Opowiadam historie o historiach. Recenzuję literaturę - bo życie jest sztuką.

Brandon Mull - Opiekunowie. Zakazana góra - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Fri, 26 Jun 2026 01:09:05 +0000

Brandon Mull oczarował zwichrowaną twórczością lwią część świata - rozkochawszy w finezyjnie-fantazyjnych fabułach dzieci, nastolatków oraz dorosłych. Mimo popularności jego książek i faktu, iż część z nich posiadam w czeluściach piekielnej kolekcji, jego najnowsza propozycja literacka pod tytułem „Opiekunowie. Zakazana góra” jest pierwszą powieścią, którą miałam okazję poznać. Nastawiona dość sceptycznie, jak to w moim wypadku bywa względem większości tego, co cenione przez ogół, już po lekturze kilku rozdziałów rozpoczynającej nowy cykl narracji Pisarza zrozumiałam fenomen jego tekstów i dałam się porwać w wyimaginowany świat - zmyślony, choć wcale nie tak daleki od tego, który można by sobie wyobrazić i tego doskonale znanego, rzeczywistego. Jako żyjący wśród kamieni i najczęściej pod nimi Tyrannosaurus rex muszę także przyznać, iż pomimo tego, że (nie uwzględniając tych tytułowych, sprawujących pieczę i wzmacniających talenty) większość bohaterów liczy sobie zaledwie 13-14 wiosen, sama doskonale bawiłam się w trakcie czytania. Czy to za sprawą porywającej, pełnej sekretów, klątw i tajemnic przeznaczenia historii, czy może raczej nader barwnej i inteligentnej warstwy językowej - pewnym pozostaje, iż ta opowieść raczej nie może się nie podobać. Pozwolę sobie również nadmienić, iż samo skrzydełkowe przedstawienie Autora, zestawione z tymi w znacznym stopniu nadętymi i przeintelektualizowanymi, uśmiecha. Czytelnik może się z niego dowiedzieć, że Mull na co dzień ma towarzystwo w postaci żony, trzech psotnych kotów i jedenaściorga dzieci oraz relaksuje się, strzelając folią bąbelkową czy męcząc antystresowe piłki oraz gniotki. Cenię tego rodzaju poczucie humoru a poza tym jestem skłonna zaryzykować twierdzenie, iż może powieści Twórcy są tak dobre i cenione wśród młodzieży całego świata właśnie z tego powodu, że ich pierwszymi odbiorcami są jego dzieci i członkowie rodziny. W tejże najbardziej zakochałam się w samym motywie związania na całe życie z duchowym opiekunem. Sama onegdaj doświadczyłam podobnego zaszczytu, mimo iż teoretycznie jestem prawdziwa. 😉

„Opiekun, z którym się zwiążesz, wpłynie na Twoje perspektywy na resztę życia. (…) to przywilej (…) Ile z Twojego potencjału się zmarnuje bez udoskonaleń zawdzięczanych opiekunowi? Ile perspektyw legnie w gruzach? Ja swojej więzi z opiekunem nie oddałbym za nic.”

Już za trzy dni wydarzenie, na które oczekiwałeś całe swoje życie. Moment, w jakim w Chacie Związania stowarzyszysz się z wybranym Opiekunem. Jak każdy Anoranin, członek jedynej samorządnej ludności w całym cesarstwie Tinvalskim, dokładnie w czternaste urodziny dostąpisz zaszczytu wysłuchania kandydatów, którzy zgłoszą się na Twoich mistrzów. Na razie wiesz jedynie, iż służą Opatrzności oraz przez wszystkie następne lata będą Cię współtworzyć - wzmacniając naturalne umiejętności, doskonaląc i niezmiennie wiodąc ku wspólnemu sukcesowi. Twoja przyszła wielkość będzie najogromniejszą z ich nagród - zaraz obok faktu, że łącząc się z Tobą, będą mogli doświadczać teraźniejszej rzeczywistości, bez konieczności zjawiania się w niej w cielesnej formie. Jesteś niezmiernie ciekaw, jakie propozycje się przed Tobą zmaterializują. Marzysz bowiem od małego, by chronić cesarstwo - zapatrzony w legendę o silnym herosie wśród dawnych wojowników. Niekiedy tylko obawiasz się, iż nie zgłosi się do Ciebie żaden mistrz militariów, chcący dopomóc odwiecznej mrzonce, jako że, mimo ćwiczeń, jesteś jeszcze lichej postury a Twoim największym talentem pozostaje na razie strojenie przedmiotów i naginanie ich do swojej woli. Odliczasz doby niecierpliwie, przy okazji przypadkowo zagrażając zbliżającej się, tak istotnej okazji, pokusiwszy się o pewną psotę. Jako znajda, która wciąż chce zaimponować rodzinie pomimo jej pełnej akceptacji, usłyszawszy, że Twój brat Zane nie do końca przygotował się na czekający go test, postanawiasz wybawić go z opresji, przerywając lekcję trzykrotnym strzeleniem z procy w znajdujący się na górze Waszego miasta dzwon. Zwerbowawszy w tym celu dwójkę przyjaciół, nieopatrznie trafiasz na mężczyznę, który przebywa tu całkowicie nielegalnie i korzystając z okazji, bierze Cię na zakładnika. Wyratowany z opresji przez wuja o magicznych darach, wciąż głowisz się nad słowami nieznajomego, jakimi przestrzegał przed przybyciem jednej z tych, z którą stowarzyszać młodzianom się nie wolno - wszak służy Przeklętym… Och, Mako - czy na pewno ich posłuchasz?

„Chcemy, żebyście decydowali, dopóki jeszcze zachowaliście nieco niewinności. (…) Kandydaci powinni być skromni i skorzy do nauki, pełni nadziei i idealizmu. Dzięki pomocy opiekuna na wczesnym etapie życia nieraz łatwiej sobie radzić z pewnymi aspektami dorastania.”

W tym samym czasie Ty zaś wciąż kręcisz się po mieścinie Hollock, cudem umknąwszy spod czujnego oka matki, która najchętniej nie spuszczałaby go ze swojej ukochanej Arden. Chociaż nie przepadasz za jej wciąż czynionymi radami, jak na zbuntowaną nastolatkę przystało, nie możesz jej obwiniać za przesadną troskę - wszak nadal wypatruje Twojego taty, który powinien już dawno wrócić z misji do położonego na palach domu… Snując się po niezbyt bezpiecznych uliczkach, nie potrafisz jednak porzucić wyznaczonego sobie zadania - odnalezienia Kity, przyjaciółki poznanej przed stoiskiem z wręcz magicznie pysznymi zupami, z którą byłaś niemalże nierozłączna i jaka od paru tygodni nie daje znaku życia. Obawiasz się, że spotkało ją niebezpieczeństwo po tym, jak zrealizowała własny cel i wstąpiła do okolicznego, młodzieżowego gangu Kocich Łap. Wiesz doskonale, dlaczego chciała do niego dołączyć - pragnie tu tego każde bezdomne dziecko, jakie po dziesiątych urodzinach ucieka z przerażającego sierocińca wprost do centrum. Dzięki realizacji drobnych zadań dla przestępców, młodzi zyskują stały dach nad głową oraz wyżywienie. Chociaż Tobie tego nie brakuje, całkiem dobrze czujesz się w podobnym towarzystwie - może za sprawą tego, co - jeszcze głęboko ukryte w środku - próbuje się w Tobie przebudzić. Nie uważasz tego póki co za niezwykłe, ale od małego miałaś zdolność prawidłowego odczytywania ludzi dzięki wnikliwemu przyglądaniu się ich mimice, uczynkom i zachowaniom. Obserwując przedstawienie szulera, co właśnie czynisz, potrafisz rozpoznać jego fałsz - nie tylko intencje, ale i towarzyszące im, prywatne przecież uczucia. Być może ten nietypowy dar już wkrótce okaże się niezbędny do przeżycia - kiedy na ziemię, oprócz duchowych Opiekunów, o jakich Ty sama nie możesz nawet śnić, na świecie na powrót pojawi się zgraja Przeklętych… Na Twojej drodze Opatrzność lub Los postawi zaś nie kogo innego, jak - stowarzyszonego już z wybranym mistrzem - Mako. Co tkwi na Zakazanej Górze - lub w istocie nią jest?

„Uważaj, komu opowiadasz o swoich smykałkach. Niektórzy będą chcieli Cię wykorzystać. Inni poczują do Ciebie niechęć. Mądrze jest ćwiczyć swoje zdolności po cichu. (…) osiągnął doskonałość wbrew oczekiwaniom. Nikt nie dostrzegł w nim tego potencjału (…).”

Koncepcja nieodwracalnego wyboru maestro na całe życie w wieku zaledwie czternastu lat nie wydaje mi się nierzeczywista. Sama podobnego stowarzyszenia, jak nawiązanie owej więzi z Opiekunem nazywa Brandon Mull, doznałam liczywszy trzynaście wiosen. Wyprzedzając zresztą wątpliwości niektórych, Pisarz pięknie argumentuje w książce, dlaczego zjednoczenie z duchowym przewodnikiem następuje nie wcześniej ani później - i jest to w pełni przekonujące. Podoba mi się również pomysł samej służby cesarstwu Anoran, złożonej z trio misji: trzyletniej praktyki jako czeladnik, pięcioletniej wędrówki podczas stażu i siedmioletniej wyprawie - już jako mistrz. Pokuszę się o twierdzenie, iż decydując się na życiową ścieżkę do doskonalenia w czasach nastoletnich, dzięki takiemu kształceniu jest się w stanie osiągnąć najwyższą perfekcję w danej dziedzinie. Świetne! Podobnie zresztą jak swego rodzaju test dojrzałości podczas wyboru patrona w Chacie Wiązania. Autor podarował bowiem bohaterom trzy gwarantowane kandydatury, które niekoniecznie muszą przystawać ich oczekiwaniom. Można odmówić każdej po kolei, jednak czwarta jest już niepewna… a brak towarzysza oznacza właściwie zewnętrzną i wewnętrzną śmierć. Postać stojącego przed owym wyzwaniem Maka i jego gawęda przeplata się z perspektywą mieszanki innych terenów, żyjącej w pędzie adrenaliny Arden, co także przypadło mi do gustu. Na uznanie zasługuje zresztą i mnogość przygód, które co rusz porywają odbiorcę w szaleńczą eskapadę do pełnego zagrożeń, fantastycznego świata… albo i wielu przedwiecznych krain. „Opiekunowie. Zakazana góra” to historia zaserwowana nader inteligentną warstwą językową, lecz przede wszystkim taka, która udowadnia kunszt Twórcy. I fakt, iż bez wzoru i Mistrza życie pozostaje pełną pustoty i miałkości namiastką wielkości, jaką można by osiągnąć wespół z nim. Stowarzyszony, ku wniosłości nieśmiertelności, co święte i osobiste. 9/10 oraz rekomendacja dla miłośników finezyjnej semantyki, heroizmu i literackich ucieczek od rzeczywistości, niezależnie od metryki.

„Tej relacji będziesz się uczył przez całe życie. (…) Być może już nigdy nie pomówicie równie otwarcie (…). Ale w miarę pogłębiania więzi z opiekunem nauczysz się rozpoznawać jego subtelny wpływ: uczucia kierowane do serca, myśli kierowane do umysłu, potwierdzanie dobrych pomysłów, przestrogi przed niebezpieczeństwem. (…) Więź jest święta i osobista.”

Walter Miller - Kantyczka dla Leibowitza - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Thu, 25 Jun 2026 22:01:30 +0000

Choć to, co ocalało z ludzkości weszło w XXVI wiek, pewne rzeczy pozostały niezmienne od zarania powstania Chrześcijaństwa. Niewątpliwie należy do nich reguła zakonna, zgodnie z którą spędzasz czterdzieści postnych dni na spalonej słońcem pustyni. To niezbędny warunek, aby dostąpić zaszczytu stania się pełnoprawnym członkiem Albertyńskiego Zakonu pod wezwaniem błogosławionego Leibowitza. Będziesz wówczas oficjalnie nazywany bratem Franciszkiem - oczywiście, jeśli podołasz próbie a opat nie zgłosi sprzeciwu. Czas spędzasz na modlitwach, walce z ułomnym ciałem oraz pragnieniami, jakie podsuwa Ci do umysłu diabeł. Wokół nie ma żywego ducha, jedynie wilki i kojoty odwiedzają miejsce Twojego odosobnienia a nad głową krążą uparte sępy, najwyraźniej pełne nadziei na rychłe pożywienie się Twoim truchłem. Nie zdają sobie sprawy, jak bardzo pragniesz zostać przy życiu, aby móc jego resztę spędzić w surowych, klasztornych murach, ślęcząc nad ręcznym kopiowaniem starodruków pochodzących z zamierzchłego XX wieku - na obecnym etapie rozwoju ludzkości to jedyna metoda, aby zachować ich treść dla potomności. Często dotyczą tajemniczych maszyn i urządzeń, których znaczenia i zastosowania nikt obecnie się nawet nie domyśla, ale może kiedyś, gdy cywilizacja nieco się rozwinie, znajdzie się ktoś, kto będzie w stanie to wyjaśnić. Po potopie ognia, jaki nastąpił w połowie XX wieku, człowiecze uniwersum cofnęło się do epoki kamienia łupanego, by teraz dumnie wkroczyć we wczesne średniowiecze. O jego przyczynie i przebiegu czerpiesz wiedzę ze świętych ksiąg. Potrafisz wyrecytować z nich całe wersy, zgodnie z którymi genialni naukowcy stworzyli najdoskonalsze z narzędzi zagłady - broń, która mieściła w sobie cały ogień piekielny.

„Brat Franciszek wyobrażał sobie Opad jako pół-salamandrę, ponieważ według tradycji, zrodził się z Potopu Ognia, i pół inkuba, który psuł dziewice podczas snu; czyż bowiem potworów tego świata nie nazywano <dziećmi Opadu>?”

Mądrzy doradcy przestrzegali przed jej użyciem i jednocześnie powtarzali ówczesnym książętom, że jest ona swego rodzaju błogosławieństwem, gdyż gwarantując wzajemne zniszczenie, przyniesie kres wszelkich wojen. Władcy mieli jednak ich słowa za nic i w skrytości ducha powtarzali sobie, że gdy posłużą się nią pierwsi, zagarną cały glob dla siebie. Wiedzę, który z nich zaczął, pochłonęły mroki historii, ale rezultat był do przewidzenia z góry - na Ziemię spadł szatański żar i w ciągu kilku tygodni całkowicie spopielił pomniki ludzkiej pychy - wraz z prawie wszystkimi budowniczymi. Zniknęły całe narody, wielkie miasta pokryły się stopionym szkliwem, wyszczerbione fasady budynków poznaczyły cienie licznych ofiar a ulice zasłały dywany z nadpalonych szkieletów oraz gnijących zwłok. A potem Bóg zesłał następną plagę - Wielki Opad. Nie znasz jego natury. Wiesz jednak, że wielu nieumarłym przyniósł śmierć, zaś przyszłym pokoleniom - potworność zniekształconych ciał potomków. Zniszczył też prawie całe bogactwo przyrody. Rośliny i zboża przestały rodzić plony, trawy, drzewa i krzewy całkowicie uschły a ocalałych zaczęły gnębić nieuleczalne choroby. Zatruł też powietrze, jeziora oraz rzeki, pogrążając Ziemię w nieprzeniknionej ciemności. Ci, którzy uszli tchnieniu Thanatosa, złorzecząc Niebiosom i rozpaczając, wędrowali z miejsca na miejsce, nigdzie nie mogąc znaleźć miejsca spoczynku. Tak doszło do pomieszania ras i języków, jak niegdyś spotkało to mieszkańców Wieży Babel. Wszystkich ogarnął wielki gniew na monarchów, ich zauszników oraz twórców straszliwego rynsztunku. Zaczęto więc ścigać i mordować ich bez litości. Resztki znalazły schronienie w klasztorach i innych katolickich przybytkach. Byli tam jednak zmuszeni przybrać habity, aby nie zostać rozpoznanymi i wydanymi na męki oraz rozszarpanie przez oszalałe tłumy. Marny los spotykał każdego, kto był w jakikolwiek sposób wykształcony, więc z upływem lat ludzką wspólnotę ogarnęło zaciemnienie umysłów. Tak nastała następna epoka, zwana Wielkim Sprostaczeniem. Jeszcze w czwartym pokoleniu po nadejściu Wielkiego Ognia zabijano już nie wyedukowanych, ale wszystkich, jacy umieli czytać i pisać. Jedynie w monasterach przy tańczącym świetle kaganków starano się ocalić to, co pozostało z dawnego ducha wspaniałej niegdyś cywilizacji, pracowicie kopiując druki, które przedstawiały jej osiągnięcia. Dokładnie tak jak czyni się do teraz i w Twoim klasztorze. Założyciel zgromadzenia Isaac Edward Leibowitz był naukowcem - jednym z twórców niosącej zagładę broni i doradcą najpotężniejszego władcy jego czasów, rezydującego w Białym Pałacu. Uchodząc przed siepaczami, schronił się w świątyni a po latach został mnichem i powołał do życia Zakon Albertyński, którego zadaniem jest chronienie i przepisywanie ocalałych książek. Rozprowadzano je później pomiędzy poszczególnymi przybytkami, choć było to, nomen omen, śmiertelnie niebezpieczne. Wielu braci przyłapanych na tym procederze zamordowano. Taki los przypadł też w udziale samemu Leibowitzowi. Tłum prostaków zadzierzgnął mu na szyi sznur i spowodował podduszenie, zaś pod jego stopami rozpalono ognisko, więc w mękach oddał duszę Panu. Jednak jego dziedzictwo przetrwało, na co jesteś najlepszym i nader namacalnym dowodem.

„Jakie zadanie wybrał sobie brat Sarl? (…) Opracował matematyczną metodę znajdowania brakujących słów. (…) Udało mu się odtworzyć cztery pełne stronice, odkąd się do tego zabrał. (…) Ile czasu mu to zajęło? (…) Jakieś czterdzieści lat (…).”

Z rozmyślań nad istotą wiary i krętymi ścieżkami, jakie przywiodły Cię w to zapomniane przez Boga i ludzi miejsce - niczym patelnia rozgrzana gorejącym słońcem - wyrywa Cię widok postaci bardzo powoli, lecz uparcie brnącej w Twoim kierunku. Gdy zmienia się z kropki w obraz umiłowanego bliźniego, nie posiadasz się ze zdumienia. Nigdy jeszcze nie widziałeś na własne oczy prawdziwego pielgrzyma, ubranego jedynie w przepaskę biodrową i pleciony ze słomy kapelusz. Zdobią go niemiłosiernie potargana broda i umartwione oblicze, które przywołuje do wyobraźni obraz świętych Kościoła. Postać dzierży w dłoni laskę zakończoną sporym gwoździem. Posługuje się nią z wielką wprawą, gdy nabija na nią wijącego się, jadowitego węża. Zanim zdoła Cię ujrzeć, chowasz się za najbliższym załomem skalnym i bacznie obserwujesz jego poczynania. Widzisz, jak siada na pobliskim głazie i zaczyna powoli żuć wyjęty z worka ser i chleb. Uznajesz, że najwidoczniej jest wysłannikiem Szatana, chcącego zadać Ci dodatkowe męki widokiem smakowitego jadła. Zastanawiasz się gorączkowo, czy możesz się do niego odezwać i przepędzić odmawianą głośno modlitwą - przecież obowiązuje Cię reguła milczenia. Ten teologiczny dylemat sprytnie rozstrzygasz na rzecz chrząknięcia, które wywołuje natychmiastową reakcję przybysza - ten zrywa się na równe nogi i groźnie zwraca w Twoim kierunku broń. Uspokajająco machasz rękoma, co wywołuje kolejny krok - starzec rzuca w Twoim kierunku dzierżone w dłoni wiktuały. Tego już jest Ci za dużo - ze ściśniętego gardła wydobywają się słowa: „Apage Satanas”. Jednocześnie wyciągasz z rękawa habitu niewielką fiolkę i używasz najpotężniejszej broni przeciwko Księciu Ciemności, kropiąc jego wysłannika święconą wodą. Ku Twojej zgryzocie, kwituje to śmiechem i informacją, że sam jest mnichem, na dowód czego pokazuje tonsurę i różaniec. Gdy pyta, co tu robisz, uspokojony rysujesz na piasku słowa, jakie wyjaśniają Twoją sytuację. Ponieważ zbliża się wieczór, nie masz czasu na tego rodzaju „pogawędki” - musisz zabrać się do pracy, aby zbudować z kamieni schronienie, które zabezpieczy Cię przed atakiem dzikich zwierząt. Nieznajomy bacznie przygląda się Twojej krzątaninie w poszukiwaniu budulca odpowiedniego rozmiaru i kształtu, zaś na odchodne obwieszcza, że pomoże Ci znaleźć ostatnią część brakującej układanki. Co dziwne, z wielką pewnością od razu zmierza w konkretne miejsce i kładzie tam patyk, abyś go nie przegapił. Potem odchodzi i rozpływa się w falującym od gorąca powietrzu. Gdy zostajesz sam, postanawiasz skorzystać z „prezentu”. Kiedy wyciągasz go ze sterty innych kamieni, Twoim oczom ukazuje się spora rozpadlina. Zajrzawszy w nią, dostrzegasz coś w rodzaju podziemnej sztolni. Zaciekawiony, postanawiasz zbadać jej wnętrze, więc recytując pacierze, ostrożnie zstępujesz na dół, by po chwili całkowicie bezwładnie zjechać wraz z toczącą się lawiną kamyków na dół. Obolały, podnosisz się i stajesz przed żelaznymi drzwiami z napisem: „Schron dla przetrwania Opadu”. Na wszelki wypadek kropisz je święconą wodą, uznawszy, że masz do czynienia z narzędziem Szatana. I wtedy Twój wzrok pada na leżącą nieopodal, metalową skrzynkę. W środku znajdujesz tajemnicze schematy oraz odręcznie napisany list z podpisem „I.E. Leibowitz”. Zszokowany, upadasz na kolana i głośno wznosisz modły - wszak najwyraźniej odnalazłeś relikwię błogosławionego patrona Zakonu. Nie możesz o tym powiadomić Braci, gdyż opuszczenie miejsca odosobnienia oznaczałoby złamanie Reguły. W swojej skromności nie jesteś w stanie przewidzieć, że trzymasz w ręku oczywisty dowód na świętość Isaaca, który zostanie dzięki temu wyniesiony na ołtarze, zaś Twój zakon przeżyje okres niebywałego rozkwitu. Nie uchroni Cię to jednak przed pisanym Ci losem podczas podróży do Papieża rezydującego w Nowym Rzymie…

„Droga wiedzie przez przemoc i przewrót, przez płomienie i furię, gdyż żadna zmiana nie przebiega na tej ziemi łagodnie. (…) Rodzenie, odrodzenie, znowu i znowu, jak w rytualnym tańcu, szaty splamione krwią i dłonie rozdarte gwoździami, dzieci Merlina ściągające płomyk światła. Także dzieci Ewy bez ustanku budujące Edeny - i jednym kopniakiem niweczące je w obłędnej furii, bo okazały się nie takie.”

„Kantyczka dla Leibowitza”, którą napisał Walter M. Miller Jr, to powieść science-fiction, jaka stanowi zarówno przestrogę przed atomową zagładą ludzkości, jak i swoisty traktat filozoficzny, co to zgłębia niezmienne tajniki człowieczej natury. Książka podzielona jest na trzy w znacznym stopniu niezależne od siebie części: Fiat homo (łac. „Niech stanie się człowiek”), Fiat lux (łac. „Niech stanie się światłość”) oraz Fiat Voluntas Tua (łac. „Bądź wola Twoja”). Fabuła pierwszej rozgrywa się w XXVI wieku, zaś jej bohaterem jest zakonnik - brat Franciszek Gerard z Utah. Świat podnosi się powoli po wojnie nuklearnej a on sam pości na pustyni, aby być godnym przyjęcia święceń. Tajemniczy pielgrzym wskazuje mu miejsce, w którym znajduje się relikwie błogosławionego Isaaca Edward Leibowitza, dzięki czemu może rozpocząć się proces jego kanonizacji, jak się okazuje zawiły i pełen niuansów oraz spisków. Druga część propozycji literackiej zaczyna się w roku 3174, kiedy to kontynent północno-amerykański podzielony jest na wiele odrębnych państw. Dzieło ich zjednoczenia przy użyciu krwi i stali podejmuje król Hannegan z Texarkany. Zakonem Albertyńskim kieruje w tym czasie opat Paulo, który bezskutecznie próbuje przekonać jego najbliższego doradcę, naukowca Thona Taddeo Pfardentrotta, aby tego nie czynił. Widzi w tym drogę wiodącą do ponownej zagłady rodzaju ludzkiego. Ze starcia pomiędzy władzą duchowną a doczesną zwycięsko ponownie wychodzi ta druga, wykorzystując zaczadziałe umysły uczonych do stworzenia broni coraz skuteczniej zabijającej wrogów. Trzecia partia, jakiej narracja snuta jest w roku 3781, przedstawia świat tuż przed wybuchem kolejnej wojny z użyciem broni nuklearnej. Ludzkość dokonała już podboju Kosmosu i założyła w jego czeluściach liczne kolonie. Na Ziemi z kolei istniejące mocarstwa popadają w konflikt, który szybko eskaluje i rozkręca nieuchronną spiralę zagłady. W takiej sytuacji Papież powierza Zakonowi Leibowitza zadanie udania się ku gwiazdom statkami wypełnionymi dobytkiem kulturowym i technicznym ludzkości, aby uchronić go przed całkowitym zniszczeniem.

Autor pomysłowo przedstawił krąg, w jakim zamknięta jest ludzka cywilizacja. W jego ujęciu nie jest to jednak krąg życia - lecz niezmienny krąg śmierci, gdyż człowiek, wbrew nakazowi rozumu i moralności, nieodmiennie żądny bogactw oraz nieograniczonej władzy nad bliźnimi, zawsze będzie dążył do ich zdobycia, nie bacząc na straszliwe konsekwencje swojego postępowania. Do osiągnięcia tego celu wykorzysta coraz doskonalsze narzędzia masowej zagłady i nie cofnie się przed ich użyciem, w swej ślepocie skazując samego siebie na zatracenie. Okropne doświadczenia minionych wieków nie są w stanie wpłynąć na zmianę tego, co homo sapiens kryje wewnątrz i co nie podlega wahaniom. Wizja smutna, acz prawdziwa. Pewne rzeczy są na tym padole łez niewzruszone i definitywnie zalicza się do nich ludzka natura - drapieżna i bezwzględna. Jedynie dzięki mrówczej pracy bardziej światłych jednostek, których nazwisk nikt nie będzie pamiętał, gdyż najbardziej hołubi się zdobywców i triumfatorów, dorobek człowieczy może zostać ocalony dla potomności. Takim, jak członkowie Zakonu Albertyńskiego, którym przez tysiąc dwieście lat przyświecał jeden cel - opieka nad Memorabiliami, zawierającymi doświadczenia i wiedzę rodzaju ludzkiego. Sama fabuła toczy się nieśpiesznym rytmem. Dość skomplikowaną warstwą językową, Pisarz ze stoickim spokojem, z dozą zgryźliwego czarnego humoru przedstawia krok po kroku drogę homo sapiens ku nieuchronnemu przeznaczeniu - zawsze taką samą. Po czasie powstania z zagłady następuje odrodzenie, które przechodzi w okres rewolucji technicznej, jakiej forpocztą są przerażająco skuteczne, coraz to wspanialsze w grozie i doskonałości narzędzia ostatecznego, wydawałoby się, rozwiązania kwestii istnienia człowieka na błękitnym globie. Ten jednak odradza się raz po raz, jak ziele na kraterze, skazany na ciągłe powtarzanie identycznych błędów. Optymistyczne to, czy przygnębiające - czytelnik musi rozważyć sam. Cóż, za klasykiem: fortuna toczy się kołem, pod kołem to pojąłem. 😉 8/10

„Czy naszym przeznaczeniem jest ciągle od nowa robić to samo? Czy nie mamy wyboru i musimy odgrywać rolę feniksa w niekończącej się sekwencji wzlotów i upadków? (…) Czy jest to naszym przeznaczeniem, Panie, czy jesteśmy przykuci do wahadła naszego szalonego zegara, niezdolni powstrzymać jego kołysanie?”

Piergiorgio Pulixi - Ty jesteś prawem - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Thu, 25 Jun 2026 00:57:07 +0000

Mój ulubiony włoski autor może drżeć z niepokoju, bowiem na italskiej scenie prozatorskiej pojawiła się nowa gwiazda! Niewątpliwy kunszt literacki do tkania fabuł spod mrocznej gwiazdy, którym iście mistrzowsko dysponuje Piergiorgio Pulixi przypomina mi niewtórną jakością twórczość jednego z moich thrillerowych maestro, czyli Donato Carrisi. „Ty jesteś prawem” ma dużą szansę trafić do grona rankingu najlepszych przeczytanych przeze mnie w tym roku książek. Choć właściwie winnam napisać: pochłoniętych, jako że zaserwowaną przez Włocha ucztę ciemności skonsumowałam w jeden wieczór, mimo tego, iż składa się z 504 stron. W istocie da się także przypuszczać, iż to ona porwała mnie, zupełnie jak słynna tafla cieni, co to wpatruje się w Ciebie, jeśli sam zbyt długo w nią spoglądasz… Przyznaję, iż od długiego czasu nie uczestniczyłam w aż tak pysznej kolacji fabularnej, której każdy element semantycznego dania jest przemyślany w najmniejszym detalu. Na przystawkę, czyli prolog, Pulixi proponuje czytelnikowi zapoznanie się z krótką opowieścią dwudziestodwuletniej dziewczyny, która stoi przed obliczem sądu i słyszy, iż sprawa mężczyzny, jaki wykorzystywał ją w wiadomy sposób, gdy była w wieku od lat 4 do 7 właśnie przedawniła się po upływie półtorej dekady z powodu nieudolności systemu prawnego, z uwagą na błędy formalne prokuratury, przez jakie jej oprawca nie odsiedział praktycznie chwili za kratkami. Poznawszy wyrok, zwyrodnialec obrzydliwie się do niej uśmiecha i uchodzi wolno. Na stół wkracza jednak pierwsze danie - mściciel, który tylko czekał na to, by wymierzyć sprawiedliwość. Więcej: od wielu lat planował, jak uczynić to na wizji, w połączeniu z setkami tysięcy użytkowników Internetu, powierzając im los zboczeńca. Mam nadzieję, że rozbudziłam Twój apetyt, jako że druga potrawa okaże się jeszcze smaczniejsza - a to tylko początek uczty. Wyobraź sobie: masz okazję odpłacić pięknym za nadobne, uczynić słuszną karę za krzywdy i pozostać w ukryciu… Mniam. PS Serialowy Dexter kocha to!

„Wszyscy w głębi serca odczuwacie te same obawy i tę samą wściekłość, rodzące się z codziennego obserwowania niesprawiedliwości… Ja nie jestem Dentystą. Każdy z Was nim jest. Ta maska stała się własnością publiczną. Wszyscy ją nałożyliście, ponieważ cierpicie z rozdzierającej potrzeby odpłaty za wyrządzone Wam krzywdy. Dałem Wam możliwość wymierzenia sprawiedliwości w jej najbardziej prymitywnej i zwierzęcej formie, ponieważ to był jedyny sposób na poruszenie sumień (…).”

Identycznie jak zbyt wiele razy wcześniej, jesteś zmuszona przebywać w tej samej sali sądowej, co bydlę, które przez trzy lata wykorzystywało Cię w dzieciństwie. Minęło ponad pięć tysięcy dni, a byłego partnera Twojej matki wciąż nie dosięgnęła sprawiedliwość za wszystko, co Ci uczynił, o ile w ogóle o jakiejkolwiek za naznaczenie tragedią na zawsze można mówić. Spoglądasz w majestatyczne oblicze sędzi i wiesz już, że za chwilę Twoje życie znowu się złamie. Wysłuchawszy jej niemal przepraszającej mowy, kierujesz wzrok na oskarżonego potwora. Znów widzisz obrzydliwe, niemal lubieżne zło w oczach i ślinę w kąciku ust, co to właśnie rozciągają się w uśmiechu. Jest wolny… lecz na bardzo krótko, bo już za chwilę znajdzie się tam, gdzie… każdy diabeł jego pokroju powinien - w rękach jeszcze większego szaleńca. Niedługo otrzymasz najlepszy prezent w całym swoim życiu - przesyłkę wypełnioną zębami zwierzęcia, które nie otrzymało oficjalnej kary za trzy lata Twojego piekła. W sukurs niej przyjdzie wiadomość z linkiem do nagrania pod tytułem „Ty jesteś prawem”, złożonego z płomiennej przemowy postawnego mężczyzny w rudej peruce i masce na pobielonej twarzy oraz urzekających zbliżeń na puste i pokrwawione dziąsła przestępcy, jaki wymknął się wymiarowi sprawiedliwości. Porywacz i potencjalny zabójca dołączy do niego prowadzący do anonimowego głosowania link, oddając sędziowski młotek w zabezpieczone rękawiczkami dłonie każdego mieszkańca uroczej w swym pięknie Italii. Czy Twoim zdaniem bezcześciciel ciała paroletniej onegdaj dziewczynki, tracąc zęby na żywca, mając pełną świadomość bólu i tego, co się z nim dzieje, wystarczająco odpokutował już za grzechy, czy też chcesz skazać go na maksymalny wymiar kary, wykonany podczas transmisji online? Masz trzy godziny. Jak zagłosujesz, kiedy nikt nie patrzy, zyskawszy całkowitą anonimowość i nie splamiwszy rąk krwią, jako że topór trzyma bezimienny kat; mściciel, jakiego media niedługo okrzykną Dentystą?

„Ta postać jest lustrem, w jakim każdy może się rozpoznać. W powszechnej wyobraźni jest przede wszystkim sługą, biedakiem, doświadcza niesprawiedliwości i prześladowań, inni się nad nim znęcają, aż w końcu buntuje się przeciwko swoim panom, wykorzystując swoją diabelną inteligencję. Jego zwycięstwo na scenie jest tym, czego chciałaby doświadczyć publiczność w prawdziwym życiu.”

Mógłby wreszcie się ocknąć, myślisz sobie, pudrując na kredowo te fragmenty twarzy, jakich nie zasłania wykrzywiona w symboliczności maska Arlekina ani rdzawa peruka. Może wstrzyknąłeś mu za dużo środków zwiotczających mięśnie, ale ciężko Cię winić - przecież to Twój debiut na scenie, jaka dzięki ważkiej misji zapewni Ci nieśmiertelność jupiterów. Skonfrontowany z wciąż bezbronną ofiarą, był bardziej rzutki niż teraz, dumasz - skrępowany kaftanem bezpieczeństwa, całkowicie unieruchomiony, w opuszczonym miejscu, na starym, skórzanym fotelu stomatologicznym. Z paszczą, jednym nieznieczulonym miejscu, rozwartą na siłę w niedrapieżnym już, bezzębnym uśmiechu. Kiedy tylko uchyla przerażone oczy, nadal oszołomiony, zbliżasz się do niego i zlizujesz z jego twarzy krople strachu. Pyszny przedsmak przeznaczenia… Z dumą obserwujesz właśnie moczące spodnie dzieło - mężczyznę, nad jakiego „żyć albo nie żyć” obecnie głosują setki tysięcy Włochów. A to dopiero początek… Dodatkowej adrenaliny dodaje Ci prasowa informacja, że nad przerwaniem Twojego teatru, u samej wierchuszki, pracuje trójka najlepszych kryminalnych śledczych - naznaczona prywatną tragedią Eva o nieokiełznanej duszy, pyskata Mara w strojach rodem z wybiegu i o nieprzewidywalnym charakterze oraz specjalnie sprowadzona na Cagliari gwiazda, Vito Strega z reputacją tak mroczną, że znacznie wyprzedzającą jego przystojną posturę. Zabawa w chowanego, zaginionego i wymierzanie sprawiedliwości do wtóru uciekających wskazówek zegara właśnie się rozpoczęła. Trybików tej samozwańczej machiny samosądów nie powstrzyma już nic. Nie oszukujesz się; skryty za kurtyną beztwarzowości, każdy człowiek składa się z odcieni li szarzejących na obrzeżach czarności. Otrzymawszy oręż, z chęcią zada cios, tak przecież fetny do ferowania anonimowych wyroków. Nadszedł czas sprawiedliwości - za winy ich i niewinność naszą, za straty niepowetowane i niezawinione krzywdy. To jest Twój czas. I ich. Wszyscy jesteśmy dentystami.

„Nienawiść jest jak orkiestra. Potrzebuje kogoś, kto będzie nią dyrygował, kto podsyci napięcie i nada tempo, a potem pozwoli jej wybuchnąć z pełną mocą, pozwoli jej ruszyć w majestatycznym pędzie.”

Genialny w mrocznej nieodkładalności thriller o trwożącej dynamice udanie skrzyżowany z kryminałem pod tytułem „Ty jesteś prawem” przypomina mi nieco cenioną historię o Jokerze, choć w inny sposób. Kreując postać mściciela, Piergiorgio Pulixi wykazał się bowiem mistrzowskim szachowaniem emocjami czytelnika. Czy winno się współczuć porwanemu i torturowanemu przez innego złoczyńcę najgorszemu przestępcy, co to uniknął sprawiedliwej kary? Cóż. Jako psychofan serialu „Dexter”, zważywszy na fakt, iż na stole głównego bohatera widziałam niezliczone twarze z własnej głowy, z ostrożności procesowej, pozostawię Tobie odpowiedź na to pytanie. 😉 Nie jest to jednak jedyna udana manipulacja Pisarza uczuciami odbiorcy. Jestem pewna, iż ten zauroczy się także Stregą, który może stać się kolejnym „książkowym mężem” i to nie tylko wizualnie ani za sprawą śledczego intelektu. Urzeka fakt, że jest szalonym kolekcjonerem płyt czy wspomnień a w chaotycznym mieszkaniu żyje z… kotką Sofią o charakterze przystającym kapryśnej księżniczce, choć uśmiecha także jego ojcowska relacja z nastoletnią sąsiadką czy przyjacielska z jej babcią. Przyznam, iż kibicowałam też narodzeniu się tej romantycznej ze smutną Evą, jaką definitywnie polubiłam bardziej niż ekspresyjną Marę. Nie zdradzę czy tak się stało, natomiast pochwalę również kreację właściwie wszystkich osób prowadzących dochodzenie - ta barwna zgraja, której każdy członek zapada w pamięć, naprawdę mogłaby grać w wyżej wspomnianym serialu. Na uwagę zasługują także poetyckie opisy zakątków Cagliari, wymykający się klasyfikacji sprawca dentystycznych zbrodni oraz wplecenie do zmyślnej narracji motywu darknetu, dzięki jakiemu to lud otrzymuje makabryczną sprawczość, czyniąc… słuszne (?) bezhołowie. Wspaniała jest i karykaturalna rola przebotoksowanej dziennikarki Rubicondi, lecz i w jej, wiadomo jak zyskanej, karierze karta się odwraca. Przewrotnie zabawne. Sam makiaweliczny plan nakręcającej się spirali nienawiści jest perfekcyjnie przeprowadzony - klaszczę. Wszak każdy mógłby się stać takim stomatologiem w sprzyjających okolicznościach. Chleba i igrzysk; jak mawiał mój nieoceniony Historyk z gimnazjum - nic tak nie podnieca ludzi jak seks, krew i władza. Nie pomylił się. Uczynił to tłumacz, wplatając w tekst „sekretarzynię” i inne nienaturalności językowe. Tenże kapitalny thriller scenarzysty z Italii w pełni zdobywa jednak maksymalną notę, 10/10… opatrzoną nawet kilkoma dodatkowymi zębami, które sama chętnie bym ofiarowała. Może reforma sądownicza w istocie zasłużyła na Dentystę. Nierozliczone zbrodnie również. Potrzymasz mi szczypce? 😉 Niektóre historie same proszą, by dopisać im właściwe zakończenie... a wyroki zapadają poza pełną tog salą. Wystarczy cierpliwie pamiętać i nigdy nie przestać planować…

„(…) przetrwała tę stratę. (…) dawała radę iść naprzód, pomimo bólu. Czas go nie złagodził. Sprawił tylko, że stał się cichszy. Ale był obecny. (…) wiedziała, że zło jest niezniszczalne i będzie jej towarzyszyć, gdziekolwiek się uda. Mogła tylko przestać uciekać i zaakceptować jego istnienie.”

Szymon Niordu Biadasz - Niechciane przeznaczenie - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Wed, 24 Jun 2026 17:32:57 +0000

Dzień, który zmienił Twoje życie, nadszedł całkowicie niespodziewanie i nic nie zapowiadało, że tak właśnie będzie. Gdy go sobie przypominasz, widzisz wszystko z pełną bólu ostrością, zaś każdy szczegół obracasz w pamięci, jakby to było wczoraj. A przecież minęło już tyle czasu... Rozpoczął się jak każdy inny - leniwie i niewinnie. Oglądałeś w telewizji wywiad z panem Makoto, pomysłodawcą i inicjatorem planu Danketsu, polegającym na powołaniu rządu światowego jednoczącego wszystkie państwa na Ziemi w jeden sprawny organizm - unię pod nazwą GAIA, od miana greckiej bogini. Po wielu latach idea udała się znakomicie - z błękitnej planety nieodwołalnie zniknęły wojny, głód i wiele innych nieszczęść, będących plagą ludzkości. W końcu ród człowieczy mógł żyć w spokoju i dobrobycie. Nawet dumny Nippon, którego jesteś mieszkańcem, poddał się nieuchronnemu i zrzekł niezależności. Z podziwem przyglądałeś się starszemu już człowiekowi, który z dumą mówił o swoich osiągnięciach, zachowując jednak ujmującą skromność. Dzięki niemu mogłeś przecież bez obaw o przyszłość mieszkać na przedmieściach Sakai w urokliwym domku, w którym brakowało tylko jednego - ojca. Pamiętasz go jak przez mgłę, gdyż zniknął, gdy miałeś trzy lata. Wychowała Cię rodzicielka, z jaką jesteś mocno związany. Pochodzi z Polski, zaś rodzice poznali się, kiedy przebywała na studiach w Norwegii. Ponieważ w tym czasie wybuchła wojna Polski i jej sąsiadów z Rosją, zdecydowała się na wyjazd z nowo poznanym chłopakiem do jego ojczyzny - Japonii i osiedliła się w tym kraju na stałe. Wkrótce potem przyszedłeś na świat, po którym kroczysz już od siedemnastu lat. Z zadumy wyrwa Cię gwałtowne pukanie do drzwi, jakie przeradza się w nieustanny łomot przy wtórze wrzaskliwych żądań otwarcia. Zdumiony i przestraszony, podrywasz się na nogi i kierujesz do korytarza, w którym zastajesz spanikowaną mamę. Nigdy nie widziałeś jej w takim stanie, więc zastygasz w bezruchu. Wtedy odrzwia uginają się pod wpływem olbrzymiej siły, ale zanim ustępują, kobieta ze łzami w oczach odwraca się do Ciebie i krzyczy, żebyś natychmiast uciekał. Dodaje przy tym, że jest z Ciebie dumna i prosi, abyś był dobrym człowiekiem - jak Twój ojciec.

„Poczuli się jak w stanie nieważkości (…). Każdy ruch był trudny, ociężały. (…) Nie mogli się temu przeciwstawić. Musieli się poddać i pozwolić, by pochłonął ich mrok.”

Zanim udaje Ci się zareagować, do mieszkania wkracza olbrzymi mężczyzna z bronią. Podnosi ją i kieruje w Twoją stronę. Huk wystrzału zlewa się z wykwitającym na sukience szkarłatem krwi, gdyż mama zdążyła zasłonić Cię własnym ciałem. Zaraz potem druga kula orze Ci policzek. Ostatnią rzeczą, jaką rejestruje Twój wzrok, jest widok drobnej postaci matki, która chwyta za lufę strzelby i zmaga się z oprawcą, po czym jakaś siła porywa Cię i wyrzuca przez taras na wypielęgnowany trawnik. Jednocześnie kula ognia przetacza się przez pomieszczenia, pochłaniając najbliższą Ci osobę. Tracisz na chwilę świadomość a gdy ją odzyskujesz Twoim oczom ukazują się ogromne płomienie, nieodwołalnie trawiące rodowe gniazdo. Pomimo przepełniającej Cię rozpaczy, rozumiesz, że zostało Ci tylko jedno - ucieczka, gdyż najwyraźniej to właśnie Ty jesteś celem najeźdźców. Podrywasz się do biegu, po czym wpadasz na czyjąś postać, przewracając ją na ziemię. Ku swojej uldze widzisz, że to Mei, Twoja przyjaciółka z sąsiedztwa. Od strony ojca jest Litwinką. Zbliżyliście się do siebie w szkole a połączyła Was niechęć, jaką rówieśnicy okazywali Wam z powodu mieszanego pochodzenia. To niezbyt wysoka, ale rzutka i wysportowana dziewczyna, która trenuje jazdę konną i łucznictwo. Szybko się zbiera i zasypuje Cię pytaniami, spostrzegłszy Twój stan. Z początku nie chce wierzyć chaotycznej opowieści, ale szybko przekonują ją hałasy, dobiegające tym razem z jej domu. Chwilę potem na taras wychodzi inny uzbrojony mężczyzna w czarnym uniformie i rozgląda się, po czym celuje w Waszą stronę. Zanim pociągnie za spust, rzucacie się do ucieczki, schodząc z linii strzału. Kula wbija się w drzewo obok, nie robiąc nikomu krzywdy. Klucząc po znajomych ścieżkach, wkrótce wychodzicie na główną ulicę. Przed domami stoi ciąg furgonetek a funkcjonariusze nerwowo przeszukują ruiny Twojego domu. Z lokalu należącego do Mei wynoszą dwa podłużne worki z ciałami jej rodziców. Już wiesz, że Twoje dotychczasowe spokojne życie nieodwołalnie się skończyło. Przytulasz roztrzęsioną dziewczynę i zmuszasz się do dalszej ucieczki.

„Obwiniała się za słabość, za bezradność, że nie była w stanie nic zrobić. Jej umiejętności w walce okazały się bezużyteczne, a psychika nie radziła sobie z biegiem wydarzeń.”

Niestety ta się nie udaje - słyszysz świst kul oraz oddech doganiających Was napastników. Jeden z nich łapie Cię za koszulkę, więc rzucasz się w pobliskie krzaki, z których macha nieznajoma postać. Mei podąża Twoim śladem. Znienacka zanurzasz się w dziwną substancję o wodnistej fakturze, w jakiej czujesz się, jakbyś był w stanie nieważkości. Po chwili tracisz świadomość, podobnie jak Twoja towarzyszka. Gdy się budzisz, zauważasz, że wokół rozciąga się ukwiecona łąka a obok, nieprzytomny, leży jeden z prześladowców. Szybko krępujesz go linką i przeszukawszy, trafiasz na dwa pistolety wraz z amunicją. Na szczęście chodziłeś na strzelnicę, więc wiesz, jak się z nimi obchodzić. Gdy się budzi, przystępujesz do przesłuchania. Ponieważ nie chce mówić, okładasz go uchwytem broni. Nie poznajesz samego siebie - skumulował się w Tobie cały strach i nienawiść do zabójców matki. Pojmany pluje krwią i twierdzi, że należy do tajnej organizacji, zwalczającej zjawiska paranormalne i magiczne istoty. Patrzy przy tym wymownie w Twoją stronę. Niestety nie zauważyłeś, że w trakcie rozmowy rozluźnił więzy. Gdy się na Ciebie rzuca, nie jesteś przygotowany. Po chwili czujesz, jak jego dłonie zaciskają Ci się na szyi i pozbawiają tchu. Nagle rozlega się huk wystrzału a ciało napastnika wali się na ziemię. Obok stoi łkająca Mei i ściska dymiącą jeszcze broń. Dziewczyna nigdy nikogo nie skrzywdziła, więc to dla niej ogromne przeżycie. Bierzesz ją w ramiona i długo uspokajasz. Ponieważ nadchodzi wieczór, rozpalasz ognisko i dyskutujesz z koleżanką o tym, co się wydarzyło. Nie potrafisz wytłumaczyć znaczenia tego wszystkiego, jednak wniosek nasuwa się sam - życie Twoje i Mei uratował magiczny portal, wskazany przesz osobę, jakiej najwidoczniej zależało, byście uszli pogoni. Czyżbyś wespół z dziewczyną trafił do baśniowej krainy? Potwierdzają to okoliczne, stumetrowe drzewa oraz odgłosy przyrody, jakby żywcem wyjęte z rajskich terenów. Przejmującym trelom ptaków towarzyszą buczenie owadów i donośne odgłosy leśnej zwierzyny. Pomimo tego czujesz się bezpiecznie. Przygoda dopiero się rozpoczyna. Okaże się pełna istot nie z tej rzeczywistości - elfów czy groźnych, smokopodobnych Skolinów, zaś nadchodzące wydarzenia wyjaśnią tajemnice związane z zaginionym ojcem i Twoim prawdziwym pochodzeniem. Przeznaczeniu jednak nie sposób się przeciwstawić, nawet gdy bardzo się tego chce…

„Im dalej w głąb głównej ulicy, tym bardziej atmosfera różniła się od tej na murach. (…) widziała elfy płaczące nad zgliszczami swoich domów i resztkami zmiażdżonych ciał pobratymców. Po ulicy spływały strumienie wody wymieszanej z krwią, pozostawiające po sobie ciemnoczerwone smugi.”

„Niechciane przeznaczenie. Elfatre”, którego Autorem jest Szymon „Niornu” Biadasz to bez wątpienia ciekawa powieść fantasy przeznaczona w mojej ocenie dla czytelnika powyżej 15 lat, choć i starsi odbiorcy znajdą w niej coś dla siebie. Jej bohaterami są siedemnastoletni Salv oraz jego przyjaciółka Mei, ścigani przez siepaczy tajemniczej organizacji, jaka zajmuje się zwalczaniem nadnaturalnych istot. Kiedy ich bliscy zostają zamordowani, stają się bezpośrednim celem zabójców, po czym przedostają się do baśniowego świata, w którym będą musieli podjąć walkę o ocalenie jego mieszkańców oraz siebie samych. Pisarzowi z pewnością nie można odmówić finezjo-fantazji - jego wyobraźnia wykreowała bowiem bardzo różnorodne, obrazowo przedstawione byty, w których zwizualizowaniu pomagają odręczne rysunki zawarte w treści. W powieści nie brakuje dynamicznych opisów walk - zwłaszcza ze Skolinami, gadami przypominającymi smoki, których zabójczą bronią jest śmiercionośny kwas (okładka jest myląca, jeśli chodzi o ich wygląd). Podobała mi się także scena szturmu na miasto Elfów - przywodzi na myśl głośne sceny z Władcy Pierścieni. Dla kontrastu, w mojej ocenie warstwa językowa wymaga znacznego dopracowania. Wielokrotne błędy logiczne czy gramatyczne, jak chociażby niezgodności podmiotów z orzeczeniami, niestety odbierają nieco przyjemności ze zwichrowanej lektury. Odniosłam także wrażenie, iż Twórca, być może przesadnie zainspirowawszy się mieszanką wielu gier oraz filmów fantasy, umiejscowił zbyt dużo powziętych z nich elementów w jednej opowieści. Tego rodzaju chaos pojawia się jednak w wielu debiutach o „nierzeczywistościach” (ten ponoć dojrzewał dekadę, co niestety nie jest widoczne) - jestem przekonana, iż, zyskawszy doświadczenie i literacką ogładę, „Niornu” zaskoczy rozwinięciem serii „Elfatre” w kolejnych tomach (ten opatruję 5/10 z plusem), czemu w szaleństwie własnych magicznych wizji z chęcią się przyjrzę. I nie, nie wnikaj dla własnego zdrowia psychicznego, jakie smoki byłyby w mojej bajce. 😉 Niezmiennie zachęcam do samodzielnego sprawdzenia, czy świat Pisarza okaże się Twoją.

Serhii Ratkin - Do głębi siebie - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Tue, 23 Jun 2026 16:28:45 +0000

Podróż do głębi siebie wymaga odwagi w podejmowaniu własnych decyzji, dużego nakładu pracy nad swoją osobą oraz ogromnej dozy stanowczości - jako że najczęściej okazuje się tą najtrudniejszą wyprawą. Pokusił się o nią Serhii Ratkin, czego dowodem i zapisem jest recenzowana książka. Złożona z emocji, w mojej ocenie stanowi przede wszystkim rozprawienie się z osobistymi demonami, prywatną formę terapii, przekształconą w opowieść, złożoną z trzydziestu dłuższych i krótszych rozdziałów, w jakich Autor daje wskazówki samemu sobie. Czytając je można jednak pokusić się o autorefleksje i zastanowić nad tym, na ile cenne okazałyby się prywatnie. Myślę, iż ten przewodnik po własnym „ja” może się również stać kopalnią estetycznych, motywacyjnych cytatów, wartych dalszych rozważań - te, które najsilniej ze mną rezonują przytoczę w dalszej części mojej historii o historii Pisarza. Opatrzona mroczną okładką, przywodzi mi na myśl ten smutny, ale jakże cenny odcień zdecydowania, kiedy to człowiek, dojrzawszy lub dostrzegłszy taką konieczność, dochodzi do wniosku, iż najwyższa pora na to, by odciąć się od wszystkiego, co toksyczne i każdego, kto nie przynosi mu żadnych wartości. Jak zresztą Twórca pisze już na samym początku propozycji literackiej: „<Chroniłem> siebie przed skutkami rezygnacji w tym, czego nie chcę, wchodząc w to, co mnie zabijało.”, dając odbiorcy do myślenia. Jak długo bowiem można tolerować to, co nijak nie jest korzystne? Ile znosić potwarzy od tych, dla jakich się starasz, choć Ci nigdy, przenigdy nie wybiorą Ciebie? Dlaczego by oddawać choć jedną z cennych chwil osobom, które na to nie zasługują; poświęcać myślom, co to tylko przyspieszają wewnętrzną degrengoladę? I wreszcie: kiedy powinien nadejść kres dzielenia się sobą kawałek po kawałku, zanim zniknie się całkowicie, jako że nie pozostanie już nic? Karma nie zawsze wraca, czynione dobro niekoniecznie zostanie pomnożone… Jeżeli czujesz, że gdzieś po drodze zacząłeś osuwać się w cienistość i znikać, ta książka Cię zainteresuje.

„Może się zdarzyć, że jedna ze stron będzie obrażona - a mowa nie o stronach, a o doświadczeniu zeszłym. Czy przedmiot może się obrazić? Sytuacja się obrazi? Miejsce się obrazi? Człowiek, owszem, ale aż takiej mocy, jak było kiedyś, już nie ma. Chociaż pamięć trwa nadal, bo nie jestem dzieckiem, a jednak doświadczenie trwa. Trzeba zostawić owe doświadczenie i mieć z tym spokój. Starać się postępować dojrzale wtedy, kiedy są te przekręty, kosztuje dużo energii. Niby przeciwko sobie idę. Podobne uczucie doświadczałem, gdy zabiegałem o coś, co we mnie jest, a wpajano mi, czy też sam sobie wmawiałem, że powinienem to nabyć, tymczasem to zawsze we mnie było.”

Jak możesz zauważyć powyżej, „Do głębi siebie” to wyprawa opisana wręcz poetyckim językiem. Cenię to, choć przyznaję, iż Ratkin niekiedy przelewa myśli na papier dość chaotycznie, przez co te pozostają nie do końca zrozumiałe, lecz może to być także winą niedokładnego tłumaczenia. Pomimo tej drobnej przywary i faktu, iż Pisarz nie wyzbył się pewnych „oczywistych oczywistości” i Coelhowskich myśli (chociażby: „Generalnie ludzkie wybory polegają na wyborze między dobrem a złem.”), jego liczącą zaledwie 88 strony książkę czyta się z niegasnącą ciekawością. Szczególnie, jeżeli tak jak ja ceni się literackie obserwacje: wewnętrznych przemian, dążenia ku byciu lepszym i wolnym we własnej rzeczywistości czy docierania do istotnych wniosków, które prowadzą do szczęścia. Zasugerowawszy się opisem owej książki, z uwagą na informację o tym, iż Autor w roku 2017 wstąpił do klasztoru w swojej ojczyźnie, a wystąpił z niego już w Polsce trzy lata później, spodziewałam się nieco większej ilości danych na ten temat, bo ten wątek nader mnie zaciekawił. Mile zaskoczyłyby mnie także opisy życia religijnego w obu państwach, jednak te się nie pojawiły. Szkoda, lecz nie jestem rozczarowana - okazuje się po prostu, iż nie o tym jest to publikacja, a raczej zbiór złotych myśli i przestróg, oczyszczenie siebie słowami poprzez przekazanie ich czytelnikowi, który z pewnością znajdzie wśród nich coś dla siebie. Utożsamić można się na przykład z tekstem: „(…) ja tak jestem nauczony - nie brać pod uwagę siebie. Rezygnując z czegoś czy odchodząc, najczęściej sprawiam komuś przykrość, ale jest to przykrość, która sprzyja mojemu rozwojowi.” Znane, niestety i nieszczęśliwie.

Bezapelacyjnie rzewnie da się uśmiechnąć także podczas lektury poniższych fragmentów, które najbardziej do mnie przemówiły:

„Jestem w takiej sytuacji, że różni ludzie, miejsca, rzeczy są dla mnie nie do przyjęcia. Są uciążliwi i trwanie w tych relacjach, okolicznościach, miejscach nie przynosi mi pożytku. (…)oni nie są dla mnie, przynajmniej na razie, a może i na zawsze. Najlepszym rozwiązaniem jest odejście, niczego nie tłumacząc. Chociaż w tym momencie powstaje we mnie poczucie winy z powodu niespełnionych oczekiwań tych ludzi: <Dlaczego się nie odzywasz? Spotkamy się?>.”

„Godność może być „gwałcona” powierzchownymi poradami ludzi, którzy nie uwzględniają pełnego kontekstu, nie zadają sobie trudu poznania głębi drugiego człowieka, a porywają się na udzielanie mu ważnych rad. Tymczasem sporo rzeczy powinno być uwzględnionych, wiele pytań powinno być zadanych zanim zostanie udzielona rada.” Jakże celne i życiowe!

„Zapominam, że najpierw ja, a potem inni. I w tym <ja> kryje się miłość do siebie. Bo miłuję bliźniego jak siebie samego, nie na odwrót. Dzielę się z kimś, a po tym zostaję sam. Dałem komuś coś, a ten ktoś nie zastanawia się nad tym, czego ja potrzebuję.”

„(...)to nie jest zdrada z mojej strony. Odrzucać to, co jest negatywne, nieprzyjemne, zdanie innej osoby (…) tego wszystkiego warto było uczyć się, będąc dzieckiem. Rzeczywistość jest jednak inna i mam te umiejętności nabywać w wieku dorosłym. Nie spotkałem tych, którzy by mi dali ten rozwój, podstawowe popchnięcie do przodu albo skrócili drogę do wyjścia. Stało się wręcz przeciwnie - wydłużyli ją albo blokowali wyjście, a już było blisko. Chęć wytknięcia problemu ma prawie każdy, <specjalistów> nie brakuje, jednak nie każdy jest gotów towarzyszyć. Uważam, że wskazywać może osoba, która towarzyszy, a nie ta, która stoi poza.”

„Zobaczyłem w sobie taki mechanizm: gdy widzę, że komuś się powodzi w jakiejś sferze, to zaczynam przyjmować, że ja też taki powinienem być, też tak powinienem postępować. Ten mechanizm jest uruchamiany przez zazdrość lub też przez lęk przed szyderstwem, kpiną i oskarżeniami ze strony innych: <Zobacz! On jest taki, on ma to czy tamto, a Ty?>. Zaczynam iść w jakimś kierunku, żeby tylko nie słyszeć tego oskarżenia. (…) Dla mnie trudniejsze są oskarżenia, szyderstwa i kpina niż fakt, że jestem tam, gdzie nie powinienem być.”

Klasyfikacja gatunkowa „Do głębi siebie” - propozycji czytelniczej, którą serwuje odbiorcy Serhii Ratkin - w mojej ocenie nie zalicza się do najłatwiejszych. Definitywnie nie jest to poradnik w klasycznym ujęciu - może raczej swoiste zaproszenie do odbycia własnej wędrówki po prywatnych przemyśleniach i pokuszenie się o przemierzenie tych ścieżek, co to do tej pory ukrywały się za mgłą niezrozumienia. Jestem zdania, iż książka Autora jest na tyle osobista, że ciężko także opatrzyć ją notą punktową. Z uwagi na wcześniej wymienione wady, pod względem literackim jej treść oceniłabym 6/10 z minusami, natomiast wziąwszy pod uwagę dużą dozę personalności, sądzę, iż każdy czytelnik odbierze ją zupełnie inaczej. Co istotne, w trakcie lektury nie da się nie kibicować Pisarzowi, jaki to równocześnie staje się bohaterem opowieści. Mam nadzieję, iż to pierwsze spotkanie z jego twórczością nie jest ostatnim, gdyż z chęcią śledziłabym dalszy rozwój Ratkina - przeniesiony na karty historii. Opatrzony kilkoma przekładanymi na życie współczesne cytatami z Pisma Świętego, choć przecież już świecki. Ten, który prezentuje własne prawdy objawione, jakie przecież zawsze są na swój sposób inspirujące. Może po lekturze i Ty dojdziesz do wniosku, że niekiedy nie odrzucasz ludzi, lecz to, co w Tobie gaśnie, gdy przy nich trwasz. Nie zamykasz drzwi z nienawiści, a dlatego, że za nimi od lat nie ma już Twojego miejsca. Przestaniesz uważać, że każde odejście jest stratą - wszak bywa powrotem do siebie. Uświadomisz sobie, iż najgłośniej protestują te więzi, które od dawna są martwe, lecz wciąż domagają się życia. I że niektóre relacje przypominają ciemne pokoje - siedzisz w nich tak długo, że zaczynasz mylić brak światła ze spokojem. Że nie masz obowiązku pozostawać tam, gdzie codziennie musisz tłumaczyć własne granice. I nie wszystko, co znajome, jest domem. Nie wszystko, co boli, zasługuje na następną szansę. Może pora przestać siebie opuszczać… A nienawiść względem własnej osoby to najwyższy poziom toksyczności. Ja te prawdy już znam - wierzę, że zauważysz podobne dzięki książce Autora. Polecam ją miłośnikom aforyzmów i życiowych wskazówek, którzy są na ścieżce ku zrozumieniu siebie lub marzą o tym, by na nią wkroczyć. To, co ukryte na jej końcu, zaskoczy.

Monika Klara Krajniak - Skąd ta nienawiść między Wami? Rodzina Tylczyńskich - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Sun, 21 Jun 2026 23:40:36 +0000

Drugi tom sagi „Rodzina Tylczyńskich”, którego Autorką jest Monika Klara Krajniak, nie uległ sławetnej klątwie drugiego tomu. Zamiast tego, okazał się równie dobry, co pierwszy, ponownie przenosząc mnie do świata bohaterów, których nie można nie polubić - i jakich poczynaniom kibicuje się na każdym kroku. Drzewiej wydawałoby się to oczywiste, dziś jest czymś, co należy pochwalić - Pisarka wtóry raz udowodniła, iż ma niesamowity talent do tkania wartościowych fabuł, w których najsilniej urzekają wszelkie wątki związane z relacjami oraz uczuciami. Chroniący honoru sióstr bracia, darzące się wyrozumiałością i szacunkiem rodzeństwo, mający na względzie dobro dzieci rodzice czy wreszcie młodzi mężczyźni, którzy zakochują się i przeżywają dziewicze miłości w sposób, jaki przywodzi na myśl urok minionych lat... Bez zbyt często obecnej w literaturze ohydy, różnorakiej maści zboczeństw i krzywd, które czasem nawet nikogo już nie dziwią - „Skąd ta nienawiść między Wami” zwyczajnie uśmiecha odbiorcę. Niedoścignioną klasą, pełnym zawirowań ukazaniem tego, co istotne - tak podczas budowania dorosłego życia, jak i tworzenia cennych znajomości - wszak tylko takie nie ugną się w chwili próby i przetrwają zwichrowane doświadczenia, które są udziałem niemalże każdego człowieka. W mojej ocenie lekką i nieprzesłodzoną warstwą językową Krajniak przedstawia odbiorcy rzeczywistość dokładnie w takim kształcie, w jakim chciałoby się ją widzieć. Pozbawioną zawiści, wyzutą z niezrozumienia dla porywów serca i umysłu, ogołoconą z zazdrości. Miast tego, nacechowaną wiernością - tak przekonaniom, jak i bliskim osobom - ciepłem oraz… dobrocią. Onegdaj oczywiste, teraz nierzadko okazuje się mrzonką. W świecie, w którym patrzy się tylko ocennie na drugiego człowieka, nijak nie starając się pojąć jego czy motywacji, jakimi się kreuje, moim zdaniem właśnie tego rodzaju proza jest elementem, który, potrzebny, potrafi coś zmienić. Dać do myślenia - albo choć roziskrzyć w czyimś życiu dawno wygasłą iskrę. Może rozmarzyć, jako że takich profamilijnych narracji można ze świecą szukać…

„To chyba kara za jego grzechy, ale on to wytrzyma. Nie takie rzeczy przeszedł, więc trzy miesiące z wariatką w jednym biurze są możliwe do przeżycia.”

Nie widziałeś jej przez kilka lat, zatem każda zmiana w wyglądzie Adrianny jest dla Ciebie ogromnym zaskoczeniem. Wciąż pamiętasz chwile, gdy jako jeszcze dziewczyna snuła się za Tobą niczym cień, będąc nieodłącznym kompanem w Dąbrówce oraz towarzyszem wszelkich miłych chwil. A później, niecałą dekadę temu, nagle zmieniła swoje zachowanie i podejście do Ciebie, niczym za sprawą przełącznika, co to został kliknięty z nieznanej przyczyny. Zamiast uśmiechów, rozradowanych spojrzeń i rozmów o wszystkim, przy każdym spotkaniu kierowała do Ciebie uszczypliwości i zgryźliwości, które z czasem ewoluowały w wyzwiska i jawną wrogość. Początkowo, w wieku nastoletnim, chciałeś jakkolwiek to wyjaśnić, choć w końcu się poddałeś, uznawszy, iż może Ada wcale nie ceniła Cię jak samo, jak Ty lubiłeś ją. Kiedy dziś patrzysz na nią - dorosłą kobietę, znów zastanawiasz się, co między Wami poszło aż tak bardzo nie tak, iż nawet Twój widok wciąż powoduje w niej złość. Niesamowicie wypiękniała, lecz dalej spogląda na Ciebie, jak gdyby w wyobraźni właśnie projektowała krwawe wizje odebrania Ci życia. Jest lato, więc na domiar złego będziecie się dość często spotykać - wtedy wszystkie okoliczne rodziny co rusz organizują spotkania przy ogniskach czy grillu, wliczając Twoją, wielodzietną familię Tylczyńskich. Rozważania o tym, jak to zniesiesz, przerywa Ci niespodziewana informacja, na którą czekałeś od dłuższego czasu. Pragnąwszy prawdziwie się uniezależnić i może pomyśleć o wstąpieniu w poważny związek romantyczny a potem staniu się głową własnej rodziny, od dawna poszukiwałeś stałej pracy, dzięki jakiej zyskasz stabilność finansową. Oto upragniony telefon - zaczynasz okres próbny w okolicznej redakcji czasopisma. Jest tylko jeden, znaczący haczyk. Równocześnie o to samo stanowisko ubiega się inna osoba, z którą będziesz dzielił biuro. Wymagająca szefowa po trzech miesiącach zdecyduje zaś, które z Was zatrudnić, ponieważ wakat jest w przedsiębiorstwie tylko jeden. I pewnie nie byłoby to problemem, gdyby nie fakt, że Twoim konkurentem nie okazuje się nikt inny jak Adrianna - równie zdeterminowana, aby wygrać i… gotowa na wszystko, byleby utrudnić Ci życie. Skąd ta nienawiść między Wami?

„Po jego czułych słowach ponownie się rozpłakała. Tak bardzo chciała powiedzieć wszystko, co leżało jej na sercu, ale w tym momencie nie czuła się na siłach, aby to zrobić.”

Aż trudno Ci uwierzyć w to, że Piotr naprawdę nie ma pojęcia, skąd ta nienawiść między Wami. Nie sądzisz, by ktokolwiek potrafił zapomnieć takie słowa, jakie Ty zresztą nadal, po niemalże dekadzie, nierzadko odtwarzasz nocami w powracających koszmarach. I jeszcze śmie się z Tobą witać, udając, iż nie ma pojęcia, jak wielką wagę ma jego wina. Niegdyś był Twoją bezpieczną przystanią, gdy uciekałaś do jego rodzinnej posiadłości, kiedy nieżyjący już ojciec alkoholik po raz wtóry wściekał się, ujrzawszy dno wiecznie zbyt pustej dla niego butelki. Piotrek stanowił oparcie i odskocznię, był tą bezpieczną osobą, której powierzyłabyś każdego i wszystko. A potem przyszedł ten najtrudniejszy dzień i musiałaś w jednej sekundzie całkowicie wyrzucić go ze swojego życia, utraciwszy najważniejszą osobę. Zdradzona i dotknięta do żywego, niestety także zauroczona chłopcem do imentu, postanowiłaś, iż są rzeczy niewybaczalne i tego trzymałaś się aż do teraz. Chwili, w której długi po tacie pijaku znów zawisły nad Twoją familią jak miecz Damoklesa, na co jedynym lekarstwem okazuje się praca nad tworzeniem artykułów w firmie, do której z wielką nadzieją na sukces niedawno aplikowałaś. Tylko że wszystko wskazuje na to, iż w Twej pechowości przewrotny Los postanowił znowu obarczyć Cię konsekwencją swojego złośliwego poczucia humoru i jako współwalczącego o stanowisko zesłał Ci właśnie Piotra. Choć jesteś kobietą złożoną z ciepła i dobra, przez krótką chwilę rozważasz nawet sabotowanie jego pracy. Szybko odrzuciwszy tę myśl, postanawiasz dać z siebie dwieście procent i… nieco utrudnić mężczyźnie funkcjonowanie w siedzibie gazety. Życie ma jednak dla Ciebie więcej niespodzianek, w związku z jakimi już niedługo przekonasz się, że może niesłusznie tak wiele lat hodowałaś w sobie tak skrajnie negatywne uczucia względem przyjaciela z dzieciństwa. Czy jednak iście rycerska ochrona Twojego honoru i skrajnie życzliwa postawa Piotra zdołają przezwyciężyć powód, który jest odpowiedzią na pytanie, skąd ta nienawiść między Wami?

„Wsparcie rodzeństwa było nieocenione i (…) od razu zrobiło się na sercu lżej. (…) Będziecie stare, a ja nadal będę się o Was martwił, bo jestem Waszym braciszkiem. Nie zapominajcie o tym (…).”

Druga część sagi „Rodzina Tylczyńskich” pod tytułem „Skąd ta nienawiść między Wami?” składa się z wielu wątków obyczajowych, spośród których każdy okazuje się wart uwagi. Skupiwszy się na każdym możliwym odcieniu relacji, Monika Klara Krajniak zabiera czytelnika w świat jakoby z minionych lat, w jakim ludzie są odpowiedzialni za siebie oraz za innych, prezentują klasyczne wartości i mają na względzie dobro drugiego człowieka - a przede wszystkim cenią rodzinę. Mimo przekomarzanek i uroczych docinków, niezmiennie ją wspierają. Patrzą na osobę, a nie poprzez nią - i znając jej blaski, potrafią w porę zauważyć cienie i podjąć walkę o to, by wspólnie je rozgonić. Choć historia złożona z uczuć przez Pisarkę rozgrywa się współcześnie, dodatkowego wymiaru dodaje jej kilka retrospekcji z przeszłych lat, dzięki czemu czytelnik może spojrzeć oczyma bohaterów na to jedno wydarzenie, które aż tak bardzo ich poróżniło. Przyznaję, że uśmiechnęła mnie również kreacja szefowej Adrianny oraz Piotra, jaka przywodzi mi na myśl ukochaną Mirandę z adaptacji filmowej powieści „Diabeł ubiera się u Prady”. W mojej ocenie recenzowana książka otula, podnosi na duchu oraz otacza nadzieją, lecz co wrażliwszych mogą poruszyć wątki związane z dzieciństwem Ady. Co cenne, mimo smutnych doświadczeń, kobieta jest wręcz niezłomna, dumna, szczera oraz zdeterminowana - a w każdym wciąż szuka dobra. Jej postawa udowadnia, iż tragedie bynajmniej nie determinują na całe życie - nawet, jeśli doznało się ich za dziecięcych lat. W tej części serii najsilniej urzekło mnie jednak co innego, przy czym pamiętaj, iż serce mam ciemne kamienne, więc li teoretycznie. 😉 Jestem zdania, iż jeśliby próbować znaleźć wzorzec jakiejkolwiek miłości w czystym odcieniu, powinno się to zrobić właśnie w opowieściach Krajniak - jako nastolatek, ale także - dorosły już człowiek. To fabuły tak tkane w węzły z więzi wciąż wskrzeszają wszechświat. 9/10

„Przynajmniej nie będę sobie pluła w brodę, że zachowałam się jak szara myszka. (…) W zasadzie dlaczego raz w życiu nie zaszaleć i nie zrobić czegoś naprawdę głupiego?”

Katarzyna Gacek - Zbrodnia, której nie było - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Sun, 21 Jun 2026 17:47:18 +0000

Praca w policji stanowiła Twoją pasję, jakiej oddawałaś się w pełni - i to przez całe dwadzieścia lat. Nie wyobrażałaś sobie, że mogłabyś z niej kiedykolwiek zrezygnować, a jednak życie Cię do tego zmusiło. Jak to często bywa, snute przez Ciebie i męża plany życiowe całkowicie pokrzyżował los i uczynił to niezwykle brutalnie. Dwanaście wiosen po zawarciu małżeństwa zaczęliście starać się o dziecko. Wyjechaliście do hotelu w Bieszczadach, a więc tam, gdzie się poznaliście, zaś w drodze powrotnej doszło do wypadku, w którym Tomek zginął na miejscu. Ponieważ siedziałaś za kierownicą, zaczęłaś obwiniać się o śmierć najbliższej osoby. Uciekłaś w alkohol i zaniedbywałaś nie tylko siebie, ale także pracę, aż w końcu ją porzuciłaś. Na chwilę przed całkowitym upadkiem pomocną rękę podała Ci rodzina. Chociaż stawiałaś opór, w końcu zdołała Cię zmusić, abyś powróciła do miejscowości dzieciństwa - Nałęczowa i zajęła się prowadzeniem pensjonatu o dźwięcznej nazwie „Jaśminowy Dwór”. Początkowo zakładałaś, że poświęcisz się temu zajęciu przez miesiąc, może dwa, ale mama, tata oraz młodszy brat nie chcieli o tym słyszeć. Do dzisiaj tkwisz więc w tym nieco sennym, ale i pięknym miasteczku, trwale zamieniając policyjny mundur na cywilne ciuchy a pasjonujące czynności śledcze na prozaiczne doglądanie familijnego interesu. Pewnym pocieszeniem jest świadomość, że potrzebujesz spokoju, gdyż nosisz w sobie cząstkę Tomka. Okazało się bowiem, że jesteś w ciąży. Nie znasz płci potomka, ale skrycie marzysz o synu. Z jednej strony bardzo się cieszysz, z drugiej niezwykle brakuje Ci drugiej połówki, na jaką zawsze mogłaś liczyć. Wiesz jednak, że musisz być silna i dbać o siebie, zatem odpoczywasz więcej niż to masz w zwyczaju. W Nałęczowie nie jest to trudne, gdyż atrakcji jest tu jak na lekarstwo. W zasadzie poruszasz się tylko między hotelikiem, domem rodziców i mieszkaniem Małgosi - przyjaciółki z dawnych lat.

„(…) bardzo lubiła swoją niezależność. Nie musiała się do nikogo dostosowywać, zgadzać na kompromisy i - co chyba odpowiadało jej najbardziej - chodzić spać, o której miała ochotę.”

Dlatego bardzo się cieszysz, gdy kobieta proponuje Ci wzięcie udziału w pierwszym spotkaniu Klubu Książki, organizowanego w budynku miejscowej biblioteki. Twój początkowy entuzjazm mocno przygasa na wizję spotkania z dwunastoma osobami naraz - w końcu na przestrzeni ostatnich miesięcy stałaś się zupełnym odludkiem. Jednak Małgorzata, sama będąca pisarką, nalega tak mocno, że nie jesteś w stanie jej odmówić. Zmierzasz więc z duszą na ramieniu na meeting, z niepokojem myśląc, jak na nim wypadniesz. Pod pachą ściskasz kryminał słoweńskiego pisarza Tomo Horvata pod tytułem „W sieci pająka”, cieszący się dość dużą popularnością. To właśnie on ma być przedmiotem dyskusji członków stowarzyszenia. Tak naprawdę powieść całkiem Ci się podobała, jednak za mało prawdopodobną uważasz kryminalną intrygę, której istota sprowadza się do dokonania zabójstwa poprzez podrzucenie ofierze do samochodu ogromnego pająka, jakiego widok powoduje u kierowcy utratę panowania nad pojazdem. Zamierzasz bronić swojego zdania przed audytorium, ponieważ jest ono podbudowane wieloletnim, policyjnym doświadczeniem. Przed wyjściem spotykasz Ewę, drugą przyjaciółkę i jednocześnie lekarza ginekologa, który prowadzi Twoją ciążę. Witacie się serdecznie i wchodzicie do środka. Masz tremę, ale z ulgą odkrywasz, że całe towarzystwo jest bardzo sympatyczne. Poza Twoimi kumpelami tworzą je: mama Ewy - Jola, osoba o bardzo ekstrawertycznym usposobieniu a jednocześnie dentystka oraz parę innych osób, które znasz z wizyt w salonie fryzjerskim Twojej rodzicielki. W zasadzie same kobiety, choć jest też rodzynek - pan Władysław, bez ustanku wodzący maślanym wzrokiem za zażywną Jolą. Po krótkim przywitaniu wdajecie się w dyskusję nad książką, której zwieńczeniem staje się niespodziewane obwieszczenie wygłoszone przez mamę Ewy. W skrócie brzmi: „biorę ślub!” i wywołuje wielkie poruszenie: kobieta ma swoje lata, a jej partner jest dużo młodszy, co zresztą w swoim czasie wywoływało jadowite komentarze w całym Nałęczowie, jednak wszyscy się w końcu przyzwyczaili. Zdecydowanie najgorzej wiadomość tę znosi adorator, którego wygląd wskazuje, że za chwilę osunie się zemdlony na podłogę. Po opanowaniu początkowego rwetesu i wyznaczeniu terminu kolejnego posiedzenia wszyscy członkowie Klubu się rozchodzą. Żaden nie ma pojęcia, że tragiczne wydarzenie znacznie przyspieszy następne spotkanie.

„Czuła, że zaczyna ją osaczać lęk. (…). Lęk bycia niewystarczającą. Kiepską. Niezdolną. Lęk przed porażką. A może - lęk przed sukcesem?”

Parę dni później odwiedzasz przychodnię. Pobierają Ci krew i proszą, byś chwilę odpoczęła po wykonaniu zabiegu. Siedząc na krześle, rozmyślasz o ostatniej rozmowie z Ewą, jaką odbyłaś, gdy stawiłaś się na badania kontrolne. Kobieta była bardzo zdenerwowana i twierdziła, że musi wyjechać w pewnej sprawie do Warszawy - nie chciała jednak wyjawić jej istoty. Wspomniała tylko, że być może będzie potrzebowała Twojej pomocy jako doświadczonej policjantki. Z rozważań wyrwa Cię widok dwóch umundurowanych funkcjonariuszy, z których jeden to Twój chrześniak. Dowiadujesz się od nich, że lekarka miała wypadek w drodze do stolicy i niestety nie żyje. Czujesz, że nogi uginają się pod Tobą i nie możesz złapać tchu. Poza żalem z powodu śmierci przyjaciółki, silnie wracają do Ciebie wspomnienia z kraksy, która spowodowała zgon Tomka. Nie możesz uwierzyć, że w tak krótkim odstępie czasu ginie kolejna osoba z Twojego kręgu i zastanawiasz się, czy nie wisi nad Tobą jakieś fatum. Ponownie zadajesz sobie to pytanie, gdy z rozpaczą patrzysz na trumnę opuszczaną do cmentarnego dołu. Znałyście się tak długo… Ewa była serdeczną osobą, a teraz odprowadziłaś ją w ostatnią drogę. Ponure rozważania nie opuszczają Cię podczas późniejszego rodzinnego obiadu. W jego trakcie zjawia się tata, który wrócił właśnie z prowadzonego zakładu mechaniki pojazdowej, do jakiego dostarczono pojazd, w którym Ewa miała wypadek. Nerwowo trze dłonie i narzeka, że po dokonaniu oględzin auta czuje, jakby wsadził je w pokrzywy. Początkowo nie zwracasz na to uwagi, jednak wszystko zmienia się po wizycie w domu Twojego brata. Jego syn znalazł sobie osobliwe hobby - hoduje w pokoju pająki. Jeden z nich - samica olbrzymiego pajęczaka Ptasznika Goliata - właśnie doczekała się potomstwa. Chłopak prezentuje z dumą obrzydliwe poczwarki, wspominając, że niedawno jeden z jego okazów się na niego „wyczesał”. Udajesz zainteresowanie i pytasz, co to określenie znaczy, po czym dowiadujesz się, że jeśli te osobliwe paskudztwa czują zagrożenie, trą odnóżami odwłok, przez co uwalniają mikroskopijne włoski, jakie wbijają się w ludzką skórę i powodują uczucie poparzenia. Od razu odzywa się w Tobie policyjny instynkt. Przecież Ewa na spotkaniu Klubu Książki wspominała głośno, że cierpi na arachnofobię - gdyby ktoś chciał ją zamordować, faktycznie najlepszym sposobem byłoby podrzucenie jej do auta ogromnego pająka. Zupełnie jak w książce słoweńskiego pisarza... Zestawiasz to z narzekaniami ojca na dolegliwości po przeglądzie powypadkowego samochodu. I jako były rasowy stróż prawa dochodzisz do wniosku, że śmierć Ewy na pewno nie była przypadkiem. Poprzysięgasz sobie, że za wszelką cenę dojdziesz do prawdy, o którą woła pamięć przyjaciółki. Wszczynasz prywatne śledztwo, korzystając pomocy Leona - partnera, z którym prowadziłaś niejedno śledztwo. Krąg podejrzanych nie jest zbyt duży. Uważasz, że zabójca jest członkiem Klubu Książki a inspirację czerpał z omawianej na jego spotkaniu powieści. Czy racja stoi po Twojej stronie? A może to „Zbrodnia, której nie było”?

„Nie znosiła bezczynności, bezczynność by ją zabiła.”

Najnowszą powieść Katarzyny Gacek można określić mianem pomysłowego kryminału. Jego główną bohaterką jest Gabriela - była policjantka, przeżywająca traumę po śmierci męża w wypadku samochodowym. Zrozpaczona i obwiniająca się o jego spowodowanie, przeprowadza się do Nałęczowa - rodzinnej miejscowości, w której rodzina prowadzi urokliwy pensjonat. Gdy w kraksie ginie jej przyjaciółka Ewa, podejrzewając zabójstwo, kobieta podejmuje prywatne śledztwo w celu wyjaśnienia wszelkich okoliczności. Tropy wiodą do członków okolicznego Klubu Książki, choć wszyscy członkowie wyglądają zupełnie niewinnie. Jak jednak wiadomo pozory na ogół mylą, a prowadzone w sprawie postępowanie dobitnie tę zasadę potwierdzi. Akcja „Zbrodni, której nie było” rozgrywa się całkiem dynamicznie, zaś tajemnice powiązane ze śmiercią Ewy odsłaniane są krok po kroku. Podejmowane przez Gabrielę czynności stopniowo zawężają krąg podejrzanych o zabójstwo, zaś wszystko kończy się zaskakującym finałem. Co przypadło mi do gustu, wątek kryminalny ubarwiony jest licznymi obyczajowymi wtrętami - czytelnik dowie się chociażby, że prowadzenie hoteliku wcale nie należy do łatwych zajęć. Uroku całej historii dodaje motyw rodzącego się uczucia pomiędzy Gabrielą oraz byłym policyjnym partnerem Leonem, pomocnym w prowadzonym przez nią śledztwie. Niewątpliwym plusem powieści jest otwarte zakończenie. W mojej ocenie ta sympatyczna i lekka narracja przypadnie do gustu miłośnikom nurtu „cosy crime” - w sam raz na raz. 7/10

„Od dziecka czuł, że jest wyjątkowy. Dlaczego? Bo potrafił tak kłamać, że wszyscy mu wierzyli.”

Karolina Żynda - Broken ice - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Fri, 19 Jun 2026 00:07:16 +0000

Oto nadeszła wiekopomna chwila - bowiem wielbione przeze mnie Wydawnictwo Ale, do którego książek nigdy nie miałam ani jednego ale (!) uraczyło mnie opowieścią, która bez wątpienia rozkocha w sobie miłośników nowoczesności poglądowej oraz wolno roziskrzających się romansów, czyli tych utrzymanych w nurcie określanym mianem „slow burn” w wersji definitywnie nieszybkiej, a jaka to jednak moją osobę nie do końca przekonała. Wszystko za sprawą głównego bohatera, który względem mych prywatnych odczuć musiałby się dla odmiany zakwalifikować w kategorii literackich nie-mężów. O ile bowiem uważam, że zadziwiająca społecznie akcja panów pod tytułem me too i mężczyźni też płaczą (a i powinni - podczas narodzin pierworodnego, śmierci matki, tudzież współodczuwanych krzywd małżonki) jest czytelniczo ciekawa (choć u konserwatystów mego pokroju powoduje pogłębienie zmarszczek na czole od unoszenia brwi i przewracania oczyma w północne strony świata), o tyle Graham Kelly jest w swoim odwrotnym MOIM ZDANIEM (do jakiego mam pełne prawo) byciu męskim skrajnie przerysowany. Przez to druga część dylogii „Fire & Ice” pod tytułem „Broken ice”, którą napisała Karolina Żynda u kobiet tradycyjnych (cześć, tu Tyrannosaurus rex! 😉), hołdujących klasycznym wartościom i takimż rolom społecznym oraz pewnym przymiotom (rzekomo) brzydszej części ludzkości może wielokrotnie okazać się irytująca. Jako kochanka prozy traumatycznej i traumatyzującej, z przechyłem w niewiadomą stronę, znam doskonale pojęcie rzeczonej podstawy słowotwórczej, czyli traumy, jaka to dotknąć może każdego, niezależnie od płci - i wszyscy będą przeżywali ją różnie. Mam natomiast uzasadnione obawy co do tego, jaką obroną, wsparciem i pomocą byłby dla mnie mój mężczyzna (chwała, pokarało mnie personalnie wymarzonym księciem z b… naszego ukochanego koszmaru, którego sama sobie zazdroszczę) w chwili próby (chociażby napadu czy konfliktu militarnego), gdyby z tragediami NIE radził sobie jak Graham. Czytaj…

Drżał na widok ludzi - jako że ma blizny na połowie twarzy, przez co we własnym mniemaniu jest niepiękny i nie zasługuje na dobroć Tate (tu owszem, uważam, iż ma pełną rację). Wyobraź sobie: zamknął się w domu, który zmienił w śmietnik, jako że brakowało mu sił nawet na zamiatanie, który boi się opuścić, bo przecież może nieopatrznie kogoś spotkać i przerazić go wyglądem. I dalej: między innymi z powodu wyżej wymienionych odepchnął od siebie żonę, pozwalając jej przez SZEŚĆ LAT wierzyć, iż ją zdradził. Ten iście męski inaczej wybór jakoś mi do niego przystaje, natomiast zachowanie małżonki po tym, jak podniosła się dumnie po kontuzji i końcu łyżwiarskiej kariery, ukończyła wymarzone studia i nauczyła się być tym płomiennym człowiekiem co wcześniej oraz postanowiła się z zaślubionym nareszcie rozwieść, lecz od pomysłu chwilowo odstąpiła, dowiedziawszy się prawdy o powodach rozłąki - do niej nie pasuje już nijak. Odłożywszy na bok kwestię uczuć, niemożliwym wydaje mi się tego rodzaju postępowanie błyskotliwej, energicznej i barwnej kobiety, jaka poznaje podłoże tak fatalnego kłamstwa i… daje mężowi szansę. Na to, by jeszcze przez dwa tygodnie spróbowali żyć jako małżeństwo, nim rozstaną się na dobre. ONA. I jeszcze biedy połową lub ćwiercią byłoby, gdyby to Graham stawał na głowie, oczywiście prezentując światu li jej niemuśnięty pożarem bok, by Tate odzyskać, przebłagać, zdobyć na nowo. Niestety. Mimo tego, iż sama mam wytatuowane na ręce słowo WARRIOR, jako że nigdy się nie poddaję, jestem kamiennie niezłomna a gdy wyrzucą mnie drzwiami, wrócę oknem, kominem a potem piwnicą - absolutnie nieracjonalnie nieprzekonująco odbieram fakt, iż w „Broken fire” TYLKO kobieta walczy. Gieroj w mniemaniu własnym też to czyni, jednakże ze sobą samym. I tak na odosobnionej plaży, rozedrgany, wyszedłszy już z domu wyprzątanego przez odzyskaną po sześciu lat żonę, z potem sperlonym na czole, hiperwentylując, na widok zbliżającej się doń kobiety wpada już w li kilkuminutową trzęsionkę i napad paniki, z którego niczym dziecko ukołysać próbuje go małżonka. Dobrze, że nie było tam spacerującego z ulubioną pałką szaleńca czy nietrzeźwego wędrowcy piromana albo lubiącego ranić przypadkowych ludzi ukochaną kosą czy pana z maczetą. Tate miałaby wtedy co robić, lecz ja… nie o takich bohaterów walczyłam. Nadmienię zresztą, iż owa randka odbywa się z inicjatywy żony pokrzywdzonego (jak WSZYSTKIE kolejne) - a romantyczności niejeden nie-chojrak mógłby się od niej uczyć.

Wbrew nie do końca zrozumiałej motywacji pani Kelly w ratowaniu pana Kelly przed panem Kelly i próbach wskrzeszania martwego, to właśnie ona stanowi w mojej ocenie najjaśniejszy punkt historii Żyndy. W tym swoistym tangu dla dwojga (wszak powieść ta to właściwie teatr duetu aktorów, praktycznie bez innych postaci) jest absolutnym promieniem nader jasnego słońca. Ciepła, cierpliwa, złożona ze wsparcia, pomysłowości i trafnie przemyślanych słów. Wyrozumiała oraz - ma ulubiona zaleta - uparta niczym osłów stado, jeśli już coś sobie postanowi. Tate wielokrotnie mnie uśmiechnęła, w pełni szczerze. Choć sam powód jej działań jest dla mnie nieprawdopodobny, kreatywność w realizacji planów bywa genialna. Panowie mogliby brać z niej przykład, jeśli chodzi o organizację niezapomnienie starannych randek. Te widowiskowe gesty… zwyczajnie świetne, jako że sama gustuję w podobnych - JEŻELI są odwzajemniane, wymienne, częściej organizowane przez mężczyznę. Wśród tej dwójki to jednak ona definitywnie nosi spodnie i jest jej z tym wyjątkowo... przystojnie. Tylko że to wciąż zwyczajnie nie jest moja bajka ni baśń, raczej nocna straszyłka… Literatura daje przykład i determinuje nastroje, zatem prywatny apel: pozwólmy mężczyznom być mężczyznami. Także wrażliwcami, którzy kochają i traktują kobiety jak księżniczki, ale w związku z tym wiedzą również, jak stać się rycerzem. Bohaterem wybranki serca. Nieśmiertelności kodeksowi honorowemu życzę.

5/10 przede wszystkim za kreację Tate i jej niezłomność w dążeniu do wytyczonego celu, płynną i lekką warstwę językową całej lektury, zjawiskową okładkę oraz oczywiście ogólną sympatię, jaką żywię do Ale - do którego tym razem mam nieco Ale, Ale nie oznacza to wc-Ale, iż podczas kolejnej książki-Ale znów wytrw-Ale bawić nie będę się doskon-Ale. Long live the Ale! Nie, nie mam na myśli złocistego trunku. 😉

PS Nie wykluczam, iż ta powieść znajdzie spore grono fanów, którzy cenią slow burn, odwrócony podział ról w związku czy inną męskość niż ja - zatem rekomenduję Ci dać jej szansę i ocenić względem własnych upodobań! Wszak przywodzi na myśl mą ukochaną baśń „Piękna i Bestia” - w innej wersji. A na kolejnej grafice, tym razem wyjątkowo niecodziennej formy recenzji, znajdziesz cytaty z „Broken ice”, które przypadły mi do gustu oraz współgrają z moją semantyczną, liryczną estetyką. Wnioskuję po nich, iż Autorka ma pisarski potencjał, jaki to objawi się to również mojemu poczuciu realizmu w następnych historiach.

WYRÓŻNIONE CYTATY:

„Wydawało mi się, że to jedyne rozwiązanie. Jedyne lekarstwo. Ale los zakpił ze mnie, popychając w zupełnie innym kierunku. A może to prawda postanowiła upomnieć się o swoje? Często bywa tak, że im bardziej próbujemy przed nią uciec, tym szybciej nas dogania i udowadnia, że nie można z nią wygrać.”

„(…) była bajką, w którą wierzyć. Ale każda bajka teraz się kończy. A ja wiedziałem, że zakończenie tej całkowicie nas zniszczy.”

„Nic lepszego już mnie nie spotka. To było wszystko. Kilkanaście dni skradzionego czasu, zanim moje życie rozpadnie się na dobre. Ostatni prezent od losu, który odliczał czas z okrutną precyzją.”

„Nigdy nie mieliśmy szansy się pożegnać. Ani ze sobą, ani z tym, co razem stworzyliśmy.”

„Ona. Mój dom znajdował się w jej ramionach, zakotwiczony w jej obecności, nieważnie jak zimny czy chaotyczny stawał się świat.”

„Zbudowałem wiele, choć to wszystko powstało na zgliszczach mojego dawnego życia, moich błędów i porażek. To, kim byłem dzisiaj, zawdzięczałem jej.”

„Jak skruszone kawałki lodu złączone na nowo przez mróz.” (Świetne nawiązanie do tytułu.)

„Ja nie weszłam do tej samej rzeki, ja do niej wleciałam jak wariatka, szybciej niż pozwalał na to rozsądek.” (Doskonale znane! 😂)

Camilla Grebe - Ciemność - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Thu, 18 Jun 2026 21:44:36 +0000

Ciemność potrafi pochłonąć nawet najpiękniejszy blask w taki sposób, że nie pozostanie po nim żaden, nawet najmniejszy ślad. Tak właśnie zrobiła z Twoją starszą, siedemnastoletnią siostrą Ellą, która wyszła z domu rok temu prosto w mrok i wszelki ślad po niej zaginął. Po upływie takiego czasu jej postać powoli zaczęła pokrywać się patyną niepamięci w umysłach mieszkańców sennego, szwedzkiego miasteczka Storforsy - z wyjątkiem najbliższej rodziny i funkcjonariuszy miejscowej policji, którzy ponieśli całkowitą porażkę, próbując dotrzeć do prawdy o jej losie. Była oparciem całego domu - Ciebie, mamy oraz trzech psów. Ty swojego ojca w ogóle nie poznałaś, ten Elli zupełnie się nią nie interesuje. Od kiedy pamiętasz wyręczała rodzicielkę w zajmowaniu się obejściem, gdyż ta nie stroniła od alkoholu i całkowicie zaniedbywała swoje obowiązki. Siostra gotowała, prała, sprzątała i użerała się z pracownikami opieki społecznej oraz komornikami, którzy często gościli w Waszych progach. Piękna i radosna, przyciągała wzrok mężczyzn i chłopców w swoim wieku, nawet bardziej tych pierwszych, co zawsze wyprowadzało Cię z równowagi. Byli jak psy, śliniące się na widok kości, bezwstydni w okazywaniu swoich zboczonych pragnień. Nienawidzisz brudu ich zachłannych oczu, którymi pożerali przecież jeszcze na poły dziecko. Najgorsze, że potencjalnymi pedofilami okazywali się ludzie, jacy posiadali rodziny, żony, dzieci i uchodzili za przykładnych obywateli. Dlatego poprzysięgłaś sobie, że nigdy nie zwiążesz się z nikim płci przeciwnej a myśl o jakimkolwiek zbliżeniu przyprawia Cię o mdłości. Zastanawiasz się, czy to któryś z tych potworów nie odpowiada za zniknięcie Elli. Pewnego dnia wyszła z domu, nie mówiąc nikomu dokąd zmierza. Policja ustaliła, że najpierw pojechała do odległego o piętnaście kilometrów Bollnäs, aby spotkać z byłym chłopakiem Liamem. Już samo to jest dziwne - przecież zerwała z nim rok wcześniej i przez wiele miesięcy nie odpowiadała na jego błagalne telefony.

„Skrzydła czasu. Wszystko (…) na nich, odleciało. Zostało zapomniane. (…) Bo prawda jest taka, że wszystko jest ciemnością i jestem w tej ciemności sama. I że Elli już nie ma.”

Spędziła tam parę godzin, po czym wyruszyła do Sztokholmu. Kamery monitoringu zarejestrowały, że w tym właśnie mieście wsiadła do pociągu, który miał ją zawieźć do rodzinnej miejscowości i na tym tropy się urwały. Do domu nie wróciła do teraz, nie dała też żadnego znaku życia. Przepadła jak kamień w wodę, pozostawiając każdego w piekle niepewności. Mama zupełnie się rozsypała i w zasadzie nie odkłada trunków, po których śpi jak zabita na kanapie, przedstawiając sobą żałosny widok - ze strużką śliny płynącą po podbródku i śmierdzącym oddechem. Czasami myślisz, że lepiej by było, gdyby nadeszła wiadomość o śmierci Elli, gdyż najgorsza jest niepewność, co się z nią stało. Na wszystko brakuje pieniędzy, więc musisz godzić się z coraz częstszymi wizytami pracowników społecznych i przedstawicieli skarbówki. Na szczęście bardzo pomaga Wam August mieszkający w domu obok. Jest myśliwym, więc to twardy mężczyzna, wychowany przez ciężkie czasy. Jako częsty gość, zawsze wciąga Cię w rozmowę i prezentuje niezachwiany optymizm, że wszystko dobrze się ułoży, dodając do każdego wypowiedzianego zdania swoje nieodłączne „he, he, he”. Nie podzielasz jego poglądu na rzeczywistość, ale wiesz, że musisz być silna, w końcu masz obowiązki wobec rodziny, choć dopiero co skończyłaś szesnaście lat. Teraz to Ty zajmujesz się tym, czym kiedyś Ella, czyli całym domem. Masz głębokie przekonanie, że Twoim zadaniem jest stanowić oparcie dla matki i dbać, żeby zupełnie się nie wykoleiła. Dlatego czasami chowasz w swoim pokoju ostatnią butelkę z alkoholem, jednak zawsze kończy się to tak samo. Hanna, która zaraz po przebudzeniu solennie zapewnia, że przestanie pić, z upływem czasu staje się coraz bardziej nerwowa. W końcu zaczyna szukać ulubionego napoju a gdy go nie znajduje, wrzeszczy przekleństwa i wpada do Twojej sypialni oraz żąda jego wydania. Gdy odmawiasz, szarpie Cię za włosy i bije. W końcu ulegasz a ona, uspokojona, zaczyna płakać i przepraszać. To stały rytuał, ale nie masz do niej pretensji - wiesz bowiem, że chce tylko jak najszybciej zasnąć. I tylko gdzieś głęboko na dnie Twojej duszy kryje się nadzieja, że tym razem może będzie inaczej. Jesteś też wdzięczna, że matka nie pochłonęła wina musującego, które stoi w lodówce i ma zostać otwarte dopiero gdy Twoja siostra wreszcie powróci... Kiedy tylko masz trochę wolnego czasu, buszujesz po jej pokoju, przeglądając prowadzony przez nią pamiętnik, dotykając rzeczy i wdychając pozostawione perfumy. Bardzo za nią tęsknisz i masz zamiar zrobić wszystko, żeby ją odnaleźć. Skoro policja nie jest w stanie tego zrobić, Ty się tym zajmiesz. Dlatego ułożyłaś plan i masz zamiar ruszyć jej śladem, zaczynając od wizyty u Liama. Masz nadzieję, że chłopak wyjaśni, po co pojechała do Stolicy, bo być może tam właśnie leży klucz do wyjaśnienia tajemnicy jej zaginięcia.

„Teraz wszystko się rozpadło. Zostały zgliszcza, rozpacz i palący wstyd, że dałam się tak oszukać. Że naprawdę uwierzyłam, że ktoś może mnie pokochać. (…) dzisiejsze podejście do randkowania zostało odarte z tej tajemniczej aury, która dodaje mu uroku i wystawia na ostre światło. Nie chcę obnosić się z moją samotnością w Internecie. Nie chcę obnażać swoich tęsknot, wystawiać ich na widok publiczny jak wypraną bieliznę na sznurku.”

Gdy dziś w szkole gruchnęła wieść, że w Ciemności znaleziono ciało nastolatki, przez chwilę przeszył Cię strach, że należało do Twojej siostry. Mianem tym obdarzono miejsce na obrzeżach miasta, nieopodal gęstego lasu, w którym potajemnie spotyka się młodzież, by z dala od oczu dorosłych oddawać się zakazanym przyjemnościom. Na szczęście okazało się, że zwłoki leżały w naprędce wykopanym dole co najmniej dwa lata a sama dziewczyna pochodziła z Europy Środkowej, być może z Polski, Rumunii, Litwy lub Estonii. Organy ścigania nie mają wątpliwości, że to morderstwo na tle seksualnym - być może dzieło zorganizowanej grupy pedofilskiej, ściągającej ubogie dziewczyny do Szwecji pod pozorem zapewnienia atrakcyjnej pracy, na ogół w charakterze modelek. Oczywiście nie wykluczają, że Ellę spotkał ten sam straszny los, choć Ty w to nie wierzysz. I dlatego wymkniesz się bez słowa z domu, gdy matka będzie spała zamroczona alkoholem i podejmiesz walkę o jej odnalezienie. Walkę, której wszyscy wokół już dawno zaprzestali.

„Kochałam Ellę najbardziej na świecie i zrobiłabym wszystko, żeby ją odnaleźć. Ale niewiedza co się z nią stało, wydaje się co najmniej tak samo trudna do zniesienia jak świadomość, że umarła. (…) Dopóki sprawa zaginięcia Elli nie zostanie wyjaśniona, rodzina Stenbecków nie zazna spokoju. Nikt z niczym się nie pogodził. Wszyscy stoją dokładnie w tym samym miejscu co przed rokiem (…).”

„Ciemność” Camilli Grebe to wstrząsający kryminał z elementami thrillera oraz bogatą warstwą obyczajową. Jego bohaterami są: Myra Stenbeck - szesnastolatka, która nie może pogodzić się z zaginięciem siostry oraz para policjantów, Manfred Olsson i Pirjo Lundquist, prowadzący śledztwo w sprawie morderstwa nastolatki, jakiej ciało znaleziono w Ciemności - odosobnionym miejscu spotkań nastolatków ze szwedzkiego miasteczka Storfosy. Narracja prowadzona jest naprzemiennie z punktu widzenia wszystkich naczelnych postaci, dzięki czemu opisywane wydarzenia nie powtarzają się, a uzupełniają. Autorka w niezwykle plastyczny, nader przejmujący sposób odmalowała świat Myry. Pełen żalu za najbliższą krewną, która była dla niej również wzorem i serdeczną, nieodłączną przyjaciółką, jakiej nikt nie może zastąpić. Przytłoczony obowiązkami, którymi żadne dziecko nie powinno zostać obciążone: prowadzeniem domu, brakiem pieniędzy, opieką nad wiecznie pijaną matką i ciągle głodnymi psami. To przerażające uniwersum, w jakim żaden z dorosłych nie stanął wobec dziewczyny na wysokości zadania. Jedynie zawiódł i nie wykonał swoich podstawowych powinności - poczynając od rodziców, po nauczycieli, skończywszy na funkcjonariuszach policji. Co porusza najbardziej, Myra czuje się za to wszystko odpowiedzialna i jest przekonana, że to do niej należy dbanie o tych, którzy sami powinni udzielać jej pomocy. Trzeba wielkiego talentu pisarskiego, aby całość tę przedstawić warstwą językową będącą mieszaniną dorosłości - zaskakująco dojrzałych przemyśleń z dziecięcą jeszcze naiwnością oraz poczuciem bezsiły wobec ogromnych wyzwań, lecz jednocześnie skrywaną na dnie serca nieutuloną nadzieją, że wszystko da się jeszcze rozwiązać pomyślnie. I obrazową tak dalece, że odbiorca wiele wersów czyta ze smutkiem - by długo ich nie zapomnieć. Szczególnie przemawiają do wyobraźni słowa: „Bo na jednego alkoholika przypada przynajmniej jedna dodatkowa ofiara schowana w cieniu tego, co obnaża jego nałóg. Wepchnięta w cały ten syf, smród, obojętność i demonstracyjną niezdolność do uporania się z najprostszymi rzeczami w domu.” czy: „Pomyślałam wtedy o mamie: ona nie pracuje, ale nie można też powiedzieć, żeby naprawdę żyła. Po prostu leży na kanapie i istnieje. Jak ozdobna poduszka, którą dostałyśmy od Augusta po śmierci jego żony i której już nie chciał, ale nie miał serca wyrzucić.” Sceny z udziałem matki wiecznie pod wpływem alkoholu, z huśtawkami nastrojów, kończącymi się niepohamowanymi wybuchami wściekłości i agresji, które kieruje w stosunku do bezbronnego dziecka są przepojone dramatyzmem tym większym, że Myra nie tylko nie ma o to najmniejszego żalu, ale co więcej - obwinia siebie i jest przekonana, że to ona powinna troskać się o los dojrzałego oprawcy. Przejawia przy tym siłę charakteru i odwagę, których zupełnie brakuje dorosłym, jacy ją otaczają. Jedynym wyjątkiem jest August - gburowaty sąsiad o złotym sercu. Książka podejmuje też trudny temat p*ed*ofilii wcale nie takiej rzadkiej - pleniącej się wśród nauczycieli i przykładnych panów domu, dumnie prezentujących w mediach społecznościowych słodkie obrazki swoich matek, żon i dzieci. Pisarka w tym względzie nie pozostawia żadnych wątpliwości i rozprawia się z mitem jednej z wersji motywu age gap, co to stała się popularna w dzisiejszych, spsiałych czasach. Stwierdza rzecz niby oczywistą, która jednak nie do wszystkich dociera - istoty w wieku 13- 17 lat to nie kobiety w pełnym tego słowa znaczeniu, ale hybryda dorosłości i dziecięctwa, często z przewagą tego drugiego czynnika. Nawet, gdy we własnym pojęciu są całkowicie dojrzałe. Każdy mężczyzna w sile wieku, który uwodzi taką osobę to zwykły p*ed*ofil, żerujący na bezbronności wobec sztuki manipulacji, wynikającej z doświadczenia życiowego i faktu, że jest pozornym wzorem i oparciem, jakiego próżno szukać wśród rówieśników. Z zimną krwią i obojętnością wprowadzający w świat, którego żaden nastolatek nie powinien zaznać i obciążający własnymi problemami, jakie pozostawiają w młodej duszy niegojące się rany. To zjawisko ohydne i złe do szpiku kości, prawdziwa Ciemność, która pochłania bez reszty niewinnych, co to nie są w stanie się z niej wydostać bez utraty cząstki siebie. Tej najważniejszej, bo łączącej się z sercem i miłością. Warto przytoczyć wymowny cytat „wyjęty z głowy” Pijro: „(…) tak naprawdę napalał się na moją trzynastoletnią siostrzenicę, która jednego dnia obmalowuje sobie oczy na czarno, a drugiego tuli w łóżku pluszowego misia. Która wciąż rysuje księżniczki, ale potrafi też godzinami półszeptem rozprawiać z koleżankami o chłopakach. Która płacze, kiedy ktoś nie zaprosi jej na urodziny, a potem dyskutuje z zacięciem o polityce, wykazując imponującą wiedzę i zaangażowanie. Jedną nogą jest w świecie dorosłych, a drugą jeszcze w dzieciństwie, które wkrótce zostawi za sobą." Czy szesnastolatka, która dopiero co skończyła gimnazjum bądź podstawówkę bardzo się różni od tego opisu? Każdy, kto dysponuje choć podstawowym poziomem wrażliwości i poznał świat Myry doskonale zna odpowiedź na to pytanie. Tym, którzy owym się nie kierują pozostawiam do przemyślenia następny fragment powieści: „(…) nastolatki zakochane (…) dawały się wciągnąć w spiralę manipulacji, poczucia winy i wstydu.” Wymowne. Do zalet książki zaliczyć należy także świetne zarysowanie sylwetek Manfreda i Pirjo, których niegdyś połączył gorący romans. Kobieta, samotna i dobrowolnie opiekująca się córką tragicznie zmarłej siostry, rozpaczliwie pragnie uczucia, jednak ma na tyle godności w sobie, by nie żebrać o nie czy nie zdobywać za wszelką cenę. Zmaga się także z chorobą alkoholową, która przeniosła na tamten świat jej babcię i matkę. Przepojone kostycznym komizmem, ale i tragiczne w wyrazie są chwile, w jakich raczy się „procentami” i widzi zjawy bliskich, które zgryźliwie komentują jej aktualne postępowanie i życiowe wybory. Z kolei z pozoru zarozumiały i zimny perfekcjonista policjant to tak naprawdę wrażliwiec przeżywający traumę po zastrzeleniu nastolatka, który wygrażał mu bronią, jaka okazała się zwykłą atrapą. Obydwoje kierują się poczuciem sprawiedliwości i człowieczeństwa, dokładając wszelkich starań, aby śledztwo w sprawie zaginięcia Elli i śmierci nieznanej nastolatki doprowadzić do pomyślnego finału, o czym jednak rozgoryczona Myra nie ma pojęcia, posądzając ich o obojętność wobec tragedii, jaka spotkała jej rodzinę. Fabuła prowadzona jest na tyle dynamicznie, że czytającemu nie sposób odłożyć książki bez dotarcia do zaskakującego i efektownego finału, który zadowoli wszystkich wielbicieli mroczności. Grebe umiejętnie myli tropy - co rusz kieruje uwagę na nowych podejrzanych i krok po kroku odsłania skomplikowane tajemnice związane z zaginięciem siostry Myry. W ten sposób powstaje złożona konstrukcja - istne jezioro powstałe z wielu niewielkich strużek, na którego głębokim dnie czają się liczne, wstrząsające sekrety z przeszłości i teraźniejszości... Pozostaje je odkryć, jako że „Ciemność” to mistrzowski thriller, dramat rodzinny i kryminał w jednym. Warto dać jej pochłonąć się bez reszty, pamiętawszy jednak o tym, że w jej cieniu zawsze czają się potwory. 10/10

„Biegnę szybciej niż kiedykolwiek do tej pory. Pędzę, żeby ratować życie i z wielu innych powodów. Dla Elli, dla mamy, dla psów. Dla tego, co mogło się wydarzyć, ale się nie wydarzyło, i dla tego, co wciąż może się stać. Biegnę, bo muszę. I dlatego, że mogę.”

A.A. Milewska - Kim jestem? - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Wed, 17 Jun 2026 22:29:44 +0000

Takiego thrillera w doskonale wyważony sposób skrzyżowanego z kryminałem definitywnie potrzebowałam! Choć dotychczas twórczość Agnieszki Anny Milewskiej nie była mi znana, niniejszym oświadczam, iż od tej pory będę z niecierpliwością wyczekiwać każdej kolejnej książki spod jej pióra. Co więcej, jest to jeden z tych najbardziej wyjątkowych, na wskroś pozytywnych zaskoczeń, jako że lektura początkowych kilkunastu stron „Kim jestem?”… niezmiernie mnie zirytowała - a wszystko to za sprawą pyskatej, nieznośnej i irytującej bohaterki. Wybudzona po ciężkim wypadku w szpitalu, w pierwszych rozdziałach odznacza się wręcz okrutnie roszczeniową i niesympatyczną postawą. I ciężko to nawet wytłumaczyć posttraumatyczną amnezją - jako że jej stosunek do personelu medycznego, który przecież przywrócił ją do świata żywych i czuwa nad jej dobrostanem, jest zwyczajnie nieuzasadnienie negatywny, zakrawający chwilami na skrajnie agresywny. W pewnym momencie przeszło mi nawet na myśl, że ciężko będzie dotrzeć do ostatniej strony książki, jeśli tymczasowo Bezimienna będzie się zachowywać w tak denerwujący sposób… i, och - jakże pięknie się rozczarowałam! Z każdą kolejną przewróconą kartą historia zaczynała porywać mnie coraz bardziej w swój złożony z niepewności, zwichrowanych zawirowań, niedorozumień i niedookreśleń świat a postawa naczelnej żeńskiej postaci okazała się o wiele silniej złożona niż można było w ogóle podejrzewać. Na skutek zderzenia ze skrajnie inną osobowością, nieskończenie dobrym lekarzem imieniem Olgierd, ewoluowała zresztą na tyle, iż pod koniec opowieści urzekała już jedynie odpowiednią ilością pazura. Tego rodzaju zakręcenie fabułą, bohaterami oraz samym czytelnikiem świadczy o dużym kunszcie literackim Autorki. Podobnie jak i fakt, że często wykorzystywany w historiach spod ciemnej gwiazdy motyw okresowej niepamięci został przez Pisarkę zaserwowany w niewtórny sposób. Pozostaje mi napisać: passo, trwaj, jesteś przepiękna - jako że ostatnio nareszcie mam szczęście do dobrych powieści!

„Zastanawiasz się, na ile można ufać moim wspomnieniom? Sama nieraz myślę, że zaczynam wariować. Cała ta historia, całe moje życie to jeden wielki mętlik. A dowody mówią, że musimy brać pod uwagę każdy scenariusz (…) Zwykli ludzie nie mają takich niezwykłych przygód.”

Oczy koloru roztapiającej się, ciemnej czekolady. Szczebiot kobiety, który niekiedy zmienia się w ciche mamrotanie. Artykułowane spokojnym głosem rozdziały Władcy Pierścieni. Czyjeś dłonie, jakie ośmieliły się spróbować Cię uspokoić i cios zadany niczym w amoku obcej szczęce. A później błysk oślepiającej jasności i całkowita dezorientacja, kiedy okazuje się, iż nie masz pojęcia, kim jesteś, gdzie się znajdujesz ani jak się tu znalazłaś, choć wszystko wskazuje na to, iż przebywasz w szpitalnej sali - również stan Twojego ciała, jakiemu przyglądasz się z brakiem rozpoznania. Po chwili pomieszczenie rozświetla uśmiech lekarza, zarazem jakby Ci znanego i całkowicie obcego, który o dziwo nie gaśnie nawet po kilku niemiłych zdaniach wyszczekanych w jego kierunku. Przedstawiwszy się jako Olek, informuje Cię jedynie, iż trafiłaś tu w krytycznym stanie, przywieziona przez młodego człowieka, który imprezował w lesie i znalazł Cię wyziębioną na ściółce, z licznymi ranami wskazującymi na to, że uległaś poważnemu wypadkowi samochodowemu. W okolicy nie odnaleziono natomiast ani wraku auta, ani Twoich dokumentów. Cierpliwie i z niegasnącym pozytywnym nastawieniem medyk próbuje ustalić, czy cokolwiek sobie przypomniałaś - co nie odnosi żadnego skutku, poza tym może, że coraz bardziej zdenerwowana tym przesłuchaniem na niego wrzeszczysz. Kim byłaś? Kiedy udaje Ci się nieco ochłonąć, dochodzisz do wniosku, że osobą mało przyjazną ludziom, może nawet złą czy zepsutą do szpiku kości, jakiej… lepiej byłoby nie pamiętać. Pozbawiona tożsamości, jesteś jednak nękana koszmarnymi snami, które przywracają Ci fragmenty wspomnień. Las. Goniącego Cię zabójcę. Moment, w jakim zrozpaczona stoisz nad zwłokami. Ciemność. Strzały. Zgrzyt metalu. Mętną wodę. I jego. Jego, który będzie do Ciebie jeszcze wracał, gdyż nie jest w stanie Cię opuścić. Liryczne o nim opowieści. A później rodziców… tych, przez jakich stałaś się tym, kim jesteś. Tylko kim właściwie - zważywszy na fakt, że masz pewność, iż miałaś przy sobie nóż oraz broń, której nie znaleziono w Twoich rzeczach. Kim byłaś? Kim, u Diabła?

„Jak można o sobie zapomnieć? (…) Miałam dziwne, niezrozumiałe sny. Twarze ludzi, których znałam i te, których nie pamiętałam, mijały jak w kalejdoskopie. Wydarzenia i miejsca, wymyślone lub prawdziwe, pojawiające się i znikające, żeby po chwili zastąpić je innymi.”

Wiesz jedno - aby ustalić, co tak naprawdę się wydarzyło, nie możesz dłużej pozostać w szpitalu i to mimo całej sympatii, jaką niechętnie zaczęłaś darzyć Olka. Uciekniesz stąd, wielokrotnie w przeszłości znikałaś, opuszczając chwilowo cenionych, to też pamiętasz. Co szybko Cię zaskoczy, okaże się i że lekarzowi, który za szczerozłotą dobroć powinien nosić aureolę, wcale nie jesteś obojętna. Ciężko Ci przyzwyczaić się do tego, że chyba pierwszy raz od dawna masz w swoim życiu sojusznika, jakiemu starasz się zaufać, choć Twoja natura do tego nie nawykła. Dlaczego ten niezwykły mężczyzna odważył się na to, by towarzyszyć Ci w tej coraz bardziej niebezpiecznej, skoro ktoś czyha na Twoje życie, walce o odzyskanie prawdziwej Ciebie i każdego z utraconych wspomnień, co to wracają fragmentami i niczym nieodbezpieczone pociski - przebłyski przeszłości, przerażają Cię coraz bardziej? Z każdym z nich myślisz o sobie gorzej - i jeszcze… że może i Twoje życie było najstraszniejsze, lecz czy wciąż musi takim pozostać? Odbywszy z Olgierdem pierwszą i kolejną podróż w kierunku minionego po następny skrawek Ciebie, naraziwszy się organom ścigania, przestępcom i własnemu sercu, odkrywasz, że zaskakujący z niego kompan. Może z tego powodu, że jak sam pieszczotliwie mówi, dla takiej kobiety jak Ty trzeba być cały czas ciekawym - wszak określa Cię mianem natrętnej, upartej, nieprzyjemnej baby, której trzeba pilnować, bo inaczej, skrajnie nieobliczalna, z amnezją, będzie biegać po mieście z ulubionym, to jest nabitym pistoletem. 😉 To nie miłość, wszak Ty nie oddajesz steru, nie poddajesz się, nie ufasz i nie kochasz, jednak… dobrze jest nie być samą i dać się nieco oswoić. Niestety, wracasz do siebie coraz bardziej - mieszając sen i jawę, wyobrażone z wydarzonym, przerażające z najstraszniejszym… Kim jest makiaweliczna dziewczynka, kim bezimienna ze szpitala, kim jesteś i kim w istocie chcesz być?

„(…) zostawił swoje życie, żeby tułać się ze mną w różne miejsca i szukać odpowiedzi. Z dziewczyną, która miała szemraną przeszłość, nosiła ze sobą Glocka, tak jak się nosi w torebce szminkę, kobietą, o której w zasadzie wiedział tylko tyle, ile mu powiedziała. Na dodatek z przestawionymi klepkami w głowie, której rzeczywistość miesza się ze snami, wspomnieniami i zmyślonymi historiami.”

W mojej ocenie niedościgłymi mistrzami thrillerów są Brytyjczycy - a właśnie tak wysoki poziom prezentuje „Kim jesteś?” polskiej Autorki. Połączenie niepokojącego thrillera z wciągającą zagadką kryminalną, nieoczywistym romansem oraz wątkami rodem z prozy mafijnej - ideał. Zaserwowana czytelnikowi umiejętnie dobraną warstwą językową narracja ewoluuje z każdą przewróconą stroną i to bynajmniej nie w tę stronę, której ten się spodziewał. Dzięki temu w fabule pełno jest fragmentów, w jakich nie sposób rozwikłać, co pozostaje rzeczywistością - a co tylko wymysłem znękanego umysłu głównej bohaterki. Celowo nie zdradzam jej tożsamości ani osobowości, jako że jest to jedno z największych zaskoczeń w tej historii, choć należałoby wymienić ich mnogo więcej. Pisarka posiada również rzadką umiejętność manipulowania emocjami odbiorcy za pomocą słów, czego jestem ogromną fanką. Zgrabne mylenie tropów i mieszanie w jaźni początkowo odsłanianymi prawdami, co to finalnie wcale nie muszą się nimi okazać, jest tym, co niezmiernie będę chwalić. Choć książka A.A. Milewskiej jest doskonałą rozrywką, pełną intelektualnych mroczności, wiedzie także do ważkich rozważań dotyczących przewartościowania życia i zmian, które można w nim zaprowadzić oraz swego rodzaju nieodwracalnego naznaczenia przez przeszłość. Czy dziś jesteś tym kimś, kim chciałbyś być na zawsze? A może to zawsze trwa już od dawna i choćbyś nie wiem jak próbował, jutro nigdy nie będziesz tym, kim jesteś dziś? Najważniejsze: czy to, kim jesteś Ci się podoba, skoro - owszem - definiują Cię wszystkie cechy i uczynki? Nabyte, wrodzone, do pozbycia czy niezmywalne? I jeszcze… strzeż się tego, o czym nie pamiętasz. Powróci… jak i Autorka, mam nadzieję, z kolejną pysznie psychopatyczną powieścią; tejże: 9/10. PS I te cytaty!

„Dasz radę. Jesteś uparta. Nie umiesz się poddawać ani przegrywać. Ochłoń i zrób to jeszcze raz. (…) Nigdy nie byłam tchórzem. Wdech, wydech, uspokój się, opanuj emocje, zapanuj nad oddechem, trzymaj w ryzach uczucia. (…) nigdy tak naprawdę nie opowiadałam nikomu o sobie. O swoim życiu i rodzinie. Nie chciałam, nie umiałam i nie mogłam. Również dla własnego bezpieczeństwa. Przez lata wykreowałam własny wizerunek taki, jaki mi pasował, zostawiając przeszłość daleko za sobą.”

Weronika Jaczewska - Twój ruch - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Tue, 16 Jun 2026 23:37:38 +0000

Wydawnictwo Ale znowu to zrobiło… choć może właśnie czegoś nie uczyniło. „Twój ruch” Weroniki Jaczewskiej nie okazał się bowiem tą pierwszą książką opublikowaną pod jego szyldem, która nie przypadnie mi do gustu. Wręcz przeciwnie! Po lekturze tej powieści (jaką pochwalić trzeba także za sensualnie elegancką okładkę) muszę raczej bowiem stwierdzić, iż to jedna z najbardziej otulających czytelnika historii z motywem od przyjaciół do kochanków, jaką miałam okazję czytać w swojej cokolwiek długiej, recenzenckiej karierze. Wszystko za sprawą… Cava, głównego bohatera płci męskiej (to on zakochuje się pierwszy!). Autorka nader celnie i słusznie przestrzega na samym początku, iż przed odbiorcą poznanie literackiego księcia rodem z bajki - i to takiej, w której każda księżniczka powinna się znaleźć, najlepiej na całe życie. Podobnie szczęśliwe z uśmiechem pozdrawiam, jeszcze poszukującym właśnie takiego pana w prawdziwym życiu życzę. Ostrzegam lojalnie, Elliot Cavendish to pozycja obowiązkowa w kolekcji książkowych mężów każdej czytelniczki! Jestem także zdania, iż ten romans to świetny wybór na wakacyjne wojaże - nawet, jeżeli te odbywają się jedynie (tudzież: aż) ścieżkami wyobraźni. Albo właśnie przede wszystkim wówczas! Oprócz popularnego, choć bardzo ciekawie zaaranżowanego w tym wypadku, przedstawienia relacji między naczelnymi postaciami w linii biegnącej od dziecięcej sympatii do prawdopodobnego związku w dorosłym życiu, oczywiście po rozlicznych zawirowaniach losu, w książce występują także wątki dotyczące tenisa, jako że to właśnie z tą dziedziną zawodowo powiązany jest Cav. Nie dominują jednak one fabuły - przez co nie napiszę także, iż najnowsza propozycja prozatorska Jaczewskiej to romans sportowy; tego rodzaju semantyczne twory uważam za niesłuszne pod względem klasyfikacji gatunkowej. To po prostu romans - taki, z jakim chce się spędzić udany wieczór, ze wszech miar zrelaksować i docenić lekkość Autorki we władaniu słowami. Przyjacielsko, przyjaźnie przytulny. 😉

„To było cudowne doświadczenie, kochać się z moim najlepszym przyjacielem i jedynym mężczyzną, który szczerze o mnie dbał. (…) gdybym mogła, zatrzymałabym czas dokładnie w tej chwili i została tu na zawsze. (…) Wizja, że złamiemy sobie serca (…) skutecznie mnie przerażała.”

Odkąd sięgasz pamięcią, byłaś jego bezpieczną przystanią. Chłopiec z bogatej rezydencji, od najmłodszych lat przygotowywany do przejęcia schedy po ojcu i zostania kolejnym światowym mistrzem tenisa, znajdował ukojenie tylko w Twoim małym pokoju, w jakim niezliczoną ilość razy pomagałaś mu dojść do siebie. Po tym, gdy znowu nie był wystarczający dla taty a jego plecy zyskiwały kolejne czerwone pręgi od pasa. Kiedy nie tak trzymał rakietę, źle się odezwał lub próbował buntować przeciwko wszystkiemu, co wyznaczyła mu głowa rodziny. Gdy było najgorzej, zjawiał się u Ciebie lub na Waszym wzgórzu. I dla ciemnowłosego chłopca, później nastolatka, na powrót pojawiało się słońce. Może od zawsze je stanowiłaś - ruda, z twarzą pełną piegów i temperamentem kilku kolegów, których dzięki Tobie nie potrzebował wcale. I tak mijały lata - na wspólnym dzieciństwie, w jakim inni byli zbędni, choć Cav zawsze cieszył się niechcianą popularnością. Później jednak Theodore zdecydował, że najwyższa pora, aby jego następca zmężniał i wysłał go do szkoły z internatem w odległym od Farwell Paryżu. Myślałaś, że to koniec całego znanego świata, lecz szybko okazało się, że Wasza jakby odwieczna przyjaźń wymyka się wszelkim schematom a jej siła pozwala przetrwać absolutnie każdą przeciwność losu. Spotkania twarzą w twarz przemieniły się w listy, dzięki którym wciąż byliście sobie najbliżsi na świecie. Ty jednak pozostałaś w malutkim miasteczku, w jakim się narodziłaś, nadzorując rodzinny sklep i ledwo wiążąc koniec z końcem, Twoja bratnia dusza w końcu rozpoczęła zaś nieuniknienie pretendowaną karierę. Później zdarzył się ten jeden nader dorosły weekend we Francji, kiedy postanowiłaś odwiedzić dojrzałego już Cava. I z uwagi na fakt, że jesteście niczym dwie połówki tego samego kamienia, ten mógłby zmienić wszystko, lecz zdecydowałaś, że dla mogącej skończyć się niepowodzeniem próby związku nie warto ryzykować przyjaźni. Minęły cztery lata i pomijając wciąż przychodzące listy, zmieniło się wszystko… choć nie zmieniło się nic. A teraz to Elliot wrócił, nareszcie przyjeżdżając w odwiedziny i proponuje… byś została jego asystentką.

„(…) mnie też miło Cię słyszeć. Nie sądzisz, że to piękne? Piszę do Ciebie ostatni list, przynajmniej w tym roku, aby powiedzieć Ci, że nie będziemy musieli pisać więcej listów.”

Boisz się zostawić znane Ci życie, dorastającą siostrę, upadający biznes i coraz starszą babcię, jednak wiesz, że to jedyna szansa na milion - taka, dzięki jakiej pomożesz finansowo rodzinie i równocześnie spełnisz marzenie o tym, by wyrwać się z miasta, w którym coraz bardziej się dusisz. Poza tym widzisz wyraźnie, że pod presją ojca i zbliżających się mistrzostw w tenisie, do jakich przystąpi po przymusowym i niesłusznym zawieszeniu, przyjaciel potrzebuje Twojego wsparcia. Dbanie o jego prezencję w mediach czy promocję opłaconych produktów nie jest jednak wszystkim, co pociąga Cię w tej ofercie, nie oszukujesz się. Chcesz towarzyszyć Elliotowi w tej wielkiej życiowej przygodzie - i również mieć okazję jakąkolwiek przeżyć. Poza światłem jupiterów pozostaje jeszcze kwestia Twojego chłopaka, jednak ten ani nie jest wartościowym partnerem, ani też specjalnie nie protestuje przeciw wyjazdowi do Londynu za pieniądze Cava, choć darzy go nienawiścią. Odkąd wierny druh wrócił do Twojego życia, nareszcie na powrót poczułaś się pełna, bo to właśnie jego w nim brakowało, lecz tego jeszcze akurat nie chcesz przyznać. Postanawiasz podjąć próbę i wyjechać, co u boku przyjaciela okazuje się zaskakująco łatwe, ekscytujące i przyjemne. Boisz się tylko jednego… że to wyczuwalne coraz silniej napięcie między Wami po raz drugi przerodzi się w coś niespodziewanego, co zachwieje Waszą wieloletnią relacją lub nieszczęśliwie niepowetowanie ją zrujnuje. Sienna Taylor jest jednak uparta w tak dużym stopniu, że i z utrzymaniem znajomości w odpowiednich ryzach sobie poradzi, uspokajasz się co rusz i coraz częściej. Co wyniknie z tej szaleńczej eskapady od zwyczajnego życia? Czy dzięki Tobie Cav nareszcie pokona ostatnie, wciąż dręczące go demony z dzieciństwa, a Ty przekonasz się o tym, iż… tak naprawdę nigdy nie było innego nikogo poza Tobą? Może to w istocie Twój ruch - jednak dopiero, jak to często bywa, ostatni set może odmienić dzieje świata. Także tego, po jakiego orbicie zawsze krążyły tylko dwie piłki.

„Chcę, żebyś właśnie tyle przy mnie była. W nieskończoność (…) nie potrzebowałem lampki. Ona była moim światłem.”

Gdyby stwierdzić, iż „Twój ruch” Weroniki Jaczewskiej jest bajkowym romansem o dwójce przyjaciół, którzy naturalną koleją rzeczy stają się kochankami, można by definitywnie się pomylić. Choć bowiem barwność, ciepło oraz wartościowość głównych bohaterów budzą uznanie, historia miłosna zrównoważona jest porcją gorzkości. Smutną, bo biorącą się przede wszystkim z wygórowanych oczekiwań i przemocy, których ojciec dopuszczał się względem Cava. Gdyby nie Sienna, ten ostatni przez całe dzieciństwo byłby sam na świecie, a przecież wychowywał go król tenisa. Przez tragiczne dzieciństwo, mimo sukcesów i całej medialnej otoczki, to mężczyzna… nieśmiały, który stroni od zdobytej uwagi publiczności, stąd oczywistym wydaje się wniosek, że rany z przeszłości naznaczają na całe życie. Zapewne również z tego powodu jego postać jest urzekająca - wszak niezepsuta blichtrem świata wielkich. Scena, w jakiej biorąc to za oczywiste, bez żadnej krytyki, ochoczo ogląda z Sienną „Legalną blondynkę” nader uśmiecha. Podobnie jak ta, w której wielki Elliot Cavendish obawia się przekroczenia wytyczonych granic relacji i stwierdza, że musi jeszcze popracować w mieszkaniu, co po chwili kwituje zganieniem się i ironicznymi gratulacjami, bo przecież mógłby co najwyżej „ponapierdalać w ścianę salonu piłeczką”. Urocza pozostaje również kreacja babci naczelnej żeńskiej postaci, a w całej fabule mogłabym pochwalić jeszcze więcej właśnie uroczych elementów. I choć w swej mroczności i ciemności nienawidzę tego przymiotnika, tym razem używam go w pełni pozytywnym znaczeniu tego słowa. Pozostaje mi stwierdzić, że tendencja postponowania ludzi, całego świata i wartości rodzinnych chyba nareszcie odwraca się w polskiej literaturze - i że raduje mnie to w niezmiernym stopniu. Niechże proza, mimo że nasączona łyżką dziegciu, pozostanie komfortowym miejscem rodem z baśni - tych życiowych, na wskroś autentycznych. 9/10 i rekomendacja dla każdej osoby poszukującej kolejnego książkowego męża 😉, inspiracji ku temu jak traktować innych oraz… miłośników świetnych romansów, po prostu.

Na koniec crème de la crème:

„Wiesz, jak to jest? (…) Być czyimś aż tak bardzo, że już nawet nie należy się do samego siebie? Marzyć o kimś tak mocno, że przestaje się marzyć w ogóle?”

Mariolina Venezia - Tajemnica Serra Venerdi - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Thu, 11 Jun 2026 23:24:53 +0000

Gdy zostałaś wyznaczona do prowadzenia śledztwa w sprawie zabójstwa Stelli Pisicchio, nie przypuszczałaś, że będzie jednym z najtrudniejszych w Twojej bogatej karierze wiceprokuratora w niewielkim włoskim mieście - Materze. Z początku jej zejście ze świata sprawiało wrażenie zupełnie banalnego nieszczęścia, do którego doszło w trakcie gry dla dorosłych. Im bardziej jednak je analizujesz, tym silniej staje się zagadkowe. Denatkę znaleziono leżącą na brzuchu w łóżku w zmysłowej, koronkowej bieliźnie, zaś na jej nadgarstkach widniały liczne siniaki. Szybko ustalono, że została uduszona w środku dnia. O ile autopsja ciała nasuwa oczywiste wnioski, to już okoliczności zdarzenia zaczynają budzić wątpliwości. Nie stwierdzono żadnych śladów włamania, drzwi były zamknięte od wewnątrz na zamek z blokadą a mieszkanie znajduje na ostatnim piętrze kamienicy. Jak więc złoczyńca opuścił miejsce zbrodni? Nie mógł po prostu zejść schodami, gdyż przy wyjściu mieści się zakład krawiecki, którego właścicielka ma je cały czas na oku a w dniu morderstwa nikogo nie spostrzegła. Zresztą w owianej nienajlepszą sławą dzielnicy Serra Venerdi każdy zna każdego, więc obcy zostałby natychmiast zidentyfikowany. Została wybudowana dla rodzin przesiedlanych z rozpadających się budynków w najstarszej części miasta i z powodu ich nonszalancji w traktowaniu nowych mieszkań zyskała miano Osady Apaczów. Podobno nowi lokatorzy, nie wiedząc do czego służą wanny, hodowali w nich pietruszkę, choć nie bardzo w to wierzysz - do czego bowiem byłaby im potrzebna aż taka ilość tej rośliny? Początkowo sądzisz, że Stella zajmowała znacznie bardziej wyrafinowanymi czynnościami, na co wskazywał jej wyzywający strój, a także fakt licznych połączeń telefonicznych z zastrzeżonymi numerami, prowadzenie „obleganego” profilu w aplikacji randkowej oraz gruby zwitek banknotów w szufladzie szafki nocnej o wartości dwóch tysięcy Euro.

„Jest tylko jedna rzecz gorsza od faceta, który koniecznie chce Cię przelecieć. (…) Facet, który nie chce Cię przelecieć. Świat jest teraz pełen dziwaków (…).”

Twoje podejrzenia potwierdza fakt, że od czasu niedawnej śmierci rodziców denatka zaczęła szastać pieniędzmi i prowokacyjnie się ubierać, tak jakby zyskała w końcu śmiałość do zachowań, na które pod ich czujnym okiem nie mogła sobie pozwolić. Z tego powodu podchodzisz do śledztwa nieco lekceważąco, aż nagle wychodzą na jaw dwie okoliczności, które wywracają je do góry nogami i kierują na zupełnie nowe tory. Przede wszystkim, lekarz sądowy stwierdza ponad wszelką wątpliwość, że zamordowana nigdy nie zaznała mężczyzny, co całkowicie rujnuje tezę, że parała się nietypowymi usługami. Poza tym policjanci znajdują w wynajmowanej przez nią komórce pudło ze szklanymi, XIX-wiecznymi negatywami, na których z odrażającą szczegółowością przedstawiono masakrę cywili, dokonaną podczas wojny o zjednoczenie Włoch w drugiej połowie tego stulecia. To materiały tak rzadkie i okrutne, iż budzą podejrzenia, że kobieta padłą ofiarą zabójstwa właśnie z ich powodu. Nie jest przypadkiem, że zostały skrzętnie ukryte poza mieszkaniem, pod stertą zupełnie bezwartościowych gratów. Dochodzisz do wniosku, że kryją w sobie jakąś potworną tajemnicę. Być może któryś z przodków uwiecznionych na kliszach morderców chciał dostać je w swoje ręce, aby na jego ród nie padł cień hańby albo też był przez Stellę szantażowany i postanowił usunąć z tego świata prześladowcę. Twoją dotychczasową koncepcję obalają też wywiady środowiskowe. Według nich kobieta była postrzegana jako cicha i skrajnie nieśmiała, zupełnie niepotrafiąca postępować z płcią przeciwną. Ponieważ skończyła czterdzieści lat, była uważana za starą pannę, nigdy nawet nie posiadała chłopaka. Jak to zwykle bywa, zmiany w sposobie bycia zostały przez obserwatorów zdecydowanie wyolbrzymione. Tak naprawdę sprowadzały się do nakładania makijażu, w tym szminki i zakładania zwiewnych sukienek. A także chodzenia do kosmetyczki i powiększenia ust. Wyjaśnia się też kwestia rzekomej zamożności. Krótko prze śmiercią Pisicchio wzięła pokaźną pożyczkę w banku, odziedziczyła również niewielki majątek po zmarłych rodzicach. Cały czas jednak niejasne pozostają motywy i okoliczności zabójstwa. Przychodzi Ci na myśl, że morderca mógł wydostać się przez świetlik na spadzisty dach, choć bawienie się akrobatę na takiej wysokości byłoby nader ryzykowne. Wzywasz więc Calogiuriego, swojego podwładnego i wydajesz mu polecenie, aby pobrał ewentualne odciski podeszew butów sprawcy. Gdy na niego patrzysz, napływają do Ciebie wspomnienia i uczucie pożądania, z którym ledwo dajesz sobie radę.

„Pamięć bywa przekleństwem. Przywołuje wstydliwe momenty, podrzuca nieistotne szczegóły (…) przypomina zdarzenie lub twarz, które chciałoby się wymazać. Skazuje na zapomnienie tych, którzy na to nie zasługują (…) najchętniej skazałaby pamięć na maksymalny wymiar kary.”

Jeszcze niedawno byliście o krok od płomiennego romansu. Wszystko jednak pozostało w kręgu niedopowiedzeń, ukradkowych dotyków i spojrzeń. A skończyło się, gdy zażądałaś, aby zbliżył się do podejrzanej o dokonanie morderstwa. Głupiec szybko zakochał się w niej bez pamięci. Musiałaś zażądać, aby oddał ją w ręce sprawiedliwości i od tego czasu unika jak ognia spotkań z Tobą, oczywiście poza tymi służbowymi. Ilekroć się spotykacie, Twoje nogi stają się jak z waty i ledwo możesz wydobyć z siebie głos. Nie pomaga Ci świadomość, że mąż i osiemnastoletnia córka czekają w domu, aż do niego wrócisz. Z jednej strony zdajesz sobie sprawę, że Pietro jest najlepszym z mężów, czułym i cierpliwym, ale z drugiej mdłym i nudnym. Nie wywołuje w Tobie nawet cząstki tych emocji, jakie wzbudza przystojny kolega z pracy, który na domiar złego wyraźnie romansuje z agentką Matarazzo - wyfiokowaną lalą, przypominającą żywą lalkę Barbie. Wścieka Cię to i frustruje, ale nie możesz mu zabronić tego rodzaju postępowania, choć gdyby to od Ciebie zależało, skazałabyś tę parę na tortury i spalenie na stosie. 😉 Z kolei Twoja córka to rozwydrzona nastolatka, z którą straciłaś bliższy kontakt już dawno temu. Wiecznie nadąsana i roszczeniowa, budzi w Tobie więcej niechęci niż miłości. Twoje życie osobiste to droga przez mękę, jednak nic nie możesz na to poradzić. Pod tym względem zdajesz się na wyroki losu - wszak być może zaprowadzą Cię na drogę, która przyniesie rozwiązanie. Wertując po raz kolejny akta sprawy, zdajesz sobie sprawę, że przecież doskonale znałaś ofiarę. Gdy uczęszczałaś do liceum, była Twoją najbliższą przyjaciółką. Byłyście na tyle zżyte, że krążyły plotki, iż łączą Was intymne relacje, co w tamtych czasach miało to posmak sporego skandalu. Stanowiłyście swoje zupełne przeciwieństwo. Ty - ekstrawertyczna kujonka i ona - szara, nieśmiała myszka ledwo zdająca do następnej klasy. Całą tę znajomość w jakiś dziwny sposób usunęłaś z głowy, zupełnie zacierając w niej dawne obrazy. Te już niedługo wrócą niepowstrzymaną falą, która krok po kroku zacznie usuwać osad niepamięci z tajemnic, jakie kryje Wasza wspólna przeszłość i wpłynie na wynik śledztwa, odsłaniając sekrety sięgające XIX stulecia…

„Ta tak zwana miłość, która wydawała się wymarzonym celem, byłą utrapieniem, hańbą, wirusem, który mógł popchnąć nawet do zabójstwa, którą należało wytępić na równi z ospą i febrą.

„Tajemnica Serra Venerdi” to ciekawie skonstruowana i stosownie do narodowości Autorki, ekspresyjnie włoska powieść kryminalna i równocześnie kolejna odsłona cyklu „Śledztwa Immy Tataranni”. Tym razem główna bohaterka, wiceprokurator w miasteczku Matera, prowadzi skomplikowane śledztwo w sprawie zabójstwa kobiety - dokonanego, jak wszystko wskazuje, na tle seksualnym. Choć była to moja pierwsza przygoda z twórczością Pisarki, uważam, iż ta całkiem umiejętnie gubi tropy - głównie za sprawą wprowadzania do fabuły co rusz nowych podejrzanych. Sama tajemnica morderstwa zostaje odkryta dopiero na kilku ostatnich stronach książki - a jej rozwiązanie jest definitywnie zaskakujące, choć modus operandi złoczyńcy uważam za mało realistyczny. Więcej przywar nie stwierdzono. Za interesujący uważam wątek sympatii pani śledczej z ulicznym urwisem Stacchiuccio, który przypomina ze sposobu bycia niezapomnianego Gavroche’a z „Nędzników” Wiktora Hugo. Jego los jest zresztą równie tragiczny, co chwyta czytelnika za serce. Warstwa kryminalna książki została udanie wzbogacona o tę obyczajową, związaną właśnie z rozterkami miłosnymi naczelnej postaci żeńskiej. Całkiem przypadł mi do gustu jej zarys - z jednej strony to kobieta silna i energiczna, z drugiej wrażliwa i bezradna wobec życiowych wyzwań oraz tajemnic burzliwej młodości. Autorka zdecydowała się jej właśnie oddać całą narrację, dzięki czemu ta pozostaje dynamiczna i aż do ostatniej strony lektury wciąga czytelnika w swój świat - Italii w zupełnie innym klimacie niż spodziewany. Do warstwy językowej nie mam zastrzeżeń - pozbawiona zbędnych ozdobników, jest niemal chropowata, co przystaje do opowieści. Z nieznacznym minusem: 7/10 i rekomendacją dla wszystkich miłośników kryminalnych nieoczywistości. PS Aż strach pomyśleć, co jeszcze skrywają niektóre pamięci... 😉

„Podeszła, położyła mu ręce na ramionach (…). Razem pogrążyli się w czyśćcu, który przybierał barwy nieba, a smakował piekłem.”

Michał Kuźmiński - Złodziej czasu - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Tue, 09 Jun 2026 22:02:43 +0000

Spośród wielu publikacji dla młodszych czytelników czasem ciężko jest wybrać tę jedną, która okaże się odpowiednio wartościowa, będzie świetnym pretekstem do dalszych rozmów, prawdziwie zainteresuje dziecko - a może nawet poszerzy jego wyobraźnię i rozpali chęć do poznania bliżej tego czy innego tematu. Jeśli więc szukasz idealnej książki na wakacje dla syna, córki, brata czy siostry - albo po prostu znanej Ci pociechy, jaką chciałbyś uśmiechnąć i obdarować świetną historią - „Złodziej czasu” Michała Kuźmińskiego jest idealną propozycją. Napisana lekkim językiem treść, pełna absorbujących zagadek, prezentująca ważkie zagadnienia - z pewnością stanie się strzałem w dziesiątkę dla niemalże każdego odbiorcy, który już kocha lub dopiero uczy się uwielbiać opowieści tajemniczej treści. 203 strony zostały także ubarwione kilkoma pięknymi ilustracjami w czerni i bieli, stworzonymi kreską bez wątpienia utalentowanego rysownika. Choć powieść przeznaczona jest z założenia dla dzieci w wieku od 9 do 12 lat, po lekturze śmiem twierdzić, że nieco młodsze również świetnie odnajdą się w tej barwnej fabule - oczywiście z kilkoma objaśnieniami uczynionymi przez dorosłych. A co do tych ostatnich czy starszej młodzieży… jako siostra trójki młodszego rodzeństwa z ogromnym stażem w czytaniu wszelkich bajek i dziecięcych narracji, muszę przyznać, że sama zrelaksowałam się i dobrze bawiłam w trakcie poznawania kolejnych krótkich, ciepłych i intrygujących rozdziałów książki Autora. Sądzę także, iż - zważywszy na posłowie - Pisarza należy pochwalić za umiejscowienie akcji fikcyjnych wydarzeń w jednym z najpiękniejszych zakątków Polski, czyli na Dolnym Śląsku, jaki to miałam okazję zwiedzać podczas miesięcznych lub dłuższych wakacji ponad trzydzieści razy - i to właśnie za czasów dzieciństwa. Te pełne sekretów Ziemie i wszelkie zjawiskowe Zdroje aż proszą się o to, by stać się jakoby osobnym bohaterem historii… Dodatkową zaletą jest fakt, iż Kuźmiński tłem fabuły uczynił „poniemieckość” tamtych terenów, przybliżając młodym czytelnikom fragmenty rodzimej historii oraz… literaturę.

„(…) ludzie przychodzą i odchodzą, tak samo jak przychodzą i odchodzą dobre i złe władze, dobrze i złe czasy. Tylko domy trwają w miejscu, przyjmując to wszystko w swoje mury i zapisując w swojej pamięci.”

Spodziewasz się, że za chwilę w Twoim jedenastoletnim życiu zadźwięczy kolejne z tych obiecujących zdań mamy, które już samym brzmieniem obiecuje szereg jeszcze nieznanych i niezapomnianych przygód: jedziemy na wakacje! Tak w istocie się dzieje, choć zauważasz, że rodzicielka ma nieco niepewną minę. Okazuje się bowiem, że w tym roku, odmiennie niż w minionych, razem z siedmioletnim bratem Danielem spędzisz letnie miesiące na Dolnym Śląsku - pod opieką cioci oraz wujka. Twoi rodzice z kolei, choć nie wyjaśniają wiele, decydują się na ponowny miesiąc miodowy we dwoje. Ponoć coś się tam u nich psuje, czego nie zauważyłaś. I dąsałabyś się, gdyby nie to, że właściwie… miejsce do którego zawożą Was mama i tata wygląda obiecująco. W okolicy tyle drzew do wspinania, a te mogłyby być Dorotkowym domem, tajemnic do odkrycia i… Wszystko to przestaje być istotne, kiedy okazuje się, że w tym wiekowym budynku nie ma nawet Internetu! Zasięgu także prawie nie… Myślisz gorzko, że przed Tobą i bratem chyba najgorsze i najnudniejsze kanikuły w życiu. To jednak także do czasu. Już wkrótce pod osłoną nocy ktoś postanowi się do Was włamać, zostawiając warte rozwikłania ślady a brakujący przedmiot z kredensu, który wujek gdzieś zastawił, choć na razie nie masz pojęcia, co to znaczy, zaprowadzi Cię i wiernego druha Daniela do zagadki, której korzenie sięgają… czasów, kiedy na Dolnym Śląsku dopiero co kończyła się druga wojna światowa. W domu jest zresztą wiele dziwnych przedmiotów - poniemieckich, jak mówi wujostwo, choć… czy to oznacza, że mieszkał tu wtedy ktoś zły? Co się z nim stało? Próbując zrozumieć teraźniejsze wypadki rodem z kryminalnych seriali, odkryjesz bardzo ważkie rodzinne sekrety i przy okazji… że książki, jakich do niedawna wcale nie lubiłaś, są najprawdziwszymi skarbami? Takimi, co to są w stanie każdego i zawsze przenieść w inny świat, jeśli tylko w rękach dzierży je odpowiednia osoba… Cóż. Następnym razem sama zaproponujesz, by na wakacje udać się na Dolny Śląsk!

„-Czy da się ukraść pamięć? O tak, niestety tak. Można próbować przywłaszczyć sobie wszystko, co przyniósł czas. Sprawić, by zostało to zapomniane. Byli i są tacy ludzie.

-Złodzieje czasu?”

Przyznaję, iż sporym zaskoczeniem okazał się dla mnie fakt, iż piszący kryminały dla dorosłych Michał Kuźmiński w swojej pierwszej książce dla dzieci zdecydował się na zamieszczenie bardzo ryzykownej tematyki… to jest przesiedleń Niemców po drugiej wojnie światowej. Choć udało mu się świetnie wpleść ją w opowieść dla małoletnich i umiejętnie, nieskomplikowanie wyjaśnić, jako konserwatywny patriota niezmiernie obawiałam się kolejnej wersji mitologizowania tej nacji, pokazywania jej jako skrajnie dobrej czy wręcz pokrzywdzonej - albo po prostu jakkolwiek lepszej, na co jestem wyczulona. Można odetchnąć - jako że Pisarz niczego takiego nie czyni. Poważa się jedynie na luźne splecenie wątku opuszczającej dolnośląski dom familii z przodkami rodziny dwójki głównych bohaterów. Co więcej, wstawki z pamiętnika z przeszłości, zostały wręcz poetycko napisane. Wkomponowanie poniemieckich ruchomości i nieruchomości we współczesną zagadkę detektywistyczną to moim zdaniem dobry pretekst do tego, by w trakcie lektury szerzej objaśnić temat dzieciom. Jedenastoletnia Dorota i siedmioletni Daniel zostali zaś świetnie wykreowani - nie brakuje sytuacji humorystycznych, związanych chociażby z błyskotliwością chłopca czy jego zamiłowaniem do pojazdów policyjnych. W treści Autor umieścił także powiązaną z tytułem postać z mitologii czy rymowane zagadki, dodatkowo urozmaicające lekturę. Bytuje w niej również morał, jaki bardzo przypadł mi do gustu. Kto lub co kradnie bowiem w istocie chwile, nie znając przy tym absolutnie żadnego umiaru i - dlaczego by na to pozwalać, skoro wciąż istnieje tak wiele literackich światów do odkrycia? 😉 Ten z książki „Złodziej czasu” w lichwę bierze 8 z 10 punktów mojej skali. A może i przywłaszcza na stałe?

„Dobre książki, mój chłopcze, się nie starzeją (…). Bo książki to coś więcej niż zwykłe przedmioty. Książki to zapis czasu, pamięci i znaczeń. Czyli tego, co najcenniejsze. (…) A przecież ważne są nie tylko same przedmioty, tylko to, co one znaczą. Pamięć, która za nimi stoi. To, co dzięki nim można przekazać najbliższym ludziom. Kolejnym pokoleniom.”

Bartłomiej Ludwisiak - Belwood Quarry - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Tue, 09 Jun 2026 00:41:14 +0000

Prawdopodobnie w życiu nie czytałam tak świetnie napisanej książki sensacyjnej - dygresyjnej powieści drogi o niezwykle wciągającej akcji, zaserwowanej czytelnikowi gawędziarską warstwą językową, z wręcz zaskakującą ilością komizmu sytuacyjnego. Jestem zdania, iż „Bellwood Quarry”, w wersji zekranizowanej przez najlepszą ekipę filmową, mogłoby dumnie stanąć w szranki z serialami pokroju „Breaking Bad” i podobnie jakościowymi produkcjami. Bartłomiej Ludwisiak ma zaś rzadki talent. Pomimo tego, iż wykreowana przez niego fabuła wielowymiarowością i złożonością zaskakuje po wielokroć, składane przez niego umiejętnie zdania natychmiastowo materializują przed oczyma odbiorcy skomplikowaną fabułę. Na uwagę zasługuje przy tym fakt, iż jego 412-stronicowa opowieść praktycznie pozbawiona jest dialogów. W taką kreację narracyjną (w dodatku pierwszoosobową, kocham!) zdecydowanie trzeba umieć - i to na mistrzowskim poziomie! Co więcej, mój zachwyt nad tą propozycją literacką, która stała się bardzo silnym pretendentem do tytułu KSIĄŻKI ROKU w moim osobistym rankingu, trwał niezmiennie od pierwszego aż po ostatni rozdział - choć z przyjemnością przeczytałabym ich jeszcze setki więcej. Przyznaję, iż poprzeczka dla wszystkich historii, jakie będę miała okazję poznać w najbliższych miesiącach i które mogłyby ją zdetronizować, została ustawiona naprawdę wysoko. Jestem także przekonana, iż każdy miłośnik przeszywająco inteligentnych, zmyślnych treści spod ciemnej gwiazdy zakocha się w tekście Pisarza od początkowych wersów. Niewymuszone żarty sytuacyjne, wygłaszane niejako śmiechem przez łzy przez głównego bohatera, który każdą kolejną tragedię, jaka go dotyka, przyjmuje z męskością i swoistym spokojem, udowadniającym dystans do świata i rzeczywistości, są absolutnie urzekające. Nie brakuje jednak także smutnych konstatacji i rozważań opartych na prawdziwych wydarzeniach. Tytułowy Bellwood Quarry faktycznie zresztą istnieje. Po gigantycznej transformacji, dziś jest zielonym parkiem rozrywek wodnych. Onegdaj był kamieniołomem, w jakim wydarzyło się wiele mroczności…

„Nowe osoby od razu wiedziały, jaką pryczę wybrać, by nie stracić głowy. A mówiąc o jej utracie, mam na myśli dosłowne pozbawienie człowieka owej części ciała, ponieważ był to dość częsty sposób okazywania sobie braku sympatii.” 😂

Mija siódmy rok, odkąd na skutek zatrważających zbiegów okoliczności, co to postanowiły spleść się w jeden nader długi i przytłaczający akt oskarżenia, zakończony gargantuicznym wyrokiem pozbawienia wolności, przebywasz w jednym z najgorszych miejsc na ziemi - w meksykańskim więzieniu. Nie narzekasz na swój los z wielu powodów, spośród których najważniejszy jest ten, iż wciąż żyjesz, choć wielu krócej lub dłużej dzielących z Tobą tę czy inną celę nie miało takiego wątpliwego szczęścia. Ironii niech dopełni fakt, że jesteś synem jednego z najbardziej zasłużonych funkcjonariuszy SWAT-u, szczycącego się chociażby ogromnymi zasługami w walkach z przestępczością zorganizowaną. I może jeszcze drugi - iż do Las Cruces w Acapulco trafiłeś za zbrodnię, jakiej definitywnie nie popełniłeś - w dodatku podczas wyjazdu do Meksyku z Twoją przepiękną małżonką, której jedyny napisany do Ciebie po uwięzieniu list okazał się być pozwem rozwodowym. Cóż. Czy warto byłoby dodać, że jesteś także byłym policjantem, z którym to raczej już nikt z tej właściwej strony prawa raczej nie będzie chciał współpracować? Starasz się tego nie roztrząsać, wszak nieco zhardziałeś, przebywając wśród największych wykolejeńców tego kawałka Stanów Zjednoczonych. Było nie stronić przez całe życie od kłopotów wszelakich, a może los złośliwy nie postanowiłby Cię zdeprawować. Na dolę lub niedolę, dawno już temu, obudziwszy się bez pamięci i zakajdankowany (oraz z twarzą zoperowaną plastycznie tak, iż wcale nie przypominała Twojej!), odkryłeś frapującą rzecz - na Twojej szyi zmaterializował się definitywnie uprzednio na niej nieobecny tatuaż, który w meksykańskim więzieniu uplasował Cię na choć trochę niemartwej pozycji, jako że klasyfikował Cię jako członka jednego z dwóch tam obecnych, walczących o wpływy ganków. I tak sobie żyłeś, nie wadząc prawie nikomu, pod osłoną nocy naprawiawszy silniki i części pojawiających się tam notorycznie, szemranych jachtów i innych pojazdów wodnych, jaką to profesję otrzymałeś kolejnym przypadkiem. Aż do momentu, kiedy ktoś postanowił zorganizować w więzieniu bunt, wyeksterminować połowę więźniów, a Ciebie… porwać i porzucić na wolności - niedalekiej w dodatku mieszczącego się w okolicy Fioletowego Zakątka, Twojego dawnego domu, nieczynnego kamieniołomu Bellwood Quarry.

„Po takich specjalnych namowach, w trakcie których mogło dojść do przypadkowego pobicia lub złamaniu mogła ulec któraś z kończyn, świeżo upieczony rekrut widział już same zalety wstąpienia w szeregi gangu.” (Też bym się skusiła! 😉)

Po siedmiu latach bytowania wśród „kopalnego gatunku ludzkiego, formy przejściowej między australopitekiem a człowiekiem neandertalskim” czujesz się, oględnie rzecz ujmując, nieco oszołomiony. Dookoła nie widzisz ani jednej żywej osoby, zaś Twoją tymczasową przystań stanowi nieznany Ci pojazd. Nie namyślając się długo, postanowisz nie zwlekać i nie sprawdzać, czy ktoś Cię jednak szuka i chce przywrócić kajdany. Zwiedziwszy najbliższą okolicę i zaliczywszy pierwszą przejażdżkę, w trakcie jakiej miałeś okazję obserwować, jak głowa stróża prawa, który nieopatrznie postanowił Cię zatrzymać, rozpryskuje się na karoserii niczym dojrzały arbuz pod wpływem celnego oka snajpera, żwawo ruszasz w trasę, jaka okaże się być dłuższa od planowanej. Droga po wspomnieniach i tropach pozostawionych przez nieżyjącego już ojca, który wcale nie był tak nieczułym draniem, na jakiego pozował, zawiedzie Cię wprost do największych możliwych zbrodni - meksykańskich oraz amerykańskich interesów na wielomilionową skalę - a jej milowe trasy poprowadzą przez liczne stany USA, spośród których każdy zaoferuje Ci inne niebezpieczeństwo. Wielokrotnie pomyślisz światle i jakże adekwatnie: „Co tu się, kurwa, wyrabia?!” - bo aż trudno uwierzyć będzie w to, iż na jednego człowieka przypaść może tak wiele tragicznych zbiegów okoliczności. Więcej niż setki tysięcy dolarów stracone przez kataklizm pogodowy, spotkanie z rzekomym pastorem o morderczych skłonnościach, przejęta po tacie kryminalna zagadka, jakiej rozwiązania się podjąłeś, z uwagi na setki zgonów zainteresowanych z pewnością obarczona klątwą, pościg za Tobą choć w istocie innym przestępcą poszukiwanym przez FBI… to tylko wierzchołek góry lodowej. Choć właściwiej byłoby stwierdzić, iż szczytu kamieniołomu lub też najdalszego punktu podziemi znacznej części Ameryki, w jakich rozgrywają się najciemniejsze z możliwych sprawy… Meksykańskie więzienie szybko zacznie Ci przypominać wytęsknione wakacje. Nazywasz się jednak Carter Williams i nigdy się nie poddajesz - wszak oczywistym jest, że wszystkie możliwe nieszczęścia przypadną w udziale właśnie Tobie.

„Niełatwo jest pogodzić się z myślą, że ktoś, kto był dla Ciebie całym światem i komu bezgranicznie ufałeś, mógł postąpić z Tobą aż tak bezdusznie.”

Sensacja, akcja, powieść drogi, gawędziarska historia dygresyjna, pechowe zdarzenia nawarstwiające się niczym w komedii, chwile zadumy rodem z moralitetów, stworzenie fikcyjnej fabuły na kanwie rzeczywistych wydarzeń, elementy kryminalne… Można stwierdzić, iż Bartłomiej Ludwisiak stworzył książkę holistyczną, bo za nią właśnie uważam ze wszech miar kapitalną opowieść pod tytułem „Bellwood Quarry” - w dodatku pozbawioną jakichkolwiek dziur fabularnych, błędów logicznych czy innych - nie dopatrzyłam się nawet ni literówki czy niepoprawnie postawionego przecinka. Sama narracja jest zaś z rodzaju tych, jakie określiłabym mianem podanych w najstaranniejszym, starym, dobrym amerykańskim stylu. Na domiar świetnego, jest pierwszoosobowa, co pozwala czytelnikowi stać się niemalże aktywnym uczestnikiem zdarzeń, które w barwny i nieprzewidywalny sposób stają się udziałem głównego bohatera. Darowana mu przez Autora osobowość sprawia zaś, iż nie da się nie kibicować mu na wyboistych ścieżkach, na jakie co rusz rzuca go, złośliwie chichocząc, Los. Wplątany od samego początku w sprawę, jaka przerosłaby szereg instytucji rozwiązujących największe afery kryminalne, nie traci determinacji ani poczucia humoru czy pogodzenia z aktualną rzeczywistością, niezmiennie zmierzając do założonego celu - przez co przypomina niezłomnego stróża prawa lub superbohatera, nie tracąc jednak nijak na prawdziwości, to nie typ nieśmiertelnika jak Wick. Nie stroni jednak także od gorzkich refleksji o straconych na docenienie bliskich szansach, choć równocześnie, mimo wszelkich plag, wciąż jest zdolny żartować. Chociażby, w trakcie sprawdzania spisu wypadków samochodowych z danego dnia, bawi czytelnika do łez historią: „starszej pani, dla odmiany całkowicie trzeźwej, która spieszyła z kotem do weterynarza i pędziła pod prąd na autostradzie stanowej numer 285, przekraczając niemal dwukrotnie dozwoloną na niej prędkość”, choć chwilę wcześniej smucił poetycko opisem wymarłego miasta duchów, jakie jeden z jego ostatnich mieszkańców wciąż widzi jako tętniące życiem. Świadczy to o niezwykłym talencie pisarskim, jakim dysponuje Ludwisiak Bezapelacyjnie najlepsza, najbardziej finezyjnie-fantazyjna książkowa podróż po Ameryce, jaką odbyłam - 10/10!

„To niebywałe, ile wspomnień potrafi zachować czasem ludzki umysł. Wspomnień, które powracając po wielu latach, pozwalają nam choć na moment cofnąć się do chwil, gdy pragnęliśmy, by na zawsze zatrzymał się czas.”

Łukasz Piper - Kryształowa wieża - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Mon, 08 Jun 2026 17:31:46 +0000

Kiedy Twoje życie straciło wszelki cel, popadłeś w odrętwienie. A teraz postanowiłeś nieodwołanie je zakończyć. Na szczęście sceptycznie podchodzisz do spraw związanych z wiarą, więc żadne hamulce moralne nie są w stanie odwieść Cię od tej decyzji. Zresztą, nawet mocna wiara w Opatrzność nie skłoniłaby Cię do dalszej egzystencji w sytuacji, gdy nie ma to najmniejszego sensu, a każdy dzień i każda godzina są czystą udręką. Teraz stoisz na barierce mostu i patrzysz w czarną otchłań, na której końcu czeka Cię spotkanie z rzeką, jaka pozwoli nareszcie zasnąć na zawsze i nie czuć ciągłego bólu rozrywającego serce. W ostatnich chwilach gorzko myślisz, że czterdzieści lat, które spędziłeś na tym świecie, zostało dotknięte takim tsunami nieszczęść, że żaden człowiek by sobie z tym nie poradził. Pierwsze miało miejsce, kiedy ledwie skończyłeś trzynaście lat. Ukochana mama zachorowała na glejaka i choć starałeś się nie przyjmować tego do wiadomości, wkrótce z rozpaczą patrzyłeś, jak kona w szpitalnym łóżku, ściskając z całych sił Twoją dłoń. Byłeś z nią bardzo związany, więc z chwilą jej śmierci runęło Twoje kruche i bezpieczne dziecięce uniwersum. Na domiar złego, ojciec nie poradził sobie ze stratą. Uciekł w alkohol, który - jak to zwykle bywa - prowokował gwałtowne zachowania. Utalentowany malarz, jakiego dzieła znajdowały licznych wielbicieli i zapełniały ściany domostwa, stał się zwykłym pijakiem. Rodzinną siedzibę zmienił w melinę, z której uciekałeś przy każdej okazji - nocowałeś u babci, która jednak wkrótce zmarła. W Twoje osiemnaste urodziny przekroczył wszelkie granice. Przy zgromadzonych gościach rozpętał karczemną awanturę, a gdy dotknięty do żywego zwróciłeś mu uwagę, rzucił się na Ciebie z pięściami.

„Niestety, czasem to, co akurat chcielibyśmy zapomnieć, wdziera się z całym impetem w najdalsze rejony pamięci i niepostrzeżenie powraca, nawiedzając znękanych (…) nawet we śnie.”

Wprawdzie szybko Was rozdzielono, ale od tego momentu postanowiłeś, że tata przestaje dla Ciebie istnieć. I dotrzymałeś słowa do dzisiaj. Przez kilka miesięcy tułałeś się po domach życzliwych przyjaciół, aż w końcu zdałeś maturę i wyjechałeś do innego miasta na studia. Na pierwszym roku literaturoznawstwa i lingwistyki poznałeś Matyldę - miłość swojego życia. Gdy przechodziłeś przez park, dostrzegłeś siedzącą na ławce piękną dziewczynę o przepastnych, brązowych oczach i długich, kasztanowych włosach. W zachwycie przypatrywałeś się jej dłuższy czas, aż w końcu zareagowała szerokim uśmiechem oraz zaproszeniem, abyś jej towarzyszył. Odtąd byliście nierozłączni, a Ty - choć ją bardzo kochałeś - nie miałeś śmiałości, aby to wyznać. Formalnie pozostawaliście więc przyjaciółmi. Do czasu jednego z balów studenckich. Wyglądała na nim tak zachwycająco, że nie mogłeś się powstrzymać przed obdarowaniem jej pocałunkiem a gdy go oddała, poczułeś się, jakbyś znalazł się w raju. Od tego momentu staliście się parą a Ty lewitowałeś w stanie ciągłego szczęścia, tak jakby los w końcu zlitował się nad Tobą i postanowił wynagrodzić Ci wszystkie dotychczasowe katastrofy. Wkrótce przyszedł na świat Franek - Wasz syn. Od samego początku czytałeś mu te same książki, z jakimi zapoznała Cię mama. Odnajdowałeś w tym wiele radości i łączność z dawnymi czasami, gdy sam byłeś chłopcem. Aż nadszedł dzień, w którym znowu dotknął Cię kataklizm, zadając najstraszniejszy cios, po którym już się nie podniosłeś. Tuż przed świętami Bożego Narodzenia postanowiłeś zostać dłużej na uczelni, gdyż jako adiunkt miałeś spore zaległości w sprawdzaniu studenckich prac. Gdy po zakończeniu pracy wracałeś do domu, w jego pobliżu dostrzegłeś błyski policyjnych lamp. Tknięty złym przeczuciem, poderwałeś się do biegu a zaraz potem Twoim oczom ukazał się roztrzaskany samochód Matyldy. Ciało syna właśnie zabierano do karawanu, zdążyłeś jedynie pożegnać się z jego umierającą matką, której ostanie słowa brzmiały nader dziwnie. Jednak wtedy, zrozpaczony, nie zwróciłeś na nie uwagi. Często wracały do Ciebie nocami, więc analizowałeś je bez ustanku, jednak do teraz nie masz pojęcia co mógł oznaczać zwrot: „Tom… idź naprzód… wieża… wejdź do niej…”. I już nigdy się tego nie dowiesz, gdyż właśnie skaczesz w otchłań a Ty fruniesz w ostatnią podróż, odzyskując wreszcie spokój ducha.

„(…) to właśnie wspomnienia nas budują, nawet te, które zdążyły już wyblaknąć w naszej pamięci. Tylko jak odróżnić w naszych wspomnieniach to, co było prawdą, od tego, co zostało podkoloryzowane przez emocje?”

Z chwilą uderzenia w taflę wody tracisz świadomość. Gdy ją odzyskujesz, czujesz, że płyniesz z nurtem rzeki, targany jej wirami. Twoje ciało jest bezwładne - nie możesz wykonać żadnego ruchu. Zamykasz oczy, by rozkoszować się wszechogarniająca inercją w oczekiwaniu na koniec świadomości. Nagle wszystko wokół Ciebie zaczyna wirować… i błyszczeć. Po chwili leżysz na miękkim piasku i słyszysz kojący szum morza. Zastanawiasz się, czy właśnie tak wygląda śmierć, której oczekiwałeś z utęsknieniem. Wątpliwości szybko rozwiewa rzeczywistość. Zmuszasz się do uniesienia powiek i dostrzegasz, że przed Tobą rozciąga się panorama jak z bajki: przepiękna plaża, lizana falami lazurowej wody. Zrywasz się na nogi i wbiegasz na pobliską wydmę, za którą krajobraz jest zupełnie inny. Zajmuje go ponury las, przyciągający Cię z wielką siłą. Zagłębiasz się w jego czeluści i rozglądasz z obawą w przeczuciu grożącego niebezpieczeństwa, które materializuje się w postaci widma z najgorszych horrorów. Przed Tobą staje zakapturzona postać z nieludzko bladym obliczem i oczami pozbawionymi źrenic. Zbliża się do Ciebie i grobowym głosem przeklina człowieczą istotę niezdolną do miłości, po czym wyciąga rękę i dotyka Twojej piersi, a Ty zemdlony upadasz na ziemię. Budzi Cię jedwabisty kobiecy głos, nalegający, abyś otworzył oczy. Gdy to czynisz, orientujesz się, że znajdujesz się w ciemnej grocie, otoczony przez czterech nieznajomych, którzy z wyraźną troską przyglądają się Twojemu obliczu. Ubrani są w dziwaczne, poszarpane stroje rodem z filmów post- apo, a każdy z nich dzierży broń w postaci łuku, miecza i sztyletu. Dowiadujesz się, że kobiety to Teresa i Katarzyna, a mężczyźni - Ignacy oraz Jan. Określają się jako Ocalali. Wyjaśniają, że uratowali Cię z rąk demona z Królestwa Mroku, który chciał wniknąć do Twojego serca, by zatruć je nienawiścią. Podobne istoty wiele lat temu rozpoczęły okrutną wojnę z ludźmi. Gdy życie zachowały tylko niedobitki tych pierwszych, Aion-El, stwórca zwany Wielkim Artystą, przepowiedział, że zjawisz się właśnie Ty i uratujesz uniwersum przed ostateczną zagładą. Jak się okazuje, znajdujesz się w Mer-Avelli - krainie, którą jesteś Ty sam a straszny las jest odbiciem Twoich uczuć. Musisz dotrzeć do Kryształowej Wieży, w której zamknął się dobrowolnie Aion-El, by dzielić nieszczęścia poddanych w oczekiwaniu na Twoje przybycie. Tylko Ty możesz wyzwolić Stwórcę, by mógł podjąć walkę z demonami. Cóż… Wieża obdaruje Cię przygodami, jakie nie mieszczą się w granicach ludzkiej wyobraźni oraz umożliwi dotarcie do głęboko ukrytego, własnego ja i pozwoli rozliczyć z ciągle niezasklepionymi ranami przeszłości.

„ Cierpienie jest ceną, którą płacimy za odkrywanie prawdy o sobie.”

„Kryształowa wieża” - książka o pięknym tytule, którą napisał Łukasz Piper - to powieść fantasy, która definitywnie spodoba się młodzieży, choć w mojej opinii ma szansę urzec również starszych miłośników gatunku. Głównym bohaterem historii jest czterdziestoletni Tomasz, złamany nieszczęściami, jakie przyniosło mu życie. Śmierć matki, pijaństwo ojca, wreszcie tragiczna śmierć syna i żony - całkowicie odebrały mu chęć egzystencji. Postanawia więc dokonać żywota i skacze z mostu do rzeki. Zbudziwszy się w magicznej krainie, lustrzanym odbiciu jego nastrojów, podejmuje walkę o ocalenie duszy od uczuć zniechęcenia i nienawiści do losu, rozpoczynając wędrówkę w głąb własnego ja we wnętrzu Kryształowej Wieży. Bardzo przypadła mi do gustu ceniona przeze mnie pierwszoosobowa narracja - prowadzona przez główną postać, której złożoność budzi uznanie. Tomasz jest bowiem człowiekiem o bogatym życiu wewnętrznym, skomplikowanej jaźni oraz sercu wypalonym tragediami. Pomimo tego wszystkiego, odnajduje siłę, by powrócić do życia, które przecież zabrało mu tak wiele i wciąż stara się roziskrzyć w sobie iskrę nadziei, którą - dzięki towarzyszom ratującym go z rąk demona - rozdmuchuje w ognisko umożliwiające dokonanie efektywnego rozrachunku z niełatwą przeszłością, a także swoimi bliskimi, nie wyłączając niesłusznie znienawidzonego ojca. Nie mam zastrzeżeń do warstwy językowej, zaś Autor wyraźnie kładzie nacisk na podkreślanie wartości „staroświeckich” i prawie zapomnianych pojęć: miłość, przyjaźń i rodzina. Przypomina też wagę rachunku sumienia. W efekcie powieść nie stanowi jeszcze jednej banalnej odsłony fantasy - z magią, dziwacznymi stworami, demonami i wieżą, ale staje się swoistym moralitetem, zmuszającym czytelnika do refleksji nad własnym życiem i dokonanymi wyborami. Ofiarowuję jej notę 8/10 i oceniam jako dobrą rozrywkę, jaka pozostawi odbiorcę z tą najbardziej ważką rozterką. Którą drogą zechcesz kroczyć, dlaczego i… co skrywa Twoja kryształowa wieża, odbiciem jakiej krainy powinna się stać?

„Niczym w albumie ze zdjęciami przeglądał w myślach wszystkie swoje wspomnienia - te dobre i te złe. W jego umyśle i sercu powróciło zdanie, które niegdyś bezlitośnie wwiercało się w niego: Życie to ból.”

KN Haner - Tajemnice, które nas niszczą - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Thu, 04 Jun 2026 22:03:58 +0000

W literackiej przeszłości miałam już wiele okazji, by poznać twórczość Katarzyny Haner - polskiej Pisarki, którą cenię za wszechstronność. Jej romanse mafijne niezmiennie porywały mnie dynamiką do wykreowanych światów, komedie romantyczne bawiły żartami sytuacyjnymi, zaś mniej lub bardziej gorące historie o miłości kradły z codzienności i przenosiły do rzeczywistości fikcyjnych bohaterów. Co może Cię zaskoczyć, pierwsze książki Autorki poddawałam ocenie jeszcze za czasów blogosfery - około dekady temu! Z tego powodu mam do jej prozy spory sentyment i z niegasnącym zainteresowaniem wypatruję kolejnych propozycji literackich spod jej pióra, które - co naturalne przy tak dużym doświadczeniu w tworzeniu narracji przeznaczonych głównie dla kobiet - cechuje się przyjemną lekkością oraz sporą płynnością. Muszę jednak nadmienić, iż „Tajemnice, które nas niszczą” (opublikowane przez uwielbiane przeze mnie Wydawnictwo Ale, które wciąż nie sprostało mojemu wyzwaniu, nie przyjąwszy pod skrzydła opowieści, która mi się nie spodoba 😉) w znacznym stopniu mnie zaskoczyły. Oprócz tytułowych sekretów z minionych lat, co to wciąż odkładają się na życiu wykreowanych przez Haner sylwetek długim cieniem, fabułę naznacza bowiem jeden z najpopularniejszych motywów, czyli od przyjaciół do kochanków. Przyznaję, że… z tak jego smutną, tęskną i naznaczoną trwożącymi tragediami odsłoną nie miałam chyba do czynienia - choć w żadnym wypadku nie jest to przywara. W świecie przesłodzonych romansów, które przedstawiają rozwój relacji pomiędzy dwójką najlepszych kumpli, jakich to ciągnie do siebie zazwyczaj jeszcze od czasów wspólnego dzieciństwa, jest to złożona i na swój sposób bardzo ożywcza odmiana. Tekst traktuje także o ważkich kwestiach - radzeniu sobie z winą, wadze niesłusznych oskarżeń, wykluczeniu ze społeczności niewielkiego miasta czy… niejakiego syndromu Mesjasza, który jest mi doskonale znany. Często bowiem zatraca się siebie, walcząc o wszystkich pozostałych. Nawet, jeżeli ci wcale na to nie zasługują…

„Dlaczego nie umieliśmy być wobec siebie szczerzy? Czego się baliśmy? Że się zranimy? A nawet jeśli, to czy to byłby koniec świata? Prawdziwa przyjaźń podobno wszystko przetrwa.”

Love i Hate, Hate i Love. Wydawać by się mogło, iż tak będzie zawsze - chociaż Ty naprawdę masz na imię Love, lecz Twój najlepszy przyjaciel, bez którego nie wyobrażasz sobie życia od dzieciństwa, to w istocie Brandon. Wspólny okres dojrzewania, pierwsze rowerowe przejażdżki, co to kończyły się zdartymi kolanami, bal na zakończenie szkoły średniej, nierozłączna paczka znajomych stojących przeciwko światu i wreszcie - plany na przyszłość. Mimo, że chłopak był od Ciebie starszy, zdecydował się podjąć pracę i poczekać, aż skończysz liceum, abyście wspólnie wyjechali do Bostonu, w którym tak wiele miało na Was czekać. Na Ciebie - studia dziennikarskie, na niego bardziej lukratywne zajęcia. Mieliście już nawet zarezerwowanych kilka apartamentów do obejrzenia, w jakich wynajęciu mieli początkowo pomóc finansowo Twoi rodzice, tak z Ciebie dumni, zawsze wspierający i wręcz przepadający za Twoją „drugą połówką” - bo mimo iż Brandon wcale nie był Twoim partnerem, mimowolnie od zawsze stanowiliście parę papużek nierozłączek. I wszystko to przepadło w jednej, nieprzewidywalnej i opłakanej w skutkach chwili. Ta ostatnia impreza zmieniła absolutnie wszystko. Ciebie naznaczyła traumą, której już nigdy nie usuniesz ze swojego życia, choć nauczyłaś się z nią żyć i zwalczyłaś każdego z tamtych demonów. Hate… trafił zaś do więzienia na osiem długich lat za zamordowanie człowieka. Młodego mężczyzny, którego znałaś. I choć wszyscy w Waszym miasteczku dorobili do tego niemające końca teorie spiskowe, Ty nigdy nie zaczęłaś uważać Brandona za potwora, gdyż zwyczajnie nim nie był. Nie wiesz dokładnie, co się wtedy wydarzyło, lecz mimo tego, gdy odprowadzałaś go po rozprawie sądowej do samych drzwi, wyrzekłaś znamienną obietnicę - że na niego zaczekasz. On zawsze przy Tobie był, zatem nie wyobrażałaś sobie, by Ciebie przy nim zabrakło. A jednak czas mijał i Wasza wymiana listów umarła… Ty zaś postanowiłaś ułożyć sobie rzeczywistość od nowa. Dziś pracujesz w redakcji czasopisma, masz nowych przyjaciół a do tego przychylającego Ci nieba narzeczonego - kardiochirurga dziecięcego. I jesteś szczęśliwa, a przynajmniej tak sądzisz. Tylko że Joel w rzeczywistości niewiele o Tobie wie. Na skutek tragedii Ty zaś musisz odwiedzić ponownie South Monroe, do jakiego… właśnie powrócił Brandon.

„Tak wyglądało nasze dorastanie. (…) pojawiał się zawsze wtedy, kiedy coś mnie przerastało. A ja nawet nie wiedziałam, że powoli uczę się go kochać w ciszy.”

Nie myślałaś o nim od długiego czasu, choć nie było tak, by kiedykolwiek opuścił Twoje serce. Spotkanie z dorosłym dziś mężczyzną powoduje jednak w Twoim życiu niemały wstrząs, bo już po pierwszej rozmowie czujesz… coś dziwnego. Jak gdybyście zatrzymali konwersację dosłownie chwilę temu i zaczęli toczyć ją zupełnie naturalnie od nowa. Czy można przestać kochać kogoś, w kim durzyło się niemalże całe życie, pytasz się dziś przestraszona? Jako że owszem, to była najpiękniejsza z przyjaźni, choć Ty w pewnym czasie zaczęłaś snuć mrzonki o tym, by Brandon zauważył, że przestał być dla Ciebie „tylko” kolegą. Zanim odważyłaś się na jakiś krok, doznałaś ogromnych krzywd, a od wyklętego Hate’a oddzieliła Cię więzienna krata. Co masz zrobić teraz, gdy stoi przed Tobą i z nadzieją w oczach, jak gdyby odzyskał cenny mu skarb, pyta, jak potoczyło się Twoje życie i czy może w nim znowu zagościć? Jak mu powiedzieć, że mieszkasz teraz z bogatym narzeczonym, któremu obce jest pojęcie chaosu, definiującego całą, przypominającą mieszankę żywiołów, osobę Brandona? Czy jesteś gotowa na to, aby odbudować Waszą relację - oczywiście na, z założenia, czysto przyjacielskim poziomie? Rozterki odbierają Ci całą radość życia, podobnie jak wydarzenia, z powodu których musiałaś wrócić do rodzinnego miasta. A Hate… po prostu cierpliwie trwa, jest obok i niezauważalnie na powrót staje się podporą, jaka pozwala Ci funkcjonować w nowej, bolesnej codzienności. Twierdzi, że nie ma żadnych oczekiwań, choć widzisz, jak bardzo cieszy go odzyskanie „siostry” po tym, jak spędził w więziennych realiach samotności tak wiele lat. Mimowolnie poddajesz także w wątpliwość swój związek z Joelem, w jakim od pewnego czasu mężczyzna jest właściwie nieobecny. Ciągłe dyżury w szpitalu i wyjazdy przekładają się na to, że w Waszym mieszkaniu bywa raczej rzadkim lokatorem. W przeciwieństwie do tego, który w… każdej Twojej rzeczywistości być może jest Ci przeznaczony w gwiazdach. Czyż bowiem „hate” istnieje bez „love” a „love” bez „hate”?

„W mojej głowie w sekundę zaczęły powstawać różne scenariusze. Zastanawiałam się, co zrobiłam źle. Czy to moja wina? Za każdym razem, gdy coś szło inaczej, niż zakładałam, obwiniałam siebie. Szukałam winy w swoim zachowaniu, w przeszłości. Ani razu nie pomyślałam, że to z kimś innym mogło być coś nie tak. Zawsze przejmowałam całą winę, niezależnie od sytuacji. Czy to w pracy, czy w domu. I wiecznie przepraszałam.”

Oprócz tego, że Kasia Haner swoją powieścią obyczajową z odcieniami romansu oraz thrillera pod tytułem „Tajemnice, które nas niszczą” zabrała czytelników w nostalgiczną podróż po przyjaźni dwóch noszących blizny bohaterów, zagwarantowała odbiorcom również nielichą ilość tematów do rozmyślań. W moim wypadku przede wszystkim powiązanych z tematyką powyższego oraz poniższego cytatu, które to wręcz zatrzymują na chwilę w miejscu wszystkich tych, którzy starali się zbyt mocno, zawsze obarczali winą siebie niezależnie od okoliczności i sytuacji czy doceniali osoby, jakie to wcale na to nie zasługiwały. Śmiem postawić tezę, iż to najbardziej poważna i dojrzała książka w bogatym dorobku Pisarki. Momentami wręcz dramatyczna, smutna - jednak dzięki wyważonej narracji, w żadnym razie nie przytłaczająca. Bardzo mi się to połączenie podoba, choć mam niewielkie zastrzeżenie do nierówności fabuły. W głowie dzielę ją na trzy części, spośród których środkowa jest nieco zbyt mało dynamiczna względem pozostałych - prywatnie zapewne odrobinę bym ją skróciła. Warstwie językowej nie mam z kolei nic do zarzucenia - jak to u Autorki, jest lekka, przystaje do treści, zaś dialogi pomiędzy postaciami wypadają bardzo naturalnie, dzięki czemu całą narrację można poznać w trakcie jednego wieczoru. Z uwagi na zakończenie jestem natomiast ciekawa, czy opowieść zyska ciąg dalszy - sądzę, iż powinna, choć nie jest to do końca oczywiste. „Tajemnice…” opatruję notą 7/10 z przechyłem w kierunku ósemki i rekomenduję wszystkim kobietom oraz nastolatkom powyżej piętnastego roku życia, a przy tym każdemu, kto… chciałby przestać się czuć niezawinioną ofiarą. Sytuacji, przeszłości, absolutu codzienności.

„(…) nie pozwól, żeby Twoje życie osobiste robiło z Ciebie kogoś mniejszego. Cichszego. Przepraszającego za cudze emocje i kajającego się przed ludźmi, dla których nie jesteś tak ważna, jak Ci się wydaje.”

Iwona Sowińska - Rzeźbiarz z Maryland - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Thu, 04 Jun 2026 00:05:14 +0000

Niektóre marzenia umierają. Są jednak również takie, które wracają po latach i przybierają postać książki - zupełnie tak jak w wypadku DEBIUTU Iwony Sowińskiej - opowieści kontrowersyjnej, lecz wyczuwalnie złożonej z mrzonek snutych pod osłoną nocy. Oto historia, jaka udowadnia, iż fascynacje bynajmniej nie muszą odchodzić w zapomnienie - jeśli tylko, zmyślnymi słowy, da się im szansę zaistnieć. Nie spośród tych, które czyta się tylko śledząc wzrokiem linijki tekstu; nie nawet taka, którą poznaje się wyciągniętymi z pamięci wyrazami. W mojej ocenie tę narrację odczuwa się i poznaje miejscem, jakie uchodzi za znacznie bardziej niebezpieczne niż oczy oraz wspomnienia - tym, gdzie to przez lata odkładały się niespełnione tęsknoty, młodzieńcze zachwyty, wstydliwe fantazje i wszystkie te zdania, których z różnych powodów nikomu się nie opowiedziało. Myślę, iż „Rzeźbiarz z Maryland” nawet nie do końca jest powieścią - przyrównałabym go do nader osobliwego seansu spirytystycznego, który mógłby zostać odprawiony nad swego rodzaju popkulturowym wspomnieniem. Najtrafniej: to długi, gorączkowy monolog wyobraźni, jaka pewnego dnia postanowiła przestać przepraszać za własne marzenia. Dlaczego właściwie należałoby to czynić? Od pierwszych stron lektury miałam wrażenie, jakbym nie tyle otwierała książkę, ile uchylała drzwi do prywatnego muzeum obsesji. Takiego, w którym eksponaty nie stoją za szybą sztuczności - miast tego żyją własnym życiem, zaś stare filmy drżą, poruszone ofiarowanym tchnieniem. Kasety VHS szeleszczą niczym jesienne liście. Zapamiętane przed laty twarze wychodzą z ekranów odbiorników telewizyjnych i siadają z czytającym przy stole. Granica między rzeczywistością a fantazją rozmywa się powoli, niemal niezauważalnie. I w pewnym momencie odbiorca przestaje pytać, co wydarzyło się naprawdę, jako że istotniejszym staje się to, co rozegrało się w sercu bohaterki. A tam od dawna trwał osobny wszechświat. Liminalny, znajdujący się na granicy dwóch jaźni i rzeczywistości. Opowiem Ci o nim, wyjątkowo w oryginalnej, stosownej do treści powieści formie.

Porzuciwszy na chwilę ulotną latarnię twórcy „historii o historiach” w mej skromnej postaci, tym razem sięgnę po lupę interpretatora - „Rzeźbiarz z Maryland” nie jest bowiem książką, w której można li streścić wydarzenia albo w jakiej bohaterem mogę uczynić Ciebie, własnego czytelnika, jak to najczęściej próbuję. To raczej opowieść, która zostanie z odbiorcą na dłużej - pod postacią symboli czy niepokojących skojarzeń, której dedykuję, stosownie z jej tekstem, eksperymentalną, zbaczającą z mojej sztandarowej ścieżki formę; coś na kształt eseju literackiego czy analizy obsesji, pamięci i fantazji, wykreowanej przez zwichrowaną wyobraźnię recenzenta.

Niniejszym zaanonsowane czynię, zapowiedzianemu zaglądam za zdobną kotarę.

Za namalowaną własnoręcznie przez Autorkę (kreatywność zasługuje na uznanie) okładką, podczas początku tej szalonej, prozatorskiej podróży, szybko napotkasz głównego bohatera. Jego imię i nazwisko, Daniel Stern, z pewnością wydadzą Ci się znane… Możesz się jednak nielicho pomylić. W tej opowieści jawi się on bowiem jako coś więcej, aniżeli człowiek. Pod pewnymi względami nie jest nawet do końca literacką sylwetką - przypomina figurę wyjętą z prywatnej mitologii, funkcjonującą bardziej jako symbol i nośnik znaczeń, niż realistycznie sportretowanego człowieka. Może raczej relikwię dzieciństwa albo ducha dawnego, niemającego ni początku, ni końca zachwytu, który przez lata obrastał kolejnymi warstwami dopowiedzeń, niczym cenny pomnik porosły mchem. Im dłużej śledzi się historię, tym silniejsze ma się poczucie, iż może Autorka wcale nie pisze o konkretnym aktorze czy żadnej z odgrywanych przez niego ról. Przedstawia natomiast sam mechanizm eskalującej fascynacji, ten niezwykły proces, podczas którego człowiek zaczyna wielbić i kochać niekoniecznie osobę, a własne wyobrażenie o niej; nie ciało, a otoczkę opowieści, którą wokół niej stworzył i wciąż tworzy niestrudzenie. Choć i powłoka zewnętrzna oraz jej, wydawałoby się, nieskończone możliwości, okazują się dla fabuły Iwony Sowińskiej warunkiem sine qua non, przy czym czuję się w obowiązku nadmienić, iż ilość zbliżeń, tudzież scen, jakie można by określić mianem tańców uniesień dwóch zbłąkanych dusz, jest w książce bardzo dużo - przez co jest ona dedykowana wyłącznie (!) pełnoletnim czytelnikom, dla których tematy tabu nie istnieją, zaś pruderyjność jest pojęciem abstrakcyjnym. Tekst Autorki nie stroni również od przekleństw oraz dosadności, jednak kwestię tę poruszę w stosowniejszej części recenzji - nie jest to bowiem przywara, mająca na celu zszokowanie czytelnika, zabieg ów ma uzasadnienie.

„To dlatego w myślach nazywała go Czarodziejem.”

Za szczególnie interesujący uznać należy wplecenie w treść rzadkiego motywu dybuka - można go odczytywać nie tylko jako element fantastyczny czy komiczny, lecz przede wszystkim jako metaforę pamięci odmawiającej odejścia. W tradycji żydowskiej rzeczony dybuk jest duchem przywiązanym do świata żywych przez niedokończone sprawy, niespełnione pragnienia lub emocje silniejsze od śmierci (czyż to nie jest piękne?). W tej perspektywie jego obecność nabiera znaczenia niemalże symbolicznego. Przestaje być zjawą, a zaczyna funkcjonować jako ucieleśnienie wszystkiego, co bohaterowie przez lata nosili w sobie niczym żar ukryty pod zaśniedziałą warstwą codzienności. Miast nawiedzać dom, dybuk nawiedza w książce Sowińskiej… pamięć. Jeszcze oryginalniej prezentuje się kwestia wieku postaci, choć warto zauważyć, że znacząca różnica pomiędzy obiema wiąże się właśnie z pojęciem dybuka. I tak oto, na poziomie dosłownym uczestników relacji dzielą całe dekady doświadczeń oraz wspomnień. Pisarka jednak bardzo konsekwentnie podważa biologiczne pojmowanie czasu. Daniel funkcjonuje raczej jako figura jaźni niźli człowiek podlegający zwykłym prawom starzenia. W rezultacie „age gap” przestaje pełnić funkcję realistycznego problemu społecznego, a zaczyna przedstawiać konflikt pomiędzy przemijaniem i pamięcią. Jedna strona relacji reprezentuje teraźniejszość, druga staje się żywym artefaktem przeszłości, swoistym reliktem, zachowanym przez świadomość i kulturę - czymś więcej niż zwykłą odbitką „kiedyś”. Spotkanie obu przypomina więc nie tyle romans dwóch osób, co… dialog dwóch epok. Być może właśnie dlatego książka często sprawia wrażenie snu, w którym czas utracił linearną strukturę. Młodość i starość nie stoją naprzeciw siebie - bezustannie krążą wokół siebie niczym planety związane wspólną orbitą fascynacji. Poza tym, w mojej ocenie, ogromna różnica wieku zostaje wpisana w mechanizm tak zwanego fandomu. Przedmiot obsesji niemal zawsze jest starszy od aktualnego doświadczenia. Należy do przeszłości, do innych czasów, do dawnego świata. Wszak w pewnym sensie każdy fan prowadzi dialog z kimś nieobecnym, może nawet obrazem zachowanym w czasie czy ikoną, co to zatrzymała się w konkretnym momencie historii. Autorka „Rzeźbiarza z Maryland” wykorzystuje ten mechanizm niezwykle świadomie - pokazuje, iż największe odległości między ludźmi nie zawsze są mierzalne latami, jako że niekiedy liczy się je siłą wyobraźni. W ten sposób powstaje cenna przestrzeń liminalna, czyli zawieszona pomiędzy snem a rzeczywistością, dzieciństwem a dorosłością, wspomnieniem a teraźniejszością, byciem a kreacją. To właśnie w takich miejscach rodzą się prywatne mity, których nie sposób zmierzyć logiką ani kalendarzem.

„Głupi głupotą, taką, że chciałoby się go przytulić.”

Urzec a na pewno zaskoczyć może jednak odbiorcę także coś innego. Książka Iwony Sowińskiej nijak nie boi się śmieszności. W świecie literatury śmiertelnie poważnej, wręcz przejęto-nadętej manią własnej wielkości, „Rzeźbiarz z Maryland” z wręcz rozbrajającą szczerością… pozwala sobie być dziwnym. Czasami wręcz absurdalnym, często bezczelnym, nierzadko groteskowym aż po same granice dobrego smaku. Postawię jednak tezę, iż właśnie dzięki temu pozostaje niebezpiecznie ludzkim. Co więcej, humorystyczna groteska erotyczna staje się w tym wypadku jednym z najciekawszych narzędzi interpretacyjnych. Nijak nie stanowi dodatku, tak zwanego „pieprzu” ni żadnej z „przypraw”. Pisarka w sposób śmiały i udany czyni z niej solidny fundament całej konstrukcji. Wszelkie sceny ars armandi zostają niemalże całkowicie ogołocone z romantycznych dekoracji. Miast tego Autorka wrzuca je w sam środek rozszalałego karnawału, rozumianego nie tyle jako zabawa, co przestrzeń, w której porządek świata zostaje chwilowo całkowicie odwrócony, zaś wzniosłość… miesza się z komizmem. I tak oto śmiech wiruje w tanie z pożądaniem, cielesne rozrywki pod ramię chwytają czułość, zaś - jak to często bywa - fantazja nieustannie próbuje nie potknąć się o rzeczywistość. I nie, sceny dla dorosłych czytelników nie chcą ich uwieść. Ich zadaniem jest nieznające wstydu i zahamowań obnażenie natury ludzkich marzeń. To właśnie one mają wyeksponować ich przesadę, pokazać niezgrabność, unaocznić teatralność czy wzruszającą naiwność. Podczas lektury momentami toczyło mnie wręcz wrażenie, iż czytam współczesną odmianę literatury menippejskiej, czyli takiej, która świadomie miesza filozofię z błazeństwem, powagę z absurdem, zaś sprawy „wysokie” z tymi najbardziej przyziemnymi - tekst Iwony Sowińskiej w pewny siebie sposób koreluje wzniosłe z nieważnym, intymne z na wskroś rubasznym i światłe z komicznym. W jednej chwili bohaterowie prowadzą rozmowy przypominające akademicką debatę, lecz już w następnej uczestniczą w sytuacjach tak absurdalnych, że można jedynie śmiać się z niedowierzaniem. Uważam, iż to niezwykle ryzykowna strategia. Bardzo łatwo byłoby bowiem przekroczyć labilną granicę pomiędzy groteską a zwyczajnym chaosem. Autorce udaje się jednak utrzymać tę konstrukcję w ryzach - właśnie dlatego, że pod warstwą humoru nieustannie pulsuje autentyczne uczucie…

„On tak pięknie, tak »epicko« pokazywał emocje! (…) Widzowie cierpieli, cierpieli, cierpieli razem z nim.”

Bo ostatecznie jest to książka o samotności. Nie mam bynajmniej na myśli tej dramatycznej, literacko efektownej samotności, którą przedstawia się w poezji, a raczej tę znacznie bardziej codzienną. Tę, co to przez lata gromadzi się w człowieku warstwą po warstwie. Znajdującą ciepłe schronienie w filmach, książkach, piosenkach i wspomnieniach. Taką, jaka buduje własne królestwa z fragmentów cudzych historii (któż ich nie zna i w nich nie bytuje?). Właśnie dlatego proza Sowińskiej wydaje mi się momentami zaskakująco smutna - nawet wtedy, gdy jest zabawna. Warstwa językowa recenzowanej powieści przypomina mi natomiast rozrastający się ogród - dziki i nieuporządkowany, ale pełen ścieżek prowadzących donikąd i nagłych olśnień ukrytych za kolejnym zakrętem. Brak w niej minimalistycznej dyscypliny czy podporządkowania jednej dominancie stylistycznej, to jest jednej wyraźnie dominującej cesze języka. Mnogo w treści za to pełnych barokowego przepychu skojarzeń oraz erudycyjnych dygresji, a więc licznych odniesień do kultury, historii, literatury i sztuki, popkulturowych labiryntów oraz zdań, które rozgałęziają się niczym korzenie starych drzew… albo korytarze (kiedyś) mojego Ermitaża. To pozostający w zależności z humanistyczną wszechstronnością Autorki styl niepokorny, jaki definitywnie nie zamierza próbować się nikomu przypodobać. Jestem przekonana o tym, iż docenią go miłośnicy finezjo-fantazji, jacy lubują się raczej w nieoczywistych treściach, którym daleko do sztampowych oraz wszyscy, którzy „nieznośną lekkość bytu” wolą spędzić w propozycjach literackich jakoby z tajemniczej, innej planety. O nieznanej powierzchni, może jeszcze nawet nieodkrytej. Albo takiej, jaką, schowaną najgłębiej, Ty sam także w sobie nosisz?

„Nie ma żadnych dowodów, że którykolwiek z przedstawionych tu Amerykanów był prawdziwą osobą, potraktujmy to zatem jako sen…”

Im dłużej myślałam o tej historii, tym częściej wracało do mnie jedno skojarzenie. „Rzeźbiarz z Maryland” przypomina opuszczone kino, do którego ktoś wraca po trzydziestu latach. (Aż przypomniał mi się fragment kochanego wiersza, mniej więcej: W starym kinie nikt już niczego nie wyświetla, a wytarte fotele noszą ślady dawnych ciał. Powiedz… nawet, jeśli wszystko zniknie - wciąż tak samo będziesz trzymał mnie za rękę?) Na wiekowym ekranie nadal migają obrazy z dzieciństwa. Z przeszłości. Pokryte kurzem fotele, powietrze o woni starego drewna i filmowej taśmy - wydawać by się mogło, iż przecież wszystko to już minęło. A jednak, gdy uruchomisz projektor, dzieje się magia i dawne ponownie zaczyna oddychać… Moim zdaniem powieść ta czyni dokładnie to - uruchamia projektor pamięci. Udowadnia, iż człowiek nigdy nie przestaje być sumą swoich zachwytów. Czas nie zabija zaś marzeń, najwyżej przykrywa je kolejnymi warstwami codzienności. Pod nimi z kolei wciąż istnieją młodzieńcze fascynacje, pierwsze filmowe miłości, niepoważne fantazje i wszystkie te światy, które miały zniknąć wraz z dorosłością. Nie uczyniły tego - i życzyć by sobie należało, by tak nie stało się nigdy. Po zamknięciu tej książki, zamiast pamiętać konkretne sceny, wspomina się zaś nastrój - lekko szalony, dziwny i melancholijny, zupełnie jak jeden z moich porannych snów, w których próżno odróżnić jawę od wyobrażeń. Pamięta się także wrażenie - jak po rozmowie prowadzonej z kimś, kto być może nigdy nie istniał dokładnie w takiej formie, w jakiej przez lata nosiło się w sercu jego obraz. Może właśnie dlatego „Rzeźbiarz z Maryland” to coś więcej niż literacka ciekawostka, jako że stanowi raczej opowieść o nieznającej pojęcia czasu pamięci, nieuznającej granic wyobraźni oraz procesie mitologizacji - nadawania zwykłym ludziom i wydarzeniom cech tak legendarnych, iż te aż zaczynają funkcjonować bardziej jako symbole niż realne osoby. Sądzę, że to także gawęda o marzeniach, które nawet po wielu dekadach potrafią powrócić z siłą sztormu i unieść ze sobą cały kurz dawnych lat, zapach starych nagrań oraz to jedno, najcichsze pytanie, przed którym… drżysz: co by było, gdybyś choć raz pozwolił fantazjom wyjść z ukrycia? Jako innowatorskie novum na scenie literatury polskiej, pozostawiam książkę Iwony Sowińskiej bez oceny punktowej - zwyczajnie warto poddać się ciekawości i po nią sięgnąć, wszak drugiej takiej treści definitywnie nawet we wszechstronnie zwichrowanym świecie kochanków prozy i poezji z najjaśniejszą świecą nie da się odnaleźć.

„Zgroza, w jakich pozycjach, z jak wyuzdaną prostotą umysłowi udaje się zapłodnić umysł!”

Magdalena Stępień - Kinnari. W gąszczu Tajlandii i Kambodży - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Wed, 03 Jun 2026 00:49:13 +0000

Tajlandia zawsze wabiła Cię bogactwem kolorów, imponującymi zabytkami z okresu dawnej świetności kraju, wspaniałą, egzotyczną przyrodą oraz fascynującymi mieszkańcami. Z pierwszego wyjazdu do tego kraju, poza związanymi z tym wspomnieniami, przywiozłaś coś jeszcze - wakacyjną miłość. W Twoim przypadku brzmi to nieco obrazoburczo, jesteś bowiem formalnie mężatką, jednak z Twoją drugą połówką od dawna nic Cię nie łączy - poza córką, wspólnymi kontem, domem i samochodem. Mieszkacie razem, ale tak naprawdę jesteście dla siebie całkowicie obcymi ludźmi. W październiku 2016 roku, po kolejnym kryzysie w związku, postanowiłaś zadbać również o siebie - porzuciłaś właśnie pisany doktorat, wzięłaś urlop w szpitalu i wyjechałaś do państwa Khmerów. Poznałaś tam pochodzącego z Niemiec Daniela, z którym przeżyłaś szalony romans w tropikalnej scenerii. Nigdy czegoś podobnego nie doznałaś a do Polski wróciłaś z mocnym postanowieniem, że więcej nie pozwolisz, aby Twoje życie układali inni. Los szybko zweryfikował Twoje oczekiwania. Wprawdzie na niwie zawodowej osiągnęłaś wiele sukcesów - zdobyłaś tytuł naukowy oraz otworzyłaś z koleżanką gabinet medycyny estetycznej, ale na najważniejszej, osobistej poniosłaś sromotną porażkę. Nic w tym zakresie się nie zmieniło - masz ponad czterdzieści lat i do teraz dzielisz dni z człowiekiem, za którym nawet nie przepadasz, gdyż wygoda i obawa przed rozwodem oraz wiążącymi się z nim perturbacjami skutecznie powstrzymała Cię przed podjęciem, wydawałoby się, oczywistych kroków. Co gorsza, z biegiem czasu straciłaś też kontakt z ukochanym mężczyzną. Początkowo pisaliście do siebie, dzwoniliście oraz wymienialiście się zdjęciami. Planowaliście również, że przyjedzie do Polski, gdy już odejdziesz od męża, ale nic z tego nie wyszło.

„Gdy teraz (…) zamykała oczy, widziała (…) zaskakująco wyraźnie, jakby czas nie miał znaczenia. (…) Widziała go, ale jednocześnie nie mogła zobaczyć. Nie tutaj, nie teraz.”

Podświadomie czujesz, że to Twoja wina - gdybyś miała w sobie więcej determinacji oraz dotrzymała składanych obietnic, wszystko potoczyłoby się inaczej i obecnie być może byłabyś w szczęśliwym stadle. Jak zwykle całe Twoje nadzieje obróciły się w pył i to wskutek własnej niekonsekwencji. Partner w końcu zamilkł i wyjechał z Niemiec, a Ty nawet nie masz pojęcia gdzie. A dziś znowu przemierzasz ulice Bangkoku, doskonale znane Ci z dawnych lat. Tym razem pełnisz oficjalnie funkcję „niańki” nieco ponad dwudziestoletniej siostry Martyny, która całkowicie zaskakuje Cię zachowaniem. Niedawno rozstała się z chłopakiem i popadła w rodzaj odrętwienia, które przecież znasz. Pełna współczucia, ustaliłaś z mamą, że zabierzesz ją na szaloną eskapadę, aby choć trochę zapomniała o troskach. Wybór pada na Tajlandię, ale podróż od samego początku przebiega pod złym znakiem. Lecisz najpierw do Chin, ponieważ od zawsze pragnęłaś zwiedzić odcinek sławnego Muru. W tym samym czasie Martyna wyrusza do kraju przeznaczenia i czeka aż się w nim pojawisz. Twoja wycieczka nieco się przedłuża, co skutkuje niezdążeniem na samolot. W efekcie zaliczasz dobowe opóźnienie, a gdy wreszcie z ulgą wkraczasz do wspólnego apartamentu, zastajesz młodszą siostrę w niedwuznacznej sytuacji z miejscowym chłopakiem. Jesteś w szoku i wybiegasz bez słowa, trzaskając wymownie drzwiami. Wzburzenie gna Cię przed siebie, ale po ochłonięciu zaczynasz zdawać sobie sprawę, że zachowałaś się jak kretynka. W końcu to dorosła kobieta i ma prawo robić, co jej się żywnie podoba. Niewesołe rozmyślania przerywa Ci męski głos proszący o podładowanie telefonu dzierżonym w Twojej dłoni powerbankiem. Gdy podnosisz wzrok, kamieniejesz ze zdumienia. Okazuje się, że to Daniel. Choć początkowo Cię nie poznaje, gdy siadacie w kawiarni, by wypić kawę, w końcu zaczyna łączyć wątki. Jak zwykle jego pewność siebie i zimna krew dają o sobie znać - prowadzi z Tobą rozmowę, jakbyście widzieli się całkiem niedawno. Jak się okazuje, po Waszym ostatecznym rozstaniu wyjechał do Tajlandii wraz ze swoją siostrą Sophie i zadomowił się tu na dobre. Wyraźnie Cię podrywa, a Ty bijesz się z myślami czy ponownie pozwolić mu na coś więcej niż zwykła przyjaźń. Jak to zwykle bywa, los udowodni Ci, że od przeszłości nie da się uciec, tak jak nie da się oszukać zbolałego serca. Podróż do Syjamu okaże się dla Ciebie swoistym katharsis, dzięki któremu przewartościujesz życie i ogląd świata oraz podejmiesz walkę o ocalenie samej siebie.

„Czuła w środku napięcie, bo patrzył na nią tak, jak patrzy się na kogoś, kogo nigdy wcześniej się nie widziało. Jakby tamten Bangkok nigdy się nie wydarzył.”

Zgodziłaś się na wyprawę do Tajlandii, nie chcąc zawieść oczekiwań starszej siostry i mamy. Wiesz, że zafundowały Ci ją z litości, ponieważ rozstałaś się z chłopakiem i popadłaś w depresję. Przestałaś wychodzić z domu - cały czas spędzałaś na oglądaniu beznadziejnych seriali i opychaniu się chipsami oraz tłustymi potrawami. W końcu bliscy postanowili wydobyć Cię z dołka i oto siedzisz w hotelu w sercu Bangkoku i czekasz aż Łucja powróci z Chin. Okazuje się, że nie zdążyła na samolot i pojawi się dobę później. Po spędzeniu paru godzin na dachu z basenem, gorączkowo zastanawiasz się, co zrobić z wolnym czasem. Postanawiasz udać się na spacer, a potem wstąpić do jakiejś knajpki na obiad. Gdy w tej ostatniej zmagasz się z pałeczkami, podchodzi do Ciebie dziewczyna i zaprasza do stolika, przy którym siedzi paru młodych ludzi. Jeden z nich, Tony pochodzi z samego Bangkoku. Od razu zwraca Twoją uwagę zachowaniem i subtelną, azjatycką urodą. Ty także wpadasz mu w oko - nawiązuje z Tobą rozmowę i uczy, jak jeść przy pomocy tradycyjnych tajskich „sztućców”. Wypijacie też kilka drinków. Potem wszyscy idziecie na Khao San Road, jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w mieście. Natychmiast otacza Was tłum, pełen ekspresyjnych autochtonów i turystów a całość przenika intensywny zapach różnorakich przypraw. Co krok natykacie się na uliczne punkty gastronomiczne, wypełnione miejscowymi przysmakami. Jednym z nich są pieczone skorpiony, na które początkowo patrzysz z obrzydzeniem. Jednak obecność Tony’ego oraz krążący w żyłach alkohol robią swoje. Rozluźniona, sięgasz po nietypową potrawę i zdumiona stwierdzasz, że jest pyszna. Azjata patrzy na Ciebie z uznaniem a Ty czujesz, że pozbyłaś się z serca żalu za dawnym związkiem, który tak długo trzymał je w okowach. Postanawiasz na nowo posmakować życia, bez trosk i ograniczeń. Choć nie masz tego w zwyczaju, zapraszasz chłopaka do swojego pokoju. Rano budzisz się u jego boku pełna wstydu z powodu niecodziennego wybryku. Gdy jecie zamówione do apartamentu śniadanie, wpada do niego Twoja siostra. Na chwilę zamienia się w słup soli, po czym wybiega, trzaskając drzwiami. Z jednej strony czujesz się zmieszana, z drugiej zła, w końcu jesteś już dorosłą kobietą, a ona z własnej winy spóźniła się całą dobę. To jednak dopiero początek intrygujących, tropikalnych przygód…

Najnowszą propozycję literacką Magdaleny Stępień pod tytułem „Kinnari. W gąszczu Tajlandii i Kambodży” bez wątpienia można określić jako oryginalną - zarówno pod kątem samej formy, jak i wyrazu. To bowiem udane skrzyżowanie nader gawędziarsko napisanego przewodnika turystycznego z historią obyczajową. Autorka udanie wplata w opowieść o mocno pokręconych losach bohaterów pasjonujące opisy dotyczące historii, przyrody, zabytków, obyczajów, struktur i stosunków społecznych Tajlandii oraz Kambodży. Zaciekawiony czytelnik dowie się więc całkiem wiele o kraju Khmerów, w którym de facto istnieją trzy płcie: męska, żeńska i transseksualna, jaka otoczona jest szczególną estymą, jako przynależąca osobom o wielkiej wrażliwości. Odwiedzi też najważniejsze miejsca, w jakich powinien zjawić się turysta, który chce zapoznać się z pięknem i specyfiką Indochin, często zupełnie nieoczywistymi. Skosztuje specyficznych potraw, przesiąkniętych do granic możliwości lokalnymi przyprawami, a także zapozna z wierzeniami i tradycjami, które często mogą wprawić w prawdziwe osłupienie. Pisarka nie stroni przy tym od poruszania trudnych tematów - eksploruje chociażby zagadnienia związane z powszechną prostytucją, zwłaszcza nieletnich, która jest napędzana pieniędzmi zachodnich obrzydliwców. Przedstawia także procesy zmiany płci, występy drag-queen a nawet powszechnie dostępne, erotyczne masaże i przybytki z pokazami umiejętności seksualnych. Opisuje również temat totalitarnych, monarchicznych władz kraju, za których krytykę stosuje się drakońskie kary. Wystarczy wspomnieć o przewodniku wycieczek, skazanym na sześćdziesiąt lat więzienia za uczynienie sześciu wpisów na Facebooku, w jakich poddawał w wątpliwość ustrój państwa czy robotniku aresztowanym za sarkastyczne uwagi na temat psa władcy. Nie brak jednak także elementów humorystycznych i ciekawostek, których nie odnajdzie się w na ogół nudnych przewodnikach. Nić przewodnią narracji stanowi zaś podróż do Indochin dwóch sióstr: czterdziestoparoletniej Łucji oraz dwudziestoparoletniej Martyny. Pierwsza, zdominowana przez zaborczą matkę, tkwi w nieszczęśliwym małżeństwie, ciągle wzdychając skrycie do Daniela - wakacyjnej miłości, którą poznała podczas pierwszej podróży do Syjamu. Pomimo mocnych postanowień, po powrocie do kraju, nie ma odwagi zerwać z dotychczasową egzystencją, z każdym dniem poddając się coraz większej zgryzocie. Otrzymuje kolejną szansę od losu, gdy w Bangkoku spotyka przypadkiem dawnego ukochanego. Czy będzie umiała z niej skorzystać i naprawić swoje życie? Druga krewna, zrozpaczona po rozstaniu z chłopakiem, w tropikach odnajduje sens egzystencji, zaprzyjaźniając się z Sophie - siostrą Daniela oraz zakochując w miejscowym chłopaku. Narracja prowadzona jest z punktu widzenia obu naczelnych postaci oraz Daniela i Sophie, choć oczywiście dominują te pierwsze. Żadnemu z bohaterów nie można niczego zarzucić - pozostają wielowymiarowi a przy tym wiarygodni z psychologicznego punktu widzenia. Zastrzeżeń nie mam także do płynnej warstwy językowej, w której urzekło mnie częste „przymrużanie oka”. Dodatkowy plus za znajdujące się w książce, liczne, kolorowe wklejki ze zdjęciami opisywanych budowli, krajobrazów czy autochtonów. 8/10 - zwyczajnie świetna rozrywka, która dostarcza masę przydatnej wiedzy o Indochinach i urzekająco rozprawia o sercowych i życiowych rozterkach „człowieków”. Odbycie tej literackiej podróży mogę zdecydowanie polecić. A piszę to z perspektywy kogoś, kto kocha wyprawy przeżywane tylko dzięki prozie i… zwichrowanej jaźni. Chyba, że te prawdziwe byłyby na Syberię… 😉

Jaga Tuliszka - Jak nie teraz, to kiedy? - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Tue, 02 Jun 2026 17:19:56 +0000

Życiowa - i może z tego powodu tak przepiękna. Albo dlatego, że złożona z wartości oraz udowadniająca, iż w każdym drzemie dobro. Nawet, jeżeli głęboko skryte i uśpione, jeśli się postarać - wciąż można je odnaleźć. Kiedy pisałam rekomendację na skrzydełko okładki pierwszej książki, którą z pełnych powabu zdań wykreowała Jaga Tuliszka, Autorka władająca niezwykłą lekkością pióra, nie spodziewałam się, iż później wielokrotnie będę wracała do jej opowieści. Jest w niej jednak coś na tyle magicznego, iż nawet wiele dni po lekturze odbiorca chce ponownie przeżyć ten czy inny fragment, zanurzywszy się w zwykłej-niezwykłej prozie debiutującej Pisarki. Pozornie można by ją określić literaturą obyczajową, lecz czytelnik w postaci kochanka niewtórnej jakości przyporządkuje ją z wielu względów do tej pięknej. Wydarzenia fabularne mogłyby zaś stać się udziałem każdego, przez co jestem zdania, iż to jedna z tych treści, które przypadną do gustu niemalże wszystkim. W mojej ocenie „Jak nie teraz, to kiedy?” to podróż przez życie - rodziny głównej bohaterki i znanych przez nią, nader barwnych kobiet - ale też ta, jakiej i Ty mogłeś kiedyś doświadczyć. Narracja o radzeniu sobie ze stratą, traumą oraz wyrzutami sumienia, które to często zatruwają rzeczywistość - także wówczas, gdy daleko im do słusznych. O walce z prywatnymi demonami, spośród których najgorsze bywają niezapowiedziane ataki paniki, dławiące jaźń i teraźniejszość. I jeszcze o byciu tym odtrącanym, w mniemaniu krzywdzącego rodzica, gorszym dzieckiem, jakie stara się pozbyć owej roli przez całe dorosłe trwanie. Choć nie są to radosne motywy, „pierwszy raz” Tuliszki uśmiecha, jako że nad wszystkie wymienione wysuwają się jeszcze inne, z których płynące wnioski radują i stają się swoistym światłem nadziei w obecnej, tak często pozbawionej go codzienności. Tekst za energiczną okładką udowadnia bowiem, iż relacje i familia wciąż pozostają najwyższą wartością, miłość względem dzieci jest niepowtarzalna, wiara w Boga przynosi ukojenie, małżeństwo jest opoką… a szlachetność nadal tkwi w ludziach. Czarujący wzór.

„Każda z nich była inna, każda niosła swój wyjątkowy bagaż doświadczeń. Powoli je przed sobą otwierały. Bez względu na to, co się tam kryło, po chwili stawało się wspólną własnością. Może nie na zawsze, może wyposażone tylko na moment, ale cenne (…).”

Kąt ciasny ale własny - Twój salon fryzjerski to miejsce magicznych spotkań. Choć osiedlowy, jakością usług ani obsługą w niczym nie przypomina tych, które zatrzymały się w minionym stuleciu. Każdy z Twoich klientów jest zaopiekowany a Ty podczas wszystkich następnych wizyt tej czy innej osoby z zaangażowaniem uczestniczysz w małych wycinkach życia, jakimi inni decydują się z Tobą podzielić. Jesteś uważnym słuchaczem a do tego człowiekiem, jakich próżno szukać w dzisiejszym świecie. Pełna ciepła, miłości, empatii i wiary w to, iż w ludziach musi tkwić pierwiastek dobra - okazujesz się być doskonałym powiernikiem. I czasem, tylko czasem pozwalasz sobie na chwilę zmęczonego zwątpienia, kiedy zamykasz lokal po całym dniu pracy na nogach i doradzaniu w dramatach postronnych. Bywa bowiem, że ledwo udaje Ci się zdążyć odebrać zbliżonych wiekiem synów z przedszkola, zakupy nie zrobią się przecież same a niewielka kawalerka, którą zajmujecie od lat, odmawia tego, by samoistnie się posprzątać czy wyczarować gotowe posiłki. Jeszcze do niedawna ledwo wiązaliście koniec z końcem, choć przecież klientki Cię uwielbiają a i Twój mąż nie narzeka na ilość zleceń. Michał zajmuje się akustyką oraz nagłośnieniem, co niestety jednak skutkuje tym, iż często nie ma go w domu. Wyjazdy nocne, weekendowe, czasem festiwale - ów całokształt sprawia, że jest w mieszkaniu raczej duchem niż nawet częstym gościem. Tęsknisz do niego nieustannie, wszak właściwie mijacie się w progu. Bywają gorsze chwile - a Ty niekiedy czujesz się jak samotna matka, ale mimo tego kochasz go nad życie i nie mogłabyś sobie wyobrazić lepszego zaślubionego ani ojca dla Piotra i Leona. Tylko żeby jeszcze ten wartościowy mężczyzna miał okazję więcej być, częściej trwać, nigdy nie zniknąć… Przytłoczona pracą, jakiej nikt z Tobą nie dzieli, nie smucisz się jednak, nie topisz w narzekaniach i nigdy nie poddajesz. Swoje już przetrwaliście i wierzysz głęboko, iż pewnego dnia Twoja piękna rodzina zyska zasłużony spokój.

„Każdy ma swoje historie i swój ból. Prawdziwe rany. To do nas należy decyzja, czy powiemy sobie: może jest takie dobro, którego ja nie widzę? Wtedy ocalę siebie, swoje serce (…)."

Niewiele chwil pozostaje Ci na rozmyślania, ale zdarza Ci się pocieszać, że przecież Twoje małe tragedie są niczym w obliczu innych. Odwiedza Cię chociażby pewna Anielica - wiekowa Pani Maria, której stukanie laską i pełne słyszalnego uśmiechu „Mira!”, jakim wita Cię już od progu, zawsze wprawiają Cię w dobry nastrój. Ta kobieta o niezwykłym, wielkim sercu jest żywym przykładem na to, iż dane dobro, pomnożone, niekiedy jednak powraca. Doświadczona przez niepowetowaną stratę w młodości, oddała życie pomocy mężczyznom w ośrodku dla trudnej młodzieży. Jak pokazuje teraźniejszość, trudno zliczyć wdzięczne jej osoby, jakie dziś są jej najwierniejszymi towarzyszami. Życia niełatwego, jako że Mąż od kilkudziesięciu lat znęca się nad nią psychicznie, mimo własnej ułomności. Co wprawia każdorazowo wprawia Cię w zdumienie, kobieta opiekuje się nim bez słowa skargi, dotrzymując przysięgi złożonej przez Bogiem… Marzysz o innym, pełnym uczuć życiu dla tego Anioła w ludzkiej skórze, choć ten z pogodą ducha wypełnia los, co można li podziwiać. Cieszysz się jednak, iż ktoś tak skrajnie dobry został Twoją klientką i przyjaciółką, dzięki czemu masz motywację, by zwalczyć strachy własnej przeszłości. A ta nie była kolorowa… Choć Arturro, poprzedni szef salonu, poznał się na Twoim fryzjerskim talencie i pokazał magię zawodu kolorysty, nadal zdarza się, że dopadają Cię odbierające oddech ataki paniki. Trudno się temu dziwić, iż to najgorsze kiedyś wciąż do Ciebie wraca, skoro teściowa do dzisiaj obwinia Cię za niezawinione i odmawia jakichkolwiek spotkań. To trudna sytuacja, bo przecież nie zabronisz kontaktów dzieci z babcią czy mężowi z matką. Chciałabyś jednak, by Wasza familia, i tak przecież niepełna, pewnego dnia na powrót się zjednoczyła. I wciąż tęsknisz za teściem o szczerozłotym sercu. Na szczęście masz jeszcze zawsze pomocną przyjaciółkę Kasie oraz - od niedawna - karmisz się energią nowej znajomej imieniem Klara - żywiołowi w ludzkiej skórze. Jak to wszystko posklejać… Masz świadomość, iż żaden czas nie jest dany na wieczność, nawet najbardziej ważne z relacji oraz znajomości przeminą a oczyszczające emocje na powrót zabarwią się szarością, jeśli nie zadba się o to, by niekiedy zaśnieżyć obraz czułością i wartościami. Jeśli nie teraz, to nigdy. Jak nie teraz, to kiedy? Chwila już trwa - ucieka.

„(…) to najbardziej niezwykła osoba, jaką poznała. Niby już staruszka, ale o wszystkim pamiętała, była wyrozumiała i cierpliwa. Nie miała w sobie ani odrobiny egoizmu. I ta siła, z jaką szła przez życie - zadziwiająca i inspirująca.”

Z dużą dozą pewności stwierdzam, iż „Jak nie teraz, to kiedy?” to jeden z najcieplejszych, najsilniej wartościowych i przy tym najlepiej napisanych debiutów, jakie miałam okazję przeczytać w ostatnich latach (!). Od urzekającej lekkością, poetyckiej warstwy językowej, przez złożonych z wielkich traum i równie ogromnych radości, cennych sercami bohaterów, aż po fabułę, jaka w żadnym razie nie jest przesłodzona, a zabiera odbiorcę w rzeczywistość uśmiechów, wzruszeń i poruszeń - to powieść, której nie brakuje absolutnie niczego. Jaga Tuliszka zdecydowała się także wykorzystać wiele motywów codzienności, której - jak się okazuje - wcale nie trzeba ubarwiać, by okazała się porywająca. Żałoba po tragicznym wydarzeniu, odbudowa życia oraz pewności siebie, walka o lepsze jutro dla swojej rodziny, próba pojednania z bliskimi, poszukiwanie wiary i zmieniających spojrzenie na świat relacji, nieskończona miłość rodzicielska, blaski i cienie małżeństwa, wreszcie - otwarcie na innych, postronnych, mających własne opowieści czy niespodziewana przyjaźń z doświadczoną przez tak wiele aspektów życia panią Marią, jawiącą się niczym ktoś o białych, pierzastych skrzydłach, co to na chwilę zstąpił z niebios… Wszystko to urzeka, a nie jest to komplet złożonych tematów, z jakich Pisarka splotła piękną narrację. Co intrygujące, główna bohaterka, Mira wykonuje tę samą profesję co Autorka - o czym byłam przekonana od pierwszych stron lektury, jako że pełen feerii barw świat salonu fryzjerskiego, miejsca magicznych rozmów i spotkań, został odmalowany z nęcącym pietyzmem. Opatruję to dodatkowym plusem jako samozwańczy kolorysta po kursach, co to każdy kolor musiał mieć na własnej głowie a w pielęgnacji lubuje się do dziś! Mira to postać taka jak wszyscy, jak Ty, jak lubiąca zimno i jesień ja. A także taka, która chce udowodnić, że mimo trudności można być wzorem. Sympatii do ludzi, miłości do męża, wyrozumiałości dla dzieci. Bo może tylko dążący do krystaliczności spotykają w życiu własne Marie - Anioły, które są im dane na wieczność? Warto sprawdzić. 10/10

„To nie pochodzenie sprawiło, że jestem silna. To trudności, a nawet nie, bo trudności omal mnie nie zniszczyły. Silna jestem dzięki podjętej walce. (…) Nie zawsze byłam taka jak teraz. To, co widzisz, to efekt długiej pracy. (…) ostatecznie to ja musiałam zrobić pierwszy krok.”

Paweł M. Arent - Medalion - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Thu, 28 May 2026 23:29:16 +0000

„Medalion” to DEBIUT, jaki można by określić mianem finezyjnie-fantazyjnego. Przede wszystkim dlatego, iż Paweł M. Arent zdecydował się na cokolwiek ryzykowny wybór gatunku czy raczej podgatunku literackiego, czyli high fantasy. Najczęściej z założenia: akcja osadzona we w pełni alternatywnym, fikcyjnym świecie, jaki rządzi się własnymi prawami magii czy fizyki, złożona mitologia, wręcz epicki rozmach czy obecność nieludzkich ras - to najważniejsze z wyznaczników, pozwolę sobie zarysować, choć specjaliści w tej materii z pewnością dodaliby o wiele więcej cech charakterystycznych. Nie na tym jednak koniec - ponieważ początkowo fabuła przystaje do low fantasy (okoliczności zbliżone do rzeczywistych). Nieźle! Moim zdaniem pierwsza propozycja Pisarza nie jest jednak li książką traktującą o żywiołach i uwikłanych w przepowiednie wybrańcach. To bowiem także narracja o postaciach, które zostały wrzucone w rzeczywistość, jaka okazuje się ich przerastać, na skutek czego pożądana przez wielu magia nie lśni nęcącym blaskiem niczym piękna błyskotka, a raczej ciąży zupełnie jak stary, rodowy grzech. Autor zdecydował się zaś na wykreowanie rzeczywistości, jakiej kształt przypomina mi sen śniony w malignie: pełen jakoby pradawnych nazw i niepokojących symboli, nasączony proroctwami, co to są zapisane językiem przywodzącym na myśl treści rytuałów. Choć sama historia na początku wymaga od odbiorcy dużej dozy skupienia (niniejszym pozdrawiam własne siedem osobowości, i skrajne ADHD imieniem NM - narwany multitasking), jeśli pozwoli się przenieść do innej krainy, szybko poczuje się wciągnięty… - tak to sobie wyobrażam - w pusty wagon, pędzący wprost do lasu wonnego od deszczu, w którym nasłuchuje się kroków kogoś lub czegoś, czego wcale nie powinno w nim być. Ta książka pachnie dla mnie bowiem burzą - i to nie taką metaforyczną. Może słowa stron skropione są starym borem i smakują rdzą kolejowych torów. Albo są ciężkie niczym wiszące nad bohaterami niebo, które próbuje zapowiedzieć katastrofę… Ciszę przed wybuchem, utkaną z niezaprzeczalnego przeczucia.

„Wszystko, co go otaczało, stanowiło bezmiar kosmosu, pustki i samotności. Nie odczuwał jednak zimna. Spojrzał przed siebie i zobaczył sunącą w jego kierunku wysoką postać, ubraną w srebrne szaty i dzierżącą laskę.”

Gdy w dniu dwudziestych trzecich urodzin otrzymałaś od babci starodawny medalion, nie miałaś pojęcia, jak wielkim ciężarem zostałaś obciążona. Staruszka powiedziała tylko, że to największy dar, jaki może dostać człowiek - jednak zanim zdołała udzielić dalszych wyjaśnień, zapadła w śpiączkę i wkrótce zmarła. Od chwili, gdy przedmiot zawisł na Twojej szyi, wokół zaczęły się dziać dziwne rzeczy. Kiedy zmieniał się Twój nastrój i popadałaś w rozdrażnienie lub gniew, znajdujące się w pobliżu przedmioty ulegały stopieniu lub ogarniały je płomienie. (PIROMANIAK WE MNIE LUBI TO!) Szybko zrozumiałaś, że zjawiska te ściśle łączą się z artefaktem. Z biegiem czasu nauczyłaś się nieco nad tym panować i całą siłą woli powstrzymywać przed wpadaniem w irytację, choć nie zawsze jest to możliwe. Co gorsza, biżuteria stała się przyczyną Twoich niepowodzeń w szukaniu pracy. Przed rozmową kwalifikacyjną zawsze nader się stresujesz, co przekłada się na imponujące fajerwerki w siedzibach potencjalnych szefów, jacy w takiej sytuacji szybko tracą zainteresowanie Twoją ofertą... czemu trudno się zresztą dziwić. 😉. W efekcie, pomimo ukończenia studiów lingwistycznych ze znakomitą lokatą i wielu propozycji zatrudnienia, do dzisiaj pozostajesz osobą bezrobotną. Właśnie wracasz z kolejnego spotkania - wyznaczonego przez firmę telekomunikacyjną z drugiego końca Polski. Jak zwykle nic z tego nie wyszło, gdyż w chwili prezentowania przez Ciebie umiejętności… woda we wszystkich dystrybutorach i automatach do kawy zagotowała się błyskawicznie, rozprysnęła, gdzie tylko mogła i finalnie poparzyła wszystkich członków zarządu. Ups. Oczywiście posiedzenie zostało natychmiast przerwane i grzecznie, acz stanowczo, podziękowano Ci za fatygę. Siedzisz więc w pociągu i bijesz się z niewesołymi myślami, obracając w palcach medalion, który przecież miał być przyczyną radości, a stał się swego rodzaju przekleństwem.

„Nastał ranek. Wszystkie pomieszczenia w zamku jaśniały bielą pod wpływem słońca, które zaglądało w okna Pałacu. Kolory rzeźb i obrazów ożywały pod wpływem świetlnych promieni, a te rozchodziły się jednostajnie między wszystkimi komnatami.”

Nikt by nie podejrzewał, jaką moc ten przedmiot w sobie kryje. Jest piękny - ma kształt srebrnego, regularnego trójkąta, na którym tańczą czerwone refleksy. Zawieszony na łańcuszku, spoczywa niewinnie na Twojej piersi, choć już niejednokrotnie miałaś ogromną ochotę zdjąć go i zamknąć w jakiejś przepastnej szufladzie. Ale przecież nie możesz się w ten sposób pozbyć podarunku od babci, przekazanego na łożu śmierci, więc nadal Ci towarzyszy, nieodmiennie ściągając masę kłopotów. Z posępnych rozważań wyrywa Cię nowy pasażer, jaki wchodzi do przedziału i siada naprzeciw Ciebie. Nie możesz dostrzec jego oczu, gdyż założył ciemne okulary, jednak podświadomie czujesz jego wzrok. Zmieszana, wybywasz na korytarz, by zaczerpnąć nieco świeżego powietrza przy otwartym oknie. Gdy wracasz, nieznajomego już nie ma - wraz z nim zniknęła też Twoja kurtka. Przez chwilę złościsz się na swoją niefrasobliwość, po czym postanawiasz zgłosić kradzież kierownikowi pojazdu. Nagle na Twojej drodze staje mężczyzna z przedziału, teraz z odkrytym obliczem, wzbudzającym przerażenie. Jest poorane bliznami i naznaczone tatuażami ciemnych symboli. Ale najgorsze są źrenice - z czarnymi białkami i takimiż tęczówkami, zdają się przewiercać Cię na wylot. Stajesz jak posąg. Gdy wyciąga w Twoim kierunku ramię, w panice korzystasz ze swojej mocy, więc rękaw jego płaszcza zajmuje się płomieniem. Zaskoczony prześladowca odskakuje w tył a obcy kobiecy głos w Twojej głowie nakazuje Ci niezwłoczną ucieczkę. Zgadzasz się z nim, ale facet nie zamierza odpuścić i pędzi za Tobą. Pozostaje Ci jedno - odwracasz się i wysyłasz w jego kierunku kulę ognia. Po chwili od napastnika oddziela Cię ściana płomieni a pociąg zaczyna hamować wśród przeraźliwych dźwięków alarmu przeciwpożarowego. Biegniesz dalej i wpadasz na pędzącego w przeciwną stronę chłopaka. Gdy pomaga Ci się podnieść, zauważasz na jego piersi naszyjnik taki jak Twój. Po chwili oprawca Was zauważa, jednak trafiony kolejnym pociskiem - znika. Za nim materializują się jednak trzy identyczne postaci. Zrezygnowana, bez miejsca do dalszej eskapady, patrzysz tylko, jak przybyli się zbliżają i wyciągają ramiona w Waszym kierunku. I właśnie w tym momencie niedawno spotkany chłopak zrywa się na nogi i… staje się coś, czego zupełnie się nie spodziewałaś. Gdy wyprostowany wyciąga przed siebie dłonie, cała woda pochodząca ze zraszaczy i zalegająca na podłodze skupia się wokół jego sylwetki, tworząc coś w rodzaju tarczy, zaś po ścianach zaczynają się rozchodzić kryształki lodu. Niewiele się namyślając, kreujesz dodatkowo ścianę ognia i pod taką osłoną oddzielającą Was od napastników wydostajecie się z wagonu przez szybę, którą rozbijasz gaśnicą. Zmierzacie w stronę lasu i wkrótce zapadacie się w jego zbawczą gęstwinę, gubiąc prześladowców. Dopiero wtedy macie okazję poznać się bliżej. Jak się okazuje, chłopak o imieniu Piotr jest jednym z czterech Powierników, którym medaliony dają ściśle określoną moc panowania nad wybranym żywiołem. Twój - nad Ogniem, jego - nad Wodą, zaś pozostałe dwa - nad Powietrzem oraz Ziemią. Dotychczasowi właściciele przekazują Medaliony starannie wybranym następcom na krótko przed własną śmiercią. Co ciekawe, ta następuje po kilkuset latach żywota, gdyż talizmany chronią przed chorobami i procesami starzenia, lecz tylko do pewnego momentu. Piotr otrzymał swój od ojca - posiada go zaledwie od pół roku. Informuje Cię też, że byty, które zaatakowały Was w pociągu, to Nerruny - niewolnicy kierowani przez Nieśmiertelnych, którzy biegle władają Magią i chcą zdobyć wszystkie z Medalionów, by zapanować nad żywiołami ziemskimi. Interesującą konwersację przerywają Wam dobiegające z pobliskiej polany odgłosy zaciętej walki. Zrywacie się na nogi i biegniecie w ich kierunku, włączając w ciężkie starcie z Nerrunami, które osaczyły nieznanych Wam chłopaka i dziewczynę. Wspólnymi siłami odpieracie wrogów a uratowani zdradzają Wam, że stanowią drugą parę Powierników: ona - Powietrza, zaś on - Ziemi. Ustaliwszy, iż będziecie trzymać się razem, podejmujecie wędrówkę do Międzywymiaru - świata powstałemu dzięki Magii, jaki istnieje poza ludzkim uniwersum. Odnajdziesz tam ślady prawdziwego pochodzenia i podejmiesz się wojny o ocalenie wszystkiego, co kochasz. Jakie są wyroki Twojego przeznaczenia?

„Kto by pomyślał, że jej życie nabierze takiego tempa (…) Wszystko, co słyszała o Magii, okazało się prawdą. Chociaż wmawiali jej, że to nie ma sensu, że Magia nie istnieje - stało się faktem i jej codziennością.”

Och na Magię - ileż tu się działo… należałoby podsumować „Medalion”, którego złożony świat wykreował Paweł M. Arent. Sądzę, iż największą siłą tej historii jest jej klimat, jako że Autor zmyślnie zbudował rzeczywistość, która wydaje się być znacznie starsza od wszystkiego, co znane. Przepowiednie zapisane językiem Nieśmiertelnych, co mi się podobało, czytane na głos, nie wybrzmiewają jak dekoracyjny element fabularny, a raczej coś, czego nie należy czytać młodszym po zapadnięciu zmroku. 😉 Szorstkie, dziwne, momentami niezrozumiałe - noszą ciężar autentycznego mitu. Co zaś okazuje się intelektualnym wyzwaniem, treść nie tłumaczy wszystkiego na samym początku. Fakty odsłaniają się warstwami wraz z kolejnymi wydarzeniami, stającymi się udziałem bohaterów, dzięki czemu czytelnik ma wrażenie, jakby zanurzał się coraz głębiej w toń i dopiero na samym dnie odkrył, iż coś oddycha tam od bardzo dawna. Bohaterom daleko zaś do papierowych, przy czym szczególnie urzeka Izabela, której relacja z ogniem przywodzi na myśl raczej walkę z własnymi lękami miast magicznej przygody. Wrażenie robi także cały świat przedstawiony - Powiernicy, Herre, Nerruny, Nieśmiertelni, dawne wojny, Rada, przepowiednie i ciągłe poczucie istnienia czegoś „ponad” tworzą konstrukcję przypominającą stare wielopiętrowe pałace Petersburga: im dalej idziesz, tym więcej ukrytych drzwi znajdujesz. Widać, że Pisarz wymyślił rozbudowaną mitologię uniwersum i momentami celowo pozwala czytelnikowi się w niej zgubić. Równocześnie za minus poczytuję fakt, iż chwilami ilość nazw własnych, informacji i pojęć potrafi przytłoczyć, szczególnie na początku. Niektóre dialogi mogłyby być bardziej naturalne, a tempo bywa nierówne - raz historia płynie spokojnie, niemal melancholijnie, by za moment rzucić odbiorcę w środek chaosu. Niemniej to oryginalna opowieść o dziedziczeniu - tak Medalionów, jak i konsekwencji cudzych decyzji, którą opatruję notą 7/10 i polecam fanom złożonego fantasy. PS Dodatkowy plus za fakt, iż Arent nie uczynił z Medalionu pięknego artefaktu spełniającego życzenia. Ta Magia jest kapryśna i niebezpieczna a niesiona przez nią pomoc… pozostawia po sobie ślady spalenizny.

„Jedno jest pewne. Serce nie wie, jak panować nad Magią. Albo specjalnie tego jeszcze nie robi. Jest bardzo… pokojowe w stosunku do tych, którzy chcą je ochraniać. Co będzie dalej, czas pokaże. (…) Kolejna podróż właśnie się rozpoczęła.”

Miłosz Wołk - Łaniewski - Miejmy to za sobą - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Thu, 28 May 2026 00:37:46 +0000

Książka, której treść zaserwowana jest czytelnikowi nie standardową prozą, a rozmową jakoby żywcem wziętą z komunikatora internetowego - w dodatku w nietypowym formacie A4, o stronach podzielonych na połowy? Każdorazowo, gdy sądzę, iż w literackim świecie wiekowego i doświadczonego wyjadacza niewiele może już zaskoczyć, pojawia się novum, które udowadnia, iż się myliłam. Ja zaś bynajmniej nie mam nic przeciwko, wszakże podobne niespodzianki wciąż mają moc rozjaśniającą mroczne i chmurne oblicze. Miłosz Wołk-Łaniewski to zupełnie nowe nazwisko na scenie rodzimej twórczości, na jakiej jego posiadacz postanowił zagościć z unikatowym DEBIUTEM. Najszczerszej przyznawszy, choć w zwichrowanej głowie walczę średnio z milionem szalonych pomysłów na minutę, nie wystąpił w niej jeszcze taki, by zamiast tradycyjnym tekstem, przedstawić odbiorcy historię za pomocą okraszonych rzadkimi wtrętami narratora zdjęć i wiadomości, które wymieniają między sobą dwie osoby, jakie zetknęły się ze sobą w Internecie za sprawą zrządzenia losu, zupełnego przypadku czy trudnych do przewidzenia meandrów przeznaczenia. Zadanie trudne do wykonania a do tego na wskroś innowatorska forma! Szczęśliwie nie posiadam większości archiwum własnych maili, Messengera czy popularnego onegdaj Gadu-Gadu, jako że jestem przekonana o tym, iż Autor zainspirowałby mnie na tyle, aby przekształcić część spośród nich w książkę - choć musiałabym najpierw sprawdzić, czy w zakładach bardzo zamkniętych można korzystać z Sieci. 😉 Tekst Pisarza uważam za nader ciekawy eksperyment twórczy. Choć byłam do niego nieco sceptycznie nastawiona, szybko udało mi się wciągnąć w tę nieszablonową treść. Poznając opowieść, jaka wydarzyła się naprawdę, o czym widnieje informacja na okładce, w tego rodzaju wariacji, czytający czuje się niczym… uczestnik reality show lub wynajęty detektyw czy też osoba, która przypadkowo znalazła w dowolnej sytuacji odblokowany telefon komórkowy lub laptop, na jakim widnieje otwarte okno obszernej, intrygującej, toczonej przez dłuższy czas konwersacji. Zdarzało się. 😉

Książkę znajdziesz pod linkiem: [KLIK].

„<Miejmy to za sobą> w jej ustach nie znaczyło - pobieżnie, byle jak. Znaczyło - nie traćmy czasu na pozory. Odpowiedziałem więc bez ozdób, nazywając to, co usłyszałem. Powiedziałem o barwie. O stabilności. O tym, że takiej rozmowy szuka się długo, a trafia rzadko. Już po pierwszej wymianie zdań coś się w nas zgrało - rytm oddechu, prędkość myśli, gotowość do kropek, a nie trzy kropki.”

Jedno powiadomienie, które może odmienić całe przyszłe życie. Błąd systemu, tymczasowe prace nad działaniem serwisu lub algorytmem… albo to sam diabeł właśnie wykonał ruch, którym złączył Twoją ścieżkę z drogą Mary. Choć mieszkasz w Warszawie, jaką uważasz za najznamienitsze i najbardziej kulturalne miasto Polski, właśnie cząstka Twojej osobowości dotarła do pięknej Gdyni. I tak oto kobieta, o jakiej istnieniu nie miałeś do tej pory żadnego pojęcia, otrzymała alert o wiadomości, w której prosisz ją o udzielenie szkolenia. Zapewne nie byłoby w tym nic dziwnego, jako że w korporacji, w której pracuje i święci triumfy, realizuje różne ambitne działania - gdyby nie to, że… niczego takiego nie kliknąłeś. Jak zwać to inaczej, jeśli nie przeznaczeniem i to nawet, jeżeli nie daje mu się wcale wiary? Początkowo Mara, którą zdążyłeś już prześwietlić w Internecie, przesyła Ci wiadomości w dość oschłym, wręcz wyniosłym stylu, co po dokonanym researchu uznajesz za przystające do osoby pełniącej jej profesję. Silisz się nawet na kilka mało sympatycznych żartów na ten temat, krytykując niewolniczą pracę dla ogromnych przedsiębiorstw, czym raczej nie udaje Ci się zaskarbić jej względów. Tak się jednak jakoś plecie, iż od słowa do słowa, które to przekształcają się w rozliczne zdania, konwersujecie ze sobą każdego wieczoru. Jesteś człowiekiem nocy, a więc to właśnie po północy bytujesz w Sieci, podobnie zresztą jak niewiasta, z którą wydajesz się mieć wiele wspólnego - toteż już wkrótce macie nawet „własną godzinę”, o jakiej codziennie jedno z Was odzywa się do tego drugiego. Choć pierwsza tradycja wiosny nie czyni, z pewnością jest świetnym zaczątkiem obiecującej znajomości. Tylko że Ty masz ciemne sprawki, o których kobieta nie ma pojęcia, a ona jakoś nie kwapi się, by zaprosić Cię do Gdyni…

„Istnieją też dusze. Zbłąkane, przeciągane przez życie jak nici przez palce czasu. Dusze, które potrafią rozminąć się o lata, o miasta, o całe epoki - a mimo to wracają. Rozpoznają się. (…) Czasem w innym życiu (…). Jakby coś większego uparło się, że pewne połączenia mają się wydarzyć, niezależnie od tego, ile razy świat będzie próbował je zgubić.”

Rzekłby ktoś, iż oszalałeś, skoro coraz częściej zdarza Ci się myśleć, że to dokładnie ta pani, na jaką czekałeś i której pojawienie, przeznaczonej, prorokował Ci nawet niegdyś ukochany dziadek. Dwie dusze, wydające się poznać znacznie wcześniej, może nawet nie w tym życiu czy epoce. Wszystko zaczyna potwierdzać niewyjaśnialne - że coś takiego istnieje naprawdę, a nie jest li wymysłem romantycznych filmów czy książkowych narracji, coraz bardziej jesteś skłonny w to uwierzyć. Już wkrótce opowiadasz jej o przodkach czy swoim synu z poprzedniego związku a do Waszej konwersacji wkradają się bardziej osobiste akcenty. W końcu rozmawiacie także głosowo, zamiast standardowo wymieniać wiadomości tekstowe i wtedy jest tak… jak gdyby wszechświat przestał istnieć, bo oto planowane kilka minut przekształca się w godziny bezczasu. Naturalnie zdarzają się także spięcia, małe kłótnie czy różnice zdań - lecz w jakiej znajomości ich nie ma? Liczysz na to, że już wkrótce będziecie mieli okazję poznać się osobiście i przekonać czy „w realu” także nadajecie na tak zbliżonych i splatających się w jedną falach. Zanim to jednak nastąpi, decydujesz się raz na zawsze rozliczyć z bardzo mroczną działalnością, jakiej trwanie może zagrażać ewentualnemu przyszłemu związkowi… Choć na razie nie zamierzasz nijak klasyfikować tego, co rozwija się między Marą a Tobą. Aby nie zapeszyć, choć może trafniej będzie stwierdzić, że po to, aby pozwolić relacji rozwijać się jak najnaturalniej. Czy też dać działać przeznaczeniu, co to już raz pokazało, jak wiele potrafi - więc dlaczego nie miałoby tego uczynić ponownie. Może posiadane: za sobą może stać się najpiękniejszym: przed sobą?

„(…) od dawna należy do tej pory. Noc jest jego naturalnym środowiskiem - wtedy domyka sprawy, odbiera telefony, pilnuje tematów, sprawdza ludzi, myśli i układa w głowie to, czego za dnia nie da się ułożyć. W tej porze mniej jest pozorów, mniej hałasu, więcej prawdy.”

Pierwsza propozycja literacka, z jaką przybył do czytelników Miłosz Wołk-Łaniewski jest trudna do sklasyfikowania gatunkowego. Myślę, iż współczesna odmiana powieści epistolarnej jest najlepszą definicją. Opatrzona stosunkowo nieczęstymi wtrąceniami wszechwiedzącego narratora rozmowa pomiędzy Marą i Natanem stanowi doprawdy wciąż rzadkie połączenie. Wzbogacona dodatkowo o zdjęcia, wizualizacje zaprojektowane przez Autora czy zrzuty ekranów obu postaci, wciąga odbiorcę w nietypowy świat. Na dodatek brak upiększania językowego, przez co czasem wiadomości bohaterów posiadają naturalne literówki czy emotikony zamiast interpunkcji, czyni całą lekturę na wskroś prawdziwą i naturalną. Okna komunikatorów czy pola SMS stanowią swoisty zapis historii pewnej znajomości, jaka mogłaby się przydarzyć niemalże każdemu. Być może właśnie z tego powodu opowieść staje się bliska odbiorcom - wszak lwia część z nich z pewnością spotkała kogoś wyjątkowego dzięki tej czy innej stronie internetowej. Preferencyjnie zmieniłabym sam druk treści na większy z uwagi na swój dinozaurzy wiek, aczkolwiek, co ciekawe, wzrok szybko przyzwyczaja się do szybkiego śledzenia „okienek” z rozmową na podzielonych na dwie rubryki „dymków” stronach większego formatu. Abstrahując od licznych zaskoczeń co do samej formy książki i zasługującej na wyróżnienie finezjo-fantazji przy jej tworzeniu oraz składaniu, Autor zdziwił mnie także… samym zakończeniem. Jak sugeruje, opowieść Mary i Natana zyska dalszy ciąg, czego się nie domyśliłam. Tego rodzaju otwarty finał niebanalnej historii uśmiecha! Z plusem za nowatorską formę: 7/10. Bywają rozstania bezpowrotne i powroty, jakim tej ostatniej kropki postawić nie sposób… Polecam miłośnikom niewtórnego i spodziewającym się niespodziewanego.

„Królowie życia nie noszą pozłacanych koron. (…) Są spotkania, które dopiero piszą pierwszy wers katastrofy, zachwytu i prawdy zarazem. (…) Właśnie dlatego - to jeszcze nie koniec.”

Sebastian Orszulik - Tam i z powrotem + trzy metry - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Tue, 26 May 2026 21:56:58 +0000

„Tam i z powrotem + trzy metry” to książka, która stanowi pewien ewenement - bowiem po tym, jak pochłonęłam ją w jeden wieczór, zdecydowałam się przyjąć propozycję, jaką złożył mi Sebastian Orszulik. Niniejszym obwieszczam, iż objęłam tę wyjątkową, zwichrowaną i pełną zawirowań historię PATRONATEM MEDIALNYM. Wstępnie zgodziłam się wziąć pod swoje mroczne, medialne skrzydła całą trylogię - choć część druga i trzecia dopiero powstają, zatem przed ostatecznym werdyktem naturalnie zapoznam się z tekstami, nim będę mogła ostatecznie to potwierdzić. 🔥 Dlaczego uznałam, iż pierwsza powieść Autora współgra ze mną na więcej niż wymagane sto procent? Ta cienista narracja zaskoczyła mnie dziesiątki razy. Początkowe rozdziały zapowiadały spokojną historię, z jakiej mógłby się wyłonić przedstawiany z perspektywy dwóch bohaterów, rodzący się dopiero romans. Co ciekawe, zarówno Sebastian, jak i Anna opowiadali czytelnikowi o tych samych wydarzeniach, po części powtarzając gawędę, za czym to w literaturze nie przepadam. Już kilkanaście przewróconych stron później zrozumiałam jednak sens tego zabiegu, a kiełkująca opowieść o miłości zaczęła ewoluować w wiele innych kierunków - przy czym każdy z nich okazywał się bardziej dynamiczny. Wątki kryminalne skręcały w stronę najlepszych opowieści sensacji oraz akcji, powodując szybsze bicie serca i rosnące wykładniczo zainteresowanie lekturą. Na domiar dobrego chwilę później dołączyła do tego jeszcze mocniejsza warstwa, jakiej tekst określiłabym mianem: dark thriller. Jakąż pyszną ilością zagrożeń, suspensów, niepewności i żywiołowości Orszulik nasączył swój tekst! Jestem pod wrażeniem doskonale stopniowanego napięcia - kolejne rozdziały tej niewtórnej treści mrocznieją coraz silniej. Przez co nie tyle zabierają odbiorcę w pełną niebezpieczeństw rzeczywistość, ile właściwie porywają go na najbardziej szaloną karuzelę zdarzeń, jaką tylko można… nie: jakiej nawet nie sposób sobie wyobrazić przed lekturą. Kapitalne ujęcie motywu: podpaliłbym dla niej cały świat i zstąpił do piekieł…

„To już nie było tylko przezwisko. To była moja nowa maska. Bo człowiek, który tu zszedł - ten z nadziejami, z miłością, z wiarą w przyszłość - został tam, na arenie. Zakopany pod ciałami pokonanych. Został tylko wojownik.”

Jeszcze do niedawna żaden z Twoich dni szczególnie nie odróżniał się od poprzednich ni przyszłych. Wstawałeś wcześnie i udawałeś się na budowę nowego skrzydła szpitala, którą zawiadywałeś z umiarkowaną przyjemnością. Właściwie całkiem lubisz nadzorować powstawanie tego czy innego miejsca, jakie już niedługo będzie cieszyło wiele osób - a czyniący magię robotnicy cenią Cię jako szefa. Teraz masz jednak zupełnie inny powód, aby jak najszybciej znaleźć się w pracy. Ona. Jako zmyślny, nader uważny obserwator, sądzisz, iż wiesz już na jej temat całkiem sporo. Choć często pędzi na oddział jakoby na złamanie karku, zawsze elegancko podkreśla swoją kobiecość strojem. W jej zamyślonych oczach tkwi coś, co chciałbyś poznać bliżej. Ustaliłeś, jaką kawę pija i że jej fach jest czymś, co można tylko podziwiać - jako pielęgniarka oddziału neonatologii trwa przy tych, którzy mogliby nie przeżyć bez jej pomocy, bezbronnych noworodkach, często za wcześnie goszczących na tym świecie. Na razie tylko przyglądasz się temu, jak spieszy do obowiązków, lecz pewnego dnia w końcu dzieje się to, co nieuniknione - zaczepiasz ją, zadawszy na głos pierwsze pytanie, które do tej pory migotało tylko w Twoich myślach. Tym samym, choć przecież nijak nie mogłeś się tego spodziewać, rozpoczynasz całą kawalkadę zdarzeń, jakich następstwami będą przemienienie Twojego życia w zwichrowany rollercoaster wrażeń, start najbardziej ważkiej historii miłosnej, której doświadczysz oraz… zyskanie zaproszenia do odmętów samych piekieł, do jakich zstąpisz z własnej inicjatywy, próbując oczyścić imię ukochanej i zapewnić Wam tak potrzebny spokój. Sam nie masz pojęcia, czy powrócisz stamtąd żywy, ale wiesz jedno - nie poddasz się, nim nie spróbujesz absolutnie wszystkiego, jako że po raz pierwszy czujesz, iż dla tej kobiety oraz trójki jej dzieci z dobiegającego końca małżeństwa warto dosłownie poruszyć niebo i ziemię. Kto by uwierzył, że zaczątkiem krucjaty okażą się zwłoki znalezione na nadzorowanej przez Ciebie budowie? Niezbadane są szlaki diabelskie…

„Nie tworzę broni - ja jestem bronią. Nie zostawiłam niczego do kochania. Tylko ciało. Tylko stal. Tylko prawdę. To była moja ofiara. Moje katharsis. Moje niebo. I może… jego też.”

Kątem oka dostrzegłaś już dawno temu, jak wnikliwie Ci się przygląda, choć nie miałaś kiedy w swoim szalonym życiu, charakteryzującym się wiecznym niedoczasem, roztrząsać powodów jego zainteresowania. Zauważasz przeciągłe spojrzenia mężczyzny za każdym razem, gdy zmierzasz na oddział pełen wymagających opieki nowo narodzonych. Pochlebia Ci to, jako że z mężem już od dawna żyjesz oddzielnie. Podjął decyzję o pozostaniu na Islandii na stałe, pozostawiwszy Cię w Polsce z trójką dzieci, spośród których każde jest na własny sposób wyjątkowe. I choć czasem jeszcze konwersujesz ze ślubnym telefonicznie, czynisz to bardziej z obowiązku niż prawdziwego zainteresowania. Ciężko Ci nawet ustalić konkretny moment, w jakim ta bolesna degrengolada się rozpoczęła. Kiedy Sebastian odzywa się do Ciebie po raz pierwszy, jakoś podskórnie czujesz, iż ta znajomość z każdą kolejną rozmową będzie znaczyła coraz więcej. I w istocie tak właśnie się dzieje. Wprost nie możesz uwierzyć w to, że nawet Twoje pociechy od pierwszego spotkania nawiązują z nim doskonały kontakt i akceptują jego obecność w poszatkowanym i niekompletnym bez ojca życiu. A to już niedługo wywróci się do góry nogami… Znajdziesz się w eskalującym z każdą kolejną chwilą niebezpieczeństwie, za jakiego zaistnienie okaże się być odpowiedzialny Twój niedoszły były małżonek, który to na Islandii wcale nie toczył takiej egzystencji, o jakiej wszystkim opowiadał. Jak to możliwe, że nigdy nie dostrzegłaś, w jak wielkim stopniu szalony i niebezpieczny jest jego umysł, skoro uwikłał się w coś… tak mrocznego? Na szczęście przypadkowe spotkanie w okolicy przyszpitalnej budowy sprawiło, że znalazł się przy Tobie ktoś, kto ochroniłby Cię przed wszelkim zagrożeniem. Aby znaleźć dowody na własną i Twoją niewinność w sprawie zagadkowego morderstwa, w jakiej sam środek zostałaś wrzucona, ten wierny, oddany i honorowy mężczyzna jest w stanie wkroczyć w najciemniejszy odcień czerni - i podjąć walkę z każdym, kto stanie mu na drodze. Oto Twój Orfeusz, naznaczony najstraszniejszym - Ty jego współczesną, czekającą z miłością na ustach Eurydyką.

„O tym, czy można naprawdę znać kogoś, kogo nigdy się nie dotknęło. Czy słowa wystarczą, by zbliżyć dwa światy, które istnieją tylko w przestrzeni między literami - w tych krótkich chwilach, gdy ekran świeci w ciemności.”

Czego przykładem jest powyższy cytat, Sebastian Orszulik potrafi nie tylko stworzyć nieodkładalną historię, ale ma również rzadki dziś niestety dar - pięknie pisze o miłości i prawdziwych, jedynych wartych uwagi uczuciach. W „Tam i z powrotem + trzy metry” oprócz niebezpiecznych scen, odbierających czytelnikowi oddech z uwagi na przeżywane emocje, wielokrotnie pojawiają się wręcz przystające do romantyzmu opisy uczucia między Sebastianem a Anną - to się ceni! Ileż powabu zyskałby na powrót świat powieści, gdyby mężczyźni wciąż tak składali słowa w zdania, przedstawiając ukochane! Debiutancka książka Pisarza jest jednak wyjątkowa z większej ilości powodów. Z narracji o relacji dwóch zagubionych osób przechodzi bowiem niezauważalnie w mroczniejące z każdą przewróconą stroną skrzyżowanie dark thrillera z wyszukaną opowieścią akcji, w której jedna sensacja niemalże natychmiast transferuje w kolejną. Czysta adrenalina! W treści nie brakuje także innych zaskoczeń, jak chociażby kunsztownego wplecenia we współczesną, na wpół wykreowaną finezyjno-fantazyjnie, na wpół realistyczną fabułę wątku testów odwagi ku czci nordyckich bogów, zaczerpniętego z islandzkich wierzeń. Jak mniemam, każda czytelniczka z rozrzewnieniem przyzna, iż cudownie byłoby obserwować, jak jej wybranek podejmuje taką walkę - w jakiej nagrodą są nie tylko prawda o przeszłości i przyszła wolność, ale i jej ręka oraz serce. Urok minionych dekad ożywiony… Kreacji bohaterów oraz warstwie językowej nie mam niczego do zarzucenia - podobnie jak i fabuła, ewoluują z poetycko literackiej w przystającą do coraz bardziej dynamicznych wydarzeń. Urzeka również nader pomysłowa prezentacja islandzkiego „piekła” pod ziemią - do jakiego dostęp można uzyskać tylko podstępnym wkroczeniem w ciemność. Nie mogę się doczekać, kiedy sama będę miała okazję wniknąć w nią ponownie dzięki drugiemu tomowi tej pełnej przygód spod czarnej gwiazdy historii. Tę opatruję notą 10/10 - z uśmiechem za wręcz wzruszający epilog Autora („Dziękuję też mojemu nieżyjącemu już tacie za to, że ukształtował we mnie szacunek do żony, miłość do kobiety i dzieci. Za to, że nauczył mnie, jak być odpowiedzialnym za swoje decyzje.”). Cieszę się, iż post factum miałam okazję przyjąć tę książkę pod swoje medialne skrzydła i mam nadzieję, iż kolejne dwa tomy także staną się moimi patronatami.

„W moim umyśle zaczęły się formować plany. Plany, które nie miały końca. Które miały doprowadzić do katastrofy. I wtedy znowu ją poczułem - tę mroczną radość, która czyni mnie kompletnym tylko wtedy, gdy się dopełnia.”

Joanna Kurek - Amartu-Ziqqu. Przebudzenie - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Thu, 21 May 2026 17:03:02 +0000

Od kiedy sięgniesz pamięcią, wiedziałaś, że jesteś wyjątkowa i z tego właśnie powodu zagraża Ci wielkie niebezpieczeństwo. Masz wrażenie, że ktoś lub coś ciągle bacznie obserwuje - i że nękają Cię przez byty, o istocie których nie masz najmniejszego pojęcia. Jednak zjawiają się w niektóre noce i wprowadzają w stan paniki... Próbujesz sobie wmawiać, ze to tylko omamy, lecz w głębi serca zdajesz sobie sprawę, że są równie prawdziwe jak ludzie, jacy Cię otaczają. Co jakiś czas śni Ci się także straszny moment, w którym straciłaś oboje rodziców. Miałaś wtedy zaledwie siedem lat, ale pamiętasz wszystko do najdrobniejszego szczegółu. Tego dnia poszłaś z nimi na wybrzeże, aby pooglądać wylegujące się na plaży foki. Gdy wracaliście, zaczepił Was wyraźnie podchmielony mężczyzna. Tata, będący niezwykle spokojnym i miłym człowiekiem, próbował go uspokoić, ale ten wykrzyczał mu coś mu prosto w twarz i rzucił się do morza. Potem wypadki potoczyły się błyskawicznie. Ojciec nagle zmienił się nie do poznania - nigdy nie widziałaś, aby zachowywał się tak gwałtownie. Zaatakował matkę, ale ta odepchnęła go na tyle silnie, że zsunął się z leżących nieopodal kamieni. Potem rzuciłyście się do ucieczki. Gdy dotarłyście do łąki za miastem, zmęczone przystanęłyście. Niczego nie rozumiałaś z całej sytuacji, więc pomimo protestów rodzicielki zaczęłaś wołać tatę. I wkrótce się pojawił, ale nie był sobą. Twarz zmieniła mu się nie do poznania a oczy stały się czerwone niczym rozżarzone węgle. Mama zasłoniła Cię własnym ciałem i zapłaciła za to najwyższą cenę. Po chwili jej ciało upadło na ziemię, obficie znacząc ją krwią. Ciebie uratowało nagłe pojawienie się nieznajomego, który stanął w Twojej obronie. Zapamiętałaś go jako czarodzieja - podczas walki z jego dłoni wydobywało się niebiesko-białe światło. Dalszych wypadków sobie nie przypominasz - popadłaś w omdlenie.

„Prawda, którą odkryła, przyniosła jej ulgę, ale i rozdarcie. (…) Czuła, jakby cały świat runął, a ona była zbyt mała, by cokolwiek naprawić. Chciała, aby czas się zatrzymał, by wszystko inne zniknęło.”

Ciał Twoich bliskich nigdy nie odnaleziono. Jedyny świadek w sprawie zeznał, że widział dwóch mężczyzn skaczących do morza. Ty zostałaś odnaleziona przez farmera, który zaniósł Cię na komisariat policji. Tam złożyłaś wyjaśnienia, ale nikt nie uwierzył Twoim słowom, uznając je za wytwór bujnej, dziecięcej wyobraźni - dodatkowo pod wpływem traumy. Co gorsza, masz wrażenie, że również ciocia Emma, siostra taty, podobnie podchodzi do Twoich wyjaśnień. Ilekroć próbujesz z nią o rozmawiać o okropnych wypadkach - głucho milczy albo macha z niecierpliwością ręką. Zaopiekowała się Tobą jako ostatnia żyjąca krewna i sumiennie wywiązała się z obowiązków. Zajmuje się Tobą i utrzymuje aż do teraz, nigdy się nie skarżąc. To twarda kobieta, ale nieco kostyczna. Zawsze brakowało jej ciepła, którego tak potrzebowałaś. Utrzymywała wobec Ciebie dystans, więc nie mogłaś gawędzić z nią o uczuciach i obawach. Musisz skrywać je w sobie, gdyż inni bliscy nie żyją, a tym samym nie masz komu się zwierzyć. Dziadków ze strony ojca nie pamiętasz. Jedyne wspomnienia łączą się z babcią ze strony matki. Gdy jeszcze żyła, raz w roku jeździłyście razem do Słowenii, gdzie mieszkała na stałe. Była cudownym człowiekiem - spędzałyście na rozmowach całe godziny. W ostatni wieczór opowiedziała Ci legendę o wysepce wznoszącej się na środku jeziora przy zamku Bledzkim, dumnie prężącym się na wysokiej skale. Zgodnie z jej słowami, w czasach przedchrześcijańskich, według wierzeń ludności zamieszkującej te tereny, znajdowały tam wrota do nieznanego świata, pełnego tajemnic, które nie były przeznaczone dla ludzkich oczu. Kiedyś jednak zostały nieopatrznie otwarte, a jak twierdziła staruszka, nigdy nie powinno do tego dojść. Niestety nie udzieliła innych wyjaśnień, a gdy po wielu latach przypominałaś sobie tę sytuację, miałaś niejasne przeczucie, że chciała w ten sposób powiedzieć coś ważnego - i że przyszła śmierć rodziców miała z tym ścisły związek. Już niedługo ponownie odwiedzisz te strony. Za moment kończysz dziewiętnaście lat, więc ciotka wyraża zgodę, abyś pojechała na wakacje do Słowenii, zanim rozpocznie się rok akademicki. Wizja tej podróży wprawia Cię w euforię, której nie są w stanie zepsuć nawet słowa Twojej najlepszej przyjaciółki Daisy. Zwierzyła Ci się, że była u wróżki i ta powiedziała, iż podczas wojaży spotkasz miłość, która przywiedzie Cię do niebezpiecznego przeznaczenia. Wprawdzie nie wierzysz w takie rzeczy, lecz mimowolnie czujesz niepokój.

„Świat wokół niej nabierał nowych barw, jakby ukryte warstwy powoli odsłaniały się przed jej oczami. Nigdy wcześniej nie czuła tak wyraźnie, że to, co widzialne, to jedynie czubek góry lodowej, a pod powierzchnią kryją się sekrety i moce, o których nie miała pojęcia.”

Gdy wracasz do domu, postanawiasz wziąć kąpiel i wchodzisz pod prysznic. Ciotka ma wrócić dopiero po północy, więc jesteś zupełnie sama. Nagle słyszysz, że ktoś prawie bezszelestnie porusza się korytarzem i przystaje w bezruchu za drzwiami łazienki. Zaraz potem zaczyna migotać żarówka w lampie a następnie zupełnie gaśnie. Wystawiasz nogę poza brodzik, starając się zachować spokój, choć nie jest to łatwe. Wtedy ciszę rozdziera przerażający dźwięk, tak jakby coś zawzięcie drapało w powierzchnię lustra a przed Tobą rysuje się czyjaś sylwetka. Kilka uderzeń serca później tafla pęka z trzaskiem, ale na szczęście jednocześnie wraca światło. Kątem oka dostrzegasz jeszcze obcy cień, który znika w tej samej chwili. Drżąc ze strachu, idziesz do swojego pokoju i wmawiasz sobie, że to były tylko halucynacje, choć wiesz, że to, co widziałaś, było jak najbardziej realne. Po pewnym czasie zapadasz w nerwowy sen. Następnego dnia wsiadasz do samolotu, który zawozi Cię z Irlandii do Słowenii. Masz wynajęte miejsce w hotelu znajdującym się w stolicy kraju - Lublanie. To piękne miasto, więc z radością udajesz się na jego zwiedzanie. Panuje słoneczna pogoda, gdy powoli przemierzasz urocze uliczki i imponujące, stare mosty. Potem wyruszasz w dwugodzinną drogę do zamku zbudowanego w IX wieku. Po powrocie ucinasz sobie drzemkę, a następnie idziesz na spacer wzdłuż malowniczej rzeki. Zatopiona w myślach, wpadasz na mężczyznę o azjatyckiej urodzie. Wymieniasz z nim zdawkowe uprzejmości i kontynuujesz wędrówkę. Wkrótce los zetknie Was ponownie, by rozniecić w Twoim sercu pierwsze żarliwe uczucie miłosne, będące częścią Twojego przeznaczenia. W trakcie pobytu w Słowenii odkryjesz największą tajemnicę swojej babci a należąca do niej bransoletka zaprowadzi Cię do światów, o których istnieniu nie miałaś pojęcia. Tych, które - choć ukryte przed ludzkimi oczyma - istnieją od tysięcy lat, lecz są dostępne tylko dla wybranych...

„Z każdą myślą (…) zdawało się, że zbliża się do prawdy, ale wiedziała też, że cokolwiek odkryje, zmieni to jej życie na zawsze.”

„Amartu-Ziqqu. Przebudzenie” Joanny Kurek to młodzieżowa powieść fantasy. Jej główną bohaterką jest Sara, dziewiętnastoletnia dziewczyna, która mieszka wraz z ciotką w Irlandii. Dotknięta tragiczną śmiercią rodziców i nękana często przez nieznane, nadnaturalne byty, marzy o wyjeździe do Słowenii - ojczystego kraju babci ze strony matki. Gdy wybywa tam na wakacje przed rozpoczęciem studiów, niespodziewanie musi stawić czoła tajemnicom związanym z jej prawdziwym pochodzeniem oraz siłom wywodzącym się sprzed tysięcy lat - rodem z imperium Sumerów, rozciągającego się w zamierzchłych czasach na terenie Mezopotamii. Na swojej drodze spotyka też Younga - mężczyznę z Korei Południowej, jaki staje się jej pierwszą miłością, a który - podobnie jak ona sama - nawiedzany jest przez starożytne duchy piekieł zwane Mojrami. Pisarka prowadzi akcję nader dynamicznie, dzięki czemu czytelnik jest co rusz zaskakiwany barwnie przedstawionymi przygodami młodej kobiety, jaka krok po kroku odkrywa swoje przeznaczenie, którego korzenie tkwią w świecie sumeryjskiej religii. Kreacja tej postaci bardzo przypadła mi do gustu, szczególnie z uwagi na złożoność i bogactwo życia wewnętrznego. Co do warstwy językowej opowieści, w pełni przystaje do reprezentowanego gatunku literackiego a przy tym odznacza się przejrzystością i sugestywnością. Za dodatkowe plusy uważam liczne fragmenty, które opisują losy bogów oraz poprowadzenie narracji zarówno z punktu widzenia zarówno Sary, jak i Younga, choć z dominacją tej pierwszej. Jako największą zaletę poczytuję jednak stworzenie oryginalnej fabuły, opartej na wierzeniach ludu, który współcześnie jest już niemal zapomniany, a jakiego mitologia uwodzi niepowtarzalnością oraz mnogością wierzeń i intrygującym panteonem. Uśmiechnęło mnie także wręcz staroświeckie przedstawienie ze smakiem i delikatnością pierwszych uniesień miłosnych głównej bohaterki - współcześnie to niestety rzadkość. 8/10 - po prostu bardzo dobra historia, zarówno dla młodzieży, jak i starszych czytelników.

„Tak jak Wy, mam tylko migawki wspomnień… Pojawiają się same, w najgorszych momentach. Tak było w obu przypadkach. Resztę zrobiłam instynktownie, jakby coś we mnie wiedziało, jak postępować.”

Karol Husak - Wcielone zło - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Wed, 20 May 2026 23:52:09 +0000

Od thrillerów zabarwionych odcieniami kryminałów o niewielkiej objętości oczekuję przede wszystkim, poza porywającą od pierwszych zdań historią, doskonałej dynamiki. Zarówno jednym, jak i drugim bez wątpienia cechuje się liczące zaledwie 181 stron „Wcielone zło” - druga beletrystyczna książka, którą napisał Karol Husak, lecz równocześnie pierwsza, jaką miałam okazję poznać. Początkowe rozdziały tej nietuzinkowej opowieści porwały mnie do wykreowanego przez Pisarza świata, co uszyniły przede wszystkim… bardzo zaskakującą narracją. Wyobraź sobie bowiem, iż - jak to często masz w zwyczaju - właśnie odbywasz rowerową przejażdżkę. Po wielu naznaczających traumą, ciężkich przeżyciach z przeszłości zawsze starasz się mieć pozytywne nastawienie do ludzi oraz otaczającego świata. Nie inaczej jest tym razem. Zauważywszy czatującą na obrzeżach miejscowego targu grupę biedaków, liczących na to, że uda im się tego dnia znaleźć jakieś odrzuty, chociażby w postaci kilku warzyw, owoców lub innych produktów spożywczych, postanawiasz zaczepić jednego ze znanych Ci mężczyzn. Zupełnie ignorujesz fakt, jakiego znaczenie miałeś już wielokrotnie okazję obserwować w praktyce - że Marcin znany jest z tego, iż nijak nie panuje nad swoją agresją. Zmęczony trudami życia, tego dnia ma wyjątkowo podły humor. Zupełnie jak gdyby na chwilę odjęło Ci rozum, witasz się z nim uśmiechniętym dzień dobry, po czym rzucasz kilka wesołych haseł, nie zwracając uwagi na to, że z każdym z nich wściekłość mijanego ogromnieje. Moment później postanawia wdać się z Tobą w pościg i mimo, że pedałujesz z całych sił - udaje mu się Cię pochwycić. Widzisz w jego oczach czyste szaleństwo, lecz… i tak nucisz mu wręcz słoneczną piosenkę. Ciosy spadają na Ciebie niczym grad, lądujesz w szpitalu i wymagasz częściowej rekonstrukcji twarzy. Oprawca trafia na trzy lata do więzienia. Osobą, jaka go z niego odbiera… jesteś Ty sam. I na dodatek postanawiasz stać się jego mentorem… Właśnie tak oryginalnym wstępem opatrzył fabułę Karol Husak. Niewtórne.

„(…) jestem psychopatą i młodocianym przestępcą. Lubię przemoc, nie toleruję słabych ludzi i chętnie spuszczam im łomot.”

Kiedy kraty rozsuwają się przed Tobą po raz pierwszy od około tysiąca dni, nie wierzysz własnym oczom. Oto na swoim nieśmiertelnym rowerze, przed bramą zakładu karnego, w którym odsiadywałeś karę za pobicie, przejeżdża Samuel - mężczyzna, jakiemu niemalże zrównałeś twarz z asfaltem, uderzając raz za razem, kierowany nieopanowanym napadem agresji. Jednym z wielu zresztą. Starszy o trzy lata, o nieco zmienionym po operacjach obliczu, uśmiecha się promiennie i przybliża, by się przywitać. Tego definitywnie się nie spodziewałeś, zatem rozglądasz się niespokojnie dookoła, utwierdzony w tym, że przybył tu tylko po to, aby zemścić się za to, co mu zrobiłeś. Nic bardziej mylnego. Czekał tu na Ciebie, aby złożyć Ci bardzo zastanawiającą propozycję… Jak ustalasz, to od Twojej matki dowiedział się, że dziś wychodzisz na wolność, a ostatni czas poświęcił na próbę wybaczenia Ci niecnego uczynku. Kiedy zmierzacie do autobusu, zdradza Ci, że od niedawna biega hobbystycznie w pobliskim parku i chciałby, byś do niego dołączył. Nadmienia, że Twoja sylwetka sportowca definitywnie się marnuje a w dodatku zawsze buzująca u Ciebie tuż pod skórą energia dzięki tego rodzaju wysiłkowi fizycznemu zdecydowanie znalazłaby właściwe i niegrożące ponowną karą ujście. W dalszym ciągu jesteś nieufny i wietrzysz w jego słowach podstęp, co jednak przechodzi Ci szybko, gdy decydujesz się przyjąć ofertę Samuela. Od tej pory często się z nim widujesz, uczęszczasz na treningi czy spędzasz wieczory. Wasza znajomość zacieśnia się na tyle, że już niedługo godzisz się nawet wziąć udział w półmaratonie biegaczy - a dzięki przygotowaniu przez mężczyznę, jaki szybko stał się Twoim wzorem i trenerem - odczuwasz coraz większą satysfakcję z uprawiania sportów. Jest tylko jeden problem, niewidoczny jeszcze dla postronnych. Łączy Was o wiele więcej niż mogłoby się to na pierwszy rzut oka wydawać. Mroczna przeszłość właśnie dogania wszystkich, którzy w jej mniemaniu na to zasłużyli - na domiar złego, splótłszy się z ogromniejącą w zagrożenia teraźniejszością…

„Wiedza jeszcze nikomu nie zaszkodziła. Wiem, że jak niektórzy mają pewne wątpliwości i nie żyją według powszechnych drogowskazów, to są postrzegani jako śmieszni albo dziwni.”

Tymczasem w miasteczku dochodzi do serii brutalnych pobić. Ktoś o twarzy osłoniętej chirurgiczną maską z namalowanym na niej, cokolwiek diabolicznym uśmiechem i głowie schowanej pod potarganą peruką napada z kijem bejsbolowym w chwilach całkowitej bezbronności kolejne istotne dla okolicy, wysoko postawione persony. Dyrektor szkoły, osoba powiązana z wojskową komisją rekrutacyjną, duchowny, uczestnik rady miasta… Kto będzie następny i co ich wszystkich łączy? Jak się okaże… punktem stycznym pomiędzy ofiarami nie stanie się absolutnie nic, czego można by się domyślać. Nie tylko minione lata mają najdłuższe z możliwych cienie. Czasem bowiem tragediami odkłada się coś, co niczym miecz Damoklesa, stuleciami nawarstwia się tak na kamieniejących sercach, jak i coraz bardziej ciemnych duszach. A wcielone zło bywa dzielone i przez to potężnieje…

„Liczyłem na to, że przeszłość przestanie mieć znaczenie (…). Próbowałem sobie to wszystko poukładać, zapomnieć, żyć od nowa. Ale wszystko się wyzerowało. Znowu czuję się jak gnojek, który boi się przyszłości. (…) Może ja nie mam przyszłości?”

Przed sięgnięciem po książkę, którą napisał Karol Husak, zdecydowanie nie spodziewałam się tego, jak wiele razy i na jak ogromnej ilości płaszczyzn zaskoczy mnie jej niedługi przecież tekst. Wprowadzenie do historii spowodowało, iż moje brwi zawiesiły się gdzieś wysoko na czole - wszak miłosierdzie Samuela, okazane bez wyjaśnienia oprawcy, jawiło się co najmniej jako mało realistyczne. Wraz z przewracaniem kolejnych kart opowieści zaczęłam jednak wierzyć w krystaliczne intencje mężczyzny. Przewartościowanie życia po tragicznym wydarzeniu i całkowita zmiana myślenia są przecież w przypadku niektórych osób możliwe - jeśli te odpowiednio przepracują nabyte traumy. Moje emocje względem lektury uległy całkowitej zmianie około siedemdziesiątej strony propozycji literackiej, kiedy to narrację zdominowały udanie wtrącane tu i ówdzie retrospekcje jednego z głównych bohaterów. Jak wówczas myślałam, okraszone zyskującym teraz na popularności: mężczyźni też płaczą i nie muszą być dzielnymi bohaterami, me too inaczej i te sprawy - a przy tym krytykujące tradycyjne wartości oraz patriotyzm, stały się przyczyną mojej rosnącej irytacji. Na szczęście to tylko Autor zabawił się emocjami czytelnika - jako że to wcale nie było tak.

Blisko końcowych scen fabuły przeczytać można zdania, które nader mnie uśmiechnęły: „Świat zwariował, masz już możliwość zmienić płeć w ciągu dnia, a następnego utrzymywać, że jesteś wilkiem albo kotem. Rodzic nie może wyprowadzić Cię z błędu, bo inaczej zabierze Cię opieka społeczna.” - lecz w ten smutny sposób, bo jakież są niesamowicie trafne. Nie o tym, a przynajmniej nie tylko na ten temat jest jednak „Wcielone zło”. W mojej ocenie to bowiem przede wszystkim utrzymany na kanwie thrillerowo-kryminalnej dramat, traktujący o kondycji pewnego wschodniego społeczeństwa (nadmienię, iż miejsce akcji, jakie wyłania się w głowie zmyślnego odbiorcy nader późno z uwagi na talent Pisarza do niedookreśleń, jest tym, co wprawiło mnie w tej książce w największe zdumienie). Tak tragicznych konstatacji o swego rodzaju determinizmie dawno już nie znalazłam w rodzimej literaturze. Gawęda ta nie tyle broni postawy mężczyzn, którzy z rzeczoną bronią woleliby nie mieć niczego wspólnego, a miast tego woleliby gonić z siatką za kolorowymi motylami, ile staje się krytyką pozbawionego sensu marnowania istnień. Braku wolności - i wolności pozornej czy kontrolowanej. Spełniania oczekiwań wierchuszki, która wymaga tylko posłuszeństwa przy niezadawaniu absolutnie żadnych pytań. Potracenia wartości w imię nie wiadomo jakich ideałów, jakie to… okazują się niekiedy wcale nie istnieć. Traktowania społeczeństwa jako jednakowej całości, z rodzaju bezkształtnej masy, w jakiej tłamsi się wszystko, co wyjątkowe, inne, ekstraordynaryjne - nieprzystające do hodowanych niemyślących. Kończąc tę powieść, odbiorca jest już tylko zasmucony. Pozostaje przy tym z rozważaniami na wiele ważkich tematów. Jako konserwatysta o starej duszy, który hołduje minionym zwyczajom, owszem, oczekuję, iż mężczyzna podpali dla swojej carycy w mej (nie)skromnej postaci cały świat i będzie tym, który broni - tak bliskich, jak i własnej ojczyzny. Nie tym jest jednak wcielone zło. Nie jest też jego przeciwieństwem. A o bardzo dużym kunszcie pisarskim Twórcy świadczy fakt, iż czytelnik ustala to chwilę przed zamknięciem tylnej okładki. Definitywnie niespodziewane zaskoczenie opatruję notą 8/10 i rekomenduję każdemu, kto ceni jak ja mroczne refleksje na temat kondycji współczesnego świata. Cienistość silnieje. Tworzysz ją także Ty.

„Wspomnienie z tamtych czasów stawało się coraz bardziej wyraźne, jakby ktoś ściągnął efekt zamglenia w czasie edycji starego nagrania na taśmie wideo, a spowolnione obroty kasety wróciły do prawidłowych wartości i wszystko stało się w mig czytelne.”

Kathryn Croft - Ostatniej nocy - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Mon, 18 May 2026 23:59:08 +0000

Zdaniem starego wyjadacza mrocznych lektur w mojej postaci, Brytyjczycy od wielu lat pozostają niekwestionowanymi mistrzami thrillerów. Nie inaczej jest w przypadku Cathryn Croft, spod której pióra przeczytałam absolutnie każdą opowieść. Tym większa była moja radość, kiedy dowiedziałam się, iż w Polsce ukaże się kolejna jej książka o obiecującym tytule „Ostatniej nocy” - i nadzieja na nieodkładalną narrację, pełną absolutnie nieprzewidywalnych zwrotów akcji, nie okazała się próżna. Za przystającą do treści okładką w pięknej kolorystyce skrywa się bowiem historia, która złożona jest z napięć, niedopowiedzeń i niewyobrażalnych w pozornej naiwności, niewytłumaczalnie niepokojących tragedii. W świecie thrillerów, oprócz udanego transferu emocji wprost z kart powieści na odbiorcę, za najcenniejszy zabieg uważam wplecenie do cienistych fabuł elementów dramatu rodzinnego. Tego rodzaju skrzyżowanie, znane pod nazwą domestic noir, jest tym, co bardzo rozbrykane tygrysy lubią najbardziej, przeformułowując nieco znane powiedzenie. Oto właśnie „The Last One To See Him” - bogate w plot twisty, które - na domiar dobrego - powodują u czytelnika może mało inteligentny, ale jakże pożądany wyraz twarzy, gdy jego brwi po raz wtóry wędrują gdzieś w okolice czoła a usta samoistnie otwierają się w związku z szokiem oraz podziwem dla kunsztu angielskiej Autorki. Zapewniam, że po lekturze tej wielowymiarowo moralnie szarej propozycji literackiej kilkukrotnie zastanowisz się nad tym, czy warto odwiedzić dopiero co poznanego znajomego - lub umówić się na randkę. Może bowiem dojdziesz do wniosku, iż przekroczenie progu jego mieszkania będzie tak znamienne w skutki, jak to miało miejsce w przypadku Kate, głównej bohaterki, którą zwrot przypadków, co to wcale przypadkowe się nie okazały, doprowadził tam, gdzie miała się już nigdy nie znaleźć. Wprost do odmętów piekielnej przeszłości, jaka zdeterminowała całe jej dalsze życie. W samo serce nieuleczalnej traumy sprzed wielu lat i historii, co to zbyt często się powtarza…

„Wie wszystko o jej dzieciństwie, o tamtym okropnym wypadku, który uczynił ją tym, kim jest. Ale czy (…) zdoła mu kiedykolwiek wyznać, co się wydarzyło przed sześcioma dniami? Że po raz drugi stanęła oko w oko z nieboszczykiem?”

Człowiek jak zwykle mądrym jest po szkodzie, jednak oddałabyś wszystko, aby cofnąć czas i nie pójść do mieszkania Jamie’go, którego kilka godzin wcześniej poznałaś, czekając w barowej kolejce po drinka. Ba, w ogóle, jak zresztą planowałaś, nie poszłabyś do tego klubu za licznymi namowami koleżanki, która uznała, że powinnaś nareszcie nieco się zrelaksować po stresującym czasie w życiu. Twój mąż Cię zdradził, zatem po pertraktacjach zdecydowałaś się na to, by małżeństwo zmienić w separację. Pozostajesz jednak w zgodzie z już niedługo byłym ślubnym - w końcu dzielicie między sobą opiekę nad niespełna dziesięcioletnim synem. Nie chcesz tego przed sobą przyznać, ale utrata sojusznika i przyjaciela w postaci zaobrączkowanego wciąż napawa Cię smutkiem - wszak była to jedyna osoba, która wiedziała o Tobie wszystko. Cóż… niemalże, bowiem masz sekrety, które okazałyby się zabójcze, gdyby ujrzały światło dzienne. To Ellis sprawił jednak, że żyłaś najlepszą wersją egzystencji, jaką mogłabyś sobie wyobrazić - także dlatego, że namówił Cię na terapię u cenionego specjalisty imieniem Rowan, przed którą wzbraniałaś się od wielu lat. Poznawszy Twoją tragiczną historię, Mąż wspierał Cię bez reszty i finalnie udało mu się spowodować, że zdecydowałaś się na walkę z demonami z czasów, gdy miałaś zaledwie piętnaście lat a na skutek tragicznego splotu okoliczności na Twoich oczach śmierć poniósł trzydziestodziewięcioletni mężczyzna. Echo tamtego dramatu naznaczyło Cię na zawsze i niekiedy nadal powraca nocą pod postacią koszmarów. A teraz zdzierasz gardło, rozpaczając wniebogłosy, bo oto wszystko wskazuje na to, że przeszłość Cię dogoniła, choć miała być od dawna zamknięta. Po sympatycznej rozmowie z Jamie’m zbierasz się do opuszczenia baru, lecz z uwagi na późną porę, chwilę później wracacie oboje do domów jedną taksówką. Zamieszanie z Uberem sprawia, iż lądujesz pod mieszkaniem mężczyzny i wstępujesz na kawę. Ta kończy się płomienną nocą, po której umawiasz się z od niedawna rozwiedzionym ojcem na następną randkę jeszcze tego samego dnia. Co niepokojące, kiedy przybywasz o ustalonej godzinie, domofon milczy. Wślizgnąwszy się do apartamentowca za inną osobą, zauważasz, że drzwi, jakie miałaś za moment przekroczyć, są uchylone. Za nimi na podłodze leży zaś Twój kochanek - a pod jego głową rozrasta się kałuża krwi… To niemożliwe. A jednak.

„(…) sztuka polega na tym, by być zawsze o krok przed przeciwnikiem, wiedząc rzeczy, o których ten nie ma pojęcia. (…) Gdy (…) milknie, oznacza to, że w jej głowie kłębi się zbyt dużo myśli.”

Panicznym biegiem opuszczasz budynek, upewniając się wcześniej, że Jamie naprawdę nie żyje. Choć powtarzasz sobie, że przecież to nie Ty go zabiłaś, jesteś pewna, że śmierć drugiego mężczyzny, jakiej byłaś jedynym świadkiem, wzbudzi podejrzenia policji a także szereg niewygodnych pytań, na które nie jesteś gotowa. Kiedy Graham White wyzionął ducha, miałaś zaledwie półtorej dekady i wszyscy uwierzyli w Twoją wersję o porwaniu, napaści i brzemiennej w skutki ucieczce. Jako rozwodząca się matka dorastającego chłopca, wolisz nie przekonywać się, jak będzie tym razem. Na szczęście, do czasu, nikt nie wie, gdzie spędziłaś noc. Już wkrótce będziesz jednak zmuszona powiedzieć psychologowi o tym, że najwyraźniej ktoś ustalił, iż byłaś ostatnią osobą, która widziała Jamie’go Archera żywego. Nie masz pojęcia, kim jest Twój przeciwnik, lecz szybko zdajesz sobie sprawę, iż stał się zagrożeniem zarówno dla Ciebie, jak i całej, poszatkowanej rodziny. Najpierw otrzymujesz przesyłkę z poczernionymi liliami. Później wydarzają się kolejne niepokojące sytuacje… Na domiar gorszego, w klasie Twojego syna niedawno pojawił się nowy uczeń, który okazuje się być synem zamordowanego. Jego matka Harper robi zaś wszystko, by szturmem wedrzeć się w Twoją egzsytencję i stać się jej immamentną częścią. Początkowo zastanawiasz się nad tym, czy kobieta, utrzymująca zresztą skądinąd, że była aktualną żoną Jamie’go, ma pojęcie o tym, że to Ty spędziłaś z nim ostatnią noc, czy też jest to jeden z wielu ogromnych przypadków w Twojej cokolwiek zwichrowanej rzeczywistości. Jej natarczywe zachowanie wydaje się niestety temu przeczyć… Wkrótce jesteś pewna tylko jednej rzeczy: po pierwsze jesteś mamą i dla ochrony swojego dziecka zrobisz absolutnie wszystko. Nie będzie to zresztą pierwszy raz. Długie cienie wychynęły już z szafy i nikt nie zdoła ukryć ich tam z powrotem - zaczęły wszak rzucać ciemność na coraz większe elementy Twojego świata… Przeszłość dogania kłamców w najmniej odpowiednim momencie… Ten jest Twój.

„(…) wiecznie spiskuje i układa jakieś plany - i że rzadko kończy się to dobrze. (…) odmawia dalszego życia pod presją, ukrywania się w cieniu, pilnowania każdego słowa, na wypadek, gdyby coś miało się jej wymsknąć.”

Gdyby odjąć nie do końca satysfakcjonujące mnie zakończenie oraz dwa słowa tłumacza, który zdecydował się na zamieszczenie w treści raniących oczy słów „weterynarka” i „detektywka” (nieistniejących w angielskim oryginale), „Ostatniej nocy” Cathryn Croft otrzymałoby ode mnie maksymalną ocenę punktową. Pomimo tych najdrobniejszych z małych minusów, to połączenie thrillera z dramatem rodzinnym okazało się niemalże doskonałą rozrywką! Nasączone mrokiem oraz poczuciem zagrożenia i napięciem, które eskaluje z każdą przewróconą stroną, jest lekturą, jakiej nie da się odłożyć. Wymyśliwszy podczas czytania wiele możliwych rozwojów fabuły, przyznaję, iż każdorazowo pysznie zostałam zapędzona w ciemny róg - Autorka kapitalnie gubi tropy i udanie wodzi czytelnika za nos. Takie plot twisty są zresztą charakterystyczne dla jednej z angielskich mistrzyń suspensów. Największym zaskoczeniem stało się dla mnie wplecenie do narracji na wskroś tragicznej i przeszywającej serce smutkiem historii z młodości głównej bohaterki. Znamienne zdanie: „W szkole i tak wszyscy mają mnie za puszczalską, powiedzą, że sama się o to prosiłam.” wypowiadane przez pewną ofiarę oferuje odbiorcy swoisty wstrząs. Może bowiem ostatniej nocy w istocie wydarzyło się coś nieodwracalnego, jednak to, co zaistniało innej doby wiele, wiele lat wstecz okazuje się czynnikiem determinującym całe późniejsze życie zarówno Kate, jak i wszystkich postaci, które ją otaczają. Sam wątek związanej z nim, podejrzanie tajemniczej psychoterapii, która cały czas majaczy na obrzeżach akcji, został zresztą poprowadzony w sposób, przed jakim należy pochylić czoła. Z plusem: 9/10 dla rollercoastera emocji utkanego z niedopowiedzeń, niedookreśleń i naznaczających traum. Gimme more!

„To z jego powodu nikomu nie ufam. To przez niego otoczyłam się murem (…). I tak wygrał. Zniszczył mnie. (…) Stała się osobą, za jaką uważają ją ludzie, pogodziła się z łatką, którą jej przyszyto. Zresztą nawet suche fakty na temat tego, co się stało, kiedy miała piętnaście lat, nie zmniejszają jej koszmaru.”