Poławiaczka Pereł

Smutna historia Paola i Franceski

noreply@blogger.com (Ewa Marianna) — Sun, 18 Jun 2017 15:29:00 +0000

Jean Auguste Dominique Ingres, Francesca da Rimini i Paolo Malatesta

Dzień dobry. Dzisiaj będzie trochę literacko, trochę o uczuciach, ale oczywiście też z obrazami.
Paolo i Francesca to bohaterowie autentycznej średniowiecznej historii. Historii zdrady, miłości, namiętności, krzywdy i zbrodni. Uwiecznił ją Dante w swojej Boskiej Komedii. Czy inaczej przetrwała by do naszych czasów? Nie wiadomo. Dante na pewno walnie się przyczynił do tego, że dzisiaj ją znamy i że zapładniała ona wyobraźnię wielu innych artystów, i nadal ich inspiruje.
Francesca da Rimini, córka możnego pana, żyła w XIII wieku. Została wydana za mąż za Giovanniego Malatestę - było to małżeństwo czysto ,,polityczne", zaplanowane w celu doprowadzenia do sojuszu dwóch wielkich rodów. Giovanni był podobno nie pozbawiony zalet, lecz chromy. Czy to było powodem, że Francesca go nie pokochała?... Bądź co bądź, została zmuszona do tego małżeństwa. Giovanni miał pięknego brata...
Romans trwał dość długo, liczył już sobie parę lat, gdy zdradzany mąż zastał żonę i brata w sytuacji, która nie pozostawiła mu żadnych wątpliwości. Oboje ponieśli śmierć z jego ręki.
Przy tej historii ludzie skupiają się przeważnie na zamordowanych kochankach. Ale przecież i mąż jest osobą tego dramatu. Była to tragedia trojga ludzi. Co przeżywał Giovanni w małżeństwie z żoną, która go nie kochała? Czy było mu to obojętne? Może do ,,ukarania" kochanków śmiercią popchnęła go tylko urażona duma i gniew, a może było to prawdziwe cierpienie? Może potem żałował gwałtownego czynu? Nie znam jego późniejszych losów, a pewnie szkoda...
Ale zaraz, wpis miał być o Francesce i Paolu... To oni na wieki stali się przedmiotem zainteresowania i emocji, to o nich malarze malowali obrazy, a muzycy tworzyli opery... Nie o Giovannim. Ludzie zapamiętali ich jako kochających, grzesznych i tragicznych, tym bardziej tragicznych, że, jak chce legenda, umarli w grzechu, nie pojednawszy się z Bogiem, i muszą wiecznie pokutować za swoja winę.
A wszystkiemu winna była historia Lancelota... Przynajmniej tak chce Dante. Gdy skłonność Franceski i Paola była jeszcze platoniczna, kiedyś, przy wspólnej lekturze dziejów tego rycerza, trafili na fragment, gdy Lancelot przegrywa w końcu z zakazaną miłością i całuje Ginewrę. Ach, ten nieszczęśliwy wpływ fatalnej literatury... Wówczas czytający zakochani również po raz pierwszy ulegli sile namiętności i wymienili swój pierwszy pocałunek... Od niego zaczął się romans... tak smutno później zakończony. To właśnie ten fatalny pocałunek ukazują najczęściej malarze.
Zachęcam do przeczytania tej sceny u Dantego, który niesamowicie to opisuje w Części I (Piekło), Pieśni V.
Ale właściwie dlaczego wspominamy przy okazji tej historii o Dantem?
Otóż to Dante w Boskiej Komedii ,,zadecydował" już o losach nieszczęśliwych kochanków na tamtym świecie, umieszczając ich w piekle, pośród dusz zmysłowych. To był właśnie niesamowity, straszny i zarazem trochę śmieszny pomysł Dantego, że ludzi żyjących w swojej epoce, znanych w jego czasach, ,,wsadzał" do piekła, nazywając po imieniu. W dawnych czasach literatura potrafiła być bardzo odważna... Dante co prawda nie skąpi biednym kochankom współczucia, ale nie widzi dla nich ratunku. Jako ludzie, którzy za życia pozwalali, aby miotały nimi namiętności, teraz, w zaświatach, cierpią w ten sposób, że złączeni z sobą na zawsze. unoszą się w powietrzu, miotani wiatrami. On, z którym nigdy się już nie rozstanę - mówi Francesca o Paolu. Smutna to nierozłączność... Nie wiem, jak wy, ale ja mocno chcę wierzyć, że grzeszni kochankowie zdołali jeszcze przed śmiercią pojednać się z Bogiem. Przecież to by było zbyt smutne, gdyby ich losem miało stać się to miejsce kaźni, z którego nigdy się nie wychodzi... A Wy, jak myślicie?
Trudno się dziwić, że ta historia, tragiczna, pełna emocji, w dodatku z dopisanym przez poetę zakończeniem dziejącym się w zaświatach, inspirowała malarzy... I choć historia smutna, a nawet wstrząsająca, to obrazy są piękne. Wybrałam dla Was kilka, starając się, żeby były interesujące i różnorodne.
Mam nadzieję, że za takie je uznacie.

Klasycystyczna wizja Feuerbacha

Anselm Feuerbach, Paolo i Francesca

Michaelangelo Grigoletti:

Wizja prerafaelity

Dante Gabriel Rossetti

Dramatyczne przedstawienie Ary Scheffera - Dante z Wergiliuszem patrzą na miotanych wichrem Paola i Franceskę

I jeszcze jedno przedstawienie tego motywu:

Mosè Bianchi

Franz von Bayros - ilustracja do Boskiej Komedii Dantego

A tak Gaetano Previati przedstawił śmierć Paola i Franceski

Brytyjska Madonna. Arthur Hughes

noreply@blogger.com (Ewa Marianna) — Sat, 17 Jun 2017 09:31:00 +0000

Witajcie.
Kiedyś silnie do mnie przemawiało malarstwo prerafaelitów, w związku z czym poznałam sporo ich obrazów i sporo w ogóle malarstwa angielskiego. Powstał wtedy niezły zbiorek. Wcale niemałe miejsce zajmują w nim przedstawienia Matki Bożej.
Bardzo mi się podoba ta ,,maryjna" strona Wielkiej Brytanii. W moim prywatnym zbiorku znajduje się kilka naprawdę bardzo ciekawych przedstawień Madonny. Chciałabym jedno z nich zaprezentować zupełnie prosto, tak, jak ja je widzę :) Do tytułu posta zainspirował mnie troszeczkę tytuł obrazu Edwarda Reginalda Framptona A Madonna of Brittany (Madonna z Bretanii). Tak to już jest, że każdy kraj, ba, region, a czasem parafia ma ,swoją" Matkę Bożą... Więc skoro może być ,,Madonna z Bretanii", to pomyślałam sobie, że może być też Madonna z Anglii. Taka angielska Madonna.

Wybrałam obraz prerafaelity Arthura Hughesa Narodzenie (1857–1858), ponieważ obcowanie z nim jest dla mnie czystą przyjemnością.

Do tego, żeby tak przedstawić Boże Narodzenie, trzeba być prerafaelitą. Ten obraz jest naprawdę BARDZO oryginalny.
W tej scenie Mistycznych Narodzin nie ma świętego Józefa. Przy Dzieciątku widzimy jedynie Maryję oraz dwóch aniołów Zarówno Maryja, jak i oba anioły mają powierzchowność młodziutkich dziewcząt o długich jasnorudych włosach. Prerafaelici, jak wiadomo, często malowali rude włosy. Lubili też fiolet i ten kolor dominuje na obrazie: obaj aniołowie mają fioletowe szaty, a także skrzydła. Fioletowe anielskie skrzydła to niezwykle oryginalny pomysł, ale nie u prerafaelitów. Rozwinęli oni niesamowitą inwencję co do kolorów skrzydeł Bożych Posłańców. Wystarczy zajrzeć do dzieł Edwarda Burne-Jonesa czy J.W. Waterhouse'a. Zresztą prerafaelici malowali aniołów niezwykle często. Skrzydła w różnych odcieniach purpury i fioletu nie były na ich płótnach rzadkością.
Zwraca uwagę ograniczenie przestrzeni na obrazie; postacie są ścieśnione, a obie sylwetki aniołów ukazane tylko fragmentarycznie, w całości widzimy jedynie postać Maryi.
Anioł podający Matce Bożej Dziecię wznosi głowę i oczy ku górze jakby w mistycznym uniesieniu. Z kolei głowa Maryi przeciwnie, jest nisko pochylona, co jest realistycznie uzasadnione podjętą właśnie opieką nad Dzieciątkiem. Jednak w tym geście ta młoda Dziewczyna wydaje się także z głębokim pokłonem kolejny raz przyjmować swoje powołanie i mówić pokornie: Oto Ja służebnica Pańska, niech Mi się stanie według twego słowa! (Łk 1, 38).
Jezus, którego anioł podaje Madonnie, jest taki, jakby dopiero przyszedł na świat: maleńki, nagusieńki. W tym geście przekazania Matce-Człowiekowi Dzieciątka z Nieba zostało symbolicznie ukazane Narodzenie Chrystusa. Akt ten odbywa się w cichym, kameralnym otoczeniu, bez tradycyjnie towarzyszących drugoplanowych postaci, takich jak Józef, paserze, zwierzęta. Jest w tym całe mistyczne przesłanie o zstąpieniu Boga na ziemię. Przecież najważniejsze jest w nim wydarzenie duchowe, które zawsze odbywa się w ciszy. Podkreślona tu też zostaje waga przeżycia Matki, która jest tak wyeksponowana.
Malarz nie szafuje symbolami świętości. Nimb wokół głowy ma tylko Dzieciątko Jezus.
Moją uwagę zwrócił jeszcze jeden szczegół dotyczący niesamowitych skrzydeł anielskich. Są bardzo duże - złożone dotykają u klęczącego anioła ziemi. Końce tych fiołkowych skrzydeł spoczywające na ziemi, która wyraźnie widać, że jest wysłana słomą - widać nawet jej ździebełka... Oto, jak niebiańskość styka się z ziemskością. Oto uduchowienie i mistycyzm prerafaelickiej wizji.

Zastrzegam sobie prawa do tego tekstu.

Ludwik XVI i jego rodzina na obrazkach

noreply@blogger.com (Ewa Marianna) — Sat, 17 Jun 2017 09:31:00 +0000

Kolejny ,,komiks" - jeśli można tak nazwać obrazki z podpisami. Tym razem chciałam w ten sposób opowiedzieć o Ludwiku XVI i jego rodzinie, pokazać ich dworskie życie w czasie, gdy nie podejrzewali jeszcze zbliżającego się niebezpieczeństwa rewolucji, i wspomnieć o dalszych losach...

Król Ludwik XVI

Joseph Duplessis

Jeden z ładniejszych chyba portretów młodej Marii Antoniny

François-Hubert Drouais

Maria Antonina ze swoimi dwoma synami, Ludwikiem Józefem i Ludwikiem Karolem

Dwór królewski; Maria Antonina grająca na harfie (Jean-Baptiste Gautier Dagoty, 1777)

Dwoje z dzieci królewskiej pary w ogrodzie - Maria Teresa i delfin Ludwik Józef

Louise Elisabeth Vigée-Lebrun

Maria Teresa - najstarsza córka, nazywana później Madame Royale, w czasie Rewolucji jako nastolatka uwięziona, a potem wygnana

Adolf Ulrik Wertmüller

Tu już dorosła (portret pędzla Heinricha Friedricha Fügera)

Delfin Ludwik Karol - w czasie Rewolucji uwięziony wraz z rodziną, następnie oddany na wychowanie szewcowi. Zmarł w wielu 10 lat w niewyjaśnionych okolicznościach.

Mały Ludwik Józef, który umarł w wieku 8 lat

Księżniczka Elisabeth de Bourbon, siostra Ludwika XVII, nazywana Madame Elizabeth, podczas Rewolucji podzieliła los brata i bratowej. Mogła uciekać, lecz mimo niebezpieczeństwa nie zrobiła tego. Była głęboko wierząca. W Kościele Katolickim wszczęto jej proces beatyfikacyjny, który teraz czeka na wznowienie.

Na dworze królewskim

Maria Antonina ze swoim mężem i bratem w 1777 r.; obraz pędzla Josepha Hauzingera

Rodzina królewska w ogrodach Wersalu

Hubert Robert

Madame de Lamballe czytająca Marii Antoninie i jej córce, Marii Teresie Charlotcie

Joseph Caraud

Maria Antonina - obraz przypisywany Jean-Baptiste A. Gautierowi

Przy klawikordzie

Franz Xaver Wagenschön

Para królewska w ogrodzie

Joseph Caraud

Moda z czasów Marii Antoniny

Pałacyk Petit Trianon - ulubione miejsce królowej

Wyidealizowane posągi Ludwika XVI i Marii Antoniny na ich grobowcu w Bazylice Saint-Denis (rzeźby: Edme Gaulle i Pierre Petitot, 1830)
Piękne!


Calvin Kramer - Own work, dzięki Wikipediii

Białe nr 2

noreply@blogger.com (Ewa Marianna) — Thu, 08 Jun 2017 17:35:00 +0000

Wiek XVIII i biała sukienka

Po rokokowej sukni francuskiej, sztywnej, niewygodnej i przesadnej do śmieszności, czas na sukienkę angielską, lżejszą, bardziej zwiewną i chyba milszą dla oka dla współczesnego widza. (Nie używam tu ścisłej terminologii z historii mody; są książki i blogi, które znakomicie się tym zajmują, moim celem jest tylko stworzenie impresji i pokazanie czegoś ładnego. To do tych, którym może przeszkadzać, że nie używam właściwych nazw typów sukienek.)
Poniżej ilustracja tego, jak osiemnastowieczne damy bawiły się tematem ,,biała sukienka".
Warto też zwrócić uwagę na nakrycia głowy.
Miłego oglądania!

George Romney, Mrs. Francis Russell

George Romney, 'Portrait of Mrs. Richard Pryce Corbet and her Daughter

George Romney, Portrait of Elizabeth Burgoyne, half-length, in a white dress

George Romney Painting, Shepherd Girl. Little Bo-peep

George Romney, Catherine Clemens

Angelica Kauffmann, Henrietta Laura Pulteney

Joshua Reynolds, The Ladies Waldegrave, detal

Joshua Reynolds, Elizabeth, lady Taylor

George Romney, Portrait de Charlotte Bettesworth, Mrs John Sargent, avec un livre

Angelica Kauffmann, Louisa Hammond

Thomas Gainsborough, Portrait of the Molly and Peggy

John Hoppner, The Frankland Sisters

Rose-Adélaïde Ducreux, Portrait of a Lady

George Romney, Sarah Rodbard

Białe

noreply@blogger.com (Ewa Marianna) — Wed, 07 Jun 2017 12:09:00 +0000

Chcecie trochę ze mną ,,artystycznie" porozważać? I pokontemplować obrazy? To zapraszam.
Nie wiem, czemu tak ostatnio wzrusza mnie biel. Jest w niej coś niewinnego, coś czystego, jakby coś dziecięcego. A także coś z Sakramentu.

Frank Weston Benson

Biel na obrazach, biel w ubraniach, biel światła... Co jest takiego w tym niekolorowym kolorze, że tak porusza? Że tak pasuje do kobiety, do dziecka? Że tak podobają nam się białe zwierzęta, białe kwiaty?

Henri Fantin-Latour, Roses in a glass,

Conrad Freyberg

Nieprzypadkowo biel zakładają dzieci przyjmujące I Komunię Świętą, a także kobiety w dniu ślubu. Są wtedy kwintesencją czystości i i niewinności.

Jan Toorop, Dame in wit (Annie Hall)

Paul Fischer

Lubimy patrzeć na połać świeżego śniegu, niedotkniętego ludzką stopą. Na białe obłoki, na niektóre białe plaże. Może dlatego tak lubimy biel, że jest czysta i nieskażona? Że przypomina światło?

John Singer Sargent, Corfu - Lights and Shadows

Białe zwierzęta zawsze miały szczególne znaczenie. Białą łasiczkę czy też gronostaja uważano niegdyś za symbol niewinności, (w tej roli występuje np. na obrazach Dama z gronostajem i Młody rycerz na tle pejzażu), wierzono bowiem, że to zwierzątko woli raczej umrzeć, niż zabrudzić swoje futerko. Był to oczywiście mit, ale piękny mit.

Inne symboliczne i znaczące ,,białości":
W czasach biblijnych białe zwierzęta były składane w ofierze za grzechy.
Biały Baranek - symbol Chrystusa.
Biała lilia - symbol Maryi

Biel - barwa aniołów.

W sztuce wczesnochrześcijańskiej białe były szaty apostołów i starców Apokalipsy

Chrystusa przedstawiano w bieli po Zmartwychwstaniu i w momencie transfiguracji.

Królowa Wielkiej Brytanii tradycyjnie ubierała się w biel, kiedy otwierała sesję Parlamentu.
W tak zwanych wyższych sferach debiutantki wkładały biel na swój pierwszy bal.
Sporo tego.

A dla tych, którzy lubią naukowo...
W modelu barw RGB, wykorzystywanym do tworzenia kolorów na ekranie telewizora i komputera, biel jest uzyskiwana przez zmieszanie czerwonego, niebieskiego i zielonego światła o pełnej intensywności

A teraz biele malarskie.
Myślicie, że jest tylko jedna? O nie, było i jest ich kilka!
Można wymienić co najmniej takie:

biel cynkowa
biel ołowiowa
biel kalcytowa

Poniżej w wymienionej kolejności

Przykłady na obrazach

Biel cynkowa - Vincent van Gogh, Pole pszenicy z cyprysami

Biel ołowiowa - El Greco, Portrait of Jorge Manuel

Biel kalcytowa - Alfred Sisley, The Watering Place at Marly-le-Roi

Ale nie możemy przecież wśród tych informacji zatracić piękna naszej bieli...

John Singer Sargent

Biało na białym :)

Whistlerowska dziewczyna w bieli - uosobienie niewinności i delikatności

James Whistler, Symphony in White no 2 (The Little White Girl)

Dzięki za wspólną kontemplacyjną podróż wśród bieli :)

Źródła:
Wikipedia polska
Wikipedia anglojęzyczna
http://colourlex.com/

Fred Wessel - dziewczyny, konstelacje i złote tło

noreply@blogger.com (Ewa Marianna) — Wed, 31 May 2017 10:19:00 +0000

Serdecznie dziękuję Artyście i właścicielom strony www.fredwessel.com za zgodę na wykorzystanie obrazów i przetłumaczenie wypowiedzi Freda Wessela.

Chciałabym Wam dziś opowiedzieć o niezwykłym malarzu. Twórczość Freda Wessela po raz kolejny pokazuje, że sztuka figuratywna i realistyczna w dzisiejszych czasach istnieje i ma się dobrze.
Pewna osoba w społeczności Art napisała o jego obrazie, że jest ,,absolutnie oszałamiająco piękny".
I można się z tym zgodzić.
Fred Wessel należy do starszego pokolenia (rocznik '46), urodził się w Nowym Jorku, jest profesorem w Hartford Art School, gdzie uczy rysunku, malarstwa i litografii.
Inspiracją dla niego jest przede wszystkim renesans. Wessel używa starodawnych technik: maluje temperą jajeczną i stosuje pozłotnictwo oraz sgraffito na pozłocie. Do tła swoich obrazów używa płatków złota, srebra i palladu (lśniącego, srebrzystoszarego metalu, przypominającego platynę), wykorzystuje też takie kosztowne materiały, jak np. perły.
Chciałabym zacytować wypowiedź samego artysty. Uważam ją za ważną i piękną, nie tylko jako jego manifest artystyczny, ale także jako pewne podsumowanie sztuki współczesnej i zestawienie jej ze sztuką dawną. Pozwoliłam sobie pogrubić fragmenty, które zwróciły moją największą uwagę. Jeśli ktoś nie czuje się na siłach czytać całego wywodu, to może rzuci okiem tylko na zaznaczone fragmenty.

Dwutygodniowa podróż do Włoch, którą odbyłem w 1984 roku, miała głęboki i długotrwały wpływ na moją pracę. Udałem się do Włoch, aby zobaczyć sztukę renesansu, ponieważ jestem przekonany, że wszyscy artyści wizualni, zwłaszcza realistyczni, powinni przeżywać i studiować to dzieło bezpośrednio. Nie mogłem przewidzieć dramatycznego wpływu zarówno bezpośredniego, jak i pośredniego, jaki ta podróż będzie miała na moją pracę. Jestem przekonany, że w poszukiwaniu nowinek w postmodernistycznej twórczości często tracimy kontakt z pewnymi podstawami: piękno, wdzięk, harmonia i poetyckość wizualna są obecnie rzadko uważane za ważne kryteria oceny współczesnych dzieł sztuki.
Od czasów Bauhaus pojęcie ,,drogocenny" miało negatywne konotacje w szkołach artystycznych. W latach sześćdziesiątych był to zwyczajowy termin opisujący prace, które nie przylegały do uporządkowanego trzonu konceptualizmu lub minimalizmu.
Ale po ujrzeniu piękna, wrażliwości, harmonii - ,,drogocenności" - włoskiego malarstwa renesansowego, zwłaszcza wczesnorenesansowej twórczości artystów takich, jak Fra Angelico, Duccio czy Simone Martini - zdaję sobie sprawę, że jako artyści możemy stracić zbyt wiele. Ciągle zmieniające się wewnętrzne światło, które promieniuje od płatków złota rozważnie zastosowanych na powierzchni malarskiej, i użycie bogatych, intensywnych kolorów, które iluminują powierzchnię obrazu, wywarło na mnie silne wrażenie. To była ,,drogocenność" wyniesiona na najwyższe szczyty: półszlachetne kamienie, takie jak lapis lazuli, malachit, azuryt, itp., wymieszane z żółtkiem jaja i użyte jako pigmenty malarskie, dające w efekcie olśniewające, zapierające dech w piersiach kolory! Powierzchnia tych kolorów tworzy teksturę, która skrzy się i odbija światło tak samo jak złoto, ale w sposób bardziej subtelny niż złoto.
Spoglądam na wczesny renesans jak na źródło inspiracji, którym mogę się posłużyć, łącząc go ze współczesną treścią. Spoglądam na renesans, jak artyści tamtych czasów spoglądali na dawną sztukę grecką i rzymską - nie jak wstecznik, ale jak ten, kto odkrywa i wykorzystuje na nowo ważne, ale zapomniane wizualne bodźce. (źródło: http://www.fredwessel.com/, tłumaczenie moje, za zgodą Autora).

Fred Wessel maluje portrety i martwe natury. Moją największą uwagę zwrócił cykl Konstelacje i seria portretów dziewcząt.

Alicia (Studium).
Tempera, granaty i płatki złota

Ingrid (Studium)
Tempera i płatki złota

Melancholia
Tempera i płatki złota

Amanda
Tempera i płatki złota

Evie
Tempera i płatki złota

Lauren (Studium)
tempera i płatki złota, srebra i palladu

Katie
Tempera i płatki złota

Dziewczyny Wessela są słodkie i delikatne. Wrażenie robi zestawienie ich subtelności z twardością metalicznego tła. Złote i srebrne tła czynią te obrazy podobnymi do ikon.

Oto kilka obrazów z cyklu Konstelacje

Cassiopeia
Tempera i płatki złota, srebra i palladu

Jacqui (Corona)
Tempera i płatki złota, srebra i palladu

Delphinus
Tempera i płatki złota, srebra i palladu

Cancer
Tempera i płatki złota, srebra i palladu

Aquila (The eagle)
Tempera i płatki złota i palladu

Ursa Major (The Great Bear)
Tempera i płatki złota, srebra i palladu

Becca (Telescope)
Tempera i płatki złota i palladu

Giana (Zegar słoneczny)
Tempera i płatki złota, palladu i srebra

Pracami Freda Wessela zachwycają się tysiące widzów. Znajdują się one w wielu kolekcjach prywatnych i publicznych, co pokazuje, z jak wielkim uznaniem spotyka się jego koncepcja sztuki.
Przyznam się, że mnie oczarowały te młodziutkie, delikatne dziewczyny tak realistycznie ukazane na niesamowitych, drogocennych tłach, w gwiezdnym, kosmicznym klimacie. A Was? Skomentujcie koniecznie!

Źródła:
http://www.fredwessel.com/
http://www.rmichelson.com/artists/fred-wessel/

Zagrajmy w zielone 2

noreply@blogger.com (Ewa Marianna) — Mon, 29 May 2017 13:49:00 +0000

W historii istniało sporo pigmentów zielonych i odcieni koloru zielonego, więc poświęćmy jeszcze jeden post zieleni.

Użycie pigmentu malachitowego i zielonej ziemi przez Perugina na obrazie Nativity (1503); jasnozielone struje adorujących namalowane malachitem, tło - ziemią zieloną

Verdigris (śniedź miedziowa, grynszpan)

Śniedź miedziowa zastosowana jako pigment - Rafael, Święty Jan Chrzciciel wygłaszający kazanie, 1505

Zieleń Veronese'a - Lukrecja, 1580

Zieleń pejzaży XIX-wiecznych - John Constable

The Cornfield

The White Horse

XIX-wieczne tapety

Zielony pigment o nazwie viridian - Edouard Manet, Music in the Tuileries Gardens, 1862

Édouard Manet, 'Music in the Tuileries Gardens, 1862

Zielenie impresjonistów

Pierre-Auguste Renoir, Picking Flowers

Charles Courtney Curran, Nénuphars

Claude Monet, The Japanese Bridge (The Water-Lily Pond)

Pierre-Auguste Renoir, Woman with a Parasol

Zielenie Van Gogha

The Green Wheatfield behind the Asylum

Green Field

A lane in the public garden at Arles

Trees and Undergrowth

I bliższe współczesności wariacje na temat zieleni

Szmaragd - zielony minerał

Malachit - inny minerał tej barwy; malachitowy zegar

Zielony to kolor optymistyczny i działający kojąco na wzrok.

Połączenia z innymi barwami:

z fioletem daje efekt energii i młodości,
z czerwienią tworzy klimat świąt Bożego Narodzenia,
z żółtym, czarnym lub białym tworzy klimat sportowy,
z brązem i beżem daje skojarzenie z ziemią,
z żółtym i niebieskim wywołuje efekt świeżości i natury.

Zaszalejmy więc na zielono, bo warto!
Jestem ciekawa, Kochani Czytelnicy, czy jest wśród Was ktoś, kto może powiedzieć o sobie, że zielony to jego ulubiony kolor. Czy lubicie zielone ubrania, gadżety, dodatki? Która z zieleni malarskich najbardziej Wam się podoba? Zajrzyjcie także do poprzedniego posta [tutaj] i wybierzcie swoją ulubioną. Może zieleń Veronese'a? A może jaskrawa i niebezpieczna zieleń Scheelego? Czy lubicie zieleń na obrazach? Napiszcie o tym w komentarzach.

Źródła:
Wikipedia polska
Wikipedia anglojęzyczna
http://colourlex.com/

Zagrajmy w zielone

noreply@blogger.com (Ewa Marianna) — Thu, 25 May 2017 10:36:00 +0000

O zieleni można nieskończenie.
Powielając dźwiękiem jej znaczenie,
Można kunsztem udatnych powieleń
Tworzyć światu coraz nowszą zieleń.*

A więc zaczynajmy!
Zielony to ciekawy kolor i ciekawa była jego historia w ciągu wieków.
Zielony kolor był pierwszym wytwarzanym przez człowieka syntetycznie – produkowali go już starożytni Grecy.

Jan van Eyck, Portret małżonków Arnolfinich

W średniowieczu i renesansie, gdy kolor odzieży był przyporządkowany określonej warstwie społecznej, zieleń nosili kupcy i bankierzy oraz ich rodziny. Zielony strój Mona Lizy oraz kobiety na Portrecie małżonków Arnolfinich Jana van Eycka mówią więc o ich pochodzeniu społecznym.

Zieleń miała w historii bardzo różne konotacje.

W średniowieczu uważano ją za kolor symbolizujący katastrofę i zło. Istniał nawet przesąd, że ubieranie się na zielono może ściągnąć złe moce i pecha. Niektóre negatywne znaczenia przetrwały w zmienionej formie do dziś – jaskrawa zieleń kojarzy się z trucizną (stąd chyba powiedzenie ,,jadowicie zielony?), a blada, zmieszana z niewielką ilością błękitu lub szarości – z chorobą.

Z biegiem czasu zielony zdobywał coraz lepszą reputację i przestał się kojarzyć ze złem, stał się natomiast symbolem losu i przypadkowości – zarówno w dobrych, jak i złych aspektach.

Ciekawostką może być to, że w średniowieczu zieleń niekiedy symbolizowała miłość i pierwotne, naturalne pragnienia człowieka. Dla trubadurów zielony był kolorem rodzącej się miłości, a jasnozielone ubrania zarezerwowane były dla młodych kobiet, które nie były jeszcze zamężne.

Oto przykłady różnorodnych symboli i skojarzeń wiązanych w kulturze zachodniej z zielenią:

Natura
Życie i odnowa
Wiosna i świeżość
Nadzieja
Młodość i niedoświadczenie (istnieją wyrażenia w różnych językach, wiążące wyraz ,,zielony" z młodością i niedojrzałością, np angielskie slangowe greenhorn - osoba niedoświadczona, podobnie polskie zielony)
Spokój, tolerancja, równowaga
Zazdrość - to Szekspir pierwszy określił zazdrość jako zielonookiego potwora w ,,Otellu” (,,it is the green-eyed monster which doth mock the meat it feeds on”). Szekspir użył tego określenia również w ,,Kupcu weneckim”, mówiąc o zielonookiej zazdrości. Po polsku też mówimy ,,zzielenieć z zazdrości"!

Zieleń w malarstwie i barwieniu tkanin sprawiała rozliczne problemy. Zielone pigmenty były jednymi z najbardziej toksycznych. Wystarczy przypomnieć mrożące krew w żyłach historie o zieleni Scheelego, wynalezionym w 1775 r. jasnozielonym pigmencie, wymieszanym z toksycznym arsenem. Powodowała ona nie tylko omdlenia pań ubranych w zielone toalety, ale i liczne zatrucia. Przypisuje się jej nawet śmierć Napoleona.
Kolor ten wyglądał mniej więcej tak:

Źródło: Tumblr

Suknia swoją drogą urocza.
Później zieleń Scheelego zastąpiła zieleń paryska, niestety również toksyczna. Dzięki niej Monet, Cézanne i Renoir stworzyli swoje piękne szmaragdowe krajobrazy, ale też
może być ona odpowiedzialna za cukrzycę Cézanne'a i chorobę oczu Moneta. W końcu została zakazana.

A teraz malutki przegląd historyczny dawnych zieleni malarskich, używanych na obrazach przez najsławniejszych artystów - od góry od lewej: ziemia zielona, malachit, viridian, verdigris (śniedź miedziowa)

użycie ziemi zielonej przez Vermeera (kotara)

Johannes Vermeer, Girl Reading a letter by an open window

użycie malachitu przez Rafaela (draperia)

Rafael, Madonna Sykstyńska, fragment

zieleń paryska

Pierre-Auguste Renoir, Woman at the Garden

Paul Cézanne, Village behind trees

Serdecznie zapraszam tutaj na drugą część tego posta , w której dalszy ciąg ciekawostek o zieleni!

*cytat z wiersza Juliana Tuwima Zieleń

Źródła:

Wikipedia polska

Wikipedia anglojęzyczna

http://ciekawostkihistoryczne.pl/2014/09/06/lubisz-zielony-kolor-ciesz-sie-ze-w-ogole-zyjesz/

Sarah Gottesman, A Brief History of Color in Art. The Art Genome Project, na stronie: https://www.artsy.net/ tłumaczenie moje

Élisabeth Vigée Lebrun i jej modelki

noreply@blogger.com (Ewa Marianna) — Wed, 24 May 2017 11:24:00 +0000

Élisabeth Vigée-Lebrun - osiemnastowieczna malarka; żona, matka, piękna kobieta. Portretowała osoby z najwyższych sfer, pracowała dla dworów cesarskich i królewskich, w tym dla samej królowej Marii Antoniny. Uwieczniła na swoich obrazach wielu arystokratów francuskich wraz z ich bezpiecznym jeszcze wtedy światem. W czasie rewolucji ratowała się ucieczką. Przetrwała burzę za granicą i wróciła do ojczyzny w okresie rządów Napoleona, gdy niektóre z jej modelek już nie żyły, zamordowane przez rewolucyjny reżim. Na jej portretach możemy je oglądać w pełnym rozkwicie urody, wdzięku i elegancji.

Autoportret malarki Élisabeth Vigée-Lebrun

Markiza de Fresnes d'Aguesseau

Marquiza de Pezay i Marquiza de Rougé z synami Alexisem i Adrienem

Hrabina Anne Catherine Le Preudhomme de Chatenoy

Madame Grand

Baronowa de Crussol

Madame Perregaux

Madame du Barry, kochanka króla Ludwika XV

Sama królowa Maria Antonina

Jeszcze jeden portret Marii Antoniny

Maria Antonina po raz trzeci, z dziećmi

Vicomtessa de Vaudreuil

Inna wersja tego portretu

Ela Schmitz
Madame Du Barry na szafocie

Panie Kacie proszę uprzejmie,
Przecież mój koniec tak bliski,
Nie dla mnie będą uściski,
Tylko śmierć mnie jeszcze obejmie.

Przemożny Panie Kacie,
Daj mi jeszcze minutkę,
Życie jest takie krótkie
I zmierza już ku zatracie...

Panie Kacie szlachetny,
Zegar wybija ósmą,
Cały świat niemal usnął,
Mój strój jeszcze niekompletny...

Ciałem wstrząsają dreszcze,
Chcę się ogrzać troszeczkę,
Panie Kacie chwileczkę,
Jeszcze NIE, proszę, jeszcze..
Wiersze. Serwis miłośników poezji http://wiersze.kobieta.pl/

XVIII-wieczni przystojniacy

noreply@blogger.com (Ewa Marianna) — Wed, 24 May 2017 11:22:00 +0000

Myślicie, że XVIII-wieczni mężczyźni to tylko peruki, puder i śmieszne fraczki?
A może Was zaskoczę?
XVIII wiek też miał swoich przystojniaków, tak jak każda epoka.
Chcecie się przekonać?

John Downman, John Mortlock of Cambridge and Abington Hall Great Abington Cambridgeshire

John Singleton Copley, Self-Portrait

Thomas Gainsborough, John-Joseph Merlin

Pompeo Girolamo Batoni, Portrait of John, 3rd Baron Monson of Burton

Malarz Anonim, Portrait of an Unknown Man

Portret poniżej jest już co prawda z 1805 toku, ale utrzymany jest jeszcze chyba w stylu epoki - więc... Nie takie zasady naginano...

Portrait of a Young Gentleman, powstały w kręgu Sir Henry'ego Raeburna

Nie odmówię sobie umieszczenia tej pięknej twarzy w zbliżeniu

Portrait of a man, powstały w kręgu Sir Joshuy Reynoldsa

Sir Joshua Reynolds, Portait d´Henry Howard

John Hamilton Mortimer, Autoportret

Sir Joshua Reynolds, Pułkownik George K. H. Coussmaker, Grenadier Gwardii

Thomas Gainsborough, Gainsborough Dupont

I co, dziewczyny? Czy któryś z panów wzbudził Waszą życzliwość?
Zapraszam do komentowania.

Suknie jak dzieła sztuki - XVIII wiek

noreply@blogger.com (Ewa Marianna) — Sat, 13 May 2017 13:43:00 +0000

Dziś zapraszam Was znów na małe zestawienie tematyczne. Ponieważ ostatnio zachwycam się sukniami XVIII-wiecznymi, pomyślałam sobie, czy by nie udało się i Was do nich przekonać.
XVIII-wieczna moda i w ogóle ,,image" jest bardzo specyficzny, mogą nam się nie podobać fryzury tych pań - ja na przykład nie jestem w stanie zaakceptować tych białych czy jakichś wręcz szarych peruk - ich makijaż czy te okropne prostokątne spódnice na stelażach. Ale jednak trzeba przyznać, że jeśli patrzeć od strony piękna i bogactwa materiałów, z jakich uszyte są suknie, haftów, kokardek, wzorów i innych ozdób - to stroje XVIII-wieczne mogą zachwycać. Są rzeczywiście - tak jak je nazwałam w tytule - jak dzieła sztuki.
Postarałam się wybrać te moim zdaniem najpiękniejsze, najbardziej imponujące, a także najbardziej zróżnicowane. Mam nadzieję, że Was ucieszy ten post.

Anonimowy malarz, Maria Antonina

Giuseppe Baldrighi, Portrait of a noble lady

Anton Raphael Mengs. Retrato de Arabella Swimmer (Lady Vincent)

Johan Zoffany, Archduchess Maria Amalia of Austria, Duchess of Parma

Marcello Bacciarelli, Maria Christina, Duchess of Teschen

Alexander Roslin, Portrait of Archduchess Maria Amalia of Austria

François Stiémart, Portrait of Marie Leszczyńska

François Boucher, Portrait de la marquise de Pompadour,

Anton Rafael Mengs, Maria Teresa de Austria

Maurice Quentin de La Tour, Madame de Pompadour

Maurice-Quentin de La Tour, Portrait of Marie Fel

Johann Heinrich Tischbein, Retrato de la Condesa Juliane zu Schaumburg-Lippe

Jean-Marc Nattier, Isabelle de Bourbon, infante de Parme

Ta dziewczynka jest słodka i wygląda ślicznie!

Francis Cotes, Portrait of a Lady

Antoine Pesne, Królowa Elisabeth Christine

Bartholomew Dandridge, Portrait of a girl

Jean Marc Nattier, Dauphine Marie-Josephe de Saxe

Wielki Błękit

noreply@blogger.com (Anonymous) — Sun, 07 May 2017 08:53:00 +0000

Co byście powiedzieli na to, gdybym pociągnęła dalej temat kolorów?..

Zatem po fiolecie, o którym możecie przeczytać tutaj, niech przyjdzie błękit.

Niebieski jest kolorem najzimniejszym, kojarzy się z otwartą przestrzenią, wodą, morzem, niebem, chłodem, lodem. Symbolizuje uduchowienie, spokój, higienę, świeżość, czystość, lecz również dynamizm, twórczość i inspirację. Niebieski to także kolor przyjaźni: podarowanie niebieskiego kwiatu mówi o dużym znaczeniu przyjaźni dla obdarowującego ((Za: Wikipedia).

Starożytne błękity to przede wszystkim błękit Majów, błękit egipski i słynne lapis lazuli, o którym piszę poniżej.

Dzisiaj niebieski otacza nas wszędzie. To taka swojska, sympatyczna barwa. Ponieważ działa uspokajająco (co zostało podobno dowiedzione!) i budzi zaufanie, chętnie ubierają się w niego politycy, z tego powodu jest też używany często przy wystroju studiów telewizyjnych i w ogóle w designie. Jest ponoć jedną z najbardziej lubianych barw.

W sztuce chrześcijańskiej już w Średniowieczu błękit został przypisany Maryi, Matce Boga - i tak już zostało aż do dzisiaj!

Ten kolor miał szczególne znaczenie dla wielu artystów.
Rosyjski malarz awangardowy Paweł Kuzniecow i członkowie jego grupy Błękitna Różaużywali niebieskiego jako symbolu fantazji i egzotyki.

Paweł Kuzniecow, In the steppes. Mirage

Dla Wassily'ego Kandinsky'ego i grupy Błękitny Jeździec niebieskości symbolizowały duchowość i wieczność. Dla Kandinsky'ego błękit był kolorem uduchowienia: im ciemniejszy błękit, tym większe pragnienie wieczności w człowieku.

Oto tajemnicze i pełne fantazji użycie błękitu w dziele Kandinsky'ego

Wassily Kandinsky, Błękitny Jeździec

A Henri Matisse stosował intensywne błękity, aby wyrazić emocje. ,,Błękit przenika twoją duszę" -oto jego słowa.

Henri Matisse, Rozmowa

Pablo Picasso w ,,niebieskim okresie" swojej twórczości

Pablo Picasso, Woman with Folded Arms

Pablo Picasso Self-portrait

Joan Miró: Trzy ptaki w przestrzeni

Najsłynniejsze i najładniejsze błękity w historii sztuki (i nie tylko)

Ultramaryna - cudowny, prawdziwie nieziemski niebieski odcień, wytwarzany z kamienia lapis lazuli [1], wydobywanego w Afganistanie i w Persji; niezwykle kosztowny, osiągający nawet cenę złota. W średniowieczu i renesansie był zarezerwowany niemal wyłącznie do malowania szat Matki Bożej!

Część Dyptyku z Wilton House., koniec XIV

Dlatego XV-wieczne Bardzo bogate godzinki księcia de Berry, kapiące od ultramaryny, były dowodem niezwykłego zaiste bogactwa i ekstrawagancji zleceniodawcy. Naprawdę ,,mógł sobie pozwolić"...
Oto przykład - strona z Godzinek poświęcona kwietniowi.

Wyrazem ,,niebieskiej rozpusty" były też obrazy Vermeera, który beztrosko szafował ultramaryną przy malowaniu zwykłych służących i gospodyń. Jego słynna Dziewczyna z perłą oraz niewiele mniej znana Mleczarka zostały namalowane właśnie przy użyciu tego niezwykłego pigmentu.

Jan Vermeer, Mleczarka

Błękit pruski - ten od mundurów armii pruskiej.

Indygo - kolor naszych dżinsów

Lazur

Uważa się, ze niebieski lubią osoby raczej zachowawcze i nieśmiałe, ale przecież niektóre jego odcienie potrafią być bardzo efektowne.

Przykład niebieskiego kamienia szlachetnego - szafir

Sapphire Voda Shaqen Thaneywaney - Own work

Niebieskości w toaletach na dawnych obrazach...

Izabela II Hiszpańska

Jakub Wessel, Portret Magdaleny z Czapskich Radziwiłłowej

Thomas Gainsborough, The Blue Boy

Fernand Toussaint, An Elegant Woman

Niebieskie impresje Fredericka Carla Friesekego

By the Cradle

Peace

Blue Interior: Giverny (The Red Ribbon)

Błękity Van Gogha

Gwiaździsta noc nad Rodanem

Pole pszenicy przed burzą

Z czym niebieski powinien chodzić w parze?
Ładnie mu oczywiście na tle żółtego i pomarańczowego.

Vincent van Gogh, Irysy

Podobno po drodze mu z zielenią i bielą.

Mnie jednak podczas buszowania po Internecie urzekła taka wariacja

Niebieski z różowym? Ja jestem na tak! Przynajmniej w tym wypadku.

A Wy? Z jakim kolorem połączylibyście niebieski?...

[1] Strona Centrum Nauki Kopernik, Nowe kolory w paleciehttp://www.kopernik.org.pl/bazawiedzy/artykuly/malarstwonowe-pigmenty-nowe-kolory-w-palecie/

Ważniejsze źródła:
https://pl.wikipedia.org
https://en.wikipedia.org
Joanna Furgalińska, Poszukiwanie niebieskiego absolutu. O sztuce w kolorze blue. http://www.furgaleria.pl/blog/63/Poszukiwanie+niebieskiego+absolutu.+O+sztuce+w+kolorze+blue..html
Strona Centrum Nauki Kopernik, Nowe kolory w palecie http://www.kopernik.org.pl/bazawiedzy/artykuly/malarstwonowe-pigmenty-nowe-kolory-w-palecie/
https://zwykla.wordpress.com/2008/04/09/kolory-a-nasze-zycie

***

Na specjalne życzenie trochę turkusu dla wielbicielki tego koloru. Turkus to odcień zielonkawo-niebieski, możemy go więc potraktować jako wariację na temat błękitu.

różne odcienie turkusowego

Turkusowy potrafi zachwycić...

Turkusowy w sztuce

Photo credit: <a href="https://www.flickr.com/photos/28481088@N00/1190865232/">tanakawho</a> via <a href="http://foter.com/re/ddf9ec">Foter.com</a> / <a href="http://creativecommons.org/licenses/by/2.0/">CC BY</a>

I w designie

Photo credit: <a href="https://www.flickr.com/photos/theilr/7436300116/">theilr</a> via <a href="http://foter.com/re/ddf9ec">Foter.com</a> / <a href="http://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0/">CC BY-SA</a>

Zdjęcia: Foter.com / CC BY-NC

Kilka słów o fiolecie

noreply@blogger.com (Anonymous) — Thu, 13 Apr 2017 17:24:00 +0000

Fiolet - niezwykły kolor.
Barwa ludzi uduchowionych i oryginalnych. Ulubiony kolor wielu artystów.
W chrześcijaństwie oznacza Mękę Chrystusa i pokutę. W imperialnej Anglii był symbolem żałoby.

Tak naprawdę pierwszym słynnym fioletem była tzw. purpura tyryjska, wytwarzana już w starożytności ze ślimaków z rodziny rozkolców. Nazywała się ,,purpurą", ale jej barwa była raczej zbliżona do fioletowej. Niezwykle kosztowna, była barwą królów i cesarzy. Wspominana jest już w najdawniejszych czasach.
W ,,Iliadzie” Homera pas Ajaksa jest purpurowy, w ,,Odysei" purpurowe są narzuty na łożu małżeńskim Odysa. Safona w VI w p.n.e w swoim poemacie wspomina o obuwiu barwionym purpurą. I jeszcze purpura w Starym Testamencie.To wszystko brzmi bardzo luksusowo, starożytnie i fascynująco, prawda?

Ale czasy się zmieniały i pojawiały się mniej kosztowne i mniej elitarne fiolety. Aż powoli osiągnęliśmy sytuację, która panuje w czasach współczesnych, gdy fiolet wytwarzany jest syntetycznie i jest powszechnie dostępny.

Jeśli chodzi o barwę fioletową w malarstwie, to też oczywiście przeszła ona swoją ewolucję. Przełomem był, jak mówią historycy, XIX wiek, gdy powstały nowe farby fioletowego koloru, pozwalające uzyskać tę barwę bez mieszania czerwieni z błękitem.

Fiolet był bardzo ważny dla impresjonizmu.
,,Odkryłem wreszcie prawdziwy kolor atmosfery" - powiedział kiedyś Claude Monet - ,,To fiolet. Świeże powietrze jest fioletowe". Ach, te ,,Fioletowe cienie i lawendowe plamki światła, które ożywiały stogi siana i lilie wodne Moneta"... (jak pisze Sarah Gottesman). Zawdzięczamy je, jak mówi dalej Gottesman, w dużym stopniu świeżo wynalezionym, XIX-wiecznym fioletom w tubkach. Fiolet manganowy, fiolet kobaltowy - stały się ukochanymi farbami impresjonistów. Uwielbiali je oni do tego stopnia, że krytycy zarzucali im ,,fioletomanię" (Za: Sarah Gottesman, źródło poniżej).

Od lewej: fiolet manganowy, fiolet kobaltowy

Claude Monet, Most Waterloo, efekt światła słonecznego

Claude Monet, Zachód słońca nad Sekwaną w pobliżu Lavacourt, zima

Claude Monet, Lilie wodne

Kolejnym takim nawiedzonym malarzem fioletu był Wassily Kandinsky, który w pewnym okresie mocno eksponował ten kolor w swoich czarodziejskich obrazach. Nie wiem, jak Wy, ale ja mam niesamowitą słabość do niektórych obrazów Kandinsky'ego. I - jeśli czyjaś zachęta może na kogokolwiek wpłynąć - bardzo, bardzo zachęcam do obejrzenia jego prac. To on jest autorem tego niesamowitego stwierdzenia: ,,Tak jak pomarańcz jest czerwienią uziemioną poprzez kolor żółty, tak fioletowy jest czerwienią uduchowioną za sprawą niebieskiego". Uwielbiam te słowa. Dalej mówi: ,,Dla oddania nieziemskiego klimatu użyta do fioletu czerwień musi być w zimnym odcieniu."
Poniżej ,,uduchowione" i ,,nieziemskie" obrazy Kandinskiego z fioletem.

Wassily Kandinsky, Błękitna Góra

Wassily Kandinsky, Monachium-Schwabing z Kościołem Świętej Urszuli

Wassily Kandinsky, Para jadąca konno

Tak na marginesie: fiolet lubił też Van Gogh.
Fioletowe kamienie szlachetne mają w sobie ,,coś"

Amethyst gem stone texture flickr William Warby

Podobnie jak fioletowe wnętrza.

Osoby, które lubią fioletowe ubrania, mają pociąg do rzeczy pięknych, bogatych, nie znoszą miernoty. Są tajemnicze i dumne, potrafią zadziwiać ludzi swoją intuicją i filozoficznymi przemyśleniami. Pociągają je tajemnice, zagadki, ryzyko. Wg: https://zwykla.wordpress.com/2008/04/09/kolory-a-nasze-zycie-%E2%80%93-symbolika-i-znaczenie-kolorow/

Fiolet i róż to bardzo kobiece połączenie.

Na koniec - słowa z wiersza M.Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej:

Oto jest fiolet – drzewa cień idący żwirem,
fiolet łączący miłość czerwieni z szafirem.
(Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, Barwy)

Źródła:
Wikipedia anglojęzyczna
Sarah Gottesman, A Brief History of Color in Art. The Art Genome Project, na stronie: https://www.artsy.net/ tłumaczenie mojehttps://zwykla.wordpress.com/2008/04/09/kolory-a-nasze-zycie-%E2%80%93-symbolika-i-znaczenie-kolorow/
Studium koloru fioletowego PDF

Zastrzegam sobie prawa do tego tekstu

Baśnie w moich oczach

noreply@blogger.com (Anonymous) — Mon, 10 Apr 2017 17:18:00 +0000

Anton Lomaev, Ilustracja do ,,Małej Syrenki"

Dzisiaj wpis troszkę inny niż zazwyczaj, nie o malarstwie, chociaż także ze sporym materiałem ilustracyjnym.

Oczarowana jakiś czas temu znalezionymi w sieci ilustracjami do baśni oraz pod wrażeniem kilku mniej popularnych utworów Andersena, wróciłam do tematyki baśniowej.

Baśnie to temat bliski nam wszystkim; są naszą wspólną własnością. Ja jednak chciałabym, żeby ten wpis był dość osobisty.

Co mnie ostatnio urzeka w baśniach?

Ich bohaterowie dla ratowania swoich przyjaciół zdolni są do bezgranicznych wysiłków i poświęceń, jak Gerda udająca się do strasznej Krainy Królowej Śniegu w poszukiwaniu Kaja czy syn, który idzie na drugi koniec świata, aby przynieść choremu ojcu wody żywej. Ponoszą ofiary, cierpią za innych, oddają samych siebie za swoich bliskich - Eliza z ,,Dzikich łabędzi" Andersena zgadza się ponieść straszną ofiarę dla odczarowania swoich jedenastu braci: upleść dla każdego z nich koszulkę z pokrzyw, przy czym przez cały czas trwania tej pracy nie wolno jej wypowiedzieć ani słowa. Nieodparcie kojarzy mi się to z chrześcijańską ideą ofiary i poświeceniami, jakie święci podejmowali za grzeszników.

W baśniach tak często występuje motyw, który uwielbiam: rycerza pokonującego smoka. A smok, jak wiadomo, jest od najdawniejszych czasów chrześcijańskim symbolem zła.
Dlaczego tak lubię ten motyw? Może dlatego, że mieści się w nim jednoznaczne określenie przeciwnika=zła i unicestwienie go definitywne, fizyczne. I święci, i bohaterowie baśni ,,nie mieli problemu" z jasnym nazwaniem zła i grzechu w sobie i wokół siebie i z podjęciem bezkompromisowej walki z nim.
Postacią, w której historii mieszają się dwa porządki, realny i baśniowy, był święty Jerzy. Z jednej strony istnieje legenda o Jerzym, który zabił smoka i wyswobodził księżniczkę, a z drugiej Jerzy to autentyczna, udokumentowana historycznie postać, żołnierz w armii rzymskiej i święty męczennik z czasów Dioklecjana.


Vittore Carpaccio, Święty Jerzy zabija smoka

Prerafaelicka wersja historii o świętym Jerzym, ukazująca miłość jego i ocalonej przez niego księżniczki Sabry.

Dante Gabriel Rossetti, Wesele świętego Jerzego i księżniczki Sabry

Kolejny wątek, który mnie urzeka? Historia zaklętej, uwiezionej bądź śpiącej królewny, którą książę musi uwolnić, odczarować czy obudzić. Pomóc mu w tym może tylko własna odwaga, mądrość, dobroć. I jest to bardzo trudne zadanie. Dlatego w Perraultowskiej wersji baśni o Śpiącej Królewnie nie odpowiada mi to, że kiedy zjawia się Ten Właściwy Książę, ciernie zarastające zaklęty zamek same się przed nim rozstępują, robiąc mu przejście. Tak być nie powinno, przecież książę powinien zmagać się z tymi kolczastymi krzakami, siec je mieczem, z trudem się przez nie przedzierać; powinny one go ranić i zagradzać mu drogę. Powinien stanąć przed księżniczką zmęczony, ale pełen chwały. Bo wszak osiągniecie każdego prawdziwego Dobra musi być trudne.

Kinuko Craft, Ilustracja do ,,Śpiącej Królewny"

Chcę wspomnieć jeszcze o cudownej baśni Andersena ,,Mała Syrenka", do której również nie tak dawno temu wróciłam i do której ilustracja rozpoczyna ten post. Powtarzam: Andersena, nie Disneyowskiej animacji. Syrena za możliwość zdobycia wzajemności ukochanego oddaje swój piękny głos i godzi się na dotkliwy ból fizyczny, a gdy nie udaje jej się pozyskać uczucia człowieka, oddaje za niego życie, pozwalając mu być szczęśliwym z inną. Opowieść, pełna smutku, jest zarazem wielkim hołdem złożonym bezinteresownej miłości.

Elizabeth Sherry, Ilustracja do ,,Małej Syrenki"

Warto wrócić do klasycznych baśni. Do tych opartych na motywach ludowych, jak Kopciuszek, Czerwony Kapturek, Kot w butach i inne baśnie spisane przez Charlesa Perraulta i braci Grimm. A także do literackich baśni Andersena. Czytajmy ich oryginalne wersje. Zwróćmy uwagę, że na rynku księgarskim istnieje wiele ich marnych przeróbek, co naprawdę woła o pomstę do nieba, bo odzierają one te dawne, cudowne baśnie z ich głębi treściowej i wartości literackiej. Uważajmy na nie, nie kupujmy ich. Po co nabijać kieszeń tym wydawcom. Zainwestujmy w piękne wydanie prawdziwych baśni w dawnym, klasycznym tłumaczeniu. Jeśli nie możemy wydać dużo, są tanie, ,,szkolne" wydania lekturowe - wystarczą. Poczytajmy dziecku, poczytajmy sobie. To nasza europejska tradycja, nasza kultura.

A tym, którzy chcieliby poczytać trochę baśnie i o baśniach, nie ruszając się od komputera, polecam wspaniałą witrynę Podróż w Krainę Baśni, stworzoną przez Beatę Magdalenę R. na: http://basnie.republika.pl/
Można tam znaleźć wybrane klasyczne opowieści Andersena, Grimmów i Perraulta w wiernych tłumaczeniach, a także biografie autorów i wiele pożytecznych informacji ,,polonistycznych", w tym również zadania dla uczniów. Można więc tę stronę wykorzystać też do nauki z dzieckiem.
Ja znalazłam tam dla siebie na przykład przepiękne tłumaczenie ,,Śpiącej Królewny" Perraulta, które mnie zachwyciło swoim stylem i humorem.

Cóż tu więcej można dodać? Chyba na zachętę dorzucić jeszcze tylko kilka czarujących ilustracji do baśni.

Ilustracja Erin Kelso do ,,Wieloskórki" braci Grimm

Piękna ilustracja Edmunda Dulaca do ,,Królowej Śniegu"

Ilustracja Williama Roberta Symondsa do baśni braci Grimm ,,Żabi król"

Arthur Rackham, ,,Księżniczka na ziarnku grochu" Andersena

Kinuko Craft, ilustracja do ,,Kopciuszka"
,,Kopciuszka" znamy w dwóch wersjach: tej spisanej przez Perraulta i przez Grimmów.

Roberto Innocenti, Śpiąca królewna

Nadezhda Illarionova, Calineczka

Nadezhda Illarionova, Śpiąca królewna

I jeszcze cudne ilustracje do ,,Dzikich łabędzi" Andersena.

Anton Lomaev:

Nadezhda Illarionova:

Charles Perrault, Bajki Babci Gąski (I wyd. 1697), zawierające powszechnie znane, oparte na motywach ludowych utwory: Czerwony Kapturek, Śpiąca Królewna, Kopciuszek, Kot w butach, Knyps z Czubkiem, Ośla skórka, Sinobrody, Tomcio Paluch, Wróżki

Wilhelm i Jacob Grimm, Baśnie, oparte na podaniach i opowieściach ludowych (I wyd. 1812, 1815)

Hans Christian Andersen, Baśnie (I wyd. 1835, 1836, 1837)

Zastrzegam sobie prawa do tego tekstu

Ośla Skórka i Święta Dymfna

noreply@blogger.com (Anonymous) — Sat, 25 Mar 2017 13:09:00 +0000

Znacie baśń o Oślej Skórce? Nie? To posłuchajcie.
Oślą Skórką jest ona w wersji, którą bardziej lubię,

francuskiej, spisanej przez Charlesa Perraulta; w niemieckiej wersji Grimmów jest to Wieloskórka.

Pewien król po śmierci swojej żony popadł w swego rodzaju szaleństwo i zapragnął się ożenić z własną córką. Wydawało mu się bowiem, że tylko ona dorównuje urodą zmarłej królowej. Przerażona księżniczka za radą Matki Chrzestnej-Wróżki (w baśniach wskazane jest bowiem, żeby w pobliżu była taka pomocna osoba) jako warunek za oddanie swojej ręki zażądała od ojca-króla kolejno trzech niezwykłych sukien: koloru słońca, koloru księżyca i koloru pogody. Opiekunka-Wróżka sądziła, że te żądania odstraszą obłąkanego ojca. Niestety król wszystkie je spełnił. Wobec tego Matka Chrzestna kazała księżniczce zażądać skóry złotodajnego osiołka, a gdy i to życzenie zostało spełnione, widząc, że nie ma innego wyjścia, doradziła jej ucieczkę. Królewna zabrała z sobą niezwykłe dary, które przyczyniły się później do tego, że poznała królewicza. Po pewnych perypetiach historia zakończyła się szczęśliwą miłością i weselem. Był na nim także król-ojciec, który odzyskał rozum i pogodził się z córką.

Toshiyuki Enoki, Ilustracja do ,,Oślej Skórki"

Tyle baśń. A życie?

Myślę, że zaskoczę Was tak samo, jak i ja byłam zaskoczona, informacją, że podobna historia miała miejsce i w życiu. Przynajmniej, jeśli wierzyć chrześcijańskiej legendzie. Święta Dymfna (Dympna) żyła w VII wieku i miała być córką irlandzkiego władcy o imieniu Oriel. Oszalały po śmierci żony król zapragnął poślubić córkę, hołdując pogańskim zwyczajom. Dymfna jednak przyjęła już wcześniej chrześcijaństwo i nie mogła się na to zgodzić. Ratując się przed kazirodczym związkiem, uciekła wraz ze swoim spowiednikiem.
Niestety król odnalazł córkę i zabił ją. Oboje wraz ze spowiednikiem zostali ścięci mieczem niedaleko dzisiejszej miejscowości Geel w Brabancji. Tak mówi podanie. Ponieważ króla uznano za umysłowo chorego, święta Dymfna stała się patronką osób cierpiących na choroby psychiczne.
U nas jest świętą mniej znaną, czczona jest najbardziej w Irlandii i może dlatego ukazywana jest często z motywami zielonymi lub nawet z zieloną koniczyną, która jest przecież symbolem Irlandii.

Gerard Seghers, Męczeństwo św. Dymfny i św. Gereberna

Ten, kto zna trochę twórczość Caravaggia, wie oczywiście, ze nie jest to wizerunek świętej Dymfny. Ten obraz jednak wydał mi się odpowiedni jako przedstawienie świętej niewiasty-męczennicy.

Baśnie, jak wiadomo, są spisanymi opowieściami ludowymi. Może więc makabryczna historia świętej Dymfny przetrwała gdzieś w świadomości ludowej i przekształciła się później w baśń o Oślej Skórce?
Tułaczka bohaterki w Oślej Skórze mogłaby być transpozycją poniżającej dla królewskiej córki ucieczki.

Historia Dymfny skończyła się nieszczęśliwie. Nikt nie uratował jej przed chorym ojcem. Nie przejrzał on na oczy i nie prosił jej o przebaczenie, jak to miało miejsce w baśniowej opowieści.
Wstawia się Ona teraz za wiernymi jako Męczennica.

Źródła:

Charles Perrault, Bajki Babci Gąski (wyd. 1697)

weselewesel.lap.pl/aktualnosvci.2016/Patronowie/info-sw-Dymfna-Jul2015.pdf

Zastrzegam sobie prawa do tego tekstu.

Zapowiedź Męki i kontrowersje

noreply@blogger.com (Anonymous) — Thu, 23 Mar 2017 15:22:00 +0000

Obraz Millaisa ,,Chrystus w domu rodziców" wydaje nam się bardzo szacownym i pobożnym dziełem.

Pomyśleć, że wywołał kiedyś oburzenie wiktoriańskich krytyków...

Ale po kolei. Jesteśmy oczywiście w warsztacie ciesielskim świętego Józefa. Jest w nim zresztą obecna, jak widać, cała Rodzina.
Oglądamy pewien wypadek. Mały Jezus podczas pomagania Opiekunowi skaleczył się w rękę. Stoi w centrum. Maryja, całując Go, usiłuje pocieszyć. Kobieta w pomarańczowej chuście, prawdopodobnie święta Anna, chce usunąć gwoźdź, który stał się przyczyną wypadku. Święty Józef ogląda skaleczenie. Z prawej strony podchodzi krewniak Jezusa, przyszły święty Jan Chrzciciel, niosąc naczynie z wodą do obmycia rany. Uwaga wszystkich obecnych jest skupiona na Dziecku, co wydaje się zrozumiałe. Poruszenie wokół wypadku uwydatnia jednak jego symboliczne, niepokojące, prorocze znaczenia, każąc w nim zobaczyć zapowiedź przyszłego Ukrzyżowania Jezusa. Dłoń została skaleczona w podobnym miejscu, co w czasie ukrzyżowania, a gdy przyjrzeć się uważniej powiększonemu detalowi, widać, że kropla krwi spadła także na stopę, co już dopełnia obrazu ran poniesionych na krzyżu.

Cały obraz obfituje w symbolikę religijną. Obcęgi i gwoźdź na stole oraz inne narzędzia widoczne w warsztacie ewidentnie nawiązują do Męki Pańskiej. Trójkątna węgielnica (przyrząd murarski) nad głową Jezusa kojarzy się z Trójcą Świętą; drabina - z Drabiną Jakubową ze Starego Testamentu. Przysiadła na niej gołębica, która symbolizuje Ducha Świętego. Woda, którą niesie mały święty Jan, stanowi prefigurację chrztu Jezusa. Przyglądający się wszystkiemu z lewej strony pomocnik świętego Józefa jest przedstawicielem przyszłych apostołów, którzy będą później świadczyć o życiu Jezusa. Przez otwarte drzwi zagląda stadko owiec, które symbolizują przyszłą wspólnotę wiernych.

Obraz zawiera więc cały zespół mistycznych znaczeń.
Wydaje się niemożliwe, aby mógł kogoś oburzyć. A jednak w swoim czasie został ostro zaatakowany przez wiktoriańskich krytyków. Dlaczego? Za zbyt realistyczne przedstawienie, zbanalizowanie, ich zdaniem, Świętych Osób. Wyglądają One tutaj jak przeciętni, biedni angielscy robotnicy; przedstawieni zostali w ,,niechlujnym", zabałaganionym warsztacie, którego podłoga zarzucona jest wiórami. (Millais odwzorował podobno rzeczywisty, współczesny sobie warsztat ciesielski na Oxford Street). Maryja sprawia wrażenie zabiedzonej i wymizerowanej, ma zmarszczki na czole (!), Święty Józef ma żylaste ręce. Sam wielki Dickens mścił się podobno nad przedstawieniem Postaci Małego Jezusa, grzmiał, że został On ukazany w ,,koszuli nocnej" i że ma krzywą szyjkę...

Oskarżano młodego malarza o profanację tematu czy wręcz o bluźnierstwo.

Hm... Nam już dzisiaj raczej trudno zrozumieć podobne uprzedzenia... Jak wynika z kilku tekstów z katolickich czasopism i portali, dzieło to jest dzisiaj postrzegane pozytywnie, jako wzruszające przedstawienie Zbawiciela w świetle zapowiedzi Jego Męki i Zmartwychwstania.

Może więc zostawmy dawnych anglikańskich (?) krytyków z ich zgorszeniem, a my pozostańmy przy naszym współczesnym przekonaniu, pocieszając się dodatkowo myślą, że młody malarz szybko zyskał uznanie następnymi swoimi obrazami.

Literatura:

Wikipedia polska

Wikipedia anglojęzyczna

Tekst Frances Fowle o obrazie ,,Chrystus w domu Rodziców" na stronie Tate Gallery: http://www.tate.org.uk/art/artworks/millais-christ-in-the-house-of-his-parents-the-carpenters-shop-n03584

Leszek Śliwa, Zapowiedź ukrzyżowania, Tygodnik Gość Niedzielny 11/2014; gosc.pl
http://gosc.pl/doc/1915300.Zapowiedz-ukrzyzowania

Zastrzegam sobie prawa do tego tekstu.

Średniowieczna love story, czyli Dante i Beatrycze

noreply@blogger.com (Anonymous) — Sat, 18 Mar 2017 14:48:00 +0000

Właściwie czy love story? Niewiele o niej wiemy. Jest to jedna z tych literackich miłości, co do których niewiele jest znanych i potwierdzonych faktów, a za to istnieje mocno zakorzeniona w kulturze legenda. Kolejny dowód na silę talentu, który nawet z bardzo wątłego

,,materiału" faktograficznego potrafi stworzyć nieśmiertelną historię.
Dante około roku 1285 ożenił się z Gemmą di Manetto Donati, która urodziła mu troje lub czworo dzieci. Jednak wcześniej przeżył nieszczęśliwą miłość do Beatrycze. Wielu badaczy utożsamia ją z Beatrice Portinari, która była córką florenckiego bankiera Folco Portinariego oraz od 1286 r. żoną Simone Bardiego.
Umarła ona przedwcześnie w 1290 roku.
Według jednej z wersji legendy o tej miłości Dante i Beatrycze po raz pierwszy spotkali się jako dzieci. Do tego urokliwego wątku nawiązuje dzieło Simeona Solomona poniżej.
Według relacji samego Dantego, Beatrycze podczas ich

pierwszego spotkania miała na sobie ozdobną, karmazynową suknię, przewiązaną pasem.
Po śmierci ukochanej Alighieri opisał dzieje swojej miłości w książce ,,Vita nuova" (Życie nowe). Umieścił też Beatrycze w ,,Boskiej Komedii'', gdzie jako święta, idealna kobieta przeprowadza go przez niebo.
Możliwe jest, ze Dante spotkał ukochaną zaledwie kilka razy w życiu. Nie jest pewne, czy jej pierwowzorem była rzeczywiście Beatrice Portinari. Niektórzy wątpią nawet, czy idealna Beatrycze w ogóle istniała...
Tak czy inaczej, więcej tu niewiadomych niż ,,danych". Nie zmienia to jednak faktu, ze Beatrycze jest i przetrwała w naszej świadomości.

Istnieje sporo obrazów, które przedstawiają scenę spotkania Dantego z Beatrycze lub też ich wędrówkę przez niebo albo w ogóle odwołują się do motywu miłości poety. Wybrałam te dzieła, które wydały mi się najprzyjemniejsze, jak zwykle licząc na to, że mój gust nie będzie za bardzo odbiegał od Waszego :)

Raffaello Sorbi, Dante spotyka Beatrycze

Simeon Solomon, Pierwsze spotkanie Dantego z Beatrycze

Christopher Rojas, Dante i Beatrycze nad brzegami Lety

A oto fragment obrazu Henry'ego Holiday'a przedstawiającego scenę, gdy Dante spotyka Beatrycze z towarzyszkami nad brzegiem Arno.
Myślę, że Beatrycze to ta w białej sukni.

Henry Holiday, Spotkanie Dantego Alighieri z Beatrycze Portinari nad rzeką Arno, fragment

Namalowano też niejeden fikcyjny portret Beatrycze. Wybrałam ten Elisabeth Sonrel, bo jakoś jest mi najbliższy.

Elisabeth Sonrel, Beatrice Portinari

Czerwona suknia być może nawiązuje do pierwszego spotkania poety z ukochaną.
A tak ja sobie wyobrażam Beatrycze. Zamieszczam tu obrazy zupełnie nie związane z tematem, lecz przedstawiające kobietę bliską mojemu wyobrażeniu o idealnej wybrance poety.

Elisabeth Sonrel, Las Brocéliande

Gustave Jean Jacquet, Młoda dziewczyna w czerwonej sukni

Dzięki za odwiedziny i proszę o komentarze!
Zapraszam ponownie! :)))

Smutny rycerz. Martwy rycerz?

noreply@blogger.com (Anonymous) — Sat, 11 Mar 2017 23:48:00 +0000

Zawsze lubiłam obraz Vittore Carpaccia ,,Młody rycerz na tle pejzażu". Zawsze, czyli odkąd go poznałam, czyli odkąd zaczęłam interesował się malarstwem, czyli od... Nieważne, od kiedy. Dość, że jest to obraz jakoś mi bliski, chyba głównie ze względu na swoje sensy symboliczne. Jak już raz wspomniałam, symbolika jest tym, co bardzo interesuje mnie w malarstwie. A dzieło Carpaccia ma swoisty klimat, który jeszcze bardziej zaczyna się dostrzegać, jeśli rozszyfrować obecne w nim ukryte znaczenia. W tym rozszyfrowywaniu pomogły mi oczywiście mądre źródła, przede wszystkim książka Lucii Impelluso ,,Natura i jej symbole".
Na pierwszy rzut oka jest to po prostu portret młodego człowieka w zbroi na tle pejzażu. Jednak jeśli przyjrzeć się uważniej, pejzaż ten jest bardzo obfity w szczegóły - wręcz dziwnie obfity.
Ale najpierw sam rycerz. Chowa miecz do pochwy, więc - jest po walce? Badacze zauważają, że ukazany został ,,w pozie typowej dla bohaterów przedstawianych na posągach nagrobnych" (L.I.). Jak pisze Lucia Impelluso, ,,spojrzenie ma smutne i nieobecne". Jeśli przyjrzeć się bliżej, odniesień do śmierci jest tu więcej. Drzewo usytuowane najbliżej rycerza jest prawie bezlistne. W lewym górnym rogu przedstawiona jest scena schwytania czapli przez jastrzębia, co według badaczy może wskazywać na śmierć rycerza w walce. Byłby to więc portret pośmiertny? Rycerz symbolicznie wsuwa miecz do pochwy po swojej ostatniej walce, która skończyła się jego śmiercią?

W tle widzimy drugą postać, rycerza na koniu, z uniesioną lancą. Znawcy przypuszczają, że konny rycerz jest przedstawieniem bohatera za życia. Siedzi on ,,w charakterystycznej pozycji miles christianus" (L.I.). Widać obok niego psa, który symbolizuje wierność. Być może więc młody człowiek zginął w obronie wiary.
Byłby to zatem bardzo osobliwy obraz - rodzaj podwójnego portretu. Pomysł nieczęsto chyba spotykany, nadający całemu dziełu dziwny, zastanawiający klimat.

Śmierć w obronie wartości, być może rycerskiego honoru, sugerują też inne symbole na obrazie: lilie wśród jeżyn w prawym dolnym rogu, a także biały gronostaj i zwój z napisem w lewym dolnym rogu.

Biały gronostaj symbolizuje niewinność, a napis na zwoju głosi: ,,malo mori quam foedari" (Wolę umrzeć, niż ponieść hańbę), co wydaje się być bardzo znaczącym komunikatem w kontekście tego obrazu.
Z całego dzieła wieje bardzo osobliwy klimat. Ten prawdopodobnie portret pośmiertny nie ma w sobie prawie nic z bohaterskiego tryumfalizmu, lecz przepojony jest melancholią i - czymś w rodzaju niespełnienia.

widzi (...)
samotnego młodzieńca
idzie długą koleiną
wojennego wozu
szarą drogą w szarym krajobrazie
skał i rzadkich krzewów jałowca

ów młodzieniec niedługo zginie
właśnie szala z jego losem
gwałtownie opada
ku ziemi

Nike ma ogromną ochotę
podejść
pocałować go w czoło

ale boi się
że on który nie zaznał
słodyczy pieszczot
poznawszy ją
mógłby uciekać jak inni
w czasie tej bitwy
więc Nike waha się
i w końcu postanawia
pozostać w pozycji
której nauczyli ją rzeźbiarze
wstydząc się bardzo tej chwili wzruszenia

rozumie dobrze
że jutro o świcie
muszą znaleźć tego chłopca
z otwartą piersią
zamkniętymi oczyma
i cierpkim obolem ojczyzny
pod drętwym językiem

(Zbigniew Herbert, Nike która się waha)

Wiedza:
Lucia Impelluso, Natura i jej symbole. Rośliny i zwierzęta, tłum. H. Cieśla, Arkady, Warszawa 2006
Wikipedia anglojęzyczna

Tekst - mój (z wyjątkiem cytatów).

Zastrzegam sobie prawa do tego tekstu.

Izabella, Lorenzo i doniczka z bazylią

noreply@blogger.com (Anonymous) — Wed, 08 Mar 2017 14:13:00 +0000

Kontynuując mój nieformalny cykl objaśniania obrazów, chciałabym zająć się dziełem J.E. Millaisa ,,Isabella", znanym także pod tytułem ,,Lorenzo i Isabella".
Należałoby zacząć od Giovanniego Boccaccia, który jako pierwszy opisał historię średniowiecznych kochanków w ,,Dekameronie". W XIX w. wątek ten wykorzystał John Keats, pisząc poemat ,,Isabella, or the Pot of Basil" (Izabella, albo doniczka z bazylią), który to utwór bezpośrednio zainspirował Millaisa do stworzenia przedstawionego powyżej obrazu.
Jak chcą literackie pierwowzory, Izabella, córka bogatej rodziny kupieckiej, zakochała się z wzajemnością w Lorenzu, słudze czy też pracowniku tej rodziny. Gdy jej bracia, sprawujący nad nią opiekę, odkryli ich miłość, wpadli w gniew. Romansem z najemnikiem Izabella hańbiła ich ród, a ponadto planowali oni dla niej inne małżeństwo, mające zwiększyć majątek rodzinny. Nie zdradzając się, że wiedzą o wszystkim, bracia postanowili zastosować radykalne środki. Zwabili gdzieś Lorenza i podstępnie go zamordowali. Izabella jednak we śnie zobaczyła miejsce pochowania ciała ukochanego, udała się tam i nie mogąc zabrać całego ciała, zabrała samą głowę. Ukryła ją w doniczce z bazylią, którą ciągle tuliła i podlewała łzami. Po jakimś czasie umarła ze smutku.
Trzeba przyznać, że historia jest dość makabryczna. Makabra będzie jednak dla nas tylko punktem wyjścia do obserwacji dzieła malarskiego, które elementów makabrycznych nie zawiera i ma pozór obyczajowej scenki.
Poznawszy dzieje tragicznych kochanków, natychmiast potrafimy zidentyfikować bohaterów obrazu. Wyraźny jest na nim podział na dwie strony: po prawej stronie stołu siedzą Izabella i Lorenzo, po lewej - trzej bracia. Pozostałe postacie są dość obojętne.
Obraz, który pozornie jest tylko sceną posiłku, w rzeczywistości pełen jest ukrytych emocji i napięć. Oto widzimy moment, gdy bracia Izabelli wiedzą już o miłości młodych i knują spisek przeciwko nieświadomym kochankom. Na nieszczęśliwego Lorenza zapadł już wyrok. Mówią o tym liczne znaki: Lorenzo podaje ukochanej przekrojoną czerwoną pomarańczę, której kolor i fakt przecięcia zapowiadają makabryczną przyszłość. Symbolem śmierci jest także rozsypana na stole sól i sokół wyskubujący białe pióro (na poręczy, przy lewej krawędzi obrazu). Jeden z braci trzyma kieliszek z winem czerwonym jak krew. Doniczka z bazylią czeka już na parapecie...

Na obrazie znajduje się więcej symbolicznych znaczeń. Róża i passiflora splecione nad głowami Izabelli i Lorenza mówią o ich miłości. Jeden z braci ze złością kopie psa, który tuli się do Izabelli. Kopniak jest pośrednio wymierzony w Lorenza. Pies kładący głowę na kolanach Izabelli symbolizuje oddanie kochanka dziewczynie.
Wszystkie pięć głównych postaci jest wyraźnie scharakteryzowanych. Izabella i Lorenzo mają stroje w stonowanych kolorach, choć czerwonawa szata Lorenza może również stanowić zapowiedź jego śmierci. Określa go ona być może jako pewnego rodzaju ,,męczennika miłości". Obie postacie kochanków wydają się łagodne i bezbronne, w kontraście do usytuowanych po drugiej stronie stołu sylwetek braci, szczególnie agresywnej postaci brata najbliższego widzowi.
Malarz niezwykle wyraziście sportretował twarze wszystkich braci. Szczególną uwagę zwraca zbójecka mina pierwszego z nich, który rozłupuje orzech (również czynność symboliczna) i zarazem kopie psa. Grymas na jego twarzy wyraża brutalność i agresję.

Drugi z braci (trzymający kieliszek) przygląda się zakochanej parze z rodzajem drwiącego zaciekawienia.

Trzeci ma na twarzy niemiły uśmieszek. Wszystko to razem nie wróży nic dobrego dla biednych kochanków.
Ciekawostka: Millais jako ,,najgorszego" z braci, wyglądającego na tępego brutala, sportretował kolegę, który był dla niego wyjątkowo nieprzyjemny w Royal Academy Schools.

Wiedza:
Strona internetowa National Museums Liverpool
Wikipedia anglojęzyczna

Tekst - mój autorski!

Drogi Czytelniku, zostaw, proszę, komentarz.
Dziękuję!

Zastrzegam sobie prawa do tego tekstu.

Kobieta w ogrodzie

noreply@blogger.com (Anonymous) — Sat, 18 Feb 2017 12:05:00 +0000

Kobieta i kwiaty to bardzo dobre połączenie - pasują do siebie. A kobieta w ogrodzie wydaje się być wręcz w swoim naturalnym środowisku. Malarze dobrze o tym wiedzieli. Mam nadzieję, że dowiedzie tego poniższy zestaw obrazów :)))

George Hitchcock, Portrait of a Dutch Woman in a Garden

Marie Spartali Stillman, The Long Walk At Kelmscott Manor, Oxfordshire

Pierre-Auguste Renoir, Among the Roses

Charles Conder, The Cottage, Giverny

Edward Burne-Jones, The Love Song

Edward Reginald Frampton, St. Cecily

John Frederick Lewis, In the Bey's Garden

Charles Allston Collins, Convent Thoughts

Francesco Melzi, Madonna and Child in a Jasmine Bower

Eleanor Fortescue Brickdale, Riches

George Dunlop Leslie, Five O'Clock

George Dunlop Leslie, The Convent Garden

George Hitchcock, Magnificat

George Hitchcock, Dutch Girl

George Hitchcock, Woman in a Field of Hyacinths

George Hitchcock, The White Lilies

Olga Suvorova, Summer Evening

Robert Walker MacBeth, In the Cider Orchard

Master of Saint Lucy Legend, Virgin among Virgins in the Rose Garden

Sunday Afternoon - Ladies in a Garden; detail of painting by unknown English School artist

James Christensen, Hortus Conclusus

Thomas Edwin Mostyn, The Child

Thomas Edwin Mostyn, Womanhood

Edouard Manet, Young Woman in the Garden

Dante Gabriel Rossetti, A Vision of Fiammetta

John William Waterhouse, The Enchanted Garden

Claude Monet, Madame Monet and Child

Frederick C. Frieseke, Garden in June

Marie Spartali Stillman, The Enchanted Garden of Messer Ansaldo

Nicolas de Largillière, Portrait of Marie-Louise Elisabeth d'Orléans

Dziękuję za obejrzenie! Zapraszam ponownie!

Tajemnica ,,Hugenota", czyli wyjaśniamy obraz

noreply@blogger.com (Anonymous) — Thu, 16 Feb 2017 15:24:00 +0000

W 1852 r. J. E. Millais namalował ten wzruszający obraz, przedstawiający tulącą się do siebie parę zakochanych młodych ludzi. Nie każdy zauważy, że nie chodzi tu tylko o uścisk. Jeśli przyjrzeć się uważniej, widać, że dziewczyna usiłuje zawiązać ukochanemu białą wstążkę na ramieniu, on zaś tą samą ręką, którą obejmuje dziewczynę, zdejmuje tę wstążkę. O co chodzi? Wiele mówi tytuł, jest on jednak często skracany do ,,Hugenot" lub ,,Hugenot w Dniu świętego Bartłomieja", co może jeszcze wszystkiego nie wyjaśniać. Pełny tytuł - strasznie długi - brzmi: ,,Hugenot w Dniu świętego Bartłomieja odmawia noszenia chroniącego go przed niebezpieczeństwem znaku rzymskiego katolika". Malarz odwołuje się tu do tragicznego wydarzenia: rzezi hugenotów w noc świętego Bartłomieja we Francji w 1572 roku. Francuscy protestanci zostali wówczas zmasakrowani w Paryżu. Niewielka ich liczba uciekła z miasta dzięki białym opaskom, mającym oznaczać przywiązanie do katolicyzmu.
Początkowo Millais zamierzał tylko ukazać kochanków, jednak jego kolega-prerafaelita W. H. Hunt (co to jednak znaczy dobra rada kolegi!) przekonał go, że temat jest zbyt banalny. Millaisa zainspirowała dodatkowo opera Giacoma Meyerbeera ,,Hugenoci", która opowiada o tej rzezi - jej bohaterka, Valentine, również bezskutecznie próbuje doprowadzić do tego, żeby jej ukochany - Raoul nosił opaskę. Po trosze dzięki tej operze Millais zmodyfikował obraz, odnosząc się do tragicznego pogromu na tle religijnym.
To więc, co na pierwszy rzut oka wydaje się być tylko czułą scenką, ma wiele ukrytych, poważnych i głębokich znaczeń. Jeszcze więcej tych znaczeń możemy się domyślać. Być może dziewczyna jest katoliczką? Ona bowiem nie ma białej opaski. To nadawałoby miłości bohaterów jeszcze więcej dramatyzmu, kazałoby odgadywać tragiczne napięcie i konflikt między miłością a religią.
Wybór pro-protestanckiego tematu był również istotny dla malarza-prerafaelity, bowiem prerafaelici zostali wcześniej zaatakowani za swoje rzekome sympatie do Ruchu Oksfordzkiego i katolicyzmu.

(Ruch Oksfordzki (z Wikipedii) - jego przedstawiciele byli zwolennikami katolickiej tradycji kultu, kładli nacisk na apostolski i sakramentalny charakter Kościoła, nakłaniali do tworzenia męskich i żeńskich wspólnot zakonnych.)

Obraz ten przyczynił się do zmiany postaw wobec prerafaelitów. Tom Taylornapisał niezwykle pozytywną opinię o nim w tygodniku ,,Punch". Cóż... może to budzić melancholijną refleksję na temat wpływu czynników pozaartystycznych na ocenę dzieła sztuki. Ale może tak to już właśnie jest i nie da się na to nic poradzić?
Jeszcze jedna ciekawostka dotycząca znaczeń symbolicznych, które bardzo lubię. Niektóre z roślin umieszczonych w tej scenie mogły zostać wybrane ze względu na ówczesne zainteresowanie tzw. mową kwiatów. Na przykład niebieskieCanterbury Bells (dzwonek ogrodowy, Campanula medium) z lewej strony mogą symbolizować wiarę i stałość. Byłoby to ładne odniesienie do odważnej i nieugiętej postawy młodzieńca, który nawet w niebezpieczeństwie życia nie chce się wyprzeć swojego wyznania.

Pijani wiosną

noreply@blogger.com (Anonymous) — Wed, 15 Feb 2017 15:07:00 +0000

Chyba wielu z nas - jeśli nie wszyscy - lubi wiosnę, przynajmniej ten pierwszy moment budzenia się życia na nowo.
I chyba każdy, kto ma chwilę czasu, żeby popatrzeć na piękno, musi się choć raz zachwycić oznakami wiosny, gdy już nadejdzie.
Wiosna przynosi wiele zmian. Inny jest kolor nieba, inne światło. Malarze umieli to zobaczyć i pokazać.
Przygotowałam zestaw dziel malarskich, przede wszystkim XIX i XX w., reprezentujących różne style, a przedstawiających te wyjątkową porę roku. Obejrzycie, mam nadzieję, że Wam się spodobają.

Alice Taite Fanner, Spring in Hyde Park

Charles Conder, The Orchard in Flower

Duncan Grant, Garden Path in Spring

John William Waterhouse, Spring Spreads One Green Lap of Flowers

George Clausen, Spring Morning: Haverstock Hill

Camille Pissarro, Place du Theatre-Francais, Spring

George Clausen, An orchard in May modern scenery

Jean-François Millet (II), Spring

Francois Barraud, Spring

Helen Allingham, Bluebell Copse

Stanley Spencer, Bluebells, Cornflowers and Rhododendrons

Giovanni Giacometti, Spring

George Clausen, Spring

Ferdinand Georg Waldmüller, Early spring in Vienna forest

John Joseph Enneking, Spring Hillside

John Joseph Enneking, Spring Brook

Yun Tao, Drunken Spring

Chinese painting bird and flower, artist not found

Chinese painting bird and floral tree, artist not found

Chinese painting: Spring Melody, artist not found

Asia Jensen, Ode to Spring I

Asia Jensen, Ode to Spring II

Heidi Malott, Spring Landscape

Vincent van Gogh, Orchard in Blossom, April 1888, Arles

Vincent van Gogh, Blossoming Chestnut Branches

Edvard Munch, Spring Day on Karl Johan Street

Alfred Sisley, Girl in spring landscape

Camille Pissarro, Women in the spring of the fence

Frederick Walker, Spring

Lawrence Alma-Tadema, Spring Flowers

William Nicholson, Lillies of the Valley

Taisia K. Afonina, Still life with Pussy-Willows

Diana Card, Early Spring

Hans Anderson Brendekilde, Spring

Charles Ginner, Garden in Spring

Chorzy z miłości

noreply@blogger.com (Anonymous) — Tue, 14 Feb 2017 16:28:00 +0000

Dziś Walentynki, a mnie naszło na post o miłości na smutno. A nawet na tragicznie. Miłość fatalna, zakazana; nieodwzajemniona, niespełniona; miłość zawiedziona... Tyle różnych barw. Ten post już dawno za mną chodził, i dzisiaj chyba wreszcie się spotkaliśmy twarzą w twarz.

,,Panowie miłościwi, czy wola wasza usłyszeć piękną opowieść o miłości i śmierci? To rzecz o Tristanie i Izoldzie królowej. Słuchajcie, w jaki sposób w wielkiej radości, w wielkiej żałobie miłowali się"
(,,Dzieje Tristana i Izoldy", tłum. Tadeusz Boy-Żeleński)

Marianne Stokes, Śmierć Tristana

Miłość każąca zdradzać i łamać zasady moralne. Uczucie, które nie powinno mieć miejsca. Które budzi wyrzuty sumienia i obniża poczucie własnej wartości (przypadek Lancelota). Które rodzi cierpienie.

Hal Yaskulka, Śniący kochankowie

John William Waterhouse, La Belle Dame sans Merci

Zakazane i fatalne pocałunki, które wszystko rozpoczynają
Dante Gabriel Rossetti, Paolo i Francesca da Rimini
(Autentyczni średniowieczni kochankowie, którzy ponieśli śmierć z ręki zdradzonego męża)

Błogosławiony pocałunek, ilustracja Williama Morrisa do ,,Obrony Ginewry"

Alexandre Cabanel, Śmierć Franceski da Rimini i Paola Malatesty

John Duncan, Tristan i Izolda
Fatalny napój miłosny
Miłość jak przeznaczenie, któremu nie można zapobiec

Miłość nieodwzajemniona - wieje grozą...

,,Ona mnie trzyma w więzieniu, nędznego,
Nie chce mnie, ale odejść nie pozwala,
Nie zabija, lecz z kajdan nie wyzwala,
Żywego mnie nie pragnie ni martwego.

Widzę bez oczu, bez języka wołam,
Pragnąłbym zginąć, a ratunku krzyczę,
Nie cierpię siebie samego, ją kocham.

Bólem się karmię, a śmieję się łzami,
Po równo zbrzydły mi i śmierć, i życie,
Takim się stałem z Twojej winy, pani"
(Francesco Petrarca, Sonet 134, tłum. J. Kurek)

Edmund Blair-Leighton, Tak czy nie

,,Cierpienia młodego Wertera"

Miłość się kończy... Okrucieństwo nie do przyjęcia.

,,Widziałam cię z okieneczka, kiedyś przechodził,
Rozumiałam, żeś się ze mną obaczyć godził.
Aleś ty pokoje i mieszkanie moje
Prędkim minął skokiem,
A na mnie nędznicę, twoją niewolnicę,
Aniś rzucił okiem.
Żal mię przejął niesłychany, gdym to ujźrała,
Bóg strzegł, martwą zaraz w oknie żem nie została
(...)"

(Szymon Zimorowic, Roksolanki to jest ruskie panny)

OFELIA

Mam jeszcze od was, panie, kilka drobnych

Pamiątek, dawno zwrócić je pragnęłam:

Odbierzcie je dziś, proszę.

HAMLET

Jako żywo!

Jam nigdy w życiu nic nie dał waćpannie.

OFELIA

Wiesz dobrze, mości książę, żeś to czynił,

I upominki swoje ubarwiałeś

Takimi słowy, które wszelkiej rzeczy

Wartość podnoszą. Woń ich uleciała:

Weź je na powrót, panie, w oczach bowiem

Każdej szlachetnie myślącej osoby

Najdroższe dary lichymi się stają,

Gdy dawca martwi. Oto są.

(Szekspir, Hamlet, tłum. J. Paszkowski)

William Oxer, Ofelia

Miłość, która prowadzi do obłędu, choroby,, a nawet i śmierci (jak w przypadku Pani z Shalott czy Tristana i Izoldy).
Tu się zatrzymajmy.
,,Miłość jest wszystkim, co istnieje" - powiedział ktoś kiedyś. Ładnie to powiedział, choć nie wiem, kto to był.
W sztuce niejednokrotnie fatalna i nieszczęśliwa, żeby nas wzruszać. W rzeczywistości jest często solą życia. Tak bardzo jej potrzebujemy - wszyscy.
Życzę więc wszystkim dużo miłości - oczywiście szczęśliwej. I takiej, która nigdy się nie kończy.

Sztuka, religia i miłość - James Collinson i Christina Rossetti

noreply@blogger.com (Anonymous) — Wed, 08 Feb 2017 12:52:00 +0000

James Collinson to ciekawa postać i autor kilku prześlicznych moim zdaniem obrazów. Poza tym należy do jednej z najbardziej wzruszających mnie grup ludzi: Brytyjczyków-anglikanów, którzy przeszli na katolicyzm.
James Collinson był kolegą Williama H. Hunta i Dantego G. Rossettiego z Royal Academy School. Należał do ścisłego grona członków Bractwa Prerafaelitów. Musiał być człowiekiem niezwykle wrażliwym na kwestie religijne, bo po tym, jak zaatakowano J. E. Millaisa, członka Bractwa, za rzekomą profanację świętych postaci na obrazie Chrystus w domu swoich rodziców (piszę o tym obrazie na blogu tutaj), Collinson wystąpił z Bractwa. Uważał najwidoczniej, że jako osobie wierzącej nie wypada mu już do niego należeć.
Konflikt między religią a innymi sprawami mocno zaznaczył się w jego życiu. Collinson przeszedł na katolicyzm, ale chciał wrócić do anglikanizmu, aby móc poślubić Christinę Rossetti. Nie potrafił jednak tego zrobić - było to niezgodne z jego sumieniem. Zaręczyny zostały zerwane.

Christina Rossetti jest tą z prerafaelickich muz, która, choć nie tak znana, jak na przykład Elizabeth Siddal, jest mi najbliższa i najbardziej mnie wzrusza. Była siostrą Dantego Gabriela Rossettiego, pisarką i poetką, autorką m.in. kunsztownych sonetów. Pozowała bratu m.in. do wizerunku Maryi na obrazie Ecce Ancilla Domini. Poniżej na pięknym portrecie również autorstwa brata.

Jej życie obfitowało w smutek: cierpiała na kilka chorób, w tym na depresję, przeżyła kryzys religijny. Zerwane narzeczeństwo również musiało odcisnąć piętno na jej życiu. Zostawiła po sobie twórczość - między innymi wiersz, który mnie tak wzruszył:

Song

When I am dead, my dearest,
Sing no sad songs for me;
Plant thou no roses at my head,
Nor shady cypress tree:
Be the green grass above me
With showers and dewdrops wet:
And if thou wilt, remember,
And if thou wilt, forget.

I shall not see the shadows,
I shall not feel the rain;
I shall not hear the nightingale
Sing on as if in pain:
And dreaming through the twilight
That doth not rise nor set,
Haply I may remember,
And haply may forget.
1862

Ten cudowny wiersz spróbowałam spolszczyć (z pomocą automatycznego tłumacza). Proszę o litość wszystkich anglistów, poetów, a także samą Christinę. Moja próba tłumaczenia jest słaba i w przeciwieństwie do oryginału prawie całkowicie nierymowana. Jednak po prostu muszę się nią podzielić.

Piosenka

Gdy umrę, mój najdroższy,
Nie śpiewaj dla mnie smutnych piosenek;
Sadź na mojej głowie nie róże,
Ani cieniste drzewo cyprysowe:
Bądź zieloną trawą nade mną
Spuszczającą deszcz kroplistej rosy:
A jeśli taka twa wola, pamiętaj
A jeśli taka twa wola, zapomnij.

Nie będę widzieć cieni
Nie będę czuć deszczu;
Nie będę słyszeć jak słowik
Śpiewa jakoby w bólu:
I śniąc poprzez półmrok o tym,
Że ani wzrosnę ani osiądę,
Być może będę pamiętać,
A być może zapomnę.
1862

Dobranoc, Christino.

James Collinson w pewnym momencie zarzucił sztukę. Usiłował nawet zostać księdzem - wstąpił do jezuickiej szkoły przygotowującej do kapłaństwa, ale jej nie ukończył. W końcu wrócił do malowania. Ożenił się nawet, ale już nie z Christiną. Można sobie fantazjować na ten temat. Czy żałował? Jakie byłoby jego małżeństwo z Christiną? Czy lepsze niż z kobietą, którą rzeczywiście poślubił? Czy Christinę kochał bardziej?

                     ***

A oto kilka obrazów Collinsona

Wyrzeczenie się królowej Elżbiety Węgierskiej

Do wynajęcia

Dzieciństwo

Lekcja pisania

Planowanie emigracji

Młoda matka

Źródła:
Wikipedia polska
Wikipedia anglojęzyczna

Sielsko i anielsko, czyli natura i wieś oczami brytyjskich malarzy

noreply@blogger.com (Anonymous) — Wed, 01 Feb 2017 01:01:00 +0000

Dzisiaj mały przegląd. Natura Wielkiej Brytanii, ukazana pędzlem jej artystów, głównie epoki wiktoriańskiej. Zapraszam do oglądania, podziwiania, tworzenia własnej listy najpiękniejszych obrazów.

Arthur Hughes, A Cottage with a Pond, at Burghfield, near Reading

Ford Madox Brown, Carrying Corn

Ford Madox Brown, Walton-on-the-Naze

George Price Boyce, At Binsey, Near Oxford, fragment

Rose Maynard Barton, Grandpa's Garden

Helen Allingham, A Cottage Garden

John Everett Millais, Spring (Apple Blossoms), fragment

John Everett Millais, Waiting

Ebenezer Newman Downard, A Mountain Path at Capel Curig, Wales

Wright Barker, A Shepherd With His Flock In A Winter Landscape

Richard Burchett, View across Sandown Bay, Isle of Wight

William Dyce, 'Pegwell Bay, Kent - a Recollection of October 5th 1858'

William Dyce, Pegwell Bay, Kent, fragment

Helen Allingham, Bluebell Copse

Helen Allingham, Autumn

Ford Madox Brown, An English Autumn Afternoon, fragment

Ford Madox Brown, Pretty Baa-Lambs, fragment

James Collinson, Mother and Child by a Stile, with Culver Cliff, Isle of Wight, in the Distance

John Brett, February in the Isle of Wight

William Holman Hunt, Our English Coasts (Strayed Sheep)

John Brett, A.R.A., St. Ives

John Brett, Gentian

Drodzy Czytelnicy, dziękuję za wspólną podróż po łąkach, polach i ogrodach Wielkiej Brytanii.
Do następnego posta!