Ortak Renkler::Japonya'dan günlük yaşam kesitleri

Modern Japon şiirinin babası: Sakutaro Hagiwara

2013-02-24T21:33:00.001+09:00

Bugün gazete okurken bu yazıda (MAEBASHI: Where free spirits roam) şöyle bir ifade gördüm:
"Sakutaro Hagiwara is often called "the father of modern Japanese poetry."
Sonra şöyle güzel bir şiir:

On the day I returned to my hometown, the train I rode in was barreling through the stormy winds...The mountains of Joshu had yet to appear.

Haiku çok severim. İngilizce'de haiku yazanlar var. Yukardaki şiir modern tarzda olsa da yine de çok basit bir anlatımla bize şairin ruh hailini ve çeveresini anlatıyor.
Şiirin aslını da buldum (Japonca) :

帰郷

昭和四年の冬、妻と離別し二児を抱へて故郷に帰る

　　

わが故郷に帰れる日

汽車は烈風の中を突き行けり。

ひとり車窓に目醒むれば

汽笛は闇に吠え叫び

火焔（ほのほ）は平野を明るくせり。

まだ上州の山は見えずや。

夜汽車の仄暗き車燈の影に

母なき子供等は眠り泣き

ひそかに皆わが憂愁を探（さぐ）れるなり。

鳴呼また都を逃れ来て

何所（いづこ）の家郷に行かむとするぞ。

過去は寂寥の谷に連なり

未来は絶望の岸に向へり。

砂礫（されき）のごとき人生かな！

われ既に勇気おとろへ

暗憺として長（とこし）なへに生きるに倦みたり。

いかんぞ故郷に独り帰り

さびしくまた利根川の岸に立たんや。

汽車は曠野を走り行き

自然の荒寥たる意志の彼岸に

人の憤怒（いきどほり）を烈しくせり。

　

氷島（1934年刊）より

1955年5月13回忌に設置

1983年9月現在地へ移転

詩篇小解

帰　郷　昭和四年。妻は二児を残して家を去り、杳（よう）として行方を知らず。我れ独り後に残り、蹌跟（そうろう）として父の居る上州の故郷に帰る。上野発

七時十分、小山行高崎廻り。夜汽車の暗爾（あんじ）たる車燈の影に、長女は疲れて眠り、次女は醒めて夢に歔欷（きよき）す。声最も悲しく、わが心すべて

断腸せり。既にして家に帰れば、父の病とみに重く、万景悉く蕭条たり。

Japonya milli marşını merak edenler için

2013-02-16T14:47:00.001+09:00

Kimi ga yo

Hala tartışmalı. Sözleri çok güzel bence.

Japonya kendini korumaya çalışıyor.

2013-02-02T17:08:00.001+09:00

Japan PM vows to defend islands from China http://t.co/LO18Y5RG

Umami

2013-01-30T18:31:00.000+09:00

Japonca'dan İngilizce'de doğrudan giren bir sözcük. Türkçe'de de doğrudan çevirmek zor. Bence annelerimiz etin tavuğun suyuna plav ya da çorba yaptıkları zamanki tat. Pek çok Japon yemeğinin de özü. Japonya'da bir yemek yaparsanız ve yemekte bu derinlik yoksa, yemeği beğenmezler. Su tadı var gibi olur. Bu eksiklik baharatla da örtülmez. Belki de Japonların iyi yapılmış bir Türk yemeğinş kendilerine uygun bulmalarının nedeni de bu. Umami-wikipedia.org
Umami - Vikipedi (Türkçe)
NPR
Umami - Merriam Webster Umami - jonrowley.com

Japon bayrağı

2013-01-29T09:46:00.000+09:00

Cezayir'de öldürülen Japonlar için içim acıdı doğrusu. Bir de havaalanındaki görüntü.
Türkiye'deki görkemli askeri törenlere, bayrakları tabutlara göre biraz (çok iyi bir kelime değil ama) zavallı göründü gözüme.
Japon arkadaşlara sorunca, yine şu bayrak meselesi çıktı karşıma.
Biz Türkler için anlaması zor olsa da, Japonlar kendi bayraklarıyla çok barışık değiller. 2. Dünya Savaşı'daki faşizmi çağrıştırıyor diye bu konu neredeyse bir tabu. Geçtiğimiz yıllarda bazı okullarda öğretmenler bayrak törenlerini, bayrak çekilmesini ve milli marşı söylemeyi reddetmişti. Nedeni de milli marşın İmparator'a adanmış olduğu ile ilgili yayın kanı.
Son zamanlardaki Çin'in saldırgan davranışları olmasa kendilerinin de ulusal çıkarları olduğunu hepten unutacaklar.

Algeria siege dead and survivors flown back to Japan
Aratani’s body brought back from Algeria

En küçük şeyler Japonya'da

2013-01-28T15:44:00.000+09:00

So many small things Japan should be proud of | The Japan Times japantimes.co.jp/community/2013…
— CommonColors (@Common_Colors) January 28, 2013

Ben şunlara bayıldım:

3. Fewest profanities
4. The country with the least chance of getting hit by a bullet
7. The shortest poem in the world

Zaman

2013-01-25T14:30:00.004+09:00

En son yazdığımdan beri uzun zaman geçmiş.
Bu blogu okuyanlar da artık beklemekten sıkılmıştır.

Başladığımda Facebook bu kadar Türkiye'de popüler değildi. Gerçek ismini kullanmak da pek yoktu. Tweeter yoktu. Bu seçenekler o zaman olsa, belki de bu bloga başlamazdım. Bazı yazılar şimdilerde insanların internette okuyabileceklerinden çok uzun. (Gerçi Tweeter'daki 140 karakterle ne anlatılır o da ayrı dava ama.)
Anlatacak yeni şeylerim var mı? Japonya'da bana artık çok az şey ilginç geldiği için tıkandım kaldım belki. Önümüzdeki günlerde yeni denemelere başlayabilirim. Bazen bu blog'da yazıp Tweeter'a atmayı, ya da Tweet yazıp buraya atmayı düşünüyorum. Bakalım sizler ne diyeceksiniz?

Bugün aynı zamanda babamı kaybedişimizin 5. yılı. Rahmetle anıyorum.

Bayramınız Kutlu Olsun!

2011-09-01T22:20:00.002+09:00

Herkesin bayramını kutlarım.
En son depremden 5 gün sonra yazmışım!
Uzun bir zaman geçmiş, ben bu blogu çok boşlamışım.
Yazacak çok şey varken neyi seçip yazmak gerektiğini iyice karıştırdım sanırım.

Bu deprem buradaki herkesi pek çok şekilde etkiledi. Yaşam benim için 11 Mart öncesi ve sonrası diye ayrılıyor. Bunu söylerken abartmıyorum. Deprem ve sonrasındaki günler sanırım yaşamımdaki en zor günlerdi. Pek çok duyguyu beraber yaşadım.

Bugün Japonya'da "Afet Önlemleri" günü. Hergün her an herşeye hazırlıklıyız. Her an herşey olabilir.

Ben burdayim

2011-03-16T11:49:00.003+09:00

Gercekten cok zor gunler. Japonlar cok buyuk bir kararlilik ve dayanismayla felaketin ustesinden gelmeye calisiyorlar. TVlerde kendileri buyuk felakete ugramis insanlarin baska insanlara yaptigi yardimlar gozleri yasartiyor.

Benim apartmana boyle kagitlar koymuslar. Elektrik tasarrufu. Bireylerin aldigi bu onlemler sayesinde elektrik kesintileri olmadan yasam devam edebiliyor.

Turkiye'den "don artik" sesleri cok artti, bu da basli basina bir stress. Cok zor bir karar. Turkiyedekilerin uzulmesini, endiselenmesini tabii hic istemem. Obur taraftan da: Su anda dogrudan Tokyo'daki yasami tehdit edecek radyasyon sizintisi yok. Sirkette de bana bagli elemanlar, yapilacak isler var. Turkiye'ye gitmek herkesi yuzustu birakmak gibi olacak, vicdanen Ist.da kesinlikle rahat edemem diye dusunuyorum. Bu kadar zaman bu insanlarin ekmegini yedikten sonra simdi birakip kacmak ahlaki gelmiyor. Ist.da olsam da TV ve Skype basindan ayrilmadan surekli burayla temas halinde olurum. Benim icin cok stresli olur.

Tabii Tokyo'da durum degisir, durum gercekten tehlikeli bir hal alirsa durum degisir. Kesinlikle zor ve sikintili bir durum....

Gecen Cuma oncesi ve sonrasindaki hayat ne kadar farkli.... En basit seyler bile aslinda ne kadar degerliymis, klise olsa da bunu her an hissediyorum.

Allah hepimizi korusun!

Erken uyari

2011-03-12T22:36:00.002+09:00

Erken uyarının ne kadar iyi çalıştığını farkettim.
TV'de "kuvvetli deprem olacak, saklanın" dedikten kısa zaman sonra Tokyo'da da yine sarsıntı oldu. Esası yine Tohoku bölgesinde.

Bugün yeni bir gün

2011-03-12T19:56:00.002+09:00

Japon Demiryolları (JR) çalışmadığı için geceyi Tokyo'daki bir arkadaşta geçirdim. Sabah 7 sıraları Minato-ku belediyesinin bir anonsuyla uyandım. Herkesi elekriği idareli kullanmaya çağırıyordu.
Hala JR çalışmadığı için metronun gidebildiği yere kadar gidip öğlen sıraları eve vardım. Evde bir iki yere düşen kitaptan başka bir zarar yoktu. İşte Japon mücizesi bu olsa gerek.

İstasyon görevlileri, süpermarkettekiler, köşedeki evin bahçesinde ağaöları budayan bahçivan, herkes görevi başında, hiç birşey olmamış gibi...Düzen devam ediyor. Adamlar bu felaketlere alışkın. Tüm batılı arkadaşlarım, özellikle bayanlar ufak bir şok içinde. Japonlar sakin.

Bir de şu nükleer santral işi düzelse...

Hersey yolunda

2011-03-11T19:45:00.002+09:00

Herkese Selam,

Bugun Tokyo'da bir hayli sallandik. Uzun surdu ve artcilar da coktu.
Telefonlar kitlense de Skype sagolsun Turkiye ye ve sevdiklere ulasabildik.
Benim bulundugum 20.kat oldukca sallandi, sallanti o kadar fazlaydi ki, abartmiyorum,
bazi bayanlar "deniz tutmasi" gibi oldu.

Su anda hala trenler calismiyor, eve yayan gidebilenler yolda.
Benim ev Tokyo'dan uzak oldugu icin su anda sehir icindeki bir arkadasta kalmayi dusunuyorum.

Mesajlariniz icin tesekkurler, sevgiyle ve saglicakla kalin!

Bu ikili de Suzan Boyle Çin versiyonu

2011-01-23T13:30:00.003+09:00

YouTube'un hala TR'de yasak olduğunu biliyorum ama iPhone ya da benzeri bir yoldan izleyebilenler için.

Tesadüf eseri birbirine rastlamış iki sokak şarkıcısının evde (oldukça kıstlı şartlarda) öylesine söyledikleri şarkının arkadaşları tarafından cep telefonuna kaydedilmiş halinin internete gönderilmesiyle bir anda ünlü olmuşlar.

In the Spring Wang Xu ft Liu Gang

En çok şu bölümünü sevdim:

If one day when I'm old with no one to rely on
Leave me behind in that time of happiness
If one day I quietly leave this world
Bury me in this spring

Yıl başında buralar

2011-01-19T18:36:00.002+09:00

Biraz geç olsa da herkesin yeni yılı kutlu olsun!

Bu yılbaşı Türkiye'deyim. Japonya'da yeni yıla her zamanki gibi tapınaklarda dualarla girildi.

İnsanlar umutlarını kaybetmek istemiyor. Ekonomik zorluklar, gelecek kaygıları tapınaklardaki duaların ana temasıydı sanırım.

Devlet verilerine göre rekor seviyede 1.41m hane, devletten sosyal güvenlik yardım alıyor. Bu rakam 2009'a göre 136,000 artış göstermiş ve 16m a kişiye karşılık geliyormuş.

120m'luk ülkede bu büyük bir rakam gibi gözükmeyebilir, ama bu işlere savaş sonrası alışık olmayan ülke için önemli bir değişim.

Bunlara bakıp sokaklarda fakirlik varmış gibi düşünmeyin ama, öyle birşey (şimdilik) yok!

İnsanlar yine aileleriyle beraber olmayı da dilediler. Kohaku yarışmasına bu sene ilk defa katılan Uemura Kana'nın "Toire no Kamisama" (Tuvaletin Tanrıçaları), pek çok kişiyi ağlattı mesela. YouTube'a girebilenlere tavsiye ederim. Büyükanne sevgisi ve büyüdükçe nasıl sevdiklerimizi istemeden kırdığımızı, en azından ihmal ettiğimizi anlatıyor.

トイレの神様／植村花菜

Yerlı Malı yurdun malı, her Japon...

2010-11-28T00:55:00.002+09:00

Yaşı benimkine yakın olanlar, Özal dönemi öncesi Türkiye'sinde okullarda "Yerli Malları" haftasının yapıldığını, ithal malın pahalı, zor bulunan (ya da kaçak) bir şey olduğunu hatırlarlar.

Japonya'da son zamanlarda benzer bir akım var. Çin malları ucuzdu ama...Amasını siz de biliyorsunuz. Özellikle yiyeceklerde, güvenilirlik şüphesi yüzünden artık "Yerli Malı" diye yazmak adet haline geldi. Eskiden beri bazı ürünlerde yerli üretim prestijini zaten hiç kaybetmemişti: Amerikan ve Avustralya bifteği Japonlara göre makbul değil, çünkü yağsız, Japonlar yumuşak pembemsi yağlı et sever. Pirincin en güzel kokanı ve lezzetlisi Japon'dur, ucuza ithal edilse bile kimse Tayland pirinci almaz. Tanesi 250 yen'e Japon elması, Amerikan elmasından üstündür.

Zorlamadan kolayca, iç tüketim yerli üreticinin lehine!

Bugun Fuji-san

2010-11-06T22:34:00.002+09:00

Bu resim bugün, gün batarken.

Buraya da yaz saati isteriz!

2010-11-01T23:01:00.002+09:00

Daylight-saving time in Japan Bright idea başlıklı bu hafta yayınlanan yazı da Japonya'nın yaz saatine geçebileceği söylenmiş. Yazının son satırlarında da belirtildiği gibi, Japonlar maalesef yaz saatlerinde, hava güzel aydınlık, şöyle bir işten erken çıkalım, yiyelim eğlenelim, demezler. Aynı şekilde hava kararana kadar çalışırlar. Pek çok Japon arkadaş da bunu söylüyor.
Değişmiyor bu işler kolay kolay.
Yazın bile yine en geç 1845'te falan hava kararır.

Sayonara from Satoshi Kon

2010-09-04T00:21:00.001+09:00

Yomiuri'de Satoshi Kon'un ani vefatını okuduğumda çok şaşırdım. 47 yaşında aramızdan ayrılan sanatçı Perfect Blue, Millennium Actress, Tokyo Godfathers ve Paprika gibi pek çok eser ortaya çıkarmıştı.World of anime director Satoshi Kon still alive'dan alıntı yaparsam,

Miyazaki-san 47 yaşında ölseydi Tonari no Totoro daha ortaya çıkmamış olacaktı.

Sanatçı veda yazısını blogunda yayınlamış. Sanatçıyı tanımıyorsanız da bulduğunuz eserlerini izlemenizi, en azından veda yazısını okumanızı öneririm.

Kon's Tone
İngilizcesi de burada:
Satoshi Kon's last words

Türkçe'ye çevrilmiş haiku eserleri

2010-07-24T17:45:00.002+09:00

Var mı, diye merak ediyorum. Haiku'yu anlamak da çevirmek de zor. Japonca'daki wabi-sabi duygusuna ve seslere aşinalık gerektiriyor bence.

Matsuo Basho, Frog Haiku

Furu ike ya
kawazu tobikomu
mizu no oto

The old pond;
a frog jumps in -
the sound of the water.

Frog Haiku, Ten Translations & One Commentary

Konu üzerine ilginizi çekebilecek bir yazı:
Haiku Renaissance

Hayabusa olayı

2010-07-19T13:13:00.003+09:00

Geçen ay, 13 Haziran'da Japonya'nın Itokawa adlı asteroid'dan örnek almak için gönderdiği Hayabusa uydusu, dünyaya döndü. Ama aldığı örneği taşıyan ısıya dayanıklı kapsülü bırakarak. Kendisi atomosfere girerken yandı.
Hayabusa seferi sırasında pek çok zorlukla karşılaşmış, Japon Uzay Merkezi umut kesmeden pek çok defa uyduyu kontrol etmeyi başarmıştı.
"Kendini feda ederek" misyonunu tamamlaması ve asteroid'den aldığı eser miktardaki örneği yerine ulaştırması, 7'den 70'e pek çok Japon'a esin kaynağı oldu. Olay naklen yayınlandığında yaşlı başlı amcaların gözleri nemlendi.

Hala insanlar Japon Uzay Merkezi'ne akıyor. Bloglarında falan kendilerine esin veren uyduyu yazıyor.
Aşağıdaki eser Scotch Malt rumuzlu bir sanatçı, uyduyu eve dönen küçük bir kıza benzetmiş.

Orhan Pamuk Çince'de

2010-05-29T14:16:00.002+09:00

Orhan Pamuk'un Çince'ye çevrilmiş kitabını sizlerle paylaşmak istedim. Kitabı Macao'da bir kitapçıda gördüğümde çok şaşırmıştım.

Sakura zamanı

2010-05-17T13:45:00.000+09:00

Bu senenin sakuraları. Yer Shinjuku Gyoen.
Kış çok soğuk ve uzun geçti bu sene. Sakuralar da geçikti. Üstelik bu resimlerden sonra kar yağdı yeniden Tokyo'da!

Hisashiburi

2010-05-15T12:46:00.002+09:00

Son yazıya yorum yazan arkadaşın da belirttiği gibi 3 aylık bir ara olmuş bile ben yazmayalı. Blog yazmaktan başka öncelikler girdi araya. Yeniden okula gittim yeni şeyler öğrendim. Çalıştım. Fazla ilham da gelmedi. Altın Hafta tatilinde, yani geçen hafta Hong Kong ve Macao'daydım. İşte kısmet bu güneymiş. Birikmiş resimlerden başlarsam, işte Ocak ayında erkenden açan erik bonsai'im.

Toyota krizi ve yabancı basın

2010-02-15T00:08:00.000+09:00

Geçen hafta The Times da şöyle bir yazı çıktı. Welcome to the world of the two-way mirror Eski bir Tokyo muhabirinin yazdığı bu yazı beni açıkçası şaşırttı. Toyota'daki problemler hafife alınacak ya da mazur görülecek boyutta değil elbette ama, yazıda çok açık, adeta ırkçı tonlar hissettim. En azından çok geniş genellemeler içeren yazı, çoğunlukla 1980'lerde Amerikan basınında çıkan yazıları hatırlatıyor. Japonları anlamak ve açıklamalar getirmek yerine, "bunlar da adam olmaz, biz batılıların halan çok altındalar" gibi bir hava.

Japonlar aslında Amerikalıların bu Toyota olayını abarttıklarını, hatta sabotaj olasılığı olduğunu düşünüyor. Yıllardır kendini toparlayamayıp karlı üretim yapamayan, modası geçmiş Amerikan araba sanayii de tabii bu olayı fırsat bildi.

Yukarıdaki yazıyı bizim basında çıkan şu yazıyla karşılaştırın:
Japonlar Amerikalıları suçluyor

Tokyo'yu dünyanın en harika şehri yapan 50 neden

2010-02-12T23:24:00.002+09:00

Okumanızı tavsiye ederim:
World's Greatest City: 50 reasons why Tokyo is No. 1

Sormak istedikleriniz varsa sorun!