem często lekkomyślne wyczyny budzą zgrozę w jej kierownictwie, a zwłaszcza w kapitanie Janie Skrzetuskim - Twoim dowódcy. Jednak ten toleruje wyskoki, jakich się dopuszczasz. To dawny przyjaciel Twojego ojca, którego Rosjanie zesłali na Syberię i od lat nie ma o nim żadnych wiadomości. W skrytości ducha jest dumny, że jego syn nie zna pojęcia strachu, choć zarazem bardzo się martwi, czy nie podzielisz losu rodziciela. Właśnie dostajesz od niego kolejną burę za najnowszy wyczyn, który po raz kolejny udowodnił Twoją ułańską fantazję, a zarazem naraził na wielkie niebezpieczeństwo. Poważyłeś się bowiem na rzecz bardzo zuchwałą. Dostałeś się na bal wydawany z okazji urodzin cara Aleksandra III przez namiestnika Josifa Hurko - generał-gubernatora, sprawującego nadzór nad byłym Królestwem Polskim. Świeżo poznana, zalotna dama, żona jednego z polskich urzędników obcej władzy, pod wrażeniem Twojego uroku, wyraziła zgodę na przedstawienie Cię oficjelowi. Idealnie zgrało się to z Twoim planem. Gdy wsłuchiwałeś się w głos perorującego i zadufanego w sobie Rosjanina, Twój towarzysz Maciej Skrzetuski - udając kompletnie pijanego, popchnął Cię w taki sposób, że wylałeś na carskiego dowódcę wino ze swojego kieliszka. Zdenerwowany, zaczął wykrzykiwać w Twoim kierunku obelgi i zanim zdołał się zorientować, już trzymałeś w ręku jeden z jego drogocennych orderów, po czym skierowałeś się śpiesznym krokiem do wyjścia.

„Doskonale pamiętała nieco zbyt wyrywnego i skorego do bitki Liszewskiego, którego poznała w Egipcie. Pełnego życia i emanującego zaraźliwym entuzjazmem. Nie potrafiła uwierzyć w przemianę, jaka zaszła w tym człowieku.”

Gdy znajdowałeś się w połowie drogi do drzwi Sali Balowej Pałacu na Wyspie, zaczął się rwetes pełen wznoszonych okrzyków, by zatrzymać „polską swołocz”. Na Twojej drodze wyrośli dwaj wartownicy, więc niewiele się namyślając, chwyciłeś za krzesło i wybiłeś nim jedną z wielkich szyb a potem wyskoczyłeś w ślad za nim na podwórzec. Zerwałeś się do biegu, uciekając przed zaciętą pogonią. I właśnie wtedy dała znać o sobie Twoja choroba. Zabrakło Ci tchu a pot obficie sperlił czoło. Oparłeś się o drzewo, ze zgrozą myśląc, że nie dasz rady uczynić więcej żadnego kroku. Na szczęście rozległ się tętent kopyt i przed Twoimi oczami zmaterializował się Maciej na koniu. Pomógł Ci nań wsiąść i galopem opuściliście niebezpieczne miejsce. Teraz stoisz przed kapitanem Skrzetuskim, który wściekły czyni Ci wyrzuty, że naraziłeś nie tylko siebie, ale i jego syna. Na chwilę się zapowietrza, gdy spokojnym głosem wyjaśniasz, że nie miałeś wyjścia, gdyż przyczyną brawurowej akcji był zakład o to, że zdobędziesz odznaczenie namiestnika. Po takim dictum z Twojej strony opuszcza bezsilnie ręce oraz oświadcza, że decyzją rady zostajesz zawieszony w prawach członka „Głosu Orła” i od tej chwili masz całkowity zakaz podejmowania jakichkolwiek działań w jego imieniu. Spodziewałeś się tego, więc nie robi to na Tobie większego wrażenia. Większy niepokój wywołuje w Tobie kolejna informacja, zgodnie z którą byłeś poszukiwany przez nieznanego obcokrajowca, jaki gorączkowo wypytywał o Ciebie w miejscach, w których zwykle bywasz. Gdy próbowano go złapać, zaczął uciekać i wpadł do Wisły. Po wyłowieniu ciała, znaleziono przy nim cały arsenał - pistolet, nóż, garotę i kilka innych śmiercionośnych narzędzi. Wnioskujesz, że ktoś niechybnie chce Twojej śmierci. Podejrzenia kierujesz ku Moskalom, w końcu mocno zalazłeś im za skórę. Jednak dzień później wyjaśnia się, że jesteś w błędzie. Zostajesz wezwany do kapitana, który podsuwa Ci pod nos telegram. Osoba podpisująca się jako „Adam Defer” wskazuje, że potrzebuje pomocy i wyznacza pilne spotkanie w Paryżu. Domyślasz się natychmiast, że to pseudonim, jaki przybrał sir Richard Barwood, z którym całkiem niedawno udaremniłeś zamach na życie cara Aleksandra III. W ten sposób zapobiegliście wybuchowi nieuchronnego konfliktu pomiędzy europejskimi krajami, narażając się jednocześnie potężnym i wpływowym ludziom, którym na tym zależało. Trop w tej sprawie biegnie ku producentom broni i amunicji z USA, jacy na całej awanturze chcieli zbić wielki majątek. Zapewne chcą zemścić się za pogrzebanie ich zamiarów i nasyłają zawodowych zabójców, którzy mają uśmiercić wszystkich mających związek z tą sprawą. Jak przypuszczasz, Anglik także musiał paść ofiarą zamachu, skoro zwraca się o pomoc właśnie do Ciebie. Podejmujesz więc decyzję o wjeździe do stolicy Francji na wyznaczoną naradę, czym rozpoczynasz szaloną i bardzo niebezpieczną przygodę, wiodącą od miasta zakochanych, poprzez Stany Zjednoczone, aż do słonecznej Italii. W jej trakcie spotkasz starych wrogów, ale także utraconą przyjaciółkę, na widok której Twoje serce wzbierze dawnym uczuciem…

„,(...) po raz kolejny zauważył jaka jest piękna. Najchętniej wziąłby ją w ramiona i nigdy nie wypuścił. Ale ukłucie bólu przypomniało mu o chorobie, o tym, że będzie coraz gorzej (…). Zasłużyła sobie, by zacząć nowe życie. Nie mógł i nie chciał jej tego pozbawiać. (…) Raz w życiu nie będzie egoistą.”

Jak zwykle siedzisz w spowitym dymie pomieszczeniu londyńskiego klubu arystokratów i taksujesz wzrokiem schodzących się coraz tłumniej gości. Na widok jednego z nich - Jima Lovella, krzywisz się z niechęcią, podnosisz z krzesła i zmierzasz w kierunku biblioteki. Nie przepadasz za tym jegomościem, z którym zawsze wymieniasz kąśliwe, cierpkie uwagi. Zanim udaje Ci się przekartkować jeden z wielu tysięcy spoczywających tu woluminów, rozlega się odgłos potężnego wybuchu. Biegiem wracasz do sali i Twoim oczom ukazuje się widok leżącego na podłodze, zakrwawionego człowieka. Jak się okazuje, Twój interlokutor odebrał od posłańca przeznaczoną dla Ciebie paczkę. Gdy ją odłożył, doszło do eksplozji, jaka ciężko go raniła. Od razu przychodzi Ci na myśl jedyne wyjaśnienie - ktoś potężny zmierza do usunięcia Cię z tego świata. Dochodzisz do wniosku, że musi to mieć związek z niedawno udaremnioną przez Ciebie próbą zamachu na rosyjskiego władcę. Ponieważ towarzyszył Ci w tym dziele Polak - Stanisław Liszewski, z drżeniem serca wysyłasz do niego telegram z prośbą o spotkanie. Masz nadzieję, że jeszcze żyje i się na nie stawi, a wtedy razem wpadniecie na pomysł, co z tym fantem zrobić. Tym samym właśnie uruchomiłeś lawinę wypadków, których barwność i dynamika przekroczą Twoje najśmielsze oczekiwania…

„Gdzieś tam czają się ci, którzy czyhają na moje życie, pomyślał. I nagle poczuł przypływ złości. Chciał zaledwie rozkoszować się miłym popołudniem w klubie, porozmawiać o gonitwie konnej i ostatniej ofierze mordercy zwanego Kubą Rozpruwaczem. Zamiast tego mało co nie zginął z rąk tajemniczego zamachowca.”

„Amerykańska afera” Piotra Żymełki to retro kryminał i zarazem kontynuacja powieści „Carska afera”. Równie brawurowy i błyskotliwy co ona! Jego bohaterem jest duet, którego nie da się zapomnieć - błyskotliwy polski szlachcic Stanisław Liszewski oraz nieco kostyczny, typowo angielski gentleman Richard Barwood, podchodzący z flegmą do nawet najbardziej zaskakujących wydarzeń. Narracja rozpoczyna się nader plastyczną sceną zabójstwa szefa francuskiego wywiadu wojskowego, zaś chwilę później fabuła tylko przyśpiesza i zaczyna się prawdziwa „jazda bez trzymanki”. Tym razem obydwaj panowie muszą stawić czoła konsekwencjom udaremnienia zamachu na cara Aleksandra III. Zleceniodawcy, którym pokrzyżowali zamiary, chcą wywrzeć zemstę i nasyłają na nich płatnych morderców. Istny kalejdoskop wręcz szaleńczo przebiegających wydarzeń wiedzie główne postaci przez Francję oraz Stany Zjednoczone aż do Italii. Warstwa językowa opowieści jest staranna i obrazowa - w pełni przystaje do dopracowanej treści. Przed licznymi zaletami, małe minusy - niewielkie prawdopodobieństwo możliwości zajścia niektórych spośród opisywanych scen, bohaterowie, którzy zawsze wychodzą obronną ręką, nawet ze skrajnie niebezpiecznych i wydawałoby się beznadziejnych opresji, a także przesycenie wrażeniami niezwykle szybko przebiegających wydarzeń. Choć osobiście tego rodzaju dynamikę i konwencję jak najbardziej cenię, zaś niesnaski te nie odbierają przyjemności z obcowania z tą błyskotliwą książką! Pochwalić mogę natomiast za o wiele większą liczbę kwestii. Wyobraźnia oraz inwencja twórcza Autora zdają się nie mieć granic. Dla przykładu: roztaczają wizję polskiego szlachcica, który paraduje w stroju kowboja z nieodłącznymi Coltami przy pasie, wdaje się w saloonowe bójki i strzelaniny ze złoczyńcami z dzikiego zachodu czy pędzi na złamanie karku po paryskim bruku pierwszym na świecie samochodem parowym. Wszystko to ukazane jest w świetnie oddanym retro- klimacie, ze szczegółowo odmalowanymi realiami epoki. Jak w poprzedniej powieści, także i w tej Pisarz udanie konfrontuje charaktery obydwu naczelnych bohaterów. Choć obaj są swoim całkowitym przeciwieństwem, idealnie zgrywają się w dążeniu do osiągnięcia założonego celu. To wybuchowy, a jednak niezwykle pociągający koktajl. Ciekawym wątkiem jest również choroba Liszewskiego, która kładzie się cieniem na opisywane wydarzenia i równocześnie dodaje całej narracji dramatyzmu. Ta ostatnia jest prowadzona w mistrzowski sposób, zaś całość zamyka się efektownym finałem, pełnym barwnie przedstawionych pościgów oraz walk wręcz. Brawa należą się Żymełce za otwarte zakończenie, za sprawą którego na scenę wkracza nowa, zaskakująca postać a czytelnik pozostaje w niepewności co do losów Polaka... Z czystym sercem polecam każdemu, kto lubi wartką akcję w historycznym entourage. 9/10

„Skrzetuski wsadził nabitą, choć niezapaloną jeszcze fajkę do ust i wziął list z rąk przyjaciela. Z zainteresowaniem rozerwał szary pakunek, a następnie wydobył ze środka kilka złożonych na czworo kartek. (…) Już przy pierwszych słowach otworzył szeroko oczy - nie mógł uwierzyć w to co widział.”

Harlan Ellison - Opowiadania najlepsze - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Fri, 13 Mar 2026 22:02:00 +0000

Literatura science-fiction stanowi niezrównany wehikuł, za pomocą którego jej autorzy oraz odbiorcy mogą pędzić przez przyszłość z bagażnikiem pełnym przeszłości. Umożliwiającym, pod płaszczykiem opowiadania o wiekach, które dopiero nadejdą, wnikliwe roztrząsanie spraw znanych ludzkości od samych jej początków. Jeśli chcesz przeczytać niezrównane studium przeraźliwej samotności w świecie pełnym bliźnich, bezsiły wobec nieznanego i miłości potężniejszej od wszelkich przeciwności - sięgnij po „Solaris” Stanisława Lema. Masz ochotę poznać naturę totalitaryzmów, wobec których jednostka jest niczym a wszelkie przejawy życia podporządkowane są życzeniom władzy i stworzonego przez nią systemu przy wydatnym udziale uciskanych - zapoznaj się ze słynnymi dystopiami: „Rok 1984” George'a Orwell ‘a, „Nowy wspaniały świat” Aldousa Huxleya oraz „451 stopni Fahrenheita” Raya Bradbury’ego. Gdy interesują Cię zagadnienia pozbawionej wszelkich skrupułów walki o objęcie rządów, mechanizmy sterujące imperiami oraz istota bezlitosnego żywiołu rewolucji, rozpętanej przez demagogów - weź do ręki „Diunę” Franka Herberta. Chciałbyś zagłębić się w pełną zadumy opowieść o kalejdoskopie postaw wobec nieubłaganej siły, wiodącej do upadku cywilizacji oraz granicy poświęceń, ofiaruj parę godzin „Wojnie światów” Herberta Georges'a Wellsa. Wyliczać dzieła z tego gatunku, które opisują światy wyimaginowane, a jednak przerażająco prawdziwe, zajmujące się tak naprawdę człowiekiem, stanem jego jaźni, marzeń i tęsknot, obaw i najgorszych ze strachów; tym wszystkim, co unosi go i dręczy, można by bez końca. Do tegoż kanonu należy także twórczość Harlana Ellisona, niepokornego i przez długi czas wyklinanego Pisarza, zajmującego się fantastyką naukową, którego zbiór opowiadań jest przedmiotem niniejszej recenzji. On sam był postacią niezwykłą; jedną z tych, które ufają, że ludzkie uniwersum może być lepsze niż faktycznie jest.

„Wierzył, że należy starać się ulepszyć człowieka tu i teraz, a nie w nieznanej otchłani po tamtej stronie. W imię tego poświęcał swoje pieniądze, bezpieczeństwo, a kilkakrotnie nawet życie.”

Literacki wyraz takiej postawy przenika każde z opowiadań Autora, który nie kryje, że wcale nie będzie o to łatwo, zwłaszcza wobec wyzwań, jakie mogą spotkać ludzkość w przyszłości. „Nie mam ust, a muszę krzyczeć” zabierze Cię, Czytelniku do wnętrza wszechwładnego komputera, w którym piątka ostatnich ludzi, skazanych na wieczną niewolę, zmaga się z demonami własnej przeszłości i nienawiścią maszyny, chcącej odebrać im resztki człowieczeństwa. Jej „uczucia” są spowodowane własną paradoksalną niemocą - może wprawdzie działać i trwać, ale nie jest w stanie prawdziwie żyć, w sposób, który nadaje sens egzystencji.

„Obdarzyliśmy go samoświadomością. Nieumyślnie oczywiście, a jednak. Tylko, że właśnie przez to wpadł w pułapkę. AM nie był Bogiem, lecz maszyną. Oszalały z wściekłości, zabił prawie wszystkich ludzi, lecz wciąż tkwił w matni. Nie mógł podróżować, nie mógł się zachwycać, nie mógł przynależeć.”

Pochylić trzeba czoła za tak wnikliwe poruszenie tematu, jaki w dobie rozwoju sztucznej inteligencji, budzi coraz więcej obaw wśród tych, którzy uważani są za „panikarzy”, a być może widzą więcej i dalej niż wielbiciele nieograniczonego postępu.

Tytułowe „Kajaj się, Arlekinie - rzekł Tiktator” przywodzi na myśl „Rok 1984” Orwella. Opisuje zmagania „szaleńca” z systemem, który całkowicie podporządkował sobie życie społeczeństwa. Bezlitosny i narzucający wszystkim wymogi nienaruszalnej punktualności w „służbie” zbiorowości, zgładza jej członków, gdy tracą dla niego wszelką przydatność. Czy istnieje wyjście z takiej opresji? Przesłanie Pisarza jest zarazem negatywne, jak i pełne wiele mówiącej nadziei, która stała się katalizatorem implozji tak wielu totalitaryzmów, opierającej się na jakimkolwiek, nawet najmniej znaczącym oporze wobec rządzących nimi zasad. Znakomite zilustrowanie starego przysłowia o „kropli drążącej skałę”, nawet tę najtwardszą i wyglądającą na nienaruszalną, a także przejmująca analiza mechanizmu silnego bezsilnością i obojętnością tworzących go trybików.

„Tak więc Everett C. Marm został załatwiony (…), ale nie można zrobić omletu bez rozbicia kilku jajek i podczas każdej rewolucji ginie kilka osób, które nie powinny, a jednak muszą zginąć, ponieważ tak już jest, lecz jeśli rezultatem jest choć niewielka zmiana, wydaje się to opłacalne”.

„Skowyt bitych psów” to opowieść o banalnym, ulicznym morderstwie, które staje się asumptem do wydarzeń zmieniających życie pewnej kobiety, głównej bohaterki. W pozbawionym sentymentu świecie pełnym drapieżników, tylko pełne podporządkowanie się Baalowi gwarantuje bezpieczeństwo, a miłość i każde inne czyste uczucie musi ugiąć się pod naporem brudu i zła. To kapitalny obraz współczesnego miasta, odczłowieczonego i pochłaniającego bez reszty swoich mieszkańców. Czyniących z nich niewolników okrucieństwa, tworzącego krąg niepowstrzymanej przemocy, przy milczącej zgodzie tych, którzy mogą, a jednak nie mają odwagi tego zmienić.

„Niczego innego nie możesz oczekiwać, kiedy upchniesz tylu ludzi w betonowej klatce z autobusami i taksówkami, srającymi wszędzie psami, całodniowym i całonocnym hałasem, bez pieniędzy i wystarczającej liczby mieszkań, bez knajpy w której można dostać porządnego drinka...”

„Na równi pochyłej” to najpiękniejsze z opowiadań, oniryczne i pełne ezoteryki, rozgrywające się, a jakże inaczej, w Nowym Orleanie. Studium miłości, człowieczych postaw wobec tego uczucia, a także poświęceń, jakie trzeba ponieść, aby zachowało swoją moc. Dwa duchy - mężczyzny i kobiety, wędrujące się po spowitym poranną mgłą, starym, pięknym cmentarzu i rozprawiające o swoich przeszłych wyborach. W wymowie podobne nieco do drugiej części „Dziadów” Adama Mickiewicza i równie działające na wyobraźnię. Odwołujące się do tego pierwiastka duszy, który nigdy nie zniża się do ziemskiej miałkości.

„Ona nigdy nie kochała. Ja kochałem za bardzo. Przesada w czymś tak delikatnym jak miłość jest potworną zniewagą w oczach Boga Miłości. I niektórzy z nas - którzy nigdy nie pojęli, iż ratunkiem jest złoty środek - ci z nas są skazywani na wieczną tułaczkę (…).”

„Mefisto w onyksie” to przewrotna historia seryjnego mordercy. Pełna ukrytych znaczeń, z doskonale poprowadzonym wątkiem zamiany dusz, traktuje o miłości i zbrodni, budując paralelę pomiędzy tymi dwoma skrajnymi afektami. Towarzyszące czytelnikowi od pierwszych stron napięcie znajduje apogeum w końcowej scenie, która całkowicie zmienia sposób postrzegania wcześniej snutej narracji, kryjąc tajemnicę za nieprzeniknioną maską, nałożoną na twarz nieszczęśnika siedzącego na elektrycznym krześle. Nieodzownie przywodzi na myśl utwór „The Mercy Seat” nieocenionego Nicka Cave’a.

„Dym unosił się spod czarnej maski zasłaniającej jego, moją twarz i słyszałem niemy krzyk (…). objąłem ją, przyciągnąłem do siebie, przycisnąłem twarz do jej ramienia i przytuliłem ją; słyszałem krzyk rozbrzmiewający długo, przynajmniej w moich uszach, a w końcu tylko wiatr...”

Jednak myliłby się ten, kto oczekuje poruszania przez Ellisona tylko „poważnych” tematów. Nie stroni on bowiem również od humoresek. „Dżin bez popitki” jest ukłonem wobec tych wszystkich kobiet, które inteligencją i pomysłowością przewyższają swoich partnerów. Małżeństwo, stara lampa nabyta w magicznym sklepie i dżin, który od wieków cierpi katusze, wtłoczony w jej zbyt małą dla niego przestrzeń. Jego uwolnienie jest skutkiem, oczywistego wydawałoby się pomysłu, na jaki jednak nie był w stanie wpaść właściciel artefaktu płci męskiej i został w tym wyręczony (na swoje szczęście) przez żonę. Panowie, nie jest hańbą dzielić życie z kimś, kto stanowi szyję, kręcącą ukrycie głową! Wiedzą o tym wszyscy, którzy mieli okazję wypić niejeden kielich goryczy.

„Danny machnął ręką. Jaki sens protestować? Wiedział, że Connie jest uparta, kiedy się z nią żenił (…). On jednak też był uparty; z pewnością zdoła postawić na swoim. Prawdopodobnie.”

„Jak wygląda nocne życie na Cassaldzie?” to wielce obrazowa wizja inwazji obcych, którzy są perfekcyjnymi maszynami do uprawiania seksu i doprowadzają w oczywisty sposób do zagłady ludzkości. Zaiste, nawet przyjemność w zbytnim nadmiarze kończy się zawsze źle. Sugestywne i zabawne, z niespodziewanym udziałem karaluchów, które jako jedyne są w stanie przetrwać nieuchronny koniec cywilizowanego świata, co zresztą zawsze prorokowali naukowcy, jednak tylko w kontekście atomowych grzybów.

„W trakcie swych wszystkich podróży po kraju odkrył, że karaluchy są jedynymi stworzeniami, z którymi Cissadanie nie uprawiają seksu. Najwyraźniej były zbyt obrzydliwe nawet dla nich. Niepowstrzymywane karaluchy mnożyły się na całym świecie.”

„Opowiadania najlepsze” Harlana Ellisona to zbiór krótkich form literackich z gatunku science- fiction. Jest ich dziewiętnaście i podzielone zostały na pięć bloków o wiele mówiących tytułach: „Gniewni bogowie”, „Zagubione dusze”, „Upływ czasu”, „Jaśniejsza strona” oraz „Ostatnie słowo”. Powiązane nastrojem i tematyką, stanowią zwierciadło, w którym przegląda się ludzkość, ze wszystkimi jej skomplikowanymi uczuciami, cierpieniem, bezsilnością, mechanizmami społecznymi oraz strachem przed nieznanym i samą sobą. Żartobliwe, poważne, tajemnicze, a zarazem nieodmiennie budzące ciekawość. Frapujące formą i wynikającym z nich przesłaniem. Nie sposób przejść obok nich obojętnie tym wszystkim, którzy cenią wirtuozerię słów kreślonych intrygującym piórem Pisarza, jakiego wyobraźnia zdaje się nie znać granic. Czasami brudne i odrzucające, a jednak zmuszające do refleksji nad człowieczą naturą i otaczającym światem. Często trudne w odbiorze i sprawiające wrażenie nieuładzonych i chaotycznych, pisanych w manierze „strumienia świadomości”, a przy tym stanowiące soczewkę, w której skupiają się wszelkie podniety i obawy dostępne homines sapientes. Piękne i obrazoburcze, dłuższe i krótsze, nie stronią od zadawania ważnych, egzystencjonalnych pytań, na które odpowiedź nie jest ani oczywista, ani łatwa. To fantastyka dostępna tylko dla najwybitniejszych przedstawicieli tego gatunku literackiego, wiodąca odbiorcę do odkrywania i definiowania tego, co nieznane i nieprzeniknione od samego zarania. Czy udana? Odpowiedź każdy znajdzie sam w tym niezwykłym Zbiorze. Wielkie oklaski należą się Wydawnictwu Rebis nie tylko za przybliżenie twórczości tak nieszablonowego Pisarza, który w Polsce jest praktycznie nieznany, ale także za bardzo staranne wydanie książki. Sugestywna, mroczna okładka doskonale koresponduje z tematami, które są za nią poruszane, a jej solidność i doskonałej jakości papier budzą niekłamane uznanie. Tak to się robi, Panie i Panowie! 8/10

Elżbieta Barczyk - Cierń w mroku - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Tue, 10 Mar 2026 00:08:00 +0000

Można być komuś solą w oku… lecz i cierniem w mroku. Osobą, która tak bardzo nie pasuje do pozostałych, że rezygnuje ze wszystkiego i postanawia nigdy nie opuszczać cienia. Jakie to uczucie, kryć się w nieprzeniknionych ciemnościach, nie pozostawać w jednym miejscu zbyt długo, by nie dać się zauważyć ani pojmać, rozmawiać tylko z przeszłością i wspomnieniami - w głowie? Wydaje się, że to tak zaawansowany stopień osamotnienia, że aż przeraża. Tymczasem bohater o tajemniczej historii, wykreowany przez Elżbietę Barczyk udowadnia, iż w niektórych okolicznościach nauczenie się życia w pojedynkę i w niewidoczności jest o wiele lepszym rozwiązaniem niż przyłączenie się do bezpiecznej aczkolwiek… nieposiadającej żadnych wartości grupy. Szczególnie, jeśli jest się odmieńcem jak Val, który alternatywnie mógłby sprzeniewierzyć się wszystkiemu i stać marionetką zarządzających światem wampirów lub wilkołaków albo członkiem kliki człowieczych służących na usługach bestii. Mężczyzna, element ludzki o nietypowych zdolnościach, pragnie zaś tylko, by nikt nie zwracał uwagi na jego marną personę, przemykającą szemranymi zaułkami krainy, gdzie po wybuchu Słońca panuje wieczna czerń i od jakiej sam Bóg dawno odwrócił wzrok, skrajnie rozczarowany jej obecnym kształtem. Niestety, na skutek szalonych splotów okoliczności, spokój jest ostatnim, co będzie mu dane. Jeden nierozważny krok prowadzi wprost w przepaść nieprzewidywalnych konsekwencji - a jego samego na świecznik najpotężniejszych (nie)żyjących stworzeń. Próba udowodnienia, że resztki sumienia wciąż znajdują się na właściwym miejscu sprawia, że dotychczas bezimienną, nieposiadającą koniecznego numeru, nieistotną osobą Vala interesuje się zarówno alfa wilków, jak i książę krwiopijców. Z jakiego jednak powodu sama wierchuszka miałaby stoczyć bój o to, by mieć kogoś tak pozornie nieważnego i nijakiego po stronie swojego klanu? Odpowiedzi szukać należy głęboko w minionych czasach, w których była jeszcze nadzieja na lepsze i świetliste oraz w… niezłomności. To o niej bowiem opowiada przede wszystkim „Cierń w mroku”.

„Ludzie nauczyli się wypierać niewygodną prawdę. Nie chcą o niej myśleć czy rozmawiać. Łatwiej i bezpieczniej jest żyć w kłamstwie. Ślepo poddawać się temu, co sądzi większość i podążać za ogłupionym tłumem, zamiast choć raz pomyśleć samodzielnie.”

Jesteś przyzwyczajony do tego, że nie masz żadnego towarzystwa oprócz zniszczonego plecaka, w jakim tkwi kilka najpotrzebniejszych rzeczy. Dawno temu nastąpił wybuch, po którym cały świat spowiła ciemność, rozpraszana tylko tu i ówdzie sztucznym oświetleniem, dlatego bez problemu przemykasz poza radarem jasności z rozstawionych w strategicznych miejscach reflektorów. Żyjesz jak bezdomny, którym w istocie się stałeś - odziedziczony po ostatnim żyjącym bliskim dom dawno już zarósł zapuszczeniem. Odwiedzasz go możliwie rzadko, gdy jesteś w okolicy - zwyczajnie boisz się szwendać w pobliżu, które zresztą wiąże się ze zbyt dużą ilością bolesnych wspomnień. Jesteś Val i choć zaliczasz się do najniższej warstwy społecznej, czyli zwykłych ludzi - ani zwykły nie jesteś, ani tak jak cała reszta nie posiadasz koniecznego, nadanego numeru, który zastępuje imię i nazwisko. Dla wszelkich systemów nie istniejesz więc wcale i bardzo Ci to odpowiada. Za to, by nikt o Tobie nie wiedział, poświęciło zresztą wiele mnóstwo krewnych. Gdyby ktokolwiek miał pojęcie o Twojej nietypowości, źle by się to dla Ciebie skończyło a panujące frakcje są już ze sobą wystarczająco skłócone, by jeszcze dokładać im powodów do kolejnych sporów i wojenek. Nienawiścią darzysz zresztą po równo każdą z nich. Władzę dzierżą do spółki wampiry oraz wilkołaki - mieszkające wśród swoich, lecz wciąż poszukujące następnych zwycięstw lub, najlepiej, pokonania tych drugich i wyeksterminowania ich, aby rządzić samodzielnie. Prawa, jakich ludzie nie mają praktycznie wcale, zostały ustalone do spółki przez posiadających kły i futro. A człowiecze jednostki… cóż, współpracują z obiema frakcjami bestii, by zyskać jakkolwiek lepszy żywot, przywileje czy apanaże. Pozostali najczęściej krótko chodzą po tym świecie, mordowani dla zabawy czy gdy tylko przetną przypadkiem drogę któregoś spośród panów i odważą się nie wykonać jego woli. Zarówno wampiry, jak i wilkołaki mogą nakłonić człowieka do absolutnie wszystkiego samym głosem. Każdego… oprócz Ciebie.

„Ja po prostu nie ufałem ludziom. Bałem się otworzyć przed kimkolwiek serce i duszę. Wszystkie moje sekrety muszę trzymać głęboko w sobie. (…) przekazał mi swoją wizję świata. Może nie jest ona zbyt popularna i wielu może się z nią nie zgadzać, ale nadal będę postępować tak, jak dyktuje mi serce. Nawet, jeśli nie będzie to łatwe.”

Dziadek. To on pokazał Ci, że Twoja odmienność niekoniecznie jest wadą - ale czyni Cię tak wyjątkowym, że nikt nie może się o niej kiedykolwiek dowiedzieć. Zrobił zresztą wszystko, co w jego mocy, a nawet i poza nią, aby ochronić Ciebie i Twój sekret. To tę barwną osobę wspominasz w najczarniejszych chwilach osamotnienia, odtwarzając mgnienia przeszłości i bajarskie opowieści niczym film, gdy wędrujesz mrocznymi ulicami i walczysz o życie. To ostatnie zdarza się zresztą ostatnio przerażająco często, bo co rusz czyhają na Ciebie absolutnie niespodziewane i śmiertelnie niebezpieczne zagrożenia. Najpierw słabi ludzie postanowili sprzedać informację o Twojej chwilowej kryjówce pod mostem, pewnie za ten czy inny bezcen. Później, kierowany niemądrymi dla większości wartościami, których na przekór złu i słabościom nie zamierzasz się wyzbyć, zobaczywszy przed kolejną z Twoich miejscówek wysoko postawionego i bardzo rannego wilkołaka, zdecydowałeś się nim zaopiekować do momentu wyzdrowienia, czym ściągnąłeś na siebie uwagę licznej grupy futrzaków i nie tylko. Nie możesz bowiem zapomnieć o tym, iż sam książę wampirów z pewnością coś knuje. Jeszcze niejasno, lecz z pewnością to kwestia czasu, złożył Ci właściwie obietnicę rychłej propozycji nie do odrzucenia. Żyłeś sobie spokojnie, nie wadząc nikomu, a nagle bez wytchnienia co chwila walczysz o dalsze oddechy, przewożony z miejsca na miejsce, przesłuchiwany i męczony niechcianym towarzystwem najpotężniejszych spośród władnych. W dodatku wszyscy zachwycają się Twoim niezłomnym, niewzruszonym i skrajnie stoickim charakterem małomównego, tajemniczego osobnika, któremu absolutnie na niczym nie zależy. Nie dajesz się kupić, spotwarzyć ani skruszyć, co wprawia w konsternację zarówno najważniejsze wampiry jak i wilkołaki. A wszyscy pragną Cię u swojego boku. Teraz? I każdy chciałby wiedzieć, kim, u licha, jesteś. Cóż… mistykiem, który wystygł - pozostawiając cynika. Z własną misją…

„(…) próbowali zmusić do wystąpienia przeciw własnej naturze, do porzucenia wpojonych mi od urodzenia zasad. Nie udało im się mnie złamać, ale zapłaciłem za to bardzo wysoką cenę. I dlatego nigdy im tego nie zapomnę. (…) Zimny i obojętny, ze skostniałym sercem.”

Bohater utrzymanej we właściwej Elżbiecie Barczyk, mistycznej atmosferze z pogranicza jawy i snu powieści mówi wprost, że można zobojętnieć, gdy żyje się na świecie, który spowija mrok. Tymczasem w tej stanowiącej swoisty moralitet historii to właśnie jego wierność wartościom mimo wszystko, niezłomność i okazywanie sumienia okazują się najistotniejszymi elementami narracji. Niemruganie i całkowity spokój - niezależnie od okoliczności. Przyjmowanie ciosów od losu bez okazania ani jednej emocji. Darowanie życia i zdrowia wtedy, kiedy każdy inny dopuściłby się niecnego uczynku, byle zyskać na tym cokolwiek dla siebie. Samotne i dzielne podążanie pod prąd - i jednocześnie niepożądanie czegokolwiek. Postronnie można by stwierdzić, że to li stagnacja, ale gdy pozna się przeszłość oraz osobowość (zresztą jego oczami, dzięki - niekiedy zbyt - licznym dygresjom i wewnętrznym rozważaniom) Vala bliżej, szybko uzna się go za… jednego z nielicznych pozostałych w opowieści, prawdziwie człowieczych ludzi i postać do podziwiania. Istny „Cierń w mroku”, który uwiera… wszystkich słabszych, nawet całkowicie nierzucającą się w oczy, nieszukającą zwady obecnością - ledwie skrytą w mroku, lecz mimo tego wyczuwalną. Tego rodzaju jednostki w każdym, fabularnym czy prawdziwym świecie, powodują niczym niesprowokowaną nienawiść - tylko dlatego, że ich odbicia w lustrach ukazują coś odmiennego i równocześnie lepszego niż u pozostałych. Jak najczęściej to bywa, zamiast poprawić siebie, bezkształtna masa woli spróbować każdą metodą pozbyć się tego innego, stojącego ponad nią. Nie inaczej jest w powieści Autorki - liczącej zaledwie 256 stron, ale jakże wartościowej historii. Pełnej smutku i ciemności. Z bohaterem typu John Wick, lecz w przypadku Barczyk należy po prostu przyjąć konwencję. Z nostalgiczną postacią Dziadka, wyłaniającą się z retrospekcji. I z morałem… bo tylko niezłomne, wierne i inne niż wszystko ma znaczenie. Solidne 7/10.

„Robię to, aby udowodnić samemu sobie, że coś jestem wart, że nawet jeśli inni spisali mnie na straty, to nie poddam się tak łatwo i nadal będę żył na przekór wszystkim, bez względu na to, ile bólu będzie mnie to kosztować.”

Agata Czykierda Grabowska - Przez milion burz - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Sun, 08 Mar 2026 16:37:00 +0000

I oto nadeszła kolejna burza w Twoim życiu. Po tylu latach, które poświęciłaś korporacji… Wyzbyłaś się dla niej osobistych podniet, przesiadywałaś w pracy do późnego wieczora i nabawiłaś się nerwicy, a potem zostałaś przeżuta, wyciśnięta jak cytryna i wyrzucona praktycznie bez słowa wyjaśnienia. Oficjalnie dlatego, że zlikwidowano Twój dział eventów, ale wiesz, że to skutek machinacji Twojego byłego partnera, z którym rozstałaś się w burzliwych okolicznościach. Ma duże wpływy w branży i wykorzystał je bez chwili wahania. Gorzko myślisz o tym, jakim jest niegodziwcem, ale cóż - zajęta głównie robotą, nie byłaś w stanie dostrzec tego wcześniej. Teraz wsiadasz do samochodu i ze zgrozą zastanawiasz się, co z Tobą będzie. W głowie masz pustkę, podobnie jak na koncie. Odłożyłaś trochę pieniędzy, jednak nie starczy ich na długo. Żyłaś chwilą i nie oszczędzałaś, przekonana, że masz pewne zatrudnienie a przełożeni bardzo Cię cenią. Teraz przekonałaś się, jak bardzo się pomyliłaś - byłaś tylko drobnym trybikiem w wielkiej machinie, który wymienia się bez żadnego żalu i zastanowienia nad jego losem. Dalej wszystko toczy się, jak to na ogół wygląda w takich przypadkach. Najpierw faza wyparcia - całe dni spędzane w piżamie, zamawiana chińszczyzna i zaległe odcinki seriali, oglądane jeden za drugim. Potem etap wzmożenia - całe tony CV rozsyłane do wszelkich możliwych pracodawców, oczywiście bez najmniejszego skutku - złą opinię masz już wyrobioną a rynek pracy przeżywa zapaść. Wreszcie czas depresji, opartej na uświadomieniu sobie, że w błyskawicznym tempie zmierzasz do roli finansowego pariasa, bez żadnych widoków na przyszłość, czemu w żaden sposób nie możesz zapobiec.

„Nigdy nie lubiłam się nad sobą użalać. Chciałam byś silna - jak moi rodzice, którzy zawsze dawali sobie radę. Przez lata parłam do przodu niczym taran, przebijając się w strukturach korporacji (…). To we mnie siedziało.”

W końcu jednak stajesz wobec twardej prawdy - na koncie zostało Ci środków jedynie na dwa tygodnie i to tylko w wypadku, gdy wprowadzisz radykalny plan oszczędnościowy. Zaczął się więc okres przyśpieszonego trzeźwienia i gorączkowego rozpatrywania wszelkich dostępnych planów ratunku. Trzeba przyznać, że nie ma ich zbyt wielu. Zaciągnięcie pożyczki od przyjaciół lub rodziców absolutnie odpada, gdyż nie wyobrażasz sobie takiego upokorzenia. Zresztą - w jaki sposób miałabyś oddać dług? Kredytu w banku również nie dostaniesz. A przecież już niedługo nie będziesz w stanie zapłacić czynszu za wynajmowane mieszkanie. Zostało więc Ci tylko jedno - zdecydować się na to, o czym myślałaś już dawno temu, jednak nigdy nie miałaś czasu się tym zająć. Ani ochoty - zbyt wiele wspomnień i sentymentów łączy Cię z tym miejscem. Chodzi o sprzedaż odziedziczonego po dziadkach domu na wsi. Tego samego, w którym spędziłaś najszczęśliwsze chwile dzieciństwa i młodości. W jakim po raz pierwszy nieprzytomnie się zakochałaś. Właśnie w nim pękło Ci serce, gdy wydało się, jak bardzo źle ulokowałaś swoje uczucia. Tak naprawdę, pomimo upływu kilkunastu lat, do teraz nie otrząsnęłaś się z tego zawodu. Traktowałaś mężczyzn z wielką dozą nieufności i zachowywałaś wobec nich dość oziębłą postawę, aby żaden już nigdy nie skrzywdził Cię w tak straszny sposób. Tak czy inaczej, stanęłaś wobec wyboru… bez wyboru - musisz upłynnić nieruchomość, jeśli masz mieć szansę na przetrwanie najbliższych kilku miesięcy. Być może za jakiś czas wyjedziesz do przyjaciółki, która kupiła niewielki dom w Hiszpanii. Tam odpoczniesz psychicznie i wpadniesz na koncept umożliwiający wydostanie się z obecnych tarapatów. Nie namyślasz się więc długo i pakujesz osobiste rzeczy do torby podróżnej. Potem wsiadasz do samochodu i zmierzasz w kierunku przeznaczenia. Wkrótce wjeżdżasz do niewielkiego miasteczka, z którym łączy Cię tak wiele wspomnień. Bardzo niewiele się w nim zmieniło, więc szybko rozpoznajesz znajome kąty, skąpane w kwietniowym słońcu. Zatrzymujesz się przed zaniedbaną furtką, wyjmujesz klucze i otwierasz niemiłosiernie skrzypiący zamek. Dalej rozciąga się istne dzikie pole - sięgająca Ci do piersi trawa i pełno śmieci, wśród których dominują butelki i reklamówki. Najwidoczniej opuszczone podwórko dziadków stało się miejscem wabiącym wszelakiej proweniencji amatorów dobrej zabawy. No cóż, będą musieli rozstać się z ulubionym grajdołkiem, gdyż zamierzasz przeprowadzić w nim niezbędne porządki. Nikt nie będzie chciał przecież kupić nieruchomości w tak opłakanym stanie. Z duszą na ramieniu wchodzisz do budynku. Obawiasz się, że zalęgły się w nim gryzonie, których szczerze nie cierpisz. Na szczęście, Twoje obawy okazują się nieuzasadnione. Czujesz ulgę, jak się okazuje, zdecydowanie przedwcześnie.

„Zatęskniłam za babcią i dziadkiem. Zapomniałam już, jak bardzo mi ich brakuje. Moje życie w ostatnich latach przypominało jakiś cholerny kołowrotek, w którym nie było miejsca na tęsknotę, żałobę ani żadne z uczuć, które trzeba po prostu przejść.”

Rozglądasz się z uwagą po wnętrzu i czujesz, jak serce ściska Ci się z tęsknoty. Wszystko wygląda tak, jak przed laty - jakby dziadkowie tylko na chwilę wyszli w sobie tylko znanych sprawach. W oknach wiszą te same firanki, zza których oglądałaś świat, meble się nie zmieniły, jedynie pokryły grubą warstwą kurzu. Zastygasz na dłuższą chwilę, wywołując w głowie prześwietlone slajdy przeszłości i poddając nastrojowi chwili. I właśnie wtedy dobiega Cię rumor ze strychu, po którym następują głośne stuki. Ogarnia Cię strach. Wyobraźnia wyświetla niezwykle sugestywny obraz tłustego szczura, wielkości dorodnego kota, który niechybnie rzuci Ci się do gardła. Chcąc ratować życie, rzucasz się do okna, które otwierasz w panicznym pośpiechu. Przed skokiem oglądasz się za siebie i czujesz, jak chwilę później kosmaty stwór uderza w Twoją twarz, drapiąc ją do krwi. Leżąc obolała na zewnątrz, uświadamiasz sobie, że padłaś ofiarą ataku krwiożerczego nietoperza. Na szczęście potwór już zniknął, więc w pośpiechu udajesz się do najbliższej przychodni. Przyjmuje Cię lekarka, która z politowaniem słucha żądań, aby niezwłocznie podać szczepionkę przeciw wściekliźnie. Próbuje Cię od tego odwieść, jednak gdy widzi, że nie zamierzasz ustępować, w końcu wyraża zgodę. Triumfując, zmierzasz do gabinetu zabiegowego. Kiedy wchodzisz do środka, dostrzegasz plecy pielęgniarza. Mężczyzna się odwraca… i rozpoznajesz w nim Huberta - swoją nastoletnią miłość. Taksujesz go wzrokiem i musisz przyznać, że choć bardzo się zmienił, to nadal jest niezwykle przystojny. Ujmujący uśmiech i niezwykłe, błyszczące oczy pozostałe takie same, jak przez wielu laty a parę mimicznych zmarszczek dodaje mu tylko uroku. Witacie się i chwilę rozmawiacie, po czym mężczyzna przystępuje do wykonania zabiegu. Cóż. Wbita w Twoją skórę igła sięgnie nie tylko żyły, ale samego serca, które wskutek zachodzących wypadków w końcu pozbędzie się pancerza, jakim otoczyłaś je w ciągu tylu lat. Przeszłość upomni się o swoje prawa, a pamięć, jak to często bywa, okaże się bardzo zwodnicza…

„Skinęłam głową, czując, że właśnie tego teraz chcę. Chcę zostać. Tej nocy nie chciałam być sama.”

„Przez milion burz” Agaty Czykierdy- Grabowskiej to romans z elementami powieści obyczajowej. Jego bohaterami są Martyna, młoda kobieta, która po utracie pracy w korporacji wyjeżdża na wieś, aby przygotować do sprzedaży dom dziadków oraz Hubert, pielęgniarz w miejscowej przychodzi. Przed wielu laty łączyła ich młodzieńcza miłość, zakończona w tragicznych okolicznościach. Obydwoje o niej nie zapomnieli, więc ponowne spotkanie budzi dawne uczucia. Co z tego wyniknie? To musisz już sprawdzić, sięgając po książkę, jakiej warstwa literacka przystaje do fabuły. Sporo w niej obrazowo ukazanych wspomnień czy opisów porywów serca, co definitywnie spodoba się fanom historii miłosnych. Narracja przetykana jest licznymi retrospekcjami i prowadzona z punktu widzenia obydwu postaci, co pozwala na zrozumienie ich drogi życiowej oraz przeżywanych rozterek. Sama fabuła jest łatwa do przewidzenia, więc jej rozwój nie zaskakuje odbiorcy. Nie uważam jednak tego za szczególną wadę - wszak każdy świadomy czytelnik, sięgając po taką lekturę, wie, czego się spodziewać i przyjmuje konwencję, jaką rządzi się ten gatunek. Wielbiciele polskich romansów o ciekawym tle obyczajowym z pewnością będą usatysfakcjonowani - tym bardziej, że przeszłość bohaterów kryje w sobie wielką tajemnicę. 7/10 - poprawna, przyjemna powieść na jeden wieczór, w trakcie jakiego marzy Ci się relaksująca i życiowa narracja.

„Ten nietoperz, który mnie ugryzł, musiał naprawdę zarazić mnie szaleństwem. Ale w przeciwieństwie do wścieklizny na to nie było żadnej szczepionki.”

Hannah McBride - Mad Love - recenzja patronacka

noreply@blogger.com (Julia) — Fri, 06 Mar 2026 23:21:00 +0000

„Mad Love” Hannah McBride to tak bardzo ja - a cała trylogia, która dzięki tej książce zyskała zasłużenie emocjonujący finał, to czysta ADRENALINA. Wziąć pod swoje cieniste skrzydła tekst, który tak doskonale ze mną rezonuje - oto pierwszy i jakże przy tym ogromny tegoroczny zaszczyt. Domknięte już trio Pisarki składa się z niemalże wszystkiego, co uważam za „swoje”. To tragedia, jakiej kolejne akty odsłaniane są na wzór nieuniknionego chaosu, spowodowanego przez jedną, przypadkowo opadającą na inne, kostkę domina. Thriller o nieprzewidywalnym przebiegu, zaskakujący wieloma odcieniami psychopatycznych osobowości, których szaleństwo jest wręcz teatralnie trwożące. Powieść akcji i sensacji, rodem z najlepszych mafijnych produkcji, od jakich nie można się oderwać ani na sekundę. Romans, do którego skalista ścieżka wiedzie jedynie pod stromą górę - a niekiedy i ku przepaści; bez drogi wstecz, choć bohaterowie o złożonych charakterach oraz skomplikowanej przeszłości kroczą nią bez zastanowienia nad odwrotem. Wreszcie jednak, cykl „Mad world” to dla mnie przede wszystkim wielowymiarowy dramat rodzinny. O sukcesji, co to staje się brzemieniem i ciężarze utrzymania w jej imię nieposzlakowanej opinii. O mylących pozorach - wypracowanej dla członków familii dziedziców otoczce bajkopisarzy, dla jakiej nienaruszenia poważy się na absolutnie wszystko. Złotej klatce, ohydnej stronie bogactwa. I najsilniej… O tym, jak wielką wiarę i wierność pokłada się w rodzicach i w jak ogromnym stopniu, za wszelką cenę, próbuje się ich chronić przed krzywdą - mimo tego, że zawiedli dziesiątki i setki razy. O tym, kiedy w końcu należy powiedzieć sobie dość i przyznać, iż nie da się ratować kogoś, kto nigdy nie wybrał Ciebie - i że to przypadek od dawna stracony. O niezłomności i niemruganiu, niezależnie od okoliczności. O bezpowrotnym odchodzeniu od minionego i zostawaniu dla tych, którzy udowodnili, że warto. O miłości. Bo przecież wszystkie opowieści są tak naprawdę o miłości.

„Początkowo z tym walczyłam, ale każdy osiąga punkt krytyczny, wiesz? (…) W którymś momencie zaakceptowanie tego po prostu miało więcej sensu. (…) Dam radę. Pomyślałam, że może jeżeli powtórzę te słowa wystarczająco wiele razy, staną się prawdą.”

Lecz zanim nadeszła miłość, musiała zahartować się stal. Jeszcze nie jesteś niezniszczalna - i to właśnie ten decydujący moment, w jakim możesz wybrać tylko spośród dwóch opcji: przetrwać z wysoko podniesioną głową, by kiedyś zemścić się i niszczyć lub… dać się zniszczyć. Poza tym, że w piekle, nie masz pojęcia, gdzie się obecnie znajdujesz. Biały kitel, kolejne nakłucie na przedramieniu, pozbawione pościeli posłanie. Kakofonia dźwięków, która rozlega się bez uprzedzenia, odtwarzana potem w zapętleniu godzinami - a może te nienawistne głosy pochodzą z Twojej przeszłości i zwyczajnie oszalałaś. Dniami i nocami wychładzane a potem przegrzewane pomieszczenie zalewane jest światłem tak ostrym, że półsen, w który zapadasz, nie daje żadnego wytchnienia. Zorientowałaś się już, że leki lepiej zażywać bez prób uniknięcia następującego po nich otępienia, osłabienia i wyzucia z emocji. Z siebie. I nawet, nim uświadomisz sobie, że przecież jesteś wojowniczką, przez chwilę, mgnienie stroboskopowej kuli, która nie chce przestać wypalać Ci wzroku, pomyślałaś, że może lepszą opcją byłoby po prostu odpuścić. Poddać się. Odpłynąć. Siebie pożegnać. Uschnąć tu, bo targnąć się na życie ani jak, ani czym. Zamknięta w ośrodku, porwana przez psychopatycznego ojca - może kiedyś niczym upragnione przez niego, posłuszne i bezwolne zombie, stanąć u jego boku i nie wiedzieć kim jesteś i że w ogóle jesteś. Jednak potem sobie przypominasz i mimo tortur odtwarzasz niczym film. O tym, że zamordował Twoją dopiero co poznaną siostrę bliźniaczkę, z którą chciałaś tylko na chwilę zamienić się życiami (o ironio!). O tym, co stało się z Twoją matką, jak zwykle niedecyzyjnie, niedyspozycyjnie nieobecną. O Twoim mężu, który podpaliłby za swoich cały świat - i że Ryan wespół z paczką przyjaciół, rodziną z wyboru, z pewnością już po Ciebie idzie. I że nigdy, przenigdy nie dasz ojcu wygrać. Ty się nie podajesz. Dumnie podnosisz głowę, mimo że ledwo potrafisz prosto ją utrzymać. Nie mrugasz. Nie mrugniesz, Madison.

„(…) zaakceptowałem dawno temu, że mogę być łowcą albo zwierzyną i wybrałem rolę, dzięki której nie będę ofiarą? (…) Ludzie odczuwają ogromną potrzebę plotkowania kosztem bólu innych.”

Pozostaje Ci nadzieja, że Maddie wciąż oddycha, niezbędna ojcu do pozyskania środków z funduszu powierniczego a przy tym trzymająca się ufności w tym, że ją uratujesz. Choć dlaczego miałaby jeszcze komukolwiek wierzyć, opuszczona przez wszystkich, którzy kiedykolwiek byli jej bliscy i zawiedziona przez każdego, kto powinien być jej oparciem? Nie wolno Ci tak myśleć, co w ogóle dzieje się z Tobą, że stałeś się tak delikatny i pesymistyczny. Wiesz. Ona też ma świadomość tego, co do niej czujesz, musi mieć. A Ty będziesz w kółko, aż do chwili gdy Ash i reszta Waszej paczki ustali miejsce pobytu Mads i uda się Wam ją odbić, powtarzał sobie jedno - to, co tak wiele razy widziałeś na własne oczy. Twoja żona to wojowniczka. Warrior. Najsilniejsza osoba, jaką znasz - a obracając się wśród najbogatszych i równocześnie najbardziej szemranych na tym świecie, spotkałeś ich już mnóstwo. Pomimo tego, masz jednak także świadomość, że musicie się pospieszyć, jeżeli chcesz odzyskać dziewczynę żywą, bo trudno o większego psychopatę, lubującego się w krzywdzeniu bliskich, niż Twój przymusowy i niebawem martwy teść. Opuściwszy mury więzienia po zaaranżowanym przez niego przedstawieniu, podejmujesz krwawą krucjatę o odzyskanie ukochanej, a także o to, by Wasza burzliwa historia nareszcie otrzymała zasłużenie spokojne zakończenie. Kiedy, a nie - jeśli się uda, zadbasz także, by zemsta smakowała tak wybornie jak nigdy. Choć Twoi przyjaciele dawno zauważyli, że zmieniasz się na bardziej ludzkie, jedno pozostało niezmienne - nikt nie ma prawa jakkolwiek skrzywdzić tych, na których Ci zależy. Myślałeś, że miłość to słabość - czuły punkt, w który uderzają wrogowie i kolejny do ochrony. Niedawno zrozumiałeś, że to także niszczycielska siła, jaka… po spopieleniu buduje świat. ‘Cause in this Mad World the only thing that matters is Mad Love. Wasza opowieść - wszak wszystkie tak naprawdę są o miłości.

„Dobrze wiesz, jakie to uczucie, gdy człowiek musi walczyć o każdy dzień. Gdy ranią go i porzucają ludzie, którzy powinni go chronić. Wiesz, jak to jest dorastać w strachu (…). Poprzysiągłem sobie, że się z tego wygrzebię.”

Zerknąwszy na kuszącą blichtrem, feerią barw i blaskiem okładkę „Mad Love” Hannah McBride (tak jak Pisarka sądzę, iż brokat to osobny kolor!) można błędnie założyć, że oto jedna z wielu historia o bogatej młodzieży, uwikłanej w prędkie uczucia, szybkie pieniądze i trudne do wyobrażenia afery. Cóż… gdybym jako dumny patron nie znała złożoności i niewtórnej jakości treści całej trylogii, poleciłabym tak właśnie uczynić. Wielkie, pozytywne rozczarowania, czyli zaskoczenia, literackie, są jednym z najbardziej ważkich czytelniczych uczuć. Wśród tak wielu światowych opowieści łatwiej o te niebędące oksymoronem, zatem jeszcze bardziej docenić należy kunszt młodej Pisarki, jaka złożyła około 1700 stron w trzech tomach powieści łącznie z samych emocjonujących wydarzeń i nie postawiła przy tym ani jednego zbędnego słowa. Niezliczone akcje nie stanowią jednak tła dla papierowych postaci - każdy z bohaterów cechuje się oryginalną osobowością i… składa się z różnych odcieni tragedii. Stąd wniosek patrona: może to właśnie one czynią sylwetki wielowymiarowymi a ludzi wartościowymi? Stal musi się zahartować a książkowa persona przejść przez wiele, by mogła stać się zapamiętana. A może po prostu lubię się nurzać w poezji nieszczęścia - choć jedno nie wyklucza drugiego. Gwoli formalności, 10/10 dla finału (kamień także nie mruga) mojej ulubionej trylogii ostatnich lat. Twojej uwadze polecam cytaty z tejże grafiki a tę szaloną opowieść fanom thrillerów, dramatów, romansów, sensacji… Wróć. Wszystkim kolekcjonerom przeżyć, kochającym adrenalinę i doskonałe historie. Mad stories, ‘cause maybe every story is, in the end, about love but… also every love is a little bit mad, isn’t it? 😉

„(…) mogłam kontrolować swoje reakcje. To ode mnie zależało, jak sobie poradzę z tym, co się dzieje teraz i co się stanie w przyszłości. Mogłam usiąść i się załamać albo wziąć się w garść i sklecić z tych wszystkich połamanych elementów coś mocniejszego. Coś, czego nikt nie będzie mógł mi odebrać.”

Krzysztof Nodar Ciemnołoński - PolakoGruzin. Kaukaska ziemia źródeł - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Thu, 05 Mar 2026 18:07:00 +0000

Gruzja - kraj olśniewających pięknem, monumentalnych zboczy gór Kaukazu, wspaniałych zabytków kultury sakralnej, malowniczo wznoszących się warowni oraz wielkich nierówności społecznych. Pełen sprzeczności, ujmujący i niedający się zapomnieć. Podobno kto choć raz ujrzał go na jawie, nie przestaje o nim śnić, nieodmiennie marząc o powrocie na „balkon Europy”, jak obrazowo nazywa się ten wyjątkowy zakątek. Taki właśnie los stał się udziałem Autora, który w dodatku jest z owym miejscem ściśle zespolony więzami rodzinnymi. Historia należy do gatunku tych, które można opowiadać w blasku ogniska, a jednocześnie stanowi przykład, jak „pokręcone” były ścieżki polskich losów w końcu XIX stulecia... Przodek Pisarza, Tadeusz Nowkuński był jednym z tych rodaków, którzy szanse na karierę dostrzegli na Dalekim Wschodzie. Starannie wykształcony (ukończył studia medyczne w Kijowie i Berlinie), wykazał się wielką odwagą i wraz z żoną Heleną oraz synem Aleksandrem wsiadł w pociąg, który zawiózł całą rodzinę do Harbinu w Chińskiej Mandżurii, znajdującą się pod carskim protektoratem. Tam dołączył do licznej, bo 10-tysięcznej diaspory, jaka w ogromnej większości zajmowała się budową linii kolejowych. Na miejscu został dyrektorem rosyjskiego szpitala, szybko zdobywając wielkie uznanie zasługami w walce z epidemiami dżumy i cholery. Syn wybrał karierę inżyniera, wytyczającego tysiące kilometrów szyn zmierzających z Chin aż na wybrzeże Morza Czarnego w Gruzji. Podczas jednego z licznych rautów zwrócił uwagę na Nino Tumaniszwili, piękną Gruzinkę - córkę carskiego generała i damy na dworze Romanowów. Nie był mile widziany jako absztyfikant, gdyż dla słynnej rodziny taki związek stanowił oczywisty mezalians.

„Kim jestem, skąd przychodzę, dokąd zmierzam? Czy to moje miejsce? Dlaczego właśnie mnie to spotkało? I co mam zrobić z tym bagażem, który ktoś bez pytania wetknął w moje ręce? (…) nie byłbym tym, kim jestem, gdyby dawno, dawno temu pewien zawadiaka nie wyruszył na szaloną eskapadę z wątkiem miłosnym…”

Zakochany po uszy, zdobywa się na czyn, który przyświeca kochankom od zarania dziejów - porywa obiekt westchnień i „zmusza” do ślubu. Wkrótce na świat przychodzi dwoje dzieci, w tym Helena, zwana „Lalą”. Wichry historii zmuszają wszystkich do opuszczenia Chin i przeniesienia się do niepodległej już Polski. W 1943 roku „Lala” wychodzi za mąż a ze związku przychodzi na świat Jerzy Ciemnołoński - ojciec Autora. Ten ostatni wychowywany jest w kulturze obydwu narodów, zna jednak Gruzję tylko z opowiadań krewnych. Wkrótce ulega to zmianie. W 2008 roku Jerzy przeprowadza się do kaukaskiej ojczyzny, a w lipcu 2007 roku dołącza do niego syn, na razie w charakterze turysty. Przed oczyma 22-letniego, młodego człowieka wreszcie rozpościera się kraina, którą dotychczas znał jedynie z domowych klechd i snów. Zanurza się więc w pachnący różami kraj, starając się zachować w pamięci każdą jego cząstkę. A ten może odurzyć, pyszniąc się nie tylko niebywale pięknymi krajobrazami, ale także zabytkami, które przyprawiają o zawrót głowy. Do najbardziej niezwykłych należy klasztor Dawit Garedża, położony w południowo-wschodniej części kraju. Zapoczątkowany we wczesnym średniowieczu i rozbudowywany przez całe stulecia, wykuty w czystej skale kompleks składa się z 13 zespołów jaskiń, ciągnących się aż na terytorium Azerbejdżanu i stanowi dowód na to, do czego zdolni są ludzie kierujący się w życiu hasłem „ora et labora”. Nie jest zresztą jedyny. Podobny charakter ma Wardzia - miasto-schron z przełomu XII i XIII w. oraz Uplisciche - najstarsze, gdyż pochodzące z I tysiąclecia p.n.e. skalne miasto w Gruzji. Szlak wędrówki biegnie od stolicy kraju - Tblisi, poprzez Mcchetę, będącą historycznie pierwszym miastem stołecznym, aż do Gori, w którym urodził się ludojad Stalin. Pyszni się ono wielkim, utrzymanym w socrealistycznym stylu, muzeum czerwonego kacyka. Zwiedzając jego sale, nie sposób wzdrygnąć się na wspomnienie czynów tego, którego tak bezwstydnie czci. Następnym przystankiem jest miasteczko Achalciche, w którego garnizonie służyło wielu zesłańców z Polski. Z uwagi na mroźne zimy, obdarzone jest złowrogą dla lechickich uszu nazwą „gruzińskiej Syberii”. Przez stulecia stanowiło istny tygiel narodów, w którym przeplatały się wpływy wyznawców prawosławia, katolicyzmu, judaizmu i muzułmanów. Wznosi się w nim potężna twierdza Rabati - dowód, jak wielkie znaczenie przypisywano mu w dawnych czasach. Nie mniej malownicze jest Kutaisi, starodawne miasto, założone na terenach historycznej krainy, zwanej Kolchidą. Ją samą rozsławił ją mit o przygodach Argonautów, którzy pod wodzą Jazona poszukiwali na jej terenie „złotego runa” cudownego barana. Podobnych miejsc, urzekających pięknem i śladami przeszłości, jest w Gruzji bez liku. W każdym z zakątków można spotkać ludzi przyjmujących gości z otwartymi rękoma i ofiarujących im wszelkie dostatki domostwa. Szczerych i przyjaznych, często kierujących się omszałymi ze starości zwyczajami przodków.

„Możesz wegetować na poboczu życia jak poszatkowana kulami iluzja człowieka - albo iść tą jednokierunkową przed siebie, do przodu, po gruzińsku: pirdapir. To wyrażenie staje się moim hasłem przewodnim, moim drogowskazem, którego będę się kurczowo trzymał przez resztę egzystencjalnych kilometrów.”

Charakter Gruzji doskonale oddaje legenda o jej powstaniu, która zresztą szczególnie przypadła mi do gustu. Według niej, po stworzeniu świata Bóg rozdawał ziemię, więc wszystkie narody stanęły do zaciekłej rywalizacji o swoją część. Tylko Gruzini, zgodnie ze swoim narodowym charakterem, oddawali się na uboczu uczcie, jedząc, pijąc sławne wino, wznosząc toasty i śpiewając na Jego cześć. Gdy po niewczasie spostrzegli, że cały glob został już rozdysponowany, przybiegli do Pana Niebios i trwożnie zaczęli prosić o nadanie także im ziemskiej ojczyzny. Stwórca, obezwładniony ich dobrocią i zdolnością do czerpania prostych radości z życia, postanowił oddać im własny raj. Jednak myliłby się ten, który Gruzję postrzegałby jedynie jako szczęśliwą krainę, pełną pięknych ludzi oraz cieszącą oczy i umysł. Jest to bowiem państwo pełne radykalnych sprzeczności. Przyjazne oblicza autochtonów skrywają drugą twarz - tę, która jest powodem do wstydu. Dotyczy to zwłaszcza stosunków międzyludzkich. Społeczeństwo gruzińskie jest bardzo konserwatywne i oparte na radykalnie patriarchalnym modelu. Nie byłoby w tym nic złego, gdyby nie jego wypaczenia. Mężczyźnie wolno wszystko - tylko z tego powodu, że nim jest, podczas gdy kobiety wtłaczane są w rolę „paprotki”, która nie tylko nie ma nic do powiedzenia, ale musi także zrezygnować z jakiegokolwiek rozwoju osobistego. Jej jedyną rolą jest pełnienie „obowiązków żony”. 88% Gruzinów uważa, że kobiety są od zajmowania się domem, a żywicielami rodziny mają być wyłącznie mężczyźni. Na to nakłada się swoisty kult „maczyzmu”, sprowadzający się do przyzwolenia na liczne romanse facetów, przy surowym potępieniu tego zjawiska w piękniejszej części narodu. Piętno odciska również inny rodzaj hipokryzji. Jakakolwiek golizna czy poryw namiętności w przestrzeni publicznej są nie do pomyślenia. Pary, nawet w związku małżeńskim, unikają trzymania się za ręce, nie mówiąc już o pocałunku. Jednocześnie wszelkie rekordy bije oglądalność filmów osiemnaście plus, którymi młodzi Gruzini nasiąkają, jak gąbki. Rezultatem jest całkowicie wypaczony obraz cielesnej miłości, który przenoszą na swoje przyszłe stadła, co skutkuje wieloma dramatami osobistymi i ich faktycznym rozpadem. Bicie kobiet jest na porządku dziennym. Według miarodajnych badań, 26 % z nich doznało przemocy ze strony najbliższych krewnych, jednak tylko 5% zgłasza ten fakt na policję. Jeszcze do niedawna w wielu miejscach kraju kobiety rodzące i miesiączkujące zamykano w stodołach czy wieżach jako „nieczyste”. Oficjalnie stosunek jest dopuszczalny tylko po ślubie i wcale nie tak łatwo o antykoncepcję, więc jej rolę pełni abo*rcja, którą przeprowadza się bez żadnych przeszkód prawnych. Statystyczna Gruzinka przechodzi w życiu średnio 1,6 tego przerażającego „zabiegu”. Co szczególnie tragiczne, wiele dziewczynek zachodzi w ciążę w wieku 13-14 lat i to bynajmniej nie w wyniku romantycznej miłości, ale wskutek uświęconego tradycją porwania i gw*ałtu, dokonywanego przez „rozkochanego” w nich młodzieńca. Choć wesela są niezwykle huczne, często wyprawiane na setki osób, „miłosny szał” panów młodych szybko mija. Powszechnym zjawiskiem są 20-letnie samotne matki, wracające do domu rodzinnego z dwoma czy trzema potomkami. Nie mają żadnych szans na zmianę swojego położenia, gdyż pracodawcy łypią na nie niechętnym okiem a byli mężowie nie kwapią się do płacenia alimentów, co jest zupełnie bezkarne. Kraj toczą także wszechwładna korupcja i obszary niewyobrażalnej wręcz nędzy, które sąsiadują z wykwitami kłującego w oczy bogactwa. Do takiego właśnie, „nieoczywistego” kraju przeniósł się na stałe w 2014 roku Autor i do dziś pozostaje jego mieszkańcem, legitymując się określeniem PolakoGruzin. Tu poznał żonę Sophy i założył szczęśliwą rodzinę, snując kolejną nić łączącą Polskę z kaukaskim zakątkiem, podobno szczególnie preferowanym przez Boga. Czy tak jest w istocie, można dociec zanurzając się w recenzowanej książce, w jakiej znajdziesz niezliczoną ilość niezwykłych ciekawostek.

„Rządzący wydają miliony lari na powiewające zewsząd flagi albo na kamyczki do dekoracji pasów między jezdniami w Tbilisi, a za rogiem ludzie z domów obitych blachą falistą zastanawiają się, jak związać koniec z końcem. I końca tej przybierającej na sile paranoi nie widać…”

„PolakoGruzin. Kaukaska ziemia źródeł” Krzysztofa Nodara Ciemnołońskiego to fascynujący przewodnik po jednej z kolebek cywilizacji, jaką od zarania dziejów jest Gruzja. Przyodziany w formę reportażu z długich i owocnych podróży po kraju, okraszony jest licznymi anegdotami i szczegółowymi opisami absolutnie wszystkich miejsc, które warto odwiedzić. Niewątpliwa fascynacja Pisarza drugą ojczyzną znajduje upust w porywających opisach zwiedzanych zakątków, obrazowych i bardzo plastycznych. Autorowi nie sposób odmówić talentu literackiego. Użyty język budzi niekłamany podziw starannością i elegancją, a przy tym pełen jest celnych i interesujących dygresji. W efekcie czytelnik otrzymuje dzieło, na którego blisko 800 stronach zaklęta jest poruszająca i rozpalająca wyobraźnię gawęda o historii, obyczajach i stosunkach społecznych Gruzji, a także jej zabytkach, przyrodzie i krajobrazach - to kompletny obraz tego niezwykłego państwa. Dla osób zainteresowanych tematem istna uczta dla zmysłów - jeden z najbardziej niezwykłych reportażo-przewodników, z jakimi się zetknęłam. Zdecydowanie bliższy formą literaturze pięknej, aniżeli często nudnym i suchym podobnym propozycjom czytelniczym. Całość emanuje emocjami i podziwem dla narodu, który, pomimo tylu przeciwności, zachował swoje tradycje i przyrodzoną, góralską dumę, choć nie brak również wątków odsłaniających mniej urokliwą twarz społeczeństwa. Ta warunkowana jest źle pojętym konserwatyzmem (jaki sam w sobie cenię), którego uparcie się trzyma, jakby nie dostrzegając, że czasy się zmieniły i nabrały innej dynamiki. Skutkiem jest rozpad więzi społecznych - zwłaszcza rodzin, które nie są dostosowane do odmiennych warunków egzystencji, dalekich od tych, w jakich bytowali przodkowie. Książka wydana jest nader starannie - zdobi ją wiele kolorowych zdjęć, które urzekają i pozwalają na literacką podróż, śladem opisywanych historii. 9/10 - wyprawa definitywnie warta odbycia.

„Ludzie ciągle pytają mnie o mocne i słabe strony Gruzji, o to, co tu zachwyca i drażni. Na Kaukazie odpowiedź nigdy nie jest prosta. I czy w ogóle trzeba jej szukać?”

Anthony Horowitz - Morderstwa w Marble Hall - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Thu, 05 Mar 2026 02:18:00 +0000

Przedpremierowo o tytule idealnym dla miłośników zagadek kryminalnych, świetnie napisanej prozy oraz fanów literackiego świata. „Morderstwa w Marble Hall” zaskakują bowiem nie tylko interesująco zaprezentowanymi przez główną bohaterkę kulisami działalności wydawnictw, ale także inną niespodzianką. Anthony Horowitz, nie bez powodu znany oraz ceniony, zdecydował się na uwielbianą przeze mnie wariację na temat konstrukcji szkatułkowej i wewnątrz swojej powieści zamieścił maszynopis książki innej postaci. Choć jego akcja rozgrywa się o wiele wcześniej i rozpoczyna w roku 1955, zmyślny czytelnik z pewnością da się wplątać w szereg znajdujących się w nim szarad i dostrzeże, iż ta swoista narracja wewnątrz narracji ma więcej wspólnego z aktualnymi przeżyciami sylwetek bieżącej linii fabularnej niż mogłoby się wydawać. Na uznanie zasługuje także fakt, iż Autor okrasił obie historie przystającymi do nich warstwami literackimi i równocześnie utrzymał przekonująco dwie formy gatunkowe… finalnie w sposób udany łącząc je w jedną. Znać mistrzowskie pióro, w jakim każdy, pozornie nieistotny nawet detal, odnajduje pełne wyjaśnienie, dopełniając uśmiechającej złożonością mozaiki z słów. I tak oto „Morderstwa…” stają się współczesnym kryminałem o mającej duże zasługi w wydawniczym świecie pani redaktor o barwnej osobowości, do której właśnie wróciło znane z przeszłości nazwisko, z jakim powiązana twórczość już niejednokrotnie próbowała… ją zabić. Równocześnie jednak, właśnie dzięki zawartemu w tej opowieści maszynopisowi, to także retro historia spod ciemnej gwiazdy, w której z pewnością zaczytałaby się chociażby słynna Christie. Dla mnie z kolei ta propozycja literacka Horowitza o pięknym projekcie okładki to przede wszystkim gawęda o świecie pisarzy, w jakim równie chętnie się gości, co… chciałoby się go spopielić, a potem stworzyć od nowa. Mimo dwoistej natury, wciąż jest jednak cenniejszy od tego rzeczywistego.

„Czy naprawdę istnieje coś takiego jak szczęśliwe zakończenie? Ale czy nie jest tak, że każdy pisarz tworzy bohaterów na wzór ludzi, których naprawdę spotkał na swojej drodze?”

Jeśli coś jest Ci przeznaczone - bywa, że będzie do Ciebie powracało niczym bumerang, nim nie zorientujesz się, że musisz wypełnić swój los. Taka myśl pojawia się po rozmowie telefonicznej, którą właśnie odbyłaś z Michaelem Flynnem - szefem wydawnictwa Causton Books, na zlecenie którego pracujesz jako redaktor - wolny strzelec. Po wielu burzliwych wydarzeniach, tymczasowej przeprowadzce na Kretę i rozstaniu z partnerem, dopiero co wróciłaś do północnej części Londynu i zaaranżowałaś własne mieszkanie, a już okazuje się, że przeszłość się o Ciebie upomina. Cóż, może nie dosłownie, bo po jej większości zostały zgliszcza (tak samo jak po siedzibie wydawcy, dla jakiego wówczas pracowałaś), ale wszystko wskazuje na to, że pewien bohater bestsellerów - detektyw z minionego stulecia - uparcie spróbuje znów znaleźć się w Twoim życiu. Choć Alan Conway, jedno z Twoich redaktorskich odkryć, od dłuższej chwili nie żyje, doczekawszy nader przewrotnie tragicznego końca, wykreowanemu przez niego panu Pünd nie chce się pozwolić odejść, nieco w myśl zasady, że nie zabija się kury, znoszącej złote jaja. Miałaś udział w sukcesie dwóch ostatnich z dziewięciu części opisującej jego perypetie kryminalnej serii - i oto właśnie Michael proponuje Ci opiekę nad dziesiątą. Gdyby pomysłodawca cyklu wciąż żył, z pewnością odmówiłabyś przyjęcia zlecenia, wziąwszy pod uwagę chwiejną, nerwową i wrażliwą na krytykę osobowość mężczyzny (choć z przekąsem myślisz sobie, że to cechy większości pisarzy, traktujących własne dzieła niczym dzieci specjalnej troski), ale Flynn informuje, że tekst jest autorstwa spadkobiercy Alana, jakiego miałaś zresztą okazję poznać wcześniej. Twój poprzedni pracodawca wydał dwie jego książki - kryminały, które okazały się zbyt szalenie ambitne, by odnieść większy sukces. Eliot Crace to także wnuk świętej pamięci Miriam - jednej z najsłynniejszych autorek książek dla dzieci. Po krótkim namyśle, przerwanym przez przypomnienie o zbliżających się terminach spłaty kredytu, przyjmujesz wyzwanie i akceptujesz zlecenie, tym samym… na powrót sprowadzając fatum do swojego życia.

„Co zostanie z prozy, jeśli odbierzemy jej oryginalność?”

Sam pomysł kontynuowania serii poczytnego pisarza po jego śmierci przez zupełnie innego twórcę wydaje Ci się nieatrakcyjny i na swój sposób zły - jakby za wszelką cenę chciano zarobić na fali popularności, nie bacząc na szacunek względem zmarłego. Jednak cóż, jak wskazuje Twoje redaktorskie doświadczenie, skoro jest zapotrzebowanie na kontynuację cyklu, której domagają się szaleni fani, zawsze ktoś postanowi ją stworzyć, próbując przy okazji powiększyć otrzymaną w spadku fortunę. W literaturze zresztą podobne przedłużenia opowieści o znanej postaci niejednokrotnie osiągnęły sukces, zatem nie Tobie to oceniać. Twoim zadaniem jest sprawić, by dziesiąta część przygód o wielbionym przez masy detektywie była tak dobra, jak tylko to możliwe. Zaraz po powrocie ze spotkania z Flynnem przenosisz się do świata z roku 1955 - wprost do otrzymanego maszynopisu. Nalegałaś na wersję drukowaną, bo - o czym Twój szef wie już doskonale - najlepiej pracuje Ci się na papierze, na jaki z urokiem minionych lat przelewasz redaktorskie myśli, wskazówki i poprawki, które później omawiasz z autorem treści. Trzymana w rękach historia okazuje się być na dobrym poziomie, choć po chwili ubarwia ją mnóstwo Twoich dopisków. Podczas lektury zauważyłaś także, że młody Eliot definitywnie ma wiele wspólnego z nieżyjącym Alanem - wszystko wskazuje na to, że i w tworzonych przez niego treściach kryje się mnóstwo szarad i ukrytych znaczeń, zupełnie jak u poprzednika. Masz wrażenie, że niektóre rozdziały wręcz traktują o jego prawdziwej rodzinie… Mimo niechęci, którą ta myśl powoduje, nie możesz się doczekać, aż poznasz dalszy ciąg historii. Dobrze się zresztą składa - jeszcze tego samego dnia Flynn informuje, że Crace chciałby się z Tobą spotkać w siedzibie wydawnictwa następnego dnia, jeśli to tylko możliwe. Można by pomyśleć: ot, nic zwyczajnego, pierwsza narada redaktora z autorem - niezbędna tym bardziej, że termin publikacji książki jest bliższy niż dalszy. Tymczasem właśnie to wydarzenie obudzi demony przeszłości i zdeterminuje całą Twoją przyszłość - a także los bestsellerowej serii i jej głównego bohatera. A może wszystko to było już dawno przesądzone?

„(…) dla rozrywki prowadził drobne gierki z czytelnikami. (…) jego książki są pełne zagadek, których pewnie nie zauważy żaden (…).”

Nieżyjący pisarz, który wcale nie lubił pisać, a przypadkiem przytroczył sobie do nogi kulę - wydał kryminał tak dobry, że aż wydawca zmusił go do stworzenia wielu tomów kontynuacji. W ramach vendetty na domagających się tego czytelnikach, w swoich treściach kamuflował rozmaite zemsty słowne. Najróżniejsze szyfry i zagadki, mnogość ukrytych i nie do końca sympatycznych wiadomości, wreszcie - uczynienie ze znanych w rzeczywistym świecie osób czarnych bohaterów. Czyż to nie brzmi pięknie? 😉 Śmierć jednak nie wybiera, podobnie jak nieprzypadkowy lot ze szczytu wieży prywatnej wilii, zatem od mąk twórczych uwalnia Alana bruk twardy - a za przedłużenie misji odpowiadają bohaterowie powieści „Morderstwa w Marble Hall”, z jakiej to Anthony Horowitz uczynił niemałą sztukę. Doskonała rozrywka intelektualna zabiera czytelnika w świat dwóch różnych fabuł, które okazują się splatać we wspólny wzór, choć warto zauważyć, że zarówno współczesna opowieść, jak i umiejscowiony w niej maszynopis dzielą się na wiele… opowieści w opowieściach. Nie da się tego nazwać kuglarską sztuczką literata - trzeba zwyczajnie przyznać, że Autor ma dużą finezjo-fantazję oraz niezaprzeczalny talent. Choć mnie osobiście najbardziej urzeka wielowymiarowe przedstawienie postaci Susan - doświadczonej pani redaktor, znającej doskonale realia wydawniczego świata, która nie boi się słodko-gorzkich i ironicznych refleksji na jego temat. Najcenniejszym wnioskiem pozostaje jednak to, że mimo wielu rozczarowań, jakich w nim doznała, wciąż żyje miłością do literatury, bez której… byłaby zwyczajnie niekompletna. Lub też - nie byłoby jej wcale. Mocne 8/10 - piękna matrioszka… pełna matrioszek i zabawa najwyższych lotów. PS I jak sugeruje okładka… kryminał faktycznie może zabić. 😉

„Pisarze nie są podobni do innych ludzi. Wszystkie te godziny spędzone w samotności, obsesyjne dumanie nad każdym słowem - to sprawia, że stają się neurotyczni, nerwowi, kapryśni albo (…) zwyczajnie podli.”

Weronika Kalisiak - Znaki przeznaczenia - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Wed, 04 Mar 2026 19:27:00 +0000

Ciężar korony bywa przekleństwem, o czym przekonały się niezliczone rzesze władców. Nawet przygotowywani do tej roli od zawsze, przywdziawszy nareszcie diadem na głowę, okazywali się przerażeni wszystkimi konsekwencjami panowania nad całym królestwem - szczególnie na początku, choć w niektórych przypadkach niepewność nie znikała nigdy, zastąpiona przez nabywane stopniowo doświadczenie czy wypracowaną, chłodną i dumną odwagę oraz spokój zasiadania na tronie. Głównej bohaterce powieści Weroniki Kalisiak Autorka powierzyła jeszcze trudniejsze zadanie. Solvendorem, krainą Światła i Powietrza - podobnie jak pozostałymi trzema landami: Ognia i Wojny, Wody i Iluzji oraz Cienia i Ziemi - zawsze zarządzali panujący, którzy władają magicznymi mocami. Tymczasem Alanya właśnie zostaje monarchą, lecz mimo wszelkich prób i niezliczonych starań, nie potrafi odnaleźć w sobie żadnych nadnaturalnych umiejętności, których, jak się obawia, jej poskąpiono. Sytuacja patowa - nie może się do tego przyznać przed doradcami i świtą w obawie o rychły przewrót. Wszyscy są zresztą przekonani, że dysponuje odpowiednią siłą nie z tego świata, nadaną z urodzenia, tylko jeszcze, na szczęście, nie musiała tego udowodnić. Dopiero co ogłoszona królową, ma zresztą o wiele więcej zmartwień na głowie. Na skutek ataków cienistych bestii, z których mało kto wychodzi żywy, z mapy zaczynają znikać kolejne wioski, po jakich pozostają zgliszcza. Dorzuciwszy do tego wdrażanie w nowe obowiązki, pierwsze dni panowania młodej kobiety na tronie można uznać za cokolwiek burzliwe. Dodatkowy chaos w głowie wprowadzają jednak dopiero dwaj panowie - przybyły na koronację, wierny przyjaciel z dzieciństwa w majestatycznie dorosłej wersji oraz pojawiający się w coraz bardziej trwożących snach, czarnowłosy nieznajomy, przez którego Alanya boi się zmrużyć oczy, nie wiedząc, co zastanie ją w kolejnej, budzącej grozę wizji. Na co wskażą „Znaki przeznaczenia”?

„To nie była tylko suknia koronacyjna - to była zbroja królowej, symbol jedności i wieczności rodu, w którym splatały się Światło i Cień, złoto i srebro, dziedzictwo i przyszłość.”

Zatem dokonało się - od teraz już nie Twój ojciec jest królem Solvendoru. Od tej chwili to Ty jesteś odpowiedzialna za całą krainę. Światło prześwieca przez witrażowe okna i przemyka po Twojej uroczystej kreacji, zatrzymując się na złotym diademie. Oddana przyjaciółka Wiktoria próbuje Ci dodać otuchy i utrzymuje, że ów zdobny atrybut władzy wydaje się być dla Ciebie stworzony. Matka nie towarzyszy Ci w tym wyjątkowym dniu, właściwie jej nie znałaś. Starasz się unieść głowę jak najwyżej i kroczyć prosto - przybrawszy postawę prawdziwego władcy. Na balu koronacyjnym ze śmiałością i ćwiczoną powagą spoglądasz wszystkim zebranym w oczy. Musisz nadrabiać pełnią odwagi, nawet, jeżeli na razie jest w dużej mierze udawana. Nie możesz pokazać komukolwiek, że magiczne moce, przystające do władców Królestwa Światła i Powietrza, jeszcze się w Tobie nie obudziły. W pewnym momencie czujesz nieprzyjemne dreszcze, przechodzące Ci po karku. Zupełnie, jak gdyby ktoś Cię obserwował, choć nikogo takiego nie zauważasz. Uciekasz na chwilę myślami do coraz mroczniejszych snów, które ostatnio nawiedzają Cię w nocy. Czarne włosy postawnego mężczyzny, który stoi do Ciebie tyłem i szepcze trwożne słowa. Cienistość szarzejącej okolicy. Szemrząca woda i szelest skrzydeł. W bezdenną przepaść lot… Czyżby z majaków wyłaniało się proroctwo, które stara się wskazać Ci drogę? Z rozważań wyrywa Cię Kaen - ktoś, z kim w młodości spędzałaś każdą wolną chwilę. Druh szalonych zabaw, gotowy skoczyć za Tobą w ogień. Powiernik, jakiego traktowałaś niczym brata i najlepszego przyjaciela. Obecnie książę Vireldy, Królestwa Wody i Iluzji w wersji przystojnego, blondwłosego mężczyzny, której to wcale się nie spodziewałaś. Kiedy porywa Cię do tańca, zauważasz, jak bardzo zmienił się, odkąd ostatni raz go widziałaś. Wciąż jest jednak tym uśmiechającym się zawadiacko, a przy tym będącym oparciem i otuchą chłopcem, który był w Twoim życiu od zawsze. Choć teraz oboje jesteście już przecież kimś zupełnie innym, dzierżąc ciężar rodowych obowiązków. I są jeszcze Twoje krainy senne… które w końcu się materializują.

„Gniew w niej buzował, mieszał się z poczuciem upokorzenia i czymś jeszcze. Czymś, co było jak cichy szept w jej wnętrzu, obiecujący, że nadejdzie dzień, w którym spojrzy im wszystkim w oczy z góry. Dzień, w którym to ona będzie decydować, komu zada ból.”

Srebrzysty blask tatuażu, który wydaje się niemalże razić w oczy. Ziemia kruszy się pod Twoimi stopami i tworzy dookoła popękane ścieżki, jakie zapadają się, próbując pochłonąć Cię w nicość. Wiatr dmie tak silnie, że uderzające Cię po twarzy włosy wyciskają z oczu łzy. I ten otoczony zjawami z cienia, wysoki, bezimienny mężczyzna, którego oblicza wciąż nie możesz dostrzec. Złowieszcze słowa… a może wskazówki? Z nocy na noc nawiedzające Cię koszmary stają się coraz dłuższe i bardziej męczące. Budzisz się z nich przerażona i niewyspana, przez co trudno Ci należycie skupić się na sprawach królestwa. Mimo tego jednak przekornie wyczekujesz nocy, mając nadzieję, że odsłonią większy kawałek prawdy… a przy tym ciemnowłosy jegomość na swój sposób Cię fascynuje. Tymczasem dostajesz zaproszenie na przyjęcie w sąsiedniej krainie. Decydujesz się zabrać ze sobą Wiktorię, która wydaje się być szczęśliwa, że po koronacji wciąż jest dla Ciebie najwierniejszym towarzyszem. To właśnie ta wizyta okaże się momentem przełomowym, który unaoczni Ci, że od tej pory musisz być najsilniejszą wersją siebie. Zahartowaną niczym stal w zbrojowni i gotową na wszystko. Wyrwa położona dokładnie pomiędzy królestwami Solvendoru, Drakhaimu, Vireldy oraz Narthoru z każdą chwilą się powiększa a chroniące jej magiczne zapory słabną. Oto chwila najwyższej próby, czas na sojusze i zjednoczenia - a przy tym pokazanie, że zasługujesz na to, aby być prawdziwym władcą. Czy jesteś w stanie sprostać skumulowanym wyzwaniom, bez posiadania magicznych rodowych i pełnej wiedzy o przeszłości własnej i sąsiednich krain, które, co ustaliłaś dzięki materializującemu się w bibliotece skrybie, kiedyś były Jednią? Pora na przystąpienie do wojny, jakiej wynik zapisze się znakiem przeznaczenia.

„Królowa powinna pamiętać, że zbyt długie wpatrywanie się w jedną figurę może odwrócić uwagę od reszty szachownicy.”

Pierwszy tom serii „Przeznaczenie Jedni” i zarazem debiut Weroniki Kalisiak to powieść, która zdecydowanie przypadnie do gustu miłośnikom romantasy, w jakim rozterki głównej bohaterki i jej dylematy uczuciowe stają się naczelną osią fabuły. Dopiero co koronowana i niezbyt przygotowana do roli władcy podczas kryzysu, Alanya dodatkowo staje przed wyborem prywatnym - skłonić się ku mrocznemu nieznajomemu ze snów czy cenionemu od dawna, świetlistemu przyjacielowi, który chciałby trwać u jej boku jako ktoś więcej. Definitywnie przypadło mi do gustu wplecenie do książki motywu onirycznego, jaki dodaje rozgrywającym się wydarzeniom atmosfery zagrożenia. Jestem niezmiernie ciekawa, w jaki sposób Pisarka rozwinie opowieść w kolejnym tomie, jako że w „Znakach przeznaczenia” wielu wyjaśnień mi zabrakło. Chętnie dowiem się, co stało się z ojcem Alanyi czy jakimi konkretnie mocami władają przywódcy czterech krain. Codzienne narady oraz królewskie obrzędy zostały też potraktowane nieco skrótowo - miałam wrażenie, że młoda monarchini wręcz się na nich nudzi, czekając tylko, by jak najszybciej z nich zbiec. Zamiast rządzić i pokazać się jako silna głowa, która dopiero co przywdziała diadem, większość czasu spędza na pełnych rozmyślań spacerach. Krytykowana przez doradców… mdleje. Dobrze, że to świat fantastyczny, bo myślę, że w chwili zagrożenia wszystkich krain, podobnie egzaltowanie werterowski, przez co irytujący, władca dawno padłby ofiarą zamachu jako nieudolny. Praktycznie każdy rozdział historii rozpoczyna się od pobudki Alanyi, co warto byłoby urozmaicić. Warstwę językową uważam natomiast za interesującą - pasuje do romantasy a przy tym zdecydowanie urzeka bajkowością opisów. Kalisiak przedstawia monarsze kreacje czy pałacowe komnaty tak, że aż ma się wrażenie wędrowania po nich wespół z bohaterką. Jeżeli jednak owych przechadzek będzie w drugim tomie mniej, zdecydowanie skorzysta na tym dynamika akcji. Nie mogę się doczekać, by przekonać się, jak przebiegnie dalsza przemiana młodej dziewczyny w pełnoprawnego władcę. Liczę też, że w kontynuacji historii wszystkie królestwa i ich obyczaje zostaną jeszcze barwniej przedstawione. „Znaki przeznaczenia” pozostawiam z oceną dobrą, 6/10 z minusami (oraz wliczonym ogromnym plusem za pomysł na zjawiskowe iluzje w wiadomym królestwie!) i polecam fanom romantycznego fantasy. Wypatruję kontynuacji a dla siebie wybieram Królestwo Ognia i Wojny. 😉

„Siła? (…) Czasem siła leży w tym, by nie odwracać wzroku. By pozwolić ogniowi Cię dotknąć.”

Mimi Lisette - Coma. Na dnie snu - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Sat, 28 Feb 2026 18:52:00 +0000

Nigdy nie przypuszczałam, że utrzymane w komediowej koncepcji fantasy skrzyżowane z powieścią akcji, którego druga część tomu pierwszego (!) liczy 686 stron rozkocha mnie w sobie na tyle, że nie będę mogła się doczekać kontynuacji, jaka - na co wszystko wskazuje - także będzie duetem. Świadczy to niezbicie o fakcie, że Mimi Lisette dysponuje niesamowitym talentem literackim. Nie tylko porywa bowiem bez reszty do wykreowanego przez siebie, na wskroś oryginalnego świata, ale i przez ponad 1300 kart niezmiennie bawi czytelnika. Przekomarzanki pomiędzy licznymi postaciami zostały w „Comie” wyniesione na zupełnie inny poziom, będąc immamentną częścią pełnej akcji i emocjonujących plot twistów fabuły. W świecie śniących i walczących o oświecenie, skrytych przebudzonych, personalnie najbardziej urzeka mnie jednak… elitarny oddział militarny, zwany Bad Boysami. Nie ukrywam, umiejscowienie naczelnych postaci w tejże jednostce wojskowej budzi moją sympatię - i to ogromną. Najczęściej tak się właśnie składa, że w podobnie męskich światach rozgrywają się najsilniej zabawne narracyjne wydarzenia, co Autorka wykorzystuje wręcz brawurowo. A już wrzucenie do owej formacji zbrojnej pyskatej, niepokornej i inteligentnie ironicznej sylwetki, która przekornie i impertynencko mianowała się Heleną Trojańską (historię oryginalnej zna chyba każdy 😉) udowadnia, że Pisarce ani finezjo-fantazji, ani animuszu nie brakuje. I owszem, podczas lektury pierwszej części tomu pierwszego zaśmiewałam się do rozmazania odwiecznie tragicznego makijażu, aczkolwiek czytając kontynuację o podtytule „Na dnie snu” nieestetycznie parskałam i wybuchałam szyderczym rechotem godnym szaleńca z częstotliwością najbardziej niebezpiecznego psychopaty (minuta ciszy dla zaniepokojonego bardziej niż zwykle Męża), co potwierdza, że Lisette nie tylko utrzymała poziom fabularno-komiczny, ale i cudem nieznanym… jeszcze podniosła sobie poprzeczkę, czyniąc go wyższym! Chapeau bas. A ja dalej pytam, gdzie można się do takiej dowcipnej kompanii zapisać! Dla koleżanki oczywiście… 😉

„Muszę oddać kapitanowi, że w godny podziwu sposób zachował się kulturalnie i nie zaczął od razu strzelać.”

Kiepska to pobudka, przyznać trzeba. Czerwone, burdelowe światło i pasy na Twoim ciele niezbicie potwierdzają, że tkwisz uwięziona w wątpliwej sławy przybytku Gandzialfa, a zatem wszystko poszło tak źle, jak tylko mogło. Norma. Nie odnalazłaś siostry, nie udało Ci się opuścić Comy a ani Twój obecny właściciel, ani oddział Bad Boysów, który pewnie uważa Cię za zdrajcę, ani rebelianci, nie zlikwidowali Cię całkowicie, przez co pozostajesz zakładnikiem. A przynajmniej tak dumasz w rzadkich chwilach przebłysków świadomości, jako że najwyraźniej służysz tu póki co za obiekt doświadczalny, szprycowana co dobę inną mieszanką iście matrixowych świństw. Helena królikiem, też coś, gonić się nie dajesz. Jak jednak na Twoje niewątpliwe szczęście do niezabijalności przystało, pewnego dnia drzwi do celi otwiera nie pierwszy klient, a mężczyzna, który w ramach długu ma Ci pomóc się stąd uwolnić. I tak oto trafiasz na wolność. Wybuchową - w sam środek strzelaniny, pełnej krwiożerczych, uzbrojonych dzieci i karłów (chwila, to coś w Twoich żyłach chyba dalej działa) w towarzystwie mężczyzny w krokodylich butach, staruszki w hipisowskich szatach oraz… nieprzebijalnej bariery, jaką stworzyłaś energią sama. Ups. Akcja, reakcja - szkoda tylko, że przy okazji podobnych wyczynów coraz bardziej uszczuplasz kruszec Bramy - jedynego przejścia między światem żywych a tymczasowo śniących, ale tym będziesz martwiła się później. Na razie cieszy Cię fakt, że uniknęłaś śmierci a wcześniej deprawacji ciała w Mieście Grzechu - i to poruszając się po nim w dziwkofatałaszku. Pędzisz za podejrzanie zażywną babcinką kanałami i docierasz na teren Opactwa, przed jakim wdajesz się w jeszcze nietrzeźwą i wielce pouczającą pogawędkę z żądnym krwi i flaków murem z bluszczu, dziękując mu wylewnie za to, że Cię nie zżarł. A mógł i chciał! Chwała Heleno-refleksowi. Przed oblicze samego Opata docierasz już w habicie, co uważasz za jeszcze większą obelgę dla cielesności niż poprzednia kurtyzanokiecka. Z ojczulkiem zawierasz zaś pakt ochronny, którego jeszcze pożałujesz - ale wówczas wydaje Ci się jedyną drogą ku odzyskaniu wspomnień i ocaleniu Bad Boysów, do których… właśnie po poużywkowemu zadzwoniłaś. Ups, did it again.

„Tak bardzo chciałam, żeby… żeby… Nie miałam prawa niczego od niego chcieć. Nie mogłam żądać więcej, niż mogłam mieć. Nie w tym świecie, nie z nim. On był iluzją, snem, a ja tylko mgnieniem.”

Potwierdziwszy organoleptycznie, że przybyły z odsieczą kapitan Ice to naprawdę on, tłumisz w sobie chęć pocałowania go ponownie. Słusznie, wszak już za chwilę toczycie słowno-militarne starcie z niejakim gościem Bez Jaj. A później wszystko przebiega z górki. Tracąc na tydzień wszelką przeszłość w mrokach niepamięci po miksturze od starej wiedźmy Opata, trafiasz z powrotem, gdzie jako żołnierza i Heleny Trojańskiej Twoje miejsce - do kwatery Bad Boysów. W związku z tym, że chwilowo ich nie poznajesz, z niemałą dozą śmiechu i konsternacji odkrywasz ich na nowo. Cola jest uroczy jak zawsze, Pietia - zbyt piękny, by był prawdziwy a sam Ice wydaje się właśnie odsłaniać duszę nieirytującego romantyka, co wprawia w zdziwienie nawet Rudą, jedyną kobietę poza Tobą, jaka wytrzymuje z tą zgrają. Bohaterem dnia staje się jednak niedorajda Kazah, jaki właściwie koło amunicji przebywać nie powinien, który właśnie próbował zdać egzaminy. Zamiast odzyskać punkty, po jego szczerych i cokolwiek prosto-męskich odpowiedziach na teście (na przykład: jeśli widzisz rebeliantkę, zamiast powiadomić dowódcę, sprawdzasz w portfelu obecność prezerwatyw), oddział stracił ich jeszcze więcej. Jedyna metoda na to, by nie musieć oddawać siedziby to… wygrać konkurs na Mistera Comy. Dla uroczych w swym szaleństwie wojskowych misja wydaje Ci się tak nieprawdopodobna, że aż się jej podejmujesz - wyłonisz spośród bandy najlepszego kandydata i przygotujesz go do pokazu… Po dywagacjach przy ognisku, w trakcie jakich okazuje się, że nikt tak zwierzęco nie wyje „My heart will go on” co Kazah, przechodzisz do rozmów z przyszłymi panami miss. Wszystko, co może opaść, lewituje w dół już, gdy porucznik Kokos mówi o zaklinaniu drzew podczas sikania - by te rosły duże i zdrowe. O bitwach centymetrowych nie wspominając. Miarkę przebiera jednak odpowiedź na pytanie, jaka jest najkrótsza droga do serca kobiety. Otóż… ostrym nożem przez klatkę piersiową. 😂 Tymczasem do konkursu dołącza kapitan Ice, względem którego Twój mózg pisze jeszcze głupsze i dziksze scenariusze niż zwykle a całą Comę ogarnia pełnowymiarowa wojna… Źle Ci w tym cokolwiek spokojnym, czerwono-naćpanym przybytku wątpliwej klasy w sumie było?

„Znam Cię, wiem, że jesteś zdolna do wszystkiego, gdy coś sobie ubzdurasz, nie bacząc na to, jak wiele ryzykujesz.”

Druga część tomu pierwszego serii „Coma” pod tytułem „Na dnie snu” to jedna z tych nieodkładalnych opowieści, po lekturze których natychmiast pragnie się, najlepiej równie obszernej, kontynuacji. I teleportu do oddziału elitarnej jednostki wiernych pełnionym funkcjom, wartościom oraz sobie i bliskim, nieprzyzwoicie komicznych i przystojnych Bad Boysów - ale to inna sprawa. 😉 No co, godnych pozazdroszczenia umiejętności militarnych należy się uczyć od najlepszych! Jak Mimi Lisette na szczęście zapowiada, w przygotowaniu jest już II tom tej nietuzinkowej opowieści, w jakiej uwielbia się, dla odmiany względem większości książek, niemalże wszystkich pozytywnych bohaterów. „Wesoła kompanija” już po pierwszych rozdziałach staje się bliska i kochana niczym to lepsze rodzeństwo - cóż, jeśli kazirodztwo nie rodziłoby konsekwencji. 😉 Wciąż czyhające i eskalujące zagrożenie nad Comą, które w końcu prowadzi do pełnoskalowego konfliktu zbrojnego, rozgrywa się w eskorcie niepoliczalnego komizmu sytuacyjnego, skomplikowanego tła psychologicznego każdej z postaci czy wątków przystających do romantasy, które Lisette prezentuje niesztampowo - bo z niegasnącym uśmiechem. Z poważnie wyglądających armat wystrzeliwane są komediowe kule, wrogie obozy rozgrywają strategie militarne teatralnych trup a żołnierze… cóż, odkrywają w sobie talenty don juanów i modeli CK - co nie oznacza ani Cesarsko-Królewskiej armii, ani Ciężkiego Karabinu Maszynowego w niedoliterowaniu, a poczciwego Calvina Kleina od bielizny. 😉 Jest śmieszno (przeważnie) i straszno (czasami) i miłośnie (czas cały) - bo i w książkowych mężach o średnim umundurowaniu i sporym roznegliżowaniu przebierać można. A tak na poważnie, choć było to z Marsem (ten też się tu przyda) śmiertelnym: KAPITALNA, SKOŃCZONA HUMORESKA złożona z dynamicznej akcji, inteligentnego humoru i wszystkiego tego, czego świetnym powieściom życzę. 10/10 - czego chcieć więcej. Poza kontynuacją na już… no i teleportem! 😉

„Po prostu… jesteś jak mgnienie, jak suma oddechów. Jesteś… a już Cię nie ma, więc powiedz mi wszystko, zanim znikniesz i zostawisz mnie z (…) tysiącem pytań bez odpowiedzi.”

Aleksandra Gmyrek - Sekret Nieudanych Związków. Pamiętnik Alex.Gi - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Fri, 27 Feb 2026 18:52:00 +0000

Gdybym chciała sprawić, że sztafaż moich byłych nieudaczników, zwanych przeszłymi partnerami, zejdzie z owego padołu łez na zawał, opowiedziałabym co nieco albo i więcej o ich godnych pożałowania zachowaniach. Póki co pomysł ten trzymam w blokach startowych, za lepszą karę uznając fakt, że nie znają dnia ani godziny a przy tym muszą się jeszcze nieco pomęczyć w swych nędznych żywotach, z daleka li obserwując, jak wiele utracili wraz z naszymi relacjami. Miałeś chamie złoty róg - i te sprawy. Choć cytat ten poznałam wiele lat wstecz, jakoś wciąż uśmiecha. 😉 Aleksandra Gmyrek nader nietypowo i niesamowicie estetycznie zaserwowanym w formie pamiętnika poradnikiem zdecydowała się zaś przedstawić czytelnikom uczuciową przeszłość - wszystko po to, by ci wyciągnęli z niej własne lekcje i zaczęli pracować nad prywatnymi relacjami. Koncepcja świetna, bo najczęściej tak to właśnie bywa, że dostrzega się pewne niuanse dopiero, gdy spojrzy się na nie chłodnym, zazwyczaj cudzym okiem. A zapewniam, że czterej panowie, z jakimi związki opisuje w memuarowym stylu Alex. Gi są plejadą barwną a przy tym tak w krzywym zwierciadle odmalowaną, że czytając o ich postawach niejednokrotnie stwierdzisz: ups… przecież ja dokładnie takiego mężczyznę znałam. Gdyby nie były to prywatne zapiski z kroniki zwierzeń Autorki, sama czułabym się cokolwiek dziwnie - wśród przedstawionego kwartetu znalazłam wszak wiele podobieństw do znanych mi kreatur. Z perspektywy dużej liczby minionych lat, poznawanie podobnych sylwetek dzięki literaturze bawi i uśmiecha - choć gdybym wciąż tkwiła w definitywnie toksycznych relacjach, być może takie teksty otworzyłyby mi oczy znacznie wcześniej. Stąd też uważam, że nabrawszy właściwej wartości własnej i przeszedłszy konieczną, lecz trudną drogę ku lepszemu, Autorka zdecydowała się na doskonały krok (łatwiej się uczy na błędach postaw innych), opisując personalne przypadki nieudanych związków w formie intymnych zapisków podanych z dozą humoru. Może dzięki nim choć jedna osoba dostrzeże… kiedy nie warto marnować ni sekundy więcej. Otóż: CZĘSTO.

„Czyżby chodziło o to, że źle dobierałam partnerów? Że czegoś nie widziałam? Ale jak to możliwe, że przez tyle lat trafiałam wciąż na mężczyzn, którzy najpierw mnie idealizowali, a potem - niemal niepostrzeżenie - zaczynali mnie traktować zupełnie inaczej? Serio, PIĘTNAŚCIE lat i ani jednego trafionego egzemplarza? To już nie był przypadek, to wyglądało jak moja życiowa specjalizacja” SO ME 😂!

Co robisz, jeśli szereg określonych, wydających się zmierzać do sukcesu działań, przynosi skutek odwrotny do planowanego? To proste. Powielasz błędy i próbujesz tak długo, aż… w końcu Ci się uda. Musi. Coś o tym wiem. Kompleksu Mesjasza nie da się oszukać tak łatwo, a przecież gdzieś tam na pewno jest ten jeden jedyny książę na białym koniu, którego trzeba… No właśnie - co? Uratować z wysokiej wieży, znaleźć mu wspomnianego rumaka, najlepiej jeszcze delikatnie go na nim usadzić a potem podziwiać z każdej strony, jak dostojnie na nim wygląda. Jeśli tkwiąc w siodle (jeżeli wybrał na oklep, uciekać, tu i święci niewiele zdziałają, testowane), zrobi zbolałą minę, warto zapytać, co się stało i czy chce się tym podzielić - wszak jako nadobna niewiasta, która ratuje, a jakiej ratować nie trzeba, ze wszystkiego zrobisz sałatkę a na każdy problem znajdziesz rozwiązanie. Mając już pewien bagaż doświadczeń, odróżnisz, czy grymas ten powstał z uwagi na niezadowolenie czyhającej w tle mamusi w wersji 2.0, czy jednak jest miną zbitego spaniela, w sukurs jakiej powinien od razu podążyć Twój wypowiedziany odpowiednio emocjonalnym i zafrasowanym tonem tekst (bez obaw, po tym jak wyrzekniesz go raz setny, w końcu uda Ci się nawet nie robić znudzonego marsa!): CZY CHCIAŁBYŚ POROZMAWIAĆ O TWOJEJ ŻONIE? Bywa bowiem i tak, że z wybranki rycerza, którego mianowałaś sama, stajesz się jego kumplem, powiernikiem, doradcą i psychoterapeutą. Aleksandra Gmyrek to wie i wiem to ja - choć ja wtedy jeszcze przekornie nie uciekam tam, gdzie zamki fosę mają, tylko kontynuuję wywiad. Nie macie bowiem pojęcia, jak ogromny materiał do przyszłej książki można zebrać, takich tragicznych historii słuchając. O trzeciej w nocy, w środku dnia, gdy ona znowu coś zrobiła i właściwie zawsze wtedy, kiedy Ty już wiesz, że nic z tego nie będzie, ale on dalej aktorzy, kocio-shrekuje spojrzeniem i w pełni poważnie pyta, czy mogłabyś raz jeszcze go wysłuchać. Chętnie - w prawdziwym życiu brakuje tragikomedii. 😉

„Kochanie, planujesz mi życie trochę jak dyktator, a ja chcę po prostu grać na PlayStation…”

Przepraszam, Autorko - za prywatę, ale co się (krzywo) naśmiałam podczas czytania Twoich uczuciowych perypetii, to moje. Tym cokolwiek osobistym intro chciałam przekazać, dlaczego napisany przez Ciebie pamiętnik silniej niż bardzo ze mną rezonuje. Sama, nim poznałam męża, a i to do zwyczajnych spotkań nie należało, wszak to ja, miałam bowiem tę samą supermoc co Ty - debilo-radar. 😂 Magiczny kompas na największych idiotów, który z dokładnością do milimetra, drgając wesoło i mrugając neonowym różem, abym na pewno go nie przeoczyła, wskazywał mi kolejną ofiarę do upolowania… czyli oczywiście zmiany. Zmiany na lepsze pod każdym możliwym kątem, której dokonać mogłam tylko ja, by na końcu obwieścić: mój Ci on. Taki spojler, że ani nigdy nie wyszło, ani nie było warto - a finalnie to ja stawałam się wszystkim, tylko nie sobą. Cóż, czasami też w wersji nieco biedniejszej, bo podobnie jak Ty, kochałam w widowiskowe gesty i przerysowanie drogie prezenty. A niech pamięta, niechże żałuje, co stracił, niech ma! I tak oto Ty na rozstanie podarowałaś mężczyźnie zegarek, a ja poszłam o, cóż, wiele kroków dalej. Wpadłabyś na to, by na pożegnanie przytargać… gramofon? Chłopakowi już byłemu, wielokrotnie bogatszemu, co to w łazience wannę na lwich łapkach skubany miał i dwa zlewy o złotych kranikach… No właśnie. Minuta ciszy dla mojego szaleństwa - i druga szczęśliwa dla faktu, że najpierw kupiłam winylową płytę (z kiczowatą muzyką, jaką naturalnie bardzo starałam się polubić), a jegomość stwierdził, że… wraca do dziewczyny i musi dysk przed nią schować. Problemów narobiłam! Przeszedł mi ten gramofon, a i dobrze - szkoda go na łbie głupim roztrzaskać. Czy chciałabym wtedy, Pisarko, na Twoją opowieść trafić? Nie masz pojęcia, jak bardzo. Zaoszczędziłabym honor i pieniądze, a może i pewien błąd wcześniejszy pod tytułem: Ty mi tu wszystko planujesz na dekadę jak dyktator a ja chciałem tylko w spokoju pograć na PlayStation (tak wiem, to u Ciebie inaczej)! Ludzie… a ja dla podłego człeka zostawiłam nawet muzykę ambitną na rzecz łupanek Energy i gry fabularne typu Mafia dla Angry Birdsów. Po latach myślę w sumie, iż największym błędem, przekreślającym relację był fakt, że dla tegoż ostatniego układał pan X strategię tygodniami, jak tym ptaszorem z procy odpowiednio strzelić (trudne!), a ja wzięłam i go bezczelnie na dzień dobry ograłam. Well: jeśli związek ma być udany, tego się nie robi. 😉

„Byłam przeszczęśliwa. Serio. Chodziłam po świecie jak zakochana żarówka - wręcz promieniowałam szczęściem i endorfinami.”

Szalona kawalkada uczuciowych zawirowań, jaką Aleksandra Gmyrek w stylu pamiętnikowo-poradnikowym przedstawiła w „Sekrecie nieudanych związków” to lektura, od której wręcz nie można się oderwać. I to całkiem uniwersalna, ponieważ dla osób pozostających w szczęśliwych relacjach będzie to doskonała rozrywka, a dla tych, jakie wciąż poszukują drugiej połowy, z pewnością okaże się zbiorem cennych rad, które wyniesie się z treści. Owszem, dla każdego tytułowa tajemnica to coś innego, wszak nie ma tu jednego, złotego środka, ale dzięki „spojrzeniu z zewnątrz” o wiele łatwiej jest dojrzeć wciąż powielane, szkodliwe „modus operandi” czy elementy wspólnego pożycia, które zdrowe nie są - i nigdy takimi się nie staną. Piękne wydanie i liczne wstawki graficzne sprawiają, że podane lekko i z uśmiechem rady Alex. Gi zapadają w pamięć. Sam tekst niesie pewną magię - w trakcie czytania przekonujesz się, że przynosząca obustronną satysfakcję relacja uczuciowa zaczyna się od jednostki - jej wartości, sposobu postrzegania siebie, świata oraz tej drugiej osoby. Ten nienachalny poradnik, udanie wpleciony w formę prywatnej kroniki przeżyć, z pewnością jest czymś unikatowym w dobie przeintelektualizowanych treści, nakazujących, jak powinno się żyć. Poznając historię czterech cennych nauczek - pełnych zwichrowanych chwil związków Pisarki - sam wyciągniesz z nich istotne lekcje. Dzięki nim przekonasz się także, że Autorka, kobieta taka jak Ty, może się stać kimś na kształt Twojej bratniej duszki - wszak jej doświadczenia, wzięte wprost z codzienności, pozostają bliskie posiadanym. Jaki jest sekret nieudanych związków (oprócz zwyciężenia rundy w Angry Birds i kupienia gramofonu w formie prezentu na rozstanie 😉)? Liczę, że sam odpowiesz na to pytanie po niewątpliwie istotnej, literackiej przygodzie, spędzonej z Alex. Gi. 7/10 - bardzo dobrze spędzony czas, który… zawiódł mnie wprost w objęcia komicznych wspomnień. Jak zasugerowałam wcześniej, nie znacie dnia ani godziny, bójcie się… To znaczy, kto wie - może kiedyś zobaczycie podobny zbiór o przeszłości z moim zdjęciem na okładce. Would be fun, I promise!

„Nie dość, że odbierałam, to jeszcze miałam gotową odpowiedź z trzech możliwych wersji: radosną, tajemniczą i niby przypadkiem słodką.” (Znane - a za planem A, B i C powinno podążać 7 kolejnych liter! 😉)