http://www.optischefenomenen.nl Dé nieuwsbron voor alles over optische illusies, kunst en de wetenschap van het waarnemen en zien. nl De Bonner Münster opende na bijna vijf jaar sluiting en renovatie haar deuren voor de kunstexpositie “Licht en Transparantie”. De unieke expositie met werken van kunstenaars Monica Bonvicini, Heinz Mack, Antony Cragg, Mariele Neudecker en Gerhard Richter illustreert deze bouwkundige wisselwerking op indrukwekkende wijze. Het “Munster van Bonn” is het belangrijkste katholieke kerkgebouw in de Duitse stad Bonn. De kerk werd in de 11e eeuw als Romaanse stiftskerk van het Cassiusstift gebouwd. Het tonen van hedendaagse kunst in de middeleeuwse kerkruimte opent ongebruikelijke en spannende perspectieven voor bezoekers en kunstenaars. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/expositie-in-bonner-munster-toonde-kunst-van-tony-cragg Mon, 10 Aug 2026 10:33:00 +0200 Optische Fenomenen De Spinning Jenny (of kortweg Jenny) is de naam van de eerste spinmachine. Op het eerste gezicht leek het op een spinwiel, maar dan met een veelvoud aan spindels in plaats van één enkele; in tegenstelling tot de handspindel werkte het met de set-off-methode. Door de aanzienlijke productiviteitsverhoging tegenover het spinwiel wordt de Spinning Jenny beschouwd als een mijlpaal in de Industriële Revolutie en in de geschiedenis van de technologie. De ‘Spinning Jenny’ werd rond 1765 uitgevonden. De uitvinding wordt voornamelijk toegeschreven aan de Engelse wever James Hargreaves (1721-1778). https://www.optischefenomenen.nl/artikel/james-hargreaves-1721-1778 Mon, 10 Aug 2026 10:24:53 +0200 Optische Fenomenen De werken in de expositie gaan een nieuwe dialoog aan met het werk van Escher en de oneindige fascinatie voor islamitische patronen die tot op de dag van vandaag doorwerkt in de hedendaagse cultuur. Met 30 werken maken de bezoekers kennis met werken van de gastkunstenaars, die eveneens van oorsprong teruggrijpen op de inspiratie, die Escher op deed bij zijn bezoekers aan het complex van het Alhambra. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/wereldwijde-aandacht-voor-eschers-unieke-vlakvullingen-2 Sun, 09 Aug 2026 12:06:59 +0200 Optische Fenomenen Telkens weet de leiding en de curatoren, soms aangevuld met gastcuratoren, van het museum “Escher in Het Paleis” de vele nationale en internationale fans van de kunstwerken en kunstuitingen van de Nederlandse graficus Maurits C. Escher te verrassen op nieuwe kunstexposities in de ruimten voor zijn unieke kunstwerken uit hun vaste eigen Escherkunstcollectie. De expositie “Escher & Islamic Art: 20 Perspectives” is weer een bewijs daarvan. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/wereldwijde-aandacht-voor-eschers-unieke-vlakvullingen-1 Sun, 09 Aug 2026 11:59:11 +0200 Optische Fenomenen De expositie “Yves Klein en zijn kunstenaars familie Frits, Marie en Rotraut” is een primeur voor Nederland en Stedelijk Museum Schiedam. De expositie brengt voor het eerst de oeuvres samen van de familie Klein, bestaande uit Yves Klein (1928-1962), zijn ouders Frits Klein (1898-1990) en Marie Raymond (1908- 1988) en zijn vrouw Rotraut Uecker (1938). Yves Klein werd wereldberoemd met zijn iconische monochrome schilderijen. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/stedelijk-museum-schiedam-toont-loeber-en-yves-klein-2 Sat, 08 Aug 2026 08:58:50 +0200 Optische Fenomenen Haar sprankelende, sociaal bewogen en toegankelijke oeuvre maakt Lou Loeber (1894-1983) tot een uitzonderlijke kunstenaar op het vlak van Nederlandse moderne kunst. Stedelijk Museum Schiedam, die van haar de zeefdruk “Slapenden” (1975) in de collectie heeft, presenteert voor het eerst sinds 33 jaar een museale solo-expositie van haar werk. Terwijl Loeber volop experimenteert met abstractie, voert ze deze nooit zo strikt door als haar tijdgenoten Piet Mondriaan en Theo van Doesburg. Ze wil dat haar kunst herkenbaar en begrijpelijk blijft voor iedereen. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/stedelijk-museum-schiedam-toont-loeber-en-yves-klein-1 Sat, 08 Aug 2026 08:51:23 +0200 Optische Fenomenen Richard Trevithick (1771-1833) was een Britse uitvinder, werktuigbouwkundige en ingenieur. Hij ontwikkelde de eerste werkende stoomlocomotieven. Trevithick was de jongste van zes kinderen en zoon van mijnbouwkundig ingenieur Richard Trevithick Sr. Hij ging naar school, maar had meer interesse in de sport dan in huiswerk (met een uitzondering voor rekenen, waarvoor hij aanleg toonde). Een van zijn leraren beschreef hem als traag, ongehoorzaam, koppig, verwend, vaak afwezig en extreem onoplettend. Als kind kreeg hij vaak de kans om de stoommachines te observeren die water oppompten uit de tin- en kopermijnen die in Cornwall veel voorkwamen. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/richard-trevithick-1771-1833 Fri, 07 Aug 2026 22:06:07 +0200 Optische Fenomenen Kunstmatige intelligentie, innovatieve en duurzame materialen, nieuwe functionaliteiten en vaardigheden voor de toekomst waren belangrijke thema’s tijdens de vakbeurs interpack 2026. Ruim 2.800 exposanten uit de hele wereld presenteerden er hun nieuwste innovaties, machines, systemen en producten. Elke drie jaar brengt interpack deze wereldwijde verwerkings- en verpakkingssector een week lang bij elkaar in Düsseldorf. Door de snelle digitalisering en de opkomst van intelligente systemen en hulpmiddelen is interpack belangrijker dan ooit geworden. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/impressies-bij-een-bezoek-aan-interpack-2026-in-dusseldorf Fri, 07 Aug 2026 21:57:58 +0200 Optische Fenomenen In het studieboek “Brain and Perception” met als subtitel “Holonomy and Structure in Figural Processing” geeft de internationaal bekende auteur Karl H. Pribram op basis van zijn wetenschappelijke onderzoeken en publicaties een bijzondere kijk op de vorming van beelden door onze hersenen. De inhoud beschrijft de huidige stand van zaken op het gebied van hersenonderzoek. Een andere belangrijke motivering van de auteur voor het schrijven van het boek is de verdere ontwikkeling in zijn laboratorium van de kennis over holografische hypotheses van de hersenfuncties bij het waarnemen. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/filatelistische-aandacht-voor-neurologie-psychologie-23 Thu, 06 Aug 2026 09:22:24 +0200 Optische Fenomenen De brochure bevat de beschrijving van deze locomotief en zelfs een foto (uit 1958) van het transport op een dieplader naar het museum. Van een bijzondere betekenis voor de astronomie is nog steeds het optische basiswerk van Joseph von Fraunhofer (1787-1826) met de demonstratie van zijn telescoop. Daarna volgen onder andere besprekingen van de rastertunnelmicroscoop (waarmee zelfs atomen zichtbaar worden gemaakt), over baanbrekende ontdekkingen van Wilhelm Conrad Röntgen, waarvoor hij de Nobelprijs voor de Natuurkunde in 1901 kreeg, het eerste moderne verkeersvliegtuig met de naam ‘Junkers F 13’ en over een exemplaar van een kolossale weefmachine van ontwerper Joseph-Marie Jacquard. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/duitse-museum-in-munchen-een-bron-voor-inspiraties-2b Thu, 06 Aug 2026 08:41:28 +0200 Optische Fenomenen Op vragen als: “Wat gebeurt er in onze hersenen bij het ouder worden?” en “Wat zijn de gevolgen ervan en hoe kunnen we die zo goed mogelijk het hoofd bieden?”, geeft een nieuwe uitgave in de reeks van publicaties van de Stichting Bio-Wetenschappen en Maatschappij een antwoord. In het cahier “Vergrijzend Brein” komen de nieuwste wetenschappelijke inzichten op het gebied van cognitieve veroudering en de ziekte van Alzheimer uitgebreid en zeer informatief aan de orde. Groeiende tekortkomingen van ons brein kunnen we vrij lang opvangen door onze kennis en ervaring in te schakelen, maar vaak gaat het op een gegeven moment toch mis. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/filatelistische-aandacht-voor-neurologie-psychologie-22 Wed, 05 Aug 2026 17:55:53 +0200 Optische Fenomenen In het tweede deel van de serie informatieve brochures onder de titel “Meisterwerke aus dem Deutschen Museum” geven deskundigen op een heldere en onderhoudende wijze telkens een compact beeld over een aantal geselecteerde producten, apparaten, machines, technische hulpmiddelen en toestellen. Alles wat wordt besproken is te vinden in dit geweldige en groots opgezette supermuseum. Alle stukken, thema’s en onderwerpen maken deel uit van de groep topstukken van het museum en worden betiteld als ‘meesterwerken’. Ook voor het vullen van de inhoud van brochure II zijn aantrekkelijke selecties gedaan uit de omvangrijke onderscheidelijke collecties. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/duitse-museum-in-munchen-een-bron-voor-inspiraties-2a Wed, 05 Aug 2026 17:48:14 +0200 Optische Fenomenen In het eerste hoofdstuk geeft de auteur een uitleg over het fenomeen synesthesie onder de titel: “Wat is synesthesie en wat is het niet?” De auteur geeft voorbeelden uit publicaties van onderzoekers en heeft dit gedeelte geïllustreerd met enkele praktijkvoorbeelden van testplaatjes. Synesthesie wordt ook wel omschreven als een verzameling van modaliteiten, waarbij de meesten van ons niet stilstaan, zoals geslacht en cijfers, die aan elkaar gekoppeld lijken dankzij een bepaalde groei van verbindingen tussen verschillende hersengebieden. Volgens de meest recente gegevens heeft ongeveer 4 % van de totale wereldbevolking een zekere vorm van synesthesie. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/filatelistische-aandacht-voor-neurologie-psychologie-21 Tue, 04 Aug 2026 09:41:11 +0200 Optische Fenomenen Maurits Cornelis Escher raakte al vroeg gefascineerd door islamitische patronen. Een inspiratiebron die bij hem uitgroeide tot een levenslange zoektocht naar nieuwe vlakvullingen, transformaties en optische illusies. Met de expositie “Escher & Islamic Art: 20 Perspectives” plaatst museum “Escher in Het Paleis” deze invloed extra in de schijnwerpers. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/escher-liet-zich-inspireren-door-islamitische-patronen Tue, 04 Aug 2026 09:33:28 +0200 Optische Fenomenen Een van de belangrijkste wetenschappelijke pioniers (Richard E. Cytowic) van een deelgebied binnen de neurologie, namelijk synesthesie, schreef een toegankelijke beknopte inleiding over de neurologische aspecten van synesthesie. Het verschijnsel synesthesie wordt in veel gevallen veroorzaakt in bepaalde verbindingen tussen verschillende gebiedjes in onze hersenen. Personen met deze zeldzame aandoening hebben anatomisch gezien een iets afwijkend brein dan van anderen. Synesthesie is een neurologische toestand waarbij een prikkeling van één zintuig automatisch leidt tot stimulatie van één of meer andere zintuigen. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/filatelistische-aandacht-voor-neurologie-psychologie-20 Mon, 03 Aug 2026 19:11:46 +0200 Optische Fenomenen Met onze nieuwsbrief van augustus 2026 is er extra aandacht voor de Duitse wetenschapper, toneelschrijver, romanschrijver, filosoof, dichter, natuuronderzoeker en staatsman Johann Wolfgang von Goethe. Goethe was de schrijver van onder meer Faust, Die Leiden des jungen Werthers en Zur Farbenlehre. Hij is in Frankfurt/Main geboren op 28 augustus 1749. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/kleurentheorie-van-goethe-heeft-een-interessante-basis Mon, 03 Aug 2026 08:20:05 +0200 Optische Fenomenen In het algemeen speelt visuele perceptie niet alleen een centrale rol bij het ervaren van de wereld, maar ook bij overleven in die wereld. Net zoals al onze handelingen gebaseerd zijn op de samentrekkingen van spieren, zijn al onze ervaringen gebaseerd op de activiteit van de zintuiglijke receptoren die voor ons beschikbaar zijn. Welke informatie we uiteindelijk waarnemen hangt af van voor welke informatie we receptoren hebben. We kunnen op deze manier zien omdat er licht in onze omgeving is en omdat onze ogen lichtgevoelige receptoren hebben, die gevoelig zijn voor elektromagnetische straling met golflengten tussen 380 en 760 nm. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/filatelistische-aandacht-voor-neurologie-psychologie-19 Sun, 02 Aug 2026 18:35:07 +0200 Optische Fenomenen Het Flint Institute of Arts (FIA) in de stad Flint, Michigan, presenteert onder de titel “M.C. Escher: Infinite Variations” een interessante expositie met grafische werken uit de visionaire wereld van M.C. Escher, de Nederlandse graficus en één van de inventieve geesten van de 20e eeuw. De expositie is te zien tot en met 13 september 2026 en omvat meer dan 150 houtsneden, lithografieën, etsen en mezzotinten uit zijn buitengewone carrière. Van de vroege Italiaanse landschappen en zijn fijnzinnige natuurstudies tot onmogelijke constructies in architecturale situaties, mozaïeken en metamorfoses. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/oneindige-variaties-in-kunst-van-eschers-vlakverdelingen Sun, 02 Aug 2026 18:25:45 +0200 Optische Fenomenen Ivan Pavlov was een Russische fysioloog en medicus die vooral bekend werd door het onderzoek en de resultaten naar leren en gedrag bij dieren. Hij bestudeerde de spijsvertering bij honden en keek hoe het speeksel, maag en darmen werkten. Voor het resultaat van dat werk kreeg hij in 1904 de Nobelprijs voor de Fysiologie of Geneeskunde. Tijdens de onderzoeken merkte hij iets opmerkelijks: sommige honden begonnen al te kwijlen als ze de laborant hoorden aankomen, nog vóór er eten was. Dat toeval leidde tot zijn beroemdste onderzoek naar ‘geconditioneerde reflexen’. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/samenvatting-over-het-leven-en-het-werk-van-fysioloog-ivan-petrowitsch-pavlov-1849-1936 Sat, 01 Aug 2026 09:51:54 +0200 Optische Fenomenen Een groot deel van zijn werken op papier en zijn gerealiseerde objecten en gebruiksvoorwerpen kregen een iconische status. Vanwege de historische status van de catalogus en de mooie persoonlijke inleiding over zijn kunstzinnige ontwikkelingen en keuzes voor de verschillende vormen en uitstralingen van zijn grafische kunstuitingen geven wij aan de hand van citaten uit de catalogus uit de nazomer van 1954 en kleine bewerkingen van zijn fascinerende uitspraken een beeld van deze prachtige, waardevolle en interessante inleiding. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/van-een-onschatbare-waarde-voor-liefhebbers-van-illusies-89c Fri, 31 Jul 2026 08:39:26 +0200 Optische Fenomenen Meerdere bijzondere afgebeelde vlakverdelingen en vlakvullingen spelen tijdens het zien en waarnemen en het verwerken van de unieke in elkaar verweven figuren met ons brein. Bij meerdere prenten vallen de witte figuren direct op en de herkenning van symmetrie is duidelijk zichtbaar. Maar bij het gedetailleerd waarnemen springt het brein van wit naar zwart en vallen de zwarte figuren direct op. Onze ogen blijven echter voortdurend in beweging en springen van links naar rechts en van wit naar zwart en direct andersom. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/van-een-onschatbare-waarde-voor-liefhebbers-van-illusies-89b Fri, 31 Jul 2026 08:31:57 +0200 Optische Fenomenen In de periode van 2 tot en met 9 september 1954 vond het Internationaal Mathematisch Congres in Amsterdam plaats. In het geboorteland van Maurits C. Escher, een internationaal wiskundig congres en de grote belangstelling voor de wiskunstige werken van Escher waren voor het organisatiecomité voldoende aanleiding om een expositie met het werk van Maurits Cornelis Escher in samenwerking met het Stedelijk Museum Amsterdam te organiseren. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/van-een-onschatbare-waarde-voor-liefhebbers-van-illusies-89a Fri, 31 Jul 2026 08:23:10 +0200 Optische Fenomenen Voor liefhebbers, nieuwsgierigen en deskundigen in de boeiende wereld van visuele waarneming verscheen in de kunsthistorische reeks “Bildwelten des Wissens” een uiterst leerzaam en interessant boekje over instrumenten waarmee wij nog meer kunnen zien en waarnemen. In het boek geven deskundigen en onderzoekers hun specifieke visie over een bepaald onderwerp uit de leer van de visuele perceptie in het verleden en over de snelle ontwikkelingen door verkregen kennis uit onderzoek en ervaringen. Alle tekstbijdragen zijn ruim voorzien van kleurrijke prenten en foto’s. Meerdere pagina’s bevatten een schat aan historisch afbeeldingen en afdrukken van omslagen van specifieke publicaties uit de wereld van visuele waarneming. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/filatelistische-aandacht-voor-neurologie-psychologie-18 Thu, 30 Jul 2026 09:35:06 +0200 Optische Fenomenen De wonderlijke magische werelden van allerlei vormen en structuren is behandeld in het zeer stevige boek op basis van een thematische indeling in 9 hoofdstukken. Elk hoofdstuk start met een inleiding op het thema. Gekozen is voor de thema’s vorm, symmetrie, spiralen, grootte, ruimte, vliegen, kleur, skelet en schoonheid. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/fascinerende-beelden-vormen-meesterwerken-van-de-natuur-2 Thu, 30 Jul 2026 09:24:57 +0200 Optische Fenomenen Tijdens een periode waarin onze kinderen lichamelijk volwassen worden, is ons brein nog volop in ontwikkeling en dit medium voor opslag van nieuw opgedane vaardigheden, kennis en ervaringen wordt dan gevuld. Dit “geboorteproces” van ons brein gaat in het algemeen door tot een gemiddelde leeftijd van 22 jaar. Hoe de ontwikkeling van het brein verloopt, hoe wij ons brein gebruiken voor het leren van bijvoorbeeld taal of zien en hoe onze hersenen eigenlijk zijn opgebouwd, vertellen deskundigen in de vakgebieden van psychologie, fysiologie, neurologie, psychiatrie en door meerdere hersen- en gedragswetenschappers. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/filatelistische-aandacht-voor-neurologie-psychologie-17 Wed, 29 Jul 2026 08:36:03 +0200 Optische Fenomenen