Opowiadam historie o historiach. Recenzuję literaturę - bo życie jest sztuką.

Kathryn Croft - Ostatniej nocy - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Mon, 18 May 2026 23:59:08 +0000

Zdaniem starego wyjadacza mrocznych lektur w mojej postaci, Brytyjczycy od wielu lat pozostają niekwestionowanymi mistrzami thrillerów. Nie inaczej jest w przypadku Cathryn Croft, spod której pióra przeczytałam absolutnie każdą opowieść. Tym większa była moja radość, kiedy dowiedziałam się, iż w Polsce ukaże się kolejna jej książka o obiecującym tytule „Ostatniej nocy” - i nadzieja na nieodkładalną narrację, pełną absolutnie nieprzewidywalnych zwrotów akcji, nie okazała się próżna. Za przystającą do treści okładką w pięknej kolorystyce skrywa się bowiem historia, która złożona jest z napięć, niedopowiedzeń i niewyobrażalnych w pozornej naiwności, niewytłumaczalnie niepokojących tragedii. W świecie thrillerów, oprócz udanego transferu emocji wprost z kart powieści na odbiorcę, za najcenniejszy zabieg uważam wplecenie do cienistych fabuł elementów dramatu rodzinnego. Tego rodzaju skrzyżowanie, znane pod nazwą domestic noir, jest tym, co bardzo rozbrykane tygrysy lubią najbardziej, przeformułowując nieco znane powiedzenie. Oto właśnie „The Last One To See Him” - bogate w plot twisty, które - na domiar dobrego - powodują u czytelnika może mało inteligentny, ale jakże pożądany wyraz twarzy, gdy jego brwi po raz wtóry wędrują gdzieś w okolice czoła a usta samoistnie otwierają się w związku z szokiem oraz podziwem dla kunsztu angielskiej Autorki. Zapewniam, że po lekturze tej wielowymiarowo moralnie szarej propozycji literackiej kilkukrotnie zastanowisz się nad tym, czy warto odwiedzić dopiero co poznanego znajomego - lub umówić się na randkę. Może bowiem dojdziesz do wniosku, iż przekroczenie progu jego mieszkania będzie tak znamienne w skutki, jak to miało miejsce w przypadku Kate, głównej bohaterki, którą zwrot przypadków, co to wcale przypadkowe się nie okazały, doprowadził tam, gdzie miała się już nigdy nie znaleźć. Wprost do odmętów piekielnej przeszłości, jaka zdeterminowała całe jej dalsze życie. W samo serce nieuleczalnej traumy sprzed wielu lat i historii, co to zbyt często się powtarza…

„Wie wszystko o jej dzieciństwie, o tamtym okropnym wypadku, który uczynił ją tym, kim jest. Ale czy (…) zdoła mu kiedykolwiek wyznać, co się wydarzyło przed sześcioma dniami? Że po raz drugi stanęła oko w oko z nieboszczykiem?”

Człowiek jak zwykle mądrym jest po szkodzie, jednak oddałabyś wszystko, aby cofnąć czas i nie pójść do mieszkania Jamie’go, którego kilka godzin wcześniej poznałaś, czekając w barowej kolejce po drinka. Ba, w ogóle, jak zresztą planowałaś, nie poszłabyś do tego klubu za licznymi namowami koleżanki, która uznała, że powinnaś nareszcie nieco się zrelaksować po stresującym czasie w życiu. Twój mąż Cię zdradził, zatem po pertraktacjach zdecydowałaś się na to, by małżeństwo zmienić w separację. Pozostajesz jednak w zgodzie z już niedługo byłym ślubnym - w końcu dzielicie między sobą opiekę nad niespełna dziesięcioletnim synem. Nie chcesz tego przed sobą przyznać, ale utrata sojusznika i przyjaciela w postaci zaobrączkowanego wciąż napawa Cię smutkiem - wszak była to jedyna osoba, która wiedziała o Tobie wszystko. Cóż… niemalże, bowiem masz sekrety, które okazałyby się zabójcze, gdyby ujrzały światło dzienne. To Ellis sprawił jednak, że żyłaś najlepszą wersją egzystencji, jaką mogłabyś sobie wyobrazić - także dlatego, że namówił Cię na terapię u cenionego specjalisty imieniem Rowan, przed którą wzbraniałaś się od wielu lat. Poznawszy Twoją tragiczną historię, Mąż wspierał Cię bez reszty i finalnie udało mu się spowodować, że zdecydowałaś się na walkę z demonami z czasów, gdy miałaś zaledwie piętnaście lat a na skutek tragicznego splotu okoliczności na Twoich oczach śmierć poniósł trzydziestodziewięcioletni mężczyzna. Echo tamtego dramatu naznaczyło Cię na zawsze i niekiedy nadal powraca nocą pod postacią koszmarów. A teraz zdzierasz gardło, rozpaczając wniebogłosy, bo oto wszystko wskazuje na to, że przeszłość Cię dogoniła, choć miała być od dawna zamknięta. Po sympatycznej rozmowie z Jamie’m zbierasz się do opuszczenia baru, lecz z uwagi na późną porę, chwilę później wracacie oboje do domów jedną taksówką. Zamieszanie z Uberem sprawia, iż lądujesz pod mieszkaniem mężczyzny i wstępujesz na kawę. Ta kończy się płomienną nocą, po której umawiasz się z od niedawna rozwiedzionym ojcem na następną randkę jeszcze tego samego dnia. Co niepokojące, kiedy przybywasz o ustalonej godzinie, domofon milczy. Wślizgnąwszy się do apartamentowca za inną osobą, zauważasz, że drzwi, jakie miałaś za moment przekroczyć, są uchylone. Za nimi na podłodze leży zaś Twój kochanek - a pod jego głową rozrasta się kałuża krwi… To niemożliwe. A jednak.

„(…) sztuka polega na tym, by być zawsze o krok przed przeciwnikiem, wiedząc rzeczy, o których ten nie ma pojęcia. (…) Gdy (…) milknie, oznacza to, że w jej głowie kłębi się zbyt dużo myśli.”

Panicznym biegiem opuszczasz budynek, upewniając się wcześniej, że Jamie naprawdę nie żyje. Choć powtarzasz sobie, że przecież to nie Ty go zabiłaś, jesteś pewna, że śmierć drugiego mężczyzny, jakiej byłaś jedynym świadkiem, wzbudzi podejrzenia policji a także szereg niewygodnych pytań, na które nie jesteś gotowa. Kiedy Graham White wyzionął ducha, miałaś zaledwie półtorej dekady i wszyscy uwierzyli w Twoją wersję o porwaniu, napaści i brzemiennej w skutki ucieczce. Jako rozwodząca się matka dorastającego chłopca, wolisz nie przekonywać się, jak będzie tym razem. Na szczęście, do czasu, nikt nie wie, gdzie spędziłaś noc. Już wkrótce będziesz jednak zmuszona powiedzieć psychologowi o tym, że najwyraźniej ktoś ustalił, iż byłaś ostatnią osobą, która widziała Jamie’go Archera żywego. Nie masz pojęcia, kim jest Twój przeciwnik, lecz szybko zdajesz sobie sprawę, iż stał się zagrożeniem zarówno dla Ciebie, jak i całej, poszatkowanej rodziny. Najpierw otrzymujesz przesyłkę z poczernionymi liliami. Później wydarzają się kolejne niepokojące sytuacje… Na domiar gorszego, w klasie Twojego syna niedawno pojawił się nowy uczeń, który okazuje się być synem zamordowanego. Jego matka Harper robi zaś wszystko, by szturmem wedrzeć się w Twoją egzsytencję i stać się jej immamentną częścią. Początkowo zastanawiasz się nad tym, czy kobieta, utrzymująca zresztą skądinąd, że była aktualną żoną Jamie’go, ma pojęcie o tym, że to Ty spędziłaś z nim ostatnią noc, czy też jest to jeden z wielu ogromnych przypadków w Twojej cokolwiek zwichrowanej rzeczywistości. Jej natarczywe zachowanie wydaje się niestety temu przeczyć… Wkrótce jesteś pewna tylko jednej rzeczy: po pierwsze jesteś mamą i dla ochrony swojego dziecka zrobisz absolutnie wszystko. Nie będzie to zresztą pierwszy raz. Długie cienie wychynęły już z szafy i nikt nie zdoła ukryć ich tam z powrotem - zaczęły wszak rzucać ciemność na coraz większe elementy Twojego świata… Przeszłość dogania kłamców w najmniej odpowiednim momencie… Ten jest Twój.

„(…) wiecznie spiskuje i układa jakieś plany - i że rzadko kończy się to dobrze. (…) odmawia dalszego życia pod presją, ukrywania się w cieniu, pilnowania każdego słowa, na wypadek, gdyby coś miało się jej wymsknąć.”

Gdyby odjąć nie do końca satysfakcjonujące mnie zakończenie oraz dwa słowa tłumacza, który zdecydował się na zamieszczenie w treści raniących oczy słów „weterynarka” i „detektywka” (nieistniejących w angielskim oryginale), „Ostatniej nocy” Cathryn Croft otrzymałoby ode mnie maksymalną ocenę punktową. Pomimo tych najdrobniejszych z małych minusów, to połączenie thrillera z dramatem rodzinnym okazało się niemalże doskonałą rozrywką! Nasączone mrokiem oraz poczuciem zagrożenia i napięciem, które eskaluje z każdą przewróconą stroną, jest lekturą, jakiej nie da się odłożyć. Wymyśliwszy podczas czytania wiele możliwych rozwojów fabuły, przyznaję, iż każdorazowo pysznie zostałam zapędzona w ciemny róg - Autorka kapitalnie gubi tropy i udanie wodzi czytelnika za nos. Takie plot twisty są zresztą charakterystyczne dla jednej z angielskich mistrzyń suspensów. Największym zaskoczeniem stało się dla mnie wplecenie do narracji na wskroś tragicznej i przeszywającej serce smutkiem historii z młodości głównej bohaterki. Znamienne zdanie: „W szkole i tak wszyscy mają mnie za puszczalską, powiedzą, że sama się o to prosiłam.” wypowiadane przez pewną ofiarę oferuje odbiorcy swoisty wstrząs. Może bowiem ostatniej nocy w istocie wydarzyło się coś nieodwracalnego, jednak to, co zaistniało innej doby wiele, wiele lat wstecz okazuje się czynnikiem determinującym całe późniejsze życie zarówno Kate, jak i wszystkich postaci, które ją otaczają. Sam wątek związanej z nim, podejrzanie tajemniczej psychoterapii, która cały czas majaczy na obrzeżach akcji, został zresztą poprowadzony w sposób, przed jakim należy pochylić czoła. Z plusem: 9/10 dla rollercoastera emocji utkanego z niedopowiedzeń, niedookreśleń i naznaczających traum. Gimme more!

„To z jego powodu nikomu nie ufam. To przez niego otoczyłam się murem (…). I tak wygrał. Zniszczył mnie. (…) Stała się osobą, za jaką uważają ją ludzie, pogodziła się z łatką, którą jej przyszyto. Zresztą nawet suche fakty na temat tego, co się stało, kiedy miała piętnaście lat, nie zmniejszają jej koszmaru.”

Maren Stoffels - Escape room - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Mon, 18 May 2026 20:56:33 +0000

Powieść „Escape room” holenderskiej autorki Maren Stoffels, która zadebiutowała w roku 2005, mając zaledwie siedemnaście lat, bez wątpienia sprawi, że kilkukrotnie zastanowisz się, nim przyjdzie Ci do głowy udać się do tytułowego przybytku. Pełen zagadek pokój, z którego należy uwolnić się w określonym czasie z założenia jest bowiem doskonałą zabawą i dobrym pomysłem na spędzenie wolnych chwil z grupą przyjaciół czy znajomych. Jak udowadnia fabuła Autorki, tego rodzaju rozrywka szybko może zmienić się w straszną przygodę, z której… nie wszyscy wyjdą bez szwanku. Wyobraź sobie bowiem, że zamiast dbającej o bezpieczeństwo uczestników rozgrywki osoby, jaka nadzoruje jej przebieg na kamerach, tkwi psychopata. Na domiar złego - taki, który ma z nimi niedokończone sprawy z przeszłości i właśnie znalazł doskonały sposób na zrealizowanie krwawej vendetty. Zapętlona we własnym zwichrowaniu, napiszę: brzmi świetnie, prawda? 😉 Dokładnie taka jest też narracja pierwszej książki Pisarki, jaka ukazała się w Polsce. Choć niepozbawiona drobnych wad, w moim odczuciu pozostaje niezłym przykładem młodzieżowego thrillera, w jakim napięcie eskaluje wraz z każdą przewróconą stroną. Tychże jest zaledwie 247, co w połączeniu z wręcz zaskakująco krótkimi rozdziałami nadaje opowieści rzadko spotykanej w literaturze dynamiki. Za jej snucie odpowiada czwórka bohaterów, naprzemiennie przejmujących stery, dzięki czemu odbiorca może spojrzeć na wydarzenia wieloperspektywicznie. Do tego dochodzą jeszcze mroczne wtrącenia złoczyńcy, oznaczone jedynie literą X… Cóż - gdybym nie obawiała się pójścia do jakiejkolwiek tajemniczej komnaty z powodu możliwości pojawienia się w niej ośmionogich ohydztw oraz faktu, że nie z noszę niewielkich i zamkniętych pomieszczeń, po spędzeniu wieczoru z propozycją literacką Mieszkanki Amsterdamu z pewnością… uznałabym wizytę w escape roomie za kapitalną ideę. Ta adrenalina - zupełnie jak w rosyjskiej ruletce, mmm… Choć wziąwszy pod uwagę trzymający się mnie wiernie i dzielnie pech…

„Od czego powinniśmy zacząć naszą opowieść? Zdaję sobie sprawę, że policja będzie chciała się wszystkiego dowiedzieć, ale nie wiem, czy kiedykolwiek będę w stanie o tym mówić. Nikt nie zrozumie, co tam zaszło, przez co przeszła nasza czwórka w tym escape roomie.”

Jesteś piękna, choć urodę postrzegasz bardziej jako przekleństwo niż dar. Niebieskie oczy hipnotyzują morskością szalejącej toni każdego, na kogo je zwrócisz. Długie włosy nadają Ci eterycznego wyglądu, choć coraz częściej służą za kurtynę, która skrywa przed światem Twoją symetryczną twarz. W szkole nie ma osoby, jaka nie podziwiałaby Cię chociaż przez chwilę, zaś nauczyciele często wybaczają drobne przewinienia, co pewnie nie jest do końca sprawiedliwe. Nie pozostajesz z nikim w relacji romantycznej, wręcz stronisz od płci przeciwnej, bo masz wrażenie, iż każdy chłopiec oczekuje od Ciebie tylko jednego - a poza tym chciałby choć przez chwilę umawiać się z najładniejszą dziewczyną w placówce. Nie jest to tym, czego szukasz. Zresztą dopiero co uporałaś się z niezdradzanym nikomu huraganem we własnym wnętrzu, który rozpętał się tam na dobre tuż po tym jak Twój tata, dzielny strażak z powołania, omal nie zginął w ogromnym pożarze, w jakim stracił kolegę. Od tamtej pory cierpi na PTSD a Wasza rodzina nie jest już taka sama - wszyscy jej członkowie drżą z niepokoju, kiedy tylko ojciec jedzie na wezwanie. Wystąpiłaś nawet w podcaście, chcąc pomóc uporać się z trudnymi emocjami innym nastolatkom, którzy mają podobne przeżycia do Twoich. Trochę dziwi Cię, że nieświadomi Twoich trosk Sky i Mint, najlepsi przyjaciele, nawet się o tym nie zająknęli, choć przecież musieli go obejrzeć. Cóż. Pozostajesz samotna i niezrozumiana, wszystkie bolączki tłamsząc w sobie. I tylko w nocy tulisz się do młodszej siostry, która wciąż boi się zasnąć bez kogoś starszego po tym, co nieomal się stało. Już wkrótce okaże się, iż będziesz musiała zmierzyć się z sumą własnych strachów w bezlitosnym starciu, z niewidocznym i nieprzewidywalnym przeciwnikiem. Zanim się to jednak stanie, spotkasz kogoś, kto nareszcie spojrzy na prawdziwą Ciebie - a nie tylko cielesną powłokę. Pracujący w tej samej pizzerii co Twój kolega Sky Miles, równie atrakcyjny i nieceniący własnej aparycji młody mężczyzna, zawróci Ci w głowie już po pierwszym spotkaniu. Zapewne z tego powodu randkę w escape roomie uznasz za dobry pomysł, mimo nienawiści względem małych, zakluczonych przestrzeni… Błąd.

„Ponad dziesięć miesięcy czekania na ten moment. Teraz stoi przede mną, we własnej osobie. Ściskamy sobie dłonie. Nie ma pojęcia, kim jestem. Muszę się powstrzymać, żeby za często nie zerkać na Obiekt. Jest tylko jednym z graczy, tak jak pozostałych troje.”

Zawsze żyłaś w cieniu swojej powabnej przyjaciółki Alissy, ale jak do tej pory średnio Ci to przeszkadzało. Przyzwyczaiłaś się do tego, że - naturalna i niekoniecznie dbająca o wygląd czy zdobny makijaż - pozostajesz cieniem dziewczyny, która rozpromienia pomieszczenie samą obecnością. Nie kreujesz się na gwiazdę i właściwie lubisz pozostawanie poza radarem. Właśnie dzięki temu, najczęściej ignorowana, stajesz się skarbnicą zdobywanych przez przeoczenie informacji a przy tym jesteś… całkiem groźnym przeciwnikiem. Nikt nie wie, że cechuje Cię inteligencja i masz ogromną wiedzę a w kryzysowych sytuacjach zachowujesz zimną krew. To ostatnie już niedługo Ci się przyda. Zauważasz zdziwienie, którym obdarzają Cię Miles, Sky i Alissa, gdy z dziwną własnej osobowości chęcią zgadzasz się na pójście we czwórkę do nowego, podobno hiperrealistycznego escape roomu o nazwie „Dom pewnej rodziny”. Czujesz się nieco urażona, bo wzrok całej trójki wyraża coś na kształt szoku - jakbyś nigdy nie chciała się jakkolwiek zabawić. Może to po prostu dla Ciebie szansa na to, by wreszcie na chwilę oderwać się od dziwnej przypadłości, która toczy Cię od dłuższego czasu. Nikomu się z tego nie zwierzałaś, lecz od wielu miesięcy odczuwasz bóle innych ludzi - i to zanim dotkną ich samych. Chociażby niedawno, gdy Sky postanowił przekłuć sobie brew, denerwowało Cię pulsowanie w tym miejscu na własnej twarzy. Boisz się mówić o tym głośno, bo przecież wszyscy i tak mają o Tobie nieciekawe mniemanie - jako o tej milczącej dziwaczce. Twoja przyjaźń z Alissą też ostatnio jakby się rozluźniła. Masz do niej nieco żalu o to, że wystąpiła w nagraniu, powierzając przeżycia obcym ludziom, a z Tobą nawet o nich nie rozmawia. Jesteś w tym nieco hipokrytyczna, lecz zapewne fakt, że to ona wciąż gra pierwsze skrzypce w Waszym duecie niekiedy Cię męczy. Kiedy zatrzasną się za Wami kraty zakluczonego pudełka bez jednokierunkowego wyjścia, być może w końcu będziesz mogła się wykazać. Jeśli przeżyjesz. Jeżeli ktokolwiek opuści je żywy…

„(…) wyglądała na silną, choć czułam, że cierpi. (…) To był jej smutek, ale ona milczała na ten temat. Gdyby chociaż raz dała mi do zrozumienia, co czuje, wówczas mogłabym się do tego jakość odnieść, ale nigdy tego nie zrobiła. (…) pozostała sobą, z całym swoim uporem.”

Motyw zamkniętego pokoju, często nazywanego z angielska „locked room”, był już wielokrotnie wykorzystywany, w czym duże zasługi miała chociażby skrajnie nielubiana przeze mnie Agata Christie. Maren Stoffels nadała mu jednak innego charakteru niż ten najczęściej poznawany dzięki kryminałom czy thrillerom. Złożonego przede wszystkim z pędzącej akcji, która nie zwalnia ani na chwilę - szczególnie w drugiej części powieści. Nader krótkie rozdziały z perspektyw wszystkich bohaterów początkowo były dość dezorientujące - rwana narracja nie pozwalała na dokładne poznanie poszczególnych postaci. Szybko jednak dałam się porwać tej szaleńczej podróży, w jakiej tytułowy „Escape room” zyskał wręcz swoją osobowość. I choć zakończenie średnio mnie satysfakcjonuje a część wypadków udało mi się przewidzieć, uważam, że ten thriller młodzieżowy to bardzo dobra, mroczna rozrywka na jeden wieczór. Niespotykana dynamika w połączeniu z momentami ostrą warstwą językową przypadnie w mojej ocenie do gustu każdej osobie, jaka od książki oczekuje przede wszystkim zastrzyku adrenaliny i całej kawalkady emocji. Znalazłam tylko jeden minus w postaci błędu logicznego - nie da się bowiem obciąć równo włosów na zapałkę przy pomocy nożyczek. Ta niesnaska nie zmienia jednak faktu, że książkę Holenderki uważam za udaną rozrywkę. Taką w sam raz na raz i jaka wiedzie do interesujących rozważań… Jestem bowiem pewna, iż mając okazję zamknąć w cieniście mrocznym pokoju grupę własnych wrogów, wykazałabym się daleko idącą kreatywnością… Nie będę się jednak rozmarzać, zresztą zapewne podobne finezjo-fantazje zahaczają o wiele paragrafów Kodeksu karnego. Pozostaje mieć nadzieję, iż uda się je kiedyś w tajemnicy ziścić. Może wówczas poznasz literacko zaprojektowaną przeze mnie komnatę zagadek, kto wie. 😉 Tej Autorki ofiarowuję opatrzone minusem 7/10 punktów i zachęcam do przekonania się, czy mając mocne nerwy, sam się z niej uwolnisz… Kochającym szybkie i mocne wrażenia - zalecam.

„Bo gdybyś miał jedną, jedyną szansę, aby w jednej chwili zdobyć wszystko, czego kiedykolwiek pragnąłeś, to przecież nie wypuściłbyś jej z rąk?”

Stanisław Lem - Głos Pana - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Mon, 18 May 2026 18:39:45 +0000

Od kiedy ludzkość dobrnęła do punktu, w którym zdała sobie sprawę, że może nie być w Kosmosie sama, poczęła marzyć o kontakcie z „obcymi”. Najpierw poszukiwała ich śladów przy pomocy dość prymitywnych instrumentów optycznych z rodzaju teleskopów. Jednak gdy nadeszła rewolucja przemysłowo-technologiczna, zaczęła stosować bardziej wyrafinowane środki. 16 listopada 1974 roku miało miejsce spektakularne wydarzenie: z największego na świecie radioteleskopu w Obserwatorium Arecibo w Portoryko wysłano potężny przekaz radiowy w kodzie binarnym w stronę gromady kulistej M13, a więc zgrupowaniu powiązanych ze sobą grawitacyjnie gwiazd w gwiazdozbiorze Herkulesa. Składał się z 1679 impulsów, będących iloczynem dwóch liczb pierwszych: 23 i 73. Po ułożeniu w siatce o tych właśnie wymiarach, impulsy te tworzą monochromatyczny obraz, zwany piktogramem, który zawiera liczby od 1 do 10, listę pierwiastków chemicznych, wzór DNA, schematyczną postać ludzką wraz z informacjami na temat liczby „człowieków” i ich budowie fizycznej, a także widok Układu Słonecznego. To pokolenie Ziemian i wiele następnych nie dowie się nigdy, czy próba była skuteczna, gdyż pokonanie przez wysłany sygnał drogi do miejsca przeznaczenia zajmie około dwadzieścia pięć tysięcy lat. Los radioteleskopu jest także bardzo symptomatyczny, gdyż w 2020 roku zerwały się systemy podwieszenia i uległ on całkowitemu zniszczeniu. Najbardziej oryginalną próbę kontaktu z kosmitami podjął ZSRR, który w 1964 roku wysłał w kierunku Wenus alfabetem Morse'a wiadomość zawierającą słowa: „мир” (Mir - pokój lub świat), „Lenin” i „SSSR”. Wielce prawdopodobne jest, że „ufoludkowie” na widok nazwiska krwawego wodza rewolucji październikowej i nazwy zbudowanego przezeń państwa popadli w takie przerażenie, że intencjonalnie nie próbowali na nią odpowiedzieć, nie chcąc podzielić losu kilkudziesięciu milionów ofiar. Who knows?

„Obecnie w zalewie tandety tonąć muszą publikacje cenne, ponieważ łatwiej jest odnaleźć książkę wartościową wśród dziesięciu kiepskich aniżeli ich tysiąc w milionie. Nadto nieuchronne staje się zjawisko pseudoplagiatu - mimowolnego powtarzania cudzych a nieznanych myśli.”

Wysyłano też różne artefakty na pokładach sond. Amerykańskie niosą tak zwaną Voyager Golden Record, czyli pozłacaną płytę gramofonową z załączoną do niej instrukcją obsługi, na której zapisano pozdrowienia w pięćdziesięciu pięciu językach, różnorakie dźwięki natury, utwory muzyczne, jak chociażby Bacha, Beethovena, Chucka Berry'ego oraz 116 zdjęć Ziemi i jej mieszkańców. Podkreślić jednak trzeba, że tego rodzaju próby rodzą przynajmniej trzy zasadnicze wątpliwości. Po pierwsze: któż jest w stanie zaręczyć, że kosmici okażą się do ludzkości przyjaźnie usposobieni i nie zechcą zetrzeć jej w proch, uznając za coś w rodzaju insektów czy cywilizacji do podbicia i eksterminacji? 😉 Po wtóre: wysyłając sygnały, człowiek nie ma żadnej gwarancji, że adresaci będą w stanie w ogóle je odczytać. Mogą przecież stanowić byt, który nie ma nic wspólnego z wizjami snutymi na ich temat. Wreszcie: nawet, gdy sygnał odbiorą i odpowiedzą, nikt nie ma pojęcia, czy będzie jakakolwiek możliwość jej „przetłumaczenia”, a nawet jeśli - zrozumienia. I o tych właśnie trzech dylematach rozprawia Autor recenzowanej książki.

Nigdy byś nie przypuścił, że zostaniesz członkiem szacownego grona, zajmującego się tajnym projektem o kryptonimie MAVO (skrót od angielskiego Master's Voice - Głos Pana). Jesteś wprawdzie uznanym matematykiem, jednak z uwagi na oryginalne poglądy, nieco wyklętym. Co spotkało się z wielkim oburzeniem, jesteś zdania, że zarówno człowieka, jak i wszelkie zjawiska przyrodnicze należy opisywać za pomocą matematycznych równań, a nie ich biologicznych cech. Tylko w ten sposób bowiem można uchwycić ich właściwą istotę. Pomimo oficjalnych potępień, geniuszu nikt nie jest w stanie Ci odmówić, więc dokooptowano Cię do zespołu zajmującego się próbą rozszyfrowania odebranego przez obserwatorium w Mount Palomar w USA sygnału neutrinowego, który zakwalifikowano jako wiadomość nadaną przez pozaziemską cywilizację z układu Małego Psa. W serii elektronów dopatruje się zaszyfrowanego komunikatu, który starano się za wszelką cenę rozwikłać, lecz bez żadnego skutku. Stąd właśnie sięgnięto po Twoją pomoc. Początkowo próbowano całą sprawę ukryć, jednak doszło do „przecieku” i cały świat oszalał. Tematem tym zajęły się wszystkie media, roznosząc wieści po globie. Rząd USA w końcu musiał zareagować i pod naciskiem senatu powołał zespół do jej badania.

„Jeśli nasza kultura nie umie asymilować sprawnie nawet ujęć powstających w głowach ludzkich (…) jakże moglibyśmy liczyć na to, że będziemy zdolni skutecznie zrozumieć kulturę odmienną całkowicie od naszej, jeśli się ona zwróci do nas poprzez kosmiczny przestwór?”

Początkowo próbowano przekazać sprawę FBI, jednak Agencja sprytnie wskazała, że kosmos leży poza granicami kraju, a tym samym nie jest objęty zakresem jej kompetencji, więc przekazano ją CIA. Ta z kolei zrzuciła z siebie odpowiedzialność i oddała ją w ręce Pentagonu. Wojskowi zabrali się solidnie do rzeczy, umieszczając Komisję w supertajnym ośrodku badawczym na pustyni Nevada. Wcześniej funkcjonował tam poligon, na którym przeprowadzano eksperymenty z bronią jądrową. Wysłannik „Projektu MAVO odnalazł Cię na uniwersytecie New Hampshire, gdzie akurat prowadziłeś zajęcia ze studentami. Początkowo wahałeś się, czy propozycję przyjąć, czy też odrzucić, ale po głębszym zastanowieniu uznałeś, że warto w tym uczestniczyć. Gdy wyrażasz zgodę, wypadki toczą się bardzo szybko. Najpierw lecisz samolotem do Nevady a potem śmigłowcem bezpośrednio do ośrodka badawczego. Ten przedstawia sobą imponujący kompleks: liczne i potężne betonowe budynki mają podwójne ściany a przestrzeń pomiędzy nimi wypełniona jest wodą. Komunikację zapewnia specjalnie zbudowana kolej podziemna bezpiecznie przewożąca pasażerów do miejsca przeznaczenia. Gdy wylądowałeś na dachu jednej z konstrukcji przywitał Cię sam Baloyne - szef całego przedsięwzięcia. Potem zapoznałeś się z całym tłumem osób, które w biorą w nim udział: biologów, chemików, fizyków i całą plejadą innych „mózgowców”. W końcu nadszedł czas na pierwsze sympozjum. Na nim pokrótce przedstawiono Ci stan prowadzonych prac. Czyli tak naprawdę nic. Wszelkie próby złamania „kodu” nadanego przez Obcych sygnału spaliły bowiem na panewce. Wysiłek największych naukowych sław nie przyniósł absolutnie żadnego rezultatu - po prostu nie byli w stanie niczego rozumnego wywieść z neutronowego strumienia. A co gorsza pojawiły się głosy wskazujące na szereg uzasadnionych wątpliwości czy w ogóle jest sens zajmować się całą sprawą. Zastanawiano się czy wiadomość ma jakikolwiek charakter, a nie jest tylko serią przypadkowych sygnałów kosmicznych. Inni wskazywali, że być może skierowana jest nie do ziemian, ale do innej cywilizacji i tylko przypadkowo została wyłapana, więc nie ma szans, aby zorientować się, o co w niej chodzi. Kolejni podnosili, że ludzkość nie jest w stanie odcyfrować czegoś, co nie pochodzi od społeczności takiej samej natury. Wprawdzie podzielasz niektóre z tych argumentów, jednak postanawiasz zastosować wszystkie swoje matematyczne umiejętności, by dojść, co nadany sygnał tak naprawdę zawiera. Wprowadzasz do Zespołu zastrzyk „entuzjazmu” i wiary w powodzenie, więc prace znowu ruszają na pełną skalę. W miarę ich postępu zaznasz coraz większej goryczy niepowodzeń, a Twoje usiłowania zaczną przypominać „bicie głową” w mur. Wiadomość z kosmosu okaże się Twoim największym przekleństwem...

„(...) nie znając (…) ani składni, ani słownika, nie można wiadomości rozszyfrować metodą prób i błędów (…) przy czym na sukces można czekać dwieście lat, dwa miliony albo i okrągłą wieczność.”

„Głos Pana” Stanisława Lema to należąca do klasyki gatunku powieść science-fiction. Jej głównym bohaterem jest profesor Piotr E. Hogarth, biorący udział w tajnym projekcie pod tytułowym kryptonimem. Jest on próbą rozkodowania sygnału neutrinowego, odebranego przez ziemskie obserwatorium i zakwalifikowanego jako transmisja nadana przez cywilizację pozaziemską. Naukowiec, początkowo podchodzący do całej sprawy z wielkim entuzjazmem, szybko natyka się nieprzekraczalną granicę, poza którą ludzki umysł nie jest w stanie się wydostać. Usiłowania zespołu uczonych nie przynoszą wyników a wokół zagadnienia pojawia się coraz więcej wątpliwości. Książka Autora to, poza w zasadzie pobieżnym opisem prób złamania kodu w wiadomości kosmitów, tak naprawdę wnikliwa podróż przez umysł Hogartha, a także bardzo skomplikowany traktat filozoficzny oraz kosmologiczny. Posiada więc jedynie zarys akcji - skupia się na niezwykle zawiłych rozważaniach dotyczących zagadnień epistemologicznych, teorii systemów, informacji i prawdopodobieństwa, matematyki i fizyki oraz biologii ewolucyjnej. Analizuje również wszelkie tematy związane z istnieniem cywilizacji pozaziemskiej, przejawami jej obecności w kosmosie i ewentualnymi motywami nawiązania kontaktów z ludzkością. Omawia także granice człowieczych umiejętności odczytania wiadomości od cywilizacji całkowicie odmiennej i spętane możliwości umysłu, znającego tylko swoją, niepotrafiącego pozbyć się jej naleciałości i niezdolnego do podjęcia próby zerwania z wrodzoną naturą. Pisarz nie stroni przy tym od dywagacji na temat wyobrażeń, obaw i nadziei związanych z tego rodzaju kontaktem, podszeptów podświadomości oraz etyki badań naukowych. Propozycja literacka podana jest skrajnie trudną warstwą językową - pełną lingwistycznych pułapek, surową w wyrazie i właściwą bardziej traktatom naukowym aniżeli literaturze popularnej. Niewątpliwie to wyzwanie umysłowe, które wymaga ogromnej dyscypliny i ciągłej uwagi odbiorcy. Sądzę, iż sam wydźwięk jest nader gorzki - zarówno co do ludzkiej natury, jak i możliwości jej ograniczonego rozumu. Jako klasykę gatunku, pozostawiam bez noty punktowej. Miłośnikom sci-fi, jacy kochają skomplikowaną trasą latać po kosmicznych trajektoriach - polecam.

„To, że ludzkie boleści, strachy, cierpienia rozpadają się ze śmiercią (…) że nic nie pozostaje po wzlotach, upadkach, orgazmach i torturach jest godnym pochwały darem ewolucji (…) jesteśmy jak ślimaki przylepione każdy do swojego liścia.”

B. Dyakowski - Z naszej przyrody - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Mon, 18 May 2026 14:57:52 +0000

Oto imponujący reprint - unikalne dzieło o tajemnicach polskiej przyrody, widzianej okiem jej uznanego popularyzatora i wysoce wykształconego biologa, żyjącego na początku XX wieku.

Przyroda, jaka jest - każdy widzi, trawestując znane hasło z pierwszej rodzimej encyklopedii księdza Benedykta Chmielowskiego. Czy aby na pewno? Człowiek dzisiejszych czasów nie dość, że ma blade pojęcie, jak naprawdę wyglądają fauna i flora jego ojczyzny, to jeszcze jest w stanie dostrzec jedynie jej okruchy. Tylko te nieliczne, które jeszcze nie zostały dotknięte degradacją wynikającą ze zmian cywilizacyjnych, jakie wypchnęły je na margines życia, czyniąc niemal niewidzialnymi i niedotykalnymi. Zresztą współczesna ludzka istota, wiecznie goniąca za mamoną i zajęta swoimi sprawami, pewnie nie zauważyłaby nawet żubra, który stanąłby dumnie przed jej oczyma, nie wspominając już o zwierzętach bardziej mikrej postury czy roślinach, które - choć piękne, nie zwracają zbytnio na siebie uwagi. Tymczasem świat nie składa się tylko z samych osób i wytworów ich umysłów - towarzyszy im bowiem pozostające obecnie w cieniu niezliczone i bujne bogactwo przyrody. I choć mocno ograniczone w czasach przemysłowo-technologicznej rewolucji, nadal potrafi zadziwić bogactwem form i często niewysłowionymi: urodą i wdziękiem. Wystarczy na chwilę zatrzymać się i uważnie spojrzeć, aby dostrzec to, czemu już nie poświęca się uwagi. A przecież jeszcze niedawno było zupełnie inaczej. Przed zaledwie stu laty przyroda stanowiła nieodłączną część zamkniętego kręgu żywota i śmierci, towarzysząc człowiekowi od rana do nocy w jego codziennych zajęciach. Była zespolona z "koroną stworzenia" w mocarnym, nierozerwalnym uścisku, jaki dawał niewątpliwe korzyści obu stronom. Trud opisania tego stanu rzeczy zadał sobie Autor recenzowanej książki, piszący na początku XX stulecia, jeszcze pod rosyjskim zaborem. Jak jego dzieło odbiera dzisiejszy czytający?

"Zapoznając się z otaczającą nas przyrodą, uczymy się patrzeć na nią umiejętnie, zastanawiać się nad dostrzeganemi zjawiskami i wyszukiwać między niemi związku; a jednocześnie, co nie mniej ważne nabieramy prawdziwego zamiłowania do przyrody (...)."

Wyobraź sobie, że mieszkasz na wsi i właśnie rozpoczynasz kolejny pracowity dzień. Zima powoli zbiera się już do odejścia a pierwsze promyki marcowego słońca tańczą na zalegającym jeszcze gdzieniegdzie śniegu. Gdy uchylasz odrzwia chaty, wita Cię kakofonia ptasich głosów. Przymrużonymi od blasku Heliosa oczyma, jesteś w stanie dostrzec najbliższe z nich i pozdrawiasz gestem jako starych, codziennych przyjaciół. Wielu z nich dokarmiałeś, gdy mróz ściął powietrze na kilka miesięcy. Teraz wśród leżących ziaren uwijają się trznadle, połyskując żółtymi brzuchami, brązowawe dzierlatki dumnie prężą swoje sterczące "punkowe" czubki, nawet zięby demonstrują bogate kolorami upierzenie. Ilością prym jednak wiodą szare, niewielkie wróble poruszające się całymi gromadami. Co chwilę gwałtownie podrywają się do lotu, by za moment opaść z powrotem na ziemię chcąc zająć się swoimi ptasimi sprawami. Na widok tych ostatnich kiwasz z uznaniem głową. Znasz dobrze ich naturę i wiesz, że są zmyślniejsze od wielu znacznie większych pobratymców. Towarzyszą człowiekowi od wieków i pozostają z nim w całkowitej symbiozie, często wijąc gniazda w jego bezpośredniej bliskości. Doskonale zdają sobie sprawę, komu mogą zaufać a kogo za wszelką cenę unikać. Hałaśliwe niczym przekupki, obrotne i ruchliwe, jak żywe srebro, potrafią zadziwić mądrością. Niejednokrotnie wchodzą w szkodę, wyjadając zboże, wiśnie i czereśnie i nie odpuszczają sobie okazji do zdobycia pokarmu przeznaczonego dla kur i kaczek. Wiosną i latem, klnąc pod nosem, ustawiasz naprędce zbite z paru desek i gałęzi strachy, które mają je straszyć i odganiać. Ale pomimo tego, nie wyobrażasz sobie świata, którego nie wypełniałby ich nieustający świergot i nerwowa krzątanina. Nie jesteś w stanie także opanować radości na widok bociana, jaki uwija się przy budowie imponującego rozmiarem gniazda. To samiec, on zawsze przylatuje pierwszy, a jego towarzyszka dołącza dopiero później, gdy jej "domostwo" jest już w pełni urządzone. Nigdy nie pojmiesz swoim ograniczonym, człowieczym rozumem, jakim cudem te piękne ptaki wiedzą kiedy w odległej Polsce zaczyna się prawdziwa wiosna i startując ze swoich afrykańskich siedzib, są w stanie nieomylnie dotrzeć do odwiedzanego rok po roku miejsca rozrodu, odległego o parę tysięcy kilometrów. W myślach nazywasz je "Wojtusiami" - imieniem nadanym jeszcze przed wiekami. Od samego rana powietrze wypełnia klekot, którym biało-czarny pan z długim, czerwonym i ostrym jak rapier dziobem, daje znać pani swego serca, że w tym właśnie miejscu na nią czeka.

"Bardzo często przechodzimy obojętnie koło różnych ciekawych zjawisk wprost dla tego, że nie wiemy wcale o ich istnieniu, że nigdyśmy o nich nie słyszeli."

Przed wielu laty w folwarku szlacheckim bociany trzymano w charakterze łowców myszy, w czym były skuteczniejsze nawet od kotów. Tak czy inaczej, ich pojawienie się zwiastuje, że wkrótce okoliczne pola zazielenią się i wypełnią różnobarwnym kwieciem. Rychło nadejdzie lato i złociste kłosy zbóż znowu będą chylić się na wietrze i falować zgodnie z jego rytmem, ciesząc oko gospodarza i zwiastując paromiesięczną epokę obfitości, wypełnioną ciężką pracą, aby zebrać dary, którymi człowieka obdarza matka natura. Przy wtórze skowronkowych pieśni, w pole wyjdą żeńcy, by ostrymi sierpami skosić owoc ziaren, które w pocie czoła niedawno zasiali. Spłoszone zające, zwane "Filipami", gdyż uwielbiają żerować w konopiach, będą śmigać pod ich nogami a kuropatwy i przepiórki wzbiją się całymi rodzinami do nerwowego, niskiego lotu. Na pobliskiej miedzy rzepak legnie żółtym dywanem, ciągnącym się aż po kres horyzontu. Brzęczące basem trzmiele będą uwijać się w poszukiwaniu nektaru, jaki będą podbierać im pracowite pszczoły, by zaraz potem zanieść go do swych przepastnych uli. Powietrze wypełnią różnobarwne motyle, delikatne i zwiewne jak poranna mgiełka. Myszki badylarki będą krzątać się przy swoich gniazdach, zbudowanych właśnie z badyli i na badylach zbóż zawieszanych. To malutkie zwierzątko, półtora raza mniejsze od myszy domowej, posiada czerwonobrunatny grzbiet i biały brzuszek. Jego największym wrogiem i zagrożeniem są śmigłe myszołowy, ptaki spokrewnione z równie groźnym jastrzębiem. Czatują na swoje ofiary, kołując w przestworzach lub siedząc na pobliskim drzewie, by po ich dostrzeżeniu runąć jak kamień z niebios i porwać w ostre niczym brzytwa szpony. Na wyobrażenie całej tej nadchodzącej idylli robi Ci się lżej na sercu, zespolonym nierozerwalną pieczęcią ze światem przyrody i bijącym jej rytmem, niezmiennym od stuleci.

Jeżeli chciałbyś zagościć na dłużej w tak przedstawianym uniwersum i porozkoszować się większą ilością podobnych, tworzących w głowie obrazy, ciekawostek z tej rzeczywistości, a jakoby rodem z zupełnie innego świata, tak odległego od współczesnego, masz do tego świetną okazję dzięki Wydawnictwu Grafika.

"Piękne są nasze żyzne pola, kwieciste łąki, szumiące lasy, szemrzące strumyki i rzeki, a tem piękniejsze i droższe, że nasze: z niemi wiążą się najmilsze wspomnienia, najpierwsze chwile życia; tutaj znajdują się wszyscy, których kochamy; tutaj wszystko takie swojskie, takie nasze."

"Z naszej przyrody" to imponujące opracowanie, przybliżające uniwersum polskiej fauny i flory, napisane przez słynnego biologa i przyrodnika Bohdana Dyakowskiego. Jak owad zastygły w kropli bursztynu, tak pyszniąca się oszałamiającym bogactwem ojczysta przyroda na kartach tego niezwykłego dzieła odsłania czytelnikowi swoją twarz widzianą przed stu dwudziestu trzech laty. Pierwsze wydanie ukazało się bowiem w roku 1903, kiedy na ulicach Warszawy przemykały jeszcze kozackie sotnie a w pałacu namiestnikowskim rezydował carski gubernator. Stanowi ono pasjonującą opowieść o wszelkich gatunkach zwierząt i roślin, jakie występowały wówczas na obszarze tak zwanego Królestwa Kongresowego. Nie jest to nudne, encyklopedyczne zestawienie, przyprawiające czytelnika o częste ataki ziewania, lecz literacka podróż po świecie, jakiego już dawno nie ma. Przepojona zachwytem nad jego różnobarwnością i mnogością form, a także napisana pięknym, staropolskim językiem. Pełna kunsztownych czarno-białych rycin i 24 pysznie kolorowych litografii oraz zamknięta pomiędzy okładkami, które same w sobie stanowią poligraficzne dzieło sztuki. Niewolna od narracyjnego wdzięku, jakiego w obecnych lekturach już się nie doświadczy. Mieniąca się miłością do szczęsnej ziemi urodzenia, co współcześnie równie rzadkie - a wielka szkoda. Na ponad pięciuset stronach Dyakowski przybliża czytającemu naturę nie za pomocą laboratoryjnego szkiełka mikroskopu, lecz w rytmie ludzkiego życia, dzieląc księgę na mówiące wiele swoimi nazwami rozdziały: W domu i na podwórku, W ogrodzie, W polu, Na łące, W lesie, Woda. Dzięki takiemu zabiegowi odbiorca otrzymuje dzieło w pełni holistyczne, poruszające wszelkie możliwe aspekty związane z naturalną symbiozą człowieka i otaczającą go rzeczywistością ziemskich żywiołów, z którymi jest nierozerwalnie połączony. Wyrazy uznania należą się Wydawnictwu Grafika za opublikowanie reprintu tego edytorskiego arcydzieła, wzbogaconego cytatami z wierszy Mickiewicza, Konopnickiej, Rydla, Syrokomli, Lenartowicza i wielu innych poetów. Znakomicie oddającego klimat ówczesnych czasów, kiedy matka natura stanowiła istotny element kulturowego dziedzictwa i dnia codziennego, odciskając się kształcie języka i obyczajów a nawet sposobie myślenia. Dla miłośników polskiej przyrody, wielbicieli rodzimych zwierząt, roślin, wód i lasów, a także wszystkich kochających ojczyznę, ciekawych jej przeszłych bogactw - pozycja obowiązkowa. Jako swego rodzaju klasykę - pozostawiam bez oceny punktowej. W pełni polecam.

"Może na obczyźnie znajdą się ładniejsze krajobrazy, bujniejsza roślinność, większa rozmaitość ptaków i innych stworzeń, jaśniejsze niebo, pogodniejszy klimat, - ale wszystko to będzie obce (…) brak nam będzie tej ziemi ojczystej, tego swego kraju, którego nic i nigdzie nie zdoła zastąpić i nad który nie znajdzie się nic milszego na świecie."

WP Rdzanek - Akord - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Sat, 16 May 2026 17:00:03 +0000

W końcu nadszedł tak niecierpliwie wyczekiwany przez Ciebie długi weekend. Jutro wypada 11 listopada, więc będziesz mógł trochę się rozluźnić i zająć od dawna zaniedbywanymi osobistymi pasjami. Dziś, jak to często robisz w niedzielę, siedzisz w ulubionej knajpce na lunchu. Gdy więc rozlega się dzwonek telefonu odbierasz go z dużą niechęcią. Ku swojej irytacji dostajesz rozkaz, aby w trybie pilnym stawić się w Hotelu Sheraton, w którym odkryto zwłoki niemieckiego obywatela. Nie rozumiesz, jaki udział w prowadzeniu śledztwa związanego z prozaicznym morderstwem może mieć służba odpowiadająca za ochronę państwa, czyli Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Jednak nawet Twój kapitański stopień nie daje prawa do dyskutowania z decyzjami przełożonych, więc niechętnie wstajesz od stolika i wychodzisz na ulicę. Pogoda jest pod psem, leje deszcz, zatem mocniej wciskasz na głowę swój staromodny, „gangsterski” kapelusz. Nie cierpisz używać parasoli, toteż z jego ronda cieknie na Twoje wierzchnie okrycie powiększająca się systematycznie strużka wody. Gdy docierasz na miejsce, z daleka dostrzegasz stojącą przed budynkiem komisarz Ewę Dzik, która na Twój widok pośpiesznie gasi cienkiego papierosa. Razem wsiadacie do windy i wjeżdżacie na szóste piętro. Na korytarzu mijacie policjanta w cywilu i techników obładowanych różnorakim sprzętem. W końcu wchodzicie do apartamentu wynajmowanego przez Georga Telmana. Na środku stoi krzesło z przywiązanym do niego ciałem. Jego stan wskazuje, że do zabójstwa doszło kilka godzin temu. Mężczyzna miał około pięćdziesięciu lat, a na jego twarzy zakrzepła krew spływająca z oczu, uszu i nosa...

„Ponownie weszła do darknetu i zostawiła umówiony znak wykonanego zadania. Teraz musiała czekać. Wkrótce będzie wiedziała, czy Dzień Wolności nadszedł, czy też czeka ich kolejna bitwa.”

Na podłodze walają się fotokopie dokumentów, spośród których w oczy rzucają się odręcznie sporządzone: list datowany na 1745 rok, pisany XVIII-wieczną germańszczyzną oraz zapis nutowy, będący fragmentem utworu muzyki poważnej. Twoją uwagę przyciągają również wyraźne odciśnięte ślady słuchawek na skórze ofiary, wskazujące wyraźnie, że miała je założone w chwili śmierci. Policjantka informuje Cię, że denat prowadził w Hamburgu mały antykwariat, a w poszukiwaniu artefaktów jeździł po całym świecie, w tym Polsce. Od razu decydujesz się zarekwirować znalezione materiały. Twój nieomylny instynkt wyraźnie wskazuje, że śmierć Niemca ma z nimi ścisły związek. Wychodząc z hotelu, zabierasz od techników laptop, tablet i komórkę denata, a także słuchawki w białym etui. Jako spec od cyberbezpieczeństwa będziesz musiał przejrzeć zawartość elektroniki i masz nadzieję, że znajdziesz w niej jakikolwiek ślad, który wyjaśni, z jakiego powodu doszło do zabójstwa. I wcale się nie mylisz. W poczcie tkwią maile sprzed dwóch tygodni - zawierają skany zarówno zapisu nutowego, jak i epistoły. Wiadomość wysłana dwa dni temu wyznaczała spotkanie w Sheratonie w dniu dokonanego morderstwa. Definitywnie została sformułowana przez hakera - adres e-mail stanowi ciąg liter i cyfr, charakterystyczny dla tego środowiska. W tekście pada nazwisko wybitnego kompozytora Georga Philippa Telemanna. Zastanawiasz się, po co komuś takiemu XVIII-wieczny utwór muzyczny. Aby to odkryć, konieczne jest wyjaśnienie, o jaki dokładnie chodzi. Ponieważ się na tym nie znasz, musisz skorzystać z pomocy fachowca. Przychodzi Ci na myśl tylko jeden - utalentowana wirtuozka Violi da gamba Olga Weiss, obecna partnerka mecenasa nazwiskiem Tomasz Szczerzec. Wiesz, że możesz na tę parę liczyć, w końcu wraz z nią całkiem niedawno udaremniłeś dużą akcję wywiadu północnokoreańskiego na terenie Polski. Podczas niej o mało życie postradali nie tylko oni, ale także Karol Koppel - niespełna trzydziestoletni siostrzeniec prawnika, genialny programista i tajny współpracownik CIA, który był celem agenta komunistycznego wywiadu. Ten ostatni, pomimo szeroko zakrojonych poszukiwań, zdołał się wymknąć i wciąż zagraża interesom polskiego państwa, a także samemu młodzieńcowi, gdyż przebywa w nieznanym miejscu. Gdy dzwonisz do adwokata, ten natychmiast wyraża zgodę, byś za piętnaście minut pojawił się w jego mieszkaniu. Olga wita Cię wylewnie i natychmiast przystępuje do studiowania listu. Tłumaczy, że skierowany jest do córki nieżyjącego już magnata von Promnitza, dla którego Telemann przed jego śmiercią skomponował kantatę o uzdrawiającej mocy - taką wyłącznie dla odbiorcy, lecz groźną dla innych ludzi. Prosi więc, aby umieścić jej zapis w ołowianej tubie i zamurować we wznoszącej się nad grobowcem ojca wieży zamku w Żorach, aby nigdy nie wpadła w niepowołane ręce - może narobić wiele szkody słuchaczom przy jej odtwarzaniu.

„Jej słowa wypełniły salę. Nagle z galerii rozległ się przeraźliwy krzyk. (…) Ci, którzy wciąż słuchali tłumaczy, zaczęli osuwać się z foteli. Gwałtownie, spazmatycznie w ostatnim rozpaczliwym geście próbowali zerwać słuchawki (…). Z oczu, nosów i uszu obficie płynęła krew, plamiąc dokumenty i drogie garnitury.”

Natychmiast szukasz w Internecie jakiejkolwiek wiadomości, która mogłaby potwierdzić słowa wirtuozki i ze zdumieniem odkrywasz, że sama wieża zamkowa spłonęła doszczętnie 13 października tego roku. Dochodzisz do oczywistego wniosku, że antykwariusz wszedł w posiadanie artefaktu najpóźniej tej właśnie daty. Przychodzi Ci też na myśl, że uczynił to nielegalnie, nie zgłaszając władzom znaleziska, a co więcej, wzniecając pożar, zatarł ślady swoich działań. Jeszcze większa konfuzja ogarnia Cię, gdy kobieta przystępuje do wykonania kantaty. Muzyka ma w sobie tak potężną siłę, że dosłownie czujesz, ciarki biegnące po plecach a Twoje ciało i umysł wpadają w całkowite rozedrganie, pomieszane z niewytłumaczalnym uniesieniem. Nawet Olga potwierdza, że nigdy nie słyszała utworu o podobnym pięknie i niezwykłych właściwościach, ściśle odwzorowującego pitagorejską koncepcję kosmicznej harmonii, zespalającej matematykę z muzyką. Wskazuje także, że brakuje przynajmniej jednej strony zapisu nutowego, a Ty już wiesz, że został zabrany przez mordercę. Widocznie musi mieć wielką wartość, skoro w celu jej zdobycia uśmiercono człowieka. Zanim udaje Ci się poukładać myśli, rozlega się dźwięk Twojego telefonu. Gdy odbierasz, komisarz Dzik informuje, że w warszawskim metrze znaleziono dwa trupy młodych ludzi ze słuchawkami na uszach i cieknącą z oczu, uszu i nosa krwią. Wkrótce potem nadchodzi wiadomość o katastrofach pięciu samolotów towarowych, które niedługo po starcie runęły na terytorium Niemiec i Francji, ulegając awarii elektronicznych systemów pokładowych. Tajemnicze katastrofy szybko znajdują wyjaśnienie. W światowych mediach ukazuje się bowiem odezwa ruchu Dzień Wolności, który pod groźbą kolejnych zamachów terrorystycznych żąda niezwłocznego zaprzestania wszelkich prac nad sztuczną inteligencją, jakiej dalszy rozwój zagraża istnieniu ludzkości oraz zwołania Zgromadzenia Ogólnego ONZ w celu przyjęcia odpowiedniej uchwały w tej sprawie. Jednocześnie jej autorzy wskazują, że są w posiadaniu potężnej broni akustycznej, zdolnej uśmiercić każdego człowieka z dowolnej odległości i nie zawahają się jej użyć, aby wywołać na świecie całkowity chaos, jeśli ich postulaty nie zostaną spełnione. Przychodzi Ci na myśl całkowicie absurdalna myśl, że może to być zaginiona część kantaty Telemanna, skoro to, co usłyszałeś, tak potężnie podziałało na Twoje ciało. Szybko jednak przywołujesz się do porządku, w końcu oficer ABW powinien kierować się rozsądkiem, a nie tak nieprawdopodobnymi teoriami spiskowymi. Tymczasem międzynarodowe śledztwo, którego zostaniesz uczestnikiem, udowodni, że nawet najbardziej zdumiewające rzeczy mogą oblec się w ciało na oczach zdumionego i zastygłego w przerażeniu świata…

„Ta cząstka drapała i pukała cicho w mur, którym Viper się otoczyła. W chwilach ciszy jej głos stawał się nie do zniesienia. To przez niego nie potrafiła spojrzeć w lustro. Bała się, ze zobaczy w nim coś straszniejszego od krwi. Mgliste wyobrażenie czyhającego na nią potwora.”

Powieść pod tytułem „Akord”, którą napisał W.P. Rdzanek to porywający i inteligentnie skonstruowany cyberthriller i jednocześnie druga część oryginalnej trylogii AI-Gent. Przedstawia międzynarodowe zmagania z radykalnym ruchem „Dzień Wolności”, który dopuszcza się zamachów terrorystycznych, żądając za ich zaprzestanie wstrzymania prac nad sztuczną inteligencją. W jego optyce bowiem stanowi ona zagrożenie dla ludzkości. Aby powstrzymać jej rozwój, jest w stanie użyć posiadanej tajemniczej broni akustycznej, jaka może spowodować śmierć każdego człowieka, niezależnie od tego, jakie stanowisko piastuje. Czytelnicy pierwszego tomu cyklu odnajdą w lekturze starych znajomych: wirtuozkę Olgę Wiess, mecenasa Tomasz Szczerzec, komisarz Ewę Dzik, kapitana ABW Zygmunta Friszera, programistę Karola Koppela oraz agenta północnokoreańskiego wywiadu o zmiennej tożsamości. Wręcz szaleńczo pędząca akcja przeskakuje co rusz z Warszawy do Liège w Belgii, Paryża, Lyonu i Strasburga we Francji, Nowego Jorku, Fort Meade w USA a nawet Alaski, na której rozegra się jej „najgorętsza” część - rodem z najlepszych filmów akcji. Pisarz umiejętnie buduje napięcie, rozpoczynając książkę mocnym Prologiem, by później w każdym rozdziale wprawiać umysł odbiorcy w małe „trzęsienia ziemi”, których intensywność rośnie z każdą przewróconą stroną - według wzoru przedstawionego w swoim czasie przez Alfreda Hitchcocka. Elementy tej ekspresyjnej i skomplikowanej mozaiki układają się w finale w efektowną i wielopiętrową konstrukcję, jaka budzi podziw zarówno formą, jak i treścią. Od pierwszej chwili lektury czytający z rosnącą ciekawością śledzi losy całej plejady bohaterów, których sylwetki zarysowane są z dużą zręcznością, co szczególnie odnosi się do Friszera oraz wyrastającego na „gwiazdę” trylogii komunistycznego agenta Quan Vo, jakiego osobowość i losy okazują się być zacznie bardziej złożone, niż mogłoby się to na pierwszy rzut oka wydawać. Na uznanie zasługuje kapitalny pomysł, by do narracji wprowadzić niewtórny wątek śmiercionośnej kantaty Telmanna oraz tematyki sztucznej inteligencji, zagrażającej nie tylko ludziom, ale nawet samej sobie. Zmyślne to i prawie niespotykane w rodzimej literaturze. Warstwę językową propozycji literackiej określiłabym mianem eleganckiej, co także jest rzadkie w techno-thrillerach szpiegowskich. 9/10 - dla drugiego tomu serii, który okazał się lepszy niż pierwszy oraz światłej rozrywki, jaka nie pozwala na oderwanie się od lektury.

„Świat, jaki znacie, chyli się ku upadkowi. W zaciszu serwerowni, w laboratoriach, korporacji i rządów powołujecie do życia siłę, której nie będziecie w stanie kontrolować. Budujecie waszego następcę i kata: generatywną sztuczną inteligencję. (…) Cyfrowego lewiatana, który gdy tylko zyska świadomość, uzna ludzkość za błąd w systemie. Wirusa, którego należy usunąć.”

Bożena Bisewska - To, co nie pamięta - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Fri, 15 May 2026 23:54:36 +0000

Pamięć gubi drogowskazy. Skrywa za opadającą z każdym przeszłym dniem mgłą zapomnienia wszystko, co wcześniej wydawało się istotne. Chowa w najgłębsze zakamarki wydarzenia, które stworzyły Twoją osobę, jeśli były jakkolwiek traumatyczne. Usuwa w cień to, czego potrzebujesz mniej niż dawniej. I tylko niekiedy, w rzadkich przebłyskach świadomości, łapiesz się na tym, iż być może istniało coś więcej, co wcale nie miało się w zapomnieniu znaleźć. Jak jednak odtworzyć to, co zostało w znacznej części skasowane? Czy naprawdę istniało - a może to tylko jedna z mrzonek, które raz wtóry sprawiły, że bezksiężycowa, najciemniejsza noc okazała się bezsenna? Poduszka nie jest dłużej zimna z jednej ni z drugiej strony a koc wydaje się ważyć tonę, przez co ciężej Ci oddychać. Jeszcze kilka niespokojnych myśli temu byłaś pewna, że istnieje rzecz, jaką musisz sobie przypomnieć. Teraz, zaraz, natychmiast, nim skrawki minionego znowu ulecą w niebyt, w którym znalazły się z jeszcze nieznanej Ci przyczyny. Jutro będzie nowy dzień a Ty jak zawsze udasz się do ukochanej kwiaciarni zająć tworzeniem strojnych bukietów i urzekających urodą wieńców. Przycinając łodygi i usuwając kolce róż może tym razem dojdziesz do wniosku, że ich zapach nie jest naprawdę piękny, bo tak słodki, iż aż duszący. W powietrzu uniesie się coś jeszcze - woń zagrożenia, strachu i wyczuwalnie zbliżającego się powrotu… przeszłości. Czegoś, co nie pamięta. A może Ciebie, która zdecydowała się pamięć zatracić, gdyż tak było łatwiej, wygodniej; albo pamiętanie oznaczałoby śmierć. Czy jednak lepiej miast żyć wegetować, kiedy cała ta otoczka dookoła jest tylko li pustą wydmuszką, wykreowaną dla bezpieczeństwa miałkiego istnienia? Spomiędzy uroczystych kwiatów, bo dziś znienawidzone przez Ciebie, komercyjne i tandetne Walentynki, wypada biała kartka. List przeznaczony nie dla Twoich oczu, jak sądzisz lub próbujesz się łudzić i okłamywać. Było ich więcej. A każda wiadomość sprawiała, że nie przypomniało Ci się nic, lecz trwało ciężej i straszniej. „Ona wie więcej niż pamięta” - czernieje tym razem tusz. Kto jest nadawcą?

„To była zapowiedź. Zapowiedź, że ktoś nie zamierza odejść. Że ktoś chce, by widziała, czuła i pamiętała. Że dopiero otworzyła drzwi do historii, o której nie wiedziała, że jest jej częścią. A wszystko w niej szeptało: to dopiero początek.”

Obok właśnie oporządzanych kwiatów stoi kubek z zimną już kawą, na jakim napis jasno obwieszcza światu, co sądzisz o dniu świętego Walentego. Zachodnia moda i wymysł dla wszystkich tych niewartościowców o nieszczerym sercu, co to raz na całe trzysta sześćdziesiąt pięć lub sześć dni przypomną sobie o fakcie, że warto by docenić zdobną rośliną swoją drugą połówkę. Parskasz pod nosem, choć przecież właśnie tego rodzaju wydarzenia przynoszą Twojej małej i przytulnej kwiaciarni całkiem duże dochody. Przewiązujesz bukiet tasiemką, zawijasz ją elegancko, dbając o to, by powstała spirala odpowiednio odbijała światło i nagle zamierasz. Przyszedł. Zanim skierujesz na niego spojrzenie, zahaczasz jeszcze wzrokiem o sporządzoną przez siebie listę z pomysłami na Walentynki dla przychodzących, bo może akurat okaże się, iż ktoś jest tak samo cyniczny i zgnuśniały jak Ty. „Bukiet antyromantyczny: czarne róże, osty, gałązka eukaliptusa - miłość boli. Promocja: nie kupuj róż, kup czekoladę tylko dla siebie.” Oczy Dominika zauważają ów manifest, nim w końcu spoczną na Tobie - definitywnie wyrażają pewien stopień uroczej kpiarskości. Znika z jego twarzy, gdy tylko każe Ci przynieść księgi rachunkowe i ze słyszalnym przestrachem w głosie pyta, czy kolejne wiadomości w dalszym ciągu wypadają z bukietów w, wydawać by się mogło, losowych chwilach. Jesteś do niego nastawiona wrogo, przynajmniej początkowo - bo doskonale zdajesz sobie sprawę z tego, że wizyta stróża prawa w Twoim sklepie poskutkuje jednym: już za chwilę wszystkie miejscowe plotkary z Brzezin, jakie żyją jedynie codziennością innych, rozpuszczą na ten temat wydumane i ogromniejące po każdym przekazaniu z ust do ucha plotki. Finalnie eskalują do niewyobrażalnych rozmiarów - wiesz, że się nie pomylisz, co chwilę później udowadnia „przypadkowo” mijająca witrynę sąsiadka, która oczywiście zagląda do środka przybytku. Dostawszy, czego chciała, opuszcza pomieszczenie z rozradowaną miną, zaś Ty jesteś zmuszona przejść do konkretów i pokazać policjantowi ostatnią anonimową wiadomość, jaką znalazłaś. Może Ci się tylko wydaje, ale mężczyzna zaczyna na Ciebie spoglądać nie jak detektyw na ofiarę stalkingu…

„Czy ja właśnie zostałam wciągnięta w coś, co ma sens tylko wtedy, kiedy przestaniesz spać i zaczniesz rysować mapy na ścianach?”

Starasz się jak najszybciej pozbyć Dominika z kwiaciarni, bo jego widoczne zaniepokojenie zaczyna Ci się udzielać. Śledczy zajmuje się obecnie zaginięciem blondwłosej i ciemnookiej kobiety imieniem Lena, o którą wręcz natarczywie Cię wypytuje. Po raz kolejny oznajmiasz mu, że nikogo takiego nigdy nie znałaś ani nie widziałaś, w co on sam zdecydowanie nie wierzy. Nie masz pojęcia, o co tak naprawdę chodzi a anonimowe wiadomości, jakie dostajesz, uznajesz za żart dzieci z okolicy lub… No właśnie. Nic poza tym trywialnym wyjaśnieniem nie przychodzi Ci do głowy. W końcu udaje Ci się odprawić mężczyznę po przyjęciu jego numeru telefonu i solennej obietnicy, że z niego skorzystasz, gdy tylko zauważysz cokolwiek podejrzanego. Okazja przydarza się niestety kilka chwil później, gdy zamykasz lokal a na zewnętrznym parapecie jego okna znajdujesz kolejną kopertę i pojedynczy, niebieski hiacynt. To przecież nawet nie jest na nie pora roku… Kiedy spoglądasz na śnieg w dole, zamierasz, dostrzegłszy wyraźnie odbity, świeży ślad męskiego buta. Masz wrażenie, iż coś się za Tobą czai, lecz na szczęście Dominik szybko do Ciebie przybywa i mimo Twoich protestów postanawia odprowadzić Cię aż pod drzwi mieszkania. To jednak tylko początek czegoś większego, zaczynasz coraz wyraźniej to rozumieć. Ktoś chce, abyś wróciła w odmęty własnej przeszłości i na przekór wszystkiemu, ze sobą na czele, odsłoniła to, co skrzętnie ukryte. Nie pamiętasz tego czy nie chcesz sobie niczego przypomnieć? Jak wskażą coraz bardziej zatrważające okoliczności, niedługo będziesz zmuszona zmierzyć się ze swoimi największymi strachami i stanąć w szranki z każdą rzeczą okrytą woalem niedopowiedzeń i przeinaczeń. Siwowłosy mężczyzna w długim prochowcu, zrozpaczona matka dziewięcioletniej dziewczynki oraz sam Dominik, który z niewiadomego powodu zdecydował się towarzyszyć Ci w tej najtrudniejszej podróży, która przecież niespodziewanie mogłaby się przedłużyć - co wszystkie te osoby tak usilnie pragną Ci przekazać tajemniczo trwożnym zachowaniem? Czym jest to, co nie pamięta?

„To był ten głos. Ten, którego bała się najbardziej. Ten, którego nie pamiętała… i pamiętała aż za dobrze.”

Wraz z książką „To, co nie pamięta” ja także dostałam list. Napisany odręcznie, w opieczętowanej kopercie, zawierający złociejące pióro - a Diabeł tylko wie, jak tęskni mi się do epistolografii w praktyce. Bożena Bisewska zdecydowała się spersonalizować przesyłkę, powodując u mnie wręcz rzewny uśmiech... Chwilę później jej propozycja literacka zabrała mnie w iście zwichrowaną podróż po odmętach niepamięci pewnej kwiaciarki. Początkowo byłam przekonana, iż mam do czynienia z thrillerem wzbogaconym o wątek romantyczny, lecz Pisarka w drugiej części powieści dodała do finezyjnej puli… elementy sci-fi. Tego rodzaju zaskoczenia definitywnie się nie spodziewałam. I choć mam pewne zastrzeżenia co do warstwy literackiej w postaci literówek, pomyłki w imieniu bohatera na jednej z ostatnich stron czy nie zawsze poprawnej językowo składni i fleksji, muszę przyznać, że ta narracyjna wyprawa jest na wskroś unikatowa. Niektóre nici fabularne nie zostały przekonująco związane czy wątki właściwie domknięte a część wyjaśnień uważam za mało realistyczne, jednak wciąż - zanurzenie się w treści Autorki okazało się nietuzinkowym przeżyciem. Samo połączenie gatunkowe zasługuje na wyróżnienie, jako że nie należy do często spotykanych. Tajemniczy, nader niejasny, bez wątpienia szalony charakter tekstu, w jakim nie zawsze króluje spójność, przystaje zresztą moim zdaniem do samej tematyki. Czymże bowiem jest podróż po zapomnieniu, jeżeli nie chaotyczną próbą poskładania z rozbitych i śniedziejących skrawków wspomnień większej układanki? Jak wiele spośród tych kawałków zostało potraconych na przestrzeni lat? Czy naprawdę warto pomimo wszystkiego, malowania ponownie duszy na szaro, próbować złożyć przeszłość w całej pełni? To, co nie pamięta może przecież okazać się fragmentem tej, która pamiętać bynajmniej nie chciała, aby żyć bezkresem. Czy tenże jednak będzie kompletny, gdy tworzące go elementy zmętnieją zbyt silnie? Z plusem za niewtórne ujęcie zatracenia w zapominaniu pamiętanego - 6/10. PS Mająca znaczenie dla opowieści 17 widniejąca na okładce - moc mrocznych mocy, wszak moja ulubiona liczba.

„Pamięć to śmieszna rzecz. Jak stara szafa - znika, skrzypi, ale jak się dobrze zajrzy, znajdzie się w niej coś, o czym człowiek nie miał pojęcia. (…) Jeszcze rok temu była cieniem własnej pamięci. Teraz była kimś, kto umiał patrzeć w przeszłość bez drżenia.”

Krzysztof Drozdowski - Wampir z Osielska - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Fri, 15 May 2026 14:56:01 +0000

Będąc na miejscu Hrabiego Draculi, uchyliłabym wieko swojej wygodnej trumny, następnie wychynęła z grobowca i zawołała rozpaczliwie w głąb ludzkiego uniwersum: „A cóż zrobiło Wam moje szlachetne plemię, że jego imieniem nazwaliście najgorszych spośród Was, najbardziej odrażających zboczeńców, skrzyżowanych z sadystycznymi wykolejeńcami, czerpiącymi uciechę z dręczenia i makabrycznego mordowania swoich bliźnich, którzy niczym im nie zawinili? Czyż któryś z nas chłeptał krew dla samej przyjemności, a nie z potrzeby przetrwania?” Może taka manifestacja szczerego oburzenia skłoniłaby tych wszystkich, którzy na określenie seryjnych zabójców używają terminu „wampiry” do zaprzestania tej oburzającej praktyki... 😉 Oczywiście etymologia nazwy jest stosunkowo łatwa do wyjaśnienia. Jest stosowana do tych spośród zbrodniarzy, którzy nie tylko dopuszczają się gwałtownego usuwania ludzi z tego świata, ale dodatkowo pastwią się nad ich ciałami, zarówno za życia, jak i po śmierci. Czyli do postaci nawet wśród zatwardziałych przestępców na swój sposób „wyjątkowych”. Najważniejszą role odgrywa tu kojarząca się z „nieumarłymi” symbolika krwiożerczości i kanibalizmu, często o seksualnym podtekście. Ci bowiem według wierzeń piją krew ofiar, a czasem także pożerają ich zewnętrzną powłokę. Bardzo często tak właśnie postępują niektórzy seryjni mordercy. Wystarczy przywołać przykład tych, którzy działali na terenie Stanów Zjednoczonych, jakie są ich istną Mekką. Największą „gwiazdą” jest niewątpliwie Gary Leon Ridgway, który w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku w Seattle i jego okolicach zamordował 71 kobiet (do tylu się przyznał), choć według policji było ich przynajmniej dwa razy więcej. Dopuszczał się także drastycznych czynów wobec ich ciał, nie wyłączając nekrofilii…

„Seryjni zabójcy seksualni odzwierciedlają szczególnie przerażający rodzaj przestępców, których motywację stanowią głównie perwersyjne potrzeby cielesne.”

O dziwo „sławą” przewyższa go Ted Bundy - zabójca „jedynie” trzydziestu niewiast w okresie 1974-1978. Jeffrey Lionel Dahmer, znany jako „kanibal z Milwaukee” zabił, poćwiartował i częściowo skonsumował siedemnastu mężczyzn w latach 1978-1991. Z kolei John Wayne Gacy miał na sumieniu pomiędzy trzydzieści a pięćdziesiąt ofiar. Również Rosja ma swojego człowieczego „wampira”. Andriej Romanowicz Czikatiło „Rzeźnik z Rostowa”, został oskarżony o pięćdziesiąt trzy zabójstwa głównie kobiet i dzieci na terenie ZSRR w latach 1978-1990. Część z nich po prostu zjadł.. Z kolei na Dolnym Śląsku działał Niemiec Karl Denke, który na początku XX wieku miał zamordować przynajmniej czterdziestu mężczyzn. Co budzi szczególną grozę, z ich skóry wyrabiał paski i kapcie a z włosów plótł sznurówki oraz rzemienie. Ciała ofiar ćwiartował, peklował i zjadał, a nawet sprzedawał we wrocławskiej hali targowej jako wyjątkowo smakowitą wieprzowinę i cielęcinę. Polska również nie jest wolna od tego rodzaju indywiduów. Najsłynniejszymi byli: Zdzisław Marchwicki ("Wampir z Zagłębia") skazany na karę śmierci za zabójstwa 14 kobiet i ich usiłowania wobec kolejnych 7 w latach 1964-1970 i Edmund Kolanowski, mający „na liczniku” wprawdzie jedynie 3 zabójstwa kobiet, w tym 11-letniej dziewczynki, ale za to całe mnóstwo czynów profanacji zwłok poprzez ich okaleczanie. Polegało na wycinaniu piersi i narządów płciowych, przy czym te ostatnie przyszywał do manekina, używanego do celów seksualnych. Na terenie Pomorza w latach 1975-1983 grasował Paweł Tuchlin „Skorpion”, skazany na karę śmierci i powieszony za zabójstwo 9 kobiet oraz usiłowanie dalszych 11 morderstw. Tego rodzaju zwyrodnialców było dużo więcej, część z nich utonęła w mrokach „niepamięci” społecznej. Historię jednego z nich, żyjącego w dodatku na terenach bliskich memu bydgoskiemu miejscu teraźniejszej egzystencji, wydobył na światło dzienne Krzysztof Drozdowski, tworząc swoisty „portret potwora”. Czy udanie?

Kim był tytułowy (anty)bohater? Zabójca dwóch kobiet mieszkający w podbydgoskim Osielsku, co definitywnie rzuca się w oczy, był najzwyklejszym, szarym człowiekiem o całkiem miłej aparycji. Znamienne - dobry mąż oraz ojciec dla dzieci, które często obdarowywał cukierkami i jakich wynikami w nauce zawsze się interesował. Nieprzemocowy i wręcz potulny. Nieco niezgrabny, wyglądający na „wioskowego prostaczka”, nie budził grozy, a jedynie politowanie - zwłaszcza wśród kobiet. Te niezbyt chciały utrzymywać z nim kontakty, czemu nie pomagała jego „wrodzona do nich nieśmiałość”. Nabierał jej po wypiciu alkoholu, ale nie objawiała się ona w sposób charakterystyczny dla większości mężczyzn. Co u innych powoduje zwiększenie „elokwencji” i tanecznych umiejętności, przy często radykalnym obniżeniu się innych potencji, u niego stawało się umysłową trucizną…

„Rachubiński był powszechnie znany, również wśród milicjantów, jako spokojny i zwyczajny człowiek.”

Po skonsumowaniu napojów wyskokowych pragnął nie tylko seksu, ale także próbował ziszczać swoje tajemne marzenie o okaleczaniu niewiast w jego trakcie. Snuł wizje odcinania piersi czy rozpruwania brzucha, choć do czasu nigdy nie na to nie odważył. Zanim dopuścił się najgorszych czynów, kilkakrotnie próbował zrobić krzywdę przygodnie spotkanym kobietom. W połowie listopada 1959 roku zaatakował Teresę Jagodzińską, którą szarpał, bił i próbował zmusić do obcowania cielesnego. Na szczęście przestraszył się jadącego motocykla i uciekł. Aresztowano go wprawdzie, ale szybko wypuszczono, gdyż miał nienaganną opinię. O czyn oskarżono i skazano całkowicie niewinnego w tym wypadku, miejscowego gwałciciela - przesiedział półtora roku w więzieniu, choć miał wiarygodne alibi. Inna jego ofiara, nieznana do dzisiaj, cudem uniknęła śmierci. Według złożonych zeznań, zaatakował ją na ulicy i dźgnął scyzorykiem w pośladek, jednak na swoje szczęście, skręciła w bramę i zatrzasnęła odrzwia, uchodząc prześladowcy. Po raz pierwszy zabił 11czerwca 1965 roku. Zbrodni dopuścił się na 25- letniej bydgoskiej prostytutce Zofii Ługowskiej, z którą zawędrował do lasku, odbył stosunek, za jaki sumiennie zapłacił, po czym udusił i rozebrał do naga. Następnie zaczął kroić ciało scyzorykiem: najpierw wykonał wręcz fachowe cięcie szyi aż do kręgosłupa, a następnie powłok brzusznych do spojenia łonowego. Po wszystkim spokojnie udał się do domu, wtapiając w szarą codzienność. 12 marca 1966 roku wyprawił na tamten świat dokładnie w ten sam sposób inną panią lekkich obyczajów - Danutę Kuklińską. Tym razem milicja bardziej przyłożyła się do śledztwa, więc zwyrodnialca ujęto. Szybko przyznał się do winy, składając obszerne zeznania. Podkreślał w nich, że akty morderstw i krojenia ciał dawały mu upojną satysfakcję seksualną. W wolnych chwilach pomiędzy przesłuchaniami i badaniami psychiatrycznymi pisał rzewne listy do żony i dzieci. W 1968 roku Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy skazał go na karę śmierci, którą podtrzymał Sąd Najwyższy. Rada Państwa nie skorzystała z prawa łaski, więc 30 czerwca 1969 roku wykonaną ją przez powieszenie, uwalniając świat od bestii, jaka niewątpliwie, gdyby okoliczności na to pozwoliły, miałaby „na koncie” znacznie więcej bezbronnych ofiar...

„Korespondencję kreśloną przez Rachubińskiego cechuje wyraźna doza odrealnienia. (…) jakby nie w pełni zdawał sobie sprawę z przyszłości, która go czekała. Jakby mechanizmy wyparcia nie pozwalały mu realnie zmierzyć się z konsekwencjami własnych czynów.”

„Wampir z Osielska” Krzysztofa Drozdowskiego to reportażowo-literacka próba sportretowania sadystycznego mordercy kobiet z miejscowości pod Bydgoszczą. Autor nie tylko przypomniał jego sylwetkę, która w zasadzie została zapomniana, ale także ze szczegółami zrelacjonował przebieg życia, a także odrażających czynów, jakich się dopuścił. Wykonał przy tym iście benedyktyńską pracę, przede wszystkim archiwalną, aby ustalić wszystkie konieczne okoliczności, składające się na obraz jego sprawy i osobowości. Książka pełna jest przytaczanych dosłownie protokołów milicyjnych, sądowych i psychiatrycznych, dając czytelnikowi możliwość samodzielnej oceny postaci zbrodniarza. Wyłania się nich sylwetka człowieka, który na pierwszy rzut oka „muchy by nie skrzywdził”. Spokojnego, oddanego męża i ojca, sumiennego pracownika i nader chętnego kompana do wódki. Nie sposób nie zadać sobie pytania, w jaki sposób ktoś tak miałki i szary, niezdradzający niepokojących skłonności, mógł zostać tak bezwzględnym oprawcą kobiet. Drozdowski wprawdzie nie dokonuje jednoznacznej oceny tego człowieka, pozostawiając to zadanie odbiorcy i ograniczając się do niemal suchego relacjonowania jego przypadku, lecz zarazem, co cenne, nie próbuje tworzyć na jego usprawiedliwienie modnych i chwytających za serce teorii o trudnym dzieciństwie i krzywdach zadawanych przez otoczenie - to wielki plus. Z przedstawionych materiałów wyłania się figura seksualnego zwyrodnialca, którego do ohydnych zabójstw pchały chore namiętności, jakich nawet nie próbował zdusić. Zabijał, bo lubił to robić w imię zaspokajania popędów i gdyby go nie złapano i uśmiercono - robiłby to dalej. Jednak propozycja literacka Autora to także obrazowy akt oskarżenia wobec indolencji ówczesnych organów ścigania. Śledztwo prowadzone przez Milicję Obywatelskiej obfitowało w rażące błędy i karygodne zaniedbania. Bezpodstawne aresztowania niewinnych ludzi, niedbalstwo w zbieraniu dowodów, lekceważenie zagrożenia i wcześniejszych skarg składanych wobec Rachubińskiego na jego zachowanie - wszystko to umożliwiło bezkarne popełnianie przez niego przestępstw, a w ostatecznym akcie zwyrodnialstwa także zabójstw. Dopiero nacisk opinii publicznej oraz mnogość świadków doprowadziła do podjęcia oczywistych, wydawałoby się, czynności, których skutkiem było jego skazanie i na szczęście usunięcie z tego świata. Gorzko można zrekapitulować, że komunistyczny, amoralny System miał na tyle poczucia sprawiedliwości, by dokonać tego, co dzisiaj już niestety niemożliwe... Myślę, iż nieco zbyt dokumentalny w mojej ocenie i odrobinę za mało opatrzony warstwą literacką „Wampir…” przypadnie do gustu wszystkim miłośnikom opowieści true crime. Ta mroczna, zawierająca wiele drastycznych zdjęć lektura, to jednak również przestroga, jaką zawsze warto mieć na uwadze gdzieś z boku wszystkich myśli. Jeśli bowiem nie wiadomo, skąd może nadejść zagrożenie, należy się spodziewać, iż może pojawić się absolutnie wszędzie… 7/10 - cieniście ciekawy reportaż.

Piotr Żymełka - Niewierny - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Thu, 14 May 2026 23:13:51 +0000

„Niewierny” udowadnia, iż Piotr Żymełka ma niekwestionowany talent. Dotychczas znany z wyśmienicie napisanych kryminałów retro, tym razem przybywa z w pełni współczesną odsłoną gatunku - na domiar dobrego udanie skrzyżowaną z thrillerem. (Z uwagi na charakter tej propozycji literackiej, czuję się w obowiązku przestrzec wszystkich panów - zaręczam, iż po tej lekturze dwukrotnie zastanowicie się, nim przyjdzie Wam do głowy skusić się na tak zwany skok w bok - skądinąd słusznie. 😉) O biegłości Autora w halucynacjach semantycznych świadczy również umiejętne, naprzemienne prowadzenie dwóch linii narracyjnych - trzecioosobowej, przybliżanej czytelnikowi przez komisarza, jaki na szczęście bynajmniej nie jest przedstawicielem typowych dla rodzimych powieści spod ciemnej gwiazdy stróżów prawa oraz pierwszoosobowej, za jaką odpowiada tytułowy bohater. Niepowielane, podane całkowicie odmienną warstwą językową, dodają historii niesamowitej wręcz wielowymiarowości oraz ukazują wydarzenia w dynamiczny sposób. To jedna z tych książek, których zwyczajnie nie sposób odłożyć przed poznaniem zakończenia, choć dbająca o niewtórną jakość publikacji Sonia Draga, moje ulubione wydawnictwo, zdążyło już do podobnie niedoścignionego poziomu przyzwyczaić. Nadzorowane przez policjanta śledztwa nijak nie dominuje fabuły, a jedynie staje się barwnym tłem teatralnej rozgrywki dla uciekającego przed sprawiedliwością męża, jaki - męczony kryzysem wieku średniego - połasił się na wdzięki pewnej pani, mimo rzekomo szczęśliwego pozostawiania od ponad dekady w zaobrączkowanym stanie i… szybko tego pożałował. Ustaliwszy, iż pewne części ciała bezpieczniej jednak trzymać na niewłasnym terenie w szczelnie zapiętych spodniach, walczy z niewidocznym przeciwnikiem, który z sobie tylko znanych przyczyn, postanowił go wrobić w niejedną zbrodnię… Czas ucieka, zabójczy przestępca czeka - a gra zaczyna się toczyć o coraz wyższą stawkę. Wszystko to w otoczeniu przekornie mrocznego humoru z postaciami, jakie mogły opuścić tylko pełną finezjo-fantazji głowę. Brawo, panie Żymełka - to się robi tak.

„Doskonale pamiętam dzień, w którym zdradziłem swoją żonę. Pamiętam, ponieważ ten feralny wieczór rozpoczął ciąg brzemiennych w skutki tragicznych wydarzeń i gdybym tylko mógł cofnąć czas… Cóż, mam nadzieję, że potrafiłbym się wówczas zachować przyzwoicie, choć nie wiem tego na pewno.” (Piękne pierwsze zdania dla powieści!)

Była jakże piękna i ponętna, imię nosiła Dominika, jej figurę podkreślał idealnie skomponowany strój a rozwichrzona burza ciemnych włosów obiecywała najdziksze doznania, gdy już odważysz się dać upust żądzom, na co - po namyśle - długo nie trzeba było Cię namawiać. Przede wszystkim miała jedną przewagę: nie była Twoją żoną. Anną, jaką rzekomo wciąż darzysz niegasnącą miłością tak samo jak przy ślubnym kobiercu, ale którą jednak znasz w tak wielkim stopniu, w jakim można orientować się w kimś po, przypomnij sobie, bodajże czternastu latach małżeństwa - czyli ogromniejszym niż całkowitym. Zaczęło się od niewinnego flirtu, potem wymiana wiadomości jęła zmierzać w coraz bardziej gorącym kierunku, aż w końcu stało się - powiedziałeś żonie, że wybierasz się do Karola na jeden z męskich wieczorów z pizzą i piwem, a zamiast tego udałeś się na spotkanie z potencjalną kochanką. I to nie tak, jeszcze się tłumaczysz do lustra, że zdrada kiedykolwiek wcześniej Ci się marzyła. Jako zatrudniony w stabilnej firmie, spełniony zawodowo, życiowo i uczuciowo ojciec nastolatki, dotychczas naprawdę czułeś się szczęśliwy i nie miałeś pojęcia, że czegokolwiek Ci brakowało. Po prostu ta kobieta… zwariowała Cię, uświadamiając, że chciałbyś jeszcze raz w życiu doświadczyć smaku inności, niepewności nowości i nieuchronnej bliskości… katastrofy, jednak o tym dopiero się przekonasz. Pożyczasz samochód przyjaciela kobieciarza, zresztą ku jego widocznej uciesze, że pan stateczny nareszcie postanowił się zabawić i wyruszasz w namiętnie nieznane. Przed opuszczeniem pojazdu, a jakże, chowasz obrączkę do schowka a później spędzasz z Dominiką wieczór, o jakim nigdy Ci się nie śniło. Następnie odstawiasz pojazd do Karola oraz wracasz do domu i pozbawiony wyrzutów sumienia, kładziesz się obok Ani w łóżku. Co więcej, nocna eskapada tak Ci się spodobała, że zamierzasz kontynuować znajomość ze świeżo i doskonale poznaną. Cóż… może jednak to ona ma w planach wciąż ciągnąć ją z Tobą…

„Za każdym razem, gdy wydaje mi się, że moja sytuacja już nie może być gorsza, wydarza się coś, co udowadnia mi, że jednak może. Oczyma wyobraźni ujrzałem, jak pływam w szambie, a złośliwe bóstwa wiadrami jeszcze dolewają do niego gnoju.” 😂

O nowych sprawach, którymi przychodzi Ci się zająć, najlepiej rozmyśla Ci się podczas czytania książek historycznych. Pasja nietypowa jak na śledczego, lecz nie ma w Tobie niczego, co upodabniałoby Cię do reszty policjantów. Jesteś sam, lecz nie ciągnie się za Tobą nieszczęśliwa przeszłość, nie masz też żadnych szkodliwych nałogów, dzięki jakim doznawałbyś nagłego olśnienia i w mig rozwiązywał najtrudniejsze przypadki przestępstw. Zwyczajnie uwielbiasz pracę, w jakiej jesteś dobry i to jej poświęcasz się w pełni, toteż cechuje Cię duża skuteczność. Może tylko ostatnimi czasy sąsiadka polonistka jakoś dziwacznie zwraca Twoją uwagę - lecz jakoś nie widzi Ci się jeszcze zyskanie zamiłowania do poezji… Odsuwasz od siebie natrętne rozważania, wszak właśnie zlecono Ci zajęcie się wrakiem samochodu, w którym tkwi doszczętnie spalone ciało… a poza nim ukryta w schowku obrączka, która postanowiła oprzeć się płomieniom (czemu nie oparł się jej właściciel?). Jak wkrótce ustalasz, pojazd należy do niejakiego Karola Moczara. Przesłuchawszy kolejnych świadków, masz niewiele poszlak, a jednak Twój umundurowany nos postanawia powęszyć, definitywnie słusznie, wobec podejrzanie zachowującego się przyjaciela rzekomego denata - Tomasza Malczewskiego. To on widział ofiarę po raz ostatni a rozmowa z mężczyzną zapala w Twojej głowie ostrzegawczą lampkę, jako że ów definitywnie nie mówi całej prawdy. W dodatku niebawem znika, wplątując Cię w pościg, którego szaleńczy przebieg już wkrótce zawiedzie Cię wprost do kolejnego trupa. Zanim to jednak nastąpi, do wtóru dźwięków Dire Straits (brawo za muzyczne wtręty, panie Autorze!) zastanowisz się nad tym, że oberwanie pałką nie jest najmilszym, co Cię spotkało, pogrozisz pewnemu małolatowi zamknięciem w celi z karkiem, jakiego pseudonim Wąż bynajmniej nie wziął się znikąd i dojdziesz do wniosku, że podejrzany faktycznie wpakował się w niezłą kabałę, chcąc niczym młodzian zaznać jeszcze raz zakazanego owocu i poczuć się niczym dwudziestolatek, na skutek czego zetknął się z psychopatą, na którego przyszło teraz polować i Tobie… Skaranie boskie. I cóż złego byłoby w tych wierszach najszczerszych?

„Idealne miejsce na odpoczynek i odcięcie się od świata. Na przykład, żeby przemyśleć, co dalej zrobić z niewiernym idiotą, który jest Twoim mężem. Niestety, okolica nadawała się również dla psychopatów (…).” 😂

Od kryminałów zdecydowanie wolę thrillery, a jednak magik Piotr Żymełka właśnie zaczarował dla mnie połączenie tych dwóch gatunków, w dodatku tworząc hybrydę z wciągającą i sympatyczną przewagą tego pierwszego. „Niewierny” i jego absolutnie wyjątkowa narracja, poprowadzona oczami zdradzającego bez skrupułów męża, który szybko doigrał się obezwładniającej kary oraz nietuzinkowego stróża prawa, którego polubiłam od pierwszego rozdziału to bowiem absolutny majstersztyk. Napisany z przymrużeniem oka i rzadko spotykaną w literaturze swadą, szybko staje się także swego rodzaju nienachalnie podanym moralitetem. Znamiona czarnej komedii przychodzą w sukurs wielopiętrowo uknutej intrydze, z jakiej wyłania się epicki wymiar zemsty za krzywdy doznane przed wieloma laty. I tu jednak odbiorca otrzymuje psikus, bowiem finalnie okazuje się, iż to wcale nie było tak, jak wszystko na to wskazywało… Jako wytrawny wyjadacz lektur spod najczarniejszej gwiazdy, domyśliłam się możliwego przebiegu podstępu oraz samego rozwiązania ostatnich fabularnych nici, ale nijak nie odebrało mi to nieustającej przyjemności z lektury. Po tym można poznać tę dobrą - jak i po tym, iż Pisarz nie zgubił absolutnie żadnego elementu logicznego, choć złożył swoją narrację z imponującej ich ilości. Żadnych luk, zarówno w prowadzonym rzetelnie śledztwie, jak i detalach, które kazałyby zwątpić w wiarygodność iście diabelskiego planu, jaki kieruje wymierzającym vendettę. Jako nadany specjalista od cienistych materii ubolewam li nad tym, iż nazwisko Pisarza nie jest słynne absolutnie każdemu miłośnikowi thrillerów oraz kryminałów. Uważam, że powinno zastąpić te ogółowi znane i często niesłusznie cenione. Twórczość Żymełki to klasa sama w sobie - coś więcej niż tylko zwłoki, zbrodnia i śledztwo czy nawet emocje, napięcie i poczucie zagrożenia. „Nagi instynkt” w wersji polskiej (Autorze, posłowie mnie uśmiechnęło, dokładnie o tym myślałam w trakcie czytania!), współczesnej i do tego zakrawającej na to, czego zawsze szukam - literaturę piękną. 9/10 - w kierunku dziesiątki. Ogromnie polecam. PS Smaczek na koniec: „Trudno mówić kochance o żonie. Ale na odwrót chyba jeszcze trudniej (…)” - czyż nie jest to urocza myśl kogoś, kogo najgłupsze czyny właśnie same wiodą na „szafot”?

„Choć istnieje takie stare powiedzenie: chcesz usłyszeć śmiech Boga, opowiedz mu o swoich planach. Sądzę, że tamtego dnia musiał nieźle rechotać, widząc nadchodzące wydarzenia.”

MAESTRIA - Selena. Córka dwóch światów - recenzja patronacka

noreply@blogger.com (Julia) — Wed, 13 May 2026 21:06:45 +0000

RECENZJA PATRONACKA! 🔥

Trzecią powieść, jaką zdecydowałam się w bieżącym roku wziąć pod medialne skrzydła, niezaprzeczalnie można nazwać wyjątkową. Debiutancka książka Autorki tworzącej pod pseudonimem MAESTRIA to bowiem jedna z tych historii, które wyróżniają się pod każdym względem. „Selena. Córka dwóch światów” to zaledwie 233 strony treści… na jakie składają się dwa tomy narracji, przedzielone na domiar dobrego kartami, które charakteryzują najważniejszych bohaterów. Oprócz tego za mistyczną okładką czytelnik znajdzie wprowadzenie do krainy naczelnej postaci - w tym chociażby przedstawienie żyjących w niej ras, z uwagą na wszystkie cechy, jakie je wyróżniają. Unikatowości wielości pomysłów Pisarki dopełnia sama warstwa językowa. Wielokrotnie zakrawająca na poetycką, złożona jest z nader krótkich rozdziałów i ekspresyjnych zdań, które doskonale oddziałują na emocje odbiorcy. Jak sama Maestria informuje, jej literacki „pierwszy raz” to świetny wybór dla każdej osoby, która nie ma zbyt wiele czasu na czytanie lub też nie przepada za długimi i obszernymi tekstami. Jest to novum w realiach polskiej literatury, jakie moim zdaniem rozkocha w sobie każdego nastolatka, lubującego się w fantasy - jednak nie tylko. Urzeknie także tych, jacy z pewnych powodów czują się odrzuceni, wykluczeni i niepasujący do miejsca, w którym przyszło im egzystować, niezależnie od wieku. Właśnie z powodu kreacji tytułowej Seleny zdecydowałam się na objęcie tej opowieści patronatem medialnym. To postać wyklęta, swoisty odmieniec; ktoś, kto nie przystaje do żadnej grupy. Wychowywana wśród ludzi wody, sztuki i poezji, co prawda jest na wskroś wrażliwa, ale jednak nie przejawia cech typowych dla własnego gatunku. Dawno już przestała szukać jakiejkolwiek przystani, w której czułaby się dobrze. Zwyczajnie… jest niewidzialna. W szkole niczym wystrój wnętrza, wśród Akuarystów najczęściej obdarzana strachem z uwagi na bliżej niesprecyzowaną inność. Wszak każdy boi się tego, co mu nieznane… i zaczyna to nienawidzić.

„Łączenie się między rasami uznano za najgłębszą zbrodnię. A teraz… jedna z takich historii ma się powtórzyć. Nie wszyscy to widzą. Za to wszyscy czują. Ale tylko ona - dziewczyna z brzegu, o oczach jak rozbłysk błyskawicy na granatowym niebie - będzie musiała zdecydować.”

Od zawsze było tylko jedno, niepisane prawo - wszystko, lecz miłość pomiędzy rasami nie ma prawa się wydarzyć. I choć kiedyś panowała pomiędzy nimi większa zgoda i było zdecydowanie mniej wrogości, każda miała swój język, własne terytorium i określone atrybuty, świadczące o przynależności. A później nastał kolaps całego świata - wówczas, gdy Twoja nieżyjąca już matka i niepoznany nigdy ojciec zdecydowali się na związek, mimo tego, że było to złamaniem najważniejszej z pradawnych reguł. Od tamtej pory, gdy wielka wojna odznaczyła się już niezliczoną ilością trupów i dobiegła końca, prawidło to stało się jeszcze surowiej respektowane. Można się tolerować, przyjaźnić, spotykać - lecz nigdy, przenigdy nie wolno obdarzyć miłością kogoś z innej rasy. Wiedziałaś to przecież… Wychowywana wśród Akurystów pod okiem surowej babci, zaznałaś tylko dyscypliny, samotności, bezuczuciowości i każdego możliwego odcienia odrzucenia. Twoje włosy są zbyt jasne, a oczy patrzą niby to na przestrzał. Stopy i dłonie nie są duże, co pozostaje przymiotem reszty Twoich pobratymców. Wyróżnia ich także umiejętność śpiewu, wielbią teatr, trudnią się malarstwem i z estymą deklamują poezję. To jednak nie jesteś Ty - od chwili zyskania świadomości wiedziałaś, że tu nie przystajesz… Tak jak i nigdzie indziej. Twoja najlepsza przyjaciółka należy do Antylopogenów - grupy wrażliwej, pachnącej ziołami i rozmiłowanej w naturze. Cieszysz się, że jako jedyna w całej szkole nie traktowała Cię niczym morowego powietrza - choć nic w tym dziwnego, jeśli weźmie się pod uwagę opiekuńczość tej rasy. Ostatnio pojawił się ktoś jeszcze, kto wydaje się nareszcie patrzeć na Ciebie, miast przez Ciebie… Złotooki Leo jest przedstawicielem Wilderów - i nawet wydaje się, jakby niósł w spojrzeniu ciężar słońca oraz władzy, wszak nacja ta odpowiada za politykę, prawo i wojskowość. Za nieprzyzwoicie pięknym chłopakiem snuje się jego należący do Grizli-Menów druh - zawsze potężny, lojalny i silny strażnik. Kiedyś byli jeszcze Owadożywiciele, stworzenia nocy, mroku i cienia, lecz od wojny nikt ich nie spotkał… Dlaczego nigdzie nie pasujesz?

„Nie śpiewa. Nie pływa. Nie tworzy sztuki. A jednak jest przenikliwa, myśląca, uważna. I ma w sobie to coś, co przeczy wszystkim regułom. Czyta. Obserwuje. Pamięta. Gdy nikt nie wierzy w wartość, ona nie przestaje jej szukać.”

Przyzwyczaiłaś się do tego, że tylko opiekuńcza Gizel spędza z Tobą czas, gdy jak gdyby całkowicie przeźroczysta dla reszty przemykasz szkolnymi korytarzami. Odpowiada Ci jej towarzystwo - Twoje milczące słucha uważnie i od czasu do czasu zadaje jedynie właściwe pytania, podczas gdy kojąca kakofonia dźwięków towarzyszki wypełnia Ci kolejny smutny dzień za następnym. Ulubione miejsce pod rozłożystym drzewem i ławka, jaka już za chwilę będzie pusta. Wszystko przez ten brzemienny w skutki szkolny projekt międzyrasowy, w ramach jakiego sparowano Cię z Leo. Zdarzało Ci się już zderzyć jaśniejące oczy z bursztynem jego tęczówek, ale dopiero wykradzione czasowi chwile odsłoniły, że istnieje między Wami jakaś trudna do wyjaśnienia siła przyciągania, której coraz trudniej się oprzeć. Należysz do Akuarystów, on jest Wilderem, który już niedługo ma objąć urzędniczą schedę po wysoko postawionym ojcu. Nic poza luźną znajomością nie ma prawa pomiędzy Wami zaistnieć. Mimo tego z każdym spotkaniem siedzicie odrobinę bliżej siebie i bywa, że chcielibyście wcale się nie rozstać. Głodna wiedzy, wiecznie przytulona do zakurzonych tomiszczy, które jako jedyne nigdy Cię nie oceniają ani nie traktują jak kogoś, kogo w ogóle nie powinno być, ustalasz w końcu, że być może jesteś tajemnicą tego świata - i masz możliwość wywrzeć na niego nieodwracalny wpływ. Choć Twoja matka w istocie była Akurystką, a rasa ta zakochuje się tylko raz i bezpowrotnie na całe życie, popełniła swoisty mezalians… A potem wielka wojna obróciła wszystko wniwecz. Już zatracona w wybranku, stajesz przed najważniejszą decyzją: zaryzykujesz i popełnisz ten sam błąd, co ona, sprawiając, iż historia zatoczy przerażające koło, czy poświęcisz siebie i wszystko w imię większego dobra? Niebezpieczeństwo zostało dawno zauważone, zatem czas na decyzję jest więcej niż ograniczony. Dano Ci do dyspozycji tylko jedno życie i tylko jedną miłość - lecz czy bez tej jednej miłości warto wieść życie?

„Jesteś tym, czego świat nie chciał. Dzieckiem dwóch światów. Teraz już wiedziała, czemu tak często czuła się obca, nawet morzu. Czemu patrzono na nią szeptem. Czemu babka milczała. To nie była tajemnica. To była przyczyna wojny.”

Z powieścią fantasy „Selena. Córka dwóch światów” spędziłam jeden wieczór - jest to bowiem absolutnie nieodkładalna propozycja literacka, po jakiej poznaniu natychmiast chciałoby się sięgnąć po kolejny tom opowieści. Niezwykle dynamiczna, od pierwszej strony porywa do krainy, którą może sobie wyobrazić tylko Autor taki jak Maestria - o zwichrowanym umyśle z odcieni pełnych finezjo-fantazji snów. Relacja romantyczna pomiędzy tytułową bohaterką a Leo z założenia przypomina tę między Romeo i Julią czy Tristanem a Izoldą, choć z uwagi na gatunkowy charakter okazuje się o wiele bardziej złożona. Śmiem jednak stwierdzić, że to nader unikatowa kreacja wśród innych rodzimych romantasy. Pisarka pokusiła się o stworzenie oryginalnych społeczności, w związku z czym mam nadzieję, iż w kolejnych częściach historii zostaną one jeszcze barwniej i szerzej przybliżone czytelnikowi, czego już nie mogę się doczekać. To jedna z tych narracji o trudnej miłości, o których łatwo się nie zapomina, choć w mojej ocenie książka ta traktuje przede wszystkim o trwaniu na przekór absolutowi i niepoddawaniu się nawet w najtrudniejszych momentach czy chwilach największej samotności. Niewielki objętościowo traktat o wkraczającej w dorosłość dziewczynie, jakiej odmienności wyglądu i charakteru zagwarantowały niezwykle samotny żywot. Nasączony smutkiem, utkany z odrzucenia - w końcu skutkuje pogodzeniem się z przeźroczystością. Przewrotny Los, skądinąd jak zawsze, ma jednak inne plany i akurat wtedy stawia na jej drodze pierwszą i ostatnią osobę, która naprawdę ją widzi… Nic dziwnego, że właśnie wówczas wszechświat chwieje się w posadach. Jeśli bowiem nienawidzić ze strachu nieznane, dlaczego by nie kochać najbardziej zakazanego? Ta niebanalnie pomysłowa historia nie może się nie podobać - każdemu, kto chciałby niekiedy uciec w świat własnych kreacji. A może i nigdy z niego nie powrócić, uznawszy tamten za silniej kolorowy i pociągający… Ocena dla PATRONATU jest formalnością, toteż 10/10. I może czasem Selena jest mną, lecz w jak większym stopniu ja jestem Seleną… Takich bohaterów nam trzeba. Bez inności, niezłomności i upartej niepokorności smutny byłby mir. Jak i bez tej jednej, prawdziwej miłości.

„I wiem, że nienawiść, która zburzyła moje życie, teraz patrzy na Ciebie. Wiem, że będziesz samotna. Ale w Twojej krwi jest siła, jakiej świat się boi.”

Agnieszka Łepki - Domek nad jeziorem Borzymskim - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Wed, 13 May 2026 16:24:28 +0000

Jak zniszczyć stosunki rodzinne w kilka minut i narobić sobie kłopotów na długie miesiące? Odpowiedź jest prozaiczna i w zasadzie oczywista: odziedziczyć majątek, a konkretnie dom. Zwłaszcza taki, który położony jest w malowniczej miejscowości nad pięknym jeziorem. Nawet przez głowę Ci nie przeszło, że tak właśnie może rozwinąć się sytuacja, choć prawdę mówiąc nigdy ze swoją matką i siostrą nie egzystowałaś w szczególnie zażyły sposób. Pierwsza jest zaborcza i krytykuje wszystko, co robisz. Druga, całkowicie od niej uzależniona, zatraciła osobowość i wściekle zazdrości Ci tego, co osiągnęłaś. W przeciwieństwie do nich, dzięki wyjątkowemu uporowi, prowadzisz stabilną egzystencję. Masz stałego partnera, z którym żyjesz od wielu lat, własne mieszkanie i firmę zajmującą handlem kosmetykami w Internecie. Niby niewiele, ale bardzo dużo wysiłku kosztowało Cię, aby do tego wszystkiego dojść. Z pozoru wygląda to różowo, jednak coraz częściej dostrzegasz, iż na Twój los padają długie cienie. Tymon to mężczyzna po przejściach, a raczej „z odzysku” - i to wielokrotnego. Posiada dwoje dzieci, każde z inną kobietą, a jego „przychówek” nieodmiennie wyprowadza Cię z równowagi roszczeniowością i cechami charakteru. Synalek Grzegorz, choć od siedmiu lat jest dorosły, cały czas zachowuje się jak dziecko i pod względem finansowym żeruje na ojcu bez umiaru, co rusz wyciągając od niego pieniądze na zachcianki. Dwunastoletnia córeczka Sara to istne „diable pacholęcie” - rozwydrzone ponad wszelką miarę i posiadające zdumiewającą umiejętność manipulowania rodzicielem. Nienawidzi Cię z całego serca, z czym zresztą wcale się nie kryje i za każdym razem stara się sprowokować tę wyśnioną awanturę, która trwale Was podzieli. Do tego co chwilę domaga się dodatkowych funduszy, choć ojciec płaci sute alimenty.

„Mam dość spełniania oczekiwań innych, podczas gdy moje pragnienia, marzenia, plany leżą odłogiem i czekają, aż znajdę na nie czas po tym, jak odfajkuję koncert życzeń wszystkich dookoła. Nagle uświadamiam sobie, że ten stan rzeczy nigdy nie minie, jeśli sama czegoś nie zrobię.”

Jakby tego było mało, w Waszym stadle cały czas obecne są także byłe partnerki Tymona, wyciągnięte spod jednej sztancy - zarówno pod względem wyglądu, jak i usposobienia. Rysia i Gabrysia tworzą tandem, który wyprowadziłby ze równowagi nawet świętego. Wyraźnie dotknięte niejednym zabiegiem zaawansowanej chirurgii plastycznej, fizycznie przypominają siebie jak dwie krople wody - wydatne usta, blond włosy i biust, który złamałby kręgosłup każdej innej osoby jak słomkę. Sama się zastanawiasz, czy młodsza jest wierną kopią starszej, czy też odwrotnie. Bez żadnej żenady podrzucają swoje pociechy tatkowi przy każdej okazji i z pominięciem uprzedzenia, z wyraźną lubością czyniąc to w czasie, gdy właśnie pakujecie się do samochodu, by spędzić upojny weekend we dwoje na wyjeździe, który planowaliście od bardzo dawna. Nie oszczędzają Was również w Święta i Sylwestra - dzwonią o każdej porze dnia i nocy, aby przedstawiać rozliczne pretensje. I oczywiście co rusz obciążają Tymona kosztami utrzymania, choć matka Sary cały czas zajmuje mieszkanie, które formalnie do niego należy, podczas gdy on sam wprowadził się do Twojego lokum. Na szczęście Twój facet nie należy do biednych - jest rzeczoznawcą samochodowym a poza tym handluje używanymi pojazdami. Jednak do furii doprowadza Cię sytuacja, w której Wasze finanse są wspólne a nieustanne podrzucanie grosza obcemu potomstwu uszczupla w znacznej części także Twój udział, na jaki tak ciężko zapracowałaś. Najgorsze jest to, że dzieje się to bez uzgodnienia a wydatki są nieusprawiedliwione i stanowią jawne wykorzystywanie „miękkiego” serca ojca. Mogłabyś to od biedy zaakceptować, gdyby nie jawnie wroga postawa latorośli, którą przed laty próbowałaś bez skutku zmienić. Naiwnie wyobrażałaś sobie, że stworzycie modną, patchworkową rodzinę, więc starałaś się ją obłaskawić, ale szybko zostałaś pozbawiona wszelkich złudzeń, że może się to udać. Gdy dziewięć lat temu osiągnęłaś wiek trzydziestu sześciu wiosen, marzyłaś o własnym dziecku, jednak Tymon nie chciał o tym słyszeć, a teraz jest już na to za późno. Wybrałaś miłość do niego i płacisz za to cenę, z którą coraz trudniej Ci się pogodzić. Ostatnio często myślisz gorzko, że poświęciłaś wszystko dla mężczyzny, dla jakiego nigdy nie było ważne to, co czujesz i o czym marzysz. I który lekceważy Twoje potrzeby, nie zwracając uwagi na osobiste poglądy, jakie starasz się prezentować.

„Nie tęsknię za najbliższymi, zwłaszcza, że każdy kontakt to nieustanne pretensje i utyskiwania. Nie ma serdeczności. Jest zazdrość i są próby manipulacji. Wygodnie wolę sobie tego oszczędzić. Moje prawo. Zasada <nic nie muszę> robi naprawdę dużo dobrego.”

Nie lepiej jest z resztą najbliższych. Po tym, jak urodziła się młodsza siostra, rodzice całkowicie Cię zaniedbali, wyraźnie preferując drugą latorośl. Ciebie uważali wręcz za zbędny ciężar. Po śmierci ojca było jeszcze gorzej - stałaś się prawie niezauważalna. „Wychuchana” Monika, pomimo prawie czterdziestu lat, do niczego nie doszła. Nie ma męża ani nawet chłopaka, mieszka z matką i jest jej całkowicie podporządkowana. Uważa się przy tym za zupełnie bezpodstawnie pokrzywdzoną przez los, choć sama nigdy nie zrobiła niczego, aby go polepszyć. Nie jest w stanie utrzymać żadnej pracy czy zdobyć się choć na słowo sprzeciwu wobec oczekiwań rodzicielki, z którą prawie stopiła się w jedność. Zarówno ona, jak i jej „opiekunka” nieustannie zgłaszają wobec Ciebie pretensje, uważając, że opatrzność z jakichś tajemniczych względów dała Ci więcej niż na to zasługujesz, oczywiście ich kosztem. Gdy myślisz, że nie może być gorzej, spada na Ciebie „ciężar” związany ze spadkiem. Fredzia, przyjaciółka Twojej babci, nie posiadała żadnej rodziny, więc zapisała Ci w testamencie swoje oszczędności - w tym także dom na jeziorem Borzymskim. Kiedyś byłaś z nią bardzo zżyta i odwiedzałaś ją przy każdej okazji. I choć gdy związałaś się z Tymonem doszło do urwania kontaktów, widocznie zachowała Cię we wdzięcznej pamięci. Kiedy dowiedziałaś się o tym od mamy, po raz pierwszy miałaś wrażenie, iż los uśmiechnął się do Ciebie bez żadnej przyczyny. Nie postało Ci w głowie, że wszyscy, którzy Cię otaczają, rzucą się na to dziedzictwo jak harpie, próbując wyrwać dla siebie jak największą część. Twój partner natychmiast zaczyna snuć wizje obdarowania nieswoimi pieniędzmi posiadanych dzieci, które przecież mają „wielkie” potrzeby (w przeciwieństwie do Ciebie), a matka od razu wpada na pomysł, abyś zrzekła się spuścizny na rzecz „biednej” siostry. Nawet Twój były mąż zaczyna wydzwaniać z nachalnymi prośbami o sute pożyczki... Jednak tym razem nie masz zamiaru ustąpić - koniec tego dobrego. Decydujesz się nareszcie postawić swoje pragnienia na pierwszym miejscu, bez zważania na oczekiwania innych. Chcesz zamieszkać w nowym przybytku i rozpocząć odmienną drogę życia. Nie masz pojęcia, jak trudne to będzie...

„Na razie czekam. Mam nadzieję, że kiedyś przyjdzie czas, w którym będę żyła w harmonii z własnym <ja>, bez ciągłych kompromisów i notorycznej rezygnacji z tego, co dla mnie ważne.”

„Domek nad jeziorem Borzymskim” Agnieszki Łepki to bardzo dobre połączenie powieści obyczajowej z czarną komedią oraz swoistym moralitetem. Główną bohaterką jest Oliwia, czterdziestopięcioletnia kobieta, która od zawsze żyła dla innych. Kiedy otrzymuje w niespodziewanym spadku piękny dom nad jeziorem Borzymskim, postanawia zawalczyć o własne potrzeby i przewartościować stosunek do najbliższych. Zamiar przeprowadzki do nowego nabytku spotyka się z oporem rodziny, która za wszelką cenę chce dobrać się do nieswojego dziedzictwa. Wynikające z tego rozliczne komplikacje stają się naczelną osią fabuły, jaka prowadzona jest nader zręcznie. Prawdę pisząc, mój stosunek do książki Autorki zmieniał się z każdą przewróconą stroną. Początkowo sądziłam, że narratorka jest zapatrzonym w siebie, wrednym babskiem, które bez żadnych podstaw ocenia niesprawiedliwie wszystkich dookoła. Pisarka szybko jednak udowodniła swój talent do udanego manipulowania emocjami czytelnika - zorientowałam się bowiem, iż bohaterka jest w istocie osobą inteligentną i wrażliwą a przy tym posiada złote serce, które co rusz sprowadza na nią masę kłopotów i jest podstawą do wykorzystywania jej daleko posuniętej dobroci. Łepki prowadzi narrację wielotorowo - pierwszoosobowa przedstawia dzieje z punktu widzenia samej Oliwii, trzecioosobowa prezentuje zaś losy jej nieco niewydarzonej i wrogiej siostry Moniki. Odbiorca poznaje jednak także przeszłość głównej postaci dzięki retrospekcjom - podanych w charakterze gawędy z wyraźnym przymrużeniem oka. Co cenne, perypetie kobiet oraz ich oryginalne przemyślenia wielokrotnie mnie uśmiechnęły. Szczególnie czarnokomediowy charakter przybrała charakterystyka istnej menażerii otaczającej czterdziestopięciolatkę - na czele z Tymonem i jego „zwichniętą” rodziną, jego pociechami, mamusią z piekła rodem czy innymi członkami familii… przypominającej w ekspresji nieśmiertelne stadło „Adamsów”. Autorka nie stroni przy tym od obrazowych porównań i snucia zabawnych, choć zarazem życiowych rozważań, które skłaniają czytelnika do raczej niewesołych refleksji odnośnie człowieczej natury. Ta podana dowcipnym językiem propozycja literacka to w mojej ocenie jednak przede wszystkim traktat o sztuce pielęgnowania miłości i rodzinnych więzów, pomimo wszelkich przeciwności i porywów charakteru. O sile osobowości, potrzebie realizowania pragnień bez krzywdzenia innych, a także niepoświęcaniu siebie w imię cudzych oczekiwań i wymagań. Dodatkowa premia dla Łepki za mylący tytuł, który może sugerować, że czytelnik ma do czynienia z kolejnym banalnym romansem - kiedy bynajmniej tak nie jest - i za… kapitalną „kotopostać” imieniem Bibi, co to skradła moje serce bez reszty. 8/10 dla tego niewątpliwego oryginału.

„(…) zniszczyła jej życie swoimi chorymi celami, że popchnęła w ramiona psychopaty, a potem była głucha na ból, którego doświadczała córka. Nie zrobiła tego. Zrezygnowała, gdyż wiedziała, że matka nigdy nie zrozumie. Przekonana o własnej nieomylności w kwestii uszczęśliwienia (…).”

Kyra Parsi - Jak rozkochać gbura - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Tue, 12 May 2026 22:47:00 +0000

Choć ciężko w to uwierzyć, w całym majestacie mroczności… wciąż przepadam za komediami romantycznymi - i poszukuję tych, które są w stanie mnie rozbawić, o co doprawdy niełatwo. Wybredna i zakochana we wszystkim, co złe, okrutne, smutne i depresyjne, dla odmiany lubię niekiedy odnaleźć uśmiech w nietuzinkowych historiach, jakie mimowolnie podnoszą kąciki ust ku górze. Z pomocą w tym nieprostym zadaniu po raz wtóry przybyło do mnie Wydawnictwo Ale - swoisty ewenement, jako że nie ukazała się w nim jeszcze ani jedna książka, która nie przypadłaby mi do gustu! Kyra Parsi i jej najnowsza propozycja literacka zatytułowana ujmująco „Jak rozkochać gbura” to - nie przesadzając - kapitalna opowieść. Nasączona ogromną dozą dobrego humoru, złożona z wielu pomyłek o nieprzewidywalnych skutkach, lecz przede wszystkim o nader wartościowym tle. Przedstawieni czytelnikowi przez Autorkę bohaterowie są wielowymiarowi, przez co pozostają na wskroś prawdziwi. Zamiast papierowych sylwetek czy pustych osobowości - osoby o ujmującej przeszłości, naznaczone tragediami czy uparcie dążące do wyznaczonych celów. Nie sposób nie kibicować w trakcie lektury niemalże wszystkim, co należy uznać za rzadkie zjawisko wśród podobnych publikacji. Kanadyjska Pisarka to dla mnie duże odkrycie, jako że z pozornie lekkich narracji tworzy wielowymiarowe historie, w jakich relacje międzyludzkie czy kreacje rodzinne wciąż pozostają jednym z najważniejszych elementów. Okrywa to woalem uroku ale i smutku - wszak kiedyś było to na porządku dziennym, a w dzisiejszych czasach pustki i pustoty należy za to pochwalić. Druga część serii „Grzeszni miliarderzy” (jakiej wszystkie tomy można czytać oddzielnie) okazała się nawet lepsza niż pierwsza, przynajmniej w mojej ocenie. Zabiorę Cię zatem do świata pewnego bardzo nieznośnego bogacza, który nie wierzy w przeznaczenie, kobiety, jaka kocha miłość i zawodowo zajmuje się kojarzeniem ludzi w pary, wróżki, cudownej służby oraz definitywnie kapryśnego i jeszcze bardziej puszystego kota, jakiemu pewnego dnia zamarzy się mieszkać w pałacu.

„I w gruncie rzeczy tylko o tym marzyłam. Od wczesnego dzieciństwa. O czystym, oślepiającym szczęściu, jakie niesie ze sobą znalezienie drugiej połówki. (…) Cholernie kocham miłość (…).”

Matchmaker - nie mogłabyś sobie wyobrazić lepszej profesji niż ta, w jakiej czujesz się coraz lepsza. Zatrudniona w prestiżowej agencji Charmed w Toronto, zajmujesz się znajdywaniem najodpowiedniejszych kandydatek do romantycznej relacji dla wszystkich majętnych klientów, którzy się do niej zgłoszą. Mogłoby się to wydawać średnio intrygujące, gdyby nie fakt, że w głębi duszy okropny z Ciebie romantyk. Uwielbiasz odnosić sukcesy, kiedy okazuje się, iż ten czy inny zleceniodawca, zbyt zagoniony w bogatej codzienności by zrobić to samodzielnie, na bazie wywiadów, spotkań czy specjalnych treningów, zostaje przez Ciebie skojarzony z kimś, kto idealnie do niego przystaje i zaczyna udanie dzielić z nim życie. Wygląda jednak na to, iż Twoja dobra i zawsze szczęśliwie kończąca się passa przeminęła. Wszystko za sprawą potwora w diabelnie przystojnej ludzkiej skórze, którego błękitne spojrzenie kryje w sobie sople lodu - mężczyzny nazwiskiem Jackson Sinclair, jaki zdążył odrzucić dokładnie 67 idealnie dobranych dla niego potencjalnych partnerek. Nad perfekcyjnym skojarzeniem dla owego miliardera pracujesz wespół z przydzielonym Ci firmowym duetem już od siedmiu miesięcy i wszystko zaczyna wskazywać na to, że mimo poświęcenia zadaniu niezliczonych nadgodzin, kroi się pierwsze fiasko. Do jakiego nie możesz dopuścić, jako że będzie to oznaczało mnóstwo plotek w branży - ciotka potentata, która go do Was zgłosiła, jest wysoce cenioną personą a Charmed zawsze odnosi sukcesy. Twoja szefowa ani myśli słyszeć o tym, że gburowaty jegomość nawet się do Was nie pofatygował a każdy kwestionariusz wypełnia chmara jego asystentów, co może się przekładać na to, iż posiadacie niewystarczające dane, by umówić go na adekwatnie skrojoną randkę. W desperacji, po kolejnej nieudanej, wpadasz ze swoją drużyną na iście diabelski plan - przebierzesz się za jedną z kandydatek i spróbujesz ustalić, dlaczego po każdym spotkaniu wybrane partnerki dzwonią do Was z żalem i skargami. Zaopatrzona w kamerę i odpowiedni strój nie przewidujesz tylko, że… wpadniesz do basenu i zostaniesz zdemaskowana. Ups.

„Głęboko wierzę, że dla każdego istnieje ktoś wyjątkowy. I tak, być może stoi za tym jakaś siła wyższa, która pomaga duszom się odnaleźć. (…) Wiem tylko, że romantyczna miłość, głębokie więzi i szczęśliwe zakończenia są prawdziwe.”

Wyłowiona z wody i doszczętnie zrujnowana, jako że ubranie, które wynajęłaś, kosztowało krocie - musisz się szybko ewakuować z apartamentu definitywnie wściekłego Jacksona, który po dokumentach z Twojej torebki ustalił, że jesteś pracownikiem Charmed, a nie kolejną z jego nieudanych i celowo sabotowanych randek. Następnego dnia, wysłuchawszy już około godzinnej nagany od szefowej, jesteś zmuszona stawić się na spotkaniu z nim i jego ciotką. Na skutek szalonego zbiegu okoliczności, a może wyrachowania starszej pani, zostajesz przydzielona Sinclairowi do tego, by przez kolejny miesiąc… być jego cieniem. Kobieta decyduje się bowiem na wdrożenie tak zwanego pakietu immersyjnego - ostatniej deski ratunku, dzięki jakiej Wasi pracownicy stają się tymczasowo trenerami randkowymi i życiowymi klientów, zbierając o nich jak najbardziej szczegółowe dane, które pozwolą na dobór partnera, gdy wszystko inne zawiedzie. I tak oto, dzierżąc drapieżnego Puszka pod pachą, zjawiasz się w wilii Jacksona, gotowa zmienić jego życie w piekło za wszystkie inwektywy, jakimi zdążył Cię już obrzucić podczas nielicznych spotkań. Jeśli masz stać się jego ochroniarzem w tej niełatwej misji, zamierzasz zrobić wszystko, by zatruć mu możliwie bardzo to pozornie idealne życie. Co ciekawe, już pierwszego dnia ustalasz, że jak na światowej klasy dupka, posiada zastanawiająco oddaną służbę, spośród jakiej najcudowniejsze okazują się dwie zwichrowane staruszki - siostry bliźniaczki, które od lat są jego gosposiami. Jak to możliwe, że ktoś tak wredny był w stanie wzbudzić w kimś tyle pozytywnych uczuć? Być może przebłyski tego, że za prezentowaną wszystkim postronnym maską kryje się ktoś zupełnie inny, definitywnie niesprawiedliwie oceniony, dostrzeżesz po raz pierwszy wówczas, gdy mężczyzna złoży Ci propozycję nie do odrzucenia i zaprosi na pierwszą prawdziwą randkę - próbując udowodnić, że doskonale sobie na nich radzi, zatem Twoje opłacone przez ciotkę (i wywróżone w tarocie) usługi są zbędne. Tylko co stanie się, gdy już ustalisz, jak rozkochać gbura?

„Wszechświat próbuje Ci dać dokładnie to, o co prosiłaś, ale Ty to odrzucasz, ponieważ na pierwszy rzut oka nie jest to coś, czego się spodziewałaś.”

W mojej ocenie komedia romantyczna, oprócz oryginalnie i wielowymiarowo wykreowanego wątku miłosnego, musi także składać się z bawiących pomyłek oraz elementów dobrej powieści obyczajowej i tragedii rodzinnej. Wszystkie te cechy spełnia w zupełności najnowsza powieść, jaką napisała Kyra Parsi, czyli „Jak rozkochać gbura”. Początkowo nieco statyczna i zawierająca niewiele scen komicznych oraz tak cenionych przekomarzanek między głównymi postaciami, szybko ewoluuje w opowieść, od jakiej nie można się oderwać. Zaskakujące wydarzenia oraz dołączające do fabuły sylwetki poboczne sprawiają zaś, iż z każdą kolejną przewróconą stroną czytelnik jest coraz bardziej rozbawiony, by… finalnie całkowicie się zauroczyć i uśmiechnąć od ucha do ucha, a także wielokrotnie szczerze roześmiać. Za iście kabaretowe uznaję sceny z tyleż puszyście ponętnym co drapieżnym kotem, wierną służbą Sinlclaira z dwiema knującymi staruszkami na czele czy… samym Jacksonem, którego w sprzyjających warunkach można wręcz uznać za ulubioną pluszową maskotkę. Drogie Panie, jeśli jeszcze nie czytałyście najnowszej historii kanadyjskiej Autorki, gwarantuję Wam, iż po lekturze Wasza kolekcja wirtualnych mężów definitywnie się powiększy. 😉 Sądzę również, iż postać absolutnie niezłomnie nieprzekupnej Jamie, cechującej się dużą klasą przy wprost nieproporcjonalnej dozie skrywanego romantyzmu, także skradnie serca. „Jak…” to taka opowieść, którą czyta się z nieustającą przyjemnością. Swoisty promień słońca, jaki dobrze jest dostrzec trudnego wieczoru lub po prostu zawsze wtedy, gdy szuka się pozytywnej lektury. Od wymagającej przecież mnie, ta przesympatyczna i przezabawna książka otrzymuje 9/10 punktów - z ogromną polecajką. Nawet niewzruszone kamienie, owiane cienistością zła lubią się niekiedy rozjaśnić i… po prostu świetnie bawić.

„I w tym tkwiła prawdziwa siła - nie pozwolić przeciwnikowi, by poznał Twoje prawdziwe uczucia. Sprawić, by myślał, że cokolwiek zrobi czy powie, nie ma na Ciebie żadnego wpływu. Zwłaszcza wtedy, gdy Twój przeciwnik nie jest przyzwyczajony, że ludzie są wobec niego obojętni.”

Marta Górna - Pacuła. Najsłynniejsza Polka na świecie - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Tue, 12 May 2026 15:39:00 +0000

Wielu polskich aktorów marzyło o podboju hollywoodzkiej fabryki snów. Paru było blisko osiągnięcia tego celu, ale w pełni udało się to tylko jednej osobie - Joannie Pacule. Zaoceaniczna kariera skromnej dziewczyny z Tomaszowa Lubelskiego ma charakter stricte bajkowy a jej przebieg stanowi wypadkową niewyobrażalnego wprost szczęścia, sumy niepozornych przypadków, budzącej zachwyt specyficznej, słowiańskiej urody, niebywałej pracowitości oraz talentu, którego nawet najbardziej niechętni nie są w stanie zanegować. W Polsce często darzona jest niechęcią jako wyniosła i zarozumiała a także zbyt „zamerykanizowana”. Niektórzy posuwali się nawet do podłych insynuacji, jakoby zrobiła karierę „poprzez łóżko”, pomimo iż brak na to najmniejszego nawet dowodu. Co symptomatyczne, nigdy nie brała udziału w żadnym ze skandali, tropionych z taką lubością przez brukowce, paradoksalnie nie miała też „parcia na szkło”, poza tym stricte ekranowym. Nie obnażała przed publicznością pikantnych szczegółów życia osobistego, nie stała się też ani celebrytką, ani „gwiazdą”, a sam ten status uważała za „coś okropnego”. Nie pozwoliła, aby mamidło blichtru i próżnej sławy zepsuło jej charakter, co nader wydatnie udowadnia siłę jej magnetycznej osobowości. Tej, która tak naprawdę stanowiła podwalinę sukcesu, jaki stał się udziałem aktorki o polskim pochodzeniu i sercu. Drwiono, iż grała w filmach klasy B, ale czy dla dziewczyny ze wschodniej Europy, której położenia wielu jej amerykańskich przyjaciół nawet nie znało, bramy do kariery największego formatu były do końca otwarte? Stugębna plotka wieszczy, że złamała ją u samego progu, wdając się w romans z Hawkiem Winchelem Kochem Jr., mężczyzną żonatym i „dzieciatym”, co na tyle rozzłościło „damy Hollywood”, że te poprzysięgły, iż upojnego sukcesu nigdy nie osiągnie. Jak zwykle w takich wypadkach, ziarnko prawdy wydaje się w tej nieprawdopodobnej historii aż nadto namacalne...

„Mogłaby zostać dziekanką szkoły dla przyszłych kobiet fatalnych, profesorką od ekranowych uwiedzeń i porzuceń, docentką od nagłych złamań serca.”

Światowe kino zna wiele niezapomnianych kreacji femmes fatales, jak choćby Marlene Dietrich w „Błękitnym Aniele”, Sharon Stone w „Nagim instynkcie” czy Glenn Close w „Fatalnym zauroczeniu”. Były to jednak role w pewnym stopniu epizodyczne w niezwykle bogatej karierze aktorek. Tymczasem taki właśnie entourage stał się głównym udziałem Joanny Pacuły, stanowiąc jej swoisty znak firmowy, pod którym odbiorcy mogli ją podziwiać w większości produkcji filmowych, w jakich brała udział. Połączenie posągowej fizjonomii, przeszywającego wzroku oraz rzekomo lodowatego serca i sposobu bycia zawładnęło wyobraźnią nie tylko reżyserów, ale przede wszystkim publiczności, oczywiście głównie męskiej części. Tymczasem początki drogi wcale nie wróżyły takiego właśnie obrotu spraw. Po ukończeniu Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie, Pacuła w latach 1979-1981 występowała głównie na teatralnych deskach. Święciła tam poważne sukcesy, a gdy w jednym ze spektakli leżała nago w trumnie, panowie walczyli o bilety w pierwszych miejscach jak lwy. Ich zwieńczeniem był występ w Teatrze Telewizji w roli Desdemony u boku „uczernionego” Daniela Olbrychskiego jako Otella. Grała również epizodyczne role filmowe, jak choćby w „Akcji pod Arsenałem” czy „Barwach ochronnych”. Większe kreacje przypadły jej w serialu „Dom”, „Jan Serce” oraz przede wszystkim w „Zielonej miłości”, gdzie odtwarzała postać „Sarny” uduchowionej dziewczyny, skłóconej z całym światem. Dzięki temu jej twarz trafiła na okładki czasopism „Film” oraz „Kino” a odrzwia stabilnej aktorskiej kariery stanęły przed nią otworem - na styczeń 1982 roku wyznaczony był termin sesji zdjęciowej do kolejnego filmu. Gdy więc w 1981 roku wyjechała na urlop do Paryża, nie miała pojęcia, że do kraju nie wróci przez wiele lat. Na wiadomość o wprowadzeniu przez komunistyczną kamarylę stanu wojennego, podjęła brzemienną w skutki decyzję, że nie wraca do Warszawy. W mieście zakochanych poznała Romana Polańskiego, który korzystając ze swoich koneksji, załatwił jej role w reklamach, co pozwoliło związać koniec z końcem. W 1982 roku decyduje się na najważniejszy krok w swoim życiu - wyjeżdża na okres trzech miesięcy do Stanów Zjednoczonych, korzystając z wizy turystycznej. Nie zna tam prawie nikogo a po angielsku potrafi powiedzieć zaledwie parę słów. Zamieszkuje u przyjaciółki w Nowym Jorku i znowu zupełny przypadek decyduje o jej dalszym losie. Gdy siedzi w kawiarni, ktoś kradnie jej torebkę ze wszystkimi dokumentami, w tym paszportem a tym samym droga powrotu do Europy zostaje dla niej na razie zamknięta, przynajmniej do czasu wyrobienia nowych „papierów”.

„Aktorki zabiegają zwykle o uwagę mediów, chwalą się swoimi osiągnięciami. A Pacuła po prostu pracuje. (…) dawno nie wystąpiła w niczym znaczącym, ale też nie sprawia wrażenia, jakby jej na tym zależało.”

I wtedy zdarza się prawdziwy cud, który tak naprawdę znowu przybrał postać Polańskiego. Gdy we Francji przebywa reżyser kręconego właśnie filmu „Park Gorkiego”, zwierza się, że nie może znaleźć aktorki, która mogłaby wcielić się w postać Iriny Asanowej, mieszkanki ZSRR uwikłanej w morderstwa dokonywane w centrum Moskwy i szukającej ucieczki z „więzienia narodów”. Polak gorąco poleca swoją rodaczkę a Amerykanin niezwłocznie ją wytrapia i zachwycony prezencją, angażuje do roli. Ekranizacja odnosi ogromny sukces, a przed Pacułą Hollywood staje otworem. Zaczynają się ekskluzywne wywiady a twarz aktorki zdobi okładki najważniejszych magazynów filmowych i modowych. Zajmuje też 57. miejsce w rankingu magazynu „Premiere” na 100. najwspanialszych filmowych kreacji wszechczasów. W 1984 roku zostaje nominowana do Złotego Globu, stanowiącego drugą w hierarchii ważności nagrodę po Oscarach. Wprawdzie jej nie otrzymuje, ale znacząco zwiększa swoją rozpoznawalność. Wkrótce, jako pierwsza Polka w dziejach, wręcza tę drugą statuetkę zdobywcom na oczach publiczności zachwyconej nietypową, słowiańską urodą a jej nazwisko poznaje cały świat. Swoją pozycję umacnia w 1987 roku rolą młodej żydówki Luki w filmie „Ucieczka z Sobiboru”, gdzie zagrała u boku samego Rutgera Hauera. W 1988 roku kreuje postać modelki w horrorze „Pocałunek” a w 1992 występuje w adaptacji prozy Alberto Moravii „Mężowie i żony” z Julianem Sandsem w roli głównej. W „Wybrańcu śmierci” partnerowała Stevenowi Seagalowi (1990 r.), grała też kochankę Doca Holliday’a odtwarzanego przez Val Kilmera w znakomitym westernie „Tombstone” (1993 r.). Została obsadzona w wielu innych filmach, z których na wyróżnienie zasługują: thriller „Zagadka osobowości”, produkcja sci-fi „Głęboka czerwień” i dreszczowiec „Wirus”. W większości swoich ról prezentowała postać kobiety zimnej, seryjnie łamiącej męskie serca i taka właśnie zapadła w pamięć wielbicielom swoich umiejętności. Tylko część z nich wie, jak wiele wysiłku włożyła w rozwój kariery, poświęcając dla niej w znacznym stopniu życie osobiste, wykazując się niezwykłą wprost pracowitością i zacięciem w dążeniu do raz wyznaczonego celu. Osiągniętego jakby od niechcenia, ale przede wszystkim dzięki urodzie oraz szczęściu wspomaganemu rzadko spotykanym talentem. I choć jej sława nieco już przyblakła, cały czas może być przykładem świadczącym, że „chcieć to móc.”

„Amerykanie siłą rzeczy jej twarz rozpoznają. Pacuła musi się im kojarzyć z sukcesem i luksusem. A to coś, czego żadnej polskiej aktorce nie udało się osiągnąć ani wcześniej, ani później.”

„Pacuła. Najsłynniejsza Polka na świecie” Marty Górnej to brawurowa biografia najbardziej znanej z rodzimych aktorek, która jako jedyna zrobiła karierę w Hollywood - amerykańskiej fabryce snów. Piękna, inteligentna i po prostu pracowita, odniosła sukces, jakiego nie dostąpił żaden z jej rodaków. Tymczasem w Polsce często darzona jest niechęcią i zupełnie bezpodstawnie oskarżana o zbyt wybujałe wyobrażenie o samej sobie czy wręcz „wynarodowienie”. Jak bardzo mylą się jej oszczercy, Autorka udowadnia ponad wszelką wątpliwość, przedstawiając życie gwiazdy z wielką pieczołowitością i nie stroniąc przy tym od szczegółowego opisywania jej życia osobistego. Czytelnik z recenzowanej propozycji literackiej dowie się wszystkiego o przebiegu kariery Pacuły, począwszy od pierwszych, niewielkich ról a skończywszy na tych, które przyniosły jej sławę i uznanie. Zauważy przy tym, że nawet kreacje w filmach klasy B niosą piętno jej unikalnej osobowości. Pomimo często bezbarwnego scenariusza, potrafiła nadać odgrywanym postaciom krwistości, opartej najczęściej na modelu femme fatale, który budził zachwyt odbiorców. Z prezentowanego obrazu aktorki wyłania się postać osoby skromnej i niezwykle upartej, widzącej co w życiu jest najważniejsze, a przy tym także gwarantuje osiągnięcie powodzenia. Niesprzedającej swojej prywatności oraz nieopowiadającej bzdur o stanie wiecznej szczęśliwości. Niepokornej, a zarazem kierującej się sercem - nie tylko własnym interesem. Ceniącej życie osobiste, choć w znacznym stopniu zmuszona była z niego zrezygnować. I potrafiącej podporządkować wszystko sztuce Melpomeny. Biografia napisana jest w nietypowy sposób. Nie ukazuje bowiem losów Pacuły od „jaja do jabłka” - narracja rozpoczyna się w latach dziewięćdziesiątych, kiedy jej pozycja w filmowym świecie była już ugruntowana. Co znamienne, początkom kariery w okresie 1977-1984 poświęcony jest jeden z ostatnich rozdziałów. Nacisk położony jest na stopniowe odkrywanie osobowości aktorki a Pisarka wykonała iście tytaniczną pracę, zbierając opinie o na jej temat od wszystkich możliwych osób, które miały z nią kiedykolwiek kontakt - zwłaszcza przyjaciół, reżyserów, aktorów czy krytyków filmowych. W ten sposób z biografii wyłania się kompletny portret aktorki, uwypuklający wszelkie niuanse jej charakteru oraz przebieg często burzliwych losów. Na uwagę zasługuje także estetyczne wydanie w twardej oprawie, ubarwione dodatkowo wklejką ze zdjęciami artystki. To kompletna propozycja literacka, która holistycznie przybliża postać, jaką warto poznać - a może i nawet zaczerpnąć z niej wzór w dążeniu do spełnienia własnych pragnień. 8/10

„Okazała się profesjonalistką, ale bez cech gwiazdy. W każdym filmie była piękna, naturalna, opanowana.”

Katarzyna Hewa - Małe wstrząsy - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Thu, 07 May 2026 22:17:00 +0000

To pierwsza książka, jaką napisała moja ulubiona polska Autorka - Katarzyna Hewa, ale czwarta spod jej pióra, którą miałam okazję przeczytać - jako że Pisarka zdecydowała się wydać stworzoną przez siebie historię współczesną po trzech powieściach historycznych, co to dołączyły do zaszczytnego grona mych ulubieńców. „Małe wstrząsy” nie urzekają akcją toczącą się kilka wieków wstecz - osadzone w teraźniejszości, zabierają czytelnika na niewielką wioskę, pełną mieszkańców, jacy każdego dnia doświadczają niewielkich kolapsów, mających moc zachwiać całym znanym im dotychczas światem. Pierwsze jedynie wzruszają jego posady i powodują mikroskopijne pęknięcia. Następne poszerzają rysy i potęgują narastającą niestabilność rzeczywistości. Ostatnie staną się przyczyną upadku - runie wszystko, co dotychczas uważane było za pewne… Jako wierny fan Mistrzyni Słów, dostrzegam pewne podobieństwo między całością jej twórczości: silna bohaterka o talencie do popadania w tarapaty, niedoceniona przez absolutnie nikogo, traktująca odmowę jako wyzwanie i wrzucona w wir szaleństw we wrogim jej otoczeniu. Naprzeciwko niej wyniosły mężczyzna o gołębim sercu - najczęściej ukrywający dobre intencje pod płaszczem oschłości zimnego serca. Co uśmiecha najbardziej, Hewa nie skupia fabuły na relacji romantycznej, choć w istocie - tak jak i w moim mniemaniu ta - wszystkie opowieści są tak naprawdę o miłości. Możliwa sympatia pomiędzy naczelnymi postaciami jest tylko fragmentem narracji - i stanowi tło dla wielowymiarowości pozostałych sylwetek. Tym razem: na wskroś oryginalnie o pewnym narcyzie - rzadko spotykanym w rodzimej literaturze, jako że w osobie babci. I jeśli myślałby kto, iż chodzi o wiejską babuleńkę w kwiecistej chuście, to bardzo by się pomylił. Wyobraź sobie raczej szukającego wszędzie korzyści, potwora-przedsiębiorcę w eleganckiej spódnicy, stukającego laską, któremu obce są jakiekolwiek uczucia, za to znane i poważane kolokacje, konwenanse i korzyści. Tak oto do akcji wkraczają: Barbara i jej wnuczka Lara, zesłana z emigracji… do piekła.

„Nic w moim życiu nie może być normalne. Zawsze ściągam na siebie totalny kataklizm. (…) To po prostu taka gra, prawda? (…) niezwykle bystra, odważna. (…) produktywna, profesjonalna.”

W imię wizji utkanej z cieni i iluzji zobaczonej w falowaniu wody można potracić całą siebie - a także wszystko, co składało się z fragmentów życia w minionych latach. Miłość. Źle ulokowana, prowadzi do najgorszego, lecz dostrzega się to dopiero, gdy jest już za późno, by mieć na cokolwiek wpływ. Kochałaś i właśnie to doprowadziło Cię do zguby i całkowitej klęski. Nie ma już prestiżowej pracy w Nowym Jorku, szacunku współpracowników, sowitego wynagrodzenia ani samorozwoju. Zamiast tego czerń w papierach i konieczność wyjazdu do Polski, bo doskonale postarano się o to, by nie zatrudniono Cię nigdzie w NY. Zniszczona wewnętrznie, tak w sercu jak i duszy, nie miałaś nawet siły na to, aby odpierać zarzuty czy ataki. Postanowiłaś powrócić do podlaskiego domu, z którym wiążą Cię tylko bolesne wspomnienia dzieciństwa. Nie miałabyś podziać się gdziekolwiek indziej, a zresztą apodyktyczna Babcia - och, jakże Ty pięknie się jeszcze łudzisz - chyba dojrzała do tego, aby się z Tobą pojednać. Może naprawić więzi, zreflektować się za minione cokolwiek, zabezpieczyć Twoją przyszłość dzięki wdrożeniu w rodzinny biznes, skoro lata temu wygnała Cię z matką do Stanów Zjednoczonych. Złagodniała na stare lata, zmądrzała, zależy jej jednak na wnuczce… Karmisz się mrzonkami z mchu i paproci, gdy oczekujesz na spotkanie przyrodniej siostry, która ma Cię odebrać i zawieźć do ledwo pamiętanej wsi. Tak… Już pierwsza rozmowa z Dianą, jaka w końcu się pojawia, gotując Ci przy okazji bardzo wrogie powitanie, uzmysławia Ci jedno: nie jesteś tutaj mile widziana. Jedną nieprzychylność otoczenia zamieniłaś prawdopodobnie na jeszcze gorszą. Tu, poza babką z jej mnogością intratnych interesów, nikt bynajmniej Cię nie oczekuje. Poza tym, nawet jeszcze nieznana, zajmujesz przegraną pozycję jako ta pani z wielkiego USA, co to przecież nie ma czego tutaj szukać. Na szczęście nie wiedzą, dlaczego wracasz w miejsce wyklęcia z wilczym biletem… Choć drżysz, iż to jedynie kwestia czasu, a wtedy dopiero będą mieli używanie. Ot, Lara Grossmann, której… nigdzie nie zostało nic.

„Dopiero teraz doszło do niej, ile cierpienia babka sprawiała wszystkim ludziom, którzy decydowali się na przebywanie w jej strefie promieniowania.”

Ostatnie złudzenia, które jeszcze majaczyły Ci w głowie, rozwiewają się po szorstkim przywitaniu z babcią. Jak się okazuje, nawet nie chce, abyś zamieszkała w jej domu. Rzekomo wspaniałomyślnie, byś miała własne nasączone spokojem cztery kąty, kazała wybudować dla Ciebie osobny domek na terenie działki. Cóż… Zmęczona i pokonana jeszcze bardziej, właśnie się rozpakowujesz, kiedy kobieta postanawia zabrać Cię do notariusza, aby jak najszybciej rozprawić się z wszelkimi formalnościami. Podpisujesz stosy papierów, w tym akt własności do rzeczonego domku, po czym pod Twoim nosem lądują kwity, na mocy jakich starzejąca się krewna przepisuje na Ciebie udziały w fabryce. Dopiero kolejnego dnia ustalisz, iż właśnie naniosłaś swoje imię i nazwisko pod czymś na kształt cyrografu. Owszem, od tej pory zawiadujesz częścią firmy, jednak pod kuratelą. Przez najbliższe dwa lata Twoją pracę będzie nadzorować inny udziałowiec - antypatyczny i zarozumiały Lucas, na nieszczęście do tego okrutnie przystojny. Mężczyzna już od pierwszego dnia Twojej pracy robi wszystko, byś… jak najszybciej zrezygnowała z umowy. Zamiast zająć się księgowością, w czym przecież się specjalizujesz i masz ogromne doświadczenie, zostajesz oddelegowana do sprzątania hali oraz bycia nikim więcej ponad biurowego asystenta. Nie zamierzasz jednak ułatwiać sprawy wszystkim tym, którzy zdają się nienawidzić Cię, choć nawet nie mieli okazji poznać prawdziwej Lary. Jeśli tak zamierzają to rozegrać, proszę bardzo. Jeszcze im wszystkim pokażesz. Zarzucona zajęciami uwłaczającymi Twoim kompetencjom, stajesz się tylko o wiele silniej zmotywowana, by utrzeć każdemu nosa. Najbardziej we znaki daje Ci się jednak babcia, która ciągłymi przytykami i wrogimi gestami, skrytymi pod płaszczykiem uprzejmości, tylko umiera w Tobie resztki ciepła, jakie wciąż dają Ci energię do życia. Gdy na powrót zjawia się w nim dawno niewidziany i kompletnie zniszczony ojciec alkoholik, sytuacja staje się cięższa. Do walki o siebie i swoje grzeje Cię już jedno: wszystko, byleby nie pozwolić im wygrać… Nigdy się nie poddajesz, prawda? Jak wiele jednak małych wstrząsów jest w stanie znieść człowiek, nim te spowodują porażenie i taki upadek, po którym już podnieść się nie sposób?

„Momenty. To one kaleczyły jej serce najbardziej. Dobre chwile z nim. Kiedy czuła się otulona ciepłem, otoczona opieką. Kiedy całymi dniami leczyła się z natarczywych wizji, w których wyobrażała sobie Bóg wie co. A potem to błyskawiczne otrzeźwienie, jakby wybiegła prosto w listopadową ulewę.”

W mojej ocenie „Małe wstrząsy”, jakie złożyła w pełną emocji opowieść (i zafundowała czytelnikowi) Katarzyna Hewa, to przede wszystkim narracja obyczajowa o harcie i sile ducha. Pewnym rodzaju niezłomności, która nie tyle jest dana, ile rodzi się z konieczności i na skutek próbujących złamać okoliczności. Tylko najmocniejszy i najbardziej stalowy charakter jest w stanie przeżyć rozliczne starcia z narcyzami, socjopatami oraz całkowicie bezpodstawnie negatywnie nastawionym otoczeniem i próbować wyjść z nich z tarczą. Jak nadmieniłam, to jednak również melodia o miłości, jakiej pierwsze akordy są bardzo ciche. Te końcowe z kolei wybrzmiewają na tyle głośno, że powracają echem w głowie odbiorcy jeszcze wiele dni po lekturze. Jako kochanek smutków i nieszczęść, tragik nadany czuję się w obowiązku zwrócić personalnie: Moja Droga, tak się nie robi ludziom… Bez spojlerów, nadmienię jednak, iż tego rodzaju otwarte zakończenie aż się prosi o teatralną kontynuację! Warstwa językowa powieści nie jest tak poetycka jak w przypadku tych historycznych Autorki, a jednak wciąż potrafi zatrzymać w miejscu monumentalnym urokiem. Przytoczę choćby ulubioną scenę, w jakiej Lara dekoruje salę na jesienny bal - zaś Hewa tak odmalowuje wystrój pięknymi zdaniami, że aż ma się wrażenie, iż wiruje się wśród tych tiulów do wtóru przystających do aranżacji utworów i podziwia barwę świateł, która wydaje się sama wdawać w tan. Co cieszy, po raz czwarty chwalę - jeśli poszukujesz pierwszej klasy halucynacji semantycznych, książki Pisarki przeniosą Cię w ich iście literacki świat. Nie mogę się doczekać kolejnej fabuły spod jej pióra - wysmakowanego, wysublimowanego i nader utalentowanego. Bardzo mocne 8/10 - może i na początku było słowo, ale potem Hewa pokazała, jak składać je w majestatyczne zdania.

„Wielka ucieczka przed duchami przeszłości zatoczyła koło i skończyła się w tym samym miejscu, w którym się rozpoczęła. Nie można było dłużej chować się przed wspomnieniami, praktycznie ciągle nimi żyjąc.”

Michael Connelly - Wilcza jagoda - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Thu, 07 May 2026 15:52:00 +0000

Gdy wysyłano Cię na tę niewielką wyspę, wrogowie zacierali ręce - licząc, że zupełnie na niej zgnuśniejesz. A tymczasem piękna Catalina, mekka dla turystów, którzy tłumnie przybywają na nią jachtami i statkami pasażerskimi, dała Ci drugie życie. I za nic nie zamieniłbyś go na rozgardiasz Los Angeles, jakim do niedawna tak się zachwycałeś. W ten sposób intrygi, które wypchnęły Cię z Wydziału Zabójstw wielkiego miasta i przekształciły w prowincjonalnego gliniarza, niespodziewanie obróciły się na Twoją korzyść. Nie masz tu zbyt wiele roboty, a najpoważniejszymi sprawami, jakie się trafiają, są akty wandalizmu, drobne kradzieże oraz nieustanne zakłócenia porządku publicznego, najczęściej przybierające postać pijackich burd, wszczynanych przez podchmielonych wycieczkowiczów. Co ciekawe, z lotu ptaka wyspa ma kształt znaku nieskończoności, co bierzesz za dobrą wróżbę, przemawiającą za tym, iż nigdy jej nie opuścisz. Odnalazłeś tu spokój ducha i równowagę psychiczną, nadwątloną wydarzeniami w byłej jednostce i co najważniejsze - miłość. Tash jest młodsza o osiem lat i stanowi dla Ciebie ideał urody. Energiczna, szczupła i zalotna, o kruczoczarnych włosach i takiej samej barwy oczach, od razu zwróciła Twoją uwagę. Początkowo podchodziłeś do niej z rezerwą, obawiając się, że różnica wieku jest zbyt wielka, byście znaleźli wspólny język. Ale szybko się przekonałeś, że nadajecie na tej samej fali. Na razie mieszkacie osobno, lecz Wasz związek nabrał już takich rumieńców, że z pewnością wkrótce to się zmieni. Kobieta jest zastępcą kapitana portu, zatem bardzo często kieruje ruchem jednostek pływających chcących zacumować w imponującej marinie, która może pomieścić ich aż kilkaset. Z tego względu masz z nią częsty kontakt służbowy, ale starcie się nie afiszować ze swoją relacją, choć i tak wszyscy ją dostrzegają.

„Opowiedz mi, co się wydarzyło. Ona się Tobą bawiła, wykorzystywała Cię (…) Nie chciałeś zabić, tylko sprawić jej ból. Jej ból za Twój. Zabójstwo w afekcie, nieumyślne spowodowanie śmierci. Jedyne światełko w tunelu.”

Gdy Tash zadzwoniła do Ciebie z samego rana, nie spodziewałeś, że usłyszysz wiadomość, która całkowicie zburzy Twoją sielankową egzystencję. Zgodnie z nią, miejscowy czyściciel kadłubów Abott odkrył ludzkie zwłoki pod jednym z nich w trakcie wykonywania prac przy pełnomorskim jachcie o dźwięcznej nazwie „Aurora”. Natychmiast ruszasz do biura szeryfa, aby przebrać się w strój piankowy a następnie udajesz w kierunku mariny. Tam wsiadasz do łodzi i wkrótce nurkujesz w lodowatej wodzie. Gdy docierasz do rufy jednostki, od razu spostrzegasz czarny worek, z którego wystają długie, kobiece włosy z fioletowym pasemkiem, falujące zgodnie z rytmem morskich prądów. Rysy twarzy trudno rozpoznać, co wskazuje na to, że ciało leży w wodzie przynajmniej od czterech dni. Aby nie wypłynęło na powierzchnię, obciążono je pięciokilogramową kotwicą, jednak gazy wytwarzane w trakcie procesu rozkładu spowodowały, że zwiększyło wyporność i uniosło się z dna, a następnie zaczepiło o poszycie denne Aurory, docierając wraz z nią do portu. Tak czy inaczej, nie masz wątpliwości, że to ofiara morderstwa, więc zabezpieczasz zwłoki pasem balastowym, aby pozostały na miejscu do czasu przybycia ekipy policyjnych płetwonurków. Ci zjawiają się już następnego dnia wraz ze śledczym od koronera. Natychmiast przystępują do pracy i wydobywają ciało z wody, zaś Twoją rolą jest wyjaśnić, w jaki sposób się w niej znalazło. Na początek prosisz Tash o sporządzenie listy jednostek, jakie przebywały w porcie od ostatniego weekendu. Masz nadzieję, że to naprowadzi Cię na jakiś trop, bo być może morderca zjawił się na jednej z nich. Potem zabierasz się za najtrudniejsze zadanie - identyfikację tożsamości ofiary. Rozpytujesz wśród znajomych z wyspy, czy nie widzieli w ostatnich dniach kobiety z fioletowym pasemkiem we włosach, ale niestety wszyscy zaprzeczają. I wtedy z pomocą przychodzi Ci przypadek. Gdy przeglądasz raporty ze zgłoszonych przestępstw, Twoją uwagę zwraca nietypowa kradzież, o której powiadomił dyrektor Klubu Czarnego Marlina. To szacowne stowarzyszenie o ponad stuletniej tradycji, jakiego członkostwo zarezerwowane jest dla bardzo zamożnych rodzin z kontynentu, dysponujących nie tylko odpowiednim bogactwem, ale także wpływami w najwyższych kręgach władzy USA. I właśnie z jego siedziby zniknęła niewielka rzeźba z czarnego jaspisu, przedstawiająca wyskakującego z oceanu marlina - wielkiej ryby, której złowienie stanowi marzenie wielu zapalonych wędkarzy. Stanowiła symbol tego ekskluzywnego przybytku, stojąc na postumencie w głównym holu od jego zarania, więc jej utrata spowodowała spore zamieszanie.

„(...) pojedzie po bandzie, będzie przesuwał granice, nawet gdyby kolejne ruchy wiązały się z wyjazdem z wyspy i powrotem na kontynent, gdzie nic go nie chroniło i gdzie wszystko mogło się wydarzyć.”

Jako osobę podejrzewaną o przywłaszczenie figurki wskazano Leight-Anne Moss, która została zatrudniona pół roku wcześniej na stanowisku kelnerki w przyklubowych: restauracji i barze. Wyrzucono ją z powodu niewłaściwego zachowania wobec bywalców, jacy zgłaszali z tego powodu liczne skargi. Według zeznań dyrektora, odeszła po burzliwej awanturze i w akcie zemsty popełniła kradzież, wiedząc z jak cennym artefaktem ma do czynienia. Ze znajdującego się w aktach sprawy opisu wynika, że kobieta posiadała długie, ciemne włosy z rzucającym się w oczy fioletowym pasemkiem po lewej stronie głowy. Już wiesz, że posiadasz pierwszy trop i właśnie od niego musisz zacząć śledztwo. Następnego dnia idziesz do klubu, który znajduje się w sporym budynku przy prywatnym molo, po północnej stronie portu. Gdy przekraczasz próg, od razu uderza Cię wykwintny zapach drogich cygar i pieniędzy. Dyrektor okazuje się typem oślizłym i niezbyt przyjemnym. Z jego słów wynika, że brak figurki sprzątaczka spostrzegła tydzień po zwolnieniu dziewczyny i natychmiast powiadomiła o tym pracodawcę a ten zgłosił sprawę na policję. Nieodpowiednie zachowanie Moss polegało na „klejeniu” się do klientów i proponowaniu spotkań poza obrębem przybytku, co naruszało regulamin. W pełni potwierdza to także kierownik restauracji. Z kwestionariusza osobowego kobiety wynika, że jej stałym miejscem zamieszkania było Los Angeles. Na podstawie zebranych danych ustalasz w biurze szeryfa dokładny adres ofiary a następnie rezerwujesz miejsce na prom płynący do Miasta Aniołów. W Twojej głowie powoli układa się scenariusz wydarzeń. Dochodzisz do wniosku, że Anne, którą nazywano Wilczą Jagodą, zamordowano ciosem w głowę na którymś z luksusowych jachtów a potem zapakowano we worek i wrzucono do morza. Twój niezawodny policyjny instynkt wskazuje, że narzędziem zbrodni była zaginiona figurka marlina a dyrektor klubu chroni jej sprawcę. A być może sam nim jest…

„Nie było to jednoznaczne przyznanie się do winy, ale niewiele do tego brakowało. (…) poczuł, że zimny dreszcz przebiega mu po kręgosłupie. Prawie miał to, czego potrzebował.”

„Wilcza jagoda” Michaela Connelly'ego to sztandarowy kryminał, który bez dwóch zdań potrafi porwać czytelnika w świat mrocznej zbrodni. Głównym bohaterem książki jest detektyw Stilwell z biura szeryfa hrabstwa Los Angeles, który prowadzi śledztwo w sprawie zabójstwa byłej kelnerki, pracującej na wyspie Catalina w ekskluzywnym klubie jachtowym. Tropy przestępstwa prowadzą na kontynent i wskazują na udział wpływowych osób ze środowiska prawniczego. Czy okażą się słuszne? Cóż… Jako znany i ceniony Pisarz, Connelly prowadzi akcję całkiem dynamicznie - choć dodałabym jej nieco pazura - a przy tym umiejętnie gubi czytelnika w świecie licznych wskazówek i mnożonych co rusz, nowych wątków. Narracji nie można wiele zarzucić - w pełni przystaje do kryminałów w typowo amerykańskim stylu. Warstwa literacka jest oszczędna w wyrazie, lecz przy tym Autor celnie obrazuje odbiorcy zachodzące wydarzenia. Sama pokusiłabym się o dodanie większej ilości literackich opisów oraz przemyśleń, jednak to prywatna inklinacja. Za znaczący plus poczytuję kreację sylwetki Stilwella, który z jednej strony świetnie zaaklimatyzował się na nieco sennej Catalinie po tym, jak pozbyto się go z biura szeryfa Los Angeles, lecz z drugiej nie stracił nic ze swojej dawnej zajadłości w ściganiu sprawców morderstw. Choć wciąż kieruje się nieco zapomnianym kodeksem moralnym, nie waha się łamać ustalonych procedur i sięgać poza przyznane mu prawem kompetencje. Uznaje, iż cel uświęca środki - nawet, jeżeli może to na niego sprowadzić spore kłopoty. Postać dwuznaczna - a takie przecież ceni się najbardziej, szczególnie wziąwszy pod uwagę pewien staroświecki urok Stilwella. Finał ocenić mogę jedynie jako efektowny - wszak udowadnia, iż każde miejsce, nawet z pozoru rajska wyspa, posiada swoją ciemniejącą cienistością stronę... Dla kochanków klasycznych kryminałów w dawnym, dobrym amerykańskim stylu - zbrodniczo dobra gratka. 7/10

„Sierżant tylko pokiwał głową. (…) w ten sposób toczyła się większość postępowań. Ludzie wchodzili w układy i wystawiali innych, by ratować swoją skórę. Na wyrównanie rachunków nie mógł tutaj liczyć.”

Barbara Seleman - Zanim spłonę - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Wed, 06 May 2026 17:02:00 +0000

Musisz nareszcie rozliczyć się z przeszłością, choć bynajmniej tego nie chcesz. Położony nad jeziorem dom, który odziedziczyłaś po zmarłej mamie to miejsce, z jakim masz ostatnie ze szczęśliwych wspomnień z dzieciństwa. Wtedy jeszcze było Was troje - Ty oraz rodzice. Uśmiechnięci na zdjęciu, objęci, niewiedzący wówczas, że za chwilę cały świat runie w gruzach. Kiedy miałaś zaledwie osiem lat ze szczerbatej i gotowej na wszystko ośmiolatki musiałaś stać się niemalże dorosła. Matka zmarła, rodząc Twoją młodszą siostrę Holly. Tego dnia trupem za życia zaczął być także Twój ojciec, który - zamiast się Wami opiekować - pogrążył się w powolnej, wyniszczającej degrengoladzie, nasączonej coraz większą liczbą używek. Z ukochanego domku nad wodą przenieśliście się do cokolwiek nieciekawego mieszkania, z jakim właśnie udało Ci się pożegnać - jako że tata finalnie doprowadził się do śmierci. Nie wspominasz tego lokum dobrze, zatem potrwało to tylko chwilę. Masz jednak świadomość, że przed Tobą o wiele trudniejsze zadanie. Opróżnienie całkiem sporej wilii po matce, w jakiej nie byłaś zresztą od półtorej dekady, niesie za sobą ogromny ładunek emocjonalny. Nie wiesz, czy udałoby Ci się pojechać tam samej, zatem postanowiłaś poprosić o pomoc najbliższych. Towarzyszy Ci Liam - ukochany chłopak, który jawi Ci się niczym anioł, co to postanowił zmaterializować się w Twoim życiu. Wciąż powtarzasz sobie, iż jest dla Ciebie o wiele za dobry i że z pewnością opuściłby Cię, gdyby poznał Twoje najmroczniejsze sekrety, zatem starasz się robić wszystko, by trzymać własne demony w ukryciu. Jedzie z Wami również jego siostra bliźniczka, z jaką udało Ci się zakumplować oraz Twoja wieloletnia przyjaciółka Brooks. Co z kolei Cię nie cieszy, ma do Was dołączyć także jej chłopak, przemocowiec, tyran i narcyz, jakiego najchętniej skasowałabyś z jej życia. W miejscu przeznaczenia okaże się jednak, że dom jest o wiele bardziej zrujnowany niż sądziłaś - i są tam dwie dodatkowe osoby…

„W mojej wyobraźni wszystko jest czarno-białe i przerażające, jakby przepuszczone przez filtr, którego nie jestem w stanie w żaden sposób zdjąć. Myślę, że będę czuła się uwięziona pomiędzy dwoma światami i będę zmuszona patrzeć na cierpienie moich bliskich.”

Sennie otwierasz oczy, kiedy Liam po raz wtóry wypowiada Twoje imię. Powtarzające się: Emory przywołuje w Twojej głowie wspomnienie, któremu wolisz się nie oddawać we władanie. Prostujesz się na samochodowym siedzeniu do pozycji siedzącej i dochodzisz do wniosku, że chyba podczas drogi wypiłaś więcej trunków dla dorosłych niż powinnaś. Piwo, drugie, butelka whisky wyciągnięta z torebki… Ile tego było? Nieważne. Nie będziesz się teraz winić, wszak zapewne każdy na Twoim miejscu, zmierzając uporać się z bolesną przeszłością, próbowałby się jakkolwiek otumanić. Za szybą auta przesuwają się znajome krajobrazy. Już za moment znajdziesz się ponownie nad jeziorem Eagleton - tam, gdzie… ostatni raz byłaś prawdziwie szczęśliwa. Jak to będzie, zobaczyć po tak długim czasie nieobecności ten sam pomost nad wodą, usiąść przy rodzinnym stole, położyć się w dawnym pokoju, który opuściłaś jako ośmioletnia dziewczynka? Czy wciąż są tam ślady małej Mary, jak zwracają się do Ciebie najbliżsi? Miś, bez jakiego nie umiałaś zasnąć, lalka uczesana niewprawną ręką? Czy w gabinecie mamy wciąż czuć zwietrzały zapach jej perfum a na komodzie tkwi zasuszona szminka? Może tata zostawił gdzieś niedoczytaną gazetę, nierozwiązaną do końca krzyżówkę? Próbujesz skupić wzrok na wszystkim, co mijasz po drodze - i jesteś zszokowana tym, jak wiele się zmieniło. Przyznajesz jednak przed sobą, że zapomniałaś już, na jak dużym odludziu położony był Wasz dom… Mijane lasy sprawiają, że mimowolnie robi Ci się chłodniej. Twoja przyjaciółka chyba również jest nieco zaskoczona okolicą - zauważasz, że obserwuje ją z coraz większym niepokojem. Robi się ciemniej, ale na szczęście niebawem docieracie na miejsce. Zakurzony, zarośnięty i niszczejący budynek sprawia upiorne wrażenie, choć nie wahasz się długo, nim przekroczysz jego próg. Zaraz za Wami na miejsce dociera również zbędnie szpanerskim samochodem chłopak Brooks, który postanowił przywieźć bez Twojej zgody swojego przyjaciela i jego nastoletnią siostrę, co to wygląda, jakby właśnie uciekła z festiwalu dla gotów. Zanosi się na to, iż weekend w domku nad jeziorem będzie pełnoprawną imprezą. Cóż, może dzięki temu łatwiej uporasz się z opróżnieniem wszystkich komnat i pożegnaniem przeszłości. Pora otworzyć pierwsze drzwi… i wypuścić kryjące się za nimi upiory.

„Niemal namacalnie czuję, jak wszystko, co gotowało się we mnie przez te wszystkie lata, zaczęło wypływać na powierzchnię. Jestem niczym wulkan gotowy do erupcji i zamierzam spalić wszystko, co mnie otacza.”

Od kilku lat, a właściwie od momentu, gdy dopuściłaś się czegoś niewybaczalnego, o czym nie możesz nikomu powiedzieć, znieczulasz się za pomocą alkoholu. Każda stresowa sytuacja powoduje, że zaglądasz do butelki, dzięki jakiej zawartości łatwiej jest znieść Ci nieznośność otaczającej rzeczywistości. Nie inaczej jest i tym razem, na skutek czego już chwilę po przyjeździe i kilku kłótniach między towarzystwem, czujesz się tak źle, że musisz się położyć do łóżka. Dręczą Cię wspomnienia, pogrążasz się w eskalującym szaleństwie i nawet Liam nie potrafi uspokoić Cię jak zawsze. Co gorsza, obrzucasz go w pijackim półśnie obelgami i każesz zostawić samą, co w końcu niechętnie czyni. Następnego poranka, kiedy słońce razi Cię w oczy na tyle, że postanawiasz wstać i spróbować się ogarnąć a potem wszystkich przeprosić za swoje wczorajsze zachowanie, czujesz się już trochę spokojniejsza. Na szczęście Twój chłopak nadal jest na miejscu i nawet nie ma Ci za złe wczorajszej awantury. Postanawiacie pojechać do najbliższego, choć i tak niestety oddalonego o kawał drogi, sklepu, aby uzupełnić zapasy. Niestety szybko okazuje się, że zaistniała sytuacja, jakiej nie przewidzieliście w najgorszych koszmarach. W domu nie ma zasięgu, na skutek czego jedyna komórka nie działa a dom nie ma linii telefonicznej. W obu samochodach ktoś przeciął zaś opony… co uczynił z pełną premedytacją, sądząc po ostrości nacięć. Decydujecie się więc na najgorszą możliwą opcję. Część z Was pójdzie przez las do okolicznego miasteczka sprowadzić pomoc - i zrobić niezbędne zakupy. Brooks zostanie z chłopakiem na miejscu i na Was poczeka. W okolicy krąży zaś burza, która rozpęta się w najstraszniejszym możliwym momencie. Nie wszyscy wrócą z wyprawy… i nie każdy pozostanie żywy. Najtrudniej bronić się zaś przed zemstą i zagrożeniem, które przychodzą z najmniej spodziewanego miejsca. Upiorny domek nad jeziorem będzie świadkiem kolejnych zbrodni…

„Polubiłam tę ciemną stronę. Czułam, że mogę o wiele więcej zrobić, gdy tańczę, jak ona mi zagra. Stawałam się osobą, którą zawsze chciałam być.”

Położona wśród lasów na odludziu, opuszczona willa i brak łączności ze światem. Kumulujące się, czarne chmury, które zwiastują pogodową apokalipsę. Grupa znajomych, którzy na skutek groźniejących okoliczności i niewytłumaczalnych wydarzeń, zaczynają nawzajem obrzucać się podejrzeniami. Vendetta, jaka przez wiele lat czekała w ukryciu, by zaatakować z pełną mocą… Można napisać, iż to wszystko już było, a jednak z dobrze znanych czytelnikom motywów Barbara Seleman stworzyła na wskroś oryginalny thriller, który trzyma w napięciu od pierwszej do ostatniej strony. Wszystko dzięki umiejętnie odsłanianym skrawkom akcji, jakich nijak nie dało się wcześniej przewidzieć. „Zanim spłonę” to podany zimną warstwą językową thriller, w jakim emocje eskalują we wręcz namacalny sposób - doskonale przetransferowane z barwnych bohaterów na odbiorcę. Autorka żongluje fabularnymi wydarzeniami na krawędzi jawy i snu, pijackich omamów i strasznej rzeczywistości, udanie budując miejsce, w jakim nic nie jest takim, jakie się wydawało. Spokojne fragmenty akcji wielokrotnie zostają zrównoważone plot twistami, które powodują mimowolne ciarki na całym ciele. Te najmroczniejsze - na wskroś pożądane u miłośników lektur spod ciemnej gwiazdy. Ostatnimi czasy miałam wrażenie, że poziom polskich thrillerów staje się coraz gorszy. Płaskie i przewidywalne, w większości nie mają już tego mistycznego czegoś. Powieść Pisarki - na domiar dobrego: debiut - przywróciła mi wiarę w ten gatunek literacki. Oto historia, której nie można odłożyć przed poznaniem zakończenia, po jakiego przeczytaniu jeszcze przez moment delektuje się tym, jak doskonale grała na uczuciach, powodując całą kawalkadę emocji. Otwarty, szokujący finał powoduje zaś na ustach wykwit uśmiechu rodem tego u kota z Cheshire. Może bowiem w domku nad jeziorem w istocie mogą czaić się potwory. Co jednak, jeśli najgorszym z nich… jesteś Ty sam? Kapitalne odcienie thrillera mieszającego w jaźni opatruję notą mocnych 8 na 10 punktów. Moc mrocznych mocy.

„Pięć milionów puzzli. Moje życie jest jak pięć milionów puzzli. Obejrzenie każdego z elementów jest niemożliwe, a co dopiero rozpoczęcie składania ich w całość.”

Michał Zgajewski - Dolina czarownic - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Tue, 28 Apr 2026 19:37:00 +0000

Choć starasz się nie dopuszczać owej myśli do siebie, w głębi duszy wiesz, że w znacznym stopniu ponosisz odpowiedzialność za śmierć tej dziewczyny. Rozmawiałeś z nią jeszcze parę godzin temu, a teraz patrzysz na jej przywiązane do drzewa, nagie zwłoki z poderżniętym gardłem. Od początku czułeś, ze coś jest nie tak. Miałeś niejasne przeczucie, że Klaudia Piekarz prowadzi własną grę, jednak nie zdołałeś odgadnąć jej zasad. Twój współpracownik, programista Mufin, przeprowadził wcześniej research w Sieci - zarówno jej osoby, jak i ewentualnych powiązań, ale nie znalazł niczego istotnego. Teraz już wiesz, że nie przyłożył się należycie do wykonania zadania. Policzysz się z nim później, na razie nie masz do tego głowy. Gorzko myślisz, że nigdy nie posuwałeś się zatrudniania testerek wierności, choć w zawodzie prywatnego detektywa stanowią one bardzo przydatne narzędzie. Jednak to sprzeczne z Twoimi zasadami. Uważasz tę profesję za głęboko niemoralną i wiodącą ludzi na manowce - rodzi konsekwencje, jakich nigdy tak naprawdę nie chcieliby osiągnąć a tym bardziej oglądać. Ten raz zrobiłeś wyjątek, zresztą studentka psychologii, nowy współpracownik, wcale nie miała dokonać uwiedzenia, ale spróbować wydostać z Tymoteusza Rudzińskiego jakiekolwiek przydatne informacje, dzięki którym będziesz w stanie znaleźć na niego haki i dotrzeć do głęboko ukrytych relacji. Wcześniej zjawiła się u Ciebie żona mężczyzny i zleciła jego śledzenie. Podejrzewała, że dokonuje licznych zdrad, w czym zresztą wcale się nie myliła. Jednak potem zerwała kontakt. Twój „obiekt” to bogaty deweloper, który stał się potentatem na miejscowym rynku nieruchomości. Pojawił się znikąd, zaczął sypać gotówką i wykosił całą konkurencję. Jesteś przekonany, że ma powiązania z Czarnym Domem - piekielną organizacją, która trzęsie całym Beskidem Żywieckim.

„Okoliczne ciemnobrązowe zbocza wyglądały złowrogo. Jakby wiedziały, że w tym miejscu przywiązuje się do drzew młode kobiety i podrzyna im gardła.”

Oficjalnie nikt nie zna lokalizacji przybytku, choć powiązania sięgają szczytów władzy. Już raz zetknąłeś się z jego przedstawicielami i ledwo uszedłeś z życiem. Posiadasz filmy, na których zostały zarejestrowane obrzędy, jakie się tam odbywają - przypominają bachanalia organizowane ku czci szatana. Na jednym z nich wyraźnie zarejestrowano brutalne zabójstwo skrępowanego mężczyzny, dokonane przy pomocy młotka. Nagranie trwa kilkanaście minut i nie stroni od makabrycznych szczegółów. Co gorsza, wszystkiemu przygląda się z wyraźną lubością stara kobieta w habicie i przepasce na oczach. Na razie nie masz odwagi obejrzeć pozostałych, lecz wiesz, że są na nich jeszcze potworniejsze rzeczy. Pomimo, że jako były policjant widziałeś chyba wszystko, tamtego obrazu nie jesteś w stanie zapomnieć. Zrobisz więc wszystko, aby dotrzeć do Czarnego Domu i, jeśli pozwolą na to okoliczności, policzyć się ze zwyrodnialcami. Tak czy inaczej, to Ty wysłałeś Klaudię na zatracenie i nie usprawiedliwia Cię to, że nie miałeś pojęcia, iż grozi jej okropne niebezpieczeństwo. Gdy nad ranem wjeżdżasz do Doliny Zimnika, już z daleka dostrzegasz migające lampy licznych policyjnych samochodów. Masz jeszcze małą nadzieję, że nie stało się nic strasznego, jednak gdy się do nich zbliżasz, doskonale wiesz, co ujrzysz. Zarówno komisarz Zuza Madejska, jak i nowy prokurator traktują Cię z wyraźną niechęcią, ale zdradzają kilka szczegółów dotyczących zbrodni. Dowiadujesz się, że morderstwa dokonano przed około dwoma godzinami, nie wyklucza się też gwałtu. Ofiara próbowała się bronić, o czym świadczą ślady naskórka sprawcy pod jej paznokciami. Zawiadomienie zostało złożone przez anonimowego mężczyznę, jak przypuszczają śledczy, oprawcę. Sposób potraktowania ciała wskazuje wyraźnie, że ten odegrał jakiś tajemniczy rytuał i pozostawił manifest do stróżów prawa. Od razu kojarzy Ci się to z XVII-wiecznymi procesami czarownic, jakie w tej okolicy były bardzo popularne. Wiedźmy poddawano tak zwanemu pławieniu w wodzie. Jeśli szły na dno - były niewinne, jeśli przeciwnie - rozprawiano się z nimi w podobny sposób. W telefonie dziewczyny znaleziono bogatą korespondencję, z której lwia część była prowadzona z Tobą. Nic więc dziwnego, że teraz siedzisz na komendzie i składasz zeznania. Konwersacja pełna jest daleko idących złośliwości, czego się jednak spodziewasz, będąc personą niezbyt popularną wśród miejscowych policjantów. Zaraz po zakończeniu przesłuchania, jedziesz do Jurka Wasiaka.

„Nie wiem, czy prawda jest warta (…) wysiłków. Gdy ją odkrywamy, zazwyczaj okazuje się brudna i lekka. Nie jest już uwodzicielską kobietą, tylko bezzębną staruchą.”

To nawrócony przestępca i były współpracownik Czarnego Domu. Pewnego dnia podpadł czymś organizacji, co skończyło się ciężkim pobiciem i niemalże śmiercią. Od tego czasu ukrywa się w lokum po teściach i liczy, że ktoś w końcu dobierze się jego wrogom do skóry. Gdy docierasz na miejsce, wysiadasz z samochodu i stukasz w drzwi. Otwiera Ci wyraźnie pijany gospodarz. Od samego progu uderza Cię zapach alkoholu i wszechogarniającego brudu. Nie dziwi Cię, że facet został porzucony przez żonę, która nie mogła znieść jego ekscesów i odeszła wraz z jedynym dzieckiem. Gdy wspominasz o śmierci Piekarz, wyraźnie widzisz, jak jego twarz kurczy się w przypływie strachu. Zaczyna bełkotać, że to sprawka Czarnego Domu i że jemu samemu grozi ten sam koniec. Patrząc na jego żałosną postać, zadajesz sobie pytanie, kto będzie szybszy - on, czy też napoje wyskokowe. Mężczyzna po raz kolejny wskazuje, iż Rudziński zajmuje wysoką pozycję w hierarchii przybytku. No cóż, na razie musisz uwierzyć na słowo, choć nienaturalnie błyskawiczna kariera tego faceta wyraźnie wskazuje, że z pewnością jest coś na rzeczy. Dlatego masz zamiar zająć się nim szczegółowo, śledząc każdy krok. Może to naprowadzi Cię na jakiś trop i zdołasz odkryć, kto za jego plecami pociąga za sznurki. Albo to on jest zabójcą? W końcu miał częsty kontakt z ofiarą. Mógł zorientować się w jej prawdziwej roli a potem usnął jako świadka, który obnażył którąś ze szczególnie niepokojących tajemnic. Nie da się przecież tego całkowicie wykluczyć. Na razie kierujesz się do nielicznych domów, stojących w pobliżu miejsca zbrodni. Tylko jeden jest zamieszkały. Oczywiście jego lokatorzy - starsze małżeństwo Gluzów, jak zawsze w takich przypadkach, niczego nie widzieli, ani nie słyszeli. Szczerze w to powątpiewasz, ale wychodzisz z niczym, po czym jedziesz do biura Rudzińskiego. Chcesz z nim porozmawiać, lecz trafiasz na nieprzebijalny mur złożony z jego sekretarki. To kochanka szefa i walczy jak lwica, byś się do niego nie dostał. Znowu ponosisz więc porażkę, zupełnie jak w życiu osobistym. Twoja partnerka Alina opuściła Cię już dawno temu, gdy walczyłeś z demonami, ogarniającymi Cię po zastrzeleniu człowieka. Jak to często bywa, wybrałeś najgorszą drogę - alkohol, więc kobieta nie wytrzymała presji i zabrała także Jessikę - Waszą córkę. Próbujesz to wszystko jakoś poukładać, ale Twój zawód i tryb życia wyraźnie temu nie sprzyjają, co powoduje, że wszystko wisi na włosku pomimo rozpaczliwych usiłowań. Z gorzkich przemyśleń wyrywa Cię widok, na który czekałeś. Rudziński wsiada do swojego wielkiego SUV-a i rusza z piskiem opon. Niestety szybko go gubisz, widocznie musiał się zorientować, że siedzisz mu na „ogonie”. Zrezygnowany, wracasz do domu a po chwili odbierasz telefon. Słyszysz męski, wyraźnie modulowany głos, który wieszczy, że wkrótce umrzesz. Nie należysz do strachliwych ludzi, a mimo tego czujesz, jak oblewa Cię zimny pot. Zaplątałeś się w mroczną sprawę, w której główną stawką znienacka stało się Twoje życie. A przy tym ponownie padł na nie złowieszczy cień Czarnego Domu. Prawda o nim okaże się o wiele gorsza niż w Twoich najczarniejszych przypuszczeniach.

„Zarzuciłem kaptur na głowę i wróciłem do auta. (…) Niewiele jeszcze wiedziałem, ale czułem, że jestem coraz bliżej. I że za chwilę nie będzie odwrotu.”

„Dolina czarownic” to świetny kryminał z elementami thrillera, napisany przez Michała Zgajewskiego. Jego główny bohater to Norbert Krzyż, prywatny detektyw, zaś oś fabuły - śledztwo, jakie prowadzi w sprawie zamordowanej Klaudii Piekarz, która na jego zlecenie miała dotrzeć do tajemnic skrywanych przez dewelopera Tymoteusza Rudzińskiego. Krzyż podejrzewa, że mężczyzna jest powiązany z Czarnym Domem - tajemniczą przestępczą organizacja, jakiej macki sięgają do szczytów władzy i miejscowego biznesu. Ta bezwzględnie rozprawia się ze swoimi przeciwnikami, pozostając w ukryciu. Powieść jest imponująco wielowątkowa a wydarzenia pędzą z szaleńczą wręcz szybkością i nie pozwalają czytelnikowi na oderwanie się od lektury. Na uznanie zasługuje kreacja postaci Norberta, zza którego pleców wyraźnie wygląda z malującym się na niej uśmiechem twarz Philipa Marlowe’a - niezapomnianego bohatera książek Raymonda Chandlera. Jednak Zgajewski nie popada w męczący epigonizm. Jego bohater to nie marna kalka pomysłów genialnego Amerykanina, lecz ich twórcze rozwinięcie. Krzyż bowiem to postać krwista, a przy tym wielce ujmująca. Zblazowany, pozbawiony złudzeń co do natury świata i człowieczych charakterów, jednak wciąż kieruje się swoim w istocie złotym sercem i staroświeckim moralnym kompasem z dawno już zapomnianymi zasadami, których konserwatyzm budzi wręcz rozrzewnienie i tęsknotę za dawnymi czasy, w jakich honor, uczciwość i nakazy sumienia odgrywały niebagatelną rolę. Jego oryginalne przemyślenia i barwne potyczki słowne, które nieustannie toczy z interlokutorami, wypełniają znaczną część fabuły i odznaczą się malowniczymi sentencjami, jakie zapadają w pamięć. Pod tym względem książka Zgajewskiego to absolutne mistrzostwo. Na domiar dobrego, postaci drugoplanowe są zarysowane w oryginalny sposób. Urzeka chociażby programista Mufin, zmuszony wreszcie do wykonywania „uczciwej” pracy w korpo - z dala od ukochanych używek czy rosyjskojęzyczny mafiozo Wołodymyr Petrenko, który wzbudza u odbiorcy swoją zwierzęcą bezwzględnością tyle samo rozbawienia, co strachu. Narracja powieści charakteryzuje się dynamizmem - co rusz zapętla się w nowe, doskonale poprowadzone wątki, jakie zbiegają się w efektownie skomplikowany finał, o - mam nadzieję - otwartym zakończeniu. Sama warstwa językowa porywa zaś obrazowym przedstawianiem zmieniających się jak w kalejdoskopie wydarzeń. Dodatkowa premia należy się za wplecioną w fabułę i przystającą do treści warstwę muzyczną - złożoną z utworów gigantów rocka takich jak Neil Young, Simon & Garfunkel czy Black Sabbath, dla których znajduje się w moim zimnym, recenzenckim sercu specjalne miejsce z ołtarzykiem niekłamanego uwielbienia. Jednym zdaniem: książka Zgajewskiego to świetna, nieodkładalna opowieść, jaka nie tylko stanowi rozrywkę na najwyższym poziomie, ale i skłania do refleksji. 9/10 z zachętą, by zagościć w Dolinie Czarownic.

„Drzwi skrzypnęły. Do środka wszedł krępy mężczyzna z młotkiem. (…) ruszył w moją stronę. Uniósł młotek. A więc tak wygląda pierdolony koniec.”

Max Czornyj - Śmierciologia - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Tue, 28 Apr 2026 17:06:00 +0000

Psychofanka powraca - z recenzją najnowszego dzieła Eseisty Śmierci… a może Reportażysty Sztuki Umierania. Zafascynowany ars moriendi Max Czornyj o duszy równie starej i zwichrowanej co moja własna, sprezentował czytelnikom propozycję literacką, jakiej w tym kształcie niewątpliwie jeszcze nie było. „Śmierciologia” to bowiem swoiste kompendium mroczności, które wiedzie w świat życia i odchodzenia - wyprawa poprzez meandry kryminalistyki, szeroko pojętą sztukę oraz zagadki medycyny, z jakiej odbiorca wraca całkowicie odmieniony. Nakarmiony cienistą wiedzą iście zabójczych ciekawostek, przewróciwszy ostatnią stronę wyjątkowej książki, z pewnością niespokojnie obejrzy się za ramię, chcąc się upewnić, które demony czyhają na jego duszę. Czerniejącą, odrobinę zbrukaną - jednak przede wszystkim wciąż powierzającą swoje odłamki myślom, jakie wciąż, dzięki Pisarzowi, błądzą po krainie już nieżyjących albo właśnie zmierzających tam, gdzie sam Lucyfer mówi dobranoc… Do miejsca, które na przestrzeni lat stało mi się doskonale znane; w jakim bytuję wręcz z psychopatyczną z przyjemnością, lubując się w przebywaniu na granicy rzeczywistości mroku i światła. Zanim jednak istnienie irracjonalnie szalonej jaźni uda się na wieczny spoczynek, zapraszam Cię do odbycia niewtórnej przygody. Za spisem treści czy też raczej autorskich - rzeczy: „Ze śmiertelną powagą” rzec musisz: „Słowo daję, pan Andersen tylko wygląda na martwego”. Zapytasz później: „Co mi powiesz, ścięta głowo?” oraz „Którego konia dosiada śmierć i czy to ona na pewno”, trwając jeszcze przez chwilę w fazie wyparcia, bo ostatnia odchodzi nadzieja, że to nie moment Twojego odejścia. Dowiesz się, „Jak umierali ludzie” oraz zaczniesz roztrząsać „Jak naprawdę zatryumfować nad nieuniknionym”, zauważając, iż jedno w człowieku pozostaje niezmienne: chęć zaczerpnięcia kilku płytkich oddechów, zanim powieki zamkną się na zawsze w nieutulonym żalu niezrealizowanego. Ustalisz także po raz wtóry, iż „Kiedy maszyna przestaje działać, pokrywa ją rdza”…

Z zaciekawieniem, połączonym z chęcią poznania nieopisanego, wykrzyczysz być może z przekornym uśmiechem, co to odpędziłby nawet kostuchę: „A dziś na deskach naszego teatru wystąpi jegomość trup!” Czyż nie jest to najpiękniejsza ze sztuk, której wzniosłość ciężko właściwie wychwalić? „O tempora, o mores!” dołączy do owacji, kiedy opadnie kurtyna, pozostawiając publiczność w lekkim niedowierzaniu, jako że… to naprawdę już, oto koniec? Jednak nie, wszak kolejny akt udowodni Ci, że „Człowiek człowiekowi katem, rzeźnikiem i bestią”, prawda niezmienna od lat wielu, choć niestety prezentowana światu w sposób coraz bardziej zadziwiający brutalnością kreatywności. Wiesz to przecież, wiesz doskonale - a mimo tego wciąż drżysz jeszcze na samą myśl, toteż Czornyj wspaniałomyślnie oferuje: „Jeśli boi się pani umrzeć, ja pani wszystko wytłumaczę”. Choć czy Maestro danse macabre, chwyciwszy Twą dłoń do straceńczego tańca, będzie w stanie uspokoić Twoje nieczyste sumienie i duszę, jaka zawsze będzie się bać ostateczności? Zafascynowany muzyką, może w próbie zmiany trwożących dźwięków, zapyta również: „Gdzie pan jest, panie Mozart?”. Nieistotne, czy otrzyma odpowiedź - wszak wciąż to li „Słowa, słowa, słowa”… Na koniec, choć wyraz ten brzmi w tym wypadku cokolwiek złowieszczo, Autor przeniesie Cię do miejsca przeznaczenia. Finalnie okazuje się przecież, iż prawidło /Cherchez la femme/ jest słuszne: „Spalmy pałace, samochody i kobiety swawolne”, nawołuje Czornyj. I jeśli kiedyś myślałeś, że w każdej, najmroczniejszej nawet opowieści, chodzi o miłość i niewiasty, przekonasz się, że bynajmniej nie tkwiłeś w błędzie. „Śmierciologia” także traktuje przede wszystkim o damie. Jest nią mroczny żniwiarz, przedstawiany najczęściej jako ten najbardziej zatrzymujący w miejscu przedstawiciel płci pięknej. Słusznie… Jako kochanka ciemności potwierdzam, iż żadna женщина nie potrafi aż tak zawrócić w głowie. Każdy kiedyś ją spotka, prawie wszyscy się w niej zauroczą… Niektórzy zaś stali się jej fascynatami jeszcze za życia. Jeśli się do nich nie zaliczasz, holistyczny zbiór umarłych i jakże w swej śmiertności żywych prawd Pisarza z pewnością postara się to zmienić…

„Żadne wydarzenia nie zmieniają historii świata tak dynamicznie, tak niespodziewanie ani tak często jak Śmierć. Ani narodziny, ani śluby, ani żadne wielkie namiętności nie miały choćby podobnego wpływu na losy ludzkości.”

Powiadają, iż śmierci nie da się zapobiec ani oswoić a strach przed nią jest jednym z największych lęków, znanych zresztą od zarania ludzkości. Z ogromem wiedzy, popartej wieloletnimi badaniami oraz dużą dozą pasji, Max Czornyj próbuje odważnie i nieco impertynencko przedstawić ją czytelnikowi w każdym możliwym wymiarze - od ciekawostek mniej lub bardziej znanych, poprzez poezję czy prozę, aż po rzeźby, annały historii czy wypadki, które na zawsze odmieniły dzieje świata. Co istotne, choć „Śmierciologię” można by określić mianem fabularyzowanego eseju, Autor porusza temat, nomen omen, poruszający bez akademickiego, nużącego zadęcia - a z właściwą sobie dozą humoru i lekkości, która to niezmiennie świadczy o literackim talencie. Trudną problematykę traktuje przy tym z dużym szacunkiem. Słusznie, wszak przecież obrażenie Kostuchy słowami mogłoby mieć ważkie konsekwencje… 😉 Zaskoczenie, jakie jednak nie dziwi, jeśli się, niczym pewna psychofanka, zna już doskonale semantyczne umiejętności Mistrza - niespełna 600 stron wydawać by się mogło, trudnej treści, okazuje się tak wciągające, iż książki nie da się odłożyć. Co jeszcze ciekawsze, nawet po przewróceniu ostatniej strony, chce się wrócić do tego czy innego rozdziału, aby wyszukać w Internecie opisywane przez Czornyja dzieła czy zobaczyć fotorelacje z obrzędów, o których się przed chwilą czytało. Określiłabym to nieco makabrycznie nauką poprzez zabawę, jako że ten cienisty zbiór tekstów jest jej doskonałym przykładem, oczywiście w mojej ocenie. Choć (prawda wielokrotnie wyłaniająca się z treści Eksperta-Mortalisty) ze Śmiercią lepiej nie grać w kości… Wielu próbowało… i raczej niekoniecznie najlepiej na tym wyszło, skoro się spopieliło. Zaryzykuję jednak - jeśli czerwone flagi powiewają dla mnie soczystością zieleni, może i Kostucha uzna mnie za godnego harców przeciwnika. 😉 Podzielę się wynikiem eksperymentu, nawiedzając Cię najciemniejszymi nocami. Tymczasem, krótkie zaproszenie do świata ciał pogrzebanych za życia, śniedziejących czaszek, kotów przewidujących z-ziemi-zejście, widowiskowych śmierci, nieboszczyków palących tytoń, zadziwiających zwyczajów, zagadek medycznych i chwil odejścia tak irracjonalnych, że aż wydających się być zaledwie legendą… A kazali pięknie żyć i tak samo umierać, ups.

„Bez względu na to, czy artyści kiedykolwiek zabiegali o rycerską śmierć, z pewnością nader często przydarzały im się zgony spektakularne.”

Dzięki „Śmierciologii” Maxa Czornyja, okraszonej nutami „Boskiej komedii”, jaką Dante Alighieri urzekł dawniej odbiorców - niczym Pisarz recenzowanej opowieści swoją najnowszą książką - dowiesz się miedzy innymi, że przypisy nie zawsze są nudne, wszak niektóre z nich pełne są przekornie uśmiechających smaczków. Poznasz także historię mało popularnych społeczeństw, w których zmarli wyciągani są z mogił, by… udać się z żyjącymi bliskimi na spacer i „zobaczyć”, co też zmieniło się na świecie, odkąd postanowili z niego zejść. Ba, jeżeli jesteś palaczem, zdecydowanie się uradujesz - są krainy, w których trupom oferuje się papierosy z nieodłączną kawą w duecie! Zostanie Ci również przedstawione pewne niesamowite kocię, które przewidziało z zabójczą dokładnością zgon ponad stu pacjentów amerykańskiego domu starców. (Nieufnie patrzę się na swoją Kitku, jako nieprzylepa cokolwiek podejrzanie się do mnie ostatnimi czasy tuli… Intrygujące - szczególnie, jeśli się wspomni Niezatapialnego Sama, co to przetrwał katastrofę trzech różnych okrętów!) Oczyma Czornyja spojrzysz na najwznioślejsze dzieła sztuki - od malowideł, przez freski czy skrzętnie złożone przez prozaików i poetów zdania. Przeczytasz o wielu niemądrych śmierciach - starczy wspomnieć uderzenie głową we framugę drzwi podczas pogoni za niewiastą czy karła, który zabił pana, spadając mu wprost na kark. Niektóre zgony bywają naprawdę spektakularne, aż chciałoby się takim zapisać w dziejach… Zapoznasz się z własnymi tłumaczeniami tekstów, zachwycony tym, jak Czornyj bawi się słowami. Udasz się także do Kaplicy Czaszek, która sprawia urzekająco upiorne wrażenie - jako miłośnik Kotliny Kłodzkiej, oddychałam tam śmiercią wielokrotnie… Zanurzysz się w świecie epitafium, zapewne zastanawiając się nad własnym. Może mądrze byłoby złożyć je wcześniej niż za późno. Za Autorem: „Jestem człowiekiem osadzonym w przeszłości, a więc i pośród martwych” - jakże to zdanie doskonale obrazuje kunszt i zawartość „Śmierciologii”, którą - jestem pewna - wielokrotnie się zachwycisz. Podarowuję jej notę silnego 9/10 - oczko zdejmując jedynie za to, iż kolorowe ilustracje znajdują się na wkładkach, miast tkwić dumnie pod treścią i natychmiastowo ją obrazować. A co do samej kostuchy… Lubi się o niej mówić tak, jakby stanowiła li plotkę, którą odgoni niedzielne światło. A ta wchodzi bez pukania, siada na brzegu łóżka i przegląda życie jak niedokończony rękopis. Z zaznaczeniami i pytaniami na marginesach. Z powracającym refrenem: „to naprawdę wszystko?” I może właśnie dlatego tak bardzo fascynuje. Bo nie daje się oswoić i nie chce być metaforą. Pozostaje tym, czym jest w istocie: jedyną prawdą, której nie da się zredagować. I wprost - bez niej Twoja ulubiona historia nie miałaby żadnego sensu… A Ty przecież kochasz opowieści, które bolą. Maestro śmierci, Czornyj, nie dyryguje końcem, a z precyzyjnie zimną elegancją przypomina, że Twoje życie od początku grało w jego tonacji. Mistrzowi nie mówi się żegnaj, szepcze: co rychłego zobaczenia. W tym czy innym marazmie mroczności.

„Ot, właśnie w ten sposób Śmierć niezmiennie rzuca wszystkim żywym wyzywające spojrzenie. <Byłam, kim Wy jesteście. Wy będziecie, kim ja jestem.> Amen.”

W.P. Rdzanek - Algorytm - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Fri, 24 Apr 2026 15:59:00 +0000

Zamiast dnia takiego jak wszystkie inne - początek huraganu, który zdemoluje Twoje uładzone życie. Nigdy byś nie przypuścił, że zetkniesz się z siłami, jakie ze swej natury skrywają się za maskami pozorów, spowite tajemnicami nieprzeniknionymi dla zwykłych śmiertelników. Gra wywiadów, akronimy CIA czy ABW... to wszystko znałeś jedynie z filmów i sensacyjnej literatury, a tymczasem stałeś się częścią gry, w której ludzkie życie nie ma znaczenia. Jak zwykle to bywa, brzemienny w wydarzenia poranek zaczyna się całkowicie niewinnie, obleczony w zwyczajną, szarą rutynę. Już o siódmej wyprowadzasz na spacer psa - piękną wyżlicę weimarską, prezent od siostry na pięćdziesiąte urodziny. Ostatnim, jaki od niej dostałeś. Wkrótce potem Eliza i jej mąż, Estończyk Esben Koppel ponieśli śmierć, gdy ich jacht znajdujący się w drodze do Tallina przewrócił niespodziewany, gwałtowny poryw wiatru. Bardzo to przeżyłeś, byliście bowiem nie tylko zżyci, ale też wiele jej zawdzięczałeś. To ona wymusiła na Tobie rezygnację z kariery w żandarmerii wojskowej, a następnie wymogła, byś skończył aplikację i dołączył do założonej przez nią kancelarii adwokackiej. Prowadzisz ją do dzisiaj z wieloma sukcesami, dzięki którym szyld „Koppel i Szczerzec” zdobył spore poważanie i renomę. Po trzygodzinnej przechadzce przekraczasz próg biura, jak zwykle od razu wypytując o stan bieżących spraw. Prosisz sekretarkę o podanie kawy i rozsiadasz w wygodnym fotelu, stojącym w zajmowanym gabinecie a pies posłusznie mości się w legowisku. Zanim udaje Ci się przystąpić do ułożenia planu dnia, rozdzwania się telefon. Ze zdziwieniem spostrzegasz, że dobija się do Ciebie znajomy, z którym w zasadzie nie utrzymujesz bliższych kontaktów…

„Po prostu był sam. Wracał z ulgą do swojej ciszy i porządku po kilku krótkich romansach, które zawsze wnosiły w jego życie niepożądany chaos.”

Gdy odbierasz, słyszysz w głosie kolegi spore napięcie. Pyta, czy wiesz co dzieje się z Karolem - Twoim siostrzeńcem, który od paru dni nie stawia się do pracy w warszawskim Instytucie Zaawansowanych Zastosowań Matematyki. Czujesz, jak przeszywa Cię ukłucie niepokoju, w końcu czujesz się odpowiedzialny za młodzieńca, który w tak straszny sposób stracił rodziców. Od tamtego momentu bardzo się zbliżyliście i w skrytości ducha uważasz go za swojego spadkobiercę. Zaledwie trzy miesiące temu przyjechał do Polski z USA na kontrakt związany z pracą naukową, prowadzoną nad sztuczną inteligencją, finansowaną ze środków Unii Europejskiej. Jesteś z niego bardzo dumny - nie skończył jeszcze trzydziestu lat, a już jego kariera nabrała tak imponującego rozpędu. Tym bardziej nie rozumiesz więc, jak mogło dojść do tego, że tak sumienny człowiek przed tygodniem wyszedł z pracy na lunch, z którego już nie powrócił i do teraz nie daje żadnego znaku życia. Wiesz, że musiało stać się coś bardzo złego, gdyż zawsze przykładał się do wykonywania obowiązków. Pośpiesznie wychodzisz z biura i niemal biegiem docierasz do mieszkania, w którym jest zakwaterowany. Należy do Ciebie, wiec doskonale znasz jego układ i błyskawicznie przeglądasz wszystkie kąty. Twoją uwagę od razu przyciąga ciężki zaduch, charakterystyczny dla pomieszczeń, w których od dłuższego czasu nie uchylono okna. W każdym z nich panuje spory bałagan a na stole w salonie piętrzą się resztki pizzy oraz zapełnione drobnym pismem kartki z notatkami. Gdy przyglądasz się im bliżej, dostrzegasz zupełnie niezrozumiałe schematy, złożone z różnorakich figur geometrycznych. Z całą pewnością nie mają wiele wspólnego z pracą naukową, przypominają raczej skomplikowany szyfr. W cichości ducha zadajesz sobie rozpaczliwe pytanie, czym tak naprawdę zajmuje się Twój siostrzeniec i w jakie bagno się wpakował. Teraz przyszedł czas na kolejny krok - musisz zgłosić zaginięcie chłopaka na policji. Z irytacją załatwisz związane z tym formalności na komisariacie - ciągną się w nieskończoność. Jednocześnie wysyłasz e-mail do ambasady amerykańskiej, z uwagi na to, że Karol posiada także obywatelstwo tego kraju. Masz nadzieję, że wuj Sam będzie bardziej energiczny w poszukiwaniu zaginionego, w końcu krewny współpracował z wieloma instytucjami rządowymi. Nie masz pojęcia, że właśnie symbolicznie wetknąłeś kij w mrowisko pełne rozwścieczonych, bezwzględnych owadów, a rozwój wydarzeń uwikła Cię w szpiegowską aferę o międzynarodowym zasięgu, sięgającym aż Korei Północnej.

„(...) zdał sobie sprawę (…), że czuje specyficzny, przenikliwy chłód. Był to ten sam rodzaj zimnego dreszczu, który poczuł cztery lata temu, gdy w słuchawce telefonu usłyszał obcy, pozbawiony emocji głos mówiący o wypadku na Bałtyku.”

A więc potwierdziły się wszystkie Twoje najgorsze przypuszczenia. Nie wyprowadziło Cię to jednak z równowagi, w końcu od lat kierujesz Agencją Bezpieczeństwa Narodowego USA, zatem Twoje życie polega na oswajaniu się właśnie z takimi chwilami. Pierwszym sygnałem, że jest coś nie tak, był raport wskazujący, iż ambasada Korei Północnej w Warszawie wysłała nietypowy i wielki transfer danych wprost do Komitetu Informatyki i Technik Informacyjnych - z pominięciem drogi służbowej. Po paru dniach pojawiła się jeszcze gorsza informacja. W stolicy Polski doszło do zaginięcia szczególnie cennego, tajnego współpracownika CIA - naukowca Karola Koppela. Od dłuższego czasu pracował nad priorytetowym programem ZEUS, którego celem jest powołanie do życia specjalnej wyszukiwarki Internetowej, jaka dzięki skomplikowanym algorytmom tworzy automatyczne modele analityczne, pozwalające na wyszukiwanie w Sieci aktywnych przestępców sek*sualnych krzywdzących dzieci. Młodzieniec zajmował się zagadnieniami związanymi ze stworzeniem modelu sztucznej inteligencji, który byłby w stanie dokonywać tego zupełnie samodzielnie, bez udziału człowieka w podejmowaniu autonomicznych decyzji. Zarządzał projektem na terenie Europy, skupiając wokół siebie zespół szczególnie uzdolnionych programistów, zatrudnianych rzekomo do zupełnie niewinnych prac badawczych w warszawskim Instytucie Zaawansowanych Zastosowań Matematyki. Jeden z nich, najbliższy współpracownik, jak właśnie ustalono, pochodził z Korei Północnej i również zniknął bez śladu. Teraz musisz podjąć decyzję, w jakim kierunku mają pójść Twoje usiłowania. Morderstwo, porwanie czy też może to, co jest zmorą ludzi takich jak Ty - zdrada? Profil psychologiczny Koppela wskazuje wyraźnie, że jest on wyjątkowo rzetelnym człowiekiem, bardzo poważnie podchodzącym do pracy. Tym samym, prawdopodobieństwo tego, że oddał się tygodniowym uciechom i właśnie trzeźwieje w którymś z kolejnych pubów, od razu trzeba odrzucić. Pozostają więc tylko te trzy możliwości a podejrzenia padają w sposób oczywisty na koreański wywiad, do którego jak na razie wiodą tropy. Błyskawicznie podejmujesz decyzję o uruchomieniu swojej agentury w Warszawie, a także stworzeniu specjalnego zespołu, który będzie współpracował z polskimi władzami w celu ustalenia co rzeczywiście stało się z Koppelem. Ten posiada na tyle ważne i tajne informacje, że jego odnalezienie jest sprawą wagi państwowej. Zdajesz sobie sprawę, iż musi to nastąpić jak najprędzej, zanim dane zostaną z niego wydostane przez wrogów przy użyciu wszelkich dostępnych środków. Jeśli jeszcze młodzieniec w ogóle żyje...

„Z ekranu zniknęła jej przerażona twarz, a pojawiły się kłęby gęstego, czarnego dymu, zaraz po tym strugi wody. Po kilku sekundach obraz zamarł.”

„Algorytm” to brawurowa powieść akcji, którą napisał W.P. Rdzanek. Opisuje grę trzech wywiadów: polskiego, amerykańskiego oraz północnokoreańskiego, prowadzoną wokół programu ZEUS, mającego na celu stworzenie pod egidą CIA algorytmu sztucznej inteligencji, jaki będzie automatycznie wyszukiwał w Internecie przestępców sek*sualnych. Koordynatorem tego projektu w Warszawie jest naukowiec Karol Koppel, który pewnego dnia znika bez śladu - wraz ze wszystkimi tajnymi informacjami, przechowywanymi w genialnej głowie. Rozpoczyna się wyścig z czasem w grze o najwyższą stawkę - życie młodego człowieka a tropy intrygi wiodą do ambasady komunistycznej satrapii. Autor wypełnia scenę całą plejadą barwnych bohaterów, wśród których pierwsze skrzypce odgrywają: mecenas i były oficer żandarmerii Tomasz Szczerzec - wuj Koppela oraz agentka CIA, Olga - wybitnie uzdolniona wiolonczelistka i partnerka adwokata sprzed lat. Co ciekawe, para ta prowadzi własne, prywatne śledztwo, mające na celu ustalenie losów zaginionego. Nie brakuje równie intrygujących postaci drugoplanowych, jak choćby Lena - komunistka z Estonii i współpracownik służb Korei Północnej, która pod przykrywką prowadzi firmę w Polsce czy komisarz Ewa - żelazna dama polskiej policji. Rdzanek w umiejętny sposób mnoży wątki, które zbiegają się w finale w efektowny węzeł, pełen wydarzeń rodem z najlepszego filmu sensacyjnego. Autor co rusz wprowadza także do fabuły nowe postaci, jakie snują narrację o bieżących okolicznościach z własnych perspektyw, co nadaje powieści jeszcze silniej wielowymiarowego charakteru. Choć śledzenie tego zabiegu wymaga od czytelnika skupienia, lektura okazuje się zdecydowanie warta tego cokolwiek niewielkiego wysiłku. „Algorytm” napisany jest przy tym bardzo dynamicznie - literacki świat wiruje niczym w kalejdoskopie, niezmiennie porywając odbiorcę w wykreowaną przez Pisarza rzeczywistość. To bardzo dobry debiut - rozrywka zaserwowana w znakomity sposób. Nie mogę się doczekać poznania tomu drugiego trylogii „AI-gent. Mroczne kody”! Dla pierwszej części: 8/10.

„Moralność ludzi z zewnątrz, z tamtego świata naiwnie wierzącego w czerń i biel, zupełnie się dla niego nie liczyła. Nie uważał się za złego ani też za dobrego. Po prostu rzeczywistość, w której operował, nie znała takich pojęć.”

Joanna Gracjasz - Tajemnica zawodowa - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Fri, 24 Apr 2026 15:26:00 +0000

Joanna Gracjasz stworzyła jedną z książek, jakich nie czyta się jedynie dla samej historii, a przede wszystkim dla poznania prawdy. Takiej, jaka uwiera niczym przysłowiowy kamyk w bucie i zostawia po sobie ślad głębszy od fabuły. „Tajemnica zawodowa” to zbiór opowiadań, który nie jest literackim popisem czy bezpieczną opowieścią o szkolnej rzeczywistości. To raczej zapis doświadczeń, emocji i sytuacji, które wydarzyły się naprawdę lub mogły się wydarzyć na znanych każdemu korytarzach… Ich ciężar nie wynika z dramatycznych zwrotów akcji, tylko z autentyczności. Już we wstępie Autorka zaznacza wprost, że to narracje inspirowane rzeczywistością i próba oddania emocji tych, którzy często pozostają niewidoczni, choć funkcjonują tuż obok - w systemie edukacji, co to z zewnątrz wydaje się uporządkowany, a od środka bywa miejscem cichych dramatów, jakie rozgrywają się każdego dnia.

Najsilniej oddziałuje na mnie opowiadanie „Granica” - studium relacji między nauczycielką a uczennicą i jednocześnie opowieść o tym, jak łatwo przekroczyć niewidzialną linię oddzielającą pomoc od uzależnienia emocjonalnego. Anna to nauczycielka z powołania - ktoś, kto naprawdę wierzy, że może zmienić czyjeś życie; iż odpowiednie wsparcie potrafi wyrwać człowieka z najgorszego miejsca. Marta jest z kolei dziewczyną zagubioną, zamkniętą w sobie, funkcjonującą w świecie, w którym nie ma stabilności ani zainteresowania ze strony rodziców a szkoła staje się jej przestrzenią obcą i przytłaczającą. Jej problemy z nauką, wagary, brak zaangażowania nie są bynajmniej lenistwem, tylko konsekwencją głębszego chaosu, w którym żyje. I w jakim tak łatwo przecież się pogrążyć… Pisarka nader celnie ukazuje cały proces kształtowania się i przekształcania relacji - nie sam punkt kulminacyjny. Anna zaczyna od drobnych gestów, dodatkowych zajęć, rozmów, prób zrozumienia. Stopniowo wchodzi coraz głębiej w życie Marty, poświęca swój czas, energię a w końcu także siebie. I właśnie w tym miejscu pojawia się coś, co czyni tę historię tak… wyjątkową i zarazem niepokojącą. Pomoc przestaje być wsparciem, a zmienia się w potrzebę. Anna zaczyna definiować siebie przez to, czy jest w stanie uratować dziewczynę. Marta natomiast uczy się tej znajomości w sposób, który jest jej najbliższy, czyli przez manipulację, kontrolę i testowanie granic. Jej zachowania eskalują - od wagarów, przez kłamstwa, aż po kradzieże i szantaż emocjonalny wobec rówieśników, co nie jest przedstawione jako nagła transformacja, ale jako naturalna konsekwencja środowiska i mechanizmów, które wcześniej się w niej ukształtowały. Najbardziej bolesny moment tej historii nie polega jednak na tym, co robi Marta, ale na tym, jak świat reaguje na Annę. Jej zaangażowanie zostaje podważone, jej działania odczytane jako przekroczenie granic a matka dziewczyny obraca sytuację przeciwko niej, oskarżając ją o niewłaściwe zachowanie i brak kompetencji. W tym jednym punkcie cała konstrukcja, którą Anna budowała miesiącami, zaczyna się rozpadać. I to nie jest dramat w stylu literackim, to jest coś znacznie bardziej realnego, moment, w którym człowiek zaczyna wątpić nie tylko w swoje decyzje, ale w sens tego, co robi… Jakże doskonale mi zresztą znany. Kulminacją tej historii nie jest jednak konflikt, ale konsekwencje. Wyczerpanie, emocjonalne wypalenie i w końcu diagnoza choroby, która nie pojawia się jako przypadek, tylko jako efekt nagromadzonego stresu, napięcia i ignorowania własnych granic. Scena, w której Anna zostaje sama z tą informacją, jest jedną z najmocniejszych w całym zbiorze, jako że nie opiera się na dramatycznych środkach, tylko na ciszy, na załamaniu i na świadomości, że człowiek, który próbował ratować innych, zapomniał o sobie…

Drugie opowiadanie, które szczególnie zostaje w mojej głowie, czyli „Wrony”, działa inaczej, ale równie druzgocąco. Tutaj nie ma jednej relacji, która się rozpada, tylko cały system, jaki powoli niszczy jednostkę. Maria jest nauczycielką pełną pasji - kreatywną, zaangażowaną, taką, która naprawdę chce uczyć inaczej, głębiej, bardziej świadomie. Jej podejście stoi jednak w sprzeczności z rzeczywistością szkoły, w której liczą się wyniki, dokumentacja i podporządkowanie zasadom. To opowiadanie pokazuje coś, co rzadko jest nazywane wprost, czyli systemowe wypalenie, które nie rodzi się z jednego wydarzenia, tylko z ciągłego nacisku, braku wsparcia i poczucia, że to, co robisz, nie ma znaczenia. Maria stopniowo traci energię, sens a w końcu także siebie. Autorka bardzo precyzyjnie opisuje narastające lęki, napięcie, problemy ze snem, izolację i poczucie osamotnienia, które nie wynikają z braku ludzi wokół, tylko z niezrozumienia. Relacje w pracy się zmieniają, wsparcie znika a ona sama zaczyna funkcjonować jak cień - obecna fizycznie, ale coraz bardziej wycofana psychicznie. Ten tekst nie potrzebuje wielkich zwrotów akcji, bo jego siła tkwi w powtarzalności, w monotonii, w tym, jak dzień po dniu coś w człowieku gaśnie… Czy bezpowrotnie?

Styl całego zbioru opowiadań jest spójny i podporządkowany emocjom. Nie ma tu przesadnej stylizacji ani literackiego nadmiaru. Jest prostota, która momentami boli bardziej niż najbardziej poetyckie zdania, bo nie daje czytelnikowi dystansu. To książka, którą się nie tyle czyta, co przechodzi przez każdą z akcji razem z bohaterami, czując ich zmęczenie, frustrację i bezsilność. Smutek… i reminiscencje prywatne. „Tajemnica zawodowa” to nie jest tom treści o szkole. To teksty o ludziach zamkniętych w systemie, o granicach, które się zacierają, o pomocy, która potrafi zniszczyć, i o tym, jak łatwo zatracić i potracić siebie, kiedy za wszelką cenę próbuje się uratować kogoś innego. Nie daje pocieszenia ani nie ofiarowuje czytelnikowi łatwych odpowiedzi. Prezentuje mu za to coś znacznie cenniejszego - świadomość. Poza tym, jestem pewna, iż po lekturze także i Ty pozostaniesz z powracającym raz i co rusz pytaniem: ile z siebie ofiarujesz, nim Cię zabraknie… i w imię czego właściwie?

Justyna Pawlikowska - Zakazana - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Tue, 21 Apr 2026 21:45:00 +0000

Żoną miałam być, miał być ślub… i wesele też - mogłabyś z powodzeniem zanucić tekst pewnej znanej kilka lat temu piosenki. Aż tu nagle, gdy do uroczystości zostało całkiem niedużo czasu, natrafiłaś na ten jeden artykuł, który wywrócił do góry nogami całe Twoje życie i sprawił, że przygotowania do dnia, w którym na Twoim palcu zalśni obrączka, zeszły na dalszy plan. Gdyby jeszcze niedawno ktoś Ci powiedział, że pojedyncza notka pośledniego czasopisma wpłynie na Twoją całkiem poukładaną rzeczywistość w tak wielkim stopniu, stwierdziłabyś, że chyba postradał zmysły. A jednak tak właśnie się stało, choć niektórzy powiedzieliby pewnie, iż poznany przypadkiem tekst tylko obudził to, czego od zawsze pragnęłaś - i co było w Tobie głęboko uśpione a dopiero teraz odnalazło drogę na zewnątrz. Przerzucałaś nieco bezmyślnie, bo dla zabicia czasu, kolejne treści damskich magazynów, kiedy nagle Twoją uwagę zwróciła ta, która zdeterminuje wszystko, co wydarzy się później. Szokujący na pierwszy rzut oka artykuł przedstawiał losy kobiety, jaka jednocześnie pozostawała w związku z dwoma mężczyznami - mężem oraz trenerem personalnym. Choć początkowo ślubny nie wiedział o istnieniu tego drugiego, finalnie całe trio nawiązało niecodzienną relację - i zaczęło „cieszyć się” życiem w stałym trójkącie. Kiedy przeczytałaś tę informację po raz pierwszy, jedynie zmarszczyłaś brwi, uznając ją za cokolwiek kontrowersyjną. Po kilku godzinach rozmyślań doszłaś natomiast do wniosku, że… zważywszy na Twoje nudne i stabilne życie z narzeczonym, który nie dba o Twoje potrzeby, sama chętnie spróbowałabyś takiego układu, jeśli oczywiście miałabyś na to szansę. Zazwyczaj stroniąca od eksperymentów, skupiona raczej na tym, co stałe - taka odmiana dobrze by Ci zrobiła. Pora jednak odłożyć mrzonki na bok, bo oto wybierasz się na poszukiwania sukni ślubnej. Ciężko Ci się do nich dostroić po ognistym śnie z dwoma Hiszpanami w roli głównej, który nawiedził Cię w nocy… I cóż, pech chce, że opowiesz o nim ze szczegółami przyjaciółce, na skutek czego wszechświat oszaleje.

„Wyobrażała sobie, jak idzie w białej sukni do ołtarza, a z lewej i prawej strony towarzyszą jej Maciek i Robert. Szybko jednak uznała, że to chyba najlepszy czas, aby wreszcie zasnąć, bo nachodzą ją bardzo dziwne wizje.”

Daleko Ci do stanu, który mogłabyś określić mianem wypoczęcia. Kiedy księżyc stał wysoko na niebie, spędziłaś w łóżku… niespodziewanie miłe godziny, przeżywając prawdopodobnie jeden z najgorętszych snów, jaki Cię nawiedził. Szum wody, słoneczna plaża i dwóch opalonych mężczyzn oraz samotna Ty… Choć wstałaś dawno temu, dalej nie możesz otrząsnąć się z tych wizji. Powinnaś pewnie mieć jakieś wyrzuty sumienia względem narzeczonego, ale to przecież tylko mara, prawda? Dalej jednak błądzisz myślami w zakazane okolice, za co za moment się karcisz. Wszystko przez ten artykuł, który nie daje Ci spokoju. Możesz sobie dumać nad nierzeczywistym, bo przecież doskonale wiesz, że w kwestiach pościelowych Twój przyszły małżonek dba tylko o siebie - a i to nader rzadko. Taki już jest, lecz poza tym ma mnóstwo zalet, które przesłaniają nieszczególne zadowolenie ze spraw dla dorosłych. Mówisz sobie zresztą, że popracujesz nad tym, by lepiej przystawał do Ciebie w tej kwestii zaraz po związaniu świętym węzłem. Będziecie mieli całą wieczność, aby stać się dla siebie idealni pod każdym względem. Póki co zbierasz swoje dalej roztrzęsione jestestwo i wybierasz się na spotkanie z Kasią - Twoją najlepszą przyjaciółką, która jako świadkowa pomoże Ci wybrać idealną kreację na zbliżający się, wyjątkowy dzień. Odwiedzasz z nią jeden salon sukni ślubnych, potem kolejny - ale jakoś tak się dzieje, że żadna z kiecek nie krzyczy do mnie: weź mnie. Z przekąsem myślisz sobie, że mogłoby to zrobić dwóch Hiszpanów, którzy to zmaterializowaliby się ze snu… W końcu na szczęście udaje Ci się zdecydować na klasyczną białą piękność, w jakiej pójdziesz do ołtarza. Podczas kawy z Kasią, na jaką skusiłaś się dla uczczenia tego małego zwycięstwa, dajesz się jej złapać na błądzeniu myślami. Nieopatrznie dzielisz się z frywolną znajomą niedawnym snem oraz tekstem, który przeczytałaś. Tym samym, niczego nie podejrzewając, dajesz jej do rąk oczekiwaną amunicję. A już niedługo czeka Cię wieczór panieński, jakiego z pewnością nigdy nie zapomnisz.

„Teraz w końcu widzę, że czerpiesz z życia pełnymi garściami. Nie mam o to do Ciebie pretensji. (…) Żyj po swojemu. Tak jak podpowiada Ci serce. To nim kieruj się w życiu.”

Do ślubu został mniej niż miesiąc. Goście zaproszeni, ksiądz poinformowany, wesele zaplanowane, tort, suknia i całokształt reszty - wybrane i gotowe. Twój narzeczony bywa ostatnimi czasy nieco nerwowy, ale zrzucasz to na karb stresu przed wielkim dniem. Ty zaś właśnie wyruszasz się odstresować - być może po raz ostatni jako ktoś, kto jeszcze nie ma na dłoni obrączki. Wieczór panieński odbywa się w klubie Twojej przyjaciółki, której powierzyłaś jego organizację. Wystrojona, witasz się z Kasią, siostrą oraz resztą zaproszonych koleżanek, z małym niepokojem podziwiając odosobnioną i wystrojoną część lokalu, jaka kojarzy Ci się z przybytkiem płatnych uciech. Już wkrótce, wypiwszy kilka drinków, jesteś o wiele bardziej rozluźniona i postanawiasz tego dnia zaszaleć, ile się da. W końcu ktoś, dosłownie i w przenośni, wszystko to dla Ciebie zaplanował. Chwilę później wpadasz na swoją pierwszą, wielką miłość, która - jak się okazuje - także świętuje tu dziś swój wieczór, tylko że kawalerski. Jakby tego było mało, moment potem zauważasz kogoś, z kim także pozostawałaś w relacji romantycznej. Dwaj byli mężczyźni akurat tutaj, właśnie teraz? Nie wietrzysz w tym spisku, uznając za ostatni prezent od przeznaczenia. Świetnie Wam się rozmawia, zatem postanawiasz przedstawić sobie obu panów i zaprosić do wydzielonej dla Ciebie części lokalu. Po nadrobieniu zaległości i omówieniu wszystkiego, co się u Was aktualnie dzieje, czujesz się coraz dziwniej. Wyzwolona, odważna, pewniejsza siebie niż zawsze… a przecież wypiłaś stosunkowo niedużo procentowych trunków. Może to atmosfera tego miejsca albo powtórnego spotkania po długim czasie z Robertem i Maciejem? I choć w domu teoretycznie czeka narzeczony, jesteś tylko tu i teraz. Wieczór kończy się szokująco gorąco, pozostawiając po sobie noc, której nie będziesz chciała zmyć ze zbrukanej skóry. A już niebawem dwaj panowie z przeszłości zaproponują Ci układ nie do odrzucenia, o jakim dopiero co marzyłaś. Pozwolisz sobie spełnić ten sen? I co ze ślubem, jaki przecież lada chwila? Która Kamila w Tobie okaże się silniejsza?

„Ale ta sytuacja jest jak z jakiejś telenoweli. Chyba tylko w filmach i książkach zdarzają się takie historie.”

Trójkąt oparty na relacji przyjaciół z korzyściami jest głównym motywem powieści „Zakazana” Justyny Pawlikowskiej, którą definitywnie należy klasyfikować jako erotyk. Sceny przeznaczone dla dorosłych czytelników zajmują bowiem lwią część treści, niemalże całkowicie dominując fabułę. Choć całkiem lubię gorące fragmenty w literaturze, w mojej ocenie jest ich nieco za dużo - a przy tym są zbyt szczegółowe. Fani rumieńców na twarzy, którzy poszukują zawstydzających tekstów, z pewnością będą jednak ukontentowani. Co intrygujące, Autorka ubarwiła treść wątkami przystającymi do thrillera, choć i do nich mam pewne zastrzeżenia. Nagromadzenie przypadków jest zbyt wysokie, by pozostawało jakkolwiek realistyczne, a i sama naczelna intryga staje się tak piętrowa, że aż dziwi, iż z wysokości tej nie spadła w końcu Kamila - główna bohaterka. Jej kreacja nie przypadła mi do gustu z co najmniej kilku powodów. Po pierwsze, kobieta definitywnie nie grzeszy intelektem, skoro wierzy, iż zrządzeniem losu dwaj jej byli partnerzy zjawiają się w tym samym klubie w trakcie jej wieczoru panieńskiego - obaj… podczas własnych kawalerskich. Po drugie, choć okaże się, iż ten w pełni sobie na to zasłużył, kobieta wikła się w trójkąt, jednocześnie oszukując narzeczonego. Bez większych rozterek i dylematów moralnych, choć na bachanaliach spędza każdą wolną chwilę, równocześnie kontynuuje przygotowania do ślubu, niczym przyszła przykładna małżonka, co kłóci się z moim systemem wartości. Warstwa językowa samej książki jest w porządku - w pełni przystaje do literatury dla dorosłych czytelników, która cechuje się przecież przede wszystkim kreacją scen osiemnaście plus. Obiektywnie rzecz ujmując, uważam, że to lektura rozrywkowa, która zadowoli fanów lekkich erotyków. Jako taką pozostawiam ją z notą 5/10. Gdybym recenzowała subiektywnie, ocena byłaby niższa, jako że w powieści tej niewiele dzieje się poza zdradzieckim trójkątem w najróżniejszych konfiguracjach, które u mnie niestety powodują niesmak. Natężenie nierealizmów i nieakceptowalnych zachowań tak na linii narzeczeńskiej, jak i przyjacielskiej jest zbyt wielkie, by wzbudzić moją sympatię. Wolę jednak, gdy kobiety pozostają kobietami - pełnymi wartości i szukającymi w relacjach ciepła. Trójkowe rozważania warto zostawić w sferze „co by było, gdyby…” - może właśnie na potrzebę takich książek. Erotyk na jeden wieczór - oto i on, jeśli tabu dla Ciebie nie istnieje. Sama chętnie zaś sprawdzę, jak Pisarka fantazjuje w innych kreacjach fabularnych.

„Była zbyt zdesperowana, by puścić płazem to, że starannie realizowany latami plan został zepsuty w ciągu jednego dnia.”

Monika Klara Krajniak - Jesteście tylko przyjaciółmi? Rodzina Tylczyńskich. Tom 1 - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Tue, 14 Apr 2026 22:09:00 +0000

Sagi rodzinne to opowieści złożone z wartości - jakże potrzebne w pędzącym dzisiaj coraz szybciej świecie, w jakim relacje z bliskimi często są odsuwane na dalszy plan. Wykreowane wielowymiarowo i napisane w uśmiechający sposób, gwarantują doskonałą rozrywkę i relaks, tak niezbędny po kolejnym trudnym dniu. Jeśli ich bohaterowie są zarysowani wielobarwnie i prezentują sobą i własnymi wyborami pewien starodawny urok, tym większa przyjemność z poznawania ich losów. Dokładnie takich znalazłam za przywołującą wiosnę okładką powieści „Jesteście tylko przyjaciółmi?” - pierwszego tomu serii „Rodzina Tylczyńskich” autorstwa Moniki Klary Krajniak. Choć najczęściej przebywam w mrocznych książkowych rzeczywistościach, tego rodzaju odprężające narracje są dla mnie dobrą odskocznią. Lekką, pozwalającą odpocząć skołatanym nerwom i uciekającym wiecznie w rozbieżnych kierunkach myślom, a przy tym pełną… nadziei. Autorka debiutuje pozytywną, skupioną na rodzinie, więzach oraz przyjaźniach fabułą, którą w takim kształcie niestety rzadko obecnie można znaleźć w rodzimej prozie. Niezepsutą, skoncentrowaną na najważniejszych wartościach - a do tego podaną estetyczną warstwą językową. Podobną codzienności, w pełni realistyczną, a jednak ma się wrażenie, że przenoszącą równocześnie w minione czasy. Przyznaję, iż poznawszy 367 stron historii Pisarki w jeden wieczór, nie mogę się doczekać, aby się przekonać, jak potoczą się dalsze perypetie wielodzietnej rodziny Tylczyńskich, której członków zdążyłam polubić niemalże bez wyjątku od pierwszego rozdziału opowieści. Oto gawęda, jaka otula - zabiera do krainy pewnej przyjaźni, z której być może wyniknie coś więcej… W małej wiosce Dąbrowa żyje bowiem dwójka młodych ludzi, jacy od dziecka pozostają nierozłączni i wiedzą o sobie niemalże wszystko. Przed jednym z nich otwierają się jednak bramy dorosłości - czas studiów i wolności, którymi to niestety można się szybko zachłysnąć i zapomnieć o wszystkim, co kiedyś było nader ważne… Choć może relacje na całe życie przezwyciężą chwilową fascynację nieznanym?

„Tylko jak wrócić do normalności, kiedy jedno spojrzenie, jeden pocałunek, potrafi przewrócić cały świat do góry nogami?”

Od najmłodszych lat było tak, że właściwie nie istnieliście jako osobne byty, Melania i rok starszy od niej, mieszkający po sąsiedzku Daniel, tylko duet. Od wspólnych zabaw w piaskownicy, po dziecięce zabawy i nastoletnie spacery - widywaliście się praktycznie każdego dnia, uznając za o wiele mniej atrakcyjne spędzanie czasu w pojedynkę. Zarówno Twoja rodzina, jak i familia chłopaka - obie liczne - natrząsają się z tego z uśmiechem i dogryzają Wam, kiedy tylko mogą, że właściwie nie musicie formalizować łączącej Was relacji, wszak wszyscy postrzegają Was jako naturalną parę; od przyjaźni do prawdziwego związku. Cóż… sądzi tak każdy poza Tobą i Danielem. Uważacie, że znacie się lepiej niż brat i siostra, a zatem o żadnej miłości romantycznej nie może być mowy. Znacie swoje myśli na chwilę przed ich wygłoszeniem, dokańczacie wypowiadane zdania, czytacie z twarzy niczym znawcy emocji - wszak widzieliście cały wachlarz u tej drugiej osoby. Tylko skoro tak, jeśli faktycznie nie dopuszczasz do siebie rozterek odnośnie tego czy Daniel mógłby się stać swoim chłopakiem, to dlaczego na myśl o tym, że już niedługo wyjedzie na studia do Gdańska, a przed Tobą jeszcze rok przedmaturalnej nauki, robi Ci się zimno, smutno i zwyczajnie pusto? Chociaż nie masz w tych kwestiach doświadczenia, bo nigdy nie znałaś innych relacji niż ta, dumasz czasem, że to nie do końca typowe dla „tylko” przyjaciół. A może właśnie przeciwnie… Lecz jeżeli pozwolisz roztrząsaniom dryfować dalej, co ostatnio czasem Ci się zdarza, nie wyobrażasz sobie, by Daniel miał prawdziwą dziewczynę - a Ty jakiegokolwiek partnera. Zazdrość do tej pory była Ci obca, ale czasem nawiedza Twój i tak cokolwiek wybuchowy ogląd rzeczywistości. Boisz się też, że jak już przyjaciel chwilę po Twojej osiemnastce przeniesie się na studia, mimo złożonych obietnic, szybko o Tobie zapomni - i nie będzie pisał do Ciebie wiadomości czy przyjeżdżał do rodziny w odwiedziny tak często, jak przyrzekał. Niestety najczarniejsze scenariusze okażą się słuszne… Czy będziesz mieć dość siły i cierpliwości, by zawalczyć o tę znajomość, gdy okaże się to konieczne? Gdzie leżą granice poświęcenia i przywiązania?

„Ale mimo tych starań wciąż wracała do niego, wracała do wspomnień, do tego, jak w jednej chwili wszystko się zmieniło. I to było to, czego nie mogła zrozumieć… Dlaczego jej serce nie chciało odpuścić i zapomnieć? Przecież nie była w nim zakochana, wiec to powinno być łatwe, prawda?”

Konsekwentnie realizujesz postanowienie, że w trakcie tego roku to nauka będzie dla Ciebie najważniejsza - w końcu zaważy to na całej Twojej przyszłości, jako że do egzaminów maturalnych już całkiem niedługo. W realizacji zadania często towarzyszy Ci brat bliźniak, dzięki czemu przygotowanie do kolejnych zajęć jest o wiele prostsze i przyjemniejsze. Codziennie skupiasz się na przyswajaniu materiału, z czym nie koliduje Ci już pomoc rodzinie w polu czy obejściu domostwa - zimą tego rodzaju prac jest o wiele mniej. I tylko czasem wzrok ucieka Ci w kierunku milczącego telefonu. Odkąd Daniel wyjechał na październikowe studia, właściwie nigdy nie odzywa się pierwszy. Czasem tylko odpowiada półsłówkami i to wiele dni po tym, jak prześlesz mu SMS. Coraz częściej sądzisz, że chyba pora spróbować wymazać go ze swojego życia i zbudować własne. Skoro kilka miesięcy sprawiło, iż zupełnie porzucił Cię dla nowych znajomych i innych rozrywek niż kontakt z przyjaciółką ponoć na całe życie, czy naprawdę wciąż jest wart choć skrawka Twojej uwagi? Jednak mimo wszystko przeszłość jest dla Ciebie zbyt ważna, by ot tak o nim zapomnieć. Niepokoją Cię także doniesienia jego rodzeństwa o tym, że w gdańskich klubach młody mężczyzna jest widziany na niemalże każdej imprezie, o czym świadczą liczne internetowe fotorelacje. Jakbyś słuchała o zupełnie innej osobie - Twój druh w życiu nie zaniedbałby planów na następne lata dla chwilowego wyszalenia się na kolejnych przyjęciach. Może jednak, czego jeszcze nie chcesz do siebie dopuścić, wcale już nie znasz swojego przyjaciela z młodych lat. Może to już zupełnie inna osoba. Ale może, być może, warto jeszcze o nią zawalczyć - bo właśnie przeżywa problemy, które odreagowuje w niespodziewany sposób. I, przyznaj wreszcie przed sobą, czy naprawdę przez te wszystkie lata i teraz wciąż aktualne jest twierdzenie, iż… jesteście tylko przyjaciółmi?

„Omawiali nie tylko drobne sprawy, ale także snuli wspólne plany na przyszłość, marząc o życiu, które zamierzali budować razem. To było czymś więcej niż tylko wymianą słów, stanowiło obietnicę, że ich przyszłość będzie pełna wsparcia, miłości i wspólnych chwil szczęścia.”

Monika Klara Krajniak stworzyła opowieść, która urzeknie zarówno miłośników sag rodzinnych, jak i powieści obyczajowych oraz tych przeznaczonych dla młodzieży. Pierwszy tom serii „Rodzina Tylczyńskich” o podtytule „Jesteście tylko przyjaciółmi?” to bowiem wielowątkowa narracja, jakiej obiektywnie nie da się nie lubić, niezależnie od wieku. Pełna uśmiechu, powabu i wartości - a przy tym dzięki całemu wachlarzowi zmyślnie wykreowanych postaci obiecująca na przyszłość. Część pierwsza zabiera czytelnika w świat dwójki przyjaciół i skupia przede wszystkim na relacji pomiędzy nimi, ale Autorka przy okazji zręcznie przedstawia odbiorcy liczną rodzinę głównych bohaterów, dzięki czemu ma on nadzieję, że pozna ich dalsze losy sylwetek pobocznych w kolejnych odsłonach opowieści. W tej urzekła mnie także warstwa językowa, która pozostaje elegancka, a przy tym ma się wrażenie, że jest lekka jak piórko. Krajniak bez dwóch zdań ma talent do tego, by snuć swoją gawędę niczym przyjaciółka siedząca tuż obok przy dogasającym ognisku - i przenieść nią w świat szeptanych właśnie słów. Jeżeli saga rodzinna lub fabuła o młodzieńczych pierwszościach - miłościach, zauroczeniach, tragediach, radościach, smutkach, szczęściach i tych zawirowaniach, które wydają się być końcem świata, choć w istocie, z perspektywy czasu, były tylko ważkimi doświadczeniami - to właśnie taka. Z ciepłym dla odmiany uśmiechem polecam, pozostawiając „Jesteście…?” z notą 8/10. To świetna lektura dla każdego, kto w szarzejącym, zaśniedziałym i pełnym zgrozy codziennej świecie szuka promyków słońca. Także tego, co to jeszcze na chwilę chowa się za obłokiem ciemnej gnuśności - jeśli się wierzy, że za nim może pojawić się jakiekolwiek światło. Gratuluję Autorce debiutu, który określiłabym mianem literackiej nadziei.

„Chyba nie zdawałam sobie sprawy, że tyle czasu upłynęło, ale to dlatego, że jestem z Tobą niesamowicie szczęśliwa.”

Dagmara Warszewska-Kołacz - Piekielna osiemnastka - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Thu, 09 Apr 2026 00:13:00 +0000

Główna bohaterka powieści „Piekielna osiemnastka” ma na imię Julka… i w tak wielkim stopniu jest mną, że chyba powinnam podejrzewać Autorkę o rzeczywiste konszachty z diabłem. Każdą kolejną stronę tego naznaczonego wątkami paranormalnymi thrillera czytałam z wręcz makiawelicznym uśmiechem, jako że w literaturze nie trafiłam jeszcze na postać, która miałaby ze mną tak wiele wspólnego. Julia ubiera się jedynie na czarno - nie uznaje innych kolorów a jej stylizacje należałoby określić mianem mrocznie rockowych. Uwielbia słuchać muzyki i ma do niej niesamowitą pamięć. Jeśli raz wpadnie jej w ucho jakiś utwór, jest w stanie odtworzyć go z głowy. Za najciekawszą spośród jej umiejętności uznaję natomiast niezwykłą smykałkę do języków obcych. Uczy się ich z ogromną łatwością, najwięcej czerpiąc z tłumaczeń tekstów, które niekiedy… jakoby same materializują się w jej jaźni. To natomiast wprawia w konsternację nauczycieli, jacy za wszelką cenę usiłują udowodnić jej próbę oszustwa czy niewiedzę - i irytują się niezmiernie za każdym razem, gdy okazuje się to niemożliwe. Pozornie nie uważa na lekcjach, lecz mimo tego potrafi odpowiedzieć bezbłędnie na wszystkie pytania belfrów. Nie musi spędzać licznych godzin na nauce jak reszta jej rówieśników - co dla wykładających niemiecki lub angielski jest na tyle podejrzane, że podczas zajęć niemalże zatruwają życie dziewczyny zagadnieniami wykraczającymi ponad podstawę programową. Wydawać by się mogło, iż tego rodzaju książkowy wątek jest mało realistyczny - jednak, kto chodził do mojego prestiżowego z nazwy liceum, ten w cyrku się nie śmieje, chyba, że przez łzy. 😉 Zaręczam, zdarzają się i historie, o jakich filozofom się nie śniło, a co dopiero jednostkom innym niż przeciętne. Julka jest na domiar dla niej złego odmienna niż reszta - a przy tym wychowuje się w małej wiosce, w jakiej niczego nie da się utrzymać w tajemnicy. Jako jedyna nieochrzczona, pozostaje także szkolnym wyrzutkiem, za przyjaciółkę mając tylko wyklętą dziewczynę. Cóż… tak bohaterka jest mną, jak i ja jestem nią. Wielce.

„Julka uśmiechnęła się blado. Gdyby miała brać do siebie wszystko, co mówią o niej ludzie, już dawno wylądowałaby na jakimś oddziale psychiatrycznym.”

W życiu nastolatka, który uczęszcza do szkoły średniej i zbliża się do magicznej linii osiągnięcia pełnoletności, istnieje kilka istotnych wydarzeń, do których dni odlicza się z niemal nabożną czcią. Połowinki, studniówka, matura - i naturalnie osiemnastki. Wyprawione z większym lub mniejszym rozmachem, ponoć są tą imprezą, jaką wspomina się z nostalgią przez całe dorosłe życie. Każda osoba z klasy zaprasza wszystkie pozostałe, rodzinę, innych przyjaciół, znajomych i… kogo tylko zapragnie. Zazwyczaj przygotowania do tych niesamowitych tańców i hulanek pochłaniają mnóstwo myśli i niebagatelne kwoty pieniędzy. Rozdawane na holach szkół zaproszenia przyjmowane są z wypiekami na twarzy, a niektóre z poniedziałków okazują się nader ciężkie - te po jednym z niezapomnianych party. Teoretyzuję jako postronny, wnikliwy obserwator ludzi. Swoją osiemnastkę spędziłam z butelką szampana, muzyką i książkami we własnej, pustej oprócz tego komnacie. Jestem jednak pewna, że będziesz w stanie zrozumieć owładniętą zbliżaniem się do owej prywatki bohaterkę książki Dagmary Warszewskiej-Kołacz, jeżeli choć raz poczułeś się w jakimkolwiek gronie osób jako wyrzutek społeczny. Odmieniec, za plecami którego szepczą wszyscy pozostali - nieprzychylne, obraźliwe, obelżywe słowa. Ktoś wykluczony z określonej grupy ludzi tylko dlatego, że okazuje się wyróżniać. Ponadprzeciętny i przez to uważany za dziwnego, w najlepszym przypadku. Człowiek, co to chciałby tylko przystawać i poczuć się częścią, ale to niemożliwe - niesłuszna i niechciana sława go wyprzedza. Ta z krzywdzących plotek i szyderczych domysłów, uzupełnianych za każdym razem, gdy zostaną przekazane z ust do ust iście teatralnym szeptem. I jestem pewna, że jeśli choć przez moment miałeś okazję stać się taką Julką, odbierzesz powieść Pisarki jako cokolwiek wstrząsające studium odrzucenia i samotności. Poza tym jednak, tak samo jak ja, będziesz rozkoszować się wizją pewnego smaganego piekielnym ogniem: co by było, gdyby… Pozostaję przeświadczona, że każdy, mając szansę zemścić się jakże uśmiechająco dotkliwie i boleśnie za doznane krzywdy, długo by się nad tym nie zastanawiał. Czy jednak rozterki moralne są w stanie przyćmić przygotowania do osiemnastki?

„Julka od razu pomyślała o swojej osiemnastce. Wyobraziła sobie trzydziestoosobową grupkę osób ze swojej szkoły. Staliby ściśnięci i wyczekiwali, aż Julka wejdzie na salę. A gdy tylko przekroczy próg, zaczęliby śpiewać Sto Lat. Kelnerka wjechałaby z ogromnym tortem, a ona pomyślałaby życzenie i zdmuchnęła świeczki. Właśnie. Jeszcze nie miała najważniejszego: życzenia.”

Czasem się zastanawiasz, jakby to było, gdyby wychowywali Cię mama i tata. Czy teraz ekscytowaliby się faktem, że już niedługo będziesz dorosła, tak samo jak Ty? Myślisz ze smutkiem, że nigdy nie będzie Ci dane się o tym przekonać. Mieszkasz z ciocią i wujkiem, którzy adoptowali Cię, gdy Twoja rodzicielka zniknęła w niejasnych okolicznościach. Ojca nigdy nie poznałaś - nikt nie wie zresztą, kim jest. I choć kochasz przybraną familię jak własną, brak prawdziwej jest kolejnym z kamyków na stosie tych, które sprawiają, że rówieśnicy Cię unikają. Kiedy wchodzisz z niepełnosprawną przyjaciółką do szkoły, tłum rozstępuje się przed Tobą niczym Mojżeszowe Morze Czerwone - i to wcale nie dlatego, by zrobić miejsce na przejazd wózka inwalidzkiego. Jesteś inna, zatem nikt poza drugą równie samotną osobą Cię nie akceptuje. Pewnie, zdążyłaś już do tego przywyknąć na przestrzeni lat, choć, gdybyś miała przed sobą nie udawać, tego rodzaju ostracyzm za każdym razem spowija cieniem kolejny kawałek Twojej duszy. Czas wolny spędzasz samotnie w pokoju, za towarzystwo mając przede wszystkim literaturę. Niekiedy odwiedzasz także mieszkającego po sąsiedzku Gabriela - mrocznego jegomościa, który pozwala Ci grać na własnym pianinie, dzięki czemu uwalniasz kotłujące się w Tobie emocje muzyką. Ostatnio jest jeszcze ten głos w Twojej głowie, który podpowiada Ci bardzo ciemne wizje… zemsty. A gdy te zaczynają się samoistnie realizować, jako nieochrzczony ustronnik, budzisz w maleńkiej wiosce jeszcze większe przerażenie. Boją się tego, czego nie potrafią pojąć ograniczonym rozumem. Ciebie jednak także niepokoi to, co się dzieje, choć, do diabła, właśnie o tak widowiskowych vendettach śniłaś niezliczoną ilość razy. Lecz skoro już o szatanie mowa, co by się stało, gdyby tak pojawił się jeden - na Twoich usługach? Może wtedy przestałabyś się bać, że na Twoją osiemnastkową imprezę przybędą tylko duchy tych, których skrycie pragnęłaś na niej ujrzeć… Albo ona sama nie miałaby już większego znaczenia. Co tak naprawdę miałoby je, jeśli dałoby się obserwować zasłużoną odpłatę brzydkim za nieładne, obrzydliwym za ohydne?

„To było trochę tak jak mam z grą na pianinie. Albo nie. Raczej z językami. Po prostu ktoś to tłumaczy w mojej głowie. I teraz też słyszałam takiego dobrego podpowiadacza.”

Odkładając na bok wszelkie prywatne inklinacje, jak rzetelny recenzent powinien, uważam, iż Dagmara Warszewska-Kołacz ma nieczęsto spotykany talent do łączenia realistycznych historii z wątkami nadnaturalnymi. Udowadnia to jej najnowsza powieść pod tytułem „Piekielna osiemnastka”, która jest skrzyżowaniem młodzieżowej narracji thrillerowej z elementami paranormalnymi. Szczerze przyznawszy, nie spodziewałam się absolutnie tego, że ta fabuła porwie mnie w świat rodem z genialnego filmu „Adwokat diabła” i średnio udanej opowieści „Carrie” Kinga - jednak z o wiele bardziej złożonym tłem psychologicznym. Nacechowane również „Portretem Doriana Graya” Wilde’a, zabiera czytelnika do rzeczywistości, jaką w określonych okolicznościach bardzo łatwo sobie wyobrazić. Jak smutne bowiem jest obserwowanie przez wiele lat tego, iż wszyscy od Ciebie stronią, choć w istocie nie wyrządziłeś im niczego złego? Jak ważna stać się może ta jedna, osiemnastkowa impreza, jeżeli to taka Twoja prywatna, ostatnia szansa na to, by inni pokazali Ci, że nie jesteś dla nich towarzyskim pariasem? Jak bardzo przyjęcie może stać się wówczas obsesją? Z jak ogromnym drżeniem dłoni wypisujesz staranne zaproszenia, jakże trzęsą się zderzające się myśli w głowie, gdy zbierasz się na odwagę, by je w końcu wręczyć? Co będzie, jeśli w odpowiedzi znowu usłyszysz ten towarzyszący Ci ciągle niczym koszmarne echo, szyderczy śmiech? Cóż… i wreszcie, czy gdybyś, niczym książkowa Julka, otrzymał szansę na to, by nagiąć zdarzenia i rzeczywistość do własnych oczekiwań, w każdym wybranym kształcie - skorzystałbyś z niej? Nad tym, co uczyniłabym sama, nie muszę się ni milisekundy zastanawiać. O tym dywagowałam z własnymi głosami w głowie, wizje te dalej są mi zresztą nader bliskie. Warszewska-Kołacz operuje stosunkowo prostą warstwą językową, niestroniącą od kolokwializmów, jednak uważam, że w pełni przystaje ona do treści tej opowieści. Smutnej, nieco przerażającej - niewygodnie prawdziwej, jeśli się wciąż nie zatraciło pewnej iskry empatii. Choć jednej, o co często trudno. 8/10 dla definitywnie pomysłowej fabuły.

„Julka wyobraziła sobie, że przystawia temu baranowi do głowy pistolet i naciska spust, a jego łeb niczym arbuz rozpryskuje się po całej klasie i na białych ścianach zostawia strużki krwawego soku.” (Mmm, licealne wizje!)

Beata Ziaja - U schyłku czasów - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Fri, 03 Apr 2026 23:33:00 +0000

Opowiadania nie należą do łatwej formy literackiej, wszak przy użyciu niedużej ilości słów ich autor musi wyrazić bardzo wiele, jeśli mają być uznane za udane. Z drugiej strony, to właśnie one uważane są za oddające w pełni kunszt, jakim dysponuje pisarz. Sama najbardziej lubię historie spowite ulotną mgiełką ezoteryki, które przemawiają do tej cząstki duszy, jaka doskonale wie, że - cytując Hamleta: „świat jest pełen tajemnic, zjawisk i niezwykłości, których ludzki rozum, nauka czy filozofia nie są w stanie pojąć lub przewidzieć”. Która przyjmuje, że Mickiewiczowskie: „czucie i wiara silniej mówi do mnie niż mędrca szkiełko i oko” jest w pełni zasadne, ponieważ to, co transcedentalne, stanowi immanentną część ludzkiego świata i świadomości. A także wyobraźni, która często zabiera człowieczą istotę w podróż po tym, czego nie da się przeniknąć rozumem a tym bardziej namacalnie dotknąć. Niewątpliwymi mistrzami tego rodzaju opowiadań byli Edgar Allan Poe oraz H. P. Lovecratft, którzy wyznaczyli ich niedościgły wzorzec. Wykreowana w ich dziełach atmosfera, pełna niepewności i przeszyta na wskroś tajemniczością, niejednokrotnie balansuje na granicy jawy i snu, a także racjonalności i szaleństwa. Nie tylko zachwyca, ale i daje poczucie obcowania z niewytłumaczalnym, które przez szeroko otwarte odrzwia imaginacji zyskuje dostęp do samego serca, by już nigdy z niego nie ustąpić. Gatunek ten na ogół stanowi emocjonalne połączenie fantastyki, science-fiction, ludowych wierzeń, i horroru, czerpiąc pełnymi garściami z gotyckiej tradycji. Ujęty w odpowiednio obrazowo przedstawione wydarzenia, zawsze pozostawia po sobie niezapomniane wrażenie. Udowadnia to recenzowany zbiór opowiadań.

„Trzymani przez nich za ręce, powoli wkraczamy do Krainy Cieni - tam, gdzie kończą się wszystkie ludzkie ścieżki.”

Zdanie zamykające ostatnie z opowiadań doskonale oddaje klimat utworów Pisarki, do których przeniosę Cię właśnie teraz.

„Marzydło”

Strzeż się mamidła, które pozornym pięknem potrafi zaprowadzić na skraj przepaści każdego, kto kieruje się zdrowym rozsądkiem i rzekomo umie trzymać pasje na wodzy. Ułuda bowiem to rzecz bardzo niebezpieczna, jaka wiedzie na manowce rozumu. A może właśnie pragnij tego szaleńczego w swej istocie wyobrażenia, które stanowi ucieczkę od szarej rzeczywistości - nie do zniesienia dla wszystkich potrafiących marzyć. Tych, którzy nie chcą wracać do świata, jaki przykrawa wszystkich do tego samego, miałkiego wymiaru. Gorszego niż śmierć, bo zabijającego duszę, nie ciało; groźniejszego niż zapomnienie, bo czyniącego z człowieka byt bez emocji i wyższych pragnień. Czasami lepiej jest przenieść się do krainy cieni, jak pisał Edward Stachura: „Zginąć by można jak nic: Do żył/Jest nóż./Lub w dół/Na bruk/Z wysoka./(...) Ale czy warto?/Może nie warto?/Ech, chyba warto.../Tak, tak - warto./Bardzo to warto./O, tak - to warto./Jeszcze jak warto!”

„Kiedy nie widzi się już przed sobą ścieżki - bo wokoło szybko zapada zmrok, który nigdy się nie podniesie - jedyna myśl to lot bez rozpostartych skrzydeł!”

„O człowieku, który nauczył się latać”

Czy chciałbyś wzlecieć ponad świat w wielobarwnej podróży do jego krańców, na skrzydłach imaginacji, bez granic i ograniczeń? W podniebne przestworza, w których nie ma zazdrości, podłości ani żadnego z brudów, jakich doświadcza się co dnia na tym padole łez? A cena? Czy jesteś gotowy zapłacić cenę strachu i poczucia utraty nadziei za taki właśnie luksus? Albowiem pamiętaj - na błękitnym globie nic nie jest za darmo a prozaiczność, jak nienasycony Lewiatan, czeka tylko na okazję, aby ściągnąć Cię z nieboskłonu i uczynić jednym z tych, którzy nie mają ani siły, ani ochoty na snucie szmaragdowych fantazji… Intrygująca wariacja na temat mitu o Ikarze, który nie bał zbliżyć się do słońca, bo uskrzydlały go nie pióra zespolone woskiem przyziemności, ale własna wyobraźnia i pragnienia. Mnie nieodłącznie kojarzy się z obrazem Marca Chagalla „Nad miastem”, przedstawiającym malarza i spoczywającą w jego objęciu narzeczoną w locie nad osadą, prawdopodobnie Witebskiem i z „Odą do młodości” Mickiewicza - jej rymami: „(...) dodaj mi skrzydła!/ Niech nad martwym wzlecę światem/W rajską dziedzinę ułudy: Kędy zapał (…) Nowości potrząsa kwiatem/I obleka w nadziei złote malowidła!”

„Odwzajemnił uśmiech, a potem obydwaj, ciągle trzymając się za ręce, rozpłynęli się na świetlistym szlaku...”

„Wymarłe miasto”

Czyż nie jest szaleńcem ten, kto nie pasuje do tego świata i stroni od jego powabów? Zamyka się w swoim uniwersum, gardzi towarzystwem ludzi a wynosi ponad nich kwiaty jako symbol prawdziwego piękna? Uważa człowiecze uniwersum za odrażające i nie do zniesienia? Jeśli jesteś właśnie takim bytem, uważaj, gdyż, jak napisano w Przesłaniu Pana Cogito: „nagrodzą cię za to tym co mają pod ręką/chłostą śmiechu” i uznają za wariata, którego należy leczyć. A może i Ty sam, pod wpływem nacisków otoczenia, uznasz, że potrzebujesz pilnie terapii i poddasz się jej, wyruszając w drogę do wymarłego miasta po szczepionkę, która zmieni Twój ogląd rzeczywistości i uczyni jednym z szarych „zjadaczy chleba”, strącając w niebyt - udział tak wielu z nich...

„Wtedy nagle wszystko zrozumiał, ale nie było już odwrotu! (…) z krzykiem na ustach wybiegł w swój nowy -oby lepszy! - świat”.

„Miłość nigdy nie ustaje”

Czy wiesz, jak potężna może być miłość? Taka, która nigdy nie wygasa i jest silniejsza niż śmierć? Jaka odciska się dialogami lekkimi jak muśnięcie ust, przepełnionymi płomiennym uczuciem i jednocześnie wszechogarniającym poczuciem bezbrzeżnego smutku? W której bliskość duchowa jest znacznie ważniejsza od cielesnej? I dla jakiej jesteś w stanie poświęcić wszystko, nawet samego siebie. Bo przecież, jak powiedziano w Hymnie o miłości: „Miłość nie zazdrości,/nie szuka poklasku,/nie unosi się pychą;/nie jest bezwstydna/nie szuka swego,/nie unosi się gniewem/nie pamięta złego/Miłość nigdy nie ustaje”. Jeśli nigdy jej nie doświadczyłeś, wiedz, że - jak trafnie wskazał poeta: „nie zaznasz słodyczy w niebie”. Dla mnie najpiękniejsze z opowiadań w tym Zbiorze - bardzo zbliżone w wyrazie do miłosnego hymnu Nicka Cave'a „Are You the One that I've Been Waiting For?” z jego zapadającymi w serce słowami: „Twoja dusza jest moją kotwicą, nigdy nie pytającą się o uwolnienie, cóż śpij teraz, śpij teraz, zabierz ze sobą, jeśli chcesz przyczyny, gdyż cóż, tylko na ciebie czekam.”

„(...) małżonkowie nie zwracali na to uwagi. Zmierzając za Aniołem Śmierci do krainy, gdzie miłość nigdy nie ustaje, patrzyli tylko na siebie...”

„Cytadela”

Gdy nadejdzie ta ostatnia noc, w czasie której będziesz jeszcze miał szanse odwrócić swój los i pozostać wśród żywych, a tak naprawdę od dawna już martwych, o wypalonych duszach i oczach oszalałych z trwogi przed nieznanym - nie zawahasz się i ruszysz tropem miłości w stronę niezbadanego. Porzucisz bez żalu świat, który nie ma Ci już nic do zaoferowania. Ponieważ nawet najmniejsza cząstka duszy, jaką możesz dzięki temu ocalić, jest bardziej drogocenna niż cały bezmiar dni, jakie musiałbyś spędzić bez niej. Jak pisał w wierszu rosyjski poeta Gumilev: „na tym świecie wszystko już zostało mi ofiarowane: cień nocy i światło słońca, i uroczysty bezkres eteru, w którym łagodnie migoczą planety/Nie szukam już niczego więcej.”

„Bramy cytadeli otworzą się przede mną po raz ostatni, a potem zamkną na zawsze. A ja pójdę, tak jak wielu przede mną prosto w stronę Wzgórz.. I nie będę się oglądał za siebie!”

„Dzisiaj ty, jutro ja”

Gdy runie świat, który otulał Cię ciepłym kokonem bezpieczeństwa, gdy wszystko, co znałeś, zamieni się w pył, staniesz twarzą w twarz ze swoim szkaradnym obrazem w lustrze. Nieuchronnie przeistoczysz się w mutanta, wyznającego starą zasadę, obowiązującą w uniwersum dżungli, w jakie zamieniła się Twoja z pozoru niezniszczalna cywilizacja: „Dzisiaj ty, jutro ja”. Interesujące post-apo, które dowodzi, że słowo „człowiek” wcale nie brzmi dumnie. Prawdziwości tytułu dowiódł Aleksander Sołżenicyn - w jego „Archipelagu gułag” wśród nieszczęsnych więźniów obozów obowiązywało zawołanie: „Ja zdechnę jutro, ale ty dzisiaj”…

„Pilnuję prawa, więc jestem człowiekiem! Lubię okrucieństwo, to przecież ludzkie! Bardzo lubię panować nad innymi. (…) Ostatni człowiek skonał cicho, zanim na niebie pojawił się świt...”

„Ukryty skarb”

Świetnie napisana, wypełniona pozazmysłowym pierwiastkiem makabreska, która dowodzi, że do znalezionego skarbu należy podchodzić nader ostrożnie i broń Boże nie ofiarowywać go nowożeńcom. Mnie najbardziej ujęły Andersenowskie w swoim wyrazie pląsy zabawek, jakie przywodzą na myśl „Ołowianego żołnierzyka” - jego najbardziej melancholijną i z pozoru nieszczęśliwie zakończoną baśń. Piękną.

„Pokusa”

Znakomicie skonstruowana i niepozbawiona czarnego humoru opowiastka, snująca paralelę pomiędzy wodzeniem na pokuszenie księdza a skierowaniem na manowce - poza bramy raju praojca Adama przez jakże ponętną Ewę. W roli głównej, jak zawsze zakazany owoc, lecz tym razem nie jabłko, a… niewieście wdzięki.

„Ksiądz wciąż klęczy z twarzą ukrytą w dłoniach. Bardzo cierpi! (…) odtąd kościół wieczorami będzie pusty i zamknięty na głucho. Tak na wszelki wypadek... Od wszystkich pokus!”

„Domek nad oceanem”

Najdłuższe i najbardziej mroczne z opowiadań. Swoista „Kronika zapowiedzianego szaleństwa i śmierci”, jeśliby strawestować tytuł powieści autorstwa Mario Varagasa Llosy. Tajemniczy dom nad wodą, która kiedyś pochłonęła ukochanego i pozostawiła w nieutulonym żalu jego lubą, snującą posępne pieśni o tęsknocie. Nowi lokatorzy oraz nieuchronna tragedia, która wiedzie do opętania i wiecznego snu.

„Przeprawiając się przez rzekę”

Krótki a zarazem przewrotny fresk literacki z Charonem i Styksem w roli głównej. Mnie nieodparcie kojarzy się z przepełnionym nostalgią obrazem szwajcarskiego mistrza pędzla, Arnolda Böcklina - „Wyspa umarłych”. Poza tym - ze wspaniale oddającym jego klimat wierszem Tadeusza Przerwy-Tetmajera i strofami: „Wyspa umarłych…/Nagie, strome skały, wkoło dalekie, nieskończone morze, gaj cyprysowy, ciszą skamieniały, spokój wód wieczny… (…) I w długiej łodzi o milczącym wiośle Charon tu z brzegu białe wiezie dusze i w ciemne, wąskie wwozi je zarośla (…) Tu dusze cieniom podobne, milczące, snują się białe przez ciemną zieloność (…) patrzą po falach szklannych i bezdennych, (…) patrzą się w mglistą, wieczną nieskończoność.” Cytat z początku recenzji pochodzi właśnie z tego opowiadania.

„U schyłku czasów” to intrygujący zbiór opowiadań, który stworzyła Beata Ziaja. W mojej ocenie powinien go poznać każdy, kto ceni sobie błyskotliwy kunszt literacki. Taki, jaki skrzy się w niewielkich objętościowo, ale jakże wymownych dzięki semantycznemu talentowi Autorki, oryginalnych formach. Właściwie każdy z tekstów w tym tomie uwodzi przesłaniem i rzadko spotykaną emocjonalnością. Wszystkie są tajemnicze, choć równocześnie krzyczą melancholią, pozostają pełne nostalgii i nieodparcie wodzą za sobą wyobraźnię czytelnika wprost w oniryczny świat baśni, wiecznej miłości, nieuchronnego nieszczęścia i samotności na przekór wszystkim i wszystkiemu. Czasami przewrotne, zawsze z zaskakującą puentą, znakomicie skonstruowane i świetnie napisane. Pełne poetyckiej wrażliwości i siły wyrazu. Dowodzące, że „schyłek czasów” nie oznacza końca dobrej literatury. We mnie wybudziły spiżowe serce dzwonu dawno nieprzeżywanych wzruszeń. Czegóż chcieć więcej? 9/10

Iwona Feldmann - Wakacje z szefem. Rosy - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Thu, 02 Apr 2026 00:00:00 +0000

Pięknie mroczna wyklejka, zaczernione pierwsze strony rozdziałów, pełne zwracających uwagę grafik, rysunkowe ilustracje oraz elegancka okładka z literami, które skrzą się odcieniem fuksji - właśnie w tak estetycznym wydaniu Iwona Feldmann sprezentowała czytelnikom pierwszy tom serii „Wakacje z szefem” o podtytule „Rosy”, wziętym od imienia głównej bohaterki. Jako miłośnik wizualizacji, muszę stwierdzić, iż tego rodzaju spójność jest więcej niż mile widziana. Z pewnością wszelkie fanki historii romantycznych przyznają mi rację - wszak opowieści o relacjach dobrze jest okrasić odpowiednio przyciągającą wzrok warstwą optyczną! Wystarczy jednak o zaletach, które można dostrzec na pierwszy rzut oka, bo przecież w każdej książce, mimo wszystko najważniejsza jest treść. W tę standardowo wprowadzę Cię w recenzji - zwichrowanej halucynacji semantycznej, która zaprosi Cię do odbycia pewnej nieplanowanej podróży z mężczyzną, jakiego do tej pory znałaś tylko z firmowych zebrań, niemiłych rozmów i eleganckich korytarzy. Choć pracujesz dla Cartera Bellamy od ponad sześciu lat, dotychczas nie miałaś o nim najlepszego zdania. I trudno Ci się dziwić - w końcu wyniosła pyszałkowatość młodego i nieprzyzwoicie przystojnego miliardera raczej nie są cechami, jakich inteligentna kobieta, utalentowany analityk finansowy, może poszukiwać u mężczyzny. Jak to jednak często bywa, w każdej grze karty zmieniają się co rozdanie - i potrafią tak nagle, co niespodziewanie odwrócić passę. Tymczasowa nieobecność zarządzającego Twoim działem przyjaciela sprawi, że już niedługo będziesz miała okazję pracować dla samego prezesa i poznać go znacznie lepiej niż do tej pory. Ogarnięta prywatnymi problemami z pogarszającym się stanem matki na czele, wcale nie potrzebowałaś akurat teraz nowych wyzwań. Nikt jednak nie pytał o Twoje chęci, a raczej z ironicznie uniesionym kącikiem pięknie wykrojonych ust stwierdził, że przed Tobą delegacja do Kalifornii. Tyleż słonecznej, co gorącej - i to niekoniecznie za sprawą samej pogody…

„Ty jesteś tak piękna, że aż niebezpieczna. I to mnie kręci: piękna i inteligentna tak, że przy Tobie tracę zmysły. (…) Na tym polega podejmowanie decyzji. Zawsze coś tracimy, aby zyskać w zamian coś zupełnie innego (…).”

Wiecznie zabiegana, bez reszty poświęcasz się sprawom firmy, która bez Ciebie z pewnością nie funkcjonowałaby tak dobrze jak teraz. Często sobie myślisz, że gdyby nie analityczne zarządzanie kwestiami finansowymi, jakim od ponad połowy dekady się trudnisz, z pewnością nie działałaby aż tak prężnie. Uwielbiasz to, co robisz - liczby są Twoim bezpiecznym światem, dzięki Twoim zasługom odpowiednio uporządkowanym - w przeciwieństwie do tego prywatnego. W biurze wciąż jest coś do zrobienia, choć nie odczuwasz tego jako przytłaczającej presji, z pewnością głównie dlatego, że zarządzający Waszym działem szef to także Twój przyjaciel. Współpraca z nim to dla Ciebie czysta przyjemność… do dzisiejszego dnia, kiedy okazało się, że musi nagle wyjechać, a przedstawienie zarządowi wyników i całej prezentacji spocznie na Twojej głowie. Nie denerwujesz się nieprzygotowaniem, bo wszystko jest dopięte na ostatni guzik - ale tym, że będziesz musiała przemawiać. Nie tym zajmujesz się na co dzień i niezbyt lubisz skupiać na sobie uwagę całego otoczenia. A już szczególnie prezesa, aroganckiego Cartera Bellamy, który dotychczas odzywa się do Ciebie najczęściej tylko z przypadku - lub wtedy, kiedy podczas zebrań ma ochotę Ci dogryźć czy próbuje złapać Cię na niewiedzy. Wygładzasz elegancki strój i w pośpiechu zmierzasz do sali konferencyjnej. Zatrzymujesz się jeszcze na chwilę przed drzwiami, by wyrównać oddech i poprawić okulary na nosie a przy tym uspokoić skołatane przed prowadzeniem spotkania nerwy. I akurat w tym momencie, cóż za idealne wyczucie, dokładnie na wpatrywaniu się w swoje odbicie w szybie przyłapuje Cię pan prezes. Jak to ma w zwyczaju, oczywiście okrasza sytuację złośliwym komentarzem. Jeżeli chciał wyprowadzić Cię z równowagi, z niechęcią przyznajesz w duchu, że mu się udało. Oczywiście nie możesz tego jednak po sobie pokazać, zatem zakładasz na twarz maskę chłodnego profesjonalizmu.

„To, co jeszcze niedawno wydawało się snem - on, ja, ta chwila - działo się naprawdę, a ja momentami traciłam oddech, gdy myślałam o tym, co jeszcze może się zdarzyć.”

Niechciane wpadnięcie na Cartera tuż przed ważnym spotkaniem na szczęście nie wybija Cię z rytmu - zaskakujesz wszystkich przygotowaniem i kompetencją. Niestety, od tej pory będziesz pracowała pod jego pieczą, nad czym z pewnością znowu ucierpi Twoje niezawodowe życie. Narzeczony, z którym mieszkasz, od długiego czasu narzeka zresztą na Twoje coraz późniejsze powroty i faktycznie w głowie potwierdzasz, że wracasz z pracy coraz później, przez co w lokum właściwie jesteś gościem, który zjawia się w nim tylko, by zjeść kolację, odświeżyć się i zażyć krótkiego, niezbędnego snu, po czym wrócić do firmy. Co gorsza, ostatnio ze zdrowiem Twojej mamy nie jest najlepiej. Jak już wkrótce się okaże, by przeżyć, będzie potrzebowała szybkiej i bardzo kosztownej operacji. Kurczący się czas wolny dzielić więc będziesz na dwa domy, co jeszcze bardziej zdenerwuje Twojego partnera. Podobnie jak to, że najpewniej pozostanie Ci zadłużyć się na dużą kwotę, aby pomóc finansować leczenie matki. Gdybyś miała wolne na rozmyślania momenty, z pewnością zastanowiłabyś się, czy ten związek w ogóle ma jeszcze sens. Owszem, często po prostu się mijacie, ale czujesz także, że Twój mężczyzna ani Cię nie wspiera, ani nie rozumie - ani nawet nie stara się tego zrobić. Jego wieczne narzekania na absolutnie wszystko raczej nie wróżą Wam najlepiej. Do rozwikłania masz jeszcze jedną kwestię, choć właściwie nie masz tu wielkiego pola do popisu czy czegokolwiek do powiedzenia w tej sprawie. Właśnie usłyszałaś od Cartera, że powinnaś się pakować, bowiem ruszasz z nim w nader istotną delegację. Co prawda ostatnimi czasy dogadujesz się z nim nieco lepiej, mogłabyś nawet powiedzieć, że z pewną dozą sympatycznej koleżeńskości, ale wciąż niezbyt wierzysz w to, że mężczyzna ma swoją ludzką twarz - cieplejszą i definitywnie odmienną od tej, jaką prezentuje światu. Może właśnie ten wyjazd udowodni Ci, że nie tylko da się z nim zaprzyjaźnić, ale i… niespodziewanie wejść w zupełnie inną relację? Albo stwierdzisz, iż - co zdarzyło się w Kalifornii, powinno tam właśnie pozostać? Będziesz miała odwagę, by pozwolić się sobie o tym przekonać?

„Nie sądziłam, że w mojej szarej, zabieganej codzienności znajdę przestrzeń na przyjemność, odrobinę rozrywki i radości. Może warto spróbować i zobaczyć, co przyniesie przyszłość?”

Romans biurowy z lubianym przez czytelniczki motywem, w ramach którego to on zakochuje się pierwszy, a do tego jest przełożonym głównej bohaterki - oto „Wakacje z szefem. Rosy” Iwony Feldmann w głównym zarysie. Co intrygujące, powieść pierwotnie była li gorącym opowiadaniem - w związku z czym w tej rozbudowanej do serii wersji naczelne postaci zyskują o wiele więcej czasu na nawiązanie prawdziwej, złożonej relacji. Akcja początkowo jest dość wolna, przez co przystaje do tak zwanego nurtu „slow burn” - ogranicza się do przedstawienia świata wielkiej korporacji oraz naczelnych postaci. Wydarzenia zaczynają rozgrywać się barwniej od chwili wspólnej delegacji, na jaką Carter zabiera Rosy, w czym dużą rolę odgrywają również sylwetki osób, jakie dołączają wówczas do fabuły. Z uwagi na pełne emocji, otwarte zakończenie, w którym uczestniczą, jestem nader ciekawa, jak rozwinie się związany z nimi wątek. Za interesujące uważam wplecenie do historii motywu śmiertelnej, zagrażającej życiu choroby matki Rosy - ta część treści bez wątpienia powoduje zaniepokojenie i chęć poznania dalszego ciągu opowieści. W kwestii minusów, choć jestem fanką miłosnych tekstów, myślę, iż niektóre wydarzenia przedstawione są nieco zbyt dosadnie - pozbyłabym się też tak zwanych przekleństw funkcyjnych, na przykład w postaci warknięć. Jestem zaintrygowana tym, jaki finał otrzyma, po cokolwiek dramatycznym niedomknięciu, wątek Cartera i tyleż pięknej, co wartościowej analityk finansowej. Jeżeli szukasz romansu biurowego na lekki wieczór albo też jesteś kolekcjonerem tych estetycznie wydanych, z pewnością to dla Ciebie dobra propozycja literacka. Z minusem: 7/10.

„I choć to trochę przerażało, nie mogłam zaprzeczyć, że jakaś część mnie pragnęła tego wszystkiego - jego, tego świata, tej szalonej pięknej przygody i powoli akceptowałam to uczucie, które odkryłam w nocy.”

Patrycja Dzień - Dalia - recenzja

noreply@blogger.com (Julia) — Wed, 01 Apr 2026 21:27:00 +0000

Napisanie powieści z wątkami dla dorosłych czytelników nie jest prostym zadaniem. Jeśli ma być czymś więcej niż tylko przedstawieniem czysto fizycznej relacji pomiędzy bohaterami, trzeba dodatkowo zadbać o wiele istotnych kwestii. W mojej ocenie przede wszystkim same postaci nie mogą być płaskie - a tak skonstruowane, by czytelnik chciał się dowiedzieć, co się pomiędzy nimi wydarzy. Otoczone odpowiednimi przeżyciami i okraszone właściwą dawką charakterystycznych cech, zdecydowanie zachęcą odbiorcę do poznania swoich losów. Jeśli autor zdecyduje się nadać im inteligentnego poczucia humoru - tym lepiej. Poza tym uważam, że rzadko kiedy w literaturze wywodzącej się z romansu teatr dwóch aktorów, czyli naczelnych sylwetek, okazuje się wystarczający. Doskonale zatem, jeśli dodatkowo wprowadzi się do narracji wątki rodzinne czy powiązane z przyjaciółmi. Czym barwniejsze, tym ciekawsze okazuje się książkowe tło - wszak jego wielowątkowość zawsze jest zaletą. Jeżeli są wartościowe - zaczynam uśmiechać się, tym razem nie makiawelicznie, jeszcze szerzej. Pewien ewenement, ponieważ podczas lektury „Dalii” Patrycji Dzień poczułam się nader zachęcona do jak najszybszego poznania dalszych stron historii już po przeczytaniu pierwszych kilkunastu stron. Główna bohaterka, pisarka Maria jest bowiem tak przykuwającą uwagę osobą, że niemalże od razu kradnie serce odbiorcy nader nietypową kreacją. Choć na co dzień tworzy udane fabuły fantasy, tym razem staje przed nią zupełnie inne wyzwanie: napisać erotyk. Początkowo narzeka na ten pomysł, kierując skargi do psa malamuta, który jest absolutnie uroczym towarzyszem, ale - jak to ma w zwyczaju, decyduje się na spróbowanie sił w nieznanym gatunku. Po krótkim ochłonięciu w przydomowym warsztacie, w jakim produkuje na zamówienie oryginalne, drewniane wyroby, zgadza się na cokolwiek szalony pomysł wydawcy - i odwiedziny pewnego klubu, który ma jej posłużyć za inspirację. I tu cały galimatias dopiero się rozpoczyna… Może bezpieczniej byłoby zostać przy fantastyce? 😉

„Jak mam niby wykreować z polotem fabułę w książce, której podstawą są dupy, dupa lub dupsko, łamane przez następną dupę? Okraszone serią kutasów w różnym rozmiarze? że opisy wyszukane, że może liryczne? Albo nietuzinkowo? Musi być przecież jakaś osnowa (…).”

Zażywałaś właśnie spokojnej kąpieli słonecznej, dzięki której Twoja skóra ma ten godny pozazdroszczenia, oliwkowy odcień, kiedy odebrałaś cokolwiek wytrącający z równowagi telefon. Oto wszystko wskazuje na to, że Twojemu wydawcy i przyjacielowi coś definitywnie zaszkodziło. Zwariował - albo wpadł na naprawdę intratny pomysł, dzięki jakiemu jego biznes odniesie sukcesy na innych polach. Na standardowych, a właściwie tych fantastycznych, sama mu je przyniosłaś - wszak Twoje powieści naprawdę dobrze się sprzedają. Co jednak strzeliło mu do głowy, aby poszerzyć profil działalności akurat o książki dla dorosłych czytelników? W dodatku, jako że mężczyzna zna Twoje zwichrowanie oraz nietypowe podejście do życia, nie ma to być w żadnym razie powieść dla pensjonarek, którą te dalej czytają pewnie z wypiekami na twarzy pod kołdrą, aby nikt ich na tej obrazoburczej czynności nie przyuważył. Erotyk, jakiego wykreowanie właśnie zostało Ci zlecone, ma być czymś ożywczym w świecie podobnej literatury. Właśnie od jakichś piętnastu minut żalisz się na postawione przed Tobą wyzwanie jedynemu osobnikowi płci męskiej w Twoim życiu, z którym tworzysz udaną, stałą i pełną zabawnych, podnoszących na duchu momentów relację - wiernemu psu malamutowi, jaki wydaje się doskonale rozumieć Twoje rozterki. Patrząc na jego poczynania, też masz właśnie ochotę wykopać jakąś roślinę z Twojego ogrodu - i zająć jej miejsce, aby powąchać kwiatki od spodu. Jak Ty masz niby napisać powieść osiemnaście plus, skoro tego rodzaju literatura w ogóle nie jest Twoją bajką? Postanawiasz odreagować w pomieszczeniu, w jakim pobyt od zawsze Cię uspokaja i pozwala przemyśleć to, nad czym wcale dumać się nie chce. Zakładasz szary i aseksowny fartuch, przygotowujesz narzędzia i chwytasz w dłonie pierwszą deskę do obróbki. Twój drewniany interes rozwinął się tak, że już on sam pozwoliłby Ci na godne życie… Ale nie, szalonemu mózgowi, który od lat Cię męczy, jeszcze pisarką się być zachciało. Jakbyś mało miała na głowie - to, myślisz z przekąsem, masz jeszcze więcej. Z dystansem do siebie roztrząsasz w głowie możliwe sceny książki dla dorosłych i po chwili dochodzisz do wniosku, że to naprawdę poroniony pomysł, by Ci ją zlecać. No cóż… czyli właściwy.

„Powiedz, już masz następny pomysł w głowie, prawda (…)?”

Jak szybko się okazuje, na szczęście nie będziesz musiała wymyślić wszystkich elementów do nowej powieści sama. Twój wydawca umówił Cię bowiem z kimś, kto ma pełnić rolę podobną konsultantowi… i zabrać Cię w miejsce, z którego będziesz mogła czerpać natchnienie. Dalia bez wątpienia nie jest typowym klubem, o czym tajemniczo informuje Cię znajomy już na samym początku. Więcej dowiesz się już niebawem od Sebastiana Historyka, który tym nazwiskiem został Twoim zdaniem opatrzony przez samą ironię Losu - zarośniętemu i wielkiemu panu o aparycji Wikinga daleko bowiem do kogokolwiek pełniącego rzeczoną profesję. Pierwsze spotkanie z Twoim nowym współpracownikiem, który ma Cię wprowadzić do nieznanego świata wypada wręcz komicznie irytująco. Gdybyś miała określić go jednym słowem, pewnie zdecydowałabyś się na gbura. Na domiar złego takiego, którego z chęcią otrułabyś arszenikiem z uwagi na denerwującą osobowość. Rozważasz to zresztą na poważnie przez moment, kiedy szykujesz dla niego herbatę. Choć Twój wydawca utrzymywał, że ten zamknięty w sobie i cokolwiek dziwny jegomość zyskuje przy bliższym poznaniu, na razie nie widzisz ku temu żadnych przesłanek. Zachodzi Ci za skórę niemalże każdą ripostą, uśmiecha się ironicznie - czego domyślasz się po oczach, jako że resztę twarzy niemalże w całości zakrywają zarost i broda - a przy tym wydaje się raczej mało pomocny względem zadania, które Cię czeka. Skoro jednak zgodziłaś się podjąć rękawicę i spróbować napisać nietypowy dla Ciebie tekst, akceptujesz także wszystkie konsekwencje, które się z tym wiążą. Przed pierwszą wizytą w mającej posłużyć Ci za miejsce narodzin pisarskiej weny Dalii, jesteś nieco niespokojna. Nie do końca wiesz bowiem, czego się spodziewać - poza tym Historyk radził, byś wystroiła się tak, jak gdyby sam owiany złą sławą Markiz de Sade miał się z Tobą spotkać. Nie wyobrażasz sobie, by jakikolwiek klub, choć z niewielką ich ilością miałaś do tej pory do czynienia, a już na pewno nie w tym kształcie, sprawił, że oto pomysł na erotyczną fabułę zmaterializuje Ci się w szalonej głowie. Może jednak od dawna tam był - tylko Ty jeszcze go nie trafiłaś? Wszak niektóre przybytki służą odkryciom… i przekraczaniu granic.

„Najważniejsze jest w życiu robienie tego, co się lubi, co sprawia Ci radość i pozwala się realizować. Nie robisz tego, może robiłeś, ale już nie robisz (…).”

Szczerze napisawszy, aż trudno mi uwierzyć w to, że „Dalia” to debiut Patrycji Dzień. Choć nieco obawiałam się tej lektury - okazało się, że całkowicie niesłusznie. Po pierwsze, Pisarka kreacją głównej bohaterki i targającymi nią rozterkami wykazuje się wręcz zaskakującym poziomem autoironii. Zarówno Autorka jak i jej barwna, wielowymiarowa naczelna postać tworzą przecież literaturę dla dorosłych - a przy tym obie wykazują się względem niej dystansem. W tej powieści najbardziej urzekają mnie jednak jeszcze trzy kwestie. Elementy przeznaczone dla pełnoletnich czytelników, czyli sceny z rzeczonego klubu, przedstawione są realistycznie - przy czym Dzień skupia się nie tylko na blaskach, ale głównie na cieniach pracy w podobnych lokalizacjach. Poza tym, cała narracja może poszczycić się doskonałymi żartami sytuacyjnymi na bardzo dobrym poziomie, na skutek czego książka okazuje się naprawdę dobrą rozrywką, w jakiej poczucie humoru zasługuje wręcz na miano osobnego bohatera. A skoro już o nich - relacje rodzinne, przyjacielskie i właściwie wszystkie w tej powieści wielokrotnie mnie uśmiechnęły i rozbawiły. Trudno pisać tu o często dostrzegalnej w podobnych propozycjach literackich pustce, jako że ten „pierwszy raz” Pisarki jest zwyczajnie pełen wartości i wciągającej fabuły, dla jakiej warto spędzić z tą opowieścią czas. Treści dla odbiorców osiemnaście plus w żadnym razie nie dominują tekstu - stanowią jego dopełnienie i dodają historii odpowiednich rumieńców. Jeżeli gawędy erotyczne, w mojej ocenie złożone właśnie w taki sposób. Zapewniam Cię, że tego rodzaju bohaterki nie miałeś jeszcze okazji poznać, co polecam zmienić. Zaręczę także, że doprawdy niewtórny historyk jej się trafił. 😉 Nie mogę się doczekać kolejnego, może być nocnego, spotkania z twórczością Dzień. 8/10 - nader przyjemna rozrywka!

„Chciałabym cofnąć czas, mieć dzisiejszy mózg i tamte czasy przed sobą. Zostałabym chyba szefową mafii.”