http://www.optischefenomenen.nl Dé nieuwsbron voor alles over optische illusies, kunst en de wetenschap van het waarnemen en zien. nl Sinds de start van zijn kunstzinnige carrière richtte de interesse van Victor Vasarely zich op de optische mogelijkheden en de beeldvariaties binnen de binaire eenvoud van zwart en wit. Al rond het jaar 1937 maakt hij het zwart-wit-schilderij “Zebra” (afgebeeld op het boek Trick Of The Eye), dat algemeen wordt beschouwd als basis voor de latere Op Art uit de jaren 1960. “Ik kies voor een wereldbeeld waarin goed en kwaad, schoonheid en lelijkheid en het fysieke en het mentale onscheidbare, complementaire tegenpolen zijn” en “Zwart en wit staan in dat opzicht voor het overbrengen en uitdragen van boodschappen op een effectievere manier: om te informeren, om te geven". (citaten van Victor Vasarely). https://www.optischefenomenen.nl/artikel/werk-van-victor-vasarely-blijft-altijd-magisch-actueel Fri, 30 Oct 2026 10:01:15 +0100 Optische Fenomenen In onze thuisbibliotheek bevindt zich een schat aan kunstboeken en -publicaties die zeer de moeite waard zijn om hernieuwd uitgebreid in te kijken en te genieten van de veelal prachtige afbeeldingen en interessante toelichtingen en artikelen over de getoonde kunst en het leven en werk van de betreffende kunstenaar(s). Zo vonden wij de catalogus van een tentoonstelling over het grafische werk van M.C. Escher in het Fries Museum in 1991. De omvang van acht pagina’s, inclusief een omslag, is goed voor waardevolle toelichtingen op de getoonde werken van Maurits Cornelis Escher (1898-1972). https://www.optischefenomenen.nl/artikel/werken-van-escher-zullen-altijd-aantrekkelijk-blijven Thu, 29 Oct 2026 11:02:48 +0100 Optische Fenomenen Mind Mystery is een belevingsmuseum en bij uitstek een locatie om de wereld eens vanuit een ander perspectief te bekijken en te beleven met familie, de schoolklas, met collega’s, leden van verenigingen en gezelschappen. Laat je verbazen door wat je hersenen zien en je ogen zeggen en laat je vooral niet visueel bedriegen. Voor diverse groepen en gezelschappen heeft het team van Mind Mystery diverse aantrekkelijke doeprogramma’s samengesteld. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/maak-kennis-met-illusies-in-het-museum-mind-mystery Thu, 29 Oct 2026 10:43:42 +0100 Optische Fenomenen Tijdens ons bezoek aan de Postex ontvingen wij bij de stand van de postzegelclub “Vereniging voor Verenigde Naties en Verenigd Europa” een exemplaar van het VN-VE Bulletin nr.164. De titelzijde was de aanleiding om deze publicatie toe te voegen aan onze collectie “Thematische Tijdschriften”. De publicatie bevat een grote schat aan gepubliceerde postzegels met het officiële logo van de Europazegel 2023 “Vrede - De Hoogste waarde van de mensheid”. Het uitgekozen logo staat centraal op alle postzegels, maar niet bij alle zegels in dezelfde grafische positie. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/europazegels-2023-brengen-wens-voor-de-vrede-in-beeld Thu, 29 Oct 2026 09:42:44 +0100 Optische Fenomenen De Hongaarse kunstenaar István Orosz is grafisch ontwerper, schilder, regisseur en specialist op het gebied van het visuele en optische spel om de kijker op het verkeerde been te zetten. István Orosz (geboren 24 oktober 1951 in Kecskemét) studeerde in 1975 af aan de Hongaarse Universiteit voor Kunst en Design in Boedapest als grafisch ontwerper. Na zijn studie werkte hij in het theater als decorontwerper en in de animatiefilm als animator en filmregisseur. Later, toen hij zich meer op posters richtte, ontwierp hij voornamelijk theater-, film- en tentoonstellingsposters. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/grafisch-kunstenaar-istvan-orosz-tekent-visuele-illusies Thu, 29 Oct 2026 09:25:52 +0100 Optische Fenomenen In 2024 vond in het historische gebouw Palazzo dei Diamanti in Ferrara (Italië) de succesvolle expositie “Escher” plaats. Bij deze groots opgezette kunstexpositie verscheen de gelijknamige catalogus met een verrassende visuele schat aan afbeeldingen met informatie over de werken en veelal over het tot stand komen van werken via houtsneden en steendrukken. Voor de echte liefhebbers van de kunst en het talent van de graficus en kunstenaar Maurits Cornelis Escher (1898-1972) is dit perfect verzorgde en gedrukte kunstboek zeer interessant om toe te voegen aan de privécollectie van boeken over Escher, het onderwerp “Illusionistische afbeeldingen” en publicaties en brochures met en over visuele en optische illusies. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/filatelistische-aandacht-voor-maurits-cornelis-escher-23 Thu, 29 Oct 2026 09:15:09 +0100 Optische Fenomenen Voor verzamelaars van wetenschappelijke en technische instrumenten en apparaten met een flinke geschiedenis, heeft het bekende veilinghuis Auction Team Breker onder de titel “183e Speciale veiling voor kantoorartikelen, fotografica en film, wetenschap en techniek, mechanische muziek en hoogwaardig speelgoed” een flink gevuld veilingprogramma samengesteld. Op 7 november 2026 om precies 10 uur start de veilingmeester de veiling van 420 veilingstukken. Alle instrumenten, apparaten en veel toebehoren zijn vooraf onderzocht op de kwaliteit en eventuele onvolkomenheden, zijn afgebeeld in de tweetalige en nu al verkrijgbare catalogus en zijn veelal uitgebreid beschreven en waar nodig toegelicht. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/wetenschap-techniek-op-veiling-van-7-november-2026 Wed, 28 Oct 2026 09:08:02 +0100 Optische Fenomenen De Ars et Mathesis dag staat voor dit jaar gepland op 21 november. Het bestuur, de donateurs en introducees zijn dan te gast in de Radboud Universiteit in Nijmegen. De Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica verwelkomt de deelnemers in het Huygensgebouw. Er is weer een mooi programma opgesteld met lezingen van Lukas van de Vrande (Bewegende schilderijen), Jonas Veenstra (De choreografie van actieve materie), Melle Stoel (over zijn nieuwe werk Meanwhile), Walter van Suijlekom (over de muzikale en wiskundige realiteit). Tenslotte verzorgt Rinus Roelofs een uitgebreidere versie van zijn lezing van de Bridges conferentie eerder dit jaar. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/ars-et-mathesis-dag-in-2026-vindt-plaats-in-nijmegen Tue, 27 Oct 2026 09:44:20 +0100 Optische Fenomenen Ter gelegenheid van de 50e sterfdag van kunstenares Berta Overbeck (1898-1977) presenteert Museum Schloss Cappenberg in een grote overzichtstentoonstelling (15 nov. 2026 - 4 april 2027) werken uit zowel de meer opvallende als de ingetogen periodes van haar vroege tot late werk, in de context van haar studie- en vormingsjaren in Hannover en haar geboorteplaats Cappenberg, met bijzondere aandacht voor haar netwerk. Ze werd al snel een welgeziene vertegenwoordigster van de Nieuwe Zakelijkheid in de schilderkunst. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/museum-schloss-cappenberg-toont-het-realistische-werk-van-gerta-overbeck Mon, 26 Oct 2026 08:41:08 +0100 Optische Fenomenen Probeer de afstand waarop je naar de kaarten kijkt te variëren totdat je de meest bevredigende afstand gevonden is. Sommigen hebben echter ontdekt dat een vinylplaat hen kan helpen het effect te leren zien zonder kijker. Leg een kaart op een tafel voor je en zet een albumhoes rechtop in de ruimte tussen de twee tekeningen op de kaart. Als je op de kaart kijkt met je neus dicht bij de bovenrand van de hoes, ziet elk oog slechts één tekening en kan het makkelijker zijn om de afbeeldingen tot één geheel te ‘versmelten’. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/van-een-onschatbare-waarde-voor-liefhebbers-van-illusies-91c Sun, 25 Oct 2026 10:06:19 +0100 Optische Fenomenen Alexander Herderson (1831-1913) was koopman en fotograaf en werd geboren in 1831 in Schotland als zoon van Thomas Henderson. Hij trouwde 4 oktober 1855 met Agnes Elder Robertson in Edinburgh, en zij kregen negen kinderen, van wie er vijf de volwassen leeftijd bereikten. Hij overleed op 4 april 1913 in Montreal. Alexander Henderson was de zoon van een succesvolle kweker en zaadhandelaar. Zijn grootvader, Alexander Sr., de oprichter van het bedrijf, was de eerste voorzitter van de National Bank of Scotland en was ook burgemeester van Edinburgh geweest. De familie bezat uitgebreide landerijen, passend bij hun prominente maatschappelijke positie en rijkdom. Naast hun residentie in Edinburgh bezaten ze het landgoed Press, een stuk landbouwgrond van 240 hectare, ongeveer 55 kilometer ten zuidoosten van de stad. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/alexander-henderson-1831-1913 Sat, 24 Oct 2026 22:07:10 +0200 Optische Fenomenen Het tweede experiment vindt plaats zonder de kijker. Het geheim om de kaarten driedimensionaal te zien zonder de kijker, schuilt in het leren sturen van je blik op een punt buiten de kaart, zodat de twee tekeningen op de kaart ‘versmelten’ tot een derde, middelste afbeelding, die de driedimensionale afbeelding vormt. Je weet misschien dat als je naar een muur tegenover je staart en je wijsvingers naar elkaar wijst totdat hun toppen elkaar bijna raken, ongeveer 30 centimeter voor je ogen, er een ‘zwevende vinger’ tussen de twee vingers verschijnt. Je kijkt voorbij je vingers (naar de muur), maar elk oog ziet een eigen versie van je vingers als onderdeel van het beeld. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/van-een-onschatbare-waarde-voor-liefhebbers-van-illusies-91b Fri, 23 Oct 2026 19:29:24 +0200 Optische Fenomenen Karol Adolf Beyer (1818-1877) was een Poolse fotograaf van Duitse afkomst. Hij wordt beschouwd als de eerste professionele fotograaf in Warschau en een pionier van de Poolse fotografie. Beyer was politiek actief en werkte ook als numismatist. Zijn vader was Wilhelm Beyer, die was geëmigreerd uit het Koninkrijk Pruisen; zijn moeder was Henryka Beyer, geboren Minter. Wilhelm Beyer kwam na de Derde Poolse Deling naar Warschau en werkte in de hoofdadministratie van de Poolse Loterij en stierf jong. Karol Beyer bezocht de lagere school en het lizeum (een soort middelbare school) in de wijk Leszno in Warschau. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/karol-adolf-beyer-1818-1877 Thu, 22 Oct 2026 21:56:25 +0200 Optische Fenomenen Met de experimenteerset Stereoptics test de gebruiker ervan de mogelijkheden van het stereoscopisch zien met en zonder het gebruik van een stereokijker. Het gewone menselijk zicht stelt ons in staat objecten en scènes in diepte te zien, waardoor we kunnen waarnemen wanneer delen van de scène dichterbij of verder weg zijn dan andere delen. Simpel gezegd is dit mogelijk omdat onze ogen ongeveer 6,5 centimeter van elkaar verwijderd zijn, waardoor elk oog een scène vanuit een iets ander punt bekijkt. Elk oog ziet dus een afzonderlijk, iets ander beeld, dat de hersenen combineren tot één driedimensionaal beeld. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/van-een-onschatbare-waarde-voor-liefhebbers-van-illusies-91a Wed, 21 Oct 2026 09:58:55 +0200 Optische Fenomenen Jan Józef Baranowski (1805-1888) was een Poolse econoom, financier, edelman, taalkundige en ingenieur. Er staan meerdere uitvindingen op het gebied van spoorwegen, communicatie, boekhouding, rekenmachines, de semafoor, de kaartjesvalidator en de gasmeter op zijn naam. Hij werd geboren in Śmiłowicze in het toenmalige district Igumensky in de regio Mińsk. Hij begon zijn opleiding aan een kostschool voor edellieden, gerund door missionarissen van het klooster in Śmiłowicze en vervolgde deze aan een klassiek gymnasium in Mińsk. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/jan-jozef-baranowski-1805-1888 Tue, 20 Oct 2026 10:07:40 +0200 Optische Fenomenen Op basis van deze inzichten ontwikkelde hij in 1832 de fenakistiscoop, een schijf met opeenvolgende afbeeldingen die bij draaiing een bewegend beeld oproept. Dit instrument was wetenschappelijk belangrijk als demonstratie van visuele waarneming, maar het geldt ook als een vroege stap in de voorgeschiedenis van de film en de animatie. Daarnaast verrichtte Plateau belangrijk werk op het gebied van capillariteit en oppervlaktespanning. Hij onderzocht de vormen die vloeistoffen aannemen onder invloed van hun oppervlaktekrachten. In dat verband bestudeerde hij ook hoe men de invloed van de zwaartekracht kon verminderen om zuiverder naar die vormen te kijken. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/samenvatting-over-het-leven-en-werk-van-wetenschapper-joseph-plateau-1801-1883-2 Mon, 19 Oct 2026 09:49:02 +0200 Optische Fenomenen Joseph Antoine Ferdinand Plateau was een Belgische natuurkundige en wiskundig georiënteerde onderzoeker. Hij is bekend door zijn werk over het menselijk zien, de beweging van beelden en de eigenschappen van vloeistofoppervlakken. Daarmee behoort hij tot de opvallende geleerden van de 19e eeuw, juist omdat zijn onderzoek zowel de natuurkunde als de fysiologie van de waarneming raakte. Hij werd geboren in Brussel, als zoon van een kunstenaar. Hij studeerde aan de Rijksuniversiteit van Luik, waar hij zich toelegde op de wis- en natuurkunde. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/samenvatting-over-het-leven-en-werk-van-wetenschapper-joseph-plateau-1801-1883-1 Sun, 18 Oct 2026 11:47:32 +0200 Optische Fenomenen Van de publicatie “M.C. Escher Caleidocycli” zijn in de loop der jaren na de eerste uitgave (in 1977) meerdere varianten op de markt gekomen met soms iets andere titels en andere samenstellingen van de uit te knippen, uitdrukken van de gestanste of uit te snijden vouwbare wiskunstige modellen. De 14 modellen in kleur of in zwart-wit vormen bewegende objecten naar de ontwerpen en kleuren van M.C. Escher (1898-1972) na moeiteloos zelf te bouwen. De publicatie bevat tevens een praktische handleiding voor onder andere het bouwen van de ‘eenvoudige’ vijf platonische lichamen en voor de modellen van de gecompliceerde caleidocycli. Iedereen houdt wel van verrassingen. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/vlakverdelingen-van-escher-geven-liefhebbers-inspiratie Sat, 17 Oct 2026 19:17:14 +0200 Optische Fenomenen Op weg naar de voorbezichtiging voor de pers van een nieuwe kunstexpositie in het Lehmbruck-Museum in Duisburg lopen we langs de museumwinkel en bekijken we het aanbod aan oude en nieuwe publicaties. We maken een selectie en kiezen een aantrekkelijk kunstboek voor de OF-kunstcollectie. Na afloop van de voorbezichtiging rekenen we de aankoop af aan de kassa en gaan we met een mooi en aantrekkelijk kunstboek op weg naar huis. Zo kwamen wij in het bezit van het kunstboek waarin een schat aan foto’s van sculpturen uit het Lehmbruck-Museum zijn besproken en zijn afgebeeld. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/meesterlijke-sculpturen-uit-het-lehmbruck-museum Fri, 16 Oct 2026 08:05:18 +0200 Optische Fenomenen Het Pablo Picasso Museum in Münster presenteert tot en met 25 oktober 2026 onder de titel ‘Giacometti - Picasso - Masson - Dubuffet: Grenzgänger der Pariser Moderne’ meer dan 200 kunstwerken van het Parijse modernisme uit de prestigieuze privécollectie van de verzamelaar Helmut Klewan uit München. Dankzij persoonlijke contacten van de verzamelaar met talrijke tijdgenoten uit de Parijse kunstwereld is een unieke collectie ontstaan, die de surrealistische avant-garde van het interbellum verenigt met het naoorlogse Parijse modernisme. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/picasso-museum-munster-toont-surrealistische-kunst Thu, 15 Oct 2026 07:57:31 +0200 Optische Fenomenen Met de uitgifte van een bijzonder mooie Delfts Blauw keramiekpostzegel begeeft ook PostNL zich op het terrein van merkwaardige en vooral opvallende postzegeluitgiften voor het ‘verzenden’ van post en voor de verzamelingen van filatelisten, die alle Nederlandse uitgiften aankopen. Deze unieke keramiekpostzegel is ontstaan door de samenwerking tussen PostNL en Royal Delft. Het is voor PostNL en Royal Delft de eerste keer dat een keramische postzegel wordt uitgebracht. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/postnl-verrast-de-filatelist-met-een-keramiekpostzegel Wed, 14 Oct 2026 07:31:40 +0200 Optische Fenomenen Een lichte bries zet de smalle spiegels in beweging, waardoor een caleidoscopisch effect ontstaat. Onze reflecties, en daarmee wijzelf, worden onderdeel van het kunstwerk. Beide werken spelen nu met onze perceptie en de fascinatie voor kleuren en reflecties. Door de combinatie van statische en bewegende onderdelen ontstaan dynamische ruimtelijke situaties die, afhankelijk van positie en beweging van de kijker, anders worden ervaren. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/dejan-sari-speelt-met-onze-zintuiglijke-waarnemingen-2 Tue, 13 Oct 2026 10:01:24 +0200 Optische Fenomenen Voor de ‘interactieve’ studio-expositie in het Lehmbruck Museum ontwikkelde en realiseerde beeldhouwer, schilder en ontwerper Dejan Sarić begaanbare ruimten, waarin schilderkunst, tekenkunst, objectkunst en architectuur zich combineren tot een fascinerende kosmos van kleur, vorm en hun reflecties door spiegelende oppervlakten. Centraal in de compacte expositie “Dejan Sarić - In between” staan twee installaties waar bezoekers doorheen kunnen lopen, waarvan er één speciaal voor de museumruimte is ontworpen. Het zijn houten constructies die aan de buitenkant geen enkele aanwijzing geven over wat bezoekers binnen te wachten staat. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/dejan-sari-speelt-met-onze-zintuiglijke-waarnemingen-1 Mon, 12 Oct 2026 11:01:07 +0200 Optische Fenomenen Ter gelegenheid van de expositie “Skulptur und Zeichnung im 20.Jahrhundert” in het Wilhelm Lehmbruck Museum Duisburg is een bestandscatalogus verschenen. Bij een recent bezoek aan dit interessante moderne museum namen wij een kijkje in de museumwinkel en vonden dit geweldige kunstboek met een voor dat moment een actueel overzicht van alle verzamelde sculpturen en tekeningen. Dit ‘monnikenwerk’ werd in de shop aangeboden voor een zeer aantrekkelijke prijs en is voor de kunstliefhebbers een waardevolle uitgave. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/grote-collectie-tekeningen-in-het-lehmbruck-museum Sun, 11 Oct 2026 20:46:29 +0200 Optische Fenomenen Op Art-kunst is ontworpen om ogen van de kijker in beweging te brengen. Het is een kunstvorm die het gezichtsvermogen op een heel bijzondere manier uitdaagt, geen voorkennis vereist en spontane optische ervaringen mogelijk maakt. Deze kunststroming vestigde zich halverwege de jaren 60 in de VS en Europa. Gefascineerd door de natuurkundige wetten van licht en optica, wijdde een hele generatie kunstenaars zich aan het onderzoeken van optische fenomenen en de fundamenten van waarneming. Hoewel Op Art in de loop der decennia enigszins in de vergetelheid raakte, blijft het een revolutionaire kunstvorm uit een revolutionair tijdperk. Vanaf de 50-er jaren gebruikten Victor Vasarely en Marc Adrian effecten om ons gezichtsvermogen op de proef te stellen. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/vasarely-adrian-als-een-dynamische-op-art-eenheid Sat, 10 Oct 2026 09:28:05 +0200 Optische Fenomenen