http://www.optischefenomenen.nl Dé nieuwsbron voor alles over optische illusies, kunst en de wetenschap van het waarnemen en zien. nl Op Art-kunst is ontworpen om ogen van de kijker in beweging te brengen. Het is een kunstvorm die het gezichtsvermogen op een heel bijzondere manier uitdaagt, geen voorkennis vereist en spontane optische ervaringen mogelijk maakt. Deze kunststroming vestigde zich halverwege de jaren 60 in de VS en Europa. Gefascineerd door de natuurkundige wetten van licht en optica, wijdde een hele generatie kunstenaars zich aan het onderzoeken van optische fenomenen en de fundamenten van waarneming. Hoewel Op Art in de loop der decennia enigszins in de vergetelheid raakte, blijft het een revolutionaire kunstvorm uit een revolutionair tijdperk. Vanaf de 50-er jaren gebruikten Victor Vasarely en Marc Adrian effecten om ons gezichtsvermogen op de proef te stellen. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/vasarely-adrian-als-een-dynamische-op-art-eenheid Sat, 10 Oct 2026 09:28:05 +0200 Optische Fenomenen Gerty Theresa Cori-Radnitz (1896-1957) was een in Oostenrijk-Hongarije geboren Amerikaans biochemicus. Samen met haar echtgenoot Carl Ferdinand Cori en de Argentijnse fysioloog Bernardo Houssay ontving zij in 1947 de Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde voor hun rol in de “ontdekking van het verloop van de katalytische omzetting van glycogeen”. De ziekte van Cori, een glycogeenstapelingsziekte (type III) is genoemd naar het echtpaar Cori. De in Praag geboren Gerty Radnitz was oudste van drie dochters van joodse ouders. Tot haar tiende werd ze thuis onderwezen. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/filatelistische-aandacht-voor-alexander-fleming-144 Fri, 09 Oct 2026 20:48:53 +0200 Optische Fenomenen De auteur van het compacte informatieve referentie- en leerboekje “Het brein” laat de lezers op een boeiende en interessante wijze kennis maken met de complexe en meesterlijke structuur van het menselijk brein. Op vele locaties in de wereld wordt onderzoek gedaan naar de werking van de hersenen. In het algemeen is onze kennis over het functioneren ervan nog lang niet volledig bekend en beschreven. Ons begrip van het menselijk brein staat nog in de kinderschoenen. Volgens sommigen staan we voor een onoplosbaar raadsel. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/de-belangrijkste-theorieen-en-ideeen-over-de-hersenen Thu, 08 Oct 2026 10:02:29 +0200 Optische Fenomenen Ernest Solvay (1838-1922) was een Belgische grootindustrieel en scheikundige die in de 19e eeuw (1861) het procedé ontwikkelde om op grote schaal natriumcarbonaat (sodazout) aan te maken en daarmee een fortuin verdiende. Hij was ook Belgisch senator. Solvay was een zoon van Alexandre Solvay en Eugénie Hulin. Alexandre baatte steengroeven uit, was handelaar in koloniale waren, zoutzieder en gemeenteraadslid van de gemeente Roosbeek. Ernest Solvay trouwde met Pauline Winderickx. Bij het begin van zijn carrière (1860-1865) was Solvay directeur van de Gasvennootschap in Sint-Joost-ten-Node en stichter van de fabriek van natriumcarbonaat in Couillet. Met zijn broer Alfred stichtte hij in 1863 in Couillet onder de naam “Solvay et Compagnie” het bedrijf dat uitgroeide tot een industrieel wereldbedrijf. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/filatelistische-aandacht-voor-dmitri-ivanovitsj-mendelejev-54 Wed, 07 Oct 2026 22:04:31 +0200 Optische Fenomenen “Tekenen is de meest directe manier om van gedachten naar papier te gaan.” Tekenen is de meest directe weg van de geest naar het papier. Het is de snelste manier om menselijke gedachten en het creatieve proces in een visuele vorm om te zetten. Het legt vast wat gezien wordt en kan, als fragment, de verbeelding prikkelen. Al vele jaren belicht MKM Museum Küppersmühle für Moderne Kunst, met de Akademos-serie, het werk van professoren aan de Kunstacademie Düsseldorf. Met Klaus Rinke presenteert het museum een van de meest invloedrijke figuren van de academie. Rinke was een schilder, beeldhouwer en fotograaf en begon zijn artistieke carrière met tekenen en schilderen. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/kunstenaar-klaus-rinke-is-bekend-door-zijn-tekeningen Wed, 07 Oct 2026 06:17:30 +0200 Optische Fenomenen De ontdekking van radioactiviteit ontsloot een nieuwe wereld voor de mens en dankzij de inspanningen van de familie Curie hebben wij de inwendige structuur van de materie verkend en meervoudig in beeld gebracht. Ook onze geneeskunde heeft er nieuwe behandelwijzen aan ontleend. De in Polen geboren Marie Sklodowska was niet alleen de eerste vrouw ter wereld die ooit een Nobelprijs ontving, maar tot op de dag van vandaag is ze de enige vrouw die deze zelfs twee keer heeft ontvangen en wel op de gebieden natuur- en scheikunde. Over het leven en werk van Marie Curie, geboren Sklodowska, verscheen de zeer goed uitgevoerde publicatie “Marie Curie” van auteur en professor in de radiologie Dr. Richard Gunderman. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/filatelistische-aandacht-voor-albert-einstein-60 Tue, 06 Oct 2026 19:33:17 +0200 Optische Fenomenen Ter gelegenheid van de kunstexpositie “Full House” in het MKM Museum Küppersmühle voor Moderne Kunst in Duisburg verscheen de gelijknamige catalogus. Met de expositie “Full House” putten de bedenkers, ontwerpers en samenstellers van de expositie uit een divers spectrum van beschikbare artistieke producties uit de jaren 60 tot heden en presenteren zij de werken van de kunstenaars die hun positie en betekenis in de kunstgeschiedenis niet hebben verloren, maar hebben kunnen behouden en verder hebben ontwikkeld. Met hun beeldende werken zijn en waren zij de initiatiefnemers van de 20e en 21e eeuw. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/kunstwerken-in-de-collectie-stroher-in-mkm-duisburg Tue, 06 Oct 2026 19:26:04 +0200 Optische Fenomenen Albert Einstein (1879–1955), geboren in Ulm, was een Duits-Zwitsers-Amerikaanse natuurkundige die wordt beschouwd als een van de grootste wetenschappelijke denkers aller tijden, toonde op jonge leeftijd een uitzonderlijk talent te hebben voor wis- en natuurkunde. Na zijn studie aan de Eidgenössische Technische Hochschule in Zürich vond hij moeilijk werk, maar kreeg uiteindelijk een baan bij het Zwitserse Octrooibureau. In deze periode ontwikkelde hij revolutionaire ideeën over ruimte, tijd en energie, die de fundamenten van de klassieke natuurkunde op hun kop zouden zetten. Het jaar 1905, ook bekend als zijn Annus Mirabilis (wonderjaar), markeerde een keerpunt in de natuurkunde. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/filatelistische-aandacht-voor-albert-einstein-59 Mon, 05 Oct 2026 21:26:52 +0200 Optische Fenomenen Bij de expositie “Susan Swartz. Personal Path” in het Art Museum of Central Academy of Fine Arts - CAFA in Beijing verscheen een tweetalige (Engels en Chinees) catalogus. Susan Swartz heeft ooit gezegd dat haar werk sterk gestructureerd is door de afbeeldingen op landschapsschilderijen van Caspar David Friedrich, een belangrijke figuur in de Duitse kunstgeschiedenis. Caspar Friedrich, een landschapsschilder en vertegenwoordiger van de romantiek in de Duitse kunst, portretteerde de zee en de bergen op een ongekend koele en eenzame manier, waarbij hij een mysterieuze culturele charme toevoegde aan het serene landschap. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/susan-swartz-presenteerde-haar-kleurige-landschappen Mon, 05 Oct 2026 21:19:25 +0200 Optische Fenomenen De belangstellenden voor de geschiedenis van de wetenschap weten al veel over het leven en werk van Albert Einstein, maar of zij ook weten dat zijn hersenen werden gestolen en of hij een viool had die Lina heette is maar de vraag. Deze vragen en vele andere leuke weetjes maken deze publicatie, in de vorm van een aantrekkelijke grafische hervertelling van feiten, gebeurtenissen en achtergronden uit het boeiende leven van Albert Einstein, zeer interessant. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/filatelistische-aandacht-voor-albert-einstein-58 Wed, 30 Sep 2026 10:04:02 +0200 Optische Fenomenen Met een grootschalig overzicht van het werk van fotograaf Helen Levitt toont de Kunsthal in haar expositie “City at Play” foto’s, een film en kleurendia’s van één van de belangrijkste straatfotografen van de 20e eeuw. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/het-leven-op-de-straten-van-new-york-door-helen-levitt Wed, 30 Sep 2026 09:50:50 +0200 Optische Fenomenen In de unieke populaire serie informatieve boekjes onder de titel “100 bladzijden” verscheen bij uitgeverij Reclam het deel over het leven en werk van Marie Curie. De redactie van deze serie zorgt voor het compact behandelen van actuele en relevante thema’s en onderwerpen uit de cultuur, geschiedenis, natuurwetenschap en onze samenleving. Elk boekje is opgezet om te lezen in 100 minuten. Als jongste van vijf kinderen werd Maria Salomea Skłodowska in 1867 in de Poolse stad Warschau geboren. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/filatelistische-aandacht-voor-albert-einstein-57 Tue, 29 Sep 2026 08:36:48 +0200 Optische Fenomenen Het is bekend dat de intensiteit van deze straling bepaalt of men scherper of minder scherp ziet; de spectrale structuur ervan bepaalt de kleur of kleuren van de waargenomen objecten; de richting ervan bepaalt de vorm van de objecten zelf, via het verrassende visuele fenomeen van het retinale beeld. Maar hoe kunnen we de positie van objecten in de ruimte bepalen, zodat we hun diepte kunnen reconstrueren, wanneer we ze waarnemen? https://www.optischefenomenen.nl/artikel/van-een-onschatbare-waarde-voor-liefhebbers-van-illusies-90c Tue, 29 Sep 2026 08:29:22 +0200 Optische Fenomenen Het is echter de Nederlandse geleerde en onderzoeker Christiaan Huygens die in zijn publicatie Traité de la lumière heeft beschreven dat het licht zich in de vorm van golven voortplant en niet in deeltjes, waarmee hij de bekende deeltjestheorie van Newton tegenspreekt door zijn golftheorie. De ontdekkingen en beschrijvingen van Newton blijven overigens grote invloed uitoefenen op de verdere ontwikkelingen in het gebruik van licht in kunst en techniek. Als Newton ouder en rijper wordt neemt hij afstand van de gevestigde orde en wijdt zich in alle rust aan het onderzoek in de alchemie en in de bijbelkunde. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/filatelistische-aandacht-voor-albert-einstein-56 Mon, 28 Sep 2026 22:31:43 +0200 Optische Fenomenen Zowel de 3D-fotografie als de 3D-film heeft zich op een aantrekkelijke wijze kunnen ontwikkelen tot volwaardige 3D-beeldtechnieken met hoge potentie voor de kijkers. De stereoscopische beeldtechniek is niet het enige geval in de wetenschap waar zelfs de meest beproefde en geaccepteerde ideeën, na een periode van succes, te maken kregen met vernietigende kritiek en, soms heftig en snel, het instorten; andere keren ondergaan ze echter een langzame, maar continue en onontkoombare afbraak. Dit proces komt met name voor bij wiskundige schema's, wanneer deze worden gebruikt om fysieke of fysiologische verschijnselen te representeren, of nog meer, psychologische verschijnselen. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/van-een-onschatbare-waarde-voor-liefhebbers-van-illusies-90b Mon, 28 Sep 2026 22:21:44 +0200 Optische Fenomenen Bosman raakt ook bevriend met zijn overbuurman Escher. Albert Ernst Bosman tekende duizenden uren. Met potlood, passer en trekpen liet hij patronen tot leven komen waarin wiskunde, onderzoek, schoonheid en verwondering samenvallen. Na het overlijden van Albert Bosman verdwijnen zijn puzzels, schetsen, tekeningen en zijn tekengereedschappen geleidelijk in dozen en op zolders. Zijn tekeningen raakten bijna vergeten en verstopt in dozen. Met dit boek komen ze weer tot ‘leven’ en zien ze opnieuw het licht. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/kunst-ontwerpen-en-tekenen-met-wiskundige-verdelingen-2 Sat, 26 Sep 2026 21:57:13 +0200 Optische Fenomenen Hieronymus Bosch (ca.1450-1516) is één van de beroemdste kunstenaars in de historie van de Nederlandse schilderkunst, zo niet de wereld. Het compacte boek “Bosch in Detail” verkent zijn bekendste schilderijen en tekeningen en onthult ze als nooit tevoren in verbazingwekkende close-up details op de volledige pagina's. Georganiseerd door karakteristieke thema's in het werk van Bosch, zoals gezichten, hel en hemel, de vier elementen, landschappen en wezens, zowel fantastisch als monsterlijk, biedt het uitzonderlijke beelden van meerdere meesterwerken als de hooiwagen, de verleiding van st. anthony en de zeven hoofdzonden en nog veel meer. De schilderijen van Jeroen Bosch hebben niets van hun aanvankelijke fascinatie verloren. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/filatelistische-aandacht-voor-salvador-dali-48 Sat, 26 Sep 2026 21:46:33 +0200 Optische Fenomenen Het onlangs verschenen tweetalige kunstboek “Tekenen met wiskunde” bespreekt het kunstzinnige oeuvre van Albert Ernst Bosman (1891-1961), een man met diepgewortelde principes en hoge idealen, en de opgebouwde vriendschap met de overbuurman Maurits Cornelis Escher. Escher kwam namelijk eind 1944 bij Bosman in de straat wonen en werd zijn overbuur. Bosman studeerde elektrotechniek aan de Technische Universiteit Delft en werkte daarna afwisselend als ingenieur en wiskundeleraar. Met zijn brede interesses verdiept hij zich in godsdiensten, filosofie, psychologie en de onderwijsvernieuwing. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/kunst-ontwerpen-en-tekenen-met-wiskundige-verdelingen-1 Fri, 25 Sep 2026 15:18:25 +0200 Optische Fenomenen Meerdere kunstenaars zijn in hun werken gefascineerd geraakt door het verschijnsel en het effect van de visuele illusies tijdens het kijken naar beelden en voorstellingen. Sommige kunstenaars zijn al vroeg in hun werk begonnen met experimenteren met het verschijnsel van meervoudige figuren, verborgen figuren, omkeerfiguren en een breed scala aan visuele verschijnselen. Er zijn daaronder kunstenaars met een eigen inbreng aan originele ontwerpen en voorstellingen. Ook kozen kunstenaars in hun werken voor een bewerking van bestaande visuele fenomenen waardoor er nieuwe frisse werken ontstaan met een knipoog naar het optisch bedrog. De samenstellers van de expositie “One image may hide another” konden beschikken over een geweldige kunstschat aan dubbelzinnige voorstellingen van een zeer groot aantal bekende en onbekende kunstenaars. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/filatelistische-aandacht-voor-salvador-dali-47 Thu, 24 Sep 2026 21:10:38 +0200 Optische Fenomenen De “Print Digital Convention” is meer dan een traditionele vakbeurs - het concept bestaat uit een vakbeursopstelling, een congres, workshops, trendpresentaties en het uitwisselen van praktische ervaringen op één locatie. Gedurende twee dagen liet het evenement bezoekers aan de vakbeurs en deelnemers aan de congressen zien en ervaren hoe print, in combinatie met state-of-the-art digitale media, echt werkt. De focus lag bij alle standhouders op directe praktische toepassingen en de relevantie. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/impressies-tijdens-een-bezoek-aan-de-pdc-2026-dusseldorf Wed, 23 Sep 2026 21:26:10 +0200 Optische Fenomenen Het Museum Boijmans Van Beuningen en de gemeente Rotterdam kunnen terecht trots zijn op hun zeer gelukte organisatie en presentatie van deze unieke expositie. Eerder waren de kunstwerken uit de vier verzamelingen te bewonderen in Scottish National Gallery of Modern Art in Edinburgh en in de Kunsthalle Hamburg. Beide exposities waren ook flink aangevuld met werken uit eigen museumcollecties. Tijdens de expositie was het aantrekkelijke publieksboekje “Gek van surrealisme” in meerdere talen beschikbaar. Dit compacte boekje bevat teksten over de opstellingen, opgehangen werken en de wetenswaardigheden over de verzamelaars, maar ook zijn er details over werken van de kunstenaars te lezen. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/filatelistische-aandacht-voor-salvador-dali-46 Tue, 22 Sep 2026 08:36:14 +0200 Optische Fenomenen Schilder en rebel Gustave Courbets radicale beeldtaal, zijn sociaal-politieke engagement en zijn invloed op moderne kunst zijn tot op de dag van vandaag van grote betekenis. Hij verwierp de geprezen esthetiek van het classicisme en de romantiek en maakte in plaats daarvan het leven van gewone mensen en de realiteit tot onderwerp van zijn schilderijen. Met zijn compromisloze houding en innovatieve schildertechniek wordt Courbet beschouwd als een pionier van het modernisme - een figuur die de grenzen tussen kunst, maatschappij en politiek durft te overschrijden. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/zachte-plus-spraakmakende-kunst-van-gustave-courbet Mon, 21 Sep 2026 08:57:17 +0200 Optische Fenomenen De Franse kunstcriticus, schrijver en dichter Guillaume Apollinaire (1880-1918) wordt beschouwd als de bedenker van het woord “surrealisme” in 1917, maar dit begrip is door André Breton (1896-1966) in 1924 gepresenteerd in zijn eerste surrealistisch manifest. Breton verzamelde in Parijs een kring van schrijvers en kunstenaars om zich heen. Zij experimenteerden met zelfonderzoek, vrije associatie en het onderbewustzijn en lieten zich kunstzinnig inspireren door het toeval en alles wat anders, gek of irrationeel was. Het geheel werd een actieve beweging, die ook wortels kreeg in andere Europese steden. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/filatelistische-aandacht-voor-salvador-dali-45 Mon, 21 Sep 2026 08:48:09 +0200 Optische Fenomenen De Elzasser Tomi Ungerer (1931-2029) wordt beschouwd als een van de belangrijkste illustratoren, kinderboekenschrijvers, grafisch ontwerpers en reclameontwerpers van de 20e en vroege 21e eeuw. Zijn oeuvre is omvangrijk en omvat meer dan 40.000 tekeningen, olieverfschilderijen, posterontwerpen, collages, prenten en assemblages. Daarnaast schreef hij zo'n 140 boeken, variërend van maatschappij-kritiek tot sprookjes, waaronder moderne klassiekers als “De drie rovers” en “Geen kus voor moeder”. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/forum-wurth-chur-exposeert-tekenkunst-van-tomi-ungerer Sun, 20 Sep 2026 10:40:56 +0200 Optische Fenomenen Bezoekers van de expositie “Gek van surrealisme” in meerdere zalen van Museum Boijmans Van Beuningen werden direct verrast op de enorme schat aan surrealistische kunstwerken van Salvador Dalí, Max Ernst, René Magritte en Joan Miró en vele andere bekende kunstenaars, die bijdroegen aan de fascinerende werelden van het surrealisme. De geweldige ruim opgezette tentoonstelling kwam mede tot stand door een collegiale samenwerking met de Hamburger Kunsthalle en de Scottish National Gallery of Modern Art. De getoonde werken kwamen uit vier betekenisvolle Europese privécollecties, de voormalige kunstcollecties van Edward James, Roland Penrose en Gabrielle Keiller en de huidige collectie van Ulla en Heiner Pietzsch. https://www.optischefenomenen.nl/artikel/filatelistische-aandacht-voor-salvador-dali-44 Sun, 20 Sep 2026 10:31:37 +0200 Optische Fenomenen