Over bessen, fruit en bijen

Bessenstruiken vermeerderen: zo doe je dat zelf!

2025-07-11T08:39:00.001+02:00

Wil je meer bessenstruiken in je tuin zonder ze steeds opnieuw te kopen? Goed nieuws: bessenstruiken zijn heel eenvoudig zelf te vermeerderen! Of je nu rode bessen, kruisbessen, zwarte bessen of blauwe bessen hebt, met een beetje aandacht en de juiste methode kun je in korte tijd extra planten kweken. In dit artikel leggen we uit hoe je zelf bessenstruiken kunt vermeerderen door middel van stekken, afleggen en (voor de liefhebber) zaaien.

Waarom zelf bessenstruiken vermeerderen?

Kostenbesparend: Meer planten zonder nieuwe struiken te hoeven kopen.
Sterke planten: Je weet precies welke eigenschappen (smaak, opbrengst) je nieuwe struik zal hebben.
Leuk en leerzaam: Het is een leuke klus en geeft veel voldoening.

1. Stekken: de makkelijkste manier

De meeste bessenstruiken kun je uitstekend vermeerderen via stekken. Dit werkt vooral goed bij rode bes, zwarte bes en kruisbes.

Hoe ga je te werk?

Benodigdheden:

Scherp snoeimes of snoeischaar
Potjes met potgrond of een hoekje in de volle grond
Eventueel stekpoeder (voor een sneller resultaat)

Stappenplan:

Kies het juiste moment:
- Winterstekken (houtstekken): Neem stekken in de rustperiode, van november tot februari.
- Zomerstekken (zachte stekken): Kan ook, maar winterstekken slaan beter aan.
Stekken nemen:
- Knip een jonge, gezonde tak af van ongeveer 20 cm lang.
- Verwijder de onderste blaadjes en zorg voor een schuine snede aan de onderkant.
Stekken planten:
- Steek de stek voor twee derde in potgrond of direct in de volle grond.
- Houd de stek licht vochtig, niet nat.
- Zet potjes beschut en licht, maar niet in volle zon.
Geduld:
- Na enkele maanden ontwikkelen zich wortels.
- In het voorjaar kunnen ze op de definitieve plek worden geplant.

2. Afleggen: ideaal voor kruisbessen en oude struiken

Afleggen is handig als je ruimte hebt rond een bestaande struik. Hierbij buig je een tak naar de grond en laat je deze ter plaatse wortelen.

Zo werkt het:

Kies een lage, jonge tak.
Maak een ondiep geultje en leg de tak erin.
Maak op de plek waar de tak de grond raakt een klein wondje in de bast (dit stimuleert wortelvorming).
Zet de tak vast met een tenthaakje of een steen, en dek af met aarde.
Houd de plek vochtig.
Na een jaar heeft de tak voldoende wortels en kun je de jonge plant losknippen van de moederstruik.

3. Zaaien: voor de liefhebber

Bessenstruiken uit zaad kweken kan, maar geeft minder voorspelbare resultaten (zeker bij blauwe bes en kruisingen). Je krijgt zelden exacte kopieën van de moederplant, maar het is wel leuk om te proberen!

Verzamel zaden uit rijpe bessen.
Was de zaden schoon.
Zaai ze in het najaar buiten of stratificeer ze een winter in de koelkast.
In het voorjaar kiemen de zaden.

Praktische tips

Label je stekken: Schrijf op welk ras je hebt gestekt en wanneer.
Geduld loont: Niet elke stek slaat aan, dus neem altijd meerdere stekken.
Verzorging: Houd stekken vochtig, maar niet te nat. Vermijd uitdroging en felle middagzon.
Hygiëne: Gebruik schoon gereedschap om ziektes te voorkomen.

Veelgestelde vragen over bessenstruiken vermeerderen

Wanneer is de beste tijd om bessenstruiken te stekken?
Winter (november-februari) voor houtstekken, zomer (juli-augustus) voor groene stekken.

Welke soorten kun je goed stekken?
Rode bes, zwarte bes, kruisbessen, jostabes, witte bes en in mindere mate blauwe bes (die is lastiger).

Hoe lang duurt het voordat een stek een echte struik is?
Na één jaar kun je al een bescheiden struikje hebben dat geplant kan worden.

Heb jij al ervaring met het vermeerderen van bessenstruiken? Deel je tips of stel je vragen hieronder!

Wil je meer weten over specifieke bessenrassen of heb je interesse in biologische teelt? Bekijk dan onze andere artikelen op www.bessenkwekerij.com!

Bramenjam maken

2025-07-09T21:35:00.000+02:00

Bramenjam maken: het complete recept, tips & variaties

Zelf bramenjam maken is één van de leukste en lekkerste manieren om de zomer te bewaren in een potje! Of je nu bramen uit eigen tuin hebt, wilde bramen geplukt hebt tijdens een wandeling, of verse bramen op de markt koopt: met dit uitgebreide recept maak je in een handomdraai de allerlekkerste huisgemaakte bramenjam. In dit artikel lees je alles over het plukken, bewaren, het juiste moment van oogsten, het perfecte bramenjam recept én handige variaties.

Waarom zelf bramenjam maken?

Zelf bramenjam maken heeft veel voordelen:

Vers en puur: Je weet precies wat er in je jam zit, zonder onnodige toevoegingen.
Gezonder: Je kunt zelf bepalen hoeveel suiker je gebruikt, of kiezen voor geleisuiker speciaal voor minder zoete jam.
Duurzaam: Door zelf jam te maken van geplukte of eigen bessen, voorkom je voedselverspilling en bespaar je op verpakkingsmateriaal.
Smaak: Versgemaakte bramenjam is veel lekkerder en aromatischer dan fabrieksjam!

Rijpe bramen

Bramen plukken

Meer lezen »

Handig boekje over het kweken van bessen

2023-05-10T09:29:00.002+02:00

Een handig boekje waar ik zelf veel aan heb gehad, en wat niet al te duur is is het boek: "Het beste uit de moestuin Aardbeien, bessen en frambozen".

Bestel het boek via deze link: Aardbeien, bessen en frambozen

Ontdek de ware vreugde van het kweken van je eigen fruit met het boek - "Het beste uit de moestuin Aardbeien, bessen en frambozen". Dit boek biedt praktische adviezen, nuttige tips en fascinerende achtergrondinformatie over het telen van aardbeien, bessen, frambozen en bramen.

Deze heerlijke geschenken van de natuur zijn niet alleen verrukkelijk van smaak, maar ook rijk aan gezonde voedingsstoffen. Met dit boek kunt u genieten van een constante toevoer van verse, sappige vruchten, rechtstreeks uit uw eigen moestuin.

Ontdek welke voorbereidingen nodig zijn voor een succesvolle teelt en een overvloedige oogst. Het boek biedt een handig overzicht van de beste soorten aardbeien, bessen, frambozen en bramen, zodat u de juiste keuzes kunt maken voor uw eigen tuin. Bovendien krijgt u waardevolle adviezen over de verzorging en behandeling van de vruchten, zodat u optimaal kunt profiteren van hun smaak en textuur.

Laat u inspireren door de boeiende botanische en historische achtergrondinformatie die in het boek wordt gepresenteerd. Leer meer over de oorsprong en evolutie van deze geliefde vruchten, en ontdek interessante feiten die uw waardering voor hen zullen vergroten.

Met "De beste soorten om zelf te kweken" haalt u een waardevolle bron van kennis en inspiratie in huis. Begin vandaag nog met het creëren van uw eigen vruchtbare oase en geniet van de smaakvolle beloningen die de moestuin te bieden heeft! Bestel nu dit boek en dompel uzelf onder in de wereld van zelfgekweekt fruit

Bestel het boek via deze link: Aardbeien, bessen en frambozen

Judasoor, eetbare paddenstoel

2022-07-10T19:33:00.000+02:00

Judasoor
Het judasoor (Auricularia auricula-judae) is een eetbare paddestoel. Je treft de judasoren het vaakst aan op vlierbomen. Het is een gemakkelijk te herkennen paddenstoel die je niet kunt verwarren met andere soorten. De judasoren zijn vooral in de Chinese en Japanse keuken bekend, ze worden in toko's vaak verkocht onder de naam "gedroogde zwarte paddenstoel" of mu ehr ook wel geschreven als mu'er.

Meer lezen »

Skimmia japonica stekken

2022-07-05T11:20:00.001+02:00

Bij mij op het erf staat een Skimmia japonica welke heel goed door mijn bijen wordt bevlogen.

Hiervan heb ik direct na de bloei stekken gemaakt. Ik heb houtige stukken tak met voldoende blad afgeknipt en deze skimmia stekjes in potjes met vochtige aarde gestoken. Ik zie dat alle skimmia stekjes die ik afgelopen voorjaar heb genomen nu goed beworteld zijn. Deze zal ik komend najaar uitplanten op de kwekerij zodat mijn honingbijen nog beter van de Skimmia dracht kunnen profiteren.

Honingbij op Skimmia Japonica

Stuifmeel korrels oftewel bijenpollen oogsten van de bijen

2018-08-07T11:40:00.002+02:00

Stuifmeelkorrels heel gezond

Stuifmeel is heel goed voor de gezondheid, stuifmeelkorrels hebben verschillende geneeskrachtige eigenschappen. De soorten stuifmeel van verschillende planten hebben elk hun eigen samenstelling. Alle soorten stuifmeel bevatten een verscheidenheid aan vitamines, mineralen en aminozuren. Stuifmeel is dan ook een bijzonder hoogwaardige voedingsbron, en mag met recht een superfood worden genoemd.

Stuifmeel oogsten

Ik ben tijdens de afgelopen warme periode begonnen met het oogsten van stuifmeel van mijn bijen.

Nu zul je denken dit stuifmeel kun je ze toch niet afnemen, dit hebben ze hard nodig. Echter in bepaalde periodes is er een enorm overaanbod van stuifmeel voorhanden. De bijen zouden hiermee de ruimte die ze nodig hebben om het broednest uit te breiden alleen maar volstoppen met stuifmeel met alle nadelige gevolgen van dien. Door het plotse warme weer van de afgelopen twee weken ontstond de uitzonderlijke situatie dat het gros van de voorjaarsbloeiers tegelijk bloeide. Mijn omgeving kent een bijzonder rijke stuifmeeldracht door de aanwezigheid van heel veel boomsoorten. Bomen kunnen grote hoeveelheden stuifmeel leveren en boomsoorten welke wind bestuivers zijn zoals bijvoorbeeld de eik en de beuk worden ook druk bezocht door de bijen. Met name bij windstil weer kunnen de bijen hier grote hoeveelheden stuifmeel op verzamelen. Naast deze windbestuivers bloeiden hier ook nog vele wilgen, esdoorns en natuurlijk de fruitbomen.

Pollenval

Ik heb een week lang stuifmeel geoogst met een zogenaamde pollen val. (Bijenstuifmeel wordt meestal bijenpollen genoemd.)

Bijenkast met stuifmeelval

Op de foto hierboven zie je een pollenval deze is voor de vliegopening van de bijenkast geplaatst.

De bijen moeten door de gaatjes kruipen waarbij de stuifmeelklompjes aan de pootjes blijven haken achter het rooster en eraf vallen in een bakje wat eronder zit. Deze stuifmeelval wordt dagelijks geleegd, verse stuifmeelkorrels bederven snel. De stuifmeelkorrels

Meer lezen »

Steenmarter gefilmd

2017-07-05T10:39:00.001+02:00

Afgelopen nacht heb ik met mijn camera val een steenmarter gefilmd op mijn terrein.

Lavendel, een heerlijk ruikende bijenplant

2017-06-28T16:52:00.001+02:00

Lavendel (lavandula angustifolia)

Lavendel, haal de geur van ontspanning in uw tuin. Lavendel is een geneeskrachtig kruid met bijzondere eigenschappen. Lavendel bloemen verspreiden ene heerlijke geur. De etherische lavendel olie werkt ontspannend. Lavendel laat zich makkelijk vermeerderen en is uitermate geschikt voor bloem bezoekende insecten zoals vlinders en bijen.

Lavendel

Lavendel is een plant die zo bekend is en waarvan de kenmerken zo uitgesproken zijn dat zowel haar kleur als haar geur kenmerken zijn waarop een ieder kan terugvallen. Echte lavendel is een vertakt maar compact doorlevend struikje dat 60 cm hoog kan worden. De blaadjes zijn grijsgroen, en de bloemen zijn ... lavendelblauw. Lavendel is een hele makkelijke plant in de tuin.
Er bestaan ook speciale lavendel kwekerijen, deze zijn veelal in Frankrijk te vinden. In Nederland zit een lavendelkwekerij in Brabant. De lavendel wordt op deze kwekerijen gekweekt voor de productie van lavendel olie.

Planten

Lavendel vindt in elke tuin een plekje. Plant de lavendel bij voorkeur in de volle zon in een goed vocht doorlatende bodem. De plant is is prima winterhard en verdraagt behoorlijk lage temperaturen. De plant behoeft geen extra water, en verdraagt droogte prima.
De lavendelplanten hebben geen bemesting nodig, hoe schraler de grond hoe uitbundiger de

Meer lezen »

Nieuw leven

2015-06-03T10:51:00.002+02:00

Allemaal nieuw leven op de kwekerij. Een tweetal nestjes heb ik vandaag op de foto gezet.

Jonge koolmeesjes

Jonge pimpelmeesjes

Citroenmelisse (Melissa officinalis) voor uw gezondheid

2014-06-24T06:52:00.001+02:00

Citroenmelisse is een vaste plant die fors kan uitgroeien. De bladeren van de citroenmelisse verspreiden een aangename citroen geur. De opgerichte en vertakte stengels hebben een vierkante doorsnede.

De citroenmelisse bloeit van juli tot september en vormt een hele goede drachtbron voor de bijen.

Citroenmelisse in de tuin

Citroenmelisse kweken

Citroenmelisse is een plant die in de zon of in halfschaduw moet staan. Ze houden niet van langdurige droogte. Citroenmelisse kan goed tegen snoei, je kunt ze dan ook meerdere keren per jaar terugsnoeien. De planten zijn gemakkelijk te vermeerderen. Je kunt ze vermeerderen door te zaaien of door de wortelkluit in de herfst op te delen. Ook laat citroenmelisse zich makkelijk stekken. Citroenmelisse is

Meer lezen »

De eenden eieren zijn uitgekomen!

2014-05-23T21:57:00.002+02:00

Vorige week berichte ik over een broedende wilde eend die ik aantrof tussen de bessenstruiken: Broedende wilde eend. Vandaag zijn de eieren uitgekomen.

Wilde eend met kuikentjes

Een bijenzwerm!

2014-05-21T22:01:00.001+02:00

Vandaag hing er een grote bijenzwerm in een perenboompje. Deze zwerm is afkomstig uit een kast waar ik zeven dagen geleden de doppen had gebroken. Ik wilde vandaag de honing er afhalen en een kunstzwerm maken, maar de bijen waren me voor. Dit is helemaal niet erg want een mooie voorzwerm is natuurlijk een perfect bijenvolk wat snel de nieuwe raten uitbouwt, veel beter dan een kunstzwerm. Toch probeer ik het zwermen te voorkomen want zo een mooie grote zwerm wil je natuurlijk niet kwijtraken als je er niet bent op het moment dat ze de kast verlaten.

Ik heb de zwerm zo goed en zo kwaad als het ging in een kast proberen te schudden, hierna heb ik met behulp van een emmer een deel van de resterende bijen die nog in de boom hingen er bij gekiept.

Echter na

Meer lezen »

Lavas (Levisticum officinale) oftewel Maggiplant

2014-05-14T21:18:00.000+02:00

Lavas is een meerjarig tuinkruid, wat de meeste mensen kennen onder de naam maggiplant.
Het is een sterke groeier die in iedere tuin een plaatsje verdient, je moet echter wel voldoende ruimte hebben want ze worden behoorlijk groot, tot 2 meter maximaal.

Lavas

Verzorging van lavas:
Een voordeel van lavas is dat ze ook goed groeien op beschaduwde plekken.
Ze houden wel van een vochtige humusrijke grond. lavas kan slecht tegen droogte, wanneer de uiteinden van de bladeren geel worden hebben

Meer lezen »

Broedende wilde eend

2014-05-14T13:48:00.002+02:00

In een stuk ruigte op de kwekerij ontdekte ik deze late broedende wilde eend. De meeste wilde eenden hebben al lang kuikens.

Broedende wilde eend

Meer lezen »

Bijen in de moestuin

2014-05-13T20:47:00.000+02:00

Bijen zijn ook erg nuttig in de groentetuin, ze zorgen ervoor dat veel groentesoorten worden bestoven. Vanmiddag maakte ik deze foto in de groentetuin van een bij die bezig is de bloem een tuinboon te bestuiven:

Honingbij bestuift tuinboon

Een groot aantal soorten groente is afhankelijk van de bestuiving door insecten. Honingbijen zijn bloemvast, dit maakt ze uitermate geschikt voor bestuiving. Bloemvast wil zeggen dat ze dezelfde soort bloem blijven bezoeken, een hommel bijvoorbeeld is niet bloemvast hij kan bijvoorbeeld eerst stuifmeel verzamelen op een appelbloesem en daarna op een paardebloem. Een honingbij daarintegen vliegt van de ene appelbloesem naar de andere en van de ene appelboom naar de andere, op deze manier vind er een goede bestuiving plaats.

Wanneer bijvoorbeeld de tuinboon op de foto niet goed wordt bestoven vertaald zich dat naar weinig peulen, en peulen waar maar één boon in zit.

Bijen zijn niet alleen belangrijk voor de fruitteelt en de zaadteelt maar ook voor de groenteteelt.
De hobby tuinder heeft ook een goede bestuiving van zijn gewassen nodig.

Bijen druk bezig met het indampen van grote hoeveelheden nectar

2014-04-25T21:50:00.006+02:00

Op meters afstand van de bijenkast ruik je de honing al. Op een mooie dag zoals vandaag op het hoogtepunt van de voorjaarsbloei wordt er enorm veel nectar verzameld. Op dit moment bloeien de fruitbomen, de paardebloemen, de kastanjes, de esdoorns en de laurierkers. allemaal belangrijke drachten die mekaar normaal gesproken wat meer opvolgen, maar nu gelijktijdig bloeien. Aan het eind van de dag werken de bijen hard om de nectar in te dampen, het overtollige water moet eruit. De bijen doen dit door met hun vleugels te waaieren, door dat vele bijen dit gelijktijdig doen, ook in de kast, creeëren ze een luchtstroom welke de overtollige damp uit de kast afvoert.

Shiitake kwekerij

2013-10-22T20:55:00.001+02:00

Ik zaag al jaren mijn eigen kachelhout, hiervoor beheren we een stuk eikenhakhout bos. Af en toe heb ik teveel hout, en een paar jaar geleden besloot ik een aantal eiken stammetjes niet te verzagen en te kloven, maar te enten met paddenstoelenbroed van de shiitake.

Inmiddels zijn we bijna 3 jaar verder, en tot het afgelopen voorjaar had ik weinig meer aan de shiitake stammetjes gedacht en de hoop eigenlijk al opgegeven. Tot ik er op een dag allemaal shiitakes aan zag groeien!

Shiitake op eikenhouten stammetjes

Meer lezen »

Kleine ijsvogelvlinder?

2013-08-03T12:49:00.001+02:00

Onderstaande vlinder trof ik vandaag aan op de kwekerij. Wat speurwerk doet mij vermoeden dat het de kleine ijsvogelvlinder is. Misschien dat een kenner dit kan bevestigen?

Update: Ondertussen ben ik er achter welke soort het is, het is helaas geen kleine ijsvogelvlinder maar een landkaartje, en dan de zomervorm. Jammer een kleine ijsvogelvlinder is behoorlijk zeldzaam en komt normaal gesproken ook niet in Friesland voor. Het landkaartje is een vrij algemene vlinder, ik kende echter alleen de voorjaarsvorm. Een landkaartje heeft twee verschijningen, de eerste generatie in het voorjaar is oranjerood met zwarte vlekken terwijl de zomergeneratie zwart is met een witte band.

Natuur van slag

2013-01-05T15:07:00.000+01:00

Mijn bijen vliegen inmiddels al een week alsof het voorjaar is. Ik kan me niet herinneren dat het eerder gedurende zo'n lange periode zo warm was voor de tijd van het jaar. De komende dagen blijft het warm, een aantal bomen zoals de hazelaar en els staan al in bloei.

Bijen en bloemen

2012-09-26T16:16:00.002+02:00

Een mooie Duitstalige documentaire over bijen en drachtplanten.

Bloeiende gojibes

2012-09-12T14:12:00.000+02:00

De gojibessenstruiken staan weer volop in bloei. Het zijn hele mooie sierlijke paarse bloempjes, welke goed door de bijen worden bevlogen. De bijen zorgen voor de noodzakelijke bestuiving waardoor we vele gojibessen kunnen oogsten. Doordat de gojibes zo laat in het najaar bloeit is het ook een belangrijke drachtplant voor de bijen.

Bloeiende gojibes

Dahlia's

2012-08-07T12:44:00.002+02:00

Meestal zie je in tuinen de gevuldbloemige dahlia's

Voor de bijen zijn alleen de enkelbloemige dahlia's van belang. De bekenste enkelbloemige dahlia's zijn de mignondahlia's. Bijen verzamelen op enkelbloemige dahlia's veel nectar en stuifmeel. De dahlia's hebben een lange bloeitijd en bloeien door tot in het najaar. Enkelbloemige dahlia's zijn dan ook belangrijke drachtplanten voor bijenvolken. De winterbijen worden groot met het stuifmeel wat in het najaar wordt verzameld. Gezonde winterbijen zijn essentieel om de bijensterfte/verdwijnziekte tegen te gaan.

Let op, de knol van de dahlia is niet winterhard, deze dienen vorstvrij te worden bewaard.

Bestel hier dahlia bollen

Mignon dahlia's:

Meer lezen »

Persicaria, duizendknoop (Persicaria amplexicaulis)

2012-08-01T19:27:00.000+02:00

Alle soorten duizendknoop zijn prima drachtplanten, de bijen kunnen er veel nectar en stuifmeel op verzamelen. Doordat de Persicaria vrij laat nog bloeien zijn ze ook heel belangrijk voor de bijen. Het verdient dan ook zeker aanbeveling om deze soorten te planten. Van de persicaria bestaan ontzettend veel variëteiten. Bij mij staat volgens mij de Persicaria amplexicaulis 'Taurus' deze werd vandaag weer druk bezocht door allerlei insecten waaronder mijn bijen.

Bij op Persicaria:

Vlinders op Persicaria:

Meer lezen »

Aroniabes oftewel appelbes (Aronia melanocarpa)

2012-08-01T09:26:00.000+02:00

Aroniabessen

De aroniabessen zijn weer bijna rijp:

Rijpende Aroniabessen

De aronia bes (aronia melanocarpa) ook wel bekend als appelbes of vikingbes is een van de rijkste bronnen van antioxidanten die er bekend zijn.

De aroniabes is een vrij onbekende bes, geheel ten onrechte want het zijn supergezonde vruchten. Ze smaken

Meer lezen »

Het koolzaad is weer uitgebloeid

2012-07-02T23:24:00.001+02:00

De bijen hebben hun werk weer gedaan, het koolzaad is bestoven en inmiddels uitgebloeid.

Het uitgebloeide koolzaad:

Koolzaad in bloei:

Meer lezen »