POD PALMAMI - życie w podróży

Czego niespodziewanego należy spodziewać się w Australii?

2020-07-28T18:44:00.002+02:00

Australia. Wielki, czerwony kontynent pełen kangurów, misiów koala i strusiów. Brutalny w swej czerwonej inności, uwielbiany przez backpackerów i mieszkańców. Pełen kontrastów kraj pustyni oraz rafy koralowej, gdzie wszystko chce cię zabić i zjeść. Brzmi znajomo?

Mam nadzieję, bo to oznacza, że nie tylko ja miałam w głowie taki właśnie wizerunek Australii przez całe lata. Nie zmienia to faktu, że wiele osób o wyprawie do kraju kangura marzy i to dość szczegółowo. Góry Błękitne, Opera w Sydney, święte Uluru, no i oczywiście Wielka Rafa Koralowa. Na palcach obu rąk, a nawet moich brzydkich stóp nie zliczę ile znajomych i nieznajomych osób, słysząc o naszych wojażach po Australii, ze swoich marzeń nam się zwierzało. Że czytali, że widzieli zdjęcia. Że by chcieli tak bardzo, ale daleko, drogo no i niebezpiecznie. W zasadzie trochę nie wiadomo jak to ogarnąć i co zobaczyć.

My również zadawaliśmy sobie swego czasu te pytania i grzebaliśmy w necie czy też przepytywaliśmy osoby, które Australię odwiedziły z nadzieją, że choć na ich część uda się odpowiedzi znaleźć. Nie będę ukrywać, że dla mnie największym problemem były zwierzaki, szczególnie zaś pająki. Czego bowiem w Australii może szukać osoba wrzeszcząca na całe gardło, gdy w oddali zamajaczy mały, nieszkodliwy pajączek? Arachnofobia przez lata wpływała na moje życie dość negatywnie i dopiero w Azji udało mi się jakoś przejść nad nią do porządku dziennego. Nie było po prostu innego wyjścia. W Azji pająków jest mnóstwo i albo je zaakceptujesz albo wracaj do Polski. I tyle.

Niemniej Australia jawiła mi się jako nowy wymiar "Kraju Pająka", w końcu w tym konkretnym przypadku strach przed pająkami wydawał się dużo bardziej uzasadniony i podzielany przez mnóstwo osób. Wiadomo: pająk w Australii na pewno cię zabije. Jak mawiali w Grze o tron: It is known.

Dzisiaj mądrzejsza o dwa pobyty w kraju kangura (niekoniecznie zaś mądrzejsza ogólnie) mogę z całą pewnością stwierdzić, że faktycznie pająków w Australii mnóstwo, ale w większości są nieszkodliwe. Co nie zmienia faktu, że parę razy uciekałam z wrzaskiem, w tym raz z łazienki w stroju Ewy, kiedy to uroczy wielgachny pająk postanowił zeskoczyć na podłogę w trakcie mojego prysznica. Mój wrzask poniósł się hen daleko strasząc okoliczne kangury, wywołując dziki śmiech kukabury i podrywając do lotu całe stado różnobarwnych papug. I ściągając Łukasza z nożem w pobliże sanitariatów, gdzie stałam drąc się w niebogłosy jakby mnie co najmniej diabeł tasmański żywcem zjadał. Ale to temat na inny wpis z gatunku najdziwniejsze historie jakie się człowiekowi na wyprawie przydarzyły.

Niemniej potwierdzam istnienie pająków. Prawdą jest też, że dzieci australijskie są uczone najpierw łapać to coś, co ugryzło je czy kogoś w ich towarzystwie, a dopiero potem dzwonić po karetkę w razie potrzeby. Ponoć australijskie służby medyczne mają odtrutki na prawie wszystkie toksyny, ale muszą wiedzieć co kogo użarło. Tak przynajmniej opowiadali nam spotkani po drodze Australijczycy.

Wróćmy może jednak do pozostałych pytań i strachów, o których wspomniałam wyżej.

Cóż, odnośnie finansów pisaliśmy już sporo (tutaj), na temat tras również się wypowiedzieliśmy (tutaj choć oczywiście nie wszędzie byliśmy, warto zatem pogrzebać zawsze na innych blogach czy w przewodnikach, szczególnie polecam blog Julii i Sama), a i organizacja przez bloga się przewinęła (tutaj), wracać zatem do tych "oklepanych" tematów nie będę. No chyba, że któryś powiązany z poprzednimi wpisami akurat mi "wejdzie" w top 10.

Za to z przyjemnością rozprawię się z kilkoma strachami oraz dorzucę parę nowych. Równowaga bowiem zawsze być musi, jak mawiał Mistrz Yoda (albo jakiś inny zielony i uszasty kosmita), skoro zatem kilka strachów ubijemy, to parę dorzucić należy. Przecież przed każdą podróżą należy zadać sobie jedno, zajebiście ważne pytanie: czego niespodziewanego mogę się w danym kraju spodziewać? A że Australia spora jest i różnorodna, to i niespodzianek sporo może nas spotkać, wszystkich opisywać nie będę, ale naszym top 10 chętnie się podzielę.

10. Papugi i inne ptaszyska

Wstyd być może się przyznać, ale widok pierwszego stada papug wprawił mnie w ogromną konsternację. Nie miałam pojęcia, że w Australii są papugi i niech rzuci we mnie kamieniem osoba, która wiedziała. Aaaa, no właśnie. O kukaburach słyszałam, drapieżniki również wydawały mi się "oczywiste", ale papugi? I to na dodatek w takich ilościach i kolorach? Nie będę ściemniać, 4 miesiące w kraju kangura nie wyleczyło mnie z tego stanu zdziwienia i ilekroć na horyzoncie pojawiały się kolorowe ptaki, wpadałam w czysty zachwyt. No, papugi. Prawdziwe. Prawie mi z ręki jadły. Jak zajebiście to brzmi? Szczególnie zachwycają mnie te małe różowe, latają zwykle wielkimi stadami i drą się nieprzeciętnie. Cud natury prawdziwy.

Nie tylko jednak papugi nas zadziwiły. Oczywiście o kukaburze czytałam wcześniej, ale czytać a usłyszeć to dwa różne doświadczenia.

Śmiech kukabury naprawdę brzmi jak śmiech szaleńca i potrafi przerazić wieczorową porą. Szczególnie jak się jest jedynymi gośćmi na kempingu, robi się ciemno i człowiek pierwszy raz w życiu usłyszy ten chichot. Rechot Nicholsona z Lśnienia to przy tym pikuś.

Kolejne zaskoczenie to strusie. Nie w sensie ich bytności, o tym oczywiście wiedzieliśmy. Raczej ich... głupoty. Wiecie, że jak struś widzi auto to się z nim ściga? Autentycznie tak to wygląda. Stoi sobie struś przy drodze, przejeżdża obok niego samochód, a ten rusza jak sprinter. Oglądaliście Strusia Pędziwiatra? No, mniej więcej tak to wygląda. Ach te bajki z dzieciństwa, tyle prawdy w nich.

I last but not least to drapieżniki. Wielgachne ptaszydła, wyglądające jak orły siedzą sobie na padlinie (wielka napuchnięta krowa albo wielki napuchnięty kangur potrącone pewnie przez jakąś ciężarówkę) przy drodze i raczą się delicjami (piwo dla osoby, która wiedziała, że orły są padlinożercami), a jak widzą nadjeżdżające auto to podrywają się do lotu. Najczęściej w kierunku samochodu, należy zatem mieć mocne hamulce, niezły refleks i dobrze zapięte pasy, żeby się z nimi nie zderzyć. W każdym tego słowa znaczeniu. A i pamiętać należy, że to są naprawdę wielkie ptaszydła, wielkości sporego psa. Mogą nieźle przestraszyć.

9. Wieczny uśmiech= prozac w wodzie?

Hmm, ujmę to chyba tak: kręcił się człowiek trochę po świecie i widział różne narody w akcji, ale tak "prozakowy" uśmiech wcześniej zdarzyło nam się widzieć tylko w USA. I to w niewielkim miasteczku, gdzieś w okolicach Death Valley, gdzie psy szczekają tyłkami a diabłu nawet się nie chce mówić dobranoc. Nie wiem, naprawdę nie wiem co biorą Australijczycy, ale sztuczne uśmiechy, którymi nas raczyli przypominały mi wielokrotnie rozmaite horrory, a nawet (strach się bać) film Żony ze Stepford. Aż ciarki czasem przechodzą.

Brzmi to może trochę dziwnie albo bardzo po polsku (w końcu w naszym pięknym nadwiślańskim kraju za uśmiechnięcie się na ulicy do kogoś można dostać w paszczę), ale naprawdę coś przerażającego jest w osobach z takim nienaturalnie przyklejonym uśmiechem. Oczywiście nie wszyscy Australijczycy tak mają, część jest całkiem "normalna", warczą na siebie i innych albo nie patrzą w ogóle czy też po prostu się uśmiechają jakoś tak zwyczajnie, ale sporo osób... no dość to dziwne. Mieliśmy swoją teorię, że razem z chlorem do wody pitnej dodaje się tutaj prozac. Jeśli tak jest, to my pozostaliśmy odporni. Choć stwierdzenie: no worries mate weszło do naszego języka. No i tego uśmiechu też musieliśmy się szybko oduczyć. Szczególnie, że po Australii zawitaliśmy do Indii.

8. Niepustynna pustynia

Myśląc o pustyni zwykle ma się w głowie obrazki rodem z Sahary, kolorowe namioty szejków, ogniska i Lawrence Oliviera. Ewentualnie film Mumia albo Mumia powraca. A może to tylko moje zboczenie? Niemniej myślę, że dla wielu z nas to właśnie Sahara, z pięknym złotym piaseczkiem, masą wydm i całkowitym pustkowiem stanowi kwintesencję a nawet swoisty archetyp pustyni.

Słysząc o pustynnej Australii czegoś podobnego się człowiek spodziewał, tylko w kolorze czerwonym i z większą ilością skał. Jak się jednak okazuje wyobrażenia sobie, a rzeczywistość sobie. Australijska "pustynia" faktycznie jest czerwona, kamienista, a sypki piasek, który po niej hula potrafi doprowadzić co najmniej do szewskiej pasji (wbija się wszędzie, nie da się cholera wymyć, siedzi w skórze i wyleźć nie chce), na tym jednak kończą się podobieństwa. Na australijskiej pustyni ciągną się bowiem "pola" krzaczków, bardziej albo mniej uschłych. Przypomina to bardziej sawannę niż tradycyjną pustynię i przeczy wszelkim założeniom, które człowiek w głowie ma. Ot, taka mała niespodzianka. Niegroźna, za to ciekawa.

7. Odległości i oznaczenia na mapach

Pisałam o tym przy artykule o przygotowaniach do podróży, tutaj zatem jedynie wspomnę. Ten punkt powinien mieć trzy podpunkty:
a. Odległości w Australii mierzy się zupełnie inaczej. Na mapie wszystko wygląda w miarę blisko, a potem okazuje się, że z jednego końca półwyspu na drugi jest bagatela 300 czy 400 km. Taki tam rzut beretem.

b. Zaznaczone na mapie "miejscowości" często okazują się zajazdem ze stacją benzynową, a nie miastem z Aldim czy innym dużym sklepem.

c. Trzeba koniecznie zwracać uwagę na oznaczenia czy droga jest wyasfaltowana czy nie, bo to może wpłynąć nie tylko na to czy dotrzemy na czas i to w miarę wygodnie (niepoobijani), ale również czy w ogóle dotrzemy. Bywają bowiem drogi w wersji tarki, które potrafią w trakcie 100 km przejazdu (jakieś na oko 5 godzin) wytrzepać nie tylko tyłki siedzących w wozie, ale i sam wóz w takim stopniu, że staje i dalej nie jedzie. Coś się odczepi albo urwie. Bywają takie sytuacje.

6. Dzikie wielbłądy

O nich też już wspominałam, niemniej powtórzę. Tak, w Australii naprawdę żyje kilkaset tysięcy dzikich wielbłądów. Przyjechały z Afganistanu pod koniec XIX wieku i znalazły swój nowy dom na pustynnych terenach Australii. My widzieliśmy je raz, kiedy gnaliśmy na wschód słońca koło Uluru. Zmusiły nas do gwałtownego hamowania (a że wyjątkowo ze względu na czas i okoliczności robiłam własnie nam kanapki na kolanach, możecie się domyślić jakie miało to konsekwencje). Niemniej nie chowamy urazy, w końcu to dziko żyjące wielbłądy. W Australii. Taka tam mała niespodzianka. Choć kanapek trochę szkoda.

5. Stary kontynent

I znowu: niby człowiek coś tam wie na ten temat, ale zwykle to "coś"okazuje się nader pobieżne. Australia jest pełna różnych tajemnic. Jedziesz sobie pustynią, nagle trafiasz na miejsce w rodzaju Mataranki.

Albo wpadasz do parku narodowego Karijini i błąkasz się po kanionach rozmaitych aż docierasz do rzeki, w której możesz schłodzić nie tylko nóżki, ale całe przegrzane ciało. Wielkie wodospady, zielone dżungle, różowe jeziora, plaże z bielutkim piaskiem, rafy.

Różnorodność Australii zadziwia i potrafi wbić mocno w ziemię. Miejscami wygląda jak Europa, to znowu przypomina USA, w innych miejscach zaś wygląda po prostu jak Australia, niepodrobiona nigdzie.

Przecudny, różnorodny prastary kontynent, którego geologiczną historię można oglądać w licznych parkach narodowych z kanionami. Niezwykły i nieujarzmiony.

4. Krokodyle, władcy Australii

Widziałam kiedyś film, w którym małe miasteczko australijskie zostaje zalane (powodzie zdarzają się tam równie często jak pożary i susze niestety), grupa nastolatków zostaje uwięziona przez falę powodziową w supermarkecie, a na dodatek między półkami, na których się schronili pływa wielki krokodyl. A może to był rekin? Pal sześć, rekiny są tylko w morzu, zaś krokodyle można spotkać wszędzie.
Przykład pierwszy: stajesz sobie nad uroczą rzeczką, gdzie mieści się ładny i czysty parking. Schodzisz nad rzeczkę z wizją, że może by się dało stópki schłodzić, w końcu jest gorąco jak cholera, a tu nagle z wody wynurzają się wielkie oczyska. Przyczepione do jeszcze większej paszczy naturalnie. I wtedy przypominasz sobie zawody biegania w liceum.
Przykład drugi: dojeżdżasz na jakiś kemping w parku narodowym, rozkładasz sobie spanie, gotujesz jedzenie, obok cicho szemrze niewielka rzeczka. Jeszcze jest jasno, ale już powoli zapada zmrok. Spokojnie siedzisz sobie na krzesełku, kiedy nagle z pobliskiej rzeczki wynurza się krokodyl i ziewa. No, śpiący był ewidentnie.
Kilka innych wydarzeń obejmuje historie pod hasłem: jak w nocy chciałam wyjść siku, ale krokodyl właśnie przełaził nam koło auta albo jak to krokodyla oczy zaświeciły się w ciemnościach czy też jak uciekaliśmy przed krokodylem razem ze stadem kangurów i mieliśmy ochotę podciąć im nogi.
Australijczycy do krokodyli słodkowodnych (to te "małe" i niezbyt groźne) podchodzą z pełnym spokojem. Tak, są w tej rzece, ale można się tu kąpać, bo one nie robią krzywdy ludziom. Czasem przepłynie obok, ale nie zje. Może trochę posmyra pod woda ogonem.

Gorzej sytuacja przedstawia się ze słonowodnymi (które jak się okazuje nie dość, że całkiem nieźle żyją sobie w słodkiej wodzie, potrafią mieć do 4 m długości, to jeszcze są bardzo agresywne i chętnie jedzą ludzi), ale w sumie i tutaj Australijczycy mają podejście: no worries, mate. Przecież wszędzie są znaki, że jak zobaczysz takiego krokodyla to daj znać władzom. Ostatnio nikt nie dał znać czyli żadnego nie ma. Zatem nie ma się co niepokoić. Proste.

3. Wiatry

W Australii wieje. Powiedziałabym nawet, że (pardon za wyrażenie) pizga gorzej niż w kieleckim. Nad morzem wieje od morza i to solidnie (w końcu otwarty ocean). Na pustyni wieje no... z pustyni. Po prostu. Z każdej strony. Chcesz ugotować obiad na kuchence gazowej? Obstaw ją pudłami, bo inaczej po godzinie "gotowania" nadal będziesz miał zimny gulasz w garnku. Planujesz spać w namiocie na dachu? Pomysł teoretycznie fantastyczny, ale wiele razy słuchaliśmy marudzenia podróżników, którym nikt nie powiedział, że w Australii wieje. I noce spędzane w takim namiocie okazały się dla nich ciężką próbą.
Dla nas to też była niespodzianka i to spora. Szczególnie w kontekście zużywanego przez maszynkę gazu, stawiania namiotu czy też robienia grilla albo palenia ogniska w miejscach dozwolonych (ach te marzenia podbudowane Instagramem, gdzie człowiek siedzi na pustyni, gapi się w gwiaździste niebo i popija gorącą czekoladę, grzejąc dłonie nad ogniskiem). Także... pamiętajcie, że wieje.

2. Brudne nogi level master

Ten temat jest dość dla mnie trudny, rzekłabym nawet, że intymny. W końcu ciężko się człowiekowi do brudu przyznać. Pokuszę się jednak o to wstydliwe wyzwanie: tak, moje nogi w północnej i centralnej Australii były brudne. W zasadzie nigdy wcześniej ani później nie były tak brudne. A myłam je kilka razy dziennie i to różnymi środkami. Nic nie dawało rady. Niestety przesuszone potwornie powietrze dawało rezultat w postaci przesuszonej skóry (nawet mimo pakowania w siebie kremów i balsamów nawilżających kilkanaście razy dziennie), która chłonęła czerwony piasek tonami. Nie dało się tego domyć. Co człowiek umył nogi, to po 5 minutach były znowu czerwone jakby biegał po rozgrzanych węgielkach albo wsadził je do farby. Masakra. I to było dla nas duże zaskoczenie, bo choć wiele osób mówiło, że piach się wciska wszędzie, to jakoś zapomnieli dopowiedzieć z czym będzie największy problem. Ach, te brudne stopy. Do dzisiaj mam koszmary.

1. Pieprzone muchy

Koszmary najgorsze i numer jeden w naszych "zaskoczeniach" to były muchy. Pisali ludzie i opowiadali. Kupcie czapki z siatką, mówili. Zasłaniajcie się jak się da, radzili. Kto by ich tam słuchał. Myśleliśmy, że skoro z owadami azjatyckimi przeżyliśmy w sumie prawie 3 lata, no, a trening jaki potrafią dać komary na Mazurach to już jest chyba legendarny na całym świecie, to muchy australijskie będą pikusiem.

I tu przypominają mi się wszystkie artykuły w stylu: lekceważysz muchy australijskie? To błąd! (te artykuły zwykle mają taką właśnie konstrukcję, dzięki nim dowiedziałam się już, że przez lata całe źle obierałam truskawki, myłam naczynia, robiłam kawę, a bodajże i robiłam źle kupkę, trzeba przyznać, że są nader przydatne 😂). W tym konkretnym przypadku to naprawdę błąd, bo france potrafią całkiem wyjazd zepsuć. Pchają się wszędzie, są ich miliony i opadają całą chmarą. My na szczęście dość szybko zakupiliśmy cudne kapelusze z siatką, co pozwoliło nam przetrwać najgorsze momenty, miało jednak bardzo dużo minusów (spróbujcie jeść w czymś takim obiad). Żeby było śmieszniej wraz z zachodem słońca muchy znikały, za to pojawiały się komary. Jak nie urok to sraczka jak mawiali najmądrzejsi filozofowie. Ot, taki mamy klimat.
Nie, do much nie da się przyzwyczaić. Polubić albo olać też się nie da. Będą was wnerwiać przez cały pobyt i doprowadzać do ciężkiej cholery. W miastach jest ich mniej, ale też się pojawiają, za to na zadupiach wszelkich i po drodze to jest prawdziwa plaga. Mam nadzieję, że rząd australijski kiedyś coś z nimi zrobi, bo ewidentnie równowaga jest tutaj mocno zachwiana. No, chyba, że odpowiedzią rządu na ten problem jest więcej prozacu w kranówie. To więcej pytań nie mam ;)

Oczywiście powyższa lista nie wyczerpuje wszystkich naszych szoków czy też niespodzianek. Do dziś nie mogę się pogodzić z faktem, że koala to nie miś, tylko torbacz i choć jest przesłodki to maniery przy jedzeniu ma straszne (chrumka tak, że świnki przy nim to kulturalne panny, zaś jak już nażre się eukaliptusa i nim odurzy to potrafi się spieprzyć z drzewa i to komuś na namiot, przerażając go na śmierć prawie). Nie mniejszym szokiem był dla mnie widok diabła tasmańskiego, który nijak się nie ma do mojego ukochanego Taza z kreskówki czy też bliższe spotkanie z kanguroszczurem (naprawdę stawiam piwo osobie, które wcześniej słyszała o takim dziwolągu).

Nie zmienia to faktu, że na pytanie: czy warto pojechać do Australii poudaję byłego premiera Marcinkiewicza i krzyknę: Yes, Yes, Yes! Z całą pewnością warto Australię odwiedzić, a nawet zwiedzić, zeksplorować czy spenetrować jak kto woli. Bo szansa na obejrzenie miliona gwiazd, przybicia piątala z kangurem czy podumania w cieniu wielkiego kanionu nie zdarza się zbyt często. No chyba, że w Australii.

Udaipur: miasto jezior otulone zapachem indyjskich przypraw

2020-03-30T10:18:00.000+02:00

Udaipur. Kiedy słyszę dzisiaj tę nazwę, w mojej głowie pojawia się obraz ogromnego jeziora, otoczonego wzgórzami. Na wzgórzach, a także wzdłuż samego jeziora ciągną się budynki: wysokie kamienice mieszkalne, świątynie, pałace. Po dachach skaczą małpy, a zachodzące słońce odbija się w tafli wody. Jest może trochę zimnawo, ale po raz pierwszy od przyjazdu do Radżastanu mam poczucie przestrzeni. Ten obraz to jedna z twarzy miasta. Jest też druga, z maleńkimi uliczkami, w które z trudem wciskają się motorki i samochody. Z licznymi sklepami i knajpkami (wiele z nich na dachu). Z przewspaniałym targiem, który pachnie wszystkimi przyprawami Indii. Udaipur...

Jaipur i Dźodhpur trochę nas zmęczyły. Nieczystości na ulicach, tłumy ludzi i na dodatek zimne wieczory nie sprzyjały do końca radosnej atmosferze. Ogromnym plusem były zabytki, które zwiedzaliśmy z pełnymi zachwytu oczkami, no i pyszne jedzenie, ale zaczęliśmy się czuć zmęczeni. Na szczęście ostatni punkt na naszej mapie, Udaipur, różnił się dość mocno od poprzednich miast Radżastanu. I to pozytywnie.

Myślę, że gdyby ktoś poprosił mnie kiedyś o rekomendację odnośnie kolejności zwiedzania, to niewątpliwie Udaipur znalazłby się na pierwszym miejscu. Choć zabytki ma najsłabsze, to jednak "turystyczna" dzielnica wydaje się najczystsza i najspokojniejsza. W ogóle mimo sporego ruchu na ulicach człowiek ma wrażenie, że jest dużo spokojniej, czyściej i ciszej niż w pozostałych miastach. Idealnie więc nadawałoby się na sam początek - mniejszy szok :)

Zatrzymaliśmy się (i wszystkim to również rekomendujemy) w starej części miasta, obok Pałacu Miejskiego. W tej "dzielnicy" mieszkają ponoć głównie potomkowie Radźputów, synów książąt - wojowniczej kasty, która wspierała Maharadżów w rządach i utrzymywaniu porządku, a jeśli trzeba było, broniła również swoich władców (od których jak mówiły legendy się wywodzili) do utraty tchu. Właściciel hotelu, w którym nocowaliśmy, z dumą opowiadał o swoich przodkach, dzieląc się niezwykłymi historiami powstania miasta. Kiedy podkreślał, że pochodzi z kasty Radźputów widać było, że uważa tę informację za najistotniejszą. I choć wszelkie przejawy elitaryzmu odbieramy zwykle bardzo negatywnie, to te opowieści o przodkach, którymi przy filiżance herbaty z mlekiem i przyprawami na dachu swojego hotelu i z widokiem na miasto snuł mężczyzna ubrany w któryś z tradycyjnych hinduskich strojów miały pewien urok. Prawie było słychać brzdęk mieczów, płacze kobiet i krzyki dzieci. Ach, ta indyjska magia ;)

Udaipur szczyci się długą historią. Pierwsze ślady ludzi na tym terenie pochodzą sprzed ponad 2000 p.n.e. Samo miasto powstało w XVI w. n.e., jako nowa stolica królestwa Mewar. Udaipur bywa nazywany miastem jezior, bowiem rozciąga się na brzegu kilku z nich. Wokół wznoszą się wzgórza, na których wybudowano świątynie, rezydencje, a nawet pałac. Ale do pałacu wrócimy może później :)

Spędziliśmy w Udaipurze kilka dni. Po zapoznaniu się z listą tutejszych atrakcji postanowiliśmy odwiedzić tylko jedną (Pałac Miejski), resztę zaś czasu poświęcić na spacery (szczególnie nad jeziorami), powłóczeniu się po targach i obserwowaniu życia miasta. Na kilka pozostałych historycznych miejsc rzuciliśmy okiem (przechodząc obok), ale nie skupialiśmy się na nich. Jednak zmęczenie oraz chęć regeneracji i złapania oddechu wzięły górę.

Pałac Miejski w Udaipurze mieści się na jednym ze wzgórz nad jeziorem Pichola. Jego budowę rozpoczęto w połowie XVI wieku i trwała ona (z przerwami) około 400 lat. Powszechnie uważa się, że wśród mimo wszystko dość surowych w wyglądzie twierdz i pałaców Radżastanu udajpurski Pałac wyróżnia się krzykliwością i ekstrawagancją. Z jego okien rozpościera się widok na całe miasto, w tym na pozostałe zabytki takie jak Lake Palace, Garden Lake Palace, Monsoon Palace. Z oddali dostrzec można również hotel Shiv Niwas Palace. Niektóre z tych cudnych miejsc (podobnie jak uliczki miasta) możecie kojarzyć z filmu o Agencie 007 Octopussy z roku 1983.

Wróćmy może do samego Pałacu. Wejście w ciągu dnia to koszt około 300 rupii za osobę. Można wybrać się również na wieczorne zwiedzanie, ale my nie skorzystaliśmy, nie znam zatem cen.

Nam zwiedzanie Pałacu zajęło mniej więcej 2-3 godziny, ale to głownie dlatego, że spędziliśmy sporo czasu siedząc na dziedzińcu i obserwując innych turystów. Mnie szczególnie fascynują Hinduski, poubierane w bajecznie kolorowe sari. Nie mogę zrozumieć jakim cudem kolory, które zwykle postrzegamy jako gryzące się w wersji "na sari" wyglądają po prostu pięknie. Kwestia odcieni?

Przejdźmy może jednak najpierw przez sam Pałac. Wchodzimy do niego wielką bramą prosto na zielony dziedziniec. Po jego prawej stronie jest kolejna brama, a za nią kolejny dziedziniec, z którego wchodzimy (po okazaniu znowu biletu) do środka Pałacu - zaczynamy zwiedzać sale.

W wielu z nich można zobaczyć przedmioty codziennego użytku, przepiękne zdobienia. Widoki z okiem zachwycają, a kolekcja sztuki jest dość niezwykła. Ale mimo to - w porównaniu z poprzednimi pałacami czy twierdzami - aż tak nas nie zachwyciło. Ładne miejsce, warto odwiedzić. Tyle.

Jak wspomniałam poza zwiedzaniem Pałacu głównie włóczyliśmy się po mieście, zwiedzając targi, robiąc długie spacery wokół jezior. Przysiadaliśmy na ławeczkach obserwując innych czy też w knajpach na kawę bądź herbatkę.

Przechadzaliśmy się po kolorowych targowiskach, kupując owoce i próbując rozmaite słodycze (oj, przejedliśmy się wielokrotnie), po prostu spokojnie spędzając czas.

I tak powoli skończył się nasz pobyt w Radżastanie. Jeszcze kilka obiadów, pysznych kawek, parę spacerów po niewielkich uliczkach, jeszcze jeden zachód słońca i tak pewnego wieczoru wsiedliśmy do autobusu do stolicy.

Czy warto było odwiedzać Radżastan? Zdecydowanie tak. Wszystkie trzy miasta są inne, każde ma swoje zachwycające oblicze. Mam szczerą nadzieję, że wrócimy jeszcze do tego stanu, do innych przepięknych miejsc. Ponoć można się stąd wybrać na pustynię, doświadczyć czegoś niezwykłego. Hmm, dawno na pustyni nie byliśmy, zatem kto wie? Smaki, zapachy, stare twierdze i zachody słońca w Radżastanie już nas urzekły. A przecież jest jeszcze tyle do odkrycia...

Informacje praktyczne:
Za przejazdy autobusami nocnymi,na wygodnych i czystych leżankach zapłaciliśmy:

Dźodhpur- Udaipur: 760 rupii za dwie osoby

Udaipur- New Delhi: 2000 rupii za dwie osoby

Najwspanialsza twierdza w Radżastanie: Mehrangarh w Dźodhpurze

2020-03-25T10:50:00.000+01:00

Przeczytałam kiedyś w powieści historię Hindusek, które po śmierci swojego męża zdecydowały się na samospalenie żywcem. Ten rytuał nazywa się sati i jest jednym z wielu, na które Europejczycy (szczególnie Brytyjczycy) mieszkający przez wieki w Indiach patrzyli z niedowierzaniem i obrzydzeniem. Od blisko 30 lat rytuał ten jest zakazany, nadal jednak żyje w pamięci tych, którzy widzieli takie zdarzenia. Wpisał się również bardzo mocno w historię Dźodhpuru, kolejnego miasta na naszej trasie. W roku 1843 bowiem, kiedy zmarł władca Dźodhpuru Maharadża Man Singh sześć jego małżonek dokonało sati na dziedzińcu twierdzy Mehrangarh. Ich odbite dłonie do dziś można oglądać na drzwiach jednej z bram potężnej budowli. Witajcie w Dźodhpurze.

Historia tego miasta jest niezwykła, pełna gorących romansów, krwawych bitew i bohaterskich czynów. Pierwsze wzmianki o nim pochodzą z V wieku, kiedy to po upadku królestwa Guptów i najazdach Hunów radźpucki klan Gurdziarów tutaj właśnie postanowił założyć stolicę swojego państwa. Kolejne informacje pojawiają się w XV wieku, kiedy władcami miasta stali się przedstawiciele rodu Rathorów. Ich rządy trwały aż do XX wieku. Co ciekawe władcy Marwaru (tak wówczas nazywało się tutejsze królestwo) świetnie dogadywali się z Wielkimi Mogołami, a nawet łączyli się z nimi w ramach sojuszy czy małżeństw. Księżniczka z Marwaru była między innymi matką słynnego cesarza Szachdżachana, budowniczego Taj Mahal. W 1947 królestwo Marwaru zostało dołączone do niepodległych Indii, jednak rod Rathore zachował prawo własności wielu twierdz oraz pałaców, za swoją najważniejszą siedzibę uważając obecnie Umaid Bhavan.

Zanim jednak zanurzymy się w opisy najciekawszych miejsc w Dźodhpurze, pozwólcie, że opowiem trochę o samym mieście. Nie powala. Naprawdę. Słynny Dźodhpur zwany niebieskim miastem jest po prostu kolejnym azjatyckim średnio-ładnym miejscem. Za to nadzwyczaj brudnym. Ale ma kilka dużych plusów. Po pierwsze miejsca historyczne (wspaniałe wręcz), po drugie jedzenie (mniam!). I.... to chyba tyle. No może jeszcze kilka sklepików, malowniczych uliczek. Wielbłądy ciągnące wozy. Ot, takie ciekawostki.

Niebieskie domy to, jak wspomniałam wyżej, dla mnie dmuchanie krokodyla (po wyjaśnienie wyrażenia odsyłam tutaj). Ot, kilka rozpadających się niestety domków obok cudnej twierdzy, maźniętych na niebiesko. Naprawdę nic specjalnego.

Znajdują się po drugiej strony góry z fortem w stosunku do słynnej wieży zegarowej. Wieża zegarowa swoją drogą też niczym ciekawym nie jest, za to otacza ją targowisko, na którym wszystko można znaleźć. Między innymi przepyszne dania takie jak na poniższych zdjęciach. Nie mam pojęcia jak to się nazywa, ale jest przepyszne. Można je kupić tutaj

Tuż obok sprzedają przepyszne lassi, szczególnie polecamy to z szafranem. Ale to jeszcze nic. Bo najpyszniejsze lassi w całych Indiach (a przynajmniej z tych, które próbowaliśmy, nazywa się Makhaniya Lassi) wypiliśmy właśnie w tym mieście. Dokładnie tutaj, po drugiej stronie od wieży zegarowej w Shri Mishrilal Hotel, lokalik umieszczony jest na zewnątrz bramy z targu.

Jest to najpyszniejsze lassi świata i warte całej podróży. Naprawdę. Ambrozja przy tym to jakaś zwykła psiara jak mawiali w Seksmisji.

Na samym targu i poza nim jest mnóstwo miejsc, gdzie można przepysznie coś zjeść. Polecę jeszcze może najsłynniejszą knajpkę z jajami. Tak, nie mylicie się - poznajcie przepyszną omletownię. Przeczytaliśmy o niej w necie (ponoć jest też wzmianka w przewodniku Lonely Planet), wybierając się zatem na śniadanie obawialiśmy się jak teraz może wyglądać (skoro taka sławna). Okazało się, że nadal jest to generalnie sklep z szydłem i powidłem, w którym przyrządzane są pyszne kanapki z omletem w różnej wersji. Przetestowaliśmy różne i wszystkie były przepyszne, a ceny minimalne. Siedzi się na zydelku przy jakimś kawałku drewna, który imituje stół. Zydelki dostawiane są w miarę jak pojawiają się chętni (głównie turyści). Można też zamówić coś do picia, ciepłą kawę i herbatę donoszą z knajpki obok :) Zachęcamy do odwiedzenia:) Tutaj.

W zimne wieczory zaś warto wybrać się do knajpki dosłownie po drugiej stronie ulicy od Omlette Shop (z tego miejsca Omlette Shop przynosi kawę i herbatę jak się u nich zamówi). Wystawiają tam wówczas wielki gar z gorącym mlekiem z dodatkami. Nie wiem jakie przyprawy w tym pływają, ale całość jest przepyszna i mocno rozgrzewająca. Polecamy :)

A zimno bywa bardzo, oj zimno. Szczerze mówiąc byliśmy na to kompletnie nieprzygotowani. No błagam, komu się Indie z zimnicą kojarzą? Nie sprawdziliśmy tego, przyznaję. Dopiero tuż przed przelotem na północ rzuciliśmy okiem na pogodę i nagle okazało się, że w dzień temperatura fruwa od 15 do 30, a w nocy spada do 10. Ok, mieliśmy ze sobą trochę ciuchów po Australii i Himalajach, ale bez przesady. Zresztą część w Australii osobiście wyrzuciłam, bo uznałam, że się nie przydadzą. No cóż...
Trzeba było zatem przywitać się ze skarpetkami (świetnie pasują do japonek), długimi spodniami i bluzami. Na szczęście do czapek uszanek nie dotarliśmy. Choć raz byłam blisko ;)

Skoro już jesteśmy w okolicy wieży zegarowej, to warto i jej zdjęcie wraz z otoczeniem wrzucić. Zatem tadam... słynna wieża i jej okolice 🙆

Wieża najlepiej wygląda wieczorem:

I może taki obraz zachowajmy wszyscy w pamięci. Szczególnie, że to nie ona i jej okolice są największymi atrakcjami miasta. Gotowi? Czas zobaczyć te najpiękniejsze miejsca. Poniżej trzy najważniejsze z naszą oceną. Wyjątkowo zaczniemy od najmniej ciekawego:)

3. Pałac Umaid Bhawan

Bajkowy pałac Umaid Bhawan został wybudowany dla rodziny królewskiej w latach 1929-1943. Jest to obecnie jedna z największych prywatnych rezydencji na świecie. Dość niecodzienne jest również to, że jest podzielona na trzy części: prywatną (mieszka w niej rodzina Maharadży), hotel (bardzo luksusowy) oraz muzeum.

My mieliśmy okazję zwiedzić część muzealną. Koszt biletu to 100 rupii za osobę. I jest to dobrze wydane 100 rupii.

W ramach muzeum można przejść się przez kilka sal, obejrzeć oryginalne zdobienia i obrazy. Co ciekawe głównym twórcą większości zdobień i obrazów jest Polak Stefan Norblin. Mieszkał on w Dżhodhpurze w latach 1943-1947 (razem z całą swoją rodziną), a jego rola w uatrakcyjnieniu pałacu jest podkreślana na każdym kroku. Co ciekawe prace konserwatorskie prac Norblina na początku XXI wieku również prowadzili Polacy.Nasi rodacy są tu wyjątkowo poważani, a zasługi Norblina są podkreślane w pałacu na każdym kroku.

2. Cetonaf Dźaswant Thada

Czym jest cetonaf? Ni mniej ni więcej tylko mauzoleum, grobowiec.

Należy do rodziny maharadżów Dżadhpuru, a wybudował go w 1899 roku Maharadża Sardar Singh dla swojego ojca.

Dodatkowo mauzoleum pełni rolę miejsca pochówku dla innych członków rodu (groby umieszczone są w ogrodzie po lewej stronie). Cetonaf zbudowany jest z marmuru, wygląda trochę jak malutki Taj Mahal.

Mieści się na wzgórzu nad miastem, niedaleko twierdzy Mehrangarh. Otoczony jest pięknymi ogrodami oraz jeziorkiem. Przepiękne, spokojne miejsce, gdzie można przyjść i podumać nad kruchością życia ludzkiego.

Bilet kosztuje 50 rupii od osoby.

1. Twierdza Mehrangarh

No i oto dotarliśmy do największej atrakcji tego uroczego miasta -twierdzy Mehrangarh. Góruje ona nad miastem, zachwycając już z tej perspektywy.

Fort jest jednym z największych w Indiach. Został wybudowany w połowie XV w. przez Rao Jodha. Grube i rozległe mury kryją w sobie wiele tajemnic, liczne pałace oraz przepiękne ogrody. Fort był wielokrotnie atakowany, do dzisiaj na bramach widać ślady kul.

Historia twierdzy jest bardzo krwawa i pełna bohaterskich czynów. Zainteresowanych odsyłam do internetu oraz do samej twierdzy. Nie ma nic ciekawszego niż przechadzanie się po forcie i wysłuchiwanie fascynujących historii.

Bilet kosztuje 600 rupii od osoby i w tej cenie zawiera się również wypożyczenie elektronicznego przewodnika. Generalnie nie jestem zwykle zwolenniczką takich urządzeń, wolę sama zwiedzać i doczytywać informacje.

Ale w tym przypadku muszę przyznać, że jest to świetnie przygotowane "słuchowisko". Nie tylko pojawia się sporo informacji o historii twierdzy, ale również o architekturze czy też osobiste wspomnienia o twierdzy, opowiadane przez członków rodziny Maharadży.

Poza pałacami, licznymi nadal umeblowanymi salami w twierdzy można obejrzeć stare palankiny, ubrania oraz broń. Do tego dochodzą przepiękne ogrody, w których można się zgubić. Taki mały raj. Nie my pierwsi jednak doszliśmy do tego wniosku. Swego czasu z podobnym zachwytem przechadzał się po tutejszych komnatach Rudyard Kipling. Ponoć jego zdaniem twierdza "jest jednym z najwspanialszych miejsc w Indiach. Stworzona przez anioły, wróżki i gigantów". Piękne podsumowanie i nader adekwatne :)

Mimo przecudnych zabytków kilka dni w tym "uroczym" mieście potrafi nieźle zmęczyć. Na szczęście zgodnie z naszym planem przenieśliśmy się do naszego ostatniego punktu w Radżastanie czyli Udaipuru.

Ale to już temat na kolejny post :)

Informacje praktycznie:

Za przejazd z Jaipuru do Dżodhpuru (leżanki, autobus poranny) zapłaciliśmy 1064 rupie za dwie osoby.

Jaipur: Indie tysiąca i jednej nocy

2020-03-24T10:04:00.000+01:00

Wyobraźcie sobie miasto wśród wzgórz. Niewielkie domy, wąskie, splątane ulice. Po ulicach biegają krzyczące dzieci, przemknie gdzieś jakaś kura zgarniając skrzydłami pisklaki, chrumkająca świnia zagląda przez otwarte drzwi. Milcząca krowa majestatycznie przechadza się między drzewami. Przy niewielkim stoliku, zbitym wiele lat temu z nieheblowanych desek na małych pniaczkach siedzi trzech mężczyzn. Cicho wymieniają się poglądami, co jakiś czas z namaszczeniem podnosząc do ust szklaneczkę z ciepłą herbatą z mlekiem. Przy kontuarze niewielkiej kawiarni stoi kilka innych osób i w milczeniu podgryza ciepłe bułeczki. Co jakiś czas ktoś cicho rzuca jakieś słowo, a pozostali uśmiechają się delikatnie. Właściciel kawiarni leniwie miesza gorące mleko, cały czas podpatrując czy nie pojawia się nowy klient, chętny na gorący napój, idealny w ten chłodny poranek. Z pobliskiego targu dobiegają krzyki i wrzaski. Niektórzy głośno zachwalają swój towar, wykrzykując ceny. Inni pieczołowicie układają go na wózkach czy materiałach. Tu zielenią się pysznie wielkie jabłka, tam błyska żółcią banan. W ogromnych koszach mienią się przyprawy: żółte, czerwone, zielone. Intensywność kolorów podkreśla zapach. Podejdź bliżej do koszy, a zakręci ci się w nosie o zapachu curry, kurkumy, sproszkowanej papryki. Ziemia lekko zaczyna drżeć. To zamkowe słonie zostały wyprowadzone "na spacer". Pomalowane na barwne kolory przyciągają wzrok wszystkich, szczególną radość wzbudzając wśród dzieciaków.

Na wysokich wzgórzach wznosi się majestatycznie zamek. Co jakiś czas na murach pojawia się oślepiający błysk, kiedy słońce odbija się w armacie czy hełmie strażników. Na niewielkim balkonie na najwyższej wieży pojawia się kolorowy kształt. To maharadża jak co rano wychodzi popatrzeć na swoje miasto. Jego kolorowe szaty sprawiają, że wygląda jak wielki motyl, a biżuteria oślepia wszystkich patrzących.

Nie wiem jak Wy, ale ja przez wiele lat tak właśnie wyobrażałam sobie Indie. W głowie miałam XIX wiek, czasy wielkich powstań, Kompanii Wschodnioindyjskiej, królowej-rebeliantki Lakszmi (zainteresowanych odsyłam do książki Michelle Moran "Zbuntowana królowa"), Kiplinga, wielkich historycznych pałaców i świątyń. Ponad rok temu, kiedy pierwszy raz zwiedzaliśmy Indie, nie udało mi się tego znaleźć.

Och, nie obrażajcie się na mnie zaraz, wielbiciele Indii. Nie powiedziałam, że mi się nie podobało. Po prostu było inaczej niż sobie wyobraziłam. New Delhi nie różniło się jakoś wybitnie od innych azjatyckich miast, Taj Mahal - powaliło mnie doszczętnie, ale nie zaskoczyło zbyt mocno. Bombaj - czyli Mumbaj - nie zasłużył nawet na posta na naszym blogu, również z tej przyczyny, że złapałam tam jakąś infekcję i nie wszystko dało się zobaczyć, a to, co się dało, nie zachwyciło nas wcale. No i Goa- całkowicie oderwana od Indii kraina, coś na pograniczu Malezji, Europy i Indii. Gdzie jednak były te słynne Indie?

No tak, krzykniecie zaraz,byliście w czterech miejscach, co wy tam wiecie o Indiach. I trochę racji w tym jest, bo ten ogromny kraj jednym na pewno pochwalić się może - różnorodnością i to we wszystkich chyba możliwych aspektach. Słyszałam, że pod tym kątem tylko Chiny z Indiami konkurować mogą. Nie wiem, nie byłam w Chinach, ale pierwszy pobyt w Indiach zostawił mnie z wielkim bólem głowy. Nie umiałam ocenić czy mi się podobało czy nie, bo nie dość, że kraj różnorodny, rozwarstwiony z milionami problemów to jeszcze nijak się nie miał do moich wyobrażeń i nadziei. Drugie podejście świadomie zaczęliśmy od spokojnej Kerali (po Australii trzeba było się powoli przestawiać znowu na azjatycki tryb), nie znaczyło to jednak, że na niej poprzestaniemy. W końcu te Indie Kiplinga gdzieś istnieć musiały. No i znaleźliśmy je w końcu. W Radżastanie.

Radżastan, największy stan w Indiach, mieści się w północno-zachodniej części kraju. Około 60 mln mieszkańców, kilka sporych miast, mnóstwo mniejszych, rozsianych między górami, wzgórzami, wśród terenów pustynnych i półpustynnych. Szczególnie gdzieś te półpustynie i pustynie pasują do moich wyobrażeń o Indiach (poza dżunglami i plażami naturalnie ;). Szczególnie jeśli weźmie się pod uwagę historię tego stanu. Nie, nie będę teraz przepisywać internetu, wspomnę tylko, że Radżputana (inna nazwa Radżastanu) przez wieki była znana z romantycznych historii, bohaterskich czynów, twardych i honorowych wojowników.

Nie byliśmy pewni jak nam się Radżastan spodoba (w necie krążyły opinie od "nigdy więcej" po "wróciłabym tam choćby jutro"), na pierwszą wizytę wybraliśmy zatem trzy najbardziej popularne miasta: Jaipur, Udaipur i Dżodhpur. Bywają one nazywane złotym trójkątem. Nie wiem jak pozostałe miejsca, ale te trzy chwyciły nas za serca (a przynajmniej ich historyczne części) i możemy je spokojnie polecić. Choć niekoniecznie na pierwsze dwa dni w Indiach. Ale o tym może później.

Z Kerali przelecieliśmy do New Delhi, skąd mieliśmy wykupione bilety na autobus do pierwszego miasta, Jaipuru. Bilety kupiliśmy (podobnie jak na pozostałe przejazdy) na stronie redbus.com (początkowo mieliśmy problem z płatnością - okazało się, że należy wybrać inną bramkę i wtedy nasza karta zadziałała). Można sobie wybrać różne typy autobusów i miejsc. Na tą część podróży wybraliśmy miejsca siedzące (choć generalnie polecamy leżanki). Bilety kosztowały nas po 3 Euro, a podróż trwała kilka godzin. Niestety wpadliśmy w korek, okazało się też, że nie był to autobus bezpośredni (kierowca stawał gdzie chciał i zabierał dodatkowych pasażerów), zatem podróż do najwygodniejszych nie należała. Na szczęście następne były dużo bardziej komfortowe, ale o tym później.

Niemniej udało nam się dotrzeć do Jaipuru.

Jaipur i Amber

Ach, uroczy Jaipur. Stolica Radżastanu, nazywana często różowym miastem. Faktycznie sporo budynków w centrum było lekko różowych, ale chyba nie posunęłabym się do stwierdzenia, że całe miasto tak wygląda. Zresztą całego miasta nie widzieliśmy. Kręciliśmy się w dzielnicy historycznej, wybraliśmy się do miejscowości Amber pod Jaipurem i już ruszaliśmy dalej. Z okien autobusu dostrzegliśmy jeszcze dzielnicę nowoczesną, pełną sklepów i malli, ale nie zwiedziliśmy tej części miasta. Skupiliśmy się na historii. A ta akurat jest fascynująca. Samo miasto Jaipur powstało dopiero w XVIII wieku, gdy utworzył je radżpucki władca Jai Singha II, nadając mu od razu status swojej stolicy. Wcześniej tę rolę pełnił pobliski Amber.

Co i jak warto zobaczyć w Jaipurze? Parę miejsc na pewno zasługuje na poświęcenie czasu. Najlepiej zaopatrzyć się w dwudniowy bilet Combo. Obejmuje on większość zabytków (choć nie wszystkie) i kosztuje dla turystów 1000 rupii od osoby. My kupiliśmy go w pierwszej zwiedzanej przez nas atrakcji czyli forcie Amer,nie od niego jednak zacznę opisując miejsca do zwiedzania (mieści się on poza Jaipurem, w miejscowości Amber, a chciałabym jednak opisy zacząć od samego serca Jaipuru.

1. Pałac Wiatrów (Hawa Mahal)

Umiejscowiony w samym centrum miasta Hawa Mahal został wybudowany koło 1799 roku. Jest jednym z najczęściej fotografowanych miejsc w Jaipurze, a to za sprawą 953 zakratkowanych okienek (małych balkoników, zwanych dżarokh), które służyły damom dworu Maharadży do obserwacji świata (same nie mogły być widziane, za to miały doskonały widok na główną ulicę miasta, wszystko odbywało się zgodnie z prawem Purdah). Obecnie w Pałacu mieści się muzeum archeologiczne.

Ujmę to tak - powinien znaleźć się na liście do zobaczenia, ale nas nie powalił. Ok, jak człowiek sobie wyobrazi jak wyglądało w nim życie, te przemykające się wąskimi korytarzami kobiety w kolorowych sari, wygrzewające się na sporym dziedzińcu czy obserwujące ludzi przez maleńkie okienka to może poczuje lekki dreszczyk emocji.

Jeśli znajdzie chwilkę i przejdzie się nie tylko po górnych, ale i dolnych - bocznych komnatach zobaczy kilka rzeźb i reliefów, które są datowanie kilkaset lat wstecz. I wtedy ten drobny dreszczyk może zmienić się w większy dreszczyk. Ale bez uruchomienia wyobraźni można się dość szybko znudzić w tym Pałacu. Po prostu.

Wstęp w ramach biletu Combo.

2. Pałac Miejski

Niedaleko Pałacu Wiatrów mieści się obecna siedziba Maharadży Jaipuru - Pałac Miejski. Część pałacu jest udostępniana do zwiedzania. Można wybrać różne opcje zwiedzania (cennik tutaj): dzienne, nocne, miejsca ogólnodostępne czy też pokoje, w których nadal mieszka rodzina królewska. Podejrzewam, że za odpowiednie pieniądze można nawet zjeść obiad z Maharadżą ;) My wybraliśmy opcję podstawową, co i tak zajęło nam kilka godzin. Nie mogliśmy bowiem odmówić sobie przyjemności jaką jest przycupnięcie na ławce i po prostu pogapienie się na wspaniałą architekturę i kręcących się wokół ludzi. To moja ulubiona wersja zwiedzania :)

Czego zatem można spodziewać się w kontekście Pałacu Miejskiego? Ogromne dziedzińce, liczne muzea (ubrania, broń, sprzęty codziennego użytku). Mnie szczególnie urzekły różne drzwi (a zwykle nie mam jakoś ich fetyszu), barwne i ciekawe. Każde wyglądały jak z innej bajki :)

Oczywiście jak się chce, można zwiedzić całość w godzinę, my jednak jak już wspomniałam lubimy się podelektować takimi miejscami. Kwestia preferencji :)

I absolutnie nasze siedzenie w Pałacu Miejskim nie miało nic wspólnego z nadzieją, że pojawi się przystojny Maharadża i zaprosi nas na dobry obiad (jestem pewna, że byłby pyszny, w zasadzie nie zdarzyło nam się trafić na coś niedobrego w Indiach). No cóż, były to niewątpliwie marzenia z gatunku wygranej w Lotto ;) Może kiedyś...

3. Jantar/Dźantar Mantar (obserwatorium królewskie)

W niewielkiej odległości od wspomnianych wyżej Pałaców mieści się Jantar Mantar (jedna z niewielu nazw indyjskich, których nauczyłam się bez problemu:) czyli obserwatorium astronomiczne. Zostało one założone w XVIII wieku przez Maharadżę Sawai Jai Singha II, który znany był ze swojej fascynacji matematyką, astronomią, architekturą. Maharadża stworzył 5 obserwatoriów, to w Jaipurze jednak jest największe. Znajduje się na całkowicie płaskim terenie, nad jego budową czuwało 23 astronomów, a 20 z nich pracowało w nim potem przez wiele lat prowadząc finansowane przez Maharadżę badania. Zajmowali się także przepowiadaniem przyszłości oraz przygotowywali prognozy meteo. Niestety nie wiem czy mieli skuteczność równie dużą jak nasi dzisiejsi specjaliści ;)

Obecnie jest to po prostu muzeum, w którym można pooglądać stare eksponaty. Są bardzo ciekawe, a już z pewnością dla osób, które rozumieją ich zastosowanie. Niestety nie posiadamy odpowiedniej wiedzy, żeby je należycie docenić, niemniej samo miejsce jest bardzo przyjemne i można w nim spokojnie spędzić czas.

W 2010 roku obiekt wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Można go zwiedzać w ramach biletu Combo.

4. Isarlat/Sargasuli (Przejście do nieba)

Wieża Isarlat mieści się kilka kilometrów od Pałacu Wiatrów. Jest to wysoka wieża, wybudowana przez najstarszego syna założyciela Jaipuru w 1749 roku jako upamiętnienie jego zwycięstwa nad bratem i przejęcia tronu.

Wieża ma około 43 metry wysokości i przez długi czas była najwyższą budowlą w Jaipurze. Tak naprawdę jest to dość wąska i wysoka klatka schodowa, bardzo zakręcona i z wysokimi schodami. Na samej górze jest niewielki taras, z którego rozpościera się widok na sporą część miasta. Jeśli ma się farta i jest się na górze samemu, można się na chwilę zadumać nad jego wielkością. Ale nie każdy ma taką możliwość.

Po zejściu na dół warto przysiąść na jednej z wielu ławeczek. Wskazują je stojący przy bramie strażnicy - większość osób po zejściu takiej ilości kręconych schodów wytacza się bowiem z wieży jak na niezłej bombie ;) Tak, my też ledwo doczłapaliśmy się do ławeczek ;)

Isarlat można zwiedzać w ramach biletu Combo.

5. Fort Nahargarth

Ach i dotarliśmy do przepięknych fortów. Nahargarth to pierwszy z nich. Króluje nad miastem Jaipur i jest częścią systemu obrony miasta. Został wybudowany w XVIII wieku. Co prawda nigdy nie został zaatakowany, stanowił jednak schronienie dla żon brytyjskich oficerów w trakcie powstania w 1857 roku.

Do fortu można się dostać rikszą (ale kroją niesłychanie za wjazd) albo wejść na piechotkę. My wybraliśmy opcję przejścia na piechotkę, w porannych promieniach słońca przy okazji zrobiliśmy sobie bardzo przyjemny spacer.

Samo zwiedzanie fortu nie trwa zbyt długo. Można oczywiście chodzić po murach w każdą stronę, ale w pewnym momencie robi się to ciut nudne. Atrakcją jest niewątpliwie część pałacowa (Shri Madhvendra Bhawan), która składa się jakby z niewielkich mieszkanek (o takim samym układzie, dwupiętrowych ), ciągnących się po obu stronach uroczego dziedzińca, w których mieszkały konkubiny Maharadży (kompleks wybudował Maharadża Sawai Madho Singh II na przełomie XIX/XX wieku).

Mieszkanka różniły się kolorami, wystrojem (w niektórych wystawiono sztukę współczesną, czego w ogóle nie rozumiem), ale układ był taki sam: kilka większych komnat, kilka mniejszych, wyjście na dach. Wszędzie mnóstwo dekoracji na ścianach. Dzisiaj po opustoszałych komnatach biegają małpy, próbując ukraść turystom aparaty oraz okulary przeciwsłoneczne :)

Fort można zwiedzać w ramach biletu Combo.

6. Fort Amer

Pierwszy zabytek, z którym zetknęliśmy się w Radżastanie. Przyznam szczerze - zatkało nas mocno. Niby człowiek w necie zdjęcia widział, jakieś scenariusze i oczekiwania w głowie miał, ale fort Amer przewyższył je wszystkie. Monumentalny - to jest pierwsze skojarzenie, które mieliśmy. W ramach drugiego było coś o odnalezieniu tych wyobrażonych przed laty Indii. No właśnie dokładnie takie obrazy budowały we mnie przez lata książki i wreszcie dane mi było je odkryć. Czułam się jakbym wygrała w Lotto i to tuż po wizycie św Mikołaja.

Fort Amer znajduje się w wiosce Amber kilkanaście km od Jaipuru. Jego mury ciągną się na licznych wzgórzach, łącząc się z pozostałymi dwoma fortami (Jaigarth i Nahargarth) i tworząc konstrukcję obronną Jaipuru. Budowa fortu rozpoczęła się w X wieku i trwała aż do XVI wieku, kiedy to przyjął on swój finalny kształt. Przez setki lat była to główna siedziba Maharadżów, dopiero w XVIII wieku stolica oraz pałac zostały przeniesione do samego Jaipuru.

Dzisiaj składa się z 6 połączonych ze sobą sekcji, z których każda posiada swoją bramę i dziedziniec. Zainteresowanych detalami architektonicznymi odsyłam do internetu, wspomnę tylko, że fort zachwyca nie tylko z zewnątrz. Godzinami można krążyć małymi korytarzykami, odkrywając niewielkie komnaty, przejścia, balkoniki. Warto też przysiąść na murku i poobserwować innych.

Główna część fortu mieści się w połowie wzgórza, można się tam dostać na własnych nóżkach albo wjechać na słoniu. Radżastan to pierwsze miejsce, gdzie zobaczyliśmy tak dużo słoni na ulicach (trzeba było uważać dodatkowo przy przechodzeniu przez jezdnię), niestety wszystkie pracujące :( Wykorzystuje się je zarówno do wożenia turystów (popyt i podaż niestety zawsze wygrywa) jak i do rozmaitych procesji czy też świątecznych celebracji. Bierzesz ślub? Wynajmij słonia, limuzyna jest już passe.

Z Fortu Amer można podejść (15 minut) do kolejnej atrakcji - Fortu Jaigarth. Oczywiście leniuchy podjeżdżają, nam jednak udało się przypadkiem znaleźć tajny korytarz, który jak się okazało prowadził do ścieżki do fortu. Nie podzielę się niestety informacją jak go znaleźć, bo trafiliśmy na niego całkiem przypadkiem, błąkając się po Forcie. Ot, taka historia z dreszczykiem.

W Forcie Amer obowiązuje bilet Combo.

5. Fort Jaigarth

Trzeci i ostatni fort chroniący Jaipur powstał w XVIII wieku. Wznosi się majestatycznie nad Fortem Amer, można się do niego przejść albo czymś podjechać. Widok z Fortu zapiera dech w piersiach, wspaniale też wygląda jako całość.

Na pewno warto poświęcić mu godzinkę czy dwie, ale na więcej nie należy się nastawiać. Można pochodzić po murach, przyjrzeć się kolejnym dziedzińcom, zajrzeć do muzeum. Ze wszystkich trzech ten zrobił na nas najmniejsze wrażenie, ale i tak był przepiękny. Po prostu pozostałe dwa były ładniejsze :)

Co jeszcze można porobić w Jaipurze? Pokręcić się po uliczkach, odwiedzić parę bazarów, usiąść w jakimś parku. Samo miasto jednak - a przynajmniej ta część, w której byliśmy - nie powala. Co prawda nie jest to najbrudniejsze miasto jako widzieliśmy, ale plasuje się dość wysoko na liście. Będąc w Jaipurze dużo rozmawialiśmy na temat brudnych ulic, pływających ścieków, tłumów ludzi na ulicach i chodnikach. Krowy, słonie, świnie, kozy, kury - to wszystko po prostu biega po ulicach. Do tego małpy i dzikie psy. Ciężko było znaleźć trochę wytchnienia. Ale te wszystkie negatywne wrażenia mieliśmy przed wyprawą do Dźodpuru, który był następny na naszej liście. Tam stwierdzenie "brudne miasto"nabrało nowego wymiaru.

Mimo jednak tych niedogodności z całą pewnością polecamy wizytę w Jaipurze. Zabytki są powalające. Po prostu powalające. A resztę da się ogarnąć ;) Trzeba tylko mocno chcieć ;)

Kerala spokojem tchnąca

2020-03-23T11:52:00.001+01:00

Jest takie miejsce w Indiach, gdzie na plażach można spotkać liczne osoby ćwiczące jogę, ale krów już nie. Gdzie Ajurweda jest nauką, wykładaną na uniwersytetach, a w sklepach widać głównie produkty oparte na ajurwedyjskich zasadach. Gdzie plaże są czyste, fale wzburzone, a na wielu z nich mkną surferzy. Jest to również jedyne miejsce w Indiach, gdzie można zjeść wołowinę. Zaintrygowani? Witajcie w Kerali.

Nasza przygoda z Keralą trwała zaledwie parę tygodni, ale nawet tak krótki pobyt pozwolił nam nadać temu stanowi tytuł numeru 1 wśród naszych ulubionych miejsc w tym niezwykłym kraju. Planując nasz pobyt przejrzeliśmy mnóstwo blogów, trochę przewodników i poczytaliśmy opinie w sieci. Wiadomo, opinia zależy zawsze od indywidualnych doświadczeń i preferencji, niemniej wszystkie te informacje pozwoliły nam wybrać trzy miejsca, o które chcieliśmy zahaczyć.

Trivandrum (Thiruvananthapuram)

Nie będę tutaj bzdur pisać pod hasłem jak to marzyłam, żeby Trivandrum zobaczyć. Po prostu do tego miejsca złapaliśmy bilety z Australii z przesiadką w Kuala Lumpur. I nie ma co dorabiać teorii. Niemniej Trivandrum jest całkiem niezłym miejscem do rozpoczęcia swojej przygody z Keralą.

Już sama jego historia jest dość niezwykła - miasto liczy sobie około 3000 lat. Ponoć do portu w Trivandrum zawijały statki samego króla Salomona, który kupował tutaj drzewo sandałowe, przyprawy oraz kości słoniowe. Wyobrażacie to sobie? Kiedy nasi słowiańscy przodkowie kryli się w lasach i budowali pierwsze wioski, w Indiach, przez wielu dzisiaj uważanych za kraj trzeciego a nawet czwartego świata istniały potężne miasta i prężnie działające porty. Zapominamy często, że to właśnie w Azji rozwijało się sporo ciekawych kultur i niesamowitych również pod względem technicznym miejsc i to przed kilkoma tysiącami lat. Taka perspektywa zmienia trochę odbiór Indii.

Wróćmy jednak może do Trivandrum. Miasto rozwijało się przez wieki, najszybciej w XIX w. kiedy to powstały szpitale, biblioteki, wiele szkół oraz obserwatorium.

Obecnie Trivandrum jest stolicą stanu Kerala, bywa nazywane tutejszą "Doliną Krzemową" ze względu na instytut informatyczny Technopark. Zainteresowanych tematem odsyłam do internetu :)

Jednym z ciekawszych miejsc w Trivandrum jest świątynia Padmanabhaswany. Pierwsze wzmianki o świątyni pochodzą ze świętych tekstów hinduistycznych z około 500 p.n.e., wymienia się ją jako jedną ze świątyń poświęconych bogowi Wisznu.

Parę lat temu na żądanie Sądu Najwyższego Indii otworzono kilka skarbców świątyni i okazało się, że ukryte tam skarby predestynują ją do tytułu najbogatszej świątyni świata. Wówczas (2011) szacowano je na 22 mld dolarów, co jest sumą wprost niewyobrażalną. A to jeszcze nie wszystko. Jednych drzwi nie udało się otworzyć do dzisiaj. Po serii niewyjaśnionych śmierci wśród tych, którzy próbowali je otworzyć (przynajmniej tak twierdzą Plotki całego świata) Sąd Najwyższy wydał ostrzeżenie przed podejmowaniem dalszych prób. Drzwi z dwiema masywnymi kobrami pozostają zamknięte, chroniąc swoje tajemnice. Czy jest tam kolejny skarb? A może niezwykły tunel, który (jak twierdzą miejscowi) prowadzi wprost do morza i jeśli drzwi zostaną otwarte, zalane zostaną całe Indie? Tego nikt nie wie, a żaden Indiana Jones naszego wieku się nie objawił. Jeszcze ;)

Co prawda do środka świątyni wejść nie mogliśmy, ale obejrzeliśmy ją z zewnątrz. Osoby z niej wychodzące częstowały się jakimś dziwnym napojem mlecznym, poczęstowano i nas. Słodki ulep na ciepło do najsmaczniejszych nie należał, ale podziękowaliśmy kłaniając się głęboko :) Przy okazji znowu zostaliśmy atrakcją turystyczną i załapaliśmy się na kilka selfie. Ach ta sława :)

Co poza tym można porobić w tym uroczym mieście? Poszwendać się trochę, wpaść na tutejszy rynek, zajrzeć do kilku sklepów, odwiedzić ogromny i nowoczesny mall, zjeść lody w parku koło muzeum i zoo. Odsapnąć po wielogodzinnym locie. Przypomnieć sobie za co człowiek Indie lubi (jedzenie) i za co nie cierpi (smog i ruch uliczny). Co do jedzenia to muszę przyznać, że Kerala, a Trivandrum w szczególności ma się czym poszczycić. Przede wszystkim liczne lokalne knajpki, w których za śmieszne pieniądze można zjeść przepyszne rzeczy. Po drugie - świeże owoce, pomarańcze i banany. Po trzecie - liczne mini knajpeczki (wersja stojąca), w których sprzedawane są wypieki oraz kawa z mlekiem. Kubek pysznej kawy (choć słodkiej) kosztuje jakieś 7 rupii czyli niecałe 40 groszy :) Do tego jakaś dobra bułeczka (na słodko lub ostro) i lunch zaliczony :) Ach, jakże tęsknię za tymi smakami :(

Oczywiście w necie można znaleźć jeszcze ze 100 przewodników pod hasłem "co zwiedzać w Trivandrum", my jednak postanowiliśmy skorzystać z jeszcze tylko jednej podpowiedzi. Mianowicie wybraliśmy się na plażę w Kovalam.

Kovalam to niewielkie miasteczko niedaleko Trivandrum. Można się do niego dostać autobusem publicznym: bilet kosztuje 36 rupii, a podróż trwa około 45 minut. Autobusy odjeżdżają stąd, ale żeby je złapać trzeba pytać ludzi dookoła (co prawda na niektórych napisy są po angielsku, ale nie muszą być na wszystkich). Ktoś się zlituje i wrzuci do odpowiedniego :)

Kovalam to tak naprawdę kilka plaż. My zwiedzanie zaczęliśmy od tej najbardziej wysuniętej na północ (zdaje się, że nazywa się Grove Beach). Jest ładna, spokojna, otoczona kilkoma resortami. Co prawda kawałek (przy jednym z hoteli) zastawiony był łódkami miejscowych rybaków, ale kąpiącym się turystom najwyraźniej to nie przeszkadza.

Następna jest już Kovalam Beach, która składa się z dwóch części: bardziej lokalnej (na północ od latarni morskiej) i turystycznej (na południe od niej). Powiem szczerze, że zachwyt mnie nie ogarnął na żadnej - no, może ciut większy na tej lokalnej. Zacznę może od części południowej. Jest całkiem długa, zastawiona leżakami i parasolami pod które w trakcie przypływu podchodzi woda. Wzdłuż plaży ciągnie się deptak z knajpkami, sklepikami i hotelami. Przyjemne miejsce, ale żadne wow.

Część północna też jest miejscami zastawiona parasolami i leżakami, ale tylko częściowo. Jest znacznie szersza niż jej południowa siostra i naszym zdaniem ładniejsza. Na niej zdecydowaliśmy się poleżeć i pokąpać. Było to całkiem przyjemne doświadczenie, choć deszcz (to ciekawe, ale w tym regionie w trakcie naszego pobytu codziennie mniej więcej o tej samej porze przetaczała się burza) wygonił nas koło 14. Na szczęście zbiegło się to z porą lunchu, udaliśmy się zatem do ślicznej knajpki z widokiem na plażę i radośnie zamówiliśmy (jak zwykle) za dużo jedzenia. Po wytoczeniu się z knajpki zastanawialiśmy się czy nie iść na piechotę, ale znowu zaczęło padać, wskoczyliśmy zatem do akurat odjeżdżającego autobusu i pognaliśmy do Trivandrum. Niestety w Trivandrum również lało, musieliśmy zatem schronić się w pobliskiej aptece (razem z 100 innych osób bez parasolek). Na szczęście w końcu przestało padać, wyszło słońce, a o niedawnej ulewie przypominały tylko rwące rzeki i jeziora na ulicach i chodnikach :)

Parę razy czytałam opinie, że plaża w Kovalam jest fajniejsza od tej w Varkali - szczerze mówiąc osobiście absolutnie się z tym nie zgadzam. Kovalam jest przyjemne, ale Varkala jest wspaniała. Oczywiście - to tylko moja opinia, prywatna i własna. Można mieć inne ;)

Varkala

Skoro już wspomniałam o Varkali, to czas się tam przenieść. Po paru dniach w Trivandrum wskoczyliśmy do autobusu do Varkali. Są również pociągi (nawet pewnie jadą trochę szybciej), ale ja nie jestem fanką pociągów w Indiach. Są strasznie zatłoczone, momentów kiedy można coś stracić jest znacznie więcej niż w autobusach, no i chyba jednak częściej trafia się na miejsce stojące. Oczywiście można wykupić miejscówkę, ale czy to oznacza, że się będzie miało komfortowe warunki (czyli całe siedzenie dla siebie) to już inne pytanie ;) Podsumowując - wolimy autobusy.

Na dworcu autobusowym należy zastosować prostą technikę - zapytać kilka osób o autobus do danego miejsca. W końcu znajdzie się ktoś, kto poczuje się za nas odpowiedzialny i zrobi wszystko, żeby nas do właściwego autobusu wsadzić. Co prawda tę podróż odbyliśmy z przesiadką (ktoś nas wrzucił do autobusu, konduktorka wyrzuciła nas w Attingal (bilet za 43 rupie od osoby), kazała czekać, po czym wrzuciła nas do kolejnego (bilet za 18 rupii od osoby) - podobnie jak pan sklepikarz, który aż wybiegł ze swojego lokalu, żeby nam wskazać, że to już ten autobus, ale w końcu dotarliśmy do Varkali, najpierw do miasteczka, a potem rikszą (100 rupii) do nadbrzeża. I znaleźliśmy małą oazę.

Jak to my - noclegi rezerwowaliśmy praktycznie z dnia na dzień. Znaleźliśmy niewielki B&B jak to się ładnie nazywa. Co prawda zarezerwowaliśmy mniejszy pokój, ale ponieważ był zajęty - dostaliśmy większy. Tak nam się spodobał, że dopłaciliśmy różnicę (ustaloną na miejscu z właścicielem, dużo taniej niż na bookingu) i zostaliśmy w nim do końca pobytu. Który przedłużyliśmy o kolejne 5 dni. A co ;)

Homestay mieści się jakieś 10 minut na piechotkę od plaży, przy wejściu jest niewielki taras z licznymi wygodnymi fotelami, na których można sobie odpocząć, posiedzieć i pogadać z innymi gośćmi. Poznaliśmy sporo fajnych osób. Szczególnie zaprzyjaźniliśmy się z pewną przemiłą Francuzką, która przebywała w homestay'u prawie tak długo jak my. Codzienne wspólne śniadania (o tym zaraz), wieczorne dyskusje. Bardzo często towarzyszył nam właściciel homestay'a, Rafi, który cierpliwie odpowiadał na wszystkie pytania odnośnie Indii oraz inni, przewijający się goście. Błogosławiony, spokojny czas. Śniadania to inna historia. Codziennie rano dostawaliśmy pyszną kawę, miseczkę z kawałkami arbuza oraz danie główne w formie różnych placków indyjskich z sosami bądź też tosty z omletami (w zależności od dnia tygodnia). Pyszne i pożywne. Do dyspozycji gości jest też kuchnia, jakby ktoś miał ochotę samemu coś upichcić :)

Varkala jest dość specyficznie umiejscowiona. Około 2-3 km od wybrzeża mieści się miasteczko Varkala (tam docierają wszystkie autobusy/pociągi). Część turystyczna ciągnie się wzdłuż klifów, z których schodami schodzi się na plaże. Nie na jedną, a na kilka - w zależności od tego, gdzie się człowiek zatrzyma. W necie można natknąć się na teksty pod hasłem, że północna część jest bardzo turystyczna, a część południowa lokalna i że lepiej zatrzymać się w południowej, ale wyjątkowo nie zgodzę się z tą tezą. Część południowa to dosłownie kilka hotelików (patrząc z zewnątrz część w dość opłakanym stanie) i może ze dwie średnio wyglądające knajpki. Północna strona to liczne knajpy, sklepy, masażownie. Pod turystów? Oczywiście, że tak, ale szczerze mówiąc wygląda dużo lepiej niż część południowa. I choć zwykle preferujemy klimaty "lokalne", to jednak w tym konkretnym wypadku polecamy bardzo część północną :)

Co oprócz sklepów, restauracji oraz hoteli można tu jeszcze znaleźć? Oczywiście liczne szkółki jogi oraz kliniki Ajurwedy. Jak już pisałam - Ajurweda narodziła się w Kerali i traktowana jest tutaj bardzo poważnie. W Varkali znajdziecie sporo miejsc, gdzie można umówić się z ajurwedyjskim medykiem, który po dokładnym zbadaniu zleci konkretne zabiegi.

"Zabiegowni" jest tutaj bardzo dużo. Można chodzić na pojedyncze masaże, można też wykupić sobie całe pakiety (wtedy warto negocjować ceny). Ceny za jeden masaż zaczynają się od 700 rupii czyli niecałe 40 zł. Oczywiście im dłuższy i bardziej skomplikowany zabieg, tym droższy. Pisałam już raz o tym (tutaj), nie będę się powtarzać, chcę tylko uczulić na jedno: to są masaże/zabiegi inne niż w Europie. Mówiąc wprost - w Europie niektóre części tych zabiegów by nie przeszły (zaraz by się pozwy za molestowanie posypały). To jest jednak inna kultura inne tradycje, inne podejście - to po pierwsze. Po drugie zaś - zabieg ma być przyjemny. Nie chcesz się na coś zgodzić? To mów. Nikt się nie obrazi. Każdy z nas ma swój poziom otwartości na pewne rzeczy czy chociażby akceptacji swojego ciała. Nie chcesz masażu pupy? Mów głośno. Wolisz nie być całkiem nagi (bywają i takie zabiegi)? Mów śmiało. Granice wyznaczasz ty i tylko ty. I tyle :)

Wspomniałam o plażach i klifie - to jeden z największych plusów Varkali. Główna plaża znajduje się pod klifem, schodzi się po stromych schodkach.

Plaża jest bardzo szeroka, z cudownym piaskiem. Fale są dość spore, a zmieniające się prądy czasem trochę ściągają, ale są ratownicy, którzy przesuwają ludzi z miejsca na miejsce, wskazując gdzie jest bezpiecznie.

Kwestia bezpieczeństwa na plaży - szczególnie dla samotnych turystek w Indiach - bywa tematem wielu rozmów. Ujmę to tak - samotna turystka na plaży jest narażona na zaczepki. Łatwo je jednak uciąć (na spokojnie, bez wrzasków). Poza tym ma się licznych obrońców, reagują bowiem zarówno inni turyści (widziałam to parę razy) jak i panowie ratownicy (ubrani w mundury). Naprawdę. Jak tylko widzą, że turystka jest niechętna dyskusji z osobami, które się do niej zbliżyły za bardzo, biegną i reagują.

Fakt faktem bywają sytuacje dość niezręczne. Jak pisałam wyżej w Kovalam rozłożyliśmy się na północnej części plaży. Póki siedzieliśmy na ręczniku oboje z Łukaszem, był spokój. Jak tylko Łukasz poszedł do wody, od razu pojawiły się grupki panów chętnych robić sobie ze mną selfie (w kostiumie, najchętniej na przytulaska). Ja mam proste zasady co do selfie w Indiach. Z paniami czy rodzinami nie mam z tym problemu. Z panami - tylko przy Łukaszu i to on ma stać obok mnie plus żadnego obejmowania. Na plaży, w kostiumie - absolutnie nigdy nie. Asertywnie, ale spokojnie odmawiam i tyle. Tak samo robiłam w Kovalam i nie miałam z tym problemu. Szczególnie, że widziałam jak pan ratownik uważnie obserwuje czy nikt mi się nie narzuca i podnosi się z krzesła za każdym razem, jak tylko ktoś do mnie podchodził. Czułam się w miarę bezpiecznie.

Na plaży w Varkali w ogóle nie miałam żadnych problemów i czułam się bardzo bezpiecznie, niemniej uczulam koleżanki wybierające się tam same. Jeżeli macie ochotę poćwiczyć jogę na środku plaży, wyginacie się w różnych pozycjach w samym kostiumie (szczególnie stringach), to nie skarżcie się później, że "obrzydliwi lokalsi" na was patrzyli. Gwarantuję (widziałam na własne oczy), że Europejczycy też patrzyli na niejedną i się ślinili. Jak już chcesz tę jogę ćwiczyć, to może jednak nie w stringach w wersji z wypiętą pupą. Tak jakoś.... instynkt samozachowawczy u niektórych nie działa.

Kolejnym plusem jest również ścieżka ciągnąca się wzdłuż klifu na północ - można nią iść dobrych parę kilometrów (ach, spacery w przepięknych okolicznościach przyrody), dotrzeć do innych plaż, przejść przez wioskę. Wzdłuż tej ścieżki ciągną się również liczne hotele (eleganckie, z basenami, jogą), gdyby ktoś miał ochotę na większy luksus.

Minusów oczywiście też kilka się znajdzie. Ot, chociażby wszechobecne palenie śmieci. Tak, wiem. Problem większości krajów azjatyckich. Szczególnie jest jednak uciążliwy w takim fajnym miejscu :( Cóż zrobić, skoro nawet ekspaci w Azji nie chcą zrozumieć jakie to szkodliwe. Do dzisiaj pamiętam Niemca, który nam tłumaczył, że przecież teraz są takie plastiki, że można je palić bez problemu. I nie dał sobie przetłumaczyć, że jest inaczej :(

Trzeba też uważać na oszustwa, szczególnie w knajpach. My jesteśmy na to bardzo uczuleni, zawsze upewniamy się, że kelner wie, co chcieliśmy. Niemniej i nam zdarzają się różne przygody☹️ Poszliśmy na grillowaną rybkę. Zamówiliśmy - pokazując palcem konkretne wersje, coś nam przynieśli (pyszne było, zaczęliśmy więc snuć plany powrotu do knajpy), zjedliśmy. Potem dostajemy rachunek. Cola kosztuje 2 razy więcej. Czemu? Bo była większa. Ale w karcie macie tylko jedną bez określonej wielkości. No tak, ale w karcie mamy wycenioną tą mniejszą. Hmm, no dobra, ale czemu danie kosztuje ponad dwa razy tyle? Bo przynieśliśmy inne. Ale chcieliśmy to. Ale daliśmy inne i je zjedliście. Poczułam się jak na Sri Lance 🙈🙈🙈 Nauka prosta - czytaj rachunki!

Spędziliśmy kilkanaście dni w Varkali, wylegując się na plaży, chodząc na długie spacery, relaksując się w trakcie masażu czy też oglądając przepiękne zachody słońca z klifu lub samej plaży. Bardzo, bardzo fajne miejsce.

Drobne dziwactwa regionu:
- alkohol jest dostępny w niektórych knajpach, ale w sklepach nie. Celem zakupu alkoholu "na wynos" (poza knajpami, które nielegalnie sprzedadzą wszystko) należy udać się do dedykowanych sklepów. I teraz część najdziwniejsza: sklepy dzielą się na dwa typy- taki z zagranicznym alkoholem (w miarę normalnie wygląda, choć radośnie mimo podanych maksymalnych cen na opakowaniu uparcie próbują skasować więcej) i taki z lokalną wersją. Wersja lokalna ma chyba na celu przypomnienie mieszkańcom Indii, że alkohol jest złym nałogiem. Do okienka bowiem prowadzi korytarzyk zakratowany, kraty są też w oknach. Ludzie stoją w wąskim korytarzyku z tymi kratami, wygląda to bardzo przygnębiająco.
- na jednym krańcu plaży co kilka dni od odbywają się jakieś uroczystości. Wygląda to jak zjazd rodzinny. Podpytywaliśmy się Rafiego o co chodzi, ale jakoś nie chciał nam udzielić odpowiedzi. Coś mówił o lekcjach jogi, mistrzach itp, ale tak to nie wyglądało. Gdzieś w otchłani internetu znaleźliśmy informację jakoby była to część pogrzebowa, a prochy wrzucone są wrzucane do morza, ale jakoś nie wierzę w tę teorię.

Spędziliśmy w Varkali bardzo relaksujące trzy tygodnie, aż nadszedł dzień kiedy trzeba było spakować znowu plecaki i ruszyć dalej. I tak pewnego dnia stanęliśmy z bagażami na dworcu, ściskając w dłoniach bilety do Allepey (50 rupii od osoby). Jak pisałam wyżej nie jesteśmy fanami indyjskich pociągów, ale w tym wypadku zrobiliśmy wyjątek, bowiem była to ponoć najszybsza opcja. Faktycznie jakieś 3 godziny później dotarliśmy na miejsce.

Allepey (Allapuzha)

Pierwsze chwile w Allepey pozytywnie nas zaskoczyły. Oto bowiem po wyjściu z dworca okazało się, że nie będziemy musieli negocjować cen z panami od taxi (nasza kosztowała 60 rupii), bo policja czuwa nad całym procesem, a ceny są odgórnie ustalane na sensownym poziomie.

Ach, nie napisałam jeszcze dlaczego w ogóle wybraliśmy się do Allepey. Naszym celem były słynne backwaters. Czym w zasadzie są backwaters? Wyobraźcie sobie setki kilometrów kanałów, szerokich jak Wisła w Warszawie bądź też wąziutkich jak górskie rzeki, splątanych ze sobą, wypełnionych malutkimi łódeczkami, wielkimi statkami, a nawet domami na wodzie. Na brzegach zaś toczy się życie - liczne domy i domki, świątynie i sklepy, restauracje, szkoły i pola ryżowe.

Kanały to centrum życia codziennego. Wyobraźcie sobie taki obrazek. Po lewej stronie niewielkiego kanału do wody po schodkach właśnie schodzi starszy mężczyzna w typowej szacie (długi pas materiału zawiązany w pasie jak spódnica). W ręce niesie mydło, na schodkach rzuca gdzieś ręcznik. To jego czas kąpieli. Kilka domów dalej po pas w wodzie stoi młoda kobieta i myje długie, czarne, jedwabiste włosy. Kilkuletni chłopczyk stoi na brzegu i wpatruje się w nią ssąc kciuka. Obok na kocyku siedzi malutka dziewczynka i bawi się klockami. Ma na włosach kolorowy proszek, słońce odbija się w branzoletach, które ma na rączkach. W kolejnym kanale na schodkach stoi starsza kobieta i myje naczynia. Co chwilę prostuje plecy i śmieje się do sąsiadki, która na sąsiednich schodkach myje warzywa. Będą na obiad. Gdzieś słychać krzyki dzieci, dzwon kościoła. W oddali muczy krowa, drą się kłócące się o ziarno kury. Tak właśnie wyglądają backwaters.

Ich zwiedzanie jest bardzo proste. Można skorzystać z wodnych tramwajów (pływają po dużych kanałach), można wykupić wycieczkę (jak my), podczas której będzie szansa zobaczenia zarówno dużych kanałów jak i małych (pływa się małą łódeczką). Opcji jest wiele: wynajęcie kajaka, indywidualnej łodzi, spędzenie kilku dni na barce z domkiem (są wersje luksusowe jak i bardziej spartańskie). Cokolwiek sobie nie wymarzycie - na pewno jest to do zorganizowania.

Jak wspomniałam my wybraliśmy się na całodniową wycieczkę. O pomoc w zorganizowaniu poprosiliśmy właściciela hotelu, ogarnął nam to w kilka minut. Całodniowa wycieczka z wliczonym śniadaniem i obiadem kosztowała po 1000 rupii od osoby.

Rano zostaliśmy zabrani z hotelu rikszą. Następnie po przepłynięciu wspólnie z innymi uczestnikami tramwajem kilku dużych kanałów zostaliśmy zabrani na śniadanie w jednym z domków. Po śniadaniu (pyszne placki, sosy i kawa) podzielono nas na małe grupki (3-4 osoby) i w małych łódkach ruszyliśmy na oglądanie mniejszych kanałów. Nie powiem - bardzo spokojny, relaksujący dzień. Siedzisz wygodnie na łódce i oglądasz przez kilka godzin świat. Trochę tylko zostaje wrażenie, że się człowiek z butami ludziom do domu pakuje. Dla nas, turystów, to ciekawe zjawiska, malownicze obrazki, a przecież dla kogoś to po prostu życie codziennie. Sama nie wiem do końca jak oceniać tę atrakcję. Z jednej strony ciekawe doświadczenie, możliwość podejrzenia jak żyją inni. Z drugiej strony - no właśnie to podglądanie innych. Jak my byśmy się czuli, gdyby przez drzwi i okna ktoś nam do życia zaglądał? I jeszcze zdjęcia robił? Z trzeciej strony... można tak długo. Jest sporo za i przeciw - jak zawsze. Każdy może sam zdecydować czy chce takich doświadczeń. My chcieliśmy, choć lekko zawstydzeni. Jeszcze nie przekraczało to naszej granicy, ale już się o nią ocierało. I to dość mocno niestety.

Poza backwaters w Allepey w zasadzie nie za bardzo jest co robić - na razie przynajmniej. Miasto ma ogromny problem ze smogiem, szczególnie po południu. Jest sporo knajpek, hoteli, masażowni, sklepów. No i wspaniała plaża. Naprawdę wspaniała, z ogromnym potencjałem, który kiedyś może zostanie wykorzystany. Nie będę ukrywać - na razie to po prostu piękna, choć miejscami brudnawa plaża. Szeroka, piaszczysta, z palmami. Za kilka lat, przy odpowiednich inwestycjach ma szansę stać się przepięknym kurortem, łącząc w sobie wygodę, elegancję i naturę. Wszystko przed nimi :)

Po dosłownie dwóch dniach w Allepey ruszyliśmy w kierunku miejscowości Kochin (znowu autobusem -wystarczy iść na dworzec, ktoś was do autobusu wsadzi, bilet kosztował 70 rupii od osoby). Naszym celem nie było jednak samo miasto (zresztą ponoć dość ładne), a lotnisko. Był to bowiem czas, aby opuścić Keralę i udać się na północ, do Radżastanu, kraju (świadomie używam tego słowa) twardych wojowników Radżputów, opowieści o bohaterach i dawnych bitwach. Ach, takich Indii jeszcze nie widzieliśmy.

Czy warto wybrać się do Kerali? Na pewno. Poza miejscami, które my odwiedziliśmy są jeszcze inne: tarasy herbaciane w Munnar czy pełne zwierząt parki narodowe. Same backwaters można oglądać z różnych perspektyw i w różnych miejscach. Nas Kerala urzekła i z pewnością jeszcze tam wrócimy. Kto wie jak szybko :)

Kraina Oz w zielonej odsłonie

2020-01-29T12:09:00.002+01:00

Zielono. Soczysta zieleń, lśniąca w słońcu. To było nasze pierwsze wrażenie po dotarciu w okolice Adelajdy. Ile czasu można bowiem patrzeć na czerwoną ziemię? Brakowało nam tej soczystej zieleni. Nawet jeśli po drodze były krzaki czy drzewa to wszystkie miały lekko przybrudzony, zielonkawo-błękitnawy kolor. I za zielonym, żywym, soczystym po prostu się tęskni. A jeśli na dodatek pojawiają się łagodne pagórki, pola porośnięte złocącą się w słońcu pszenicą, łąki pełne kwiatów i krów, to człowiek zaczyna czuć się jak latem w Polsce. No, prawie, skoro nad głową przelatują wiecznie kłócące się ze sobą papugi ;) Zrobiło się naprawdę swojsko ;) A raczej zrobiłoby się, gdyby nie kangury... ;)

21. Adelajda i okolice
Nie planowaliśmy jechać do Adelajdy. Naprawdę, te 600 km w obie strony nie było nam potrzebne. Nie dla wielkich miast przylecieliśmy do Australii, a jak już bym miała wybierać to Perth stanęłoby u mnie na podium. Ale niestety PIS wycofał możliwość głosowania korespondencyjnego (z czego skorzystaliśmy 4 lata temu w czasie poprzedniej podróży) i musieliśmy dołożyć te setki kilometrów, żeby móc skorzystać ze swojego prawa wyborczego. Nieładnie PISie! Ograniczanie prawa do głosowania podróżnikom to nieładne zagranie. W odpowiedzi wymamrotaliśmy parę brzydkich słów i zaplanowaliśmy wizytę w Adelajdzie. Jakby się nie dało głosować w Adelajdzie, to byśmy pojechali do Melbourne. I zrobili sobie potem zdjęcie pokazując gest Kozakiewicza. Wszyscy chyba już widzą komu ;)

Skoro jednak nie było wyjścia, 13 października stawiliśmy się w Adelajdzie w Domu Polskim. Przedstawiliśmy się komisji, zagłosowaliśmy, pogadaliśmy jeszcze chwilę (między innymi dowiedzieliśmy się o polskim kościele i byłej polskiej osadzie niedaleko Adelajdy) i ruszyliśmy na miasto. Pogoda była słaba (siąpiło), udało nam się jednak obejrzeć parę rzeczy.

Warto na pewno przejść się trochę po samym centrum: są tu liczne urocze uliczki, stare, kojarzące się z angielską architekturą budynki ukrywają się między wieżowcami.

Jest sporo knajp, kawiarni oraz sklepów. Na pewno warto swoje kroki skierować do budynków Uniwersytetu, skąd szybko można przejść nad rzekę. Na obu jej brzegach widać zielone parki z dużą ilością kwitnących właśnie kwiatów. Po drugiej stronie rzeki uwagę przyciąga Katedra Świętego Piotra.

Tego dnia mieliśmy farta i trafiliśmy akurat na dzień otwarty w miejskim Ratuszu. Można było go zwiedzić, dowiedzieć się paru ciekawostek o historii miasta, ale również o jego planach i strategiach na przyszłość. A na koniec zrobić sobie zdjęcie z pracownikami magistratu przebranymi w stroje z epoki królowej Wiktorii. Bardzo przyjemne doświadczenie, choć zabrakło rozdawanych cukierków (oj, zjadłabym dobrą krówkę) 😄

Nie należy również zapomnieć obejrzeć plaże Adelajdy. Choć nam pogoda nie sprzyjała (oj te deszcze), z przyjemnością przespacerowaliśmy się deptakiem (no i co, że pada, jest wiosna to powinno padać!). Na jedną z plaż dojeżdża nawet tramwaj z centrum miasta :) Wyobrażam sobie, że w lecie jest tu naprawdę przyjemnie :)

Poza samą Adelajdą w okolicy można wpaść jeszcze na chwilę do takim miejsc jak Port Augusta. Są urocze, czyściutkie, zielone i leżą tuż nad brzegiem oceanu. Rejon ten słynie również z winnic - jeżeli zatem ktoś chce się dowiedzieć jak produkuje się, że te pyszne australijskie wina za 5 AUD, to czemu nie ;) Oczywiście, te droższe też ;)

22. Eyre Penisula
Półwysep Eyre na mapie Australii wygląda dość niepozornie, jednak jeśli przyjrzeć się mu bliżej, okazuje się, że jego powierzchnia odpowiada połowie powierzchni Polski. To zmienia postać rzeczy.

Jeśli do tego dołożycie parę faktów: brzeg morza o długości 2 500 km, populację na poziomie 58 tys. osób oraz tytuł (choć nie wiem kto im go przyznał) "stolicy" owoców morza, to nagle okaże się, że warto odwiedzić ten uroczy zakątek.

My przemknęliśmy przez niego, wpadając na chwilę do rezerwatów przyrody, na kawę do uroczych nadbrzeżnych miasteczek czy na dłuższy spacer po nabrzeżu z nadzieją na spotkanie z wielorybami czy też lwami morskimi, jednakże myślę, że mocniejsza eksploracja tego miejsca może być bardzo ciekawa. Najlepiej tylko poczekać na lato, żeby naprawdę móc cieszyć się z morskich kąpieli i przepięknych plaż. My byliśmy trochę za wcześnie i pogoda nas za bardzo nie rozpieszczała. Ale i tak zabraliśmy z tego miejsca garść przemiłych wspomnień :)

23. Nullarbor
Jeżeli chcesz przedostać się z Eyre Penisula do Perh musisz przejechać płaskowyż Nullarbor. Podróż trwa długo - to jakieś 1 200 km nużącej dość trasy. Co prawda jest kilka miejsc, w których warto się zatrzymać (punkty widokowe na klifach przed granicą stanu), ale tak naprawdę całą tę trasę trzeba po prostu przetrwać.

No dobrze, poza klifami, wielbłądami, strusiami i najdłuższą prostą drogą (bez zakrętów: około 145 km długości) w Australii nic tu nie ma.

Ok, jeszcze najdłuższy płot przeciw Dingo się gdzieś w okolicy ciągnie. No i ten kurs golfowy. Na całej trasie od Ceduny do Kalgoorie przy wszystkich roadhouse'ah czy wioskach są pola golfowe, które w jakiś sposób zostały uznane za jedno pole (a mówimy odległości ponad 1 300 km) i zyskały miano najdłuższego pola golfowego na świecie (a przynajmniej tak się reklamują). Nie znam się na tym kompletnie, ale warto pewnie wspomnieć. A nuż ktoś szuka takiego miejsca ;)

24. Esperance i okolice: Cape Le Grand National Park i klify
Po lekko męczącym i nużącym przejeździe przez Nullarbor dotarcie w okolice Esperance jest jak powiew świeżego powietrza. Abstrahuję tutaj od dostępności sklepów (stęskniłam się za pysznym steakiem) czy fajnych campingów, ale przede wszystkim wrażenie robią widoki.
Samo miasteczko Esperance jest na pewno urocze, ale nas nie powaliło. Za to jego klify i plaże już tak. Włodarze miasta przygotowali niedługą (jakieś 50 km) trasę, którą nazwali Great Ocean Drive. I zapewniam, że słowo "Great" w tym wypadku w pełni oddaje rzeczywistość.

Poruszając się nią ma się okazję zobaczyć przecudne klify (punkty widokowe), plaże, farmę wietrzną (a wieje tam straszliwie), strusie (oczywiście musieliśmy się zatrzymać na zdjęcia) i różowe jezioro, które już nie jest różowe (ale pracują nad tym naukowcy, może znowu będzie). Cały przejazd zajmie minimum 2 godzinki z robieniem zdjęć i czasem na pozachwycanie się widokami. Dla nas ogromna niespodzianka (trafiliśmy przypadkiem) i wielkie "must see".

O Lucky Bay w Parku Narodowym Cape Le Grand usłyszeliśmy od paru osób na trasie naszego przejazdu. Wszyscy byli zachwyceni i usilnie namawiali nas, żeby odwiedzić to miejsce. Bywamy sceptyczni w stosunku do tego typu rekomendacji, ale tyle ich było i podparte takimi zdjęciami, że uznaliśmy, iż warto sprawdzić ki diabeł. No i długo jeszcze musieliśmy szczęki zbierać.

Park mieści się kilkadziesiąt km na wschód od Esperance, warto wybrać się do niego jak najwcześniej rano. My zaparkowaliśmy auto przy Lucky Bay (po drodze spotkaliśmy strusie, a widoki od samego początku sprawiały, że zbieraliśmy z podłogi własne szczęki i gratulowaliśmy sobie wyprawy mimo, że jeszcze przecież "nic" nie widzieliśmy).

Było dość wcześnie, wiało, niebo zaciągnięte deszczowymi chmurami, zdecydowaliśmy zatem najpierw wybrać się na dłuższy spacer- do Helfire Bay, a następnie wrócić i przejść się plażą na Lucky Bay (a nuż słońce wyjrzy). Plan był świetny, wykonanie jeszcze lepsze. Spacer po kamienistych ścieżkach wśród kwiatów, krzaków i iglaków z widokiem na morze i klify wywołał tylko radość. Dodatkowo po drodze spotkaliśmy kangury i węża (ok, tego się baliśmy, leżał w poprzek drogi i musieliśmy poczekać aż łaskawie sobie pójdzie). Po powrocie do Lucky Bay z radością zauważyliśmy dwie rzeczy: słońce świeciło, pokazując zatokę od jej najlepszej strony, a po plaży "kangurują" sobie kangury.

Zwierzaki były tak oswojone z ludźmi, że pozwalały się pogłaskać, zrobić masę zdjęć, a nawet próbowały nam wejść do auta. Długi spacer po przepięknej plaży zakłóciły nam tylko rozważania czemu Australijczycy z taką lubością wjeżdżają swoimi autami na plaże. Nawet w parkach narodowych. Jaka to frajda?

25. Fitzgerald River National Park: klify, wspinaczka na górę
Park Fitzgerald River jest naprawdę przepiękny. Miał tylko jedną zasadniczą wadę: oglądaliśmy go dzień po klifach Esperanzy i Cape Le Grand NP, z którymi naprawdę ciężko konkurować. Choć park stara się jak może ;)

Na pewno warto go zobaczyć:
- wspiąć się na górę Mt East Barren (czapka antymuchowa i adidasy na nogi to minimum)

- popatrzeć na klify na Cave Point (klapki i czapka antymuchowa)

- przejść się na plażę West Beach (klapki i czapka antymuchowa)

- zatrzymać się przy jednej z pozostałych plaż i popatrzeć na morze (może ktoś zobaczy jakieś wieloryby?)
Przed przyjazdem do tego parku należy zebrać dokładne informacje na temat dróg (szczególnie tego, w jakim są aktualnie stanie), bo sporo tras jest nieutwardzonych. Do wymienionych wyżej punktów można dotrzeć od strony miasteczka Hopetoun normalną drogą, ale im głębiej "w park" tym trudniej o dobre drogi.

26. Stirling Range National Park
Do tego parku trafiliśmy troszkę przypadkiem. Nie było go na naszej liście. Ot, stojąc na stacji i sprawdzając trasę do Albany stwierdziliśmy, że ta przez Stirling jest tylko o 10 km dłuższa. I można się tam wspiąć na jakąś górę, pogoda jest ładna, słońce świeci, jest dość wcześnie rano, a nasz pass na parki narodowe WA jest jeszcze przez parę dni ważny.

Zakręciliśmy i siup, ruszyliśmy do Stirling. Godzinę później wspinaliśmy się już na wielką górę (ma około 1 000 m.n.p.m., samo podejście to jakieś 600 m w górę, odległościowo zaś 3 km w jedną stronę). Trasa jest przecudowna. Najpierw co prawda trzeba dość ostro wspinać się po "wspomagających" schodach (nie lubię ich), ale potem trasa zmienia się po prostu w zwykłą ścieżkę. Z jednej strony przepaść, z drugiej krzaki (z pięknymi kwiatkami). Na koniec podchodzi się już po bardziej płaskim terenie, wśród licznych kwiatów górskich, w oddali zaś widać ocean. Przepiękny widok i wart wysiłku.

27. Albany i okolice (Torndirrup National Park)
Przeurocze miasteczko Albany jest jednym z większych ośrodków "miejskich" w promieniu dobrych kilkuset km. Może się pochwalić kilkoma plażami, ścieżkami do spacerowania, knajpkami z owocami morza oraz zachowaną w nienaruszonym stanie XIX-wieczną zabudową miasta. Jeśli do tego dodamy bliskość parku narodowego Torndirrup, to pobyt w Albany może być naprawdę bardzo przyjemny :)

Sam park wart jest przynajmniej jednodniowej wyprawy. Największą atrakcją jest wyprawa na Bald Head (kilkunastokilometrowy spacer na cypel). Niestety całej trasy nie zrobiliśmy ze względu na wietrzną pogodę (a idzie się często wąską "granią" z morzem po obu stronach), ale widoki, które mieliśmy okazję zobaczyć były zachwycające.

Drugą atrakcją jest miejsce zwane "the Gap". Jest to punkt widokowy, z którego można przyjrzeć się rozmaitym formacjom skalnym, wyrastającym z morza. Nie będę tego opisywać, niech przemówią zdjęcia :)

28. Walpole-Nornalup National Park
Widzieliście kiedyś zdjęcia albo na własne oczy ogromne sekwoje amerykańskie? Amerykanie są z nich bardzo dumni (i słusznie), nie wiedzą jednak, że w kontekście ogromnych drzew mają niezłą konkurencję w Australii. Do walki o zachwyt spokojnie mogą bowiem stanąć ogromne eukaliptusy z gatunku karri i red tingle, które można podziwiać na terenie parku narodowego Walpole-Nornalup niedaleko Perth.

Park słynie z atrakcji znanej jako Tree Top Walk (spacer po podwieszanych platformach na drzewach) oraz Ancient Walk (naziemnych spacerów wśród najwyższych okazów drzew). Dodatkowo można wybrać się po prostu na spacer po parku (jak my oczywiście) i samemu znaleźć sporo wielkich eukaliptusów. Dodatkowym plusem samodzielnych spacerów są przepiękne i liczne kwiaty, które przecudnie kwitną o tej porze roku. Cały las pachnie :)

Przy okazji warto obserwować otoczenie, bo można dojrzeć gdzieś kuokę (uśmiechniętego zwierzaka, podobnego do kangura, jest to jedno z niewielu miejsc, gdzie można je oglądać na wolności na kontynencie) czy oposy (choć one w dzień śpią). Poza tym standardowo mnóstwo ptaków (o wdzięcznych polskich nazwach jak np. chwostka jasnowąsa, fletówka żółtobrzucha, lamparcik plamisty, kraśniczek czrwonouchy czy nektarynka złotoucha), trochę węży i kangury. Czyli same najlepsze zwierzaki ;)

29. Augusta, Margaret River, Busselton, Bunbury
Jadąc do Perth nadbrzeżem człowiek po prostu "wpada" do tych miasteczek. Są urocze, niewielkie domki z przecudnymi ogródkami, zadbane trawniki, stare (lub postarzane) budynki w centrum z licznymi sklepami i knajpkami. Często dodatkowo deptaki przy plaży, liczne place zabaw dla dzieciaków, trasy spacerowe. Ot, ładne nadbrzeżne miasteczka, z hotelami i campingami. Świetne miejsce na weekend poza miastem czy nawet parodniowy reset. Warto na chwilę wpaść :)

30. Yalgorup National Park, Lane Pool Reserve
Najpierw dosłownie dwa słowa o Yalgorup NP. Wybraliśmy się w nim na spacer. Kilka kilometrów spacerów po buszu. Nas nie zachwyciło, ale jak ktoś lubi...
Dużo lepsze wspomnienia mamy z Lane Pool Reserve. Obowiązuje tutaj pass na parki narodowe i szczerze mówiąc w ogóle mnie to nie dziwi. Spory teren, z campingami. Można go opisać dwoma określeniami: lasy i rzeka.

Z tego co widzieliśmy sporo osób przyjeżdża do tego parku z własnymi kajakami i robi sobie wycieczki. Inni organizują sobie pikniki albo kąpią się w rzece. Można też, jak my, ruszyć na wycieczkę po lesie. Sam spacer (kilkunastokilometrowy) był bardzo przyjemny, jedynie końcówkę mieliśmy ciut słabszą, bo trzeba było z dość ostrej skarpy zejść na dół. Niby powinno się schodzić powoli, ale wszędzie były dodatkowo mrowiska ogromnych mrówek, próbowaliśmy więc pokonać tę część jak najszybciej. W rezultacie ja zaliczyłam parunastometrowy zjazd na pupie (moje biedne spodnie nie nadają się do niczego), co wywołało mój wielki uśmiech, a u Łukasza napad śmiechu. Jak stwierdził, wyglądałam na tak szczęśliwą w trakcie jazdy, że nie wiedział czy łapać czy uskakiwać. W końcu uskoczył. A co 😂

31. Serpentine National Park
And last but not least: Serpentine Park. Wspaniały park z długą trasą (ok.7 km w jedną stronę). Idzie się zarówno lasem, jak i wśród łąk, nad rzeką.

Wszędzie słychać i widać kolorowe papugi, a kangury skubią sobie trawę i potrafią nieźle wystraszyć pojawiając się znienacka. Bardzo przyjemny spacer, miejscami wymagający skakania po kamieniach (adidasy na nogach się przydadzą). Przy parkingu w samym środku parku można też zobaczyć całkiem ładny wodospad, a nawet pokąpać się w wodzie. Dla nas było ciut za zimno, ale Australijczycy ewidentnie nie mają z tym problemu, co zaobserwowaliśmy już w poprzednich miejscach. Jest słońce, ciepło, jest woda - trzeba się schłodzić. A że jest lodowata? Oj tam. Nie bardziej niż ocean ;)

32. Perth
O Perth nie będę się rozpisywać, podkreślę tylko, że samo miasto mieści się nad rzeką Swan ( ma też liczne nadmorskie plaże) i jest bardzo fajne. Nowoczesna architektura przeplata się ze starymi budynkami.

Szczególnie urzekło nas CBD z nowowybudowanym nadbrzeżem Elisabeth Quay. Widok zarówno w dzień jak i wieczorem jest fantastyczny. Perth jest bardzo zielonym miastem, z dużą ilością parków i parczków, licznymi winnicami oraz parkami narodowymi dookoła aglomeracji.

Nowoczesne drogi szybkiego ruchu pozwalają w trybie ekspresowym przemieścić się z jednego końca miasta (rozumianego jako zbiór mniejszych miasteczek) do drugiego. My mieliśmy okazję mieszkać w dwóch lokalizacjach: Ellenbrook oraz Gosnells. Obie bardzo dobrze wspominamy :)

Wszystkie trzy posty odnośnie trasy wskazują tylko najważniejsze punkty, które odwiedziliśmy. Nie ma również opisów miejsc, które pominęliśmy (trzeba by mieć pewnie minimum 5-6 miesięcy, żeby na spokojnie wszystko zobaczyć).

Długo dyskutowaliśmy na temat tego, jakie są nasze wrażenia z tej podróży. Większość jest na pewno nader pozytywna. Australia, takim marudom jak my, gwarantuje jedno: olbrzymią różnorodność widoków i przeżyć. Wielbiciele natury znajdą tutaj sporo miejsc, które ich zachwycą, a zwierzęta... tego nie da się opisać, to trzeba po prostu zobaczyć. Fani historii również nie będą zawiedzeni o ile oczywiście wcześniej zrobią dobry research i odpowiednio się nastawią. Poza postkolonialnymi zabytkami można tutaj bowiem "zanurzyć się" w kulturze Aborygenów, którzy są mieszkańcami Australii od 30-40 tys. lat. I ich kultura w formie niezmienionej dotrwała w wielu miejscach do połowy XIX.

Gdzieś na naszej drodze trafiliśmy na znak, że w tym miejscu odbyła się "bitwa" czy raczej masakra "białych", mniej więcej w połowie XIX, kiedy po raz pierwszy dotarli na dany teren. Aborygeni myśleli, że to złe duchy i należy je wybić. Nie rozumieli idei białej skóry i innych ubrań. Przez wieki ich kultura pozostawała niezmienna, co oznacza, że pierwsi odkrywcy poznali ją taką, jak wyglądała kilkadziesiąt tysięcy lat wcześniej. To robi wrażenie :) I nie tylko to. Zainteresowanych tematem odsyłam do netu i książek.

Wracając do naszych doświadczeń: bardzo cieszymy się, że mieliśmy możliwość objechać taki kawał Australii. Choć jednak zrobiliśmy ponad 16 tys. km, mamy świadomość, że jedynie liznęliśmy ten kraj. Jest jeszcze tyle do zobaczenia i przeżycia... może następnym razem ;) W końcu 3 lata temu wyjeżdżając z Oz, myśleliśmy, że następnym razem kangury obejrzymy w zoo albo może za kilkanaście lat... A tu proszę :) Nieznane są wyroki bogów, a pomysły tandemu Łukasz i Wydra są jeszcze większą niewiadomą. Ciekawe tylko, że idee wyjazdów tak niestandardowych (standardowo to plażowanie w Azji) wpadają nam do głowy w okolicach moich urodzin: w zeszłym roku Himalaje, w tym Australia... Aż się boję następnych ;)

Czerwone serce Australii czyli Outback w naszym wykonaniu

2020-01-21T12:20:00.000+01:00

Wyobraź sobie, że siedzisz w aucie. Przed tobą jest droga. Po jednej stronie drogi widzisz płaską czerwoną ziemię, obrośniętą krzakami. Raz na jakiś czas zamajaczy się jakieś drzewo. Przy drodze często leżą zdechłe kangury, wielbłądy, ptaki. A na nich siedzą olbrzymie orły (wielkości owczarka niemieckiego) i walczą o padlinę z mniejszymi krukami. Co jakiś czas na horyzoncie pojawia się jakaś czerwona skała, zamajaczy roadhouse. Przestałeś już liczyć trąby powietrzne, które widziałeś w oddali, liczysz tylko te, które przecięły ci drogę, zmuszając do hamowania. Z naprzeciwka co jakiś czas nadjeżdża inny samochód. Może z raz, dwa razy na godzinę. Witacie się machaniem ręki. Spotkanie tu kogoś to przyjemność. Rozbija monotonię. Zasięgu sieci komórkowej brak, radio od setek kilometrów milczy jak zaklęte. Wyłączyłeś je, bo twoja playlista składająca się z 300 piosenek doprowadza cię już do cholery. Na zewnątrz jest ponad 40 stopni, ale wiesz, że w nocy może być 6 i wyskoczenie na siku będzie przykrym doświadczeniem. Z lekkim niepokojem patrzysz na opadającą wskazówkę poziomu paliwa. Przed chwilą zaliczyłeś gwałtowne hamowanie, bo durne ptaszyska próbowały wlecieć ci pod koła. Obudziło cię to dokumentnie. Zaczynasz śpiewać kolędy. I śmiać się lekko histerycznie. Przerażony? Witamy na Outbacku ;)

Zwiedzanie Terytorium Północnego rozpoczęliśmy od wizyty i noclegu w niewielkim parku Keep River National Park.

10. Gorrandalang (Keep River National Park)

Sam park jak wspomniałam jest dość niewielki (jak na standardy australijskie), ale uroczy. Szczyci się kilkoma ciekawymi trasami, dwoma miejscami noclegowymi oraz rzeką z krokodylami. Byliśmy tylko przejazdem i akurat do rzeki nie udało nam się dotrzeć (wielka szkoda), ale skały w stylu Bungle Bungle rodem z Parku Purnululu mieliśmy okazję obejrzeć dość dobrze. Ciekawe formacje skalne, różnorodne rośliny (od buszu po palmy) i głośno śpiewające różnobarwne ptaki dopełniają obrazka miejsca, które warto obejrzeć. Jedynym problemem jest droga, bo do najbliższego punktu noclegowego od wjazdu do parku trzeba jechać około 20 km bardzo kiepską drogą, z licznymi falami, przejazdami przez wyschnięte na szczęście strumyki i rzeki. Ale warto, niewątpliwie warto.

11. Katherine: Nitmiluk National Park

Z Keep River NP pognaliśmy do pierwszej większej miejscowości w NT czyli Katherine. Jest to spore miasto (aż ponad 6000 mieszkańców 😂), jedno z większych w regionie. Obok Katherine mieści się Nitmiluk National Park, który de facto łączy się z Kakadu NP, ale z jakiś przyczyn został z niego wydzielony.

Nie ukrywam, że ten niewielki park skradł nasze serducha. Pierwszy dzień poświęciliśmy na eksplorację tras wzdłuż wąwozów nad rzeką - bardzo przyjemny spacer, wśród buszu i skał, należy jednak bardzo uważać na trzy rzeczy: węże, temperaturę (potrafi być o 10 stopni wyższa niż w mieście Katherine, gdzie i tak już jest gorąco) i ruszające się kamienie. Bo można się wywrócić i potem chodzić z guzem i siniakami przez parę tygodni. Ale w końcu schodzą - słowo harcerki ;)

Widoki są śliczne, park jest też świetnie przygotowany. W wielu miejscach rozstawiono wodę pitną (są zaznaczone na mapce), co naprawdę jest błogosławieństwem. Zabraliśmy ze sobą trzy butelki wody i napełnialiśmy je przy każdej możliwości. Naprawdę jest gorąco, a powietrze jest koszmarnie suche.

Na teren parku można dostać się dwiema drogami. Jedna prowadzi do tras nad wąwozami, a druga do uroczego jeziorka z wodospadem. Właściwie jest to rzeka, wzdłuż której można iść na długi spacer (polecamy bardzo!), a po powrocie rozłożyć się nad brzegiem jeziorka z wodospadem i odpocząć.

Jest to jedno z moich ulubionych miejsc. Są grille gazowe, toalety, nawet prysznice. Jest chłodna, czysta woda, można w niej cudownie popływać i jak twierdzą rangerzy - krokodyle nie grożą, bo są karmione dwa razy dziennie. Można je zobaczyć, ale są niegroźne. Naprawdę polecamy :)

12. Litchfield National Park

Po wizycie w Nitmiluk NP Litchfield już aż tak nas nie zachwycił. Ok, jest kilka fajnych tras, są miejsca do kąpieli (znowu jeziorka z wodospadami), ale nie ma gdzie się położyć i odpocząć. Jest za to sporo much. Nie jest to chyba warte dodatkowych 300 km, które musieliśmy zrobić. Ale cóż, mądry Polak po szkodzie ;) Choć widoczki oczywiście ładne ;)

13. Darwin

Hmm, ujmę to tak: skoro już byliśmy w okolicy (300 km poniżej), to wypadało do Darwin wpaść. Dokładnie to zrobiliśmy. Wpadliśmy, rozejrzeliśmy się, zrobiliśmy zakupy i wypadliśmy. Nie ma się nijak Darwin do Adelajdy czy Perth. Jakoś nas nie urzekło. Można, ale nie trzeba.

14. Mataranka

Jedna z najciekawszych niespodzianek na naszej trasie. Około 100 km od Katherine na południe znajduje się niewielka wioska Mataranka. Tuż obok mieści się rezerwat, który wygląda tak:

Są to obrzeża Parku Narodowego Elsey, nad rzeką Roper. Ludzie przede wszystkim przyjeżdżają się tutaj pokąpać, choć można wybrać się też na długi spacer. Trzeba tylko uważać na liczne krokodyle. Informacje, które czytaliśmy w necie początkowo nas nie zachęcały - wyglądało na to, że są to gorące źródła (niech się boją bogów australijskich, temperatura i tak śmigała regularnie do 40 stopni, a tu jeszcze chcą się kąpać w gorących źródłach). Na szczęście woda okazała się chłodna. Są dwa miejsca, do których można podjechać, żeby się pokąpać i oba warte uwagi:

a. Bitter Springs

b. Mataranka Thermal Pool

W tym drugim dodatkowo można zobaczyć ogromne flying fox (czyli wielkie nietoperze) wiszące głową w dół na palmach. Nie powiem, widziałam ich już sporo, ostatnio w Malezji, ale nadal napawają mnie one zachwytem. Wielkie jak koty nietoperze. Jak z dobrego horroru ;)

15. Karlu Karlu: Devil's Marbles

Kilkaset kilometrów od Mataranki mieści się niewielki rezerwat z niezwykłymi kamieniami. Można je znaleźć tuż przy głównej drodze z Katherine do Alice Springs, warto zatem do niego wpaść na moment i zrobić rundę wśród okrągłych kamieni. Karlu Karlu jest ważnym miejscem dla Aborygenów (od kilku lat cały obszar należy do nich), jest to miejsce, w którym zbierali się niegdyś i opowiadali sobie historie. Kultura aborygeńska jest skomplikowana i nie wszystkie jej elementy są jawne dla wszystkich, niemniej informacje w samym rezerwacie wspominają o przekazywanych historiach i ważnych miejscach do śnienia. Stąd prośba ze strony Aborygenów o niewspinanie się na skały, co trzeba uszanować.

16. Alice Springs

Miasto na pustyni. Dość spore nawet, z różnymi sklepami i niewielkim, ładnym deptakiem. Całkiem przyjemne. Nazwę Alice Springs słyszał na pewno każdy, kto kiedykolwiek myślał o wyprawie na Uluru, bowiem to tego miasteczka zwykle się przylatuje. A co dalej? No, na Uluru trzeba się jakoś dostać. To niedaleko, niecałe 500 km. Witamy w Australii ;)

17. West MacDonnell National Park

Na zachód od Alice Spring ciągnie się przecudowny park West MacDonnel. Spędziliśmy w nim dwa dni, a można zostać jeszcze dłużej. Zdążyliśmy zobaczyć tylko część miejsc niestety, ale może jeszcze kiedyś uda się wrócić. Nasz MUST SEE dla każdego w tej okolicy.

Ponoć góry MacDonnel mają 340 mln lat i uformowały się kiedy dwie płyty tektoniczne zderzyły się, wykręciły i wypchnęły skały prosto w niebo. Reszty dokonały woda, wiatr i czas.

Najdłuższą trasą dzienną (można bowiem zrobić w ogóle parodniowy spacer po całym parku - Laparinta Trail) zaczyna się w Ormiston Gorge. Jest przecudowna, naprawdę. Ok, trochę trzeba się powspinać, poskakać po kamieniach (adidasy dają świetnie radę), wziąć ze sobą dużo wody (8 km to nie przelewki po takim terenie), ale za to widoki są urzekające i jedyne w swoim rodzaju. A, no i trochę wieje i są muchy, ale to standard. Trzeba się przygotować :)

Warto odwiedzić również Glen Helen Gorge (sporo ludzi się tu kąpie, choć woda zimna jak Bałtyk), Ellery Creek Big Hole, Ochre Pits. Jednakże drugim miejscem, którego nie wolno przegapić jest naszym zdaniem Simpson Gap (można tam iść w klapeczkach), a to ze względu na widok,ale również na możliwość spotkania czarnych kangurów górskich. Są prześmieszne :)

18. Uluru i Kata Tjuta

Tego miejsca przedstawiać nie trzeba. Uluru, święta skała Aborygenów, jeden z symboli Australii. Każdy chce go zobaczyć, choć to tylko kawałek zwykłej skały. No, na pustyni. Ale takich skał w okolicy jest więcej, ładniejszych, większych. Ale to Uluru, trochę chyba wytwór marketingowców. Zatem pojechaliśmy na to Uluru.

Obeszliśmy je dookoła (10 km), zrobiliśmy zdjęcia (nie wszędzie wolno, bo niektóre kawałki skały są dla Aborygenów bardziej święte niż inne i proszą, aby zdjęć nie robić). Jako jedyni z obchodzących mieliśmy na nogach klapki (na bogów, wszak wędruje się po płaskim) i dobrze, bo gorąco było dość mocno. W ogóle spacer należy zacząć jak najwcześniej, bo smaży.

Konieczne jest zabranie ze sobą wody (choć na trasie można uzupełnić butelkę, toalety jednak nie ma) i ochrony antymuchowej. Mają tutaj zjazd chyba jakiś i są ich miliony. Bez siatki na twarzy się nie da.

Podczas naszej wizyty można było jeszcze się wspinać na skałę Uluru, jednakże na wszystkich ulotkach i informacjach o parku była informacja, że właściciele tej ziemi, Aborygeni, proszą, żeby tego nie robić, bowiem jest to dla nich święta góra. No cóż, skoro tak - odpuściliśmy. Możemy nie rozumieć religii, ale ją szanujemy. Skoro to dla nich ważne... Zresztą teraz temat jest już zamknięty, bo od 26 października 2019 jest zakaz wchodzenia na Uluru. I tyle w tym temacie.

Oczywiście samo Uluru najlepiej wygląda przy wschodzie albo zachodzie słońca, kiedy światło pada na nie pod innym kątem, dodatkowo wybijając kolory i strukturę skały. Tak, przyznaję. Wstaliśmy przed wschodem i pognaliśmy na punkt widokowy.

Po drodze o mało nie zderzyliśmy się z wielbłądami (w Australii żyje około 500 tys. dzikich wielbłądów), ale na szczęście obyło się bez stłuczki.

I właśnie dlatego nie należy jeździć w Australii po ciemku! Bo się wjedzie w kangura, wombata, koalę, strusia albo wielbłąda! Szkoda auta i życia, swojego i zwierzaków.

Wracając do Uluru - oczywiście były tam tłumy ludzi :) Ale miejsca sporo i zdjęcia ładne udało się zrobić. A co się zobaczyło, to nasze na zawsze.

Obok Uluru - dosłownie na rogu, 50 km dalej, w ramach tego samego parku mieści się Kata Tjuta. To ni mniej ni więcej jak tylko skupisko wielgachnych skał. Bardzo dużych. Górek prawie. A wszystko to na pustyni.

I tutaj również można wybrać się na dłuższy spacer (pełna loopa z dwoma lookoutami, trzeba tylko pamiętać, żeby wyruszyć rano, bo jak się robi za gorąco, to część trasy czasem bywa zamykana) - kilka kilometrów, trzeba tylko wziąć ze sobą czapki antymuchowe, wodę i nastawić się na potężne wiatrzyska (nazwa Valley of the winds zobowiązuje).

Rekomendujemy adidasy na te trasy, bo trzeba się trochę wspinać i poskakać po kamieniach. Ale warto, widoki są cudne. Szczerze mówiąc dużo fajniejsze niż samo Uluru, które gdyby nie było taką ikoną, chyba jednak aż tylu turystów by nie przyciągało. Co innego Kata Tjuta.

19. Kings Canyon

Będąc na Uluru warto rozważyć wyprawę do Kings Canyon. Ok, to kolejne dodatkowe łącznie 300 km, ale widok jest tego wart.

Na główny szlak najlepiej wyruszyć wcześnie rano (adidasy, dużo wody i czapka antymuchowa to must). Najpierw należy wspiąć się na górę kanionu, a potem podążać za strzałkami nad jego "brzegiem". W międzyczasie można podziwiać formacje skalne jak Bungle Bungle w Purnululu (po raz kolejny już) w takiej ilości, że naprawdę wyprawa do Purnululu wydaje się trochę bez sensu w trakcie tej samej podróży.

Widok samego kanionu również jest zapierający dech. Cała trasa to kilka km, trochę zejść i wejść, sporo w miarę płaskiej powierzchni. Całościowo zajmuje jakieś 2-3 godziny. Nam zajęło 2,5 z dużą ilością przystanków na robienie zdjęć. Spaceru nie wolno zaczynać zbyt późno, bardzo często bowiem trasa jest zamykana o 9 rano przez rangerów (robi się za gorąco).

Stąd jedziemy kilkaset kilometrów do granicy stanów (żegnaj NT, witaj Australio Południowa - SA), aż docieramy do ostatniego punktu na naszej "pustynnej" mapie (kolejne będą już bliżej morza i jak wówczas wierzymy, zostawiamy za sobą pustynię, piaski, muchy itp. oczywiście - mylimy się :)

20. Coober Pedy

Miejsce, o którym nigdy wcześniej nie słyszałam. Na grupach podróżniczych nazwa się przewijała, ale jakoś nawet nie zwróciliśmy specjalnej uwagi. Dopiero docierając powoli zaczęliśmy badać temat. I szczęki nam trochę opadły. Oto Coober Pedy: miasto kopalni opali. Kilka ciekawostek odnośnie miasta:

- 150 mln lat temu na tym terenie był ogromny ocean, cofając się zaś pozostawił po sobie roztwory krzemionki, które z biegiem lat przekształciły się w opale,

- opale dzisiaj można znaleźć nawet na terenie miasta: kilka lat temu jeden z podziemnych hoteli drążył dodatkowy pokój i znalazł opal o wartości kilku milionów dolarów,

- na tym terenie jest tak gorąco, że ludzie, którzy osiedlali się w Coober Pedy najczęściej drążyli swoje domy pod ziemią. Dzisiaj około 50% ludności (tej bogatszej, bo domy pod ziemią są droższe!) ma domy pod ziemią,

- na terenie miasta mieści się sporo kościołów dość...hmm...niespodziewanych wyznań np. ortodoksyjny grecki czy ortodoksyjny serbski (kościoły można zwiedzać, również znajdują się pod ziemią)

- w miasteczku i obok niego kręcono sporo filmów, szczególnie Sci-Fi (Mad Max 3, Pitch Black, Red Planet), a w samym środku miasteczka stoi statek z Pitch Black.

Jedną z największych atrakcji miasteczka jest zwiedzanie nieczynnych już kopalni. My wybraliśmy Old Timers Mine i muszę przyznać, że byliśmy zachwyceni. Sama kopalnia powstała koło 1916 roku (powstała jak powstała, kilku panów sobie ją wykopało, potem odeszli i o kopalni wszyscy zapomnieli). Ponownie została odkryta, gdy właściciele domu (podziemnego oczywiście) przy kopalni w latach 60 postanowili wydrążyć sobie nowy pokój: czekali na narodziny dziecka. I zamiast pokoju trafili do kopalni. Dzisiaj cały kompleks można zwiedzać (15 AUD od osoby), dostaje się kask (bardzo przydatny), ulotkę z dokładnymi opisami i można ruszać. Kopalnia - muzeum - jest świetnie rozplanowane, bardzo ciekawe. W odpowiednich miejscach są tabliczki, a nawet manekiny pokazujące "twórców" kopalni, wraz z opisami ich historii. Oprócz kopalni zwiedza się też dom pod ziemią, nadal umeblowany. Wspaniała atrakcja, naprawdę warta odwiedzenia. Z uczuciem lekkiego niedosytu opuściliśmy Coober Pedy, ale gnało nas już na południe (data wyborów się zbliżała), kto jednak wie, czy kiedyś tam jeszcze nie wrócimy :)

I tak mniej więcej wyglądała nasza trasa przez północne terytorium oraz pustynię. Oczywiście po drodze zatrzymywaliśmy się w różnych miejscach i różne przygody nas spotykały.

Raz spaliśmy na bezpłatnym campingu przy wodospadach, a tuż obok naszego obozowiska płynęła rzeka. W rzece zaś siedział krokodyl i łypał na nas oczyskami jak podchodziliśmy za blisko. Łukasz mało zawału nie dostał jak go pierwszy raz latarką namierzył (wspomniałam, że skapnęliśmy się, że tam siedzi już po zmroku jak mu się oczyska zaczęły świecić?). Na szczęście był nieduży, więc na pewno słodkowodny, a one - jak wszyscy wiemy - nie atakują bez powodu, wystarczyło mu zatem nie przeszkadzać.

Choć przyznaję, że nocne wyprawy na siusiu wyjątkowo były emocjonujące. Innym razem, gdy siedziałam rozkoszując się gwieździstym niebem (to dopiero jest widok, nigdy, nigdzie takiego nie widziałam) z tyłu podkradł się do mnie kanguroszczur. Tak, wiem, że jest to gatunek zagrożony i może nie trzeba było go straszyć, ale był wielkości sporego psa i zaszedł mnie od tyłu, próbując dobrać się do śmieci. No, narobiłam może trochę wrzasku i wskoczyłam jak kot do auta. Ale spróbujcie się nie przestraszyć wielkiego szczura, który skacze jak kangur ;)

Innym razem też spaliśmy koło krokodyli, ale tylko nocą buszowały po okolicy. Wystarczyło spać w aucie, nie w namiocie i było ok. No cóż, to Australia, taki mamy klimat ;)

No i ten wszechobecny pył i muchy, ech, już tęsknię ;)

PS. W NT wszystkie Parki Narodowe są bezpłatne poza Kakadu oraz Uluru (25 AUD od osoby na 3 dni). Ceny tych dwóch są jednak zmienne, warto zatem sprawdzać ile kosztuje w danym okresie. Są dostępne bilety jedno albo kilkudniowe, w zależności od potrzeb i preferencji. Na terenach większości parków są dostępne campingi do spania. W zależności od ich klasyfikacji (a co za tym idzie dostępnych na nich udogodnień) ceny zaczynają się od 3.30 AUD za osobę. Są płatne zwykle gotówką do tzw. honesty box, dobrze zatem mieć odliczoną kwotę, bo nikt nam nie wyda:) Ceny mogą się zmieniać, można to sprawdzić w necie lub w visitor's centre. Ważne jest również, aby wybierając sobie camping zwrócić uwagę na dojazd - może się okazać, że trzeba mieć porządne 4WD, żeby do niego dotrzeć. I można się nieźle wkopać ;) Wszystkie informacje odnośnie parków, cen oraz mapki z NT dostępne są tutaj.

Australia Zachodnia czyli pierwsze pocztówki z trasy

2020-01-14T09:39:00.000+01:00

W dniu, w którym wyruszyliśmy z Perth, lało jak z cebra. Na szczęście większość rzeczy zapakowaliśmy dzień wcześniej w garażu, pozostało nam zatem upchnąć ostatnie kartony i można było ruszać w drogę. Nastawiliśmy głośno radio i śpiewaliśmy razem z nim aż straciło zasięg po raz pierwszy. Im dalej jechaliśmy na północ, tym lepiej wyglądała pogoda. Przestało padać, wyjrzało nieśmiało zza chmur słońce. Śpiewaliśmy dalej, przypominając sobie piosenki spod znaku: Ahoj przygodo. Bo przecież to właśnie zaczynaliśmy - przygodę. Ponad dwa miesiące, 16 tys. km przed nami.

Poniższy post będzie pierwszym z trzech. Na tyle podzieliłam trasę. Nie będę opisywać wszystkich miast (np. Port Hedland czy Geralton) i miasteczek, które zwiedziliśmy ani wszystkich miejsc, które po drodze zobaczyć można (szczególnie jeśli je odpuściliśmy z różnych przyczyn), bo wyszedłby mi przewodnik, a wszyscy zanudziliby się bardzo szybko. Wspomnę jedynie o tych miejscach, które w jakiś sposób nas zaintrygowały czy zachwyciły. Może to stanowić kanwę do tworzenia własnej trasy, ale naprawdę - warto pogrzebać jeszcze w necie i zobaczyć co pominęliśmy (np. Purnululu). Może komuś bardziej przypadną inne miejsca do gustu. Droga wolna. To nasza historia. A zaczynamy od:

1. Port Gregory: Pink Lake

Niedaleko miejscowości Port Gregory mieści się różowe jezioro. Jest słonowodne, a swój niezwykły kolor zawdzięcza algom (a nie temu, że wyprałam w nim swoją różową bluzę jak mówi plotka 😂).

Ponoć barwa jest najbardziej intensywna latem, ale dla nas i tak była już ogromnym zaskoczeniem. Różowe jezioro. Sweeet ;)

2. Kalbarri National Park

Park Narodowy Kalbarri składa się z dwóch części: ogromnych klifów (część bezpłatna) i przepięknych ponoć Gorges czyli wąwozów (część płatna). Zdecydowaliśmy się zwiedzić jedynie klify, a wąwozy zostawiliśmy sobie na następne parki narodowe (żeby była motywacja je odwiedzić;). Dzisiaj trochę tego żałuję, ale cóż. Nie do końca chyba rozumiałam czym są wąwozy w rozumieniu australijskim i jak bardzo mogą się różnić. Z drugiej strony, trzeba sobie zostawić coś na następny wyjazd ;)

Klify nas zachwyciły. Jest kilka punktów widokowych, można też wybrać się na długą wyprawę od punktu do punktu. Po drodze warto wypatrywać wielorybów, do nas jednak szczęście się nie uśmiechnęło. Widzieliśmy za to baraszkujące delfiny :)

3. Shark Bay

Shark Bay to tak naprawdę spory półwysep, zakończony Parkiem Narodowym Francois Peron. Aborygeńska nazwa tego miejsca to Gutharraguda, co oznacza "Dwie wody". Tradycyjnie w tym regionie mieszkał lud aborygeński Malgana (osiedlili się na półwyspie 30 000 lat temu). Przejeżdżając przez półwysep można zatrzymać się w kilku ciekawych punktach.

- Plaża Stromatolitów: punkt widokowy na liczne stromatolity. Spokojnie, ja też nie miałam pojęcia czym one są ;) Jak się okazuje, stromatolity to formacje skalne złożone z cienkich lamin węglanu wapnia, wytrąconego z morza jako efekt uboczny życia sinic. W skrócie: dużo dziwnych kamieni wystających z wody. Zainteresowanych odsyłam do internetu ;)

- Shell Beach: ciekawe miejsce. Ok, jak nazwa wskazuje na plaży jest mnóstwo muszelek. Instagram pieje z zachwytu na temat tego miejsca (skądinąd całkiem ładnego), ale rzadko pokazuje jak najpiękniejsze zdjęcia takie jak to:

powstają. A wygląda to mniej więcej tak:

Niemniej warto na nią wpaść, żeby kilka fotek cyknąć i trochę powdychać świeże, morskie powietrze:)

- Eagle Bluff: punkt widokowy łączący klify, rafę i przepiękny kolor wody. Ponoć czasem widać tu żółwie albo przepływające wieloryby. Jak już wspomniałam, my farta do wielorybów nie mieliśmy za dużego. A szkoda. Szukałam namiętnie :(

Naszą wycieczkę zakończyliśmy w miasteczku Denham (urocze, nieduże) i na jego punktach widokowych. Można też wybrać się do Parku Narodowego Francois Peron, ale my sobie odpuściliśmy po przeczytaniu opisów i obejrzeniu zdjęć. Zainteresowaniem sporym cieszy się również Monkey Mia, gdzie można oglądać delfiny. Cóż, dopiero co mieliśmy okazję je zobaczyć w Kalbarri NP, więc podarowaliśmy sobie. Z ciekawszych doświadczeń: było to pierwsze miejsce, gdzie spotkaliśmy dzikie strusie :) I to od razu całą rodzinkę: ojca z młodymi. Co prawda nie dali sobie zrobić zdjęcia, ale my przez następne kilkadziesiąt kilometrów cieszyliśmy się jak dzieci :)

4. Coral Bay

Coral Bay jest uroczym, malutkim miasteczkiem znajdującym się na sporym półwyspie. Wystarczy zboczyć z głównej drogi jakieś 200 km i już się jest ;) Rzut beretem dosłownie. Znajdują się tutaj prześliczne plaże oraz bardzo ładna rafa. Co prawda woda jest chłodna, ale nie lodowata, da się zatem posnorklować nawet o tej porze roku :) Szczególnie jeśli słońce grzeje mocno i nie ma wiatru. Nic tylko walnąć się na plaży i obserwować chmury. Albo w wodzie i obserwować ryby. Co kto woli ;)

5. Karijini National Park

Ach, przecudne, fantastyczne miejsce, które naprawdę zaparło nam dech w piersiach. Powiedzmy sobie szczerze: uwielbiamy piękne plaże czy też klify, ale trochę ich już w życiu widzieliśmy (w tym podczas poprzedniej wyprawy do Australii). Takich wąwozów zaś jeszcze nie. No, może Wielki Kanion Colorado można do wąwozów zaliczyć, ale jednak wygląda inaczej. Karijini na pewno warto odwiedzić.

Już samo dotarcie do parku jest ciekawe, bowiem zwykle przejeżdża się przez miasteczko Tom Price. Dla nas było ono kompletnym zaskoczeniem: pośrodku pustyni ze względu na wielką kopalnię powstała zielona oaza, pełna parków (mocno nawadnianych), prześlicznych domków, szkół i sklepów. Ciekawe miejsce :)

W samym parku można znaleźć kilka tras do przejścia (trudne i łatwe). Niektóre wymagają zejścia ostro w dół, a nawet przepłynięcia niektórych odcinków trasy. Ale każdy z całą pewnością może znaleźć coś dla siebie

My zostaliśmy w parku na dwa dni. Co prawda prysznica na campingu nie było, ale widoki i kąpiel w zimnej wodzie w trakcie poszczególnych wycieczek zastąpiła nam bieżącą wodę. No i nocne wycie psów Dingo, połączone z wrzaskiem Kukabury Chichotliwej: doświadczenie jedyne w swoim rodzaju 😂 Szczególnie, jeśli musisz w nocy w świetle latarki iść na siusiu i przy drodze widzisz świecące się oczyska. Takie tam, doświadczenia z gatunku: jak zostałam sprinterem.. ;)

Największe wrażenie zrobiły na nas Hancock Gorge, Red Gorge, Joffre Falls i Fox Gorge, Dales Gorge. Zaś pół dnia spędzone na pluskaniu się w lodowatym Fortescue Falls było jednym z naszych najlepszych pomysłów :) Nie wiem czemu, ale najbardziej bawiło mnie obserwowanie jak "pewni siebie" panowie wskakiwali do lodowatej wody (coś na zasadzie "ja nie wskoczę?"), a potem piszczeli jak panienki. Niezapomniane przeżycie, niezapomniane 😂😈

6. Broome

Miasteczko Broome (miotły) jest dość znane w Australii jako przecudny kurort w zachodniej części kraju. I choć jest całkiem ładne (małe, ale eleganckie) i ma kilka atrakcji, to nas jakoś bardzo mocno nie powaliło. Ok, plażę ma prześliczną: długą (wreszcie można było iść na dłuuugi spacer po plaży), piaszczystą, czystą. Zachody słońca oglądane na tej plaży to prawdziwa poezja.

Trzeba tylko uważać na krokodyle słonowodne, których w okolicy ponoć jest sporo. A jak wszyscy wiedzą (teraz taka jestem mądra, bo się dokształciłam😏) krokodyle słonowodne są bardzo niebezpieczne, ogromne (4 metry to taki standardzik), podstępne i chętnie jedzą, szczególnie backpackerów z Polski. Byliśmy zatem bardzo ostrożni i widząc jakikolwiek ruch w wodzie, uciekaliśmy aż się chlapało (to jeszcze w wodzie), a potem kurzyło (to już na piasku). No cóż, a przynajmniej niektórzy z nas. I absolutnie nie uważam się z tego powodu za tchórza! Może za nieco bojaźliwą, ale nie za tchórza. Wiecie jak to jest, człowiek z jednej strony się boi, z drugiej ma nadzieję. Jak pewna panna opowiedziała nam, że spali koło plaży, a rano obok ich auta przemaszerował taki 4 metrowy potwór, to z drżącym sercem non stop obserwowałam plażę z nadzieją, że i mi się ukaże. No well... tutaj się nie ukazał. Ale później ... :)

Do dodatkowych atrakcji w Broome należą z pewnością ślady dinozaurów, które można znaleźć w mniej więcej oznaczonych miejscach (no właśnie, mniej więcej oznaczonych, co niestety sprawia, że człowiek gania po kamieniach i dostaje prawie zeza próbując wypatrzyć faktyczny ślad, a nie tylko sobie wmówić, że go widzi), stare łodzie z czasów wojny, które utkwiły gdzieś w błocie i przy odpływie są mocno widoczne (no, powiedzmy), jazdę na wielbłądach (ja dziękuję, jakoś mi wielbłądy lepiej do Sahary pasują), farmy pereł (dla fanów).

Ciekawą atrakcją jest "staircase to the moon", ale widoczne jest tylko przez trzy wieczory w każdym miesiącu i trzeba trafić (akurat mieliśmy farta). Ta atrakcja jest dość specyficzna. Chodzi bowiem o to, że o konkretnej godzinie konkretnego dnia w miesiącu księżyc wyłania się znad wody. Ze względu na odpływ i pofalowaną powierzchnię błotną, którą widać, człowiek ma wrażenie, że do księżyca wiodą schody. No, może kilka stopni. A księżyc w Australii jest wielki i świeci naprawdę bardzo jasno (nie wiem czy to kwestia przejrzystości powietrza czy bliskości, ale tak jest), zatem widok jest naprawdę niezwykły. Warto na pewno.

Trzy rzeczy zaskoczyły nas negatywnie w Broome. Pierwsza to ogromna ilość osób bezdomnych. I to niestety w większości Aborygenów. Zresztą okazało się, że im dalej na północ tym częstszym będzie to widokiem, ale to również temat na osobnego posta. Druga kwestia to impreza, którą mieliśmy okazję obserwować.

Przez kilka dni w Broome w trakcie naszego pobytu trwał festiwal Shinju Matsuri. Załapaliśmy się na jakiś koncert na plaży, obejrzeliśmy parę ciekawych występów. Ze zdziwieniem obserwowaliśmy natomiast odbywającą się w ramach tego festiwalu kolację (Long Table Dinner jak to ładnie nazwali). Wyglądało to co najmniej dziwnie. Na środku plaży ustawiono wielkie stoły, na kolację zaś zjawili się ci, którzy wcześniej za jakieś horrendalne pieniądze (kilkaset dolarów) wykupili "talerzyk". Panie w eleganckich sukniach, panowie też ubrani odpowiednio. I tylko dziwnie to wyglądało na plaży, gdzie kręciło się sporo różnych ludzi, kiedy elita miasteczka zasiadła do obiadu na oczach wszystkich. Popatrzyliśmy z daleka i my, rzuciliśmy okiem na kręcących się bezdomnych i jakoś tak zrobiło nam się nieprzyjemnie. Może przesadzam. A może wystarczyłoby zrobić to w jakimś odseparowanym miejscu. Plaża jest długa. Naprawdę tak trzeba na samym środku?

Trzecia kwestia, która nas zaskoczyła to ceny noclegów, a raczej stosunek ceny do jakości. Najtańsze campingi nie schodziły poniżej 50 AUD za miejsce bez prądu, a warunki... no cóż, pamiętam lepsze z czasów głębokiej komuny. Ale campingów w Broome mało. Płać i nie marudź. Taka dziwna polityka w tym mieście. W rezultacie sporo osób nielegalnie śpi na plaży albo gdzie bądź w swoich camperach czy vanach. I po co tak?

Broome jest również "bramą" do zwiedzania ciekawych parków, miejsc. Do niektórych można wybrać się tylko ze zorganizowaną wycieczką, a nawet samolotem, więcej informacji można znaleźć na stronie www.visitbroome.com.au

7. Derby: Baobaby

Sama miejscowość Derby nie jest absolutnie warta oglądania. Nie ma tam nic ciekawego i nie dajcie sobie wmówić inaczej. Nas zaciągnęła do Derby wizja baobabów, które można tam zobaczyć, ale szczerze mówiąc po drodze na północ zobaczycie ich tyle, że nie warto zjeżdżać. Na głównej trasie z Broome w kierunku Kununurry będzie ich mnóstwo :) A tak BTW: czy tylko my żyliśmy w przekonaniu, że Baobaby to rosną tylko w Afryce?

8. Danggu Geike Gorge National Park

Większość turystów jadąc tą samą trasą wybiera zwykle Winjana Gorge NP albo Tunnel NP, my jednak poszliśmy pod prąd i wybraliśmy Geike. Nie wiem, jak się mają do niego wymienione wyżej parki, ale ten akurat bardzo nam się podobał.

Wszystkie trzy parki łączy jedno: są pozostałością po wielkim morzu z okresu Devonu (jakieś 360 mln lat temu). To, co widzimy w nich dzisiaj, to pozostałości po rafie. W Geike Gorge trasy biegną wzdłuż brzegu rzeki, przez busz, obok wapiennych wzgórz i formacji. Po całym parku radośnie "kangurują" sobie kangury (nie sposób ich nie spotkać), nad głowami krążą liczne ptaki (sporo drapieżników), a w rzece wylegują się krokodyle.

Oczywiście, że widzieliśmy krokodyle. Ale żadnemu nie zrobiliśmy zdjęcia. Dlaczego? Wyobraźcie sobie, ze idziecie wzdłuż rzeki, brzegiem. I nagle widzicie krokodyla. Co robicie? My z zasady uciekamy. Taki dziwny odruch. Dopiero potem człowiek sobie myśli: a trzeba było zrobić zdjęcie. No może trzeba było. Ale taka myśl przychodzi do głowy jakieś 300 metrów dalej, jak się człowiek wspiął już na jakiś wielki kamol czy wzgórze i właśnie próbuje złapać oddech po szalonej ucieczce. Śmiesznie jak obok uciekają kangury, gorzej, że wtedy człowiek ma ochotę podstawić im haka, żeby w razie czego krokodyl je zjadł. No co. Że za szczera jestem? Ciekawe jakie byłyby wasze przemyślenia po ucieczce przed krokodylami ;)

W parku można wybrać się też na wycieczkę łódką, wcześniej trzeba to jednak załatwiać przez internet. Wszystkie informacje na ten temat znajdziecie wpisując nazwę parku.

Jeszcze jedna ciekawostka. W parku nad rzeką stoi zadaszone miejsce dla turystów: ot, kilka stolików z ławeczkami. Na belce, słupie przechodzącym przez środek, zaznaczono poziom wody przy powodzi z poszczególnych lat. Zaś na samej górze jest napisane, że w 2000 którymś roku woda miała poziom 3 metry powyżej dachu. Także tak...

9. Kununura/ Wyndham

W zasadzie oba te miasteczka na zbyt dużą uwagę nie zasługują. Ot, gdzieś po drodze między Broome a Darwin można złapać trochę cywilizacji właśnie poprzez wpadnięcie do nich. My spędziliśmy między innymi urocze pół dnia nad rzeką w Kununurrze, opalając się i kąpiąc i uparcie próbując przywabić krokodyla. Niestety żaden się nie pokazał, choć sporo ich tam mieszka. Raczej można je tam spotkać rano i wieczorem, a my byliśmy w ciągu dnia. To pewnie dlatego ;)

Tutaj opuszczamy stan Western Australia.

Wrócimy do niego od strony południa, teraz zaś wkraczamy na Northern Territory. Oczywiście opisane powyżej punkty to tylko część miejsc, które odwiedziliśmy. Nie będę też opisywać samej drogi, bo wyszłaby z tego raczej książka. Wiedzcie jednak, że od naszego wyruszenia z Perth mniej więcej do Kununurry zrobiliśmy prawie 5000 km. Nasza podróż zaczęła się wśród zielonych winnic obok Perth, wiodła przez złociste pola i pełne kwiatów łąki z wielkimi, czarnymi krowami i radośnie galopującymi końmi, rozmaite góry i przepiękne formacje skalne (czasem po prostu jadąc drogą widzi się niezwykłe miejsca), busz oraz tereny pustynne. W wielu miejscach walczyliśmy z wiatrem, na tym etapie zapoznaliśmy się też już dobrze z muchami. Powietrze z zimnego i wilgotnego stało się najpierw cieplutkie i wilgotne, a na koniec suche i gorące. Pakowaliśmy w siebie tyle balsamów i kremów nawilżających ile się dało, piliśmy wodę jak wielbłądy, a gardło wysychało co kilka minut, zaś skóra stała się szorstka i wysuszona. A spróbuj z takiej skóry wygarnąć czerwony pył. Najlepszy pilling nie pomoże. A przecież to dopiero była Zachodnia Australia.... czekało na nas jeszcze caaaałe centrum ;)

PS. Przekraczając granicę stanów KONIECZNIE trzeba zapoznać się z informacjami, co wolno przewozić, szczególnie w kontekście warzyw i owoców. I naprawdę dobrze zapoznać się z tą informacją wcześniej, żeby nie skończyć jak my: z dniem jedzenia tylko jabłek oraz gotowania dwóch kilo ziemniaków (gotowane można przewozić ;) Na granicach stanów są specjalne stacje, gdzie każdy samochód jest sprawdzany. Informacje można znaleźć na stronie: https://www.interstatequarantine.org.au/travellers/interstate-quarantine/

PS 2: Większość parków narodowych na terenie WA jest płatnych, można płacić za każdy oddzielnie (obecnie 15 AUD za dzień za samochód) albo wykupić któryś pass okresowy (np. 2 tygodnie czy rok).- najlepiej przez internet albo w Visitor's Center Jest to sprawdzane przy wjazdach do Parku, warto zatem mieć to w pamięci. Jeżeli będziecie chcieli kupić sobie Pass na samym wjeździe, to trzeba mieć odliczone pieniądze (często tylko gotówka wchodzi w grę), wkłada się je bowiem do koperty, wpisuje tablice rejestracyjną auta i wrzuca do skrzyneczki.

Wielka Wyprawa Australijska - jak się przygotować?

2020-01-08T18:17:00.000+01:00

Przejechaliśmy w Australii 16 tys. km. To o 400 km więcej niż z Warszawy do Sydney. Albo jakby pojechać w linii prostej z Warszawy do Lizbony - 6 razy. Czyli w sumie: dużo. Bardzo dużo. A przynajmniej z naszej, europejskiej perspektywy. W Australii odległości liczy się inaczej. Rzut beretem to jakieś 300 km, całkiem blisko 500 km. Kawałek dalej to około 1000 km. Kwestia względna. Ale czego można spodziewać się po kraju, który powierzchniowo stanowi 2/3 Europy, a jednocześnie ma mniej mieszkańców niż Polska? I to aż o 10 mln mniej?

Niby człowiek do szkoły chodził, geografii się uczył i to wszystko wie. Że Australia jest wielka, ale słabo zaludniona. Że wiele terenów do zamieszkania się po prostu nie nadaje albo wymagałoby to bardzo dużo pracy. Że najwięcej ludzi mieszka w południowo-wschodnich rejonach w okolicach aglomeracji jak Sydney, Melbourne. Ale na koniec dnia planując wyprawę po Australii popełnia mnóstwo błędów, bo wiedza wiedzą, ale doświadczenia z innych wypraw sprawiają, że na fakty się ślepnie i przyjmuje się europejski punkt widzenia. A to błąd.

I my niejeden błąd poznawczy popełniliśmy. Po pierwsze odległości. Wyznaczając trasę planowanego przejazdu zakładaliśmy zrobienie około 12 tys km. Ot, przejazd z Perth nad morzem do Darwin, potem zjazd przez pustynię do Uluru, być może (jeśli trzeba będzie na wybory pojechać) dodatkowa wyprawa do Adelajdy, a potem nadbrzeżem powrót do Perth. Po drodze kilka ładnych miejsc, parę parków narodowych. Nie doliczyliśmy kręcenia się po różnych miejscach, zjazdów "tuż obok" i paru innych rzeczy. Słowem - nie doliczyliśmy się 4 tys. km. To jak wyprawa z Legnicy na francuskie wybrzeże Atlantyku w obie strony. Tak dla porównania ;)

Oczkami wyobraźni widzieliśmy spanie w namiocie, wieczorne oglądanie gwiazd, częste grillowanie, radosne spotkania z innymi wesołymi podróżnikami, romantyczne zachody słońca na plaży, długie przejazdy pustynią w rytm płynącej z radia muzyki... Takie tam instagramowe widoczki i doświadczenia na pięknej wyprawie. Nie powiem, część z tego udało się zrealizować, ale spora część jest bujdą na resorach i naprawdę naiwność okazałam ogromną wierząc w opowieści innych. A może po prostu cynizmu mam za dużo w sobie, żeby pewne rzeczy komiczne mi się nie wydały, trudno stwierdzić.

W każdym razie dzisiaj, patrząc z perspektywy czasu mogę napisać tylko jedno: jeśli kiedykolwiek mieliście ochotę zasmakować się w podróży autem przez dziki nadal kraj, wpadajcie do Australii. Nie uda wam się na tym wyjeździe prawie nic z tego, co sobie założyliście, ale cały wyjazd uda wam się znakomicie. Brzmi dziwnie? No worries, mate ;)

Artykułów na temat naszej Wyprawy Australijskiej (koniecznie pisanej wielką literą) będzie kilka, bo myśli w głowie kłębi się sporo. Zacznę od spraw najprostszych: planowania podróży. Nie będzie tutaj oczywiście wersji pod hasłem: jak dotrzeć do Australii ani nic o wizach - te rzeczy przewijają się przez internet w tylu miejscach, że naprawdę szkoda mi na to czasu. Skupię się bardziej na przygotowaniu samego przejazdu i na co warto zwrócić uwagę. Zatem do dzieła.

Trasę zaplanowaliśmy "mniej więcej" - palcem po mapie. Start i powrót: Perth. Punkty obowiązkowe: Darwin, Uluru, być może Adelajda. O, pewnie, że im więcej czytaliśmy blogów, zdjęć i grup na Fb (szczególnie tych w rodzaju Australia Backpacker), tym więcej miejsc pojawiało się na naszej liście. Ale ogólnie postanowiliśmy trzymać się głównej trasy i zjeżdżać z niej tylko na wyjątkowe widoczki. I w sumie można uznać, że to się udało. Co prawda te nieszczęsne 4 tys. km on top to w dużej mierze właśnie wynik tego zjeżdżania, ale warto było. Planowanie (głównie robione podczas pierwszego tygodnia w Perth) zostawiło nas z długą listą miejsc po drodze do "być może zobaczenia", kilkoma widoczkami z "must see" i przekonaniem, że resztę jakoś się ogarnie po drodze.

Mieliśmy dwie daty graniczne: wybory 13 października (pytanie tylko było czy trzeba będzie jechać "tylko" do Adelajdy czy aż do Melbourne) plus powrót do Perth najpóźniej 12 listopada. Na to nałożyły się dodatkowe okoliczności: pogoda. Przez większość naszego pobytu w Perth lało jak z cebra. Co więcej temperatura nocą spadała do 7-8 stopni (a tu w domach ogrzewania niestety nie mają), a w dzień utrzymywała się między 16 a 30. Tak, to tutejsza wiosna. Po długiej dyskusji postanowiliśmy zatem uciec na północ nieco szybciej, odpuszczając sobie kilka punktów, gdyż oglądanie ich w deszczu i tak byłoby bez sensu.

W trakcie dalszej części podróży wielokrotnie odpalaliśmy apki z pogodą (co ciekawe, prognozy się sprawdzały) i dostosowywaliśmy trasę do pogody. W sumie trafiliśmy całkiem nieźle. Jakieś 1000, no może 1500 km na północ od Perth pozbyliśmy się długich spodni i zrobiło się całkiem ciepło. Nim dotarliśmy w okolice Darwin (okolice oznaczają plus minus 2000 km😂) marzyliśmy o porządnym deszczu i z desperacją szukaliśmy cienia oraz ochłody, na pustyni w dzień gotowaliśmy nasze mózgi, a w nocy spaliśmy w bieliźnie termicznej, która została nam po wyprawie w Himalaje.

Zmieniała się nie tylko temperatura, ale i stopień wilgotności. Na północy i na pustyni było tak sucho, że człowiek się w ogóle nie pocił (wszystko od razu parowało), a kremy i balsamy nawilżające skończyły się nim dotarliśmy do Alice Springs i trzeba było kupić nowe.

Na wybrzeżu w okolicach Broome czułam się jak w Azji: gorąco i wilgotno. A czekało nas jeszcze spotkanie z Adelajdą (znowu zimno i pada) oraz trasa do Perth (wszystkie opcje z upałem, zimnicą, wiatrami i nieznośną duchotą zaliczone). Planując tę trasę nie miałam pojęcia, że pogoda będzie aż tak zmienna. Ok, trochę. Będzie ciepło, ale w Azji też bywało ciepło. Tiaaaa... te błędy poznawcze.

Niemniej jak się okazuje trafiliśmy w sumie na niezłą pogodę na całej trasie. Przynajmniej powodzie zostały nam oszczędzone, a są one postrachem i przekleństwem sporej części Australii i planując trasę trzeba wziąć to pod uwagę. Setki razy mijaliśmy po drodze (szczególnie w części północno-zachodniej oraz północnej) znaki pod hasłem: ta droga jest narażona na zalanie, sprawdź czy jest przejezdna. Oznaczenia wskazywały, że może być zalana do 2-3 m wysokości czyli całkowicie nieprzejezdna. Jest też mnóstwo znaków pod hasłem: droga do X: otwarta/zamknięta. Szczególnie problematyczne jest to w regionie w trakcie pory deszczowej czyli od listopada.

E tam, powiecie. No pada czasem. Tak, pada. Do tego stopnia, że w zeszłym roku miejscowość turystyczną Broome odcięło na 2 tygodnie, a Darwin mierzy się ponoć z tym problemem regularnie. O pomniejszych miejscowościach nie wspomnę. I niby człowiek to wie. Niby raz na jakiś czas gdzieś mu mignie w telewizji informacja, że przeszła powódź przez jakąś miejscowość w Australii i po ulicach pływały krokodyle. Niby się to wie, a jednak dopóki człowiek nie zobaczy tej masy znaków - i to na głównej "autostradzie" tej części Australii - jakoś tak nie uświadamia sobie, co to może znaczyć dla jego podróży. No jak to się nie wydostanę z Broome? Przecież za tydzień mam samolot do Polski z Darwin... I kogo to obchodzi?

Niestety jest jeszcze druga strona medalu - nie tylko bowiem deszcze mogą się okazać problematyczne. Od paru lat coraz głośniej mówi się o tym, że Australia wysycha. Patrząc na statystyki widać, że w wielu regionach ilość średniorocznych opadów spada na łeb na szyję, powodując nie tylko lekką panikę w kontekście zbiorów/przyrody, ale przede wszystkim ogromne ryzyko pożarów.

Przez całą naszą podróż w radiu (jak tylko jakieś się pojawiło oczywiście) słuchaliśmy z lekkim niedowierzaniem o ogromnych pożarach w Nowej Południowej Walii i Queensland. Byliśmy w tych regionach w czasie naszej poprzedniej podróży do Australii i zapamiętaliśmy jako przepiękne zielone tereny. Dodatkowo przecież właśnie skończyła się w tym regionie "mokra" zima, skąd zatem przerażające raporty o kilometrach pożarów? Niestety, dzisiaj sytuacja jest tak trudna, w niektórych miejscach w NSW pozamykano szkoły, a poziom zagrożenia pożarami po raz pierwszy od rozpoczęcia używania takiej klasyfikacji określono jako krytyczny. Płoną setki kilometrów, umierają nie tylko drzewa i plony, ale również zwierzęta. Zagrożone od dawna koala... zginęły ich tam tysiące 😢. Są też pierwsze ofiary śmiertelne wśród ludzi. A to dopiero początek, lato dopiero się zaczęło, gorące i suche. Władze są przerażone, a turyści na forach pytają co robić: jechać, zmieniać trasę? Nie ma dobrych odpowiedzi na tak postawione pytania niestety.

Zatem pogoda to kolejny czynnik wpływający na trasę bardzo mocno. Następnym będą drogi. Ok, powiedzmy sobie to szczerze: nie jestem fanką typowego Outbacku, odmienianego przez wszystkich na tysiące sposobów. Nie rozumiem i nie odczuwam radości w jeździe kilkadziesiąt czy kilkaset km drogą bez asfaltu, którą:

a. jeździ się wolniej

b. telepie jak na kocich łbach we Wrocławiu i nie dość, że trzeba trzymać się mocno drzwi, żeby nie latać po całym fotelu, to jeszcze trzeba uważać, żeby się w język nie ugryźć

c. jedzie się w obłoku cholernego czerwonego pyłu, który wbija się wszędzie, domyć się nie daje przez długi czas i jeszcze poddusza.

No nie i już. Jak trzeba gdzieś kawałek podjechać, żeby coś super fajnego zobaczyć, to się przemęczę (patrz parki narodowe), ale radości mi to żadnej nie sprawia. Samochodowi raczej też nie ;)

Po paru pierwszych przeprawach przez "outbackowe" drogi uznaliśmy, że tylko coś naprawdę, ale to naprawdę "wow" zmusi nas do wjazdu na kolejne. Na szczęście do większości miejsc można dostać się zwykłą drogą, punktów, które zatem odpuściliśmy nie było zbyt dużo. Zresztą udawało nam się raczej bez większych trudności znajdować bardziej dostępne zamienniki. Przykładem jest Purnululu, do którego jedzie się kilkadziesiąt km taką drogą, że sporo osób wraca na lawecie, bo ich 4WD nie dają rady. Widoki są tam ponoć przecudne, ale dokładnie takie same formacje skalne jak osławione Bungla Bungla można znaleźć w Parku Narodowym King's Canyon niedaleko Uluru. Zatem nic straconego ;)

O czym jeszcze należy pamiętać planując trasę? O miejscach noclegowych naturalnie. Jest oczywiście parę opcji. Pierwsza to hostele czy hotele. I tu pojawia się drobny problem: są takie miejsca, gdzie między jednym hotelem a drugim jest kilkaset km. A nawet jak już jakiś się pojawia (najczęściej w formie jakiegoś odizolowanego od cywilizacji roadhouse'a) to warunki są dość słabe, a ceny horrendalne. Zresztą horrendalne ceny noclegowe i słabe warunki to jedna z wizytówek Australii. To zdaje się Julia opisywała swój pobyt w Broome i nocleg w hostelu, gdzie za 30 AUD od osoby warunki były urągające przyzwoitości, a pokoju hostelowym znajdowała się kartka z informacją, że czego się spodziewałeś, przecież to tani hotel. Także tak...

Dużo lepszą opcją i pozwalającą na większą swobodę działania jest spanie we własnym aucie. Oczywiście najfajniejszą opcją są tutaj rozmaite campery, przyczepy czy inne vany. Im bardziej "self contained" czyli samowystarczalne, tym lepiej. Wiele z nich poza opcją spania/kuchnią ma również prysznic i toaletę. Takie auta witane są w wielu miastach z wielką radością, szczególnie, że w sporej większości podróżują Australijczycy. O tzw. Grey Nomads i generalnie osobach, które można spotkać "na szlaku" napiszę jednak później, pewnie w kolejnym poście. Teraz wróćmy do opcji.

Australijczycy często mają takie auta na własność, sporo backpackerów z innych krajów też decyduje się na zakup, jeśli jednak ktoś woli wypożyczyć coś po prostu to i taka opcja istnieje. Jest wiele firm, wiele wersji, warto jednak poza ceną poszukać też informacji na temat ubezpieczeń/opinii/ilości dozwolonych kilometrów (i takie restrykcje bywają wprowadzone) itp. Z tego co widzieliśmy na drogach do popularnych firm należą: Maui, Apollo, Britz, Travellers Autobarn. Dodatkowo pojawiały się gdzieniegdzie Juicy, WickedCampers, australiacampers.com.au, Let's go, hippiecamper.com oraz Mighty Campers. Takie udało nam się zaobserwować, choć na pewno pełnej listy to nie wyczerpuje. Trzeba trochę pogrzebać ;) No i koniecznie poczytać opinie oraz sprawdzić wszelkie kruczki prawne. Na grupach FB pojawiały się historie, jak to komuś się van zepsuł, wypożyczalnia się wypięła, a on został bez auta i bez noclegu, co wygenerowało olbrzymie koszty. Dobre ubezpieczenie to na pewno podstawa!

Oczywiście zamiast wynajmować auto, można je również kupić. Rynek samochodów paro czy paronastoletnich jest w Australii bardzo rozwinięty. Jest oczywiście mnóstwo grup na FB, jest gumtree.au czy też są po prostu komisy samochodowe, do których można podjechać. Dobrze przed przylotem do Australii przejrzeć trochę ofert, zorientować się jakiego typu auta w jakich cenach pojawiają się na rynku i przemyśleć swoje preferencje. Warto wybrać markę w Australii popularną, żeby w razie potrzeby nie szukać po całym kraju zapasowych części. Kwestia budżetu jest bardzo indywidualna, należy jednak pamiętać, że poza ceną za samochód trzeba opłacić jeszcze parę rzeczy (ubezpieczenie, rego, podatek) - tego tematu rozwijać nie będę, bo w necie można znaleźć mnóstwo bardzo szczegółowych artykułów pod hasłem: jak kupić samochód w Australii. No i przy dużej ilości kilometrów należy liczyć się z tym, że jakieś naprawy trzeba będzie zrobić. Kosztuje to zwykle w Australii nie tylko spore pieniądze, ale i czas (często wbicie się do mechanika to kwestia czekania paru dni czy nawet do dwóch tygodni, szczególnie w mniejszych miejscowościach). Niemniej własny samochód ma dużo zalet, nie ma żadnych ograniczeń (kilometrowych czy co do rodzaju dróg).

Sporo osób decyduje się również na namioty. I one występują w różnych wersjach. Jedna to zwykła klasyczna. Najprostsze namioty dwuosobowe można dostać za 30-50 AUD w sieciach w stylu KMart, Big W, a w okresie letnim również w Aldim czy Coles/Woolworth. Zresztą te sklepy oferują całe campingowe wyposażenie za niewielkie pieniądze, warto zatem zaplanować w nich wizytę przed wyjazdem w nieznane ;)

Problemy z tymi namiotami są dwa. Po pierwsze wersje najtańsze nie mają zwykle siatki przeciw komarom/muchom (o tym też chyba osobny post napiszę pod hasłem: czego nienawidziliśmy w Australii), a po drugie nie wszędzie da się je ustawić. O, miejsce się nawet znajdzie. Ale wbicie śledzi to już inna para kaloszy. Ziemia jest twarda jak kamień i czerwona jak... nie wiem jak co, jak ziemia w Australii ;) Po prost czerwona. Nie da się wbić śledzia bez użycia porządnego młotka, a i to nie daje gwarancji. Popularną opcją są namioty na dachu samochodu (tzw. roof top tent), które występują w wielu konfiguracjach, bywają umieszczone już na naprawdę małych samochodach i są ponoć bardzo wygodne.

Do czasu naturalnie, bo diabeł tkwi w szczegółach. Poza nieprzewidywalną pogodą w Australii straszą bowiem wiatry. Jak jesteś blisko wybrzeża, to głowę próbują ci urwać wiatry znad zimnego oceanu. Raczej płaskie ukształtowanie Australii pozwala im gnać na spore odległości. A do tego dochodzą wiatry pustynne, równie silne. Spanie w roof top tencie czasem po prostu jest niemożliwe albo co najmniej... mało przyjemne. Sama idea jednak zachwyca niemożebnie. Składanie i rozkładanie takiego namiotu trwa dosłownie sekundę, są one tak skonstruowane, że w środku wozi się cały "majdan"do spania już rozłożony. Wystarczy przeciągnąć drabinkę i już można iść spać. Proste i szybkie. Byle nie wiało...

My wybraliśmy opcję łączoną: kupiliśmy zwykły namiot oraz przygotowaliśmy sobie opcję spania w aucie. Kupując auto założyliśmy, że tył musi się tak rozkładać, aby dało się komfortowo spać. Po kilku przymiarkach i różnych opcjach wybraliśmy Hyiundai'a Santa Fe, w którym w ciągu paru minut (szczególnie jak nabraliśmy wprawy) rozkładaliśmy sobie duże łóżko. Żadnych podkurczonych nóg czy niewygodnych pozycji - po prostu wygodne łóżko.

Sporo osób planując taką podróż decyduje się zrobić specjalny drewniany stelaż, pod którym można wpychać różne rzeczy, a na niego rzucają materac. Niestety wtedy przestrzeń między materacem a sufitem jest zwykle nieduża. Nasza wersja zakładała przerzucanie rzeczy z bagażnika na przednie siedzenia (kwestia organizacji i odpowiednio zwymiarowanych kartonów), co zajmowało nam max 7 minut. I już można było iść wygodnie spać. I nawet się usiąść spokojnie dało na łóżku. A poukładane w kartonach rzeczy jak klocki rano wracały na swoje miejsce w bagażniku. Ot i cały nasz patent :)

Pierwotnie zakładaliśmy, że spanie w aucie będzie naszym backupem, ale okazało się, że jest tak komfortowo, że nie korzystaliśmy z namiotu :)

Australia jest pod kątem campingowym bardzo dobrze przygotowana pod turystów, przynajmniej w teorii. Jest sporo campingów (choć głównie w miejscowościach), po drodze zaś w wielu miejscach są duże parkingi (tzw. Rest Area), na których można legalnie spać przez 24h. Wiele z nich ma toalety, stoliki, grille gazowe, czasem wodę, a nawet miejsca na ogniska. Można je znaleźć na apkach takich jak Wikicamps (nasz przewodnik już po raz kolejny) czy CamperMate, razem z opisami i opiniami osób, które korzystały. Często też można spać przy Roadhouse'ach, nawet za darmo, a płaci się (symbolicznie 5 AUD od osoby) za dostęp do sanitariatów czy prysznice. Zresztą jeśli w trakcie podróży ma ochoty wziąć się prysznic, a trasa nie zakłada noclegu na campingu, można w ciągu dnia podjechać do roadhouse'a/na stację benzynową/na camping i za niewielką opłatą (4-5 AUD od osoby) wziąć ciepły czy zimny (w zależności co się chce) prysznic. Takie opcje są również zaznaczone na wspomnianej wyżej apce Wikicamp i najczęściej dokładnie opisane (razem z poziomem czystości itp). Przydatne informacje.

Skoro już jesteśmy przy roadhouse'ach, to chyba pora przyznać się do kolejnego błędu poznawczego. Planując naszą trasę mieliśmy w rękach mapy Australii (lotnisko w Perth dysponuje całą ich gamą). Widząc zaznaczone nazwy na mapie sądziliśmy, że to wsie albo miasteczka. A często okazywało się, że to tylko roadhouse 😁Ok, sklep jakiś w nim zawsze był, paliwo też, ale często nic poza tym. I weź sobie tu człowieku planuj zakupy.

A właśnie skoro już o zakupach: dla nas głównym źródłem zaopatrzenia były sieci Coles i Woolworths. Liczyliśmy bardzo na Aldiego (ma tyle pyszności z Niemiec), ale niestety ostatni na północ za Perth był w Geraldton, a potem pojawiały się sporadycznie w okolicach Adelajdy i znowu przy Perth. Szkoda. Na szczęście parę rzeczy jeszcze w Perth kupiliśmy ;) Niemniej zakupy też należy planować, bo może się okazać, że najbliższy supermarket macie 300-400 km dalej.

Wracając jeszcze do kwestii map i ustalania miejsc do odwiedzenia: we wszystkich większych miejscowościach mieszczą się Visitor's Center, gdzie można dostać mnóstwo darmowych ulotek, książeczek, map i informacji na temat danego regionu. W paru takich miejscach spotkaliśmy prawdziwych entuzjastów (najwspanialsza była pani w Albany, która przekonała nas do zostania w mieście przez prawie trzy dni, opowiadając o atrakcjach w okolicy), w niektórych już po ich minach widać, że nie warto podchodzić i należy tylko złapać ulotki i wyjść.

Najbardziej rozśmieszyła nas pani w Darwin, która na pytanie czemu powinniśmy pojechać do Kakadu skoro widzieliśmy już takie cuda jak tam mają (kaniony, rzeki, wodospady, zwierzaki), potrafiła nam jedynie powiedzieć, że przecież to największy park jest i po prostu trzeba. No cóż, my uznaliśmy inaczej ;) Niemniej warto do takich miejsc wpadać, zawsze coś ciekawego można się dowiedzieć. Ot, ulotkę o Stonehedge na przykład...

Kolejny temat to paliwo. Ujmę to tak: są miejsca, gdzie tankujesz bez względu na cenę, jeśli następna stacja jest 300 km dalej. Zwykle co prawda są w odległości około 100-150 km, ale i dłuższe przejazdy bez stacji się zdarzają. Wszędzie przy stacjach są informacje za ile km jest następna, można też posiłkować się stroną petrolspy.com.au Ta strona ma tę zaletę, że pokazuje w miarę na bieżąco ceny poszczególnych typów paliwa, działa bowiem na zasadzie, że ludzie wpisują ceny, które zapłacili. Najczęściej widać ceny sprzed paru minut, choć zdarzają się i miejsca, gdzie są ciut starsze.

Kto by się cenami paliwa przejmował, zakrzykniecie zaraz. Jednak warto się przejmować, jeśli różnice są do kilkudziesięciu centów na litrze, macie auto, które pali jak smok i robicie kilkanaście tysięcy km. Co najmniej kilkaset złotych "spala się" dodatkowo jak nic :) A zawsze można je na coś lepszego przeznaczyć. Wystarczy dobre planowanie z petrolspy.com.au, dobre wyliczenia i można "dolewać" niezbędne minimum na drogich stacjach, a w większych miasteczkach tankować do pełna. Choć i tak wielkość miasteczka nie zawsze gwarantuje dobrą cenę. Zmowy cenowe są widoczne jak na dłoni na danym terenie niestety. I często z cenami transportu paliwa nie ma to wiele wspólnego, za to z pazernością dużo.

Ach, jeszcze jedna drobna kwestia: komunikacja. W końcu uzależnienie od internetu to przekleństwo naszych czasów i prawdę mówiąc i my przeklęci jesteśmy.

Przed przylotem do Australii wybraliśmy sobie Telstrę (jednego z trzech głównych operatorów), bo z mapek wynikało, że mają największy zasięg w kraju. Może i mają największy, ale w praktyce oznacza to, że masz sprawny telefon/internet tylko w miejscowościach, czasem w roadhouse'ach (choć tam czasem jest tylko Optus), prawie nigdy na drodze. Czyli przez 85% czasu jesteś poza siecią. Nie działa nic, nie ma zasięgu. W niektórych parkach narodowych był zasięg sieci Optus (szczególnie w WA, chyba mają jakąś umowę podpisaną), a w niektórych nie było nic.

Na niektórych parkingach znajdowały się urządzenia Telstry do wzmacniania sygnału i trochę to pomagało, ale tylko trochę. W razie problemu na drodze... masz kłopot spory i musisz liczyć na pomoc innych, bo czasem przez kilkaset km nie masz ani grama zasięgu. Z tego tytułu osoby jadące na "outback" w rodzaju przejazd przez pustynię kilkaset km zabierają ze sobą zwykle nie tylko cały bagażnik części zapasowych do auta, ale też telefony satelitarne. W każdym razie - jeśli wybieracie się poza większe miasta, to polecamy Telstrę. Może nie pokrywa wszystkich miejsc, ale pokrywa ich najwięcej. Choć najlepszą opcją byłoby mieć zarówno Telstrę jak i Optus: szansa, że przynajmniej przy roadhouse'ach będzie zasięg zwiększy się znacznie. Po prostu.

Niestety nie ma nigdzie po drodze wzmacniacza sygnału radia, a szkoda. Pamiętając o doświadczeniach z USA i poprzedniej wyprawy po Australii przygotowaliśmy sobie sporo muzyki, którą gdy radio nie działało (czyli przez 95% czasu) można było puszczać. Jak się jednak okazało - zbyt mało. Skończyliśmy śpiewając rozmaite piosenki od "Domowego przedszkola" zaczynając, na "Mniej niż zero" kończąc, w międzyczasie zaś ćwicząc wszystkie kolędy ;)

Kolejny istotny temat to płatności. Od lat powtarza się, że w Australii za wszystko da się zapłacić kartą. Nie jest to do końca prawda, choć faktycznie w większości miejsc da się. Wyjątkami są miejsca takie jak parki narodowe (szczegóły w następnych postach) oraz momenty, kiedy system pada - parę razy mieliśmy taką sytuację na pustyni. Warto zatem poza kartą (dolarową, wielowalutową - w zależności co kto posiada) zabrać ze sobą w podróż gotówkę chociażby na jeden pełen bak paliwa :)

No i last but not least - ubezpieczenie. Tak, wiem - mamy cały artykuł na ten temat, ale raz jeszcze podkreślę jakie to ważne. My nie mieliśmy żadnych problemów, ale na grupach podróżniczych australijskich czytaliśmy kilkanaście historii jak to ludzie przyjeżdżali bez ubezpieczenia do Australii, ruszyli w trasę, mieli wypadek/ problem zdrowotny (przykładowo infekcję od zęba) i nagle okazywało się, że trzeba do szpitala. A najbliższy jest kilkaset km dalej, wzywano więc do nich helikopter. I potem pisali na grupach zrozpaczeni, że co oni biedni mają zrobić, dostali rachunek 10 tys. AUD za sam helikopter, do tego kilka- kilkanaście tys. AUD za pobyt w szpitalu i leczenie. I co teraz? Teraz to muszą zapłacić :( A to spora kasa niestety. Dlatego ubezpieczenie - podstawą każdego wyjazdu!

Hmm, mam nadzieję, że niczego nie pominęłam. A jeśli coś pominęłam albo macie jakieś dodatkowe pytania, to piszcie. Posta można zedytować i nowe informacje dorzucić. O ile się je posiada oczywiście.

W kolejnych postach pokażemy naszą trasę, z najważniejszymi jej punktami. Wszystkich nie da się oczywiście opisać, bo mielibyśmy z tego książkę, a nie posty na bloga, ale te najważniejsze pojawią się na pewno. Ze zdjęciami, żeby od razu zachęcić wszystkich zainteresowanych własną wyprawą. 16 tys. km to kawał drogi. Po drodze kangury, wielbłądy, krokodyle i wielkie ptaszyska. Ot, Australia po prostu :)

Prosty poradnik: jak przygotować się do samodzielnej podróży po Azji?

2019-09-02T10:30:00.000+02:00

Polskie lato powoli zmierza ku końcowi (choć mam nadzieję, że cieplutko i słonecznie będzie co najmniej do końca października) i coraz więcej osób zaczyna szukać pomysłu na wakacje w tropikach w środku zimy. Azja Południowo-Wschodnia idealnie wpisuje się w większość potrzeb osób pragnących uciec przed mroźnym wiatrem, często zatem pojawia się na radarze poszukujących ciepła i słońca.

Zorganizowanie wyjazdu do Azji nie jest zbyt skomplikowane. Najprostszą opcją jest oczywiście skorzystanie z usług jednego z biur podróży. Nic w tym złego. W zasadzie dla wielu osób taka opcja będzie najlepsza, szczególnie jeśli:

- chcą się nie martwić o nic, po prostu odpocząć

- nigdy nie były na samodzielnym wyjeździe i trochę się boją, a wakacje niekoniecznie postrzegają jako czas na "sprawdzanie samego siebie"

- nie czują się pewnie w kontekście swojej znajomości języka angielskiego

I naprawdę żadna to ujma jechać do Azji z biurem podróży. Można spokojnie i na pewno zabawa będzie przednia :) Dla tych zaś, którzy chcą zaplanować swój urlop w Azji samodzielnie (szczególnie po raz pierwszy) stworzyliśmy krótki przewodnik. Stare podróżnicze wygi (te azjatyckie głównie) prosimy o zakończenie czytania w tym punkcie, zainteresowanych zapraszamy dalej :)

Ach, jeszcze jedno. Niniejszy przewodnik powstał na podstawie naszych obserwacji z grup podróżniczych (pytań, które się pojawiają) oraz rozmów z różnymi osobami (również z tymi, które się do wyjazdu przygotowują) na temat ich obaw oraz problemów, z którymi się zderzyli.

Zatem: do dzieła.

1. Wybierz kraj

Wybór kraju na ten jedyny w roku wymarzony urlop nie jest prosty. Pod uwagę trzeba wziąć różne aspekty: finansowe (Azja niestety z roku na rok robi się coraz droższa, szczególnie jeśli się przemieszczasz), kulturowe, krajobrazowe czy też pogodowe. Azja jest olbrzymia, dodatkowo zaś na klimat poszczególnych miejsc oddziałują zarówno prądy morskie jak i wypiętrzenie terenu: w samej Tajlandii pora deszczowa pojawia się w różnych miejscach w różnym okresie. To samo w Indonezji. Popularne Bali zaczyna swoją porę deszczową wtedy, kiedy większość krajów ją kończy o czym wiele osób zapomina. Podejmując decyzję co do kraju warto wziąć to pod uwagę. Kolejna kwestia to oczekiwania. Każdy kraj azjatycki jest inny. Oczywiście wiele z nich ma plaże, nawet bardzo ładne, ale potrafią się one znacznie od siebie różnić. Warto zatem pogrzebać trochę w necie czy w przewodnikach nim podejmiemy finalną decyzję. Oczywiście można tego nie robić i po prostu jechać. Tylko na bogów azjatyckich nie piszcie potem w internetach, że co to za skandal, że na Filipinach są głównie plaże do oglądania, a z historycznymi miejscami kiepsko albo że na w Wietnamie nie znaleźliście najpiękniejszej rafy w błękitnej wodzie :)

Dobre źródła wiedzy to:
- znajomi
- blogi
- przewodniki
- grupy na Facebooku (np. Tajlandia Faq, Malezja Faq, Wietnam Faq -> widzicie ideę nazw? Ew. Polacy na/w...)

Aczkolwiek trzeba jeszcze jedno podkreślić. Każdy z nas ma inne doświadczenia, inne oczekiwania. Dla mnie fajna plaża to miejsce gdzie mam czystą wodę, czysty piasek i najlepiej kawałek drzewa z cieniem. Jak wygląda rajsko, to jest już super. Ale nie musi. Niemniej takie jest moje spojrzenie. Wasze oczekiwania co do plaży mogą być inne. Stąd polecając coś staram się posiłkować zdjęciami. Żeby potem nie było rozczarowania. W końcu to wakacje i naprawdę powinny być super fajne :) I tak samo należy ocenić rekomendacje innych ludzi. Mogą się nie pokrywać z naszymi oczekiwaniami. Najlepiej sprawdzić naocznie, ale trzeba pamiętać, że można się zawieść. I wziąć to na klatę ;)

Kiedyś przygotowałam krótkie podsumowanie różnych krajów razem z przykładowymi trasami, może to komuś dopomoże w wyborze tego idealnego raju na wakacje - tutaj :)

2. Sprawdź czy masz ważny paszport

Niepotrzebny punkt zakrzykniecie? Nic bardziej mylnego. W świecie Schengen, gdzie do większości europejskich krajów na weekendy wyskakujecie tylko z dowodem osobistym nader często okazuje się tuż przed wyjazdem do Azji, że ktoś ma nieważny paszport. Naprawdę. W ciągu ostatniego roku czytałam setki (dosłownie) wyznań na różnych grupach podróżniczych pod hasłem: aaa, mam nieważny paszport a jutro lecę do Tajlandii, co radzicie?" Zatem radzimy ogarnąć się wcześniej. Będzie mniej stresu :)

Przy okazji dwie drobne porady. Zróbcie zdjęcie swojego paszportu i noście w telefonie, wyślijcie je również na jakiś serwer. W razie zaginięcia czy kradzieży coś takiego może się przydać.

Druga porada dotyczy potencjalnych zastawów w postaci paszportu. W niektórych krajach nadal zdarza się, że przy wypożyczaniu skutera/samochodu czy też przy meldowaniu do hotelu ktoś chce "przechować" wasz paszport. Oczywiście wasza sprawa jak zareagujecie na taką prośbę, ale radzimy się nie zgadzać. Paszport to wasz najważniejszy dokument w podróży. Nie oddawajcie go nikomu. Niech robią zdjęcie, mówcie, że nie możecie oddawać paszportu, bo to niezgodne z ich prawem (policja może chcieć was wylegitymować). My absolutnie tego nie robimy. Nigdy. Za dużo się nasłuchaliśmy historii pod hasłem jak to ktoś zostawił paszport w zastaw i potem musiał płacić grube pieniądze, żeby go odzyskać.

3. Sprawdź czy do wybranego kraju nie potrzebujesz wizy i zaplanuj jej załatwienie

I znowu - Schengen i Unia Europejska zaburza nam widzenie w tym temacie. Przypomina mi się historyjka z pierwszego wyjazdu do USA, gdzie pracowaliśmy jako ride hosts w parku rozrywki. I w trakcie rozmowy z pewną amerykańską studentką (miłosiernie nie wymienię nazwy uniwersytetu, bo to wstyd by był) na naszą historię pod hasłem jak to staliśmy w Ambasadzie Amerykańskiej po wizę, spytała zdziwiona: o, to ja jadąc do Europy też musiałabym mieć wizę? A co jak mam Mastercard? Także, tak...

Wracając do wiz - wymagania najlepiej sprawdzić na stronie MSZ albo polskiej ambasady właściwej dla danego regionu. Akurat w Azji wiele krajów wiz wymaga, choć część z nich ma też opcje "bezwizowe" na miesiąc (Indonezja, Tajlandia). W niektórych wypadkach wizę można załatwić na lotnisku, ale w innych (Wietnam) nie wpuszczą was do samolotu jeśli nie będziecie jej mieli załatwionej (albo przynajmniej promesy). Zawsze, zawsze sprawdzajcie to wcześniej. Nie w dzień wylotu!

4. Szczepienia

Kolejna spraw, której na ostatnią chwilę zostawiać nie wolno. Są szczepionki, które wymagają więcej czasu (jak WZW). Warto się zatem tematem zająć jak tylko podejmiecie decyzję o wyjeździe. I naprawdę zamiast szukać info na grupach i forach w tym wypadku najlepiej zaufać stronie WHO albo odpowiedniemu lekarzowi. Tak, wiem, że to kosztuje. Ale naszym zdaniem warto zainwestować. Oczywiście jest to kwestia indywidualna. Taki podstawowy pakiet do Azji to WZW, tężec oraz dur brzuszny.

5. Lista rzeczy dozwolonych (szczególnie leków) w wybranym kraju

Skoro już jesteśmy przy zdrowiu, to warto się również zainteresować czy leki, które chcemy lub musimy ze sobą zabrać są dozwolone w danym kraju. Kraje azjatyckie bywają przewrażliwione na punkcie niektórych substancji. Czasem wystarczy mieć ze sobą dokument po angielsku od lekarza, że ktoś tych leków potrzebuje, czasem zaś nie da się ich w ogóle wwieźć. I tak, są ludzie, którzy wwieźli bez problemu i będą was zapewniać ze szczerego serca, że nikt was nie sprawdzi. Tylko to nie oni poniosą potencjalne konsekwencje włącznie z dłuższą wizytą w Bangkok Hilton (i nie o pięciogwiazdkowym hotelu tu mowa niestety). To samo dotyczy przewożenia innych rzeczy. Takie elektroniczne papierosy chociażby są zakazane w Tajlandii. I znowu - mnóstwo osób przewiozło. Czy wam się uda? Chcecie ryzykować?

6. Ubezpieczenie

Temat wałkowany od prawa do lewa przez wszystkich i wszędzie. My się w zasadzie już raz wypowiedzieliśmy (tutaj), więc tylko wrzucę tutaj ten punkt, żeby nikt o nim nie zapomniał.

7. Kasa

Kolejny temat rzeka, na który tony informacji już napisano. My oczywiście też ;) Tutaj. Z miesiąca na miesiąc pojawia się coraz więcej opcji płatniczych (nowe karty, sporo wielowalutowych), warto zatem przed przyjazdem tematowi się przyjrzeć i wybrać opcję najlepszą dla siebie. Wiem, że popularny jest ostatnio Revolut, warto jednak sprawdzić również inne opcje, bo może wyjść po prostu taniej. Szczególnie w przypadku Tajlandii jak kiedyś liczyliśmy nie jest to najbardziej optymalna kosztowo opcja. Choć bardzo wygodna :)

Azja również rozwija się pod tym kątem. W coraz większej ilości miejsc można płacić kartą, choć oczywiście gotówka również będzie niezbędna (street food, małe sklepy, transport, często noclegi - np. w Wietnamie). Przez lata krążyła plotka jakoby Visa była lepsza do Azji niż Mastercard, ale my podróżując z MC szczerze mówiąc nigdy nie mieliśmy z tego powodu kłopotów. Oczywiście może się trafić miejsce, gdzie MC nie obsługują, ale może się też trafić takie gdzie Visy nie obsługują. Najlepiej mieć obie.

Inna legenda mówiła, że Visa zawsze ma przewalutowanie przez euro, a MC przez dolara czy odwrotnie, a to jest kolejna piramidalna bzdura (zależy od naszego banku, regulaminów rachunku i karty - warto to sprawdzić przed wyjazdem).

Zwykle również nie warto biegać w Polsce po kantorach i szukać bahtów czy ringgitów. Przylatujecie na lotnisko, idziecie do bankomatu albo do kantoru i wymieniacie. Oczywiście często kurs jest słabszy niż potem "na mieście" (choć w Bangkoku na lotnisku Suvarnabhumi jest na najniższym poziomie kantor sieciówka Super Rich, który ma najlepsze kursy zawsze i wszędzie, bez względu na umiejscowienie), ale przecież można też wymienić 10-20 dolarów po bandyckim kursie gdziekolwiek, żeby mieć na transport, a potem po lepszym wymienić resztę. I wyjdzie się na tym na pewno lepiej niż kupując waluty w Polsce, bo za takie egzotyczne każą sobie zwykle słono płacić :)

Pytanie, które również często się przewija brzmi: ile mnie to będzie kosztowało. Powiem szczerze - Azję można zwiedzić w miarę tanio (noclegi po 50 zł za pokój, jedzenie dziennie na podobnym poziomie przy założeniu lokalnych knajpek i braku ekstrawagancji, do tego transport), ale na wakacjach zwykle mamy tendencję pozwalać sobie na więcej (spróbować to, kupić tamto i kasa płynie), należy to zatem od razu w budżet wpisać. Najlepiej koszty obliczyć sobie samemu, nie jest to zbyt skomplikowane. Sprawdzamy i spisujemy ceny noclegów. Sprawdzamy i spisujemy ceny atrakcji. Sprawdzamy i spisujemy ceny transportu. Do transportu nie zapomnijcie dodać taxi za tzw. ostatnią milę - częsty problem w Azji, kiedy to okazuje się, że za przejazd taxi do hotelu płacisz tyle, co za autobus wiozący cię przez pół kraju. W wielu krajach jest Grab (taka ich wersja Ubera), można sobie mniej więcej ceny taxi określić na danych odcinkach. Do tego dodajemy ile chcemy wydać na jedzenie (ceny do sprawdzenia na blogach lub grupach FB) czy inne atrakcje. Całość sumujemy i dodajemy 30-40%. I może się zepnie ;)

8. Kup bilet na lot

Często pojawia się pytanie kiedy najlepiej kupować bilety na wyjazd. Wiele poradników w necie mówi o tym, żeby kupować 6 miesięcy wcześniej albo szukać promocji. Szukanie promocji jest oczywiście jak najlepszą poradą, ale ciężko ją przewidzieć. Taka to złośliwość losu i marketingowców ;) Warto chyba sobie odpowiedzieć na pytanie kiedy jest nasza granica bólu czyli ile maksymalnie chcemy za bilet zapłacić. I wtedy szukać. Znaleźć najtańszy dostępny i kupować. Ktoś kupił taniej? Zdarza się. Ale może nie na ten sam termin albo do tego samego miasta. A nawet jeśli się trafi, że kupił dokładnie na ten sam termin i do tego samego miasta, no cóż. Promocje to już do siebie mają, ktoś się załapie, ktoś nie. Nie ma reguł :(

My zwykle szukamy lotów na skyscanner.com czy kayak.com, następnie zaś sprawdzamy ceny bezpośrednio u przewoźników. Kilka razy korzystaliśmy z pośredników, ale rzadko - zwykle gdzieś po drodze okazuje się, że doliczają jakieś tajemnicze opłaty, które sprawiają, że jednak cena bezpośrednio u przewoźnika jest tańsza. Nie zawsze tak jest, ale często. No i słyszeliśmy wiele historii pod hasłem jak to w sytuacji konfliktowej pośrednik odsyła do linii, a linie do pośrednika. To zawsze pewne ryzyko i czy je podejmujemy zależy głównie od tego jaka jest różnica w cenie :)

Kolejna sprawa to wybór linii. Akurat tutaj naszym zdaniem kwestia jest prosta - chcesz zapłacić mniej czy lecieć wygodniej? Wiadomo, że linie w rodzaju Qatar czy Emirates mają najlepsze recenzje (wygoda, jedzenie), ale zwykle są droższe. UIA czy Aeroflot potrafi naprawdę spore promocje do Azji robić. I trzeba wybrać: kasa czy wygoda. Kwestia bardzo indywidualna :)

Częste pytanie, które się przewija dotyczy tego, czy jeśli mamy jeden bilet na całą trasę, a przesiadka jest krótka to kto ponosi ryzyko. Odpowiedź jest w tym wypadku prosta: ten, kto bilet sprzedał, chyba, że była jakaś adnotacja przy zakupie w rodzaju: przesiadka na ryzyko kupującego. Bywa i tak niestety. Ale generalnie linie w razie czego muszą nam zapewnić przebookowanie biletu, odpowiadają za to. Pytanie zawsze brzmi gdzie i kiedy poleci nasz bagaż ;) Ale to inna para kaloszy.

9. Ułożenie planu:

Ułożenie planu nastręcza często wielu problemów. No bo z jednej strony chciałoby się zobaczyć wszystko, a z drugiej ogranicza nas czas. Niestety ;( Warto się zastanowić jaki mamy priorytet - czy chcemy gonić i zwiedzić jak najwięcej czy też raczej na spokojnie i na leniucha zobaczyć parę punktów. Wszystko jest kwestią bardzo indywidualną. Pamiętajmy jednak, że po Azji długo się podróżuje, transfery naprawdę zabierają dużo czasu. Warto więc dni transferowe potraktować jako "stracone" dla zwiedzania. I to założyć w planie :)

Wiele rzeczy można znaleźć w internecie:
- transport w Malezji ogarnia super strona easybook.com lub busonlineticket.com
- transport w Tajlandii często da się znaleźć na stronie 12goasia.com -> choć nie jest to najtańsza opcja, ale da pewien ogląd poziomu cen :)
- noclegi generalnie w Azji dobrze sprawdzać cenowo na Booking.com/Agoda/ Airbnb. Ten sam hotel może mieć różne ceny w różnych miejscach. No i opinie dobrze sprawdzić również na Tripadvisor, często są najbardziej szczerze ;) O tym jak szukać (w Azji standardem nie jest okno czy też okno wychodzące na zewnątrz) i czego się spodziewać już kiedyś pisałam (tutaj), nie będę się zatem powtarzać.

Generalnie często jest tak, że zarówno transport jak i noclegi czy wycieczki dużo taniej jest kupować na miejscu. Trzeba jednak mierzyć siły na zamiary. Jeśli jedziecie 10 osobową grupą i chcecie mieć jeden, ten właśnie konkretny hotel, to rezerwujcie go jak najszybciej. Będzie drożej być może, ale z drugiej strony będzie na pewno ten. No i zdarzają się takie nielogiczne sytuacje, kiedy na Booking jest taniej niż po przyjściu do hotelu, warto zatem zarezerwować przez Booking. Nie rozumiem tej logiki, spotkaliśmy się z nią głównie w Tajlandii, ale tak po prostu jest.

Jeżeli jest taka możliwość (nie macie bardzo konkretnego hotelu, w którym po prostu musicie mieszkać itp.) to Azję lepiej robić z ogólnym planem i rezerwować wszystko na bieżąco. Z prostej przyczyny - pogoda bywa tu bardzo nieprzewidywalna. My raz musieliśmy zmienić kompletnie plany i uciekać przed tajfunem, parę razy też skracaliśmy czy wydłużaliśmy pobyty w jakiś miejscach właśnie ze względu na pogodę. Ale oczywiście to też kwestia gustu i sposobu podróżowania. Jeśli wolicie mieć zaplanowane na tip-top przed wyjazdem - tak też można.

10. Międzynarodowe prawo jazdy

Last but not least. Jeżeli planujecie wypożyczenie motorka/samochodu w Azji, upewnijcie się, że będziecie mieli odpowiednie dokumenty. Uprawnienia to jedna historia (motorek w Azji to konieczność posiadania kat. A, nawet jeśli w Polsce wystarczy przy odpowiednich parametrach motorka wersja B), ale sam dokument międzynarodowego prawka to drugie. Sprawdźcie, która konwencja (są dwie: Wiedeńska i Genewska) obowiązuje w interesującym was kraju - przykładowo w Wietnamie obowiązuje Wiedeńska, zaś w Tajlandii i Malezji Genewska - a następnie zróbcie wycieczkę do odpowiedniego urzędu w Polsce i załatwcie dokument. Po co się potem borykać z problemami z policją/ubezpieczycielem, wystarczy mała książeczka i już ;)

Odkrywczego nic w powyższym artykule pewnie nie znajdziecie, nie taki był jego cel. Bardziej chodziło mi o zrobienie check listy, którą można sobie posprawdzać na ile jesteśmy gotowi do wyjazdu. Pokrywa te najważniejsze elementy i choć czytając je człowiek ma wrażenie, że to wie, to zdarza się - niestety zbyt często - że o niektórych z nich przypominamy sobie za późno (paszport/wizy jako najlepszy przykład). O zakupach na wyjazd/pakowaniu itp. pisać nie będę, bo to bardzo indywidualne sprawy. Bierzcie takie plecaki/walizki jakie wam wygodnie :) Ilości butów na wyjazd też określać nie zamierzam ;) Ani koszulek. Można brać, można nie brać wcale ;) A co, jak wakacje... ;)

Rajska Nusa Penida: te widoki nam się po prostu należały :)

2019-08-21T03:28:00.000+02:00

Stoisz na skalnym stopniu. W jednej dłoni kurczowo ściskasz grubą linę, a drugą drapiesz w ścianę, próbując znaleźć jakieś oparcie. Czujesz jak po plecach spływają ci dwie wielkie krople potu, aż do paska spodenek. Ściskasz mocniej linę patrząc z niedowierzaniem w dół. Gdzieś tam na samym dole majaczy się przepiękna plaża, otoczona skałami. Ale żeby do niej dojść musisz zejść po tych schodach. A właśnie jesteś w miejscu, gdzie kończy się ochronna lina, schody zakręcają i stają się jeszcze węższe. Wyglądają na mocno wyślizgane. Jeśli mocniej wiatr dmuchnie, zachwiejesz się, zginiesz. I po co ci to? Większa adrenalina? Wyzwanie? Przygoda? A chrzanić to. Chcesz po prostu zejść na dół, bo ta plaża jest śliczna, a na takiej jeszcze nie byłeś. Czy to wystarczająca motywacja? Idziesz dalej czy nie?

Nusa Penida. Największa z trzech rajskich wysp niedaleko Bali. Pełna gór, pagórków, wielkich klifów i przepięknych widoków. Uwielbiana przez turystów, choć jak piszą internety jeszcze przez nich niezadeptana. Z odpowiednią ilością knajpek, sklepów i hoteli, żeby poczuć się dobrze na wakacjach, a jednocześnie zachować bardzo lokalny charakter. Mix idealny.

Po latach "tułaczki" po Azji trafiliśmy na tę wyspę i my. Spędziliśmy tutaj ponad tydzień, eksplorując ją na nogach (nie ma to jak długi spacer w środku dnia w skwarze po górkach i polach), motorkiem oraz samochodem z kierowcą.

Większość turystów wskakuje po prostu na motorki i przez kilka dni stara się dotrzeć do jak największej ilości miejsc z listy "must see". Jest to jednak dość skomplikowane. O ile bowiem trasy "główne" są przejezdne bez zbyt dużych problemów (w miarę dobra asfaltowa nawierzchnia, choć sporo "górskich" zakrętów, dość duży ruch i wąsko), o tyle ostatnie kilka kilometrów przed największymi atrakcjami to już lekka masakra. A w zasadzie dość spora. Asfalt znika, a jeśli jakieś jego resztki zostają, to tylko w postaci naprawdę ogromnych dziur, wszędzie wala się sypki piasek, żwir i kamienie, a na dodatek często jedzie się wzdłuż "przepaści", a że droga wąska, a z naprzeciwka jadą samochody... no cóż. Nie bez kozery ogromna liczba turystów wraca z Nusy Penidy w wersji lekko rozoranej. Niestety widzieliśmy bardzo dużo ludzi z rozwalonymi nogami (bandaże, otwarte rany, plastry, wielkie siniaki) czy klatami, którzy ewidentnie na którejś drodze zaliczyli zbyt mocny przechył. Drogi są po prostu bardzo słabe i trzeba głęboko przemyśleć czy chce się ryzykować siniaki i rany czy nie lepiej wybrać opcję auta z kierowcą.

My po długich rozważaniach wybraliśmy obie opcje. Przez jeden dzień jeździliśmy samochodem z kierowcą, przez jeden zaś poruszaliśmy się po wyspie na motorku, wybierając jednak wówczas te miejsca, do których byliśmy w stanie w miarę bezpiecznie (choć nie bez emocji) dotrzeć.

Atrakcji na wyspie jest sporo, na szczęście większość z nich da się zobaczyć w jeden dzień. Nasz rozpoczął się koło 8:30, kiedy wskoczyliśmy do auta i pomknęliśmy w kierunku pierwszego punktu czyli:

1. Angel's Billabong

Było to pierwsze miejsce na naszej trasie i od razu "trzepnęło" nas mocno. Z zachwytu naturalnie. Z parkingu schodzi się schodami wzdłuż wielkiego klifu, a przed sobą widzi się kolejne klify, o które rozbijają się co chwilkę ogromne fale. Oczywiście wszędzie stoją turyści robiący zdjęcia, ale miejsca starczy dla wszystkich. Fenomenalny widok. Po lewej stronie widać niewielki basen z krystaliczną wodą, a na jego dnie rozmaite formacje ze skał i rafy. Przy niskich falach kiedyś można było się w tym miejscu kąpać, ale obecnie chyba jest to zabronione. Na pewno nikt przy zdrowych zmysłach nie kąpie się tam kiedy obok nawalają wielkie fale, a w takim momencie byliśmy tam my. Niemniej - widok wart grzechu, anioła czy diabła ;)

2. Manta Viewpoint

Idąc dalej wzdłuż brzegu dochodzimy do malutkiego cypla, na którym - zapewne - zobaczymy dużo innych turystów. W dole, na morzu, widać mnóstwo łódek i ludzi snorklujących wokół nich. To jest tzw. Manta Point. Jeśli będziecie mieli farta jak my, dostrzeżecie stojąc na cyplu kilka olbrzymich mant (wielkie czarne płaszczki), a jeśli fart będzie wam towarzyszył (jak nam), to dostrzeżecie również całe stado bawiących się delfinów. Poza fauną morską możemy z tego miejsca podziwiać kolejną zatokę z majestatycznie rozbijającymi się o skały falami.

3. Broken Beach

Wracając na parking okrężną ścieżką nie przegapimy na pewno Broken Beach - kolejnej niesamowitej atrakcji Nusy Penidy. Broken Beach znajduje się jakby w wielkiej dziurze, a woda z morza dostaje się do niej przez ogromny otwór w skale. Wygląda to obłędnie. Jak widać te trzy miejsca są bardzo blisko siebie, wystarczy dotrzeć do jednego z nich i już resztę można odhaczyć z listy 😉.

4. Kelingking Beach

Kolejnym punktem na naszej liście był słynny dinozaur. Słyszeliśmy wiele razy określenie, że ktoś widział T-Rexa na Nusie Penidzie, ale przez długi czas nie wiedzieliśmy o co chodzi. Oczywiście jako fanka Parku Jurajskiego napaliłam się od razu, mając wizję wykopanego szkieletu czy czegoś w tym rodzaju. W końcu wrzuciliśmy pytanie do netu i sprawa objawiła się sama. Chodzi o wielką skałę w kształcie paszczy T-Rexa, która znajduje się tuż obok uroczej plaży. Na plażę można zejść (są schodki), my jednak zamiast na plażę udaliśmy się na spacer po klifach, co pozwoliło nam z różnych stron przyjrzeć się zarówno wspomnianej plaży, T-Rexowi jak i innym ciekawym formacjom skalnym. Ta decyzja pozwoliła nam również zaoszczędzić trochę czasu, dzięki czemu mogliśmy później zejść na Diamond Beach, która naszym zdaniem była dużo ciekawsza.

Najpierw poszliśmy na prawo od T-Rexa. Tutaj napotkaliśmy między innymi parkę Brytyjczyków (tak oceniamy ze względu na akcent), którzy uznali, że klif jest ich, oni mają sesję z fotografem (ich kierowca), w związku z czym reszta może czekać 15 minut na przejście dalej, skoro ONI MAJĄ SESJĘ POD INSTAGRAMA. No błagam. Priorytetem wszystkich powinno być, żeby ich sesja wyszła NAJ. Przez 5 minut czekaliśmy kulturalnie, przez 5 kolejnych lekko już zirytowani, aż wreszcie przeszliśmy przez "ich sesję" głośno komentując brak kultury. No, na bogów azjatyckich. Ja rozumiem konieczność zrobienia 250 zdjęć jak ma się taką paszczę jak oni, żeby chociaż jedno (zrobione od tyłu) finalnie dało się podrasować w Photoshopie i nadawało do wrzucenia na Instagrama, ale czemu ja mam czekać? Niech zrobią 20 zdjęć. Przepuszczą osoby czekające. I robią sobie dalej. Co za filozofia?

Po obejrzeniu widoków po prawej stronie T-Rexa, udaliśmy się na drugą stronę. Trzeba było kawałek przejść od parkingu, wzdłuż klifu, ale natura nagrodziła nas nie tylko widokiem kolejnej plaży i nowych, bajecznych klifów, ale całego stada wielkich mant w wodzie. Taki bonusik 😋 Pewnie za uprzejmość wobec "Instagramowców" 😜

W trakcie krótkiej przerwy (siedzenie na schodkach i pojenie się wodą) przed następnym punktem programu zrobiliśmy sesję zdjęciową małpie jedzącej banana (wbrew pozorom rzadki widok 😂).

5. Tembeling Beach

Po wspaniałych widokach w poprzednich czterech punktach przyszedł niestety czas na małą łyżkę dziegdziu. Tembeling Beach. W internetach piszą, że ładna i warto, naszym zdaniem jest to tourist trap. Zresztą bardzo zmyślny. Parking dla samochodów jest oddalony od plaży ponad 2 km. Po wyskoczeniu z auta dostaniecie na pewno propozycję "podwózki" na dół na motorku. My uznaliśmy, że pójdziemy, a z tego co widzieliśmy kilka osób stwierdziło, że pojedzie samodzielnie na własnym dwukołowcu. Trasa w dół jest nawet bardzo przyjemna. Idzie się w dżungli, jest w miarę chłodno, wokół słychać drące się małpy, szumią cichutko drzewa. Dotarliśmy prawie na sam dół. Prawie. Zatrzymał nas widok plaży w dole (jeszcze dobre kilkadziesiąt metrów dół), prawie całej zalanej i dość pospolitej. Postaliśmy, popatrzyliśmy i ruszyliśmy z powrotem. I znowu po drodze dopada was chmara chętnych do przejażdżki w górę tym razem. Nie powiem, świetna strategia. Ludzie już widzieli jak męczące będzie to podejście i sporo decyduje się na przejazd. Tam, gdzie na własnym motorku już byś nie pojechał - większość porzuca je najpóźniej w połowie trasy, jest ona tak "przejezdna", przejażdżka za plecami doświadczonego kierowcy wydaje się dobrym wyjściem. Wspinaczka w górę zajęła nam niecałe pół godziny, ale przyznaję narzuciliśmy sobie dość mocne tempo nawet przy ostrzejszych podejściach. Niemniej uważam, że można się tam wybrać jeśli ktoś ma bardzo dużo czasu i mu się nudzi. W innym wypadku nie. Ponoć lepszym wyjściem jest wybrać się na Seganing Fall, ale jak powiedział nasz kierowca (zaufaliśmy mu w tym względzie) chwilowo trasa jest zamknięta, bo ją naprawiają. Patrząc na relacje w necie, może to być prawda, bo ponoć mieli to zrobić. Nawet dla przyzwyczajonych Indonezyjczyków ta trasa to już było za dużo ;)

Po tej stronie wyspy mieliśmy jeszcze potencjalnie do odwiedzenia Crystal Bay i Gamet Beach, ale czytaliśmy wcześniej, że przynajmniej do Crystal Bay da się dojechać dobrą drogą (to prawda), uznaliśmy zatem, że zostawimy ją sobie na wycieczkę motorkiem, zaś samochód wykorzystamy do wyprawy na drugą stronę wyspy. I tak pognaliśmy w kierunku Atuh Beach.

6. Teletubisiowe wzgórza

W drodze na Atuh Beach minęliśmy coś, co nazywa się Teletubisiowymi Wzgórzami. Są to ni mniej ni więcej tylko ładne wzgórza, podobne do tych, po jakich hasał Tinky-Winky i reszta stworkowej bandy, chwilowo niezbyt zielone (kończy się powoli pora sucha i cała wyspa już mocno potrzebuje intensywnych opadów, żeby odzyskać śliczne kolory). Przemknęliśmy przez nie dość szybko, ale z tego co widziałam na więcej czasu nie zasługują. Może jak ktoś ma drona i ma ochotę się pobawić w robienie zdjęć... ale tak, to chyba nie bardzo. Ot, taka atrakcja bardziej z nazwy.

7. Atuh Beach

I kiedy już myślałam, że najpiękniejsze punkty wyspy mamy już za sobą, Natura pokazała nam gest Kozakiewicza. Ok, sama Atuh Beach mnie nie zachwyciła. Może dlatego, że widziałam ją tylko z góry i to w trakcie odpływu (same kamienie), ale za to punkt widokowy między Atuh Beach a Diamond Beach oraz sama Diamond Beach... przecudne, po prostu przecudne.

8. Diamond Beach Viewpoint i sama Diamond Beach

Kiedy tylko oczka moje spoczęły na Diamond Beach, wiedziałam, że będę chciała tam zejść. Chciałam. I to już. Łatwiej jednak powiedzieć niż zrobić, szczególnie jak ma się lęk wysokości, a schody na plażę są... no cóż, niebudzące zaufania.

Opis z początku tekstu dotyczył właśnie Diamond Beach. Ok, finalnie udało się, ale dwa razy rezygnowałam i podchodziłam kawałek na górę. W końcu jednak jakoś dotarliśmy na dół (Łukasz wykazał się zadziwiającą cierpliwością do mojego marudzenia i strachu, osobiście sama bym się zepchnęła z tych schodów). Ujmę to tak - dobre buty, mocne nerwy i się da. Zjeżdżając częściowo na tyłku i mocno przyklejając się do ściany, wszystkimi częściami ciała. Modląc do wszystkich bogów azjatyckich. I oto jest się na dole. Pierwszą atrakcją jest huśtawka nad kawałkiem plaży (dziękuję, postoję). Wygląda to super ładne, ale wystarczająco dużo lat życia ze strachu sobie odjęłam samym zejściem.

Potem wystarczy zeskoczyć z paru kamieni i już można zanurzyć nóżki w zimnej wodzie. Plaża jest przepiękna. Szeroka, z jasnym piaskiem. Fale są dość spore, kamienie przy wejściu do wody też, ale wygląda to prześlicznie. Majestatyczna zaś skała wznosząca się za naszymi plecami potęguje wrażenie czegoś... nieskończonego. Oto Plaża. Przez wielkie P. Nie umiem tego inaczej określić. Posiedzieliśmy chwilę na tej plaży, podziwiając widoki, mocząc nogi i oglądając wyrzucone na brzeg muszle.

Aż nadszedł moment, kiedy trzeba było ruszyć w drogę powrotną. Cóż. Jak się powiedziało "A"... Pod górę było ciut łatwiej. Ciut. Wystarczyło nie patrzeć w dół, trochę się czołgać, włazić na kolanach i kurczowo ściskać ścianę (tak, łatwe to nie jest, ale w takim miejscu ściskałabym trawę jakby to miało pomóc😉). Dotarliśmy na górę na lekko rozdygotanych nogach (a przynajmniej niektórzy z nas). Zmęczenie? Jakie zmęczenie. Strach po prostu 😂

9. Pulau Seribu Viewpoint i domki na drzewie

Po drugiej stronie Diamond Beach na klifie mieści się punkt widokowy Tysiąca Wysp. Tuż obok tego punktu zaś ktoś zbudował trzy domki na drzewach, które chyba można wynająć na noc. Widoki są przepiękne, dojście dość strome (znowu kamienne schody, ale w dużo lepszym stanie i bezpieczniejsze na pewno), ale warte wysiłku. Z jednej strony punktu widać zatokę z klifami, o którą rozbijają się fale. Z drugiej strony zaś Diamond Beach. Nawet jeśli jesteście zmęczeni, warto tu jeszcze podejść. Naprawdę :)

To był ostatni punkt naszej "samochodowej" wycieczki. Koło 18:30 wróciliśmy do naszego hotelu. Muszę przyznać, że mimo lekkiego zmęczenia i uczucia poobijania (ach, te drogi) byliśmy zachwyceni. Poza Tembeling Beach (którą naszym zdaniem można sobie podarować) wszystkie punkty były jedyne w swoim rodzaju i fantastyczne.

10. Crystal Bay

Droga do Crystal Bay jest cała wyasfaltowana. Co nie znaczy, że nie jest stroma, pełna zakrętów i wąska, ale da się ją w miarę spokojnie na motorku pokonać. Aczkolwiek muszę szczerze stwierdzić, że sama Crystal Bay mnie nie zachwyciła jakoś szczególnie. Ot, nieduża, wąska plaża, kilka miejsc z leżakami do wynajęcia i lokalnymi knajpkami. Do tego dość chłodna, bardzo "rozfalowana" woda. Na plus z pewnością rafa (ładna, ale nie wybitna) i prześliczne kolorowe rybki (różnego typu, od Nemo począwszy, po te długie ze spiczastą paszczą skończywszy - jakoś mnie one trochę przerażają). Posiedzieliśmy kilka godzin, trochę pomoczyliśmy pupki, pośmialiśmy się z tych, którzy położyli za blisko wody ręczniki i potem ganiali swoje rzeczy w wodzie (wiem, wredne to, ale widok piszczącej Australijki wyklinającej na czym świat stoi i ganiającej trampka naprawdę jest śmieszny).

Na koniec zebraliśmy się i ruszyliśmy w kierunku Gamat Bay, która jest niedaleko.

11. Gamat Bay

Gamat Bay jest ponoć świetnym miejscem do snorkelingu. Niestety nie dane nam było tego sprawdzić, bo fale były za duże, a do wody wchodziło się przez kamienie :( Woleliśmy nie ryzykować. Ponoć często można w tym rejonie spotkać żółwie (na plaży w Gamat Bay składają one również swoje jaja), choć jednak bardzo się starałam, żadnego z brzegu nie udało mi się wypatrzyć.

Sama droga do Gamat Bay nie jest trudna. Początkowo co prawda jest piaszczysta, ale po chwili pojawia się asfalt. Około kilometr przed Gamat Bay robi się nieprzejezdna, należy zatem zostawić motorek i iść na piechotkę (mniej więcej koło miejsca gdzie rozdziela się droga na punkt widokowy i Gamat Bay). Zejście jest dość strome i piaszczyste. Część trasy zaś schodzi się po kamieniach, przytrzymując liny, przydadzą się zatem sandałki zamiast klapków. Sama plaża jest nieduża, raczej ciemna (piasek wulkaniczny). Fale w zatoce są spore, widać jednak kilka łódek ze snorklującymi turystami. Mam nadzieję, że chociaż oni dali radę zobaczyć żółwia :) Poza nami na plaży była jeszcze tylko jedna para, która siedziała sobie spokojnie na ręczniku, opalając się i czytając książki. Tłumów zatem nie ma. Powrót pod górę chwilę zajmuje, ale cóż, jak się chce coś zobaczyć, to czasem trzeba ruszyć trochę cztery litery. A przy okazji trochę się potu wyleje i kilogramów straci.. same korzyści ;)

12. Goa Giri Putri Temple czyli świątynia w jaskini

Nie ukrywam, że przez moment zastanawialiśmy się czy chce nam się wybrać do tego miejsca, w końcu jednak ciekawość przeważyła lenistwo i wybraliśmy się na zwiedzanie świątyni. Mieści się ona w wiosce Suana, wystarczy jechać główną drogą nad morzem i szukać znaków.

Motorek zostawiliśmy na parkingu, na nim również w sklepiku wypożyczyliśmy (za 5 tys. IDR od osoby) sari do przykrycia nóg. Nie dość, że mili właściciele nam wypożyczyli ciuchy, to jeszcze nas nimi obwiązali. I słusznie, bo sama raczej zrobiłabym to bardziej w wersji pareo na plaży. Jedyny problem takiego stroju to ograniczone ruchy, ale może to kwestia braku przyzwyczajenia. Wejście do świątyni jest po drugiej stronie ulicy. Najpierw należy pokonać kilkadziesiąt schodów. Następnie wchodzi się do niewielkiej kaplicy, gdzie część osób się modli. Przy wejściu jakiś święty mnich ochlapał nas wodą (najwyraźniej nie była święcona, bo szlag na miejscu nas nie trafił). Następnie wpisaliśmy się do księgi i wrzuciliśmy obowiązkowe "co łaska" po 20 tys. IDR od osoby. Pan pilnujący księgi i kasy machnął głową w prawą stronę, sugerując, że tam mamy iść. Najpierw nie wiedzieliśmy o co chodzi - widać było tylko ścianę - po podejściu jednak okazało się, że jest też nieduża dziura, w którą należy się... jakoś spuścić na pupie. Po krótkim zjeździe ląduje się w korytarzyku o wysokości może metrowej. Nadal na pupie należy prześliznąć się pod kawałkiem skały i wreszcie można powoli zacząć stawać na nogi. A przed nami zaczyna rozpościerać się niesamowity widok. Spora jaskinia. Naprawdę spora. Niknąca w dymie z kadzidełek. Miejscami umieszczone lampki tworzą lekko mistyczny nastrój, szczególnie w połączeniu z dymem. Przed nami widać jaką mini kapliczkę, przed którą modli się sporo osób z jakimś mnichem. Należy iść po ścieżce (nawet jeśli wiedzie wśród modlących się). Jaskinia jest naprawdę spora, po drodze mija się trzy miejsca do modlitwy. Jedno z nich jest udekorowane czerwonymi latarniami, jak w chińskich świątyniach. Z tego co doczytaliśmy akurat to miejsce modlitwy jest poświęcone chińskim bogom i można się tutaj modlić o pomyślność w biznesie. Pozostałe są jak sądzę poświęcone hinduskim bóstwom. W ostatnim z nich stoi święty pan i można do niego podejść po dodatkowe błogosławieństwo.

Wyjście z jaskini jest z drugiej strony góry, z widokiem na zieloną dolinę wśród wzgórz. Doszliśmy do wniosku, że w przeszłości mogło to być świetne miejsce do ochrony w przypadku najazdu. Z przodu wejście do jaskini to wielka dziura, którą łatwo przegapić. Wielka jaskinia idealna do obrony, a na jej końcu przejście do ukrytej dolinki. Oczywiście teraz z doliny da się wrócić na główną drogę i do parkingu, ale kiedyś? Wystarczyłoby gęsty las posadzić od tej strony i już.

O ile nie jestem ostatnio jakąś fanką świątyń, o tyle ta naprawdę mnie zaciekawiła. Nie wiem czy to kwestia dymu, mgiełki czy dźwięków w jaskini, ale wydała się taka mistyczna. Jeśli kiedyś traficie na Nusę, odwiedźcie jaskinię. Warto, zdecydowanie warto.

Co jeszcze należałoby napisać o wyspie Nusa Penida? Z całą pewnością, że warto ją odwiedzić na parę dni. Można obejrzeć dużo przepięknych miejsc, można poleżeć na plaży (poza opisanymi wyżej jest jeszcze sporo innych), można wybrać się na snorkeling albo po prostu na spacer po pięknych wzgórzach.

Jest mnóstwo miejsc, gdzie można zamieszkać. My wybraliśmy hotel Deva Devi niedaleko głównego portu, skąd odpływają speedboaty do Sanur na Bali (te z Nusa Lembongan przypływają jakieś 8 km stąd do drugiego portu).

Nocą słyszymy szum fal, jesteśmy trochę oddaleni od głównej drogi (to sugerujemy, bo jeździ tutaj sporo pojazdów i niektóre są naprawdę bardzo głośne), a jednocześnie na piechotkę chodzimy na targ (warzywa i owoce), do supermarketu czy do lokalnych knajpek na pyszny rendang (bardzo polecamy, nasza ulubiona lokalna knajpka nazywa się Masakan Padang RM Padang Anda, mają przepyszny rendang daging <wołowina> czy ayam <kurczak> z dodatkiem ryżu).

Generalnie z głodu się nie padnie. Jak nie rendang (przyprawione mięsko duszone w mleczku kokosowym), to może pyszne zupki czy też rybki. Do wyboru do koloru :)

Sama plaża może nie jest szeroka i często prawie cała zalana wodą, ale pupkę da się pomoczyć. No i przy sprzyjającej pogodzie widać wyraźnie balijski wulkan Agung. Raz nawet pokazał się przy przepięknym zachodzie słońca. Cóż to był za widok ;)

Generalnie mamy tylko jeden problem ze wszystkimi trzema Nusami - że nie dotarliśmy tutaj w czasie naszych poprzednich wypraw na Bali, przez co nie mogliśmy ich polecać wszystkim jadącym w okolice. A naprawdę polecamy. Wysepki są prześliczne, malownicze; klify i fale zapierają dech w piersiach, a plaże mają przecudną wodę o niespotykanych kolorach. Nic tylko wskakiwać na łódkę z Bali i płynąć. Byle szybciej. Bali jest ciekawe, ale męczące. Tutaj można odsapnąć. I pomarzyć na spokojnie. Ot, takie rajskie wakacje :)

Informacje praktyczne:

Transport:

Wynajem motorka na jeden dzień to koszt ok. 70-80 tys. IDR. Samochód z kierowcą kosztował nas 500 tys. IDR (spotkaliśmy pana kierowcę pierwszego dnia, wiózł nas z portu do hotelu i zaproponował swoje usługi. W hotelach ceny za jednodniową wycieczkę wahają się między 600-750 tys. IDR i - co istotne - zawsze obejmują tylko jedną stronę wyspy. Nasz pan kierowca trochę marudził, ale ponieważ nie ustaliliśmy wcześniej gdzie jedziemy musiał się zgodzić na wizytę po drugiej stronie wyspy 😀). Do kosztów wycieczki dochodzą koszty parkingów, ale jednorazowo płaci się 5-10 tys. IDR, zatem niedużo.

Jak już pisałam łódka z Nusa Lembongan na Nusa Penida kosztowała nas 50 tys. IDR od osoby. Taxi z przystani do naszego hotelu kosztowała nas 100 tys. IDR (przy zejściu z promu krzyczeli nam 150-200 tys. IDR, ale podeszliśmy do głównej drogi i od razu udało się znaleźć kogoś, kto za 100 tys. na zawiózł).

Bilety powrotne na Bali kupiliśmy w porcie, wybraliśmy firmę Mola Mola -> koszt to 150 tys. IDR od osoby.

Ucieczka z Bali: Nusa Lembongan i Nusa Ceningan

2019-08-15T04:16:00.001+02:00

Około 20 kilometrów od wschodniego wybrzeża Bali przycupnęły sobie skromnie trzy wyspy: Nusa Lembogan, Nusa Ceningan i Nusa Penida. Wiele osób, które spotkaliśmy w czasie nasze wielomiesięcznej podróży, z wypiekami na twarzach i zachwytem w oczach opowiadało nam o trzech Nusach, korzystając zatem z miesięcznego pobytu w regionie postanowiliśmy sprawdzić co ciekawego można tu zobaczyć i przeżyć. I bardzo się cieszę, że taką decyzję podjęliśmy – na pewno było warto.

Na pierwszy ogień poszła Nusa Lembongan, średnia w kontekście wielkości (8 km²), uznawana za najbardziej „turystyczną”.

Już pierwszy moment, kiedy przed naszymi oczami pojawia się wyspa, potrafi zachwycić głównie ze względu na wodę otaczającą ten niewielki kawałek lądu. Widziałam już różne barwy oceanu i przez długi czas byłam przekonana, że nic mnie już w tym aspekcie zaskoczyć nie da rady. A tu proszę. Z pełnym niedowierzaniem wpatrywałam się w ocean, otaczający Nusę Lembongan, kiedy zbliżaliśmy się do niej od strony Bali. Błękit, miejscami przejrzysty, miejscami lekko mleczny. Przepiękne kolory, przenikające się wzajemnie, tworzyły urzekający obraz. Im bliżej wyspy, tym więcej barw. Niezwykłe wrażenie.

Łodzie z Bali najczęściej wysadzają turystów na plaży przy wiosce Jungutbatu, w niej również można znaleźć najwięcej hoteli, sklepików czy restauracji.

Sama wioska niczym specjalnym się nie wyróżnia. Ot kilka uliczek, w tym jedna główna ciągnąca się wzdłuż plaży. Nie ma chodników, trzeba za to uważać na liczne motorki (szczególnie z turystami, bo często naprawdę widać, że po raz pierwszy siedzą za kierownicą) oraz samochody-taxi. Oprócz motorka można tu wynająć sobie samochodzik przypominający ten z z pola golfowego (być może lepsza wersja niż motorek, stabilniejsza przynajmniej). Dróg zbyt dużo na wyspie nie ma, do najbardziej odległych punków idzie się 4-5 km, ale po drodze często trzeba przebyć górę, dla niektórych może to zatem być zbyt męczące.

Plaża przy wiosce jest w miarę szeroka i bardzo ładna. Charakterystyczne dla nie jest to, że duże fale (surferskie) rozbijają się kilkadziesiąt metrów od brzegu, zatem kąpiel tuż przy brzegu jest bezpieczna i przyjemna. Wzdłuż plaży ciągną się liczne knajpki oraz hotele, nie ma natomiast drzew, pod którymi można się schować. W oddali widać wielką wyspę Bali. Jedną z większych atrakcji na tej plaży jest niewątpliwie zachód słońca, który (przy odpowiednich warunkach atmosferycznych) jest przepięknym zjawiskiem. Warto, przynajmniej raz naprawdę warto.

My zamieszkaliśmy właśnie w tej wiosce, niedaleko plaży w małym homestay'u. Naprzeciwko naszego hoteliku znaleźliśmy super warung (lokalną jadłodajnię) z pysznym jedzeniem w dobrych cenach (Nasi Goreng za 15 tys IDR, Ayam Satay za 35 tys IDR i nasz hit: stek z tuńczyka z ryżem i sałatką za 40 tys. IDR). Nazywa się Warung D'Mall i mogę go z czystym sumieniem każdemu polecić. Co prawda na jedzenie trzeba dłuższą chwilę poczekać, ale za to jest świeże i pyszne 😃. Wracaliśmy tam z przyjemnością.

Kilka razy pomoczyliśmy pupki w wodzie na plaży. Czasem niestety były to tylko pupki, bo poziom wody spadał dość mocno, a wchodzenie głębiej było utrudnione ze względu na liczne kamienie i pomniejsze koralowce. Ale już nawet mocząc samą pupkę można spędzić bardzo przyjemnie czas, obserwując świat albo marząc. Jeżeli traficie tam o odpowiedniej porze (jak my któregoś pięknego popołudnia), kiedy woda powoli będzie się podnosiła, uda wam się być może zaobserwować moment, w którym w pewnej odległości od brzegu (jak już pisałam) zaczynają „przewalać” się fale dla surferów. Na plaży generalnie jest dość cicho, z niektórych knajpek cicho sączy się muzyka (przy naszej ulubionej miejscówce rozbrzmiewało cichutko reggae) i nagle pojawia się dość głośny szum. To właśnie przewalające się w oddali fale. Oczywiście w pierwszym momencie człowiek ma milion złych skojarzeń (łódka/tsunami/trzęsienie ziemi), ale po chwili uspokaja się. Ten szum jest taki... relaksujący ;) Nic, tylko się zdrzemnąć. Byle w cieniu albo chociaż po porządnym posmarowaniu kremem.

W północnej i wschodniej części wyspy mieści się las mangrowców. Wiele osób decyduje się na wypożyczenie łódki lub kajaka i pływanie po kanale w lesie. Z tego co widzieliśmy taka przyjemność kosztuje około 100-150 tys. IDR za 20-30 minut. Jeśli ktoś nie widział wcześniej mangrowców – można wybrać się na taką wycieczkę. Jeśli ktoś widział – to jak twierdzą „internety” nie trzeba.

Północna część to również spory kawałek plaży z widokiem na balijski wulkan Agung (jeśli raczy się wyłonić spomiędzy chmur). Z pływaniem na tej plaży może być jednak trudno ze względu na liczne kamienie w wodzie, co jest szczególnie problematyczne w trakcie odpływu. Ale widok niewątpliwie jest bardzo ładny, warto chociażby przejść się w te okolice i rzucić okiem ;) Albo zrobić fotkę ;)

Na południu wyspy znajduje się „port”, skąd można odpłynąć na Nusę Penidę oraz żółty most, który zaprowadzi nas prosto na Nusę Ceningan (o czym za chwilę).

Najpiękniejsze jednak widoki czekają na tych, którzy zdecydują się wybrać na zachodnią część wyspy.

Jak już wspomniałam wiele osób decyduje się na wynajem motorków, my jednak jesteśmy fanami sportu zwanego spacerowaniem 😉. Spacerujemy gdzie się da, im więcej kilometrów tym lepiej. Spacer pod hasłem „zachodnia część wyspy” to łącznie ok. 10 km, zatem naprawdę niedużo, a można przy okazji bez stresu i pośpiechu przyjrzeć się zarówno głupocie niektórych turystów (jazda na motorku bez umiejętności w Azji NAPRAWDĘ jest głupim pomysłem), pomysłowym hotelom jak również domom Indonezyjczyków. No i przywitać się z całą masą dzieciaków :)

Do pierwszego punktu na naszej trasie – Devil's tear – dotarliśmy dość szybko. Już do niego dochodząc wiedzieliśmy, że takich widoczków w Indonezji jeszcze nie widzieliśmy, bowiem wszystko wokół (przesuszone trochę trawy, rozłożyste drzewa i kwiatki) śpiewało do nas Australią.

Woda również zaczynała pokazywać swoje niezwykłe barwy, ale jeszcze nie powiedziała ostatniego słowa ;) Devil's tear pokazało trochę więcej. Nim jednak człowiek dotrze do Devil's tear mija się Dream Beach czyli niedużą, ale przepięknie położoną plażę.

Devil's tear to ni mniej ni więcej tylko klify, opadające ostro do morza (odkrywcze, w końcu to klify), o które rozbijają się regularnie wielkie fale. Niby tylko tyle, a człowieka wręcz zatyka z wrażenia. Zresztą, niech zdjęcia przemówią za mnie.

Podpowiem jeszcze, że warto pójść wzdłuż brzegu w kierunku północnym, Puste piękne klify, mało turystów (wszyscy stoją obok głównego klifu, a kilkadziesiąt metrów dalej już pusto).

Kolejny punkt, który warto odwiedzić na mapie nazywa się Sunset Point. Nie trzeba jednak czekać aż do zachodu słońca, żeby móc obejrzeć kolejną część przepięknych klifów, z rozbijającymi się o nie falami. Warto również posiedzieć tam przez moment, pooddychać morskim powietrzem i pogapić się w fale. Są potężne i majestatyczne, przypominają człowiekowi czemu zawsze powinien mieć szacunek i strach przed morzem.

Z Sunset Point prosta dróżka wiedzie do plaży Mushroom, uznawanej za jedną z najładniejszych na wyspie. I faktycznie, widok jest bardzo malowniczy, choć wypoczynek na samej plaży dość trudny. Cienia jest niewiele (choć nam udało się znaleźć wielkie i rozłożyste drzewo), przy samej plaży zaś cumują wszędzie łódki. Wygląda to ładnie, ale z kąpielą bywa różnie. Szczególnie, że woda jest zimna. Naprawdę. Nie wiem czy to rezultat otwartego oceanu czy konkretnych prądów, ale w czasie naszego pobytu na tej plaży woda przemrażała na kość. Coś jak Bałtyk w wakacje. Przy plaży Mushroom mieści się sporo hoteli, knajpek i sklepów, nie ma zatem niebezpieczeństwa, że człowiek padnie z głodu w czasie wycieczki :) Do wioski Jungutbatu jest stąd ok. 4 km, zatem niedaleko.

Spacery i widoczki to tylko część atrakcji, które przyciągają ludzi na Nusę Lembogan. Wielbiciele yogi znajdą tutaj mnóstwo szkół i szkółek, surferzy – spotów do wskoczenia na falę, a fani snorkelingu czy nurkowania – miejsca, gdzie rafa zachwyca kolorem, a wielkie manty pływają wokół. Wszystko do zorganizowania na miejscu, liczne agencje chętnie pomogą. Można nawet skoczyć na coś, co nazywa się „troling in coral reef”. Nie wiem na czym trolowanie ryb na rafie miałoby polegać (bardziej „deszczowcowanie” jak sądzę by pasowało 😂), ale brzmi przezabawnie.

Generalnie sama wyspa jest bardzo fajna i można na niej trochę odpocząć przez parę dni oraz nacieszyć oczy cudnymi widokami. Dla nas – wielbicieli spacerów – ogromną przyjemnością były też codzienne nawet kilkunastokilometrowe spacery. No i klify. Coraz częściej myślę, że moje wymarzone do mieszkania miejsce powinno mieć klify. Obok plaży oczywiście. Plażę obowiązkowo 😉

W tym całym "słodzeniu" wyspie jest też niestety miejsce na łyżkę dziegdziu. Po pierwsze motorki - jak już pisałam sporo ludzi na nich szaleje i momentami jest to dość głośne szaleństwo. Po drugie kwestia wody pitnej. Jako wielbiciele idei zmniejszania ilości plastiku na świecie zawsze staramy się namierzyć jakieś opcje refillu wody czy też kupujemy duże baniaki i sami sobie wodę przelewamy. Na Nusie Lembongan mimo że w każdym sklepiku duża woda była (20 litrów), nikt nie chciał nam jej sprzedać. Na szczęście udało nam się namierzyć opcję refill, ale tylko w jednym miejscu i też niecodziennie dostępną. Z tego co widać po naklejkach na sklepach/tablicach teoretycznie jest wdrażana jakaś akcja "refill wody=mniej plastiku", ale sklepikarze czy restauratorzy chyba odstąpili od niego, bo jak sądzę w ich mniemaniu bardziej im się opłaca skasować za butelkę wody 10 tys. IDR niż za refill 5 tys. IDR (co oczywiście jest bzdurą, bo butelki 20 litrowe kosztują 20 tys. IDR, zatem opłaciłoby im się dużo bardziej, no ale..). W każdym razie jak na wyspę, która krzyczy o walce z plastikiem czy też ma z nim problem (co miejscami widać), działają strasznie głupio.

Ogromnym plusem wyspy Nusa Lembongan jest również połączona z nią mostem Nusa Ceningan. Od razu przyznam się bez bicia, że zgodnie z poradami krewnych i znajomych królika oraz internetów skupiliśmy się na zachodniej części wyspy.

Dostanie się na Nusę Ceningan jest dość proste. Można podjechać taxi pod żółty most (100-150 tys. IDR), podjechać motorkiem (i akurat motorkiem da się przez wąski most przedostać na mniejszą wyspę) albo przyjść na piechotkę. Google Maps pokazał nam dodatkową ścieżkę pieszą przez wyspę i choć była ona ciut zarośnięta i prowadziła przez niewielką górę, idealnie spełniła swoje zadanie. Uniknęliśmy w ten sposób 100 dodatkowych pytań o podwózkę i pełnych zdziwienia spojrzeń przy tłumaczeniu, że spacerujemy.

Od żółtego mostu aż do Blue Lagoon, które było pierwszym punktem na naszej mapie, prowadzi prosta droga, częściowo biegnąca wzdłuż brzegu. Po mniej więcej pół godzinnej przechadzce dociera się na miejsce. Na szczęście samo Blue Lagoon jest oznaczone (tabliczka na płocie), bo z drogi go nie widać. Cóż ja powiem. Nazwa zobowiązuje, niech przemówią zdjęcia.

Nie wiem jak wy, ale ja jestem fanką patrzenia na fale, a te w Blue Lagoon były wyjątkowo... majestatyczne. To chyba dobre słowo, bo zawiera w sobie odrobinę lęku, który człowiek odczuwa na widok żywiołu. Ja odczuwam go sporo. Na wszelki wypadek rzuciłam parę słów powitania do tutejszego Posejdona, żeby aby mu do głowy nie przyszło zrzucić nas z któregoś klifu i pokazać swoją siłę 😉

Sporo czasu siedzieliśmy nad Blue Lagoon patrząc na fale. W końcu jednak ruszyliśmy dalej. Najpierw wybraliśmy ścieżkę w prawo. Wiedzie ona na kolejne klify, przechodzi przez niewielki busz, aż finalnie prowadzi na drugą stronę cypla, skąd widać spot do surfowania i dużą plażę.

Następnie wróciliśmy w okolice Blue Lagoon i przechodząc przez hotel dostaliśmy się na ścieżkę na lewo od Blue Lagoon. Tutaj wędrując różnymi dróżkami eksplorowaliśmy kolejne klify. Nie mam wystarczająco dobrego warsztatu pisarskiego, żeby to opisać, więc może chociaż zdjęcia.....

Moje ulubione to samotne drzewo. Zaskoczyło nas całkowicie, pojawiając się znienacka. Mogłoby zagrać w niejednym horrorze. Na klifach trzeba dość mocno uważać, żeby nie zostać zdmuchniętym do morza, szczególnie jak przychodzą większe fale i rozbryzgują się na skałach.
Nacieszyliśmy oczka cudnymi widokami i ruszyliśmy trasą przez środek wyspy w kierunku mostu.

Potem jeszcze okrężna trasa przy lesie mangrowców przez Nusę Lembongan i już byliśmy znowu w naszej wiosce.

Bardzo mocno zachęcamy do wycieczki na Nusę Ceningan. Sama wysepka jest niewielka, ale urocza. Mieści się na niej sporo hoteli i knajpek, można zatem rozważyć mieszkanie na niej zamiast na Nusie Lembongan, chociaż szczerze mówiąc nam dużo lepiej podobała się opcja mieszkania na większej wyspie i wycieczki na mniejszą. Co oczywiście wynika z faktu, że tak zrobiliśmy my, a wiadomo, że "nasza opcja jest najnaszsza" 😂😂😂

Czy warto wybrać się na Nusę Lembongan i Nusę Ceningan?
Zdecydowanie tak. Parę dni, które spędziliśmy na eksploracji obu Nus, uznaliśmy zgodnie za bardzo ciekawe i warte swojej ceny/czasu. Szczerze mówiąc dużo lepiej podobał nam się klimat na mniejszych wyspach niż na Bali, w tym w uwielbianym przez tłumy Ubud. Jakoś tak spokojniej, bardziej leniwie... No, tak, w końcu z nas dwa leniwce. Dać nam plażę, ciszę, ciepłe morze i już... Chociaż z drugiej strony w Himalaje poszliśmy, a tam plaż nie było...

Chwilowo znajdujemy się na Nusa Penida, która również doczeka się własnego artykułu. Uznałam, że jako największa zasługuje na całkiem własny ;) No i opis trzech wysepek byłby już zbyt długi i nikomu by się tego czytać na pewno nie chciało.

Ps. Kilka informacji praktycznych

Transport:

Bali (Ubud) - Nusa Lembongan

Speedboaty na Nusę Lembongan odpływają z Sanur. My naszą wyprawę zaczęliśmy w Ubud, stąd też przetransferowaliśmy się do Sanur i wskoczyliśmy na łódź, która płynęła około 30 minut. Co prawda fale nie były najmniejsze, ale jakoś daliśmy radę przetrwać ten krótki „przejazd”. Skorzystaliśmy z pośrednictwa biura Perama Tour (mają całkiem niezłe ceny na różne przejazdy na Bali – do sprawdzenia w necie), a naszym operatorem było Glory Express. Bilet dla jednej osoby (wraz z transferem z Ubud, pick up spod biura Perama) kosztował 200 tys. IDR (przy obecnym kursie to ok. 55 zł).

Ach, ważne. Na podróż najlepiej założyć klapki plus krótkie spodenki, bo zarówno do łodzi jak i z łodzi wyskakuje się z wody.

Nusa Lembongan - Nusa Penida

Transfer (taxi) z Jungutbatu Village w okolice żółtego mostu (przystań) kosztował nas łącznie 100 tys. IDR. Na miejscu kupiliśmy bilety na łódkę (po 50 tys. IDR od osoby).

Mr Always Right czyli fora podróżnicze vol.2

2019-07-30T11:03:00.000+02:00

Parę miesięcy temu napisałam krótki tekst na temat pytań na forach podróżniczych. Skupiłam się wówczas głównie na kobietkach i forum Podróżniczki, choć przyznaję, że inspiracje czerpałam również z innych fanpage'y. Minął już ponad rok od kiedy zapisałam się na różne grupy, a nadal bywam zaskoczona tym, co tam zdarza mi się przeczytać. I powiem jedno: nigdy, podczas żadnych badań marketingowych (a uczestniczyłam w sporej ilości w swoim życiu w ramach pracy) nie zebrałam tylu ciekawych insightów o ludziach, podróżnikach i ich potrzebach. Jeśli ktoś w branży turystycznej szuka specjalisty marketingu - oto jestem, sprzedam wiedzę 😂😂.

Generalnie od roku obserwuję, że coraz więcej ludzi ma problem z mózgiem. Naprawdę. Tam, gdzie wystarczy wpisać w Google zapytanie albo skontaktować się z jakąś instytucją (loty/hotele/booking/cokolwiek) to dużo prościej wrzucić zapytanie na grupę. I tylko problem się pojawia, gdy odpowiedzi są sprzeczne. Oczywiście sprzeczne odpowiedzi wynikają z różnych przyczyn:

- ludzie są głupi i nie umieją czytać ze zrozumieniem

- ludziom się wydaje, że coś wiedzą, a pochwalić się lubią

- ludzie... ech, można naprawdę pisać tu niejedno wyjaśnienie, a przecież muszę coś jeszcze zostawić do dalszej części tekstu, bo nudno będzie.

I choć ten post będzie (obiecuję!) skupiał się na "odpowiadaczach", to jednak muszę, po prostu muszę podzielić się z Wami historią, która swoje zakończenie miała niedawno.

Otóż pewna pani (nazwijmy ją Anią i wszelkie podobieństwa do jej prawdziwego imienia są zamierzone) od mniej więcej trzech miesięcy przygotowywała się do wyjazdu do Wietnamu z rodziną. Chwała jej za to, że nie zrobiła jak niektórzy (wpis z czerwca z grupy Malezja Faq: za tydzień lecę z rodziną: żona i trzech małych synków do Singapuru i Malezji na 1,5 miesiąca. To tyle wiem. Jak ktoś ma jakieś doświadczenie co robić i gdzie jechać to słucham.-> zarzućcie mnie planem, bo ja za leniwy jestem, żeby się tym zająć. A ja już sobie coś może wybiorę - to moje tłumaczenie naturalnie) tylko wzięła się solidnie za przygotowanie. Nie wątpię, że nawet zajrzała na jakiś blog czy do innego przewodnika. Szybko jednak doszła do wniosku, że co ona się będzie męczyć i szukać, skoro znalazła grupę entuzjastów, którzy na wszystkie pytania odpowiedzą jej bezpośrednio. Taki spersonalizowany Google, niebo dla leniuszków.

Zaczęła od pytań nawet jeszcze w miarę: o rafting dla męża, potem przeszła do transportu (co tam, że temat wałkowany na grupie wte i wewte wielokrotnie), pogodę (czy będzie padać na Phu Quoc w czerwcu: hmm, czekaj sięgnę po moją kulę zgadulę). Potem mieliśmy pytanie o jazdę na skuterze. Pani nie dość, że nie przyjęła do wiadomości, że MUSI mieć prawo jazdy kat. A w wersji międzynarodowej, żeby móc legalnie jeździć po Wietnamie, to jeszcze upierała się, że jako jednego z kierowców wsadzi swojego syna (lat 14, nigdy w życiu nie siedział na motorze). Na pytanie czy chce się pozbyć dziecka, odpowiedziała, że chłopak jest wysoki jak na swój wiek. No tak, w sumie ma to sens. Jak wysoki to nogami do jezdni w razie czego dostanie i może przeżyje zderzenie z ciężarówką. Już przy tym pytaniu grupa powoli zaczęła "odburkiwać" pani w odpowiedziach. Potem sypnęły się następne, a część swoich pytań zadawała pod postami innych. No i wreszcie nadszedł ten dzień, kiedy ludzie nie zdzierżyli. Pani Ania oto przybyła do Wietnamu i postanowiła poskarżyć się grupie na grupę. Otóż przeklina mocno wszystkich, którzy polecili jej pociąg, bo (w skrócie rzecz ujmując) ona właśnie jedzie, klima nie działa, miejscowi mają brudne stopy i jeszcze pociąg się spóźnia. To był jej 29 post. Do tego dochodzi około 40 pytań pod postami innych ludzi. Ułożyli jej cały plan, dostała wszystko opisane z cenami lepiej niż w biurze podróży (za co zapłaciłaby spore pieniądze), a na koniec obraziła ludzi, obraziła się i z wrzaskiem wypisała z grupy. Krzyżyk na drogę jak to ktoś napisał. Tęsknić nie będziemy.

Wróćmy jednakże do odpowiedzi na pytania na grupach, bo o tym przecież niniejszy tekst miał być. Podobnie jak we wcześniejszym artykule, dla przejrzystości podzielę "odpowiadaczy" na grupy.

Zacznijmy zatem 😊😊

1. "Jestę EKSPERTĘ": nie znam się, ale się wypowiem

Ach, jakże ja uwielbiam tę grupę ludzi. Przykłady można mnożyć i mnożyć. Oto najprostszy:

Pytanie nr 1: mam trochę czasu w styczniu, lubię naturę, co mi polecicie: Bali, Wietnam czy Tajlandię.

Odpowiedź: nie byłam w Wietnamie i Tajlandii, ale leć na Bali. Tam byłam i tylko tam warto się wybrać.

Już widzicie na czym to polega? Ruszyłem tyłek z kraju, to już wiem wszystko na ten temat. Że nie byłem w pozostałych miejscach i w zasadzie ciężko, żebym był w stanie porównać, która opcja może być najciekawsza z konkretnego punktu widzenia? Oj tam, oj tam. Czepiasz się i już. Byłem na Bali ergo na Bali warto bywać. KROPKA.

Pytanie nr 2: czy do Polski mogę przywieźć owoce z Tajlandii w podręcznym? (Przy okazji: tak, można wwozić do 5 kg owoców, ale duriana nie polecam, jakby się nie daj bogom w samolocie jakaś siatka rozszczelniła to fuuuuu)

Odpowiedź: widziałem gdzieś ostrzeżenia na lotniskach. Że kary są. Jak już kary ryzykować to ha ha lepiej coś innego przewożąc.
Aha, no w sumie można i tak.

1a. "Jestę EKSPERTĘ" w wersji light: nie byłem, ale wujo był i mówił...

To jest autentyk:)

Grupa Tajlandia, 376 w tym tygodniu pytanie o wizę. I nagle włącza się Pani ze stwierdzeniem, że nie ma innej opcji na wjazd do Tajlandii jak tylko 30-dniowa i nie da się przedłużyć. Spokojnie tłumaczymy jej, że jednak są inne opcje. Nieprawda! Pani wie, bo jej wujo od 10 lat jeździ do Tajlandii i mówił, że tylko 30 dni. I basta. No tak, wujo w końcu wie najlepiej (już w "Potopie" o tym zdaje się mówili) 😉😉😉😉😉

2. Nie na temat, ale się wypowiem

Czasem mam wrażenie, że ludzie zbierają jakieś punkty za udzielanie odpowiedzi. Nieważne czy z sensem czy nie, byle się wypowiedzieć. A jak walnę głupotę? A to, wtedy wrzasnę, że hejtują i z bani. Naprawdę ilość odpowiedzi bez sensu jest porażająca.

Pytanie nr 1: jadę niedługo do Maroka sama. Mam już wstępny plan (A, B, C), ale może coś jeszcze polecicie?

Odpowiedź: do Maroko? Sama kobieta? Zdurniałaś? Zabiją cię, zgwałcą.

- Ale nie o to pytałam. Chcę wiedzieć czy coś jeszcze warto zobaczyć.

- Ale naprawdę, zastanów się czy warto tak ryzykować. Nie jedź. Sama kobieta w kraju muzułmańskim BLA BLA BLA BLA...

Pytanie nr 2: gdzie można skoczyć z Bangkoku na plażę, ale tak, żeby max 2 godziny (to dla mnie ważne) jechać autobusem?

Odpowiedź: jedź na Ko Chang.

- Ale Ko Chang to min. 6 godzin autobusem, a potem jeszcze prom.

- Byłam na Ko Chang, jest fajna.

- No jest, tylko nie spełnia kryteriów autorki.

- Czepiasz się!

No i mój hicior nad hiciory:
Pytanie nr 3: słyszałem o nagłych wzrostach zachorowań na dengę (moje wyjaśnienie: denga to choroba wirusowa, przenoszona przez komary) w Tajlandii. Czy faktycznie tak łatwo się zarazić i czy jest niebezpieczna?

Odpowiedź: bzdura. Latam do Thai od 7 lat, co roku, bo mam tam rodzinę i nigdy nie miałam sensacji pokarmowej.
- Ale koleś pyta o dengę.
- Syn mieszka w Bkk i nie miał styczności z dengę (pisownia oryginalna). Nie ma tam żadnych chorób tropikalnych. Może w dżungli, na peryferiach itp. styczność z małpami, słoniami. Lepiej ich nie dotykać tak piszę tylko profilaktycznie. Jedyne co to można w hotelach spotkać karaluchy.
- Tu masz dane WHO odnośnie dengi. I opisy blogerów jak złapali dengę w Tajlandii.
- Ty wierzysz w internety? Idiota. Ja i moja rodzina nie złapaliśmy nigdy dengi, więc to jakaś bzdura, że ona w Taj jest. Na pewno jej nie ma.

Aha...czyli jeszcze się włączyła opcja nr 2 czyli "Jestę Expertę" w wersji wuja ;)

3. Moja prawda jest najmojsza

Pytanie nr 1: jak dostać się tanio z lotniska na ulicę Khaosan? Nie, nie chcę brać taxi.

Odpowiedź: po takiej podróży tylko taxi.

- Ale napisałem, że nie chcę czy są inne opcje (włączają się inni: tak, masz autobus za 60 thb od osoby, dojeżdża prosto do Khaosan).

- Jaki autobus, bierz taxi, po co oszczędzać jak przyjeżdżasz do takiego kraju, to tylko 60 zł vs 8 zł, przecież jak już cię stać na bilet do Taj, to powinieneś tutaj wspierać lokalsów, czyt. taxi driverów.

Jak widać wersja "moja prawda jest najmojsza" włącza czasem również tryb: nie na temat, ale co tam.

4. Captain Obvious

Pytanie nr 1: jak najlepiej dostać się z Langkawi (Malezja) na Ko Tarutao (Tajlandia)?
Odpowiedź: te dwie wyspy leżą w różnych krajach.
🙈🙈🙈🙈

Pytanie nr 2: hej, rozwalił się mój hamak (i tutaj cała historia rozwalonego hamaka, podarujemy ją sobie), przez lata w nim spałam na różnych wyjazdach (i tu lista krajów, również sobie podarujemy). Czy możecie mi polecić jakiś dobry hamak z moskitierą? Planuję wyjazd na Filipiny i będę tam na pewno spać na jakiejś plaży. A hamak do tego najlepszy.
Odpowiedź: w hamaku można spać.
Także tak...

5. Pisałem po pijaku

Pytanie nr 1: nieważne jakie, ważne, że się komuś na feedzie pojawiło.

Odpowiedź: SERDTCYVGHBU

I w zasadzie tyle w tym temacie ;)

6. Chamy pospolite:

Pytanie nr 1: tutaj w odpowiedzi na posta wspomnianej wyżej pani Ani większość ludzi spokojnie i nie pokazując nerwów (choć niejednego pewnie trzasnęło). A jeden kolega napisał to bardziej dosadnie:

Najpierw dupę zawracasz pytając o rzeczy łatwo dostępne, a teraz pierdolisz głupoty i masz jakieś kretyńskie pretensje. Skoro nie masz predyspozycji umysłowych do samodzielnego znalezienia informacji ani własnego zdania to miej choćby odrobinę przyzwoitości.

I to już było zbyt chamskie. Można to samo napisać trochę bardziej kulturalnie.
Za to pod postem uaktywniła się obrończyni pani Ani, która poczuła się znieważona tym językiem. Skończyło się na tym, że sama zwyzywała kolesia jeszcze bardziej kwiecistym językiem, jednocześnie plując się co nie miara, że jak on ma czelność tak pisać do kobiety. I ręce opadły :( Gorszego argumentu już użyć nie mogła.

W ogóle z kulturą bywa ciężko. Chamy pospolite występują też w wersji ukrytej. I są to najczęściej osoby, które (i piszę to z całą świadomością, że mogę kogoś obrazić) jak im się kończą argumenty merytoryczne (znaczy walnęły głupotę i nie wiedzą jak się wyplątać, a proste stwierdzenie: masz rację przez "klawiaturę" im nie przechodzi) zaczynają atakować: wyluzuj, zluzuj majty, co ty taki nerwowy - trzeba być sabaj, o co te nerwy, nie bądź dziecinny itp. Przyznaję, sama kiedyś napisałam kolesiowi, że jest dziecinny. A potem zrobiło mi się głupio, że takich argumentów używam i wywaliłam tego posta. Szkoda, że nie zastanowiłam się bardziej przed jego wrzuceniem, w końcu w necie nic nie ginie.

Moja ulubiona historia do tej kategorii pochodzi z grupy Malezja. Siedzieliśmy sobie radośnie enty miesiąc na Langkawi, kiedy zaczęła się na grupie dyskusja o tej pięknej wyspie. I poza standardowymi pierdołami (o, taka turystyczna straszliwie aj aj aj) pojawiły się pytania o hotele. Pewna pani (na Langkawi przyjechała dzień wcześniej) postanowiła się podzielić hotelem (który KTOŚ jej polecił). Wrzuciła link do oferty na booking, rekomendując miejsce (nigdy tam nie była) z info, że tam jest super plaża. Rzuciliśmy okiem na umiejscowienie hotelu i zasępiliśmy się mocno. Miejsce było w środku wyspy. No ni cholery plaży tam być nie mogło. Chcąc uchronić autorkę posta (która już zdążyła się podjarać, że taka dobra cena i to przy samej plaży, a na tym jej głównie zależało ze względu na dzieci) przed popełnieniem błędu, od razu skorygowaliśmy, że plaży tam być nie może (co pokazuje wyraźnie mapa). I zaczęła się kłótnia. Że tamta WIE, że tam NA PEWNO jest plaża. Ale tam nie ma morza, to jak ma być plaża. NA PEWNO JEST. Sugerowaliśmy, że może zły link wrzuciła. Nie, na pewno nie, ona się nie myli, to my się nie znamy. A w ogóle jak ktoś siedzi w Polsce przed telewizorem i wyjazd (wielotygodniowy!) próbuje innym zepsuć sugerując im, że się pomylili! Jak można być takim chamem i prostakiem! Załączyliśmy mapki, wrzucaliśmy różne dowody - jak grochem o ścianę. W końcu po długich przepychankach zaległa cisza i nagle panna napisała, że chyba jednak pomyliła link, miała wtedy różne otwarte i wrzuciła nie ten. Żadnego sorry (głównie do autorki posta, która o mało się nie wkąpała w wielkie g...), nic. Żeby zamknąć dyskusję napisaliśmy zatem, że dobrze, iż sprostowała, bo ktoś mógłby się nieźle wkąpać. I to był błąd wielki (trzeba było siedzieć cicho), bo zostaliśmy zwyzywani od hejterów i chamów i od czego tam jeszcze. W rezultacie pokręciliśmy tylko głowami, że szkoda nerwów na takie "kulturne" i zajęliśmy się innymi sprawami. Ale niesmak pozostał. No i co ja powiem, raz widzieliśmy pannę na Langkawi. Miałam ochotę podejść i jej powiedzieć: ależ ty głupia jesteś. Ale kulturalna jestem, w necie jej inwektywami nie obrzuciłam, to i face to face tego nie zrobię. Choć świerzbił język, oj świerzbił... ;)

7. Pozorna informacja, która nic nie wnosi: wydałam 40 euro przez 3 dni

Trochę dziwna nazwa na kategorię, ale już się tłumaczę. Generalnie chodzi o odpowiedzi, które totalnie nic nie wnoszą. Takie jak powyższa. Pojawiają się czasem pytania ile ktoś gdzieś wydał (ich zasadność też jest wątpliwa, o ile ktoś w miarę dokładnie nie opisze jakiego życia się oczekuje i nie znajdzie się ktoś, kto coś podobnego właśnie przerobił). Niestety odpowiedzi są często z dupy strony. Już abstrahuję od licznych dywagacji, które się pojawiają pod hasłem: Tajlandia to tylko na bogato, jak cię nie stać (w domyśle lamusie) to nie jedź, to te bardziej konkretne też nic nie wnoszą.

No bo co wyciągniesz z informacji: byłam miesiąc w Tajlandii, wydałam 2453, 56 PLN. A może co robiłaś? Co zwiedziłaś? Gdzie jadłaś i spałaś? No hej, pytanie było ile wydałam, to się chwalę.

Druga grupa pytań z tego gatunku dotyczy lotów.

Hej, ile wydaliście na loty do Wietnamu, bo ja 1600 PLN? I zaczyna się konkurencja pod hasłem kto był sprytniejszy. Ja 1599,99 PLN (yeah, jestem lepszy, przezajebisty), ale zaraz ktoś przebija (1499 PLN). I tak można w nieskończoność. Jak dzieci, naprawdę jak dzieci ;)

8. Obrońcy uciśnionych

Historii jest tyle, że nie wiem co wybrać :(

Generalnie wygląda to tak: ktoś zadaje pytanie, pojawia się odpowiedź, ale mijająca się lekko z prawdą. Albo nawet całkiem. Zatem kulturalnie piszesz w odpowiedzi, że jednak ta osoba nie ma racji (zawsze zakładasz niewiedzę, a nie głupotę czy chęć zrobienia innych w bambuko, więc robisz to delikatnie na zasadzie: nie do końca masz rację), podajesz źródła - generalnie wykazujesz błąd. I wtedy się zaczyna. Zamiast otrzymać pochwałę, że sprostowałeś bzdurę, zaczyna się na ciebie lać hejt: a ty co tak hejtujesz, dziewczyna chciała pomóc, co prawda napisała nieprawdę, ale co ją poprawiasz, chciała pomóc.

Ok, po pierwsze dobrymi chęciami to piekło jest wybrukowane, a po drugie przecież autor nie chciał na grupie uzyskać informacji nieprawdziwej, ale z dobrymi chęciami, tylko taką, która mu się na coś przyda czyli prawdziwy stan rzeczy. Ale nie, obrońcy uciśnionych jadą dalej.

- No chciała dobrze, weź ją zostaw.

- Ale ja tylko sprostowałam informację, bardzo grzecznie.

- No i co z tego. Po co prostowałaś. Miała dziewczyna dobre chęci, a teraz będzie miała traumę i nic już nie napisze. I kurtyna opada.

Ciekawy case pojawił się kiedyś na grupie Tajlandia. To będzie ciut dłuższa historia.

Z niezrozumiałych dla mnie przyczyn większość obcokrajowców (nie tylko Polaków) jak wyjeżdża na wakacje to dostaje małpiego rozumu i nawet jeśli w swoim kraju są praworządnymi obywatelami, to w takiej Tajlandii prawo mają w czterech literach. Przykładem świetnym jest kwestia prawa jazdy na motorek (aby móc jeździć legalnie po Tajlandii potrzebujemy prawa jazdy kat. A, w wersji międzynarodowej). W Polsce czy Anglii bez prawka by do auta czy na motor nie wskoczył, ale w Tajlandii on jest chojrak (przyjechałem i wydaję tu kasę, to mi się należy, nie??) i bez wymaganych dokumentów jeździł będzie, a potem się tym w necie pochwali. Można i tak.

W każdym razie na grupie Tajlandia FAQ pojawił się miły młodzieniec w wieloma pytaniami (przed podróżą i w jej trakcie). Grupa kulturalnie odpowiadała na wszystkie. Oczywiście dyskusja pod hasłem uprawnień na motorek była burzliwa, bo sporo osób uważa, że po co to komu (ubezpieczyciele mają inne podejście, o policji tajskiej, która ponoć ma nowy cel - złapać jak najwięcej takich - nie wspomnę), sporo też optowało za wersją praworządną. Kolega prawka nie posiadał. W zasadzie to jeździć też nie umiał, ale jak mu paru "przyjaciół" z grupy napisało: co się martwisz, nauczysz się w Tajlandii.

Niestety w trakcie pierwszej czy drugiej wyprawy motorkowej kolegi po Phuket, młody człowiek spowodował wypadek. I co zrobił? Wskoczył na motorek i zaczął uciekać (razem ze swoją pannicą oczywiście). Złapali go poszkodowani (auto) Tajowie i biedak musiał im zapłacić. Również za to, że policji nie wezwali, bo dopiero miałby problem. Następnie usiadł do netu i poskarżył się grupie jacy to ludzie w tej Tajlandii niedobrzy, on tu przyjechał pieniądze wydawać, a tu proszę - musiał zapłacić za taką głupotę.

Grupa najpierw milczała, a potem ktoś zadał pytanie czy się koleś przed ucieczką zainteresował czy nikomu nic się nie stało. No jakże miał się interesować, przecież uciekał.

I wtedy po raz pierwszy widziałam jak wylał się hejt. Najprawdziwszy hejt. Że idiota, że jak mógł uciekać, że czego się u diabła spodziewał. Że nie dość, że łamie prawo to jeszcze marudzi, że mu płacić kazali. Najgłośniej oczywiście darli się ci, którzy wcześniej go zachęcali do spróbowania motorka w Tajlandii i radzili olać prawo jazdy, ale nie w tym rzecz. Pojawiło się również kilku obrońców.

Zostawcie chłopaka, co się czepiacie, setki ludzi tak robią i nikt się nie czepia. Miał pecha, trzeba mu współczuć (nie tym, w których wjechał, ale jemu) i jeszcze tyle musiał zapłacić, no masakra jakaś.

Pozostawię to bez komentarza. Autor albo administrator w końcu posta wyrzucił, ale niesmak pozostał. Dla symetrystów, dla kretynów i dla obrońców uciśnionego. I zawsze, zawsze rodzi mi się w takiej sytuacji pytanie: czy gdyby w Polsce się tak zachował znalazłby się jeden odważny z argumentami do obrony. Czy na naszym podwórku to wstyd, a w Azji to można. W końcu to tylko Azja...

9. Autodenuncjator własnej głupoty

To jest nader ciekawa grupa, która chyba przeraża mnie najbardziej. Brak wiedzy i napisanie głupoty to jedno (o ile się potem człowiek z klasą z głupoty wycofa), ale autodenuncjacja własnej głupoty? To pokazuje smutny trend w społeczeństwie, że przyznawanie się do głupoty (w sytuacji, kiedy nikt nas nie pytał i nikogo to nie obchodzi) jest dzisiaj uznawane za dopuszczalne, a wręcz godne pochwały. Ale przejdźmy może do przykładów.

Pytanie nr 1: w ramach pytania pojawiła się historia jak to młoda podróżniczka pojechała do Szwajcarii na wakacje i włączyła sobie na komórce transmisję danych. Zignorowała sms operatora, na siłę usunęła blokadę kosztów. Dobrze się to nie skończyło, bo wysłali jej rachunek na 20 tys. zł. Pytanie dotyczyło tego czy ktoś miał podobną sytuację i czy można coś z tym zrobić.

Oczywiście wina jest niestety po stronie młodej podróżniczki, ale może uda się jakoś dogadać z operatorem, coś umorzyć, coś rozłożyć na raty. Skąd taki rachunek? Ano stąd, że Szwajcaria nie jest w UE. Jest członkiem Schengen, ale już UE nie. Odpowiedzi było dużo, niektórzy mściwie lekko pisali, że dobrze jej tak, może się nauczy, inni żałowali i próbowali doradzać. Ale jedna odpowiedź mnie rozwaliła.
Odpowiedź: o, to Szwajcaria nie jest w UE? Nie wiedziałam.
No i pięknie, że nie wiedziałaś, twoje prawo, ale po jakiego diabła piszesz o tym? Masz ustawioną przypominajkę, że każdego dnia trzeba wrzucić odpowiedź na grupę i wybierasz losowo posty, do których dopiszesz kilka słów, żeby zaistnieć? Bo kogo tak generalnie obchodzi, że pani S. nie wiedziała, że Szwajcaria jest w UE? Ale i tak najlepsze są reakcje. Pod odpowiedzią jest z 16 odpowiedzi pod hasłem: ja też. Bogowie, patrzycie i nic z tym nie robicie .

O, a tutaj inny przykład z grupy Wietnam:
Pytanie nr 2: jaką łapówkę płaci się policji wietnamskiej jak cię złapią bez dokumentów.
Odpowiedź: nas tydzień temu zatrzymali, chcieli od nas 50 USD, ale ostatecznie obyło się bez mandatu. Najlepiej nie mówić przy nich po angielsku (to jeszcze jakoś ujdzie, w końcu do przestępstwa czyli przekupstwa policjanta nie doszło).
Odpowiedź nr 2: Od nas za dwa skutery ok. 150 zł. Można było negocjować i się sprzeczać, ale my jakoś nie mieliśmy ochoty tracić czasu (wiem, że można znegocjować nawet do 20 zł). Policja głównie nastawiona jest na łapówki, więc byliśmy na to przygotowani, że nie mamy więcej gotówki, że to nasz ostatni dzień itp.
Ok, popełniłeś przestępstwo (K.K. artykuł 229 paragraf 5-> wręczanie łapówki nawet w odległym Wietnamie podlega odpowiedzialności karnej w Polsce), ale po cholerę się chwalisz w necie pod własnym nazwiskiem? W odpowiedzi na komentarze "rozsądnych" panna odpisała, że w Polsce też daje regularnie łapówki policji (K.K. artykuł 229 paragraf 2) i dodała jeszcze, że kto nie ryzykuje ten szampana nie pije. No cóż, chyba mamy inną interpretację tego powiedzonka. A czasem wystarczy się po prostu zamknąć.

10. Głos rozsądku

To osoba, która po prostu udziela odpowiedzi na zadane pytanie, często podpierając się konkretnymi stronami oficjalnymi/własnym doświadczeniem. Ktoś, kto wie, co pisze. I takich ludzi na szczęście jest naprawdę dużo. Ogromnie. Poświęcają swój czas, żeby pomóc innym. Niestety ich głos często ginie wśród setek komentarzy. Problemem jest również to, że ciężko ich rozpoznać, bo jak odróżnić ich od pozostałych? Brzmią często tak samo😔

11. Się pochwalę się:

Pytanie nr 1: ląduję jutro w BKK o godzinie 19. Czy ktoś może też będzie w tym czasie na lotnisku i chciałby się zrzucić na taxę?
Odpowiedź: ja będę za tydzień. A ja za 9 dni, już nie mogę się doczekać. I tak się ciągnie litania.....
I znowu zapytam: kogo to do cholery obchodzi?

Dodatkowa kategoria poza listą: polecam Revolut.

To jest jakaś sekta już prawdziwa. Trochę jak z aktorami w Polsce. Jak się jakiś nagle wybije to wyskakuje z połowy reklam TV, internetowych czy też w czasopismach. O programach w stylu tańce różne czy śpiewanie nie wspomnę. Ba, człowiek się boi otworzyć lodówkę. Kiedyś takimi przykładami niechlubnymi były Kasia Cichopek czy Małgorzata Kożuchowska, dzisiaj są to Lewandowscy. A wśród podróżników jest to Revolut ;)

Pytanie nr 1: wybieram się do Tajlandii, co lepiej się opłaca zabrać Euro czy Dolary (odpowiedź: żadna różnica, bierzcie co tam macie, byle nowsze banknoty).

Odpowiedź: tylko Revolut (akurat w Tajlandii to nie najtańsza opcja, są tańsze i bardziej korzystne).

Pytanie nr 2: hej, jestem w Tajlandii, nie działa mi karta banku X. Macie pomysł co zrobić (odpowiedź: zadzwoń do banku najlepiej przez Skype i zapytaj o co chodzi, a nie czas marnujesz wpisując pytanie na grupę, która i tak ci nie pomoże, bo nie ma dostępu do twojego banku, a jest wiele powodów dla których twoja karta może nie działać).

Odpowiedź: tylko Revolut.

- Ale ja już jestem w Tajlandii, co mi po radzie tylko Revolut.

- Ja też polecam Revolut (i tak 15 razy albo i 20, a co 😂)

Czasem mam wrażenie, że Revolut płaci za każdy komentarz w stylu "polecam Revolut" czy "Tylko Revolut" bez względu na to, gdzie się go wpisze. Ostatnio stwierdzenie "Tylko Revolut" widziałam przy pytaniu o Agodę i hotele 😂😂😂😂, czekam na to, aż pojawi się przy pytaniu gdzie zjeść najlepsze curry w Bangkoku.

Tak szczerze mówiąc to dalsze segmentacje oraz opisy można mnożyć i mnożyć, o przykładach już nie wspomnę. Każdego dnia człowiek ma wrażenie, że przeczytał już wszystko, a tu proszę - zawsze ktoś cię jeszcze zaskoczy. Nie przeczę (taki ze mnie autodenuncjator 😄), że i ja niejednokrotnie w wielu grupach "odpowiedziowych" się znalazłam. Na szczęście Łukasz zwykle znajduje się w jednej z nich (zgadnijcie w której), puka się w głowę i studzi mój słynny południowy temperament 😂 W końcu rude włosy zobowiązują do ognistych i cholerycznych zachowań. W necie też. Tylko z netu nic nie znika. Zawsze trzeba o tym pamiętać. Chyba zapiszę to sobie na lustrze. Szminką. Jak ją kiedyś kupię 😉 A do tego czasu....

Malezyjski Tioman: sielsko-anielska kocia wyspa

2019-07-26T07:49:00.001+02:00

Tioman. Wyspa na wschodnim wybrzeżu Malezji. Uwielbiana przez wielu, stawiana często w opozycji do Langkawi jako ta "lepsza" opcja wakacyjna. Przez całe lata czytaliśmy i słyszeliśmy o niej od różnych podróżników i w końcu postanowiliśmy sprawdzić na własne oczęta jak to z Tioman jest. Z opisów wynikało, że to raj istny, ale jak zwykle kij ma dwa końca: rajem wyspa być może, pytanie tylko dla kogo. Korzystając z kilkudniowego postoju w Kuala Lumpur (możliwości zostawienia dużych plecaków w stolicy oraz faktu, że akurat jest dobry "sezon" na Tioman), wybraliśmy się na kilka dni "na wschód". I co z tego wynikło?

Naszą podróż zaczęliśmy jak już wspomniałam w KL, a dokładniej na dworcu TBS. Parę dni wcześniej przez internet (easybook.com - polecamy jako stronę do rezerwacji wszelkich przejazdów w Malezji) zarezerwowaliśmy bilety na autobusy do i z Mersing (właściwie Jetty Mersing czyli port w miasteczku Mersing). Koszt biletu w zależności od autobusu to ok. 35-40 MYR od osoby. Przed podjęciem decyzji o godzinie wyjazdu z KL przejrzeliśmy godziny promów z Mersing do Tioman. Konkretne "przeloty" promów zależą od pływów w porcie w Mersing, zatem każdego dnia prom może odpływać o innej porze. Tutaj znowu z pomocą przyszedł nam easybook.com, choć po długich dywagacjach pod hasłem "co jeśli po przyjeździe okaże się, że prom jest pełen" uznaliśmy, że rezerwować nie będziemy (długość przejazdów autobusów w całej Azji potrafi zaskoczyć, niestety w Malezji również). Wybraliśmy autobus odchodzący o 3:30 rano z TBS (easybook mówił, że jedzie 5,5 h) z założeniem, że zdążymy na prom na 10:30 a w najgorszym wypadku na 12:00. Odpowiednio wcześniej stawiliśmy się na dworcu TBS, gdzie zgodnie z instrukcją mieliśmy odebrać w okienku bilety. Bilety jak się okazało wypisał nam pan w okienku ręcznie, podając również info z którego gate startuje autobus. Niestety jak się okazało, podał zły gate, co podniosło lekko ciśnienie nie tylko nam, ale i innym podróżnym, finalnie jednak udało nam się wskoczyć do opóźnionego o jakieś 15 minut autobusu.

Autobus był bardzo wygodny (tylko trzy wielgachne siedzenia w rzędzie), niestety bogowie azjatyccy nie byli dla nas tego dnia zbyt łaskawi. Za nami siedziała rozwalona na swoich wielkich fotelach starsza para malajska. Najpierw pan, który siedział za mną zaczął protestować, że rozkładam swój fotel (on może swój rozłożyć, ale ja już swój nie), a potem co chwila wyrażał swoje niezadowolenie kopiąc, pukając i trzęsąc moim fotelem. Dodatkowo niestety był ewidentnie mocno zaziębiony, przez co przez następne godziny charczał, kaszlał i pluł, co było dość obrzydliwe. Ja rozumiem, że można będąc chorym jechać autobusem, naprawdę mam w sobie sporo empatii, ale widać było, że pan robi to specjalnie, żeby wszystkich pobudzić. On spać nie mógł, czemu inny mają mieć ten przywilej. No i hitem było to, że jak autobus się zatrzymał na przystanku i pani siedząca przy oknie chciała pójść do toalety, to zamiast "podnieść" pana siedzącego obok i czuwającego, uznali oboje za stosowne obudzić nas, żebyśmy złożyli swoje fotele, bo ona musi przejść nad nim. W końcu mąż nie wstanie, żeby ona spokojnie wyjść mogła. Dodatkowo jak się okazało autobus co prawda planowo miał jechać 5-5.5 godziny, ale jednocześnie przystanki miał tak zaplanowane godzinowo, że wychodziło, że jedzie 7.5. Nie, nie pytajcie mnie jak to jest możliwe, bo sama nie wierzę, ale każdy pół godzinny postój, który z naszej perspektywy wydłużał podróż bez sensu przyprawiał nas o lekkie... zdenerwowanie. Oj, co ja będę farmazony sadzić. Wyklinaliśmy na czym świat stoi. Dobrze, że innych Polaków w autobusie nie było ;) Byli Rosjanie i oni też rzucali różne "brzydkie" wyrazy, które akurat w obu językach brzmią podobnie ;)

W końcu o 10.20 dotoczyliśmy się do Mersing. Co prawda autobus miał dotrzeć aż do Jetty, ale kierowca wyrzucił wszystkich na Bus Station. Na szczęście do Jetty był tylko kilometr, zrobiliśmy sobie zatem szybki spacer, ale był to kolejny mały kamyczek pod hasłem "no chyba kogoś..."

Zakup biletów na prom okazał się bezsensownie rozbudowany. Najpierw kupujesz w kasie bilet na prom (35 MYR od osoby w jedną stronę, na easybook.com dostępne były za 40 MYR). Potem godzinę przed jego odpłynięciem przychodzisz do tej samej kasy i kartkę, którą dostałeś w ramach biletu 15 minut wcześniej wymieniasz na inną kartkę. Oprócz tego na przeciwko kas znajduje się kasa do zakupu biletów do Parku Narodowego (całe Tioman, koszt 30 MYR od osoby). Następnie przechodzisz już do poczekalni, gdzie mniej więcej pół godziny przed planowanym odpłynięciem zaczynają pakować na prom. Sama trasa zajmuje od 1,5 do 2 godzin. I oto można już wyskoczyć przy odpowiedniej plaży i zacząć szukać noclegu.

Ach no tak, nie napisałam nic o plażach. Zatem jest ich kilka. Najbardziej popularne są 3: ABC (Ayer Batang Bay nazywaną backpackerską), Tekek (największa wioska) i Juara (po drugiej stronie wyspy). Oczywiście generalnie jest ich więcej i na kilku z nich zatrzymuje się prom, warto zatem przed przyjazdem na wyspę zdecydować mniej więcej gdzie chcemy zamieszkać. My założyliśmy, że zatrzymamy się albo w Tekek albo na ABC, które są oddalone od siebie o jakieś 3,5 km, połączone promenadą.

Kilka słów o wyspie gwoli wyjaśnienia. Otóż Tioman nie jest zbyt duże (mniej więcej 21 km na 12 km), przez środek przechodzą pokryte dżunglą góry (do wysokości ok. 400 m.n.p.m.). Przy niezbyt dużych plażach w różnych częściach wyspy rozłożyły się hotele oraz niewielkie wioski (największa to Tekek, druga z nich do Juara). Część plaż (i kurortów) dostępna jest jedynie od strony wody, na wyspie nie ma zbyt wielu dróg. W zasadzie dwie najdłuższe drogi łączą ABC z Tekek oraz Tekek z Juarą. O ile jednak ABC i Tekek są po tej samej stronie i przejście jest "po płaskim", o tyle wyprawa do Juary to już trochę inna bajka. Są dwie opcje. Można iść na piechotkę, część trasy przez dżunglę, a część po drodze asfaltowej albo pojechać samochodem droga asfaltową. Widzieliśmy kilka motorków z lokalsami, ale ponoć droga asfaltowa na górze jest bardzo stroma i turyści sami nie starają się jej pokonać na dwóch kółkach. Najbardziej powszechną opcją dostania się z Tekek do Juary jest przejazd taxą (ok. 25-30 MYR od osoby w jedną stronę). W pozostałe miejsca można dostać się łódką (przy jetty w Tekek jest kilka agencji, które to organizują).

Sama wyspa słynie z pięknych plaż, raf oraz spokoju. Rafy można oglądać z brzegu (Juara, Tekek), ale szczerze mówiąc nie są zbyt imponujące. Jest dużo kolorowych rybek (i to nawet całkiem sporych), ponoć trafiają się żółwie (niestety nie mieliśmy farta w tym względzie), ale sama rafa jest szczątkowa, choć jak już jest, to zachwyca kolorami.

Można również popłynąć na snorkeling na pobliskie wyspy (mają bardzo dobre opinie), wycieczki z tego co widziałam są w różnych konfiguracjach (jedna, dwie czy trzy wysepki), różnią się cenami, najtańsze w okolicy 75 MYR od osoby. Wszystko do załatwienia na miejscu w jednej z agencji lub w hotelach.

My jak już wspomniałam wysiedliśmy z promu w wiosce Tekek. Najpierw ruszyliśmy w prawo (stojąc tyłem do morza) w nadziei na znalezienie jakiegoś niedrogiego noclegu. Po około 2 km i zajrzeniu do 3 czy 4 miejsc (mieli full albo dostępne tylko domki dla więcej niż 2 osób) zawróciliśmy w kierunku plaży ABC. Plażę ABC od Tekek oddziela niewielki cypel, przez który prowadzi kładka.

Z kładki można obejrzeć sobie kawałki rafy, o których pisałam wyżej oraz poszukać żółwi. Po drodze mija się również wielkie iglaste drzewa, na którym w ciągu dnia śpią sobie flying fox (wielkie nietoperze, które przypominają lisy). Nie da się ich przegapić, bo nawet przez sen drą się niesłychanie :)

Zaraz po przejściu przez cypel natknęliśmy się na niewielki ośrodek z prostymi, drewnianymi domkami (50 MYR za noc, minimum trzeba zostać dwie noce) z małymi tarasami. Od razu przypomniały mi się wyjazdy na wczasy w latach dzieciństwa :) Domki stały tuż przy plaży, słychać było szum fal. Miejsca były, nie zastanawialiśmy się zatem dłużej. Zrzuciliśmy plecaki, odsapnęliśmy chwilę i ruszyliśmy szukać jedzenia. Idąc dalej wzdłuż plaży ABC oglądaliśmy kolejne ośrodki i zaglądaliśmy do knajpek. Niestety o tej porze większość była zamknięta, znaleźliśmy w końcu jednak i jakąś otwartą.

Generalnie ceny są wyższe niż na lądzie o jakieś 50-100%. Za najprostszy ryż Nasi Goreng płaci się ok. 8-10 MYR, za wegetariańską wersję zupy Tom-Yam z ryżem - 10 MYR, zaś za wersję z kurczakiem ok. 14 MYR. Małe hamburgery można zamówić za ok. 4-6 MYR. Są też opcje śniadaniowe: ok. 6-8 MYR za omlet z toastem, do tego kawa z ok. 3-4 MYR. W Tekek można znaleźć trochę bardziej lokalne knajpki, my na śniadanie chodziliśmy tradycyjnie na roti (unikamy słodkich tostów jak tylko jest taka okazja) właśnie do tej wioski (roti kosong za 1 MYR, roti telur za 2,5 MYR, do tego oczywiście dostaje się dahl oraz curry, kawa czy Milo za 1.5 MYR). Woda w sklepie kosztuje ok. 3 MYR za butelkę 1,5 litra (w naszym hotelu stała maszyna do oczyszczania wody, gdzie można było butelkę 1,5 litrową zapełnić za 1 MYR), piwo w sklepie to wydatek ok. 5 MYR za 0,5 litra (wyspa jest duty free jak Langkawi, ale ceny zdecydowanie wyższe, no i w Tekek są tylko trzy sklepy w wersji duty free).

Wróćmy jednak do naszej wyprawy. Przez moment rozważaliśmy jeszcze czy nie wybrać się na wycieczkę na Monkey Beach (przez góry, ok 1 godzina drogi), finalnie zdecydowaliśmy jednak poplażować na ABC. I nie ukrywam, choć poziom wody zaczął spadać i coraz trudniej wchodziło się do wody, było to jednak bardzo przyjemne zakończenie tego dnia. Piasek, woda, hamak. Spokój i cisza (jeśli nie liczyć motorków, które co jakiś czas przejeżdżały przez ścieżkę tuż przy plaży. Plaża ABC generalnie jest dość wąska, tuż obok biegnie ścieżka. Wzdłuż ścieżki pobudowały się liczne ośrodki (głównie domki) o różnych cenach i standardzie. Całość jest terenu jest dość wąska, bo kilkaset metrów od plaży wznosi się pokryta dżunglą góra, ale robi fajne wrażenie. I gdyby nie motorki byłoby bardzo cicho i przyjemnie :)

To, co mnie zaskoczyło ogromnie, to liczba kotów na wyspie. Plączą się wszędzie, wyglądają na bardzo zadbane i chętnie nawiązują interakcje z ludźmi. Część z nich prowadza ze sobą małe, słodkie kotki, niektóre zaś wyglądają jakby stoczyły walkę życia z jakimś wielkim nietoperzem. Wszystkie jednak głośnym miauczeniem wyrażają swoje zdanie :)

Wśród licznych kotów dojrzeliśmy też jednego w klatce, który swoją wielkością przypominał raczej małego tygrysa. Patrząc na jego minę i dziwny kształt uszu oraz wielkość uznaliśmy, że to jednak jakaś hybryda z dzikim kotem. No chyba, że to tutejszy rekordzista gigant. Tylko czemu wówczas trzymaliby go w klatce?

Rano zerwaliśmy się ze wschodem słońca i po szybkim śniadaniu ruszyliśmy szlakiem przez dżunglę do Juary. Trasa zaczyna się obok meczetu i jest oznaczona, nie należy się tylko zniechęcać po pierwszych paruset metrach, kiedy to idzie się bardzo zarośniętą ścieżką. Potem jest dużo lepiej :) Nie jest trudno trzymać się trasy, w razie czego należy pamiętać, żeby trzymać się słupów energetycznych. Zaczynają się tuż za meczetem (z numerem 1), a kończą już w Juarze (numer 96).

Droga powoli wiedzie w górę, często trzeba skakać przez różne leżące konary, strumyczki czy kamole. Miejscami idzie się po krzywych kamiennych schodkach. Wszędzie słychać różne zwierzęta: ptaki się drą, drzewa szumią, małpy wrzeszczą, a co jakiś czas któraś przeskakując z drzewa na drzewo źle trafi i spada na ziemię z dzikim piskiem. Wokół głowy co chwilę śmiga jakiś nietoperz (w końcu gęsta dżungla, zatem trochę ciemniej). Do tego dochodzi szemrząca woda i uciekające co chwila spod nóg jaszczurki (albo i jaszczury).

Uważać trzeba na węże. My natknęliśmy się na dwa. Jeden przeszedł przez naszą ścieżkę, prowokując nas do szybkiego odwrotu (miał ok. 3 metrów długości i był wielki jak pyton, chciałabym zobaczyć osobę, która nie zacznie spierniczać widząc takiego potwora 😂), drugi zaś (mały i czerwony) leżał na drodze udając martwego. Na szczęście Łukasz go zauważył i rzucił z pewnej odległości patykiem, żeby sprawdzić czy żyje. Paskuda podniosła się do góry jak żmija i zaczęła syczeć. Obeszliśmy go szerokim kołem. Niby mały, ale ... 😉

Po około 3 km (i 260 metrach w górę) dotarliśmy do miejsca, gdzie nasza ścieżka łączyła się z drogą asfaltową. Pozostało nam mniej więcej 4 km w dół (dość ostro miejscami), ale już po zwykłej trasie. Samochodów i motorków zbyt dużo akurat nie jechało, słońce było za chmurami, ptaki z pobliskiej dżungli nadal ślicznie śpiewały (czy raczej darły się nieprzerwanie, robiąc konkurencję małpom), a przed nami rozciągał się widok na morze. Żyć, nie umierać ;) Cała trasa zajęła nam łącznie ok. 2 godzin.

W końcu dotarliśmy do Juary. Zrobiliśmy parę fotek i skierowaliśmy się na plażę. Tutejsza plaża jest szeroka (szersza niż ABC), woda dość przejrzysta (przypominała nam bardzo tę na Langkawi) o ślicznym niebieskim kolorze. Jest raczej pusta, mieści się przy niej co prawda kilka ośrodków z domkami, ale ludzi jak na lekarstwo. Nie wiem, być może to kwestia tego, że wszyscy raczej wybierają się na wycieczki zamiast na plażę, ale biorąc pod uwagę, że to szczyt sezonu, to mam jednak wrażenie, że turystów zbyt wielu nie ma na wyspie.

Udało nam się znaleźć zaciszne miejsce pod palmami. Było bardzo spokojnie, jedynie szum morzą mącił nieco ciszę.

Po kilku godzinach plażowania i szybkim obiedzie (polecamy curry z kurczakiem z ryżem oraz kurczaka w czosnku w knajpce po lewej stronie - patrząc w kierunku morza - od tutejszego jetty) ruszyliśmy w drogę powrotną. Tym razem poszło nam szybciej, dzięki czemu mieliśmy jeszcze czas na spacer po Tekek oraz szybką kąpiel w morzu na plaży ABC.

Jak wspomniałam przy plaży ABC mieści się sporo knajpek, można też znaleźć przy niej kilka mini barów, w których da się posiedzieć z drinkiem wieczorem. Opcją oczywiście jest też wyprawa po alkohol do sklepu duty free i rozłożenie sobie kocyka na plaży (moja ulubiona forma rozrywki na Langkawi), ale przy braku lodówki może to być trochę utrudnione (przez 3,5 km nawet przy szybkim marszu piwo zdąży się zagrzać 😄).

Następny poranek spędziliśmy na plaży tuż przed cyplem na ABC (od strony Tekek), z nadzieją wypatrując żółwi oraz oglądając kolorowe rybki i małą, ale ładną rafę. Potem zostało już tylko wskoczyć na prom (nie zapomnijcie zapisać się na liście - dziwne mają czasem te procedury), przedostać się do Mersing, następnie złapać autobus do Kuala Lumpur (znowu wygodne siedzenia :) i tak koło 2 w nocy dotarliśmy do naszego tymczasowego mieszkania. Tym razem autobus jechał 5,5 godziny. Tylko.

Jak zatem jest z tą wyspą Tioman? Na pewno warto się na nią wybrać jeśli ktoś ląduje w Malezji w okresie polskich wakacji (generalnie najlepiej odwiedzać je między marcem, a październikiem), gdyż przykładowo na Langkawi czy Penang wówczas trwa w najlepsze pora deszczowa. Co można znaleźć na Tioman? Spokój, piękno, lenistwo. Na pewno rafę, bardzo ładne i raczej pustawe plaże (choć w niektórych miejscach pojawiają się hordy turystów w kolorowych kapokach i z maseczkami, poszukujące żółwi), spokojne morze. Dziką dżunglę, w której trzeba patrzeć mocno pod nogi i można się nieźle spocić. Spokojne noce, w trakcie których słychać jedynie wrzaski nietoperzy, ganiające się koty i szum fal. Liczne koty z miną "no podrap, no" czy też całkiem niezłe jedzenie (choć droższe niż na lądzie). Możliwości snorkelingu w paru miejscach. I tyle. Idealne miejsce do wyciszenia się, pogapienia w fale i złapania dystansu. Dla nas - dobre na max tydzień, bo jednak potrzeba chociażby większej ilości miejsc do spacerowania jest dla nas sporym imperatywem. Ale na tydzień można. Poleżeć w wodzie, nic nie robić. Ot, takie rajskie parę dni.

PS
Wiele osób straszy gryzącymi muchami plażowymi (sands flies). Faktycznie kilka nas użarło, widziałam też parę osób, które wyglądały jak chore na ospę. Nie mam jednak wrażenia, że jest ich bardzo dużo, a może po prostu zadziałał nasz wietnamski specyfik, którym się na wszelki wypadek pryskaliśmy. Coś na owady z pewnością warto wziąć.
PS 2
Wiele osób pyta w necie czy warto na Tioman wypożyczyć motorek? Naszym zdaniem nie warto. Nie dość, że ceny są powalające (20 MYR za godzinę), to jeszcze nie bardzo jest gdzie jeździć. Można się przejechać przez całe Tekek, być może do sąsiedniej plaży, nie da się jednak wjechać na ABC (postawiono słupki), a na Juarę ponoć motorkiem turyści nie dadzą rady. No chyba, że ktoś ma potrzebę się "powozić" i zimnym łokciem poszpanować, to wówczas można oczywiście ;)

W poszukiwaniu najbardziej autentycznej autentyczności...

2019-06-23T08:09:00.002+02:00

No i stało się. Nadszedł wreszcie ten dzień, kiedy usłyszeliśmy pytanie, które sprawiło, że oboje popatrzyliśmy na siebie z pełną konsternacją, po czym zamknęliśmy się w sobie na dobrą chwilę. Ten dzień, kiedy mózgi nasze mimo pracy pełną parą nie znalazły od razu błyskotliwej odpowiedzi, a jedynie furczały przetwarzając miliony danych w jej poszukiwaniu. Ten dzień... a wydawałoby się, że pytanie najprostsze jest z możliwych, eksperckiej wiedzy niewymagające. Proste i banalne jak mawiał jeden z moich przyjaciół na studiach (buziaki wielkie Rafał 😎), kiedy chciał wpienić nierozumiejącą ni w ząb resztę.

A wszystko zaczęło się od głupiego tarasu. W naszym obecnym lokum na dachu jest piękny tarasik z krzesełkami, grillem i basenem. Otwarty 24 h. Zdarza nam się biesiadować tam wieczorami, gapiąc w gwiazdy i rozmawiając o życiu. Czasem gadamy sami ze sobą, czasem z innymi mieszkańcami.

I tak właśnie zdarzyło się parę dni temu. Dosiadła się brytyjska para. Młoda (poniżej trzydziestki na pewno), pełna entuzjazmu ("uwielbiam" ten typ, mój sarkastyczny humor od razu zyskuje +10 punktów, a oczy mrużą się złośliwie). Wyglądali i zachowywali się jak miliony podróżników, których spotykamy na swojej drodze. Po 10 minutach paplania o niczym dziewczyna przypomniała sobie, że oni w sierpniu lecą do Polski. Na 3 tygodnie. Będą zwiedzać. Mają lot do Warszawy, ale oczywiście za długo w niej nie zostaną, bo chcą zwiedzić kraj. Ooo, może coś podpowiecie?

No cóż, o Polsce może wszystkiego nie wiemy, ale sporo fajnych miejscówek (szczególnie na "marne" trzy tygodnie - wszak Polska wielka jest i naprawdę zasługuje na minimum miesiąc) polecić możemy oczywiście.

Zaczęliśmy sypać nazwami: historyczny Kraków, stolica gór czyli Zakopane, przepiękne Trójmiasto, krzyżacki zamek w Malborku, cudne jeziora na Mazurach, Parki Narodowe, wysoka Śnieżka, polska "Wenecja" czyli Wrocław, zamek Książ, tragiczne Auschwitz, przepiękna Wieliczka. A może Toruń i muzeum piernika. Entuzjastycznie zachwalaliśmy kolejne miejsca, posiłkując się mapą i zdjęciami, a nasi rozmówcy milczeli jak zaklęci. W końcu widząc, że coś jest nie tak, zamilkliśmy i my.

"No tak - powiedziała cicho dziewczyna - te wszystkie miejsca są super na pewno i piękne, ale gdzie zobaczymy autentyczną Polskę? Taką prawdziwą? No wiecie, tak jak się jeździ po nieturystycznych terenach Tajlandii, żeby zobaczyć autentyczną Tajlandię." I zdębiałam.

Autentyczna Polska. A czymże do cholery jasnej ma być ta autentyczna Polska? Właśnie podaliśmy im listę super fajnych atrakcji, które zapisane są w naszej polskiej kulturze, historii i myśli. Wymieniliśmy kilkadziesiąt miejsc, które większość Polaków uznaje za najważniejsze w kraju, w sercu i w głowie, które stanowią o nas i opowiadają naszą historię. Czy są to miasta, czy góry czy Parki - to jest właśnie Polska. Ok, może chodzi im o miejsca mniej znane, z mniejszą ilością turystów, prawdziwe perełki wśród perełek kraju. Skupiliśmy się mocno i poleciały następne nazwy: Bieszczady, pradolina Narwi, wygasłe wulkany na Dolnym Śląsku, szlak zamków na Jurze, Kampinos, spływy kajakowe kanałami, Gniezno, rajdy konne.

Dziewczyna kręciła nadal głową. Chłopak milczał zakłopotany.

Łukasz zaczął w końcu dopytywać, co właściwie mają na myśli i co ich interesuje. "Chcemy zobaczyć jak ludzie żyją, no wiesz." No właśnie trochę nie wiem. Chcą warszawską sypialnię Ursynów zobaczyć? Przejść się między blokami na legnickim osiedlu Piekary? Obejrzeć Nową Hutę w Krakowie czy łódzki Widzew ? Nie, nie. Przecież to nie jest autentyczna Polska w tych miastach. Na wieś chcą jechać. Chaty obejrzeć. Jakie chaty???

No, takie autentyczne. Skansen chcecie zobaczyć? No, nie. Takie, gdzie ludzie żyją. Chaty. No wiesz, autentyczna Polska. Jak autentyczna Tajlandia, poza turystycznymi szlakami i nie daj bogom Bangkokiem. Czy Malezja - przecież Kuala Lumpur to pic, trzeba na wieś jechać.

Albo ja oszalałam albo świat oszalał albo wszystko na raz.

Spokojnie zaczęliśmy tłumaczyć Anglikom, że w Polsce oczywiście są wsie i ludzie tam mieszkają (a to ci nowina!), ale zobaczą tam po prostu zwykłe domy, bogatsze czy biedniejsze, pola uprawne, zwykłych ludzi. Że autentyczna Polska dzisiaj to zarówno Wrocław i jego mieszkańcy czy Warszawa jak i Kunice pod Legnicą. Ten sam poziom autentyczności. Jak długo mieści się w granicach państwa, a ludzie żyją i pracują sobie po prostu, tak długo jest to autentyczna Polska. I oczywiście mogą się wybrać do Kunic pod Legnicą czy innego Piaseczna, ale nie zobaczą tam ludzi poubieranych jak w "Chłopach" i kosą ścinających zboże. A konie? W stadninach zwykle, może ktoś ma dla własnego użytku, ale raczej się ich do pracy w gospodarstwie nie używa. I to od dawna jak sądzę.

Zasępili się wielce nasi towarzysze. Jakże to. To oni w Wietnamie, Tajlandii, Malezji po małych wioskach jeździli, żeby autentyczne miejsca zobaczyć i taką historię opowiadają na Instagramie swoim followersom, a tu z Polski co? Turystyczne miejsca mają pokazywać? Przecież nawet te Parki Narodowe to turystyczne. Wszak turyści tam jeżdżą.

Łukasz w końcu troszkę się wpienił, ale spokojnym głosem zapytał ich, gdzie szukaliby autentycznej Anglii. Znowu pełni entuzjazmu zaczęli opowiadać: Londyn, Oxford, stare dworzyska i zamki, Cambridge. Nagle dziewczyna umilkła. Pokręciła głową i roześmiała się. Popatrzyła na swojego towarzysza i on też wybuchnął śmiechem.

"Co was tak bawi?"

"Bo wiecie, my wynajęliśmy motor i jeździliśmy po różnych wioskach w Wietnamie, żeby pokazać autentyczny Wietnam. A jak tu przyjechaliśmy, to na Insta cały czas wrzucamy zdjęcia z wiosek, w których byliśmy, żeby nikt nie wiedział, że tu jesteśmy. No, że to niby takie nieautentyczne miejsce."

"To co was tu przygnało, do tego nieautentycznego miasta, w którym mieszka bagatela kilkaset tysięcy Wietnamczyków?"

"Jedzenie. Ile można jeść zupę Pho, ryż i bahn mi? A tutaj jest supermarket i kupiliśmy sobie szynkę. I pójdziemy na pizzę. I wrzucimy to na Insta. I chrzanić to" (oczywiście tutaj użyli brzydszego słowa, ale zrobię sobie cenzurę😂)

Przez parę dni myślałam o tej rozmowie, aż w końcu postanowiłam podzielić się nią na blogu. I wpis ten dedykuję wszystkim tym, którzy opowiadają, że tylko na wsiach albo w "nieturystycznych" miastach można znaleźć "autentyczną" (tutaj wstaw jakieś państwo w Azji czy innej Ameryce). Niech następnym razem nim zaczną chrzanić o tym, że Bangkok to nie Tajlandia, a Langkawi to nie Malezja zastanowią się czym jest Warszawa, Kraków, Wrocław, Legnica, a jeśli mimo tego zaawansowanego ćwiczenia nie pojmą jakie głupoty opowiadają, niech mocno trzepną się w głowę. Może to pomoże. Skoro tłumaczenie nie trafia....

Kwiatek na zdjęciu pochodzi autentycznie z Himalajów i naprawdę ma taki kolor. Nie musiałam nic z nim robić, żadnych filtrów (i dobrze, bo nie umiem). Jest bardzo autentyczny. Czy jednak pokazuje autentyczny Nepal? 😉

Phu Quoc: przyszła Riwiera Wietnamu?

2019-06-10T06:49:00.000+02:00

Na południowo-zachodnim skraju Wietnamu, tuż obok granicy z Kambodżą w Zatoce Tajlandzkiej przycupnęła sobie przed milionami lat niewielka wyspa, znana dzisiaj jako Phu Quoc. Po raz pierwszy usłyszeliśmy o niej w czasie naszej pierwszej długiej azjatyckiej wyprawy w 2015/2016 (hmm, chyba będę musiała nadać temu wyjazdowi jakąś nazwę, żeby za każdym razem się nie bawić w opisy). Zastanawialiśmy się nawet wówczas czy nie spędzić na niej trochę czasu, jednak opinie o brudzie i śmieciach skutecznie nas odstraszyły. Tym razem jednak postanowiliśmy dać Phu Quoc szansę i wyrobić sobie własną opinię. No i nie ma co ściemniać: po obejrzeniu zdjęć z przejazdu cable car nad wyspami włączyło nam się myślenie: CHCĘ! A jak się człowiekowi takie myślenie włączy, a możliwości są i okoliczności sprzyjają, to należy się poddać. I tak właśnie wylądowaliśmy na Phu Quoc :)

Wyspa Phu Quoc jest dość spora (574 km. kwadratowe powierzchni), ale spora jej część to góry, pokryte zieloną dżunglą. Większa część "życia" toczy się na nabrzeżu, szczególnie wzdłuż licznych plaż. Największym miasteczkiem jest Duong Dong (w którym akurat my zdecydowaliśmy się zatrzymać). Mieszkańców nie ma zbyt wielu (oficjalnie mówi się o ok. 110 tys.), za to turyści coraz bardziej tłumnie pojawiają się na wyspie (w 2018 już 4 mln, wzrost vs 2017 o 36%), a predykcje na przyszłe lata są jeszcze wyższe. Nie ma co ukrywać: wyspa ma ogromny potencjał turystyczny i niewątpliwie władze robią sporo, żeby ten potencjał dobrze wykorzystać. Choć długa droga przed nimi, szczególnie w kontekście PR wyspy, który wśród obcokrajowców najlepszy nie jest. Ale o tym napiszę kilka zdań później. Obejrzyjmy może najpierw wyspę.

Miasteczko Duong Dong, w którym wspominałam wcześniej, mieści się w zachodniej części wyspy. Z jednej strony można w nim znaleźć (szczególnie w linii brzegowej) sporo hoteli, sklepów i restauracji dla turystów, a nawet typowo turystyczny Night Market czynny codziennie.

Z drugiej strony wystarczy zapuścić się na tereny oddalone od plaż, żeby znaleźć zwykłe, dość senne miasteczko z dużą ilością sklepików, kafejek i knajpek lokalnych.

Jednym z charakterystycznych dań wyspy Phu Quoc jest śledziowa sałatka. Tak, nie mylą się wasze oczęta: ŚLEDZIOWA. Z prawdziwych śledzi. Po przeczytaniu tej informacji w necie podskoczyliśmy z radości. Ostatnio śledzie jedliśmy w Kuala Lumpur na święta, płacąc za nie jakieś horrendalne pieniądze, a tutaj jak się okazuje mamy zagłębie śledzi. Nie ma innego sposobu, trzeba iść spróbować. Zgodnie z wizją: jak jeść śledzia, to najlepszego, sprawdziliśmy w necie opinie knajp i szybko namierzyliśmy jedną z super recenzjami. Jak się okazało, była tuż obok naszego hotelu. Pełni nadziei pobiegliśmy zjeść śledzia.
Wbiegliśmy do knajpki, usiedliśmy przy stoliku. Knajpa była dość spora, przy licznych stolikach siedziały tłumy Wietnamczyków, co stanowiło dobrą rekomendację. Pomni różnych przygód kulinarnych w Azji zamówiliśmy jedną porcję sałatki i zupę. Co prawda okazało się, że z wybranych przez nas zup dopiero trzecia wskazana w karcie była dostępna, ale nie zniechęciliśmy się. Sałatka była dostępna :)
Po chwili na stół wjechały miseczki z sosem chilii, orzeszki, papier ryżowy. Czekaliśmy z niecierpliwością na kelnera, rozglądając się lekko nerwowo. W końcu jest, nasza wymarzona sałatka wjechała na stół. Wielki talerz (dobrze, że wzięliśmy jedną porcję, bez sensu, że zamówiliśmy też zupę) z kawałkami śledzia, cebulą i startym kokosem (tak, wiem, dziwactwo). Do tego pojawiła się wielka misa zieleniny.

Oczywiście widząc to wszystko oraz papier ryżowy wiedzieliśmy, że sałatkę należy zawijać w sajgonki i maczać w sosie (taki mamy klimat). Szybko pozwijaliśmy sobie sajgonki i oto już zatapiamy ząbki. Pierwszy kęs. Hę? Popatrzyliśmy na siebie lekko zdumieni. No nic, drugi kęs. Nadal słabo. Po 5 minutach doszliśmy do smutnego wniosku: Wietnamczycy nie umieją robić śledzia. Był bez smaku! Kompletnie niesłony. Jak można tak potraktować pyszną rybkę? A gdzie wymoczenie w soli, oleju. Prawie się popłakaliśmy. Ze śmiechu oczywiście z własnej naiwności. Choć lekko przez łzy. Zjedliśmy do końca oczywiście, ale niedosyt pozostał. Żeby tak mieć kuchnię i dostęp do śledzia... Może w Nha Trang znajdziemy rybkę? Kuchnia będzie ;)

Mieszkając tydzień w Duong Dong mieliśmy okazję poznać obie twarze miasteczka i każda z nich miała dla nas swoisty czar. W części turystycznej z przyjemnością układaliśmy się na w miarę czystej plaży (choć dotarcie na nią nie było zbyt łatwe, zabudowane hotelami nadbrzeże ma tylko kilka wejść publicznych) czy też kupowaliśmy europejskie przysmaki w sklepach, z drugiej jednak strony na kawę, obiad czy po owoce i warzywa szliśmy spacerkiem do tej drugiej części.

Co prawda oglądanie rynku lokalnego nie ma się nijak do wyobrażeń wielu podróżników o cudnych małych ryneczkach, gdzie w czystych koszach leżą poukładane owoce i warzywa (raczej się w nich walają, a na stanowiskach obok można znaleźć "świeże" mięso czy owoce morza, te drugie często jeszcze żywe), ale można faktycznie dostać na nich tanie i przepyszne owoce. Zatem czasem warto się pomęczyć. Męczenie wynika też z faktu, że z niezrozumiałych dla nas przyczyn (nigdy tego nie ogarnę) klienci wjeżdżają na rynek motorkami, zatrzymując się przy konkretnych stanowiskach, gdy dojrzą coś, co chcą kupić. Nie patrzą na innych, zagradzają drogę. Hałas jest okropny, spaliny wiszą w powietrzu, ale well, tak właśnie wyglądają wietnamskie rynki. Można się zżymać, ale z realiami się nie wygra :(

Plaża "w części hotelowej" jak pisałam jest dość czysta, ale z morzem różnie już bywa. Ok, ja wiem, że czasem morze nagle zaczyna wyrzucać plastik, ale mam wrażenie, że to nie ten przypadek. Po prostu zasada brzmi: sprzątamy o konkretnej porze. A że w międzyczasie wywali wielką tonę plastiku? Przecież pracownicy tego wypasionego hotelu tego nie ruszą. Poczekają na ekipę sprzątającą. Ręce opadają :(

Chwilowo największą atrakcją wyspy jest niewątpliwie przejażdżka cable car na wyspę Hon Thom (Sun World). Kolejka została uruchomiona w 2018 roku, pierwotnie cena za przejazd w dwie strony wynosiła 500 tys. VND od osoby, ale została zmniejszona do 150 tys. VND. Jest to jednak (jak sądzę) zmiana chwilowa, wynikająca z tego, że w zasadzie po przedostaniu się na wyspę Hon Thom poza plażowaniem jeszcze nie ma co robić. Niedługo będzie. W grudniu 2019 ma zostać otwarty park wodny (buduje się, widziałam na własne wydrze oczęta), pod koniec kwietnia 2020 park tematyczny (bez szczegółów na razie), zaś rok później akwarium. Wysepka jest spora, wszystkie te atrakcje powinny się spokojnie zmieścić.

Sam przejazd kolejką dostarcza wielu atrakcji.

Po zakupie biletu wsiada się do wielkiego wagonika (na oko na jakieś 30 osób) i po chwili człowiek już może podziwiać przepiękne widoczki. Z głośników gra muzyka filmowa, a widok na wioski, wysepki, a nawet rafę koralową (widać jej kolory!) jest nieziemski. Cały przejazd zajmuje około 15 minut w jedną stronę. Kolejka szczyci się tytułem "World's Longest Sea Three-rope Cable Car Route". Czyli w skrócie najdłuższe jest, ale w ramach jakiejś małej kategorii (ach, ci marketingowcy ;)). Niemniej długość to prawie 8 km. zatem źle nie jest czy tak czy siak.

No i jak się ma farta (jak my) to można mieć cały wagonik tylko dla siebie ;)

Po drugiej stronie wita nas mała wioseczka (kilka budynków) stylizowanych na chaty (dla mnie wygląda to jak wersja balijsko-hawajska), tuż obok zaś widać płot, za którym powstaje wspomniany wyżej park wodny. Chwilowo największą atrakcją jest plaża. Dostać się na nią najwygodniej meleksem, który za darmo podrzuca gości kompleksu. Przejazd trwa kilka minut, same samochodziki jeżdżą bardzo często, nie trzeba na nie zbyt długo czekać.

Plaża jest niewielka, ale śliczna i bardzo zadbana. Kilka budynków kryje w sobie sanitariaty, knajpki i sklepiki (choć ceny są znacznie wyższe niż na lądzie: zwykły pączek za 40 tys. VND będzie tu może dobrym przykładem). Tuż przed plażą rozpościera się zielony trawnik, na którym rosną liczne drzewa (można sobie w ich cieniu urządzić piknik), porozwieszane są hamaki. Na plaży widać huśtawki i kolejne hamaki, woda jest przejrzysta, a widoki śliczne. Warto chwilkę przysiąść i odsapnąć.

Planując powrót warto wziąć pod uwagę, że między 12 a 13:30 kolejka nie kursuje.

Na samym Phu Quoc tuż przy wejściu do cable car również trwa budowa. Z tego co widzieliśmy powstaje tu ogromny kompleks (coś, jakby małe miasteczko), w którym będą sklepy, hotele, restauracje. Budowa jest już dość zaawansowana, zastanawia mnie tylko jaki finalnie styl zostanie przyjęty. Bo budynek kolejki stylizowany jest na ruiny rzymskie. Można strzelić sobie fotkę z posągami rzymskich legionistów, a nawet z rzymską fontanną. Hmm...

Sun World jest marką znaną w Wietnamie, ich parki rozrywki mieszczą się zarówno w Danang, Sapie, Ha Long. Drugim "budowniczym" parków rozrywki jest Vinperl i ewidentnie również ta firma dostrzegła potencjał na Phu Quoc. Na północno-zachodnim krańcu wyspy już dzisiaj można odwiedzić jeden park rozrywki oraz Safari, a patrząc po ogrodzonych terenach z nazwą firmy, to inwestycje są nadal w toku i można spodziewać się kolejnych atrakcji. Ilość olbrzymich hoteli (w formie całych osiedli domków czy też wręcz kamienic) już działających, ale również w budowie wskazuje, że w ciągu najbliższych paru lat władze wyspy oraz inwestorzy zakładają pewnie co najmniej podwojenie liczby turystów.

Nas szczególnie uderzył widok budowanych całych miasteczek (wygląda to trochę jak kamienice ze sklepikami czy też restauracjami na dole), których widzieliśmy kilka na całej wyspie. Najbardziej zaawansowana budowa (tak wynika z naszych obserwacji) jest na południowo-wschodnim krańcu wyspy (w okolicy klubu Rip Curl). Jest tam również prześliczna plaża, szeroka i czysta, a woda kryształowo lśni w słońcu.

Niektórzy powiedzą, że takie budowle zaburzają lokalny charakter wyspy i będzie w tym trochę racji. Zupełnie nie rozumiem czemu na wietnamskiej wyspie budowane kompleksy (miasteczka) imitują europejskie nadmorskie budowle, zamiast nadać im trochę charakteru azjatyckiego (w znaczeniu architektury oczywiście, nie wygody, bo za tym bym nie optowała). Ale cóż, ktoś takie decyzje podjął, a szkoda. Niemniej wygląda to bardzo ładnie, czysto i elegancko. Takie nowoczesne kurorty tuż przy plaży, z łatwym dostępem do wszelkich rozrywek i produktów. Ma szansę się w dzisiejszym świecie obronić i przyciągnąć dodatkowych turystów na wyspę. Pytanie tylko czy się zmieszczą na drogach/atrakcjach. Czy nie będzie tego za mało?

Dzisiaj turyści przybywający na Phu Quoc poza wspomnianymi wyżej rozrywkami mogą liczyć na wycieczki snorkelinowe, wizytę na farmie krokodyli, na farmie pszczół czy też na farmie pieprzu (tutaj się wybraliśmy).

Można też odwiedzić jedną z licznych świątyń. Nam najbardziej podobała się świątynia Ho Quoc Pagoda z dość sporym (choć gdzie mu tam do wersji w Danang) posągiem Lady Buddy. Mieści się ona we wschodniej części wyspy, a droga (najlepiej motorkiem) wiedzie przez tzw. scenic drive. Widoki są niebrzydkie, choć trzeba się trochę naszukać prześwitów w drzewach, żeby wybrzeże czy też morze wypatrzeć. Ale da się. Natomiast ilość pojazdów na tej dość wąskiej drodze sprawia, że kierowca musi się raczej skupić na jeździe. Pasażer w tym wypadku ma dużo lepiej ;)

Sama Pagoda jest ładna, niewielka, bogato zdobiona. Sporo zieleni, a wśród niej standardowo ukryte różne posągi i posążki. Wchodząc przez pierwszą bramę można zostać dosłownie oślepionym, bowiem między schodami położono metalowe płyty w kolorze złota i srebra, które odbijają mocno słońce. Ciekawy zabieg :)

Mając motorek warto wybrać się na objazd wyspy i odwiedzić najfajniejsze plaże (należy tylko pamiętać, że na motorku człowiek opala się mocniej! Trzeba się smarować! Chyba, że ktoś ma ochotę przypominać krówkę łaciatą jak ja obecnie!). My zatrzymaliśmy się na kilku, na inne nie udało nam się dotrzeć (wielkie resorty zabraniają wejścia i można je tylko obejrzeć z daleka). Nie ukrywam, że wpieniło nas to dość mocno: z cable car widzieliśmy śliczne plaże na cyplu i bardzo chcieliśmy się tam dostać - plaża Khem Beach. Niestety największe hotele blokowały. W końcu udało nam się znaleźć jakąś kiepską dróżkę (tuż obok Muzeum Wojny) i z daleka, bo z daleka, ale rzucić okiem. Pewnie dałoby się i podejść, a może nawet poleżeć, ale woleliśmy ruszyć dalej. Jak nas tu nie chcą, to nie!

Plażą publiczną i dostępną dla każdego jest za to Sao Beach (Bai Sao). Jest to spora plaża, niestety miejscami ciut brudna, obstawiona hotelami i knajpkami. Można wynająć leżak, można skorzystać z różnych atrakcji: każdemu wedle potrzeb i zasobności portfela. Ludzi na plaży jest dość sporo, ale da się znaleźć własny kawałek miejsca.

Warto na pewno wybrać się w okolice Ong Lang Beach (publiczne dojście jest koło resortu Mango Bay Resort, ale nie jest to proste do znalezienia). W pobliżu tej plaży mieści się tzw. backpakerska miejscówka, razem ze słynną knajpką Drunken Monkey. Miejscowość jest niewielka i bardzo spokojna, same hotele i knajpki oraz sklepiki w zasadzie. Jeżeli ktoś ma ochotę na samo leżakowanie i dobre jedzenie to na pewno powinien rozważyć to miejsce jako swój wakacyjny domek.

Inną opcją mieszkaniową są zamknięte resorty z dala od cywilizacji całkowicie. Sporo takich widzieliśmy na północno-wschodnim wybrzeżu wyspy. Ot, biegnie droga, nie ma nic oprócz gór i dżungli, a tu nagle hotel przy plaży. Mam wrażenie, że plaże po tamtej stronie częściej są blisko raf (kamienie w wodzie), ale mogę się mylić. Ta część wyspy bardzo przypominała nam Filipiny.

Warto z całą pewnością przejechać się wzdłuż morza w tej części wyspy, jest bardzo spokojnie i dość rajsko. Gdzieniegdzie trafiają się śmieci, ale nie miałam wrażenia, że wyspa jest cała zaśmiecona. Może to kwestia porównania z innymi miejscami w Azji. Choć faktycznie śmieci widać. Najwięcej niestety na całkowicie bezludnych plażach. Człowiek ma nadzieję na rajską miejscówkę, chce się walnąć na piasku i być SAMEMU w pięknych okolicznościach przyrody, a tu zong. Plastikowe butelki, liczne śmieci, płachty folii, zdechłe psy bez głowy - wszystko można znaleźć.

Po drodze można przysiąść w którejś z kafejek, wypić kawę, posłuchać lokalnego karaoke i pogapić się na morze oraz na Kambodżę (widać ją dość wyraźnie) czy też poopalać, biorąc przykład z rozgwiazdy poniżej (tej z wystawioną na zewnątrz jedną "nóżką").

Niemniej nadal jest to najprzyjemniejsza część przejazdu po wyspie (w połączeniu z powrotem przez północną część wyspy). Liczne góry, zielona dżungla, pusto prawie na drogach. Idealnie nie jest (po pierwsze śmieci, po drugie widok wietnamskich wiosek nie nastraja wakacyjnie i radośnie niestety), ale warto.

Co w takim razie z tym Phu Quoc, warto czy nie warto się tam wybrać? Nie ma jednoznacznej odpowiedzi moim zdaniem. Można trafić na przepiękną, czystą plażę, wybrać się na konkretne atrakcje i wyjechać z wyspy z przekonaniem, że to raj. Można też trafić na syf i bród i wkurzać się przez cały pobyt.

Jednego jestem pewna. Za 3-5 lat Phu Quoc będzie zupełnie inną wyspą. Z kilkoma miasteczkami/hotelami, z ciekawymi atrakcjami w postaci parków rozrywki. Może stać się Riwierą regionu, ściągnąć miliony turystów. Ale równie łatwo może polec. Bo problem ze śmieciami już jest spory, a będzie jeszcze większy. Bo pewna zmiana w myśleniu jest potrzebna, żeby sobie z problemem śmieciowym poradzić. Bo przy podwojonej czy potrojonej liczbie turystów wyspa się zapcha (drogi oraz atrakcje), a apetyt zawsze rośnie w miarę jedzenia. Każdy będzie chciał więcej i pod tym kątem władze wyspy też będą musiały pomyśleć. Co później, co jeszcze, co na deszczowe dni. Co z biednymi wioskami, czy turyści będą chcieli je oglądać? Czy nie skończy się na sztucznej wyspie "idealnej"?

Dzisiaj trudno stwierdzić, w którym kierunku wyspa "pójdzie". Ale kiedyś z przyjemnością tam wrócę. Zobaczyć, co się zmieniło i w jakim kierunku. W takich momentach żałuję, że nie znam wietnamskiego. Z przyjemnością podoradzałabym (mądrzenie się to moje ulubione zajęcie ;)) włodarzom wyspy, co można zrobić fajnego. Zielone parki, trasy trekingowe, coś dla tych aktywnych bardziej i mniej. W pełni zielona wyspa. To wszystko jest jeszcze możliwe. Ech, marzenia Europejki... ;)

Informacje praktyczne:

1. Transport:

My dotarliśmy na Phu Quoc samolotem z Hanoi, a następnie złapaliśmy Grab Taxi na lotnisku. Opuszczaliśmy wyspę zaś promem do Ha Tien (za 30 tys. dowóz do promu, bilety na prom za 230 tys. VND), stamtąd złapaliśmy autobus do Sajgonu (po przybyciu do portu przeszliśmy z bagażami niecały kilometr i znaleźliśmy się na dworcu, skąd bardzo często odchodzą autobusy, my załapaliśmy się na ten o 11:30 firmy Kumho i muszę powiedzieć, że to był najwygodniejszy autobus jakim kiedykolwiek jechaliśmy w Wietnamie. Dużo miejsca, możliwość zasłonięcia się całkowicie firankami: naprawdę komfort podróży był bardzo wysoki.)

2. Wynajem motorka: my wynajęliśmy motorek w naszym hotelu za 150 tys. VND za dzień. Nie był pierwszej nowości, ale poradził sobie dobrze na górkach. Po drodze mija się liczne stacje benzynowe, zatem z paliwem też nie ma problemu. Wzmożony ruch na drogach robi się po godzinie 16. Wcześniej zwykle jest dość pusto.

Jaskinie Phong Nha czyli naturalne piękno Wietnamu

2019-06-08T10:06:00.001+02:00

400 milionów lat temu na terenie dzisiejszego Wietnamu pradawni azjatyccy bogowie postanowili pobawić się w chowanego. W okolicy dzisiejszej wioski Phong Nha (a w zasadzie Son Trach) znaleźli góry, wśród których mogli biegać i skakać. Ale chować się? Z tym już było dużo gorzej. Co sprytniejsi zatem zaczęli drążyć jaskinie w górach, a niektórzy dla ochłody przed palącym słońcem poprowadzili przez jaskinie rzeki. A że czasu mieli dużo, zaś umiłowanie do piękna zawsze jest cechą bogów, w jaskiniach bogowie namalowali kolorami przepiękne obrazy, stworzyli wspaniałe rzeźby. Przez lata woda zmieniła ich kształt i zmyła trochę kolory, ale i tak do dzisiaj można podziwiać kunszt prawdziwych naturalnych artystów. I tak oto powstały słynne jaskinie Phong Nha. Ładna bajka?

Oczywiście bajka poza datą (400 milionów) nie ma nic wspólnego z rzeczywistością. Ale brzmi nieźle ;) Prawda jest dużo bardziej "przyziemna". Ot, wypiętrzyły się góry, pojawiły rzeki, wydrążyły jaskinie. W jaskiniach zaś przez wieki powstały różne formacje skalne, stalaktyty, stalagmity. I tyle. Gdy jednak człowiek stoi pośrodku jednej z tych jaskiń i z niemym zachwytem wpatruje się w przepiękne kolorowe "rzeźby" ma się wrażenie, że któryś z azjatyckich pradawnych bogów miał naprawdę dobry dzień tworząc kompleks Phong Nha. Zacznijmy może jednak od garści faktów.

Park Narodowy Phong Nha-Ke Bang znajduje się około 450 km na południe od Hanoi. Obejmuje tereny o powierzchni około 860 km. kwadratowych, a na jego terenie znajdują się pierwotne lasy tropikalne, jaskinie, podziemne rzeki - w dużej mierze nadal niezbadane (kto chętny?). Łączną długość jaskiń szacuje się dzisiaj na 65 km, ale jak to z jaskiniami bywa: prawdy na razie nie zna nikt. W 2003 roku park został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. O tym, że wiele jeszcze na terenie jest do odkrycia, świadczy chociażby fakt, że zaledwie 10 lat temu (w 2009 roku) brytyjscy badacze dokonali eksploracji jaskini Son Doong (odkryto ją w 1990), uznawaną dzisiaj za największą na świecie. Co więcej, miesiąc temu (maj 2019) podano do publicznej wiadomości, że jaskinia jest jeszcze większa niż myślano, bowiem nurkom (tak, nurkom) udało się dotrzeć korytarzami jaskini Son Doong do innej wielkiej jaskini zwanej Hang Thung. Jak to określono, to trochę tak, jakby do Everestu dorzucić 1 km wysokości.

Choć Son Doong swoją sławą (największe zawsze pociąga ;)) i zdjęciami pociągała nas strasznie, to jednak ograniczenia w jej zwiedzaniu (koszt 3.000 USD za osobę, konieczność wyprawy ze zorganizowaną wycieczką i limitowana miesięcznie ilość wydawanych pozwoleń) skutecznie nas zniechęciły. Może kiedyś... ;)

Niemniej pozostałe jaskinie kompleksu są dostępne bez większych trudności dla "zwykłych" ludzi, na nich zatem oraz pobliskich górach i kilku innych atrakcjach postanowiliśmy się skupić w trakcie naszego prawie tygodniowego pobytu w Phong Nha.

Co zatem warto zobaczyć podczas pobytu w Phong Nha?

1. Jaskinia Phong Nha

Oficjalne źródła donoszą, że odkryto ją w 1899 roku. Ponoć przed wiekami mieściła się w niej jakiegoś typu świątynia Czamów (w trakcie eksploracji jaskini odkryto ich inskrypcje oraz pozostałości po ołtarzu). W okresie wojny wietnamskiej w jej środku mieścił się szpital. W 1992 roku brytyjscy naukowcy zorganizowali ekspedycję w głąb jaskini, odkrywając korytarze o łącznej długości ponad 7 km. Obecnie uznaje się ją za najdłuższą jaskinię "mokrą", co wynika z faktu, że przepływa przez nią rzeka. Turyści mogą zwiedzać ok 1,5 km korytarzy.

Wyprawa do jaskini jest bardzo prosta do zorganizowania. Wystarczy z samego rana podejść do przystani (mieści się w samym środku wioski, nazywa Phong Nha-Ke Bang Tourism Center, nie popełnijcie błędu jak wiele osób, które podjeżdżają motorkami do miejsca oznaczonego na mapie jako Phong Nha Cave. Co prawda faktycznie tam się mieści jaskinia, ale nie da się do niej dostać z tego miejsca. Trzeba z przystani popłynąć łódką, taki mają system), znaleźć kilka osób, które również mają ochotę na wyprawę (najlepiej usiąść przy budce z biletami i poczekać), kupić bilet do samej jaskini (150 tys. VND za osobę dorosłą, dzieci poniżej 1,3 m wzrostu wchodzą za darmo) oraz miejsce w łódce (łódka pomieści do 12 osób, koszt całej łódki to 360 tys. VND) i można ruszać. Jeżeli ktoś ma ochotę zobaczyć również jaskinię Tien Son, to warto połączyć zwiedzanie tych jaskiń (są tuż obok siebie). Wówczas należy kupić również bilet do Tien Son (80 tys. VND za osobę dorosłą), zaś łódka dla 12 osób to koszt 400 tys. VND.

My wybraliśmy opcję ze zwiedzaniem jaskini Tien Son, udało nam się na nadbrzeżu znaleźć dodatkowe dwie osoby i już koło 9:30 ruszyliśmy w kierunku jaskiń.

Wyprawa trwa około 4 godzin. Najpierw przez około pół godziny płynie się łódką. Wokół rozciągają się piękne widoczki: samo miasteczko, pola, w oddali widać góry. Mieszkańcy Phong Nha wypływają na "połów" jakiś glonów oraz ryb. Jest to ewidentnie bardzo ciężka praca i angażuje całe rodziny, od najmłodszych do najstarszych jej członków.

W końcu na horyzoncie pojawia się skała tuż nad rzeką i oto już widać jaskinię. Jeszcze tylko krótki przystanek przy budkach strażniczych (wyskakuje na brzeg tylko nasz "kierowca") i już wpływamy do jaskini Phong Nha. Silnik naszej łódki milknie, w nagle zapadłej ciszy słychać tylko przytłumione głosy turystów, kapiącą wodę i dźwięk wioseł uderzających o powierzchnię podziemnej rzeki. Daszek naszej łódki tuż przed wpłynięciem do jaskini został ściągnięty, możemy zatem swobodnie oglądać wszystkie ściany i sufit.

Łódź powoli zanurza się w coraz ciemniejszej jaskini. Elektryczne lampki zamontowane na ścianach dają niewiele światła, za to przepięknie podkreślają kształty i kolory poszczególnych formacji skalnych. Człowiek ma trochę wrażenie, że znalazł się w pradawnej świątyni kilka tysięcy lat wstecz, a za moment usłyszy dźwięk bębnów i lekko wyjące śpiewy szamanów. Wszyscy na łódce milczą jak zaklęci. Zanika dźwięk rozmów turystów chodzących już po części suchej jaskini, słychać jedynie wiosła i kapiącą wodę. Co jakiś czas powietrze przeszywa skrzekliwy krzyk nietoperza. I kapanie. Kap, kap, kap. Tak musiały czuć się zmarłe dusze w trakcie podróży Styksem. Czyżby Homer był tu kiedyś na wycieczce?

Nasz "kierowca" zawraca łódkę, podwozi nas pod kamienne schody i pokazuje, żebyśmy ruszyli dalej na piechotkę. Wyskakujemy na ląd i obracając głowę we wszystkich kierunkach (moja biedna szyja) staramy się nie zabić na śliskiej od wody kamiennej podłodze.

Powoli (dużo zdjęć, kilka filmików i wiele jęków zachwytu) docieramy do wejścia do jaskini. A stamtąd schodkami zmierzamy do kolejnej atrakcji dnia czyli jaskini Tien Son.

Poetka ze mnie żadna, ale mój zachwyt był ogromny. A przecież to była dopiero pierwsza i jak się okazało "najmniej" spektakularna jaskinia ze wszystkich, które obejrzeliśmy (no dobra, poza 8 Ladies, ale to bardziej dziura w skale). Przejdźmy zatem dalej.

2. Jaskinia Tien Son

Ta przepiękna jaskinia nazywana również bywa "Fairy on the mountain" (ślicznie i słusznie) i choć rozumiem bajkowy kontekst, mimo długiego myślenia nie znalazłam zgrabnego tłumaczenia na język polski. Jakby ktoś miał jakiś pomysł, napiszcie proszę w komentarzach :)

Jaskinia jest umiejscowiona około 100 m. nad jaskinią Phong Nha, dotrzeć do niej można po schodkach. Nie powiem, wspinaczka wyciska z człowieka trochę potu (głównie dlatego, że jest gorąco i nie ma absolutnie żadnego przewiewu), ale widoki są warte każdej kropli (czy raczej każdego litra). Niemniej duża butelka wody się przyda ;)

Po pokonaniu schodów wreszcie wchodzimy do jaskini, gdzie czeka na nas 400 metrów pięknych widoków. Wewnątrz chodzi się po drewnianych platformach, co znacznie ułatwia zwiedzanie. Panuje przyjemny chłód (można odparować po wspinaczce), wszędzie świecą się rozliczne lampki. Muszę przyznać, że z wielkim uznaniem patrzyłam w jaki sposób lampki są porozmieszczane, podkreślając kształty jednych stalaktytów, ożywiając barwy innych.

Miejscami trzeba przeciskać się dość wąskimi przejściami, chwilami człowiek utyka za jakąś grupką, ale w tej jaskini generalnie nie widać tłumów. Jest cicho i przyjemnie. Ludzie rozmawiają półgłosem, wysokie, łukowate sklepienia wielu osobom kojarzą się z katedrą średniowieczną. Przepięknie.

Po półgodzinnej przechadzce (znowu zdjęcia i momenty zastygnięcia z zachwytu nad poszczególnymi elementami) decydujemy się powoli wracać do łódki. Znajdujemy naszego "kierowcę", wskakujemy do łódeczki i wracamy do miasteczka. Resztę dnia spędzimy wałęsając się nad rzeką i szukając cienia (gorąco!), przysiadając na mrożoną kawę w lokalnych kawiarniach. Ot, trzeba odpocząć ;)

3. Jaskinia Paradise

I oto stał się cud. Po obejrzeniu dwóch poprzednich jaskiń myśleliśmy, że Paradise to będzie tylko kwiatek do kożucha (można, ale nie trzeba), a skończyło się na tym, że przeszliśmy ją 3 razy i sporo czasu przesiedzieliśmy na ławeczkach, wpatrzeni w ściany ze szczękami gdzieś na poziomie platformy drewnianej, po której się chodzi, a momentami nawet parę metrów poniżej. Tak, Paradise Cave to zdecydowanie miejsce MUST SEE jak się człowiek już w okolice zapuści.

Dotarcie do Paradise Cave z naszego miasteczka wymaga skorzystania z jakiegoś środka transportu (motorek, taxi, zorganizowana wycieczka). Można wybrać trasę dłuższą (czerwona trasa na poniższej mapce, przejazd przez rzekę drogą Ho Chi Minh Highway East, a potem West, przejazd koło Dark Cave), ale łagodną, z licznymi pięknymi widokami, bądź też trasę krótszą (najpierw brązową trasą obok Botanical Garden, następnie czerwoną), ale dużo bardziej górzystą (więcej zakrętów, bardziej strome zjazdy i podjazdy). Cała pętla ma około 60 km (niektóre źródła podają 50 km, inne 65 km, przyjmijmy więc prawie średnią wartość) i zapewnia na całej swojej długości malownicze widoki. My przejechaliśmy ją kilka razy, odbijając w różne mniejsze czy większe dróżki, robiąc dużo przystanków na zdjęcia i zachwyty. Warto trochę się w okolicy zgubić :)

Obojętnie, którą trasę wybierzemy, w końcu dociera się do Paradise Cave. Jeszcze tylko opłata za parking dla motorków (5 000 VND) i już można ruszać w kierunku budki z biletami. Wejście do Paradise Cave to koszt 250 000 VND dla osoby dorosłej, 125 000 VND dla dziecka o wzroście 1,1 m do 1,3 m i 0 VND dla mniejszych. Najpierw czeka nas około 1,5 km spacer prostą ścieżką "przez dżunglę" ;) Oczywiście spacer nie jest obowiązkowy. Można wybrać opcję jazdy meleksem (4-osobowy w dwie strony kosztuje 100 tys. VND, można też wybrać wersję 6-osobowy za 120 tys. VND, 8-osobowy za 200 tys. VND lub 14-osobowy za 350 tys. VND. Cena za cały samochodzik).

My wybraliśmy spacer i po 10 minutach stanęliśmy pod górą.

Stąd trasa staje się trochę trudniejsza, meleks wyżej nie podwozi, trzeba się wdrapać samemu. Podejście na górę jest dość proste, zrobione w formie podjazdu z dużą ilością zakrętów, schodzi się zaś schodami.

10 minut później lekko zasapani (brak przewiewu) stajemy przed wejściem do jaskini. Jest niewielkie, więc krzywię się lekko, że chyba nas ktoś zrobił w bambuko. Kilkanaście schodków w dół i moja percepcja relacji ceny do jakości zmienia się diametralnie. Jestem w szoku. Widzę przed sobą wijące się mocno w dół schody, gdzieś na ich końcu majaczy platforma drewniana, prowadząca daleko do przodu, a sama jaskinia, w której stoję jest ogromna. A to dopiero początek.

Jak się okazało można wejść ponad 1 km w głąb jaskini (idzie się po drewnianych kładkach), cały system ma jednak około 31 km.

Zorganizowane wycieczki (odpowiednie oczywiście, nie te najbardziej podstawowe) wiodą dalej w głąb (około 7 km). Cóż ja będę opisywać, ujmę to tak: jakieś 2 godziny później wynurzyliśmy się z jaskini wciąż mając przed oczami wspaniałe formacje i kłócąc się zajadle, co które komu przypominały. Warto, zdecydowanie warto.

Jeśli kogoś zdjęcia nie przekonują, to może filmik da radę? :)

Paradise Cave - Phong Nha National Park
Opublikowany przez pod-palmami.pl Wtorek, 21 maja 2019

4. Dark Cave

Od razu napiszę, że nie byliśmy. Pogrzebaliśmy w necie, porozmawialiśmy z osobami spotkanymi w Phong Nha i wyszło nam, że nie jest to atrakcja, która nas pociąga. Sama jaskinia jest ponoć całkiem fajna, ale została przerobiona na swoiste wesołe miasteczko. Zamiast do niej wejść, wjeżdża się zip line, potem człowiek gdzieś tam chodzi (głównie brodzi w wodzie) w ciemnościach, tylko w świetle latarki, tapla w błocie i coś tam jeszcze. Niespecjalnie mnie taplanie w błocie zachęciło (nie wiem co w tym błocie pływa, mam lekką schizę w tym temacie, za dużo filmów o jaskiniach), cała atrakcja trwa ponoć 2-3 godziny i kosztuje 450 tys. VND od osoby za wszystkie atrakcje. Zainteresowanych odsyłam do innych blogów i opisów na forach. Wystarczy wpisać Dark Cave w Google :)

5. Ogród Botaniczny

Nie mam pojęcia, kto jest autorem nazwy Botanical Garden, ale miejsce, które odwiedziliśmy na tak szumną nazwę nie zasługuje z całą pewnością. Ot, jest sobie wodospad, do którego można podejść albo krótką trasą (dosłownie parę minut, praktycznie po płaskim terenie po wygodnej ścieżce) albo dłuższą (nam zajęło to niecałą godzinę) trasą przez dżunglę.

Ta druga jest trochę trudniejsza, wymaga na pewno co najmniej sandałków, miejscami trzeba się podciągać trochę na linach albo przytrzymywać ich przy schodzeniu w dół. Bywa ślisko, jest bardzo duszno i człowiek czuje się jak w wielkiej saunie. No i dopadają go miliony komarów (żaden antykomar przy takiej ilości wydzielanego potu nie utrzyma się na skórze dłużej niż parę minut). Ale sama wycieczka jest naprawdę bardzo przyjemna, nie zapomnijcie tylko wziąć ze sobą dużo wody. No i najważniejsza część: idzie się dżunglą. Po wyjściu z niej człowiek ma plus 5 punktów do zajebistości ;)

Ponoć w dżungli żyją gibony i bardzo, bardzo się starałam w trakcie wycieczki je gdzieś dojrzeć, ale nie było mi dane :( Strasznie żałuję, bardzo chciałam zobaczyć takiego gibona. Może bały się wydrzej konkurencji, może akurat miały dzień leniwca. Nie pokazały się :( Choć Łukasz robił wszystko, żeby je godnie zastąpić. Na huśtawce.

Wracając do samego wodospadu, to nie jest on może duży, ale niebrzydki, warto więc chwilkę na niego poświęcić.

Po drodze mija się jeszcze małe bajorko, w którym się można kąpać. Reklamowane jest jako świetne miejsce do schłodzenia i kąpieli, ale nas szczerze mówiąc nie zachwyciło. Chcesz się pokąpać w czystej wodzie z wodospadu? Jedź na Langkawi. Twój wodospad już tam czeka ;)

Bilet wstępu kosztuje 40 tys. VND, zaś koszt parkingu dla motorka to 4 tys. VND.

6. Jaskinia 8 Ladies i Pagoda

Hmm, to miejsce tak naprawdę jest ważne z punktu widzenia historycznego. Otóż w roku 1972 w trakcie wojny wietnamskiej grupa ochotników budowała drogę nr 20. Amerykanie zrzucili bomby na ten teren, ochotnicy uciekli do jaskini w nadziei, że pozwoli im to uratować życie. Niestety osunęła się skała, zamykając ich w środku. Podjęto próbę ich odkopania, ale niestety nie udało się dotrzeć do nich na czas.

Dzisiaj jaskinia nosi nazwę 8 Ladies (choć wśród ochotników byli też mężczyźni) i jest po prostu zagłębieniem w skale, w którym to zagłębieniu wstawiono ołtarzyki w ramach hołdu dla ofiar. Tuż obok stoi niewielka pagoda, którą można zwiedzić. Całość darmowa. Można, ale nie trzeba.

7. Mooc Spring Eco Trail

I tu od razu znowu się przyznam: odpuściliśmy sobie tę przyjemność. Kolejna atrakcja z gatunku było sobie bajorko z kawałkiem rzeczki czy też strumyka i zrobiono z niego płatną atrakcję z pływaniem kajakiem, chodzeniem po mostkach itp. Pogadaliśmy z ludźmi, którzy byli (strata kasy ich zdaniem), poczytaliśmy w necie i powiedzieliśmy pas. Zainteresowanych odsyłam na inne blogi :)

8. Po prostu jedź...

Jak już wspominałam wyżej całą pętlę i liczne mniejsze drogi przejechaliśmy kilka razy. Byliśmy zachwyceni samym terenem, widokami, trasami. Góry są przepiękne, gdzieniegdzie widać wielkie jamy (kto wie, może kolejne jaskinie), liczne doliny, w których błękitne wstęgi rzek przecinają zieloną dżunglę. Można też powłóczyć się po polach ryżowych czy wioskach. Odpocząć nad rzeką, przysiąść na kawę czy herbatę w jakiejś knajpce. Parę dni w okolicy nas zachwyciło.

9. Jaskinie dla wyczynowców

Na ten temat wiem niewiele, ale chciałam zaznaczyć, że agencje w Phong Nha oferowały bardzo dużo wycieczek do innych jaskiń (dla profesjonalistów jak to określano), które wymagały dodatkowego treku przez dżunglę i noclegów gdzieś na szlaku. Ceny kształtowały się koło 2-3 mln VND za takie wycieczki, choć widziałam i takie za 5 mln VND. Zainteresowanych odsyłam do netu.

Czy warto będąc w Wietnamie poświęcić czas na wyprawę do Phong Nha? Naszym zdaniem zdecydowanie tak. Oczywiście jeśli to czego człowiek szuka to natura i piękne widoki. My spędziliśmy w tym miejscu kilka dni, ale spotkaliśmy sporo osób, które wpadały na jeden pełen dzień (rano płynęły na Phong Nha i Tien Son, a po południu motorkiem gnały zobaczyć Paradise Cave), zatem można i taki model wybrać. Wszystko zależy od możliwości i preferencji. Gdzieś w mojej głowie powoli rodzi się myśl, że kiedyś chciałabym wrócić i zobaczyć te bardziej "profesjonalne" jaskinie. Tylko wcześniej trzeba pewnie się czegoś nauczyć i coś poćwiczyć. Hmm, może to kolejny pomysł na drobne hobby albo na ciekawą przygodę. Kto wie...;)

Informacje praktyczne:

Uwaga: miasteczko, powszechnie funkcjonujące jako Phong Nha, tak naprawdę nazywa się Son Trach

1. Transport: do Phong Nha można dostać się bezpośrednio autobusem (z Hanoi czy też z Danang) albo wybrać opcję łączoną (pociąg/samolot do Dong Hoi, autobus miejski do Phong Nha). My wybraliśmy opcję numer 2, dotarliśmy do Dong Hoi pociągiem z Danang. Koszt pociągu w zależności od typu siedzenia jest do sprawdzenia w necie na stronie www.dsvn.vn, bilety kupiliśmy 2 dni przed wyjazdem. Podróż trwa około 6 godzin, ale pociąg często jest opóźniony i dodatkowo łapie opóźnienie w trakcie przejazdu, w naszym przypadku była to ponad godzina, w rezultacie czego nie udało nam się złapać autobusu do Phong Nha tego samego dnia i musieliśmy nocować w Dong Hoi.

Jak się jednak okazało Dong Hoi jest bardzo przyjemnym miastem z piękną i dużą plażą, nie mieliśmy zatem z tym żadnego problemu. Rano złapaliśmy autobus B4 do Phong Nha (bilet kupuje się w autobusie, koszt około 40 tys. VND, ale ceny zmieniają się dość dynamicznie), można go złapać naprzeciwko dworca autobusowego Ben Xe Nam Ly (ważne: nie na dworcu, a na ulicy naprzeciwko dworca!). Autobus kursuje od 5.30 rano do 17 mniej więcej co godzinę (rano jest trochę częściej, zdaje się, że koło 12 mają przerwę i nie ma kursu), jedzie około 1,5 h i dojeżdża do samego miasteczka Phong Nha. Można też wybrać opcję taxi (koszt około 500 tys. VND)

W naszym przypadku z Phong Nha jechaliśmy do Hanoi na wybory do PE, co oznaczało całą noc w autobusie z leżankami (nawet dało się trochę nogi wyprostować jak się człowiek mocno do góry podciągnął). Bilety załatwiliśmy w hotelu, kosztowały nas 160 tys. VND od osoby, autobus zgarnął nas spod hotelu bezpośrednio.

2. Nocleg: można rezerwować wcześniej, ale patrząc po relacji ilości turystów (niezbyt wielu) do ilości hoteli (naprawdę sporo) można po prostu jak my przyjechać na miejsce i przejść się szybko po kilku, wybierając najbardziej nam pasujący.

My wybraliśmy hotel Nam Anh Hotel: dość duży pokój z oknem i łazienką, czyściutki, nowy, za 170 tys. VND za noc ze śniadaniem (cena za dwie osoby). Dwa drobne problemy w hotelu: klimatyzacja nie była zbyt wydajna (trafiliśmy na ponad 40-stopniowe upały i musieliśmy poprosić o dodatkowy wentylator), zaś śniadania są codziennie identyczne (omlet, bagietka, kawa, banany). Po 5 dniach było to już lekko monotonne, ale z drugiej strony za taką cenę.. ;) Obsługa była dość sympatyczna, nawet jedna osoba mówiła po angielsku, pozwolili nam również bezpłatnie zostać cały dzień on top (wieczorem mieliśmy autobus do Hanoi), co było bardzo miłe.

Samo miasteczko jest niewielkie i poza hotelami, knajpkami i małymi sklepikami oraz oczywiście domami stałych mieszkańców nic tam nie ma.

3. Wynajem motorka: my wynajęliśmy nasz motorek w hotelu, bez żadnych problemów (również w kontekście oddawania, nikt rysek nie oglądał z lupą jak to czasem bywa), koszt to 100 tys. VND za dzień plus paliwo. Może motorek do najmocniejszych nie należał i czasem bałam się, że czeka mnie znowu wciąganie na piechotkę pod górę, ale jakoś w końcu wdrapywał się na kolejne szczyty i zakręty (Yupi ;) Przy okazji przypominam nieśmiało, że uprawnienia do kierowania motorkiem w Wietnamie mają tylko osoby z międzynarodowym prawem jazdy (konwencja wiedeńska) kat. A. Kategoria B nie jest wystarczająca! Druga przypominajka: nigdy nie zgadzajcie się zostawiać paszportów jako zastawu przy wynajmie motorka lub podczas pobytu w hotelu. Bywały przypadki, że za wyimaginowane szkody nie chciano oddawać paszportów. My w takiej sytuacji informujemy zawsze, że oczywiście zdjęcia paszportów mogą sobie zrobić, ale ich przetrzymywanie przez kogokolwiek jest niezgodne z wietnamskim prawem. Jeśli hotel/wypożyczalnia się nie zgadza, wychodzimy. Nigdy nie zostawiamy paszportów, to nasz najważniejszy dokument podróżny!

4. Jedzenie: w Phong Nha jest mnóstwo knajpek i restauracji na każdą kieszeń. Można znaleźć pyszną pizzę za 80 tys. VND (małą) oraz polskie pierogi za 50 tys. VND (sic!) w Paradise Pizza (bardzo polecamy!!) bądż też pyszne wietnamskie dania (wspaniałe hot poty, sajgonki, zupę Pho) w niewielkiej knajpce Nhat Minh wraz z niezłym piwem Bia Hoi (świeże piwo, dostępne "niestety" tylko w beczułkach o pojemności 2 litrów).

Perełki środkowego Wietnamu: Da Nang i Hoi An

2019-05-24T08:12:00.002+02:00

Gdzie szukalibyście najpiękniejszych plaż na świecie? Na urokliwych wysepkach Seszeli? Zagubionych wśród formacji skalnych u wybrzeży Tajlandii? Wśród wulkanów na Hawajach? Czy może ukrytych gdzieś na małych wysepkach Pacyfiku? A co powiecie na jedno z największych miast środkowego Wietnamu, którego liczba mieszkańców przekroczyła 1 200 000? Plażę miejską, która ciągnie się przez kilkanaście kilometrów, jest otoczona górkami i przy której przycupnęły wysokie hotele? Miejscami tak szeroką, że dobiegnięcie spod obozowiska pod palmą na jej skraju do wody po gorącym piasku kończy się bąblami na podeszwach stóp? Znaną ze sporych fal, uwielbianą przez azjatyckich turystów, którzy po godzinie 15 zaczynają oblegać ją stadnie, wcześniej jednak bywa tak pusta, że można nie spotkać nikogo rezydując na niej przez wiele godzin? Zachęceni? Witajcie w Da Nang.

Da Nang to jedno z największych miast w środkowym Wietnamie. Przez wiele osób traktowane jest jak miejsce przesiadkowe: mieści się pomiędzy uznawanymi za "warte" odwiedzenia Hue (historyczna twierdza i liczne grobowce) oraz Hoi An (Mekka turystów, klimatyczne historyczne miasteczko słynące z lampionów). Podróżując po Wietnamie 6 lat temu tak właśnie potraktowaliśmy Da Nang i my. Tego samego dnia przylecieliśmy do miasta i przenieśliśmy się do Hue. Hue nam się bardzo podobało (szczególnie twierdza i rzeka), po dwóch dniach przenieśliśmy się do Hoi An, gdzie planowaliśmy zostać dłużej. Niestety nasze plany pokrzyżował wówczas tajfun, przed którym uciekliśmy do Nha Trang. Nie daliśmy rady obejrzeć za bardzo ani samego miasteczka, ani plaży, będąc zatem teraz jedynie 20 km od Hoi An wybraliśmy się do niego dwa razy. Ale o tym za chwilę, wróćmy na razie do Da Nang :)

Samo miasto oferuje sporo atrakcji, do wielu też można z niego łatwo się dostać. Przede wszystkim wspomniana wyżej plaża. Jest długa, szeroka, a bielutki piaseczek mięciutki. Wzdłuż plaży ciągnie się deptak, dalej jest ulica. Sam pas plaży ciągnie się przez wiele kilometrów, aż do Hoi An, ale poszczególne jej kawałki mają swoje nazwy. W Da Nang najbardziej znana jest My Khe Na samej plaży znajduje się sporo miejsc z leżakami, liczne knajpki, stoją również plamy, pod którymi można się schować przed słońcem. Osoby bardziej wybredne zapraszam do "naszej" miejscówki plażowej. Można do niej dotrzeć, przechodząc drogą między hotelami Premier Village Da Nang Resort, a Pullman Da Nang Beach Resort. Przed tym pierwszym hotelem mieści się mini gaj palmowy, pod którym można się rozłożyć (trzeba tylko uważać na spadające kokosy). Jest dużo cienia, mało ludzi. Miejsce jest odgrodzone od ulicy hotelem, jest więc bardzo cicho i spokojnie. Nasz mały kawałek raju. Odległość między naszym mieszkankiem, a tym skrawkiem plaży to niecałe dwa km, a na dodatek po drodze można (robiąc trochę większą pętlę) dotrzeć na lokalny rynek pełen owoców, warzyw, przetworów, "świeżego" mięsa (czasem tak świeżego, że jeszcze gdacze albo szczeka tuż przed sprzedażą) i zaopatrzyć się w coś pysznego. Do wyboru, do koloru.

Wieczorami na plaży rozkładają się liczni turyści oraz mieszkańcy, siadają na leżakach lub kocykach i robią sobie pikniki. Słychać dużo śmiechu, śpiewów oraz ciągle wznoszone toasty: Mot, Hai, Ba... Zooo (co w wolnym tłumaczeniu znaczy: jeden, dwa, trzy, pijeeeemy). Sporo osób rozsiada się również w licznych knajpkach, w których w wielkich baliach albo wręcz akwariach pływają rozmaite stworzenia morskie. Można sobie takie stworzonko wybrać (np. rekina, a co) i spożyć. Restauracji są setki, zarówno bardziej ekskluzywnych jak i bardziej lokalnych. W obu przypadkach przygotujcie się na widok grup Azjatów (Wietnamczyków, Koreańczyków i Chinczyków), którzy w przeciwieństwie do Europejczyków zamawiają po kilkanaście dań, a niechciane śmieci (łupinki, puszki po piwie, kawałki kości) rzucają po prostu pod stół. Muszę przyznać, że jest to jeden ze zwyczajów regionalnych, który mnie wyjątkowo obrzydza, szczególnie, że w każdej knajpie przy stoliku stoi kosz na śmieci. Ale nie, lepiej wszystko wywalać na stół albo pod stół. Taki zwyczaj.

Zjedzenie czegoś dobrego jest również możliwe na nocnym rynku, który rozstawia się na pewno w weekendy, a czasem i w inne dni tygodnia w okolicy smoczego mostu.

Cóż to jest smoczy most? Ach, jedna z najdziwniejszych tutejszych atrakcji. Jeden z mostów na rzece zbudowano w kształcie smoka. W dzień nie robi on zbyt wielkiego wrażenia, ale wieczorem jest pięknie podświetlony (co chwilę zmienia kolor). W sobotę i niedzielę o godzinie 9 wieczorem warto znaleźć się na placu koło mostu, tuż przy rzece, jest to bowiem świetne miejsce na obejrzenie kilkuminutowego pokazu, w trakcie którego smok najpierw zieje ogniem, a potem pluje wodą. Nie powiem, ciekawe i ładne. A może krótkie i kiczowate? Smok Daenerys z Gry o tron to nie jest, ale i tak warto zobaczyć to widowisko. Tym bardziej, że po jego zakończeniu można wybrać się na spacer na drugą stronę mostu, przejść się główną ulicą, zajrzeć do którejś knajpki. Można też po prostu zostać na placyku przy moście, podziwiać pływające po rzece rozświetlone statki czy też "plującą" wodą statuę lwo-smoka, która bardzo przypomina Merliona z Singapuru.

Miasto oferuje również atrakcje w postaci kilku domów handlowych z dużymi supermarketami (BIG C, LotteMart, Vinmart), do którym można dostać się autobusem (mapka dostępna tutaj), Grabem, taxi bądź pieszo. Koszt biletu w autobusach miejskich to 5 000 VND za osobę, bez względu na długość trasy.

Minusem mieszkania w Da Nang są niewątpliwie budowy. W zasadzie wszędzie w okolicy plaż mamy place budowy, przy każdym hotelu powstaje nowy. Naszym zdaniem za 3 lata ta część miasta będzie ukończona i będzie trochę przypominała Nha Trang. W tym momencie jednak jeszcze się buduje (bywa głośno, panowie budowlańcy zaczynają zwykle koło 7, ale za to kończą koło 17), a turystów jest niedużo. Choć baza hotelowa już jest ogromna i można przebierać w ofertach.

Jedną z bardziej popularnych atrakcji Da Nang jest świątynia na cyplu Son Tra, obok której mieści się ogromny pomnik Lady Budda. Pomnik ten widoczny jest z plaży, w dzień zachwycając bielą na tle zielonej góry, w nocy zaś świecąc jasno wygląda jak latarnia morska.

Do świątyni można dotrzeć Grabem czy innym środkiem transportu. Można też dojechać do ostatniego przystanku (np. autobusem nr 12) i przejść resztę trasy (około 4 km), ale droga jest dość kręta, pod górkę i nie ma chodnika. Da się (jesteśmy na to żywym dowodem, bo oczywiście wykorzystaliśmy pretekst do dłuższego spaceru), ale do najprzyjemniejszych doznań to nie należy.

Sam posąg Lady Buddy uznawany jest za najwyższy w Wietnamie (67 m), stoi tuż obok słynnej świątyni Linh Ung Pagoda.

Wietnamczycy twierdzą, że od momentu jej powstania żadna katastrofa naturalna nie dotknęła miasta, chociaż wcześniej regularnie podtapiały i niszczyły je tajfuny. Tuż obok posągu Lady Buddy mieści się Linh Ung Pagoda. Wiodą do niej schody oraz ogromna brama, a następnie plac, wypełniony licznymi donicami z roślinami i różnymi posągami.

Sama pagoda jest dość spora, zbudowana w tradycyjny, wietnamski sposób ze spadzistym, podwiniętym dachem. Wszędzie przewijają się motywy smoków i lwów. W środku pagody mieszczą się liczne posągi Buddy w różnych odsłonach (nie znam się na tym, nie będę się zatem mądrzyć).

Niedaleko pagody mieści się druga świątynia, również poświęcona Buddzie. Powtarza się motyw placu z licznymi roślinkami w fantazyjnych doniczkach oraz posągów, do samej świątyni też można zajrzeć. Stojące wewnątrz posągi są dla odmiany drewniane, ale nadal przedstawiają różne oblicza Buddy (jak mniemam).

Jak już wspomniałam wyżej, jednym z punktów obowiązkowych zwiedzania Da Nang jest wyprawa do Hoi An. W drodze do Hoi An można jednak zrobić sobie przystanek i wybrać się na zwiedzanie tzw. Marble Mountains czyli Gór Marmurowych. Sama nazwa jest trochę na wyrost, bo nie są to żadne wielkie góry, ot 5 górek pośrodku miasteczka.

Bywają nazywane również Górami Pięciu Żywiołów, a poszczególne góry noszą nazwy metalu, drewna, wody, ognia i ziemi. Największa z nich czyli Thuy Son Mountain to góra wody i to ona zapewnia najwięcej ciekawych atrakcji. Na niej to właśnie mieści ogromny kompleks z pagodami oraz jaskiniami. Są dwa wejścia do kompleksu (o znamienitych nazwach gate no 1 i gate no 2). My skorzystaliśmy z wejścia nr 1, zapłaciliśmy w budce za bilety (40 000 VND od osoby). Można tam również nabyć mapkę za 15 000 VND, ale my dostaliśmy już wcześniej jedną od przyjaciół z Polski (dziękujemy ślicznie:). Jeszcze sprawdzenie biletów przy wejściu i już można cieszyć swoje oczka pierwszymi widokami.

Cały kompleks składa się z kilku jaskiń, połączonych schodami i ścieżkami. W jaskiniach od wieków ponoć powstawały świątynie buddyjskie (gdzieś przeczytałam, że najpierw były hinduskie, ale nie jestem pewna czy to prawda, biorąc pod uwagę historię regionu obstawiłabym raczej czamskie, niemniej nie mogę tego potwierdzić na 100%). Ponoć najstarsze pochodzą z XVII wieku.
Wchodząc od strony bramy nr 1 najpierw trzeba zmierzyć się dość stromymi schodami. Już jednak widok pierwszej bramy, malowniczo wpasowanej w górę, daje nam przedsmak ładnych widoków, które znajdziemy na górze. Pierwszym punktem jest Pagoda Tam Thai (pierwsza jej wersja została ponoć zbudowana na początku XVII wieku, obecna zaś mniej więcej w roku 1825 i jest jedną z najstarszych świątyń w Da Nang).

Na lewo od niej mieści się punkt widokowy oraz trochę mniejsza pagoda Tam Tom. Następnie należy wrócić do Pagody Tam Thai i przejść za nią, podążając za znakami. Jeszcze parę kroków i naszym oczom ukazuje się słynna (pojawia się na wielu filmikach promocyjnych) brama do jaskini Hoa Nghiem i Huyen Khong. 3 minuty czekania pozwalają nam zrobić zdjęcia "bez ludzi", co oczywiście uważane jest za największy wyczyn ;)
Pierwsza jaskinia nas nie powala, ale bocznym korytarzem przechodzimy do drugiej. I oto mamy pierwsze wielkie WOW Ogromna jaskinia, pełna figurek i ciekawych form skalnych. Zdecydowanie warto ją odwiedzić.

Cały kompleks jest naprawdę spory i jego zwiedzanie zajęło nam ponad 3 godziny. Robiliśmy sobie liczne przystanki, przysiadając na stojących w pięknych ogrodach ławeczkach i zachwycając się ciekawymi figurkami oraz barwnymi kwiatami.

Nie będę opisywać wszystkich jaskiń i przejść, bo nie ma to większego sensu, wspomnę tylko o trzech ciekawszych miejscach.
1. Udając się w kierunku Van Thong Cave, tuż przed murkiem widać skręt w prawo. Warto podążyć tą ścieżką, gdyż wiedzie ona na punkt widokowy.

Co więcej, zamiast schodzić z punktu widokowego tą samą trasą, należy na szczycie odbić w prawo i po dość stromych kamieniach można dotrzeć do wejścia do jaskini Van Thong, które wygląda jak królicza nora z Alicji w Krainie Czarów. Bardzo fajne doświadczenie :)

2. Warto podejść również do jaskini Tang Chon, która jest bardzo malownicza, ale dość ukryta. Wejście do niej znajduje się dokładnie za pagodą Linh Unh.
3. Po wyjściu z kompleksu nie można przegapić jaskini Am Phu, najpiękniejszej jaką widzieliśmy w Górach Marmurowych. Mieści się ona tuż przy parkingu dla autobusów i jako będąca de facto poza kompleksem wymaga osobnej opłaty (przy wejściu: 20 000 VND od osoby).
Co jednak jest tak specjalnego w tej jaskini? Po pierwsze jest ogromna (302 m długości). Z jednej komnaty przechodzi się do drugiej, a wysokie stropy prawie nikną gdzieś w ciemnościach. Po drugie już jej nazwa daje do myślenia, bowiem w wolnym tłumaczeniu oznacza ona piekło :) Tak, właśnie to swojskie piekiełko. Zaś jaskinia i jej poszczególne elementy (rzeźby, sale) symbolizują różne elementy tego piekła. A w zasadzie nie tylko piekła, bo oprócz schodów do piekła, mamy też schody do nieba. Można spróbować się wdrapać na wyższy poziom, dla mnie jednak było za duszno, za dużo ludzi i za stromo. I jakoś tak, to piekło chyba lepiej przemówiło do mojej diabelskiej duszy ;)

Oczywiście pomiędzy schodami do piekła i do nieba mamy jeszcze sporą część jaskini, która symbolizuje coś w rodzaju czyśćca. Jest ogromna (pewnie dla sporej liczby gości, patrząc na wymiar symboliczny), bardzo kolorowa (dużo światełek i kolorowych rzeźb), tchnie nadzieją i zachwyca formami stalaktytów i stalagmitów. Nie zachwyca tylko waga, która ewidentnie nawiązuje do ważenia uczynków dobrych i złych. Człowiek od razu wszystkie grzechy sobie przypomina.
Po zejściu schodami do piekła można obejrzeć różne wersje kar, które w owym piekle czekają.

Góra Wody (Thuy Son) i cały jej kompleks zachwyca, nie jest to jednak jedyna atrakcja w tym regionie. Można wybrać się również na krótki spacer do pozostałych gór i obejrzeć pagody oraz jaskinie. My przeszliśmy się do Kim Son Mountain i Hoa Son Mountain. W obu udało nam się znaleźć jaskinie. Są nieduże, pełne nietoperzy, zachwycają ołtarzykami i posągami, przerażają trochę całościowo. Ta w górze Kim Son była naprawdę mała, ta w Hoa Son dawała trochę więcej przestrzeni do eksploracji (można było powchodzić drabinkami na wyższe poziomy czy też wejść w boczne korytarze. Jakoś jednak nie przypadły mi do gustu, Trochę zbyt.. puste (byliśmy tylko my), mało oświetlone (ratowałam się latarką w komórce), no i te nietoperze śmigające wokół głowy... Można, ale nie trzeba ;)

Dotarcie do samych Gór Marmurowych jest bardzo proste: motorek, Grab albo autobus nr 1, jadący z Da Nang do Hoi An. Niestety koszty już mogą się różnic. Oficjalnie cały przejazd z Da Nang do Hoi An autobusem powinien kosztować 18 000 VND od osoby. Wszyscy z zasady dają konduktorowi 20 000 VND i nikt się o resztę nie upomina. Oczywiście turystów ZAWSZE próbują namówić na wyższe stawki, ale trzeba twardo obstawiać, że do Hoi An płacimy 20 000 VND i tyle. Co jednak z Marble Mountains, które leżą niedaleko Da Nang? My zapłaciliśmy 10 000 VND od osoby (na tyle wykłóciliśmy się z konduktorem, ale nie obeszło się bez wrzasków niestety), ale zwykle zawołają 30 000 VND. My jesteśmy zwolennikami oficjalnych cenników, a oficjalny cennik w necie mówi, że cała trasa max 18 000 VND. Kropka. Więcej płacić nie zamierzamy, bo idzie to do kieszeni konduktora. Nasze europejskie pupcie aż tyle więcej nie ważą, żebyśmy musieli wnosić dodatkowe opłaty. Zresztą po mieście jeździliśmy zgodnie z cennikiem za 5 000 VND i nawet dostawaliśmy bilet, a tutaj wyobraźcie sobie nikt wam biletu nie da. Z żadną nadrukowaną ceną. Scam pierwszej wody.

W samym Da Nang można zobaczyć jeszcze sporo innych rzeczy: liczne rynki i ryneczki, małe uliczki, lokalne kafejki czy też kościoły. Naszym ulubionym zajęciem jest po prostu poszwędać się po okolicy i podpatrzyć jak ludzie żyją. Przysiąść na pysznej kawie (z obowiązkową herbatą jaśminową) w maleńkiej kafejce na ulicy na plastikowych stołeczkach i pooglądać świat, tak na spokojnie. Oczywiście można zwiedzać więcej, odwiedzić Bana Hills, pojechać na dalszą eksplorację Son Tra czy też spróbować wdrapać się na którąś z gór. Ale jakoś żaden z tych elementów nie skusił nas na tyle, żebyśmy się zdecydowali. Może prawie 40 stopniowe upały miały z tym coś wspólnego?

Nie zrezygnowaliśmy za to z powtórnej wizyty w Hoi An. Zależało nam na dwóch rzeczach: chcieliśmy dokładnie obejrzeć słynną plażę w Hoi An oraz przyjrzeć się staremu miasteczku po zmroku. Zacznijmy może od plaży.
Niewątpliwie można "poczuć" lekkie zaskoczenie, gdy człowiek zorientuje się, że plaża w Hoi An to tak naprawdę część tej samej plaży, na której wylegiwaliśmy się w Da Nang. Oficjalnie jednak w samym Hoi An plaże są dwie: An Bang Beach i Cua Dai Beach. Obie są trochę odsunięte od miasteczka (kilka kilometrów dosłownie) i można się nie dostać rowerem, motorkiem lub taksówką. Część hoteli w Hoi An organizuje również transfery na plażę, można z tej opcji korzystać bez ograniczeń.
Plaża An Bang Beach jest dość wąska, ale długa. Wzdłuż niej ciągną się niezliczone knajpki, które wystawiają własne leżaki z parasolami. Wystarczy zamówić coś do picia/jedzenia w którejś z nich i już można bezpłatnie z nich korzystać. Jeżeli nic nie zamówicie, trzeba będzie zapłacić za leżak i parasol. Ceny są trochę wyższe niż w knajpkach w Da Nang (np. kawa kosztuje 45 000 VND w porównaniu z 15 000 VND w lokalnych kawiarniach w mieście), ale nadal nie są zaporowe, warto zatem z takiej opcji skorzystać. Szczególnie, że leżaki zajmują prawie całą przestrzeń na plaży i inaczej nie za bardzo da się rozłożyć. Woda jest ciepła, fale leniwie uderzają w brzeg, a wokół biegają radosne dzieci. Przyjemne miejsce :)

Jeśli jednak ten typ plaży komuś nie odpowiada, można przenieść się na "najpiękniejszą" plażę Hoi An czyli Cua Dai. Wystarczy zrobić sobie dwukilometrowy spacer "w prawą stronę" plażą. Najpierw mija się wszystkie knajpki An Bang Beach, potem jest kilka niewielkich hoteli z własną (ale nie prywatną) plażą. Należy jednak tutaj zaznaczyć, że ta część (po drodze na Cua Dai) jest chyba w przebudowie. Chyba, bo w sumie nie jestem pewna czy wielgachne wory z piaskiem tworzące jakby niewielki falochron przed hotelami są na stałe czy też to część tworzonej nowej konstrukcji. Jakby nie było, na razie wygląda to bardzo słabo i nie zachwyca wcale. Przynajmniej mnie. Niewiele osób korzysta z leżaków wystawionych przez hotele, mam zatem wrażenie, że ta część plaży odstraszyła nie tylko mnie.

W końcu dotarliśmy do osławionej Cua Dai. I lekko się niestety zdziwiliśmy, bo okazało się, że również tutaj są wielkie worki (falochrony?). Samo wejście na plażę od strony ulicy jest bardzo malownicze, dużo drzew, w których cieniu można się schronić przed gorącym słońcem, sam piasek przyjemny, tylko te wory trochę burzą widok. Z drugiej strony miękki piasek jest, cień jest, woda morka jest, czegóż chcieć więcej. Nie wszędzie musi być idealnie.

Wieczorem przy plaży rozstawia się sporo wózeczków z jedzeniem, przychodzi mnóstwo mieszkańców miasteczka, żeby się porozkoszować zimną wodą.

Jednak to nie dla plaży większość ludzi przybywa do Hoi An, a dla historycznej części miasteczka. Nie, takich bzdur pisać nie będę. Większość przybywa zrobić zdjęcie lampionom.

Bo z tego najbardziej słynie Hoi An, z przepięknych lampionów, które wieczorem rozświetlają starą część miasteczka. I wiem, że mnóstwo ludzi napisze, że chodzi o historyczny aspekt. I może nawet kilka osób szczerze tak napisze, ale szczerze mówiąc i tak myślę, że najbardziej chodzi o lampiony. Wrażenie chodzenia po miasteczku w świetle lampionów. Jeśli do tego dorzuci się rozświetlone łódeczki na rzece, całość wygląda jak Kraina Czarów. Och, oczywiście, światło lampionów wydobywa piękno historycznych budynków, podkreślając ich kolory i kształty, ale nie bez powodu najwięcej ludzi przebywa nad rzeką, robiąc zdjęcia i wrzucając je od razu na Instagrama. W ogóle mnie to nie dziwi.

Poza przejściem się wzdłuż rzeki, po obu jej stronach, zjedzeniu paru kęsów w którejś z nadbrzeżnych knajpek czy na night markecie (choć jedzenie na nocnym markecie koło smoczego mostu w Da Nang jest dużo lepsze, tańsze i przede wszystkim bardziej różnorodne) warto zanurzyć się również w rozświetlone uliczki, pełne knajpek, sklepików czy nawet masażowni.

Wyglądają naprawdę uroczo. Nieodmiennie ślicznie prezentuje też się podświetlony most japoński.

Z pewną dozą nostalgii włóczyliśmy się cały wieczór po miasteczku, wydobywając z pamięci poszczególne uliczki i miejsca z naszego ostatniego pobytu. Różnica była taka, że wówczas podświetleń nie było, przerażeni mieszkańcy próbowali przywiązywać mosty łańcuchami i zakryć szklane witryny sklepów dyktą, a ulice były praktycznie wyludnione. Niemniej znaleźliśmy kilka znanych punktów, między innymi sklep z najlepszymi w Wietnamie banh mi (tutaj). Wówczas poleciła nam to niewielkie miejsce właścicielka naszego hotelu, widać jednak, że teraz jest ono bardzo popularne (po raz pierwszy widziałam w Wietnamie taką kolejkę), a to za sprawą słynnego szefa kuchni Anthony'ego Bourdaina, który odwiedził ten lokal w 2016 roku i określił tutejsze specjały jako najlepsze banh mi. Co ciekawe mimo tak dobrej reklamy i tłumów klientów ceny banh mi pozostały na w miarę normalnym poziomie (20-30 000 VND), a smak nadal powala. No i raz w życiu możemy mieć satysfakcję: my odkryliśmy to miejsce pierwsi ;)

Nie będę ukrywać, że pobyt w Da Nang był dla nas bardzo przyjemny. Dość szybko "oswoiliśmy" sobie to miejsce, mieliśmy dostęp do dobrego jedzenia (zarówno europejskiego jak i wietnamskiego), cudnej plaży i wielu atrakcji. Wieczorne siedzenie na plaży z piwkiem i przekąskami również dostarczało nam wiele radości, szczególnie, że parę razy mieliśmy wspaniałe towarzystwo z Polski ;) To samo zresztą można powiedzieć o Hoi An: samo plażowanie to jedno, ale dobre towarzystwo to największy prezent :) No i można pobudować bezkarnie zamki z piasku (yeah). A to tygrysy lubią najbardziej. Albo wydry. W zasadzie jeden pies, czyż nie? ;)

Ko Chang: raj słabo odkryty

2019-05-18T06:26:00.001+02:00

Muszę przyznać, że to podróżowanie przez Tajlandię trochę mnie zmęczyło. Tak, wiem, wszyscy się teraz w głowę pukają: prawie trzy tygodnie w drodze i jedynie 3 "duże" punkty odwiedzone, jakie zatem zmęczenie odczuwać możesz. Nie wiem, może powoli leniwieję, a może po prostu dużo bardziej odpowiada mi spokojniejsze tempo (siedzenie dłużej w jednym miejscu i spokojne poznawanie okolicy). Mieliśmy jeszcze trochę ponad tydzień do zaplanowania w Tajlandii i lekki mętlik co dalej i gdzie. W końcu postanowiliśmy przenieść się na wschód i zobaczyć słynną wyspę Ko Chang. Do wyboru mieliśmy wiele innych, uznaliśmy jednak, że z opisów właśnie Ko Chang może nam się najbardziej spodobać. I przyznaję bez bicia: tak się właśnie stało.

Samo dotarcie do Ko Chang zajęło nam ponad 24h. Wyruszyliśmy z Krabi nocnym autobusem do Bangkoku (654 THB od osoby, kupiony dzień wcześniej bezpośrednio na dworcu), do dworca Mo Chit. Z niego przetransferowaliśmy się (autobusem + BTS) na dworzec Ekkamai, gdzie chcieliśmy złapać autobus bezpośrednio na przystań w miejscowości Trat. Niestety zgodnie z rozkładem dziennie jeżdżą tylko 2 autobusy bezpośrednie do przystani, reszta dociera do dworca autobusowego w mieście. Co prawda udało nam się (z wywieszonymi językami, ale zawsze;) dotrzeć do dworca Ekkamai jeszcze przed odjazdem bezpośredniego autobusu, ale niestety okazało się, że nie ma biletów. Przyznaję, takiej wersji nie przewidzieliśmy. Któż by się jednak przejmował małymi sprawami. Kupiliśmy bilety do samego Trat (230 THB od osoby), a po przyjeździe na miejsce złapaliśmy Songthaew (łapie się go na samym dworcu, stoją przy odpowiednio opisanym stanowisku) za 50 THB na przystań. Razem z nami jechało dwóch innych Europejczyków oraz jeden Taj. Tajowi kierowca nie pozwolił usiąść z nami "na pace", posadził go w kabinie, żebyśmy aby przypadkiem nie zobaczyli, że płaci on pewnie 1/3 tej ceny. Co więcej w pewnym momencie zatrzymał się i przesadził swojego pasażera do innego Songthaew (też jechał na przystań), a nas zawiózł do jakiegoś dziwnego biura na wymianę biletów na prom. Wspomniałam, że na dworcu w Bkk kupiliśmy od razu bilety na prom? Za 150 THB od osoby w dwie strony, bilety otwarte (nieokreślone czasowo). W tymże biurze wymienili nam karteczki na inne, przesadzili z Songthaew na inny pojazd i zawieźli na przystań. Co prawda celu i logiki w tych działaniach nie widzieliśmy i (ku naszemu zdziwieniu) nikt nie próbował od nas wyciągnąć dodatkowych pieniędzy (akcja pod hasłem ten prom już nie pływa, macie złe bilety i co tam jeszcze można wykminić już stała nam przed oczami, kiedy zostaliśmy wyrzuceni przed agencją zamiast od razu na przystani), ale well... szukanie logiki w Azji w takich przypadkach często mija się z celem. Mają taki system i tyle. Finalnie udało nam się dostać na prom (a raczej zardzewiałą krypę) i pół godziny później lekko już zmęczeni stanęliśmy na wyspie Ko Chang.

Wcześniej zarezerwowaliśmy sobie noclegi w okolicach White Sand Beach. Z przystani do White Sand Beach zabrał nas Songthaew (za 50 THB za osobę, jest to stała opłata na tej trasie). Podróż trwała dość długo, bowiem pani kierowca postanowiła napakować swój pojazd pod sufit (i to dosłownie). Bagaże wylądowały na dachu, a do pojazdu weszło ok. 10 osób, a po drodze pani kierowca próbowała dopchać nam jeszcze 4 osoby (na szczęście się nie zgodziły). Niemniej w końcu udało się dotrzeć na miejsce. Jeszcze tylko krótki spacer do hotelu i oto mogliśmy już zrzucić plecaki i zachwycić się miejscem.
Faktycznie noclegi w tym wypadku trafiły nam się całkiem fajne. 300 metrów od plaży leży niewielki ośrodek prowadzony przez brytyjsko- tajską rodzinkę. Kilka ładnych domków z dużymi werandami z widokiem na "sad", do którego na lunch przybiega stado małp. Cichutko (w nocy słychać tylko cykady) i spokojnie, czyściutko. Dla mnie wystarczy ;)

A jeśli jeszcze doda się bliskość plaży, sklepów (w tym Makro z bagietkami i innymi europejskimi delicjami), nocnego marketu (co wieczór można kupić sobie pyszne szaszłyki czy owoce morza) to niewiele naprawdę jeszcze potrzeba.

Sama wyspa kusi licznymi atrakcjami. Jest kilka wodospadów (odpuściliśmy je sobie ze względu na niski poziom wody po porze suchej), jest kilka miejsc ze słoniami (te odpuszczamy sobie zawsze ze względu na zasady moralne), jest sporo pięknych widoków oraz niewielkich plaż.

Są również liczne góry (te odpuściliśmy sobie ze względu na niepewną pogodę), kilka świątyń. Jest nawet świątynia jakiegoś generała (to się nazywa fantazja, gdzież jej do zwykłych pomników w Polsce).

Wśród turystycznych miejscówek wymienia się też Fishing Village czyli starą wioskę rybacką przerobioną na atrakcję turystyczną: w starych chatach mieszczą się dzisiaj liczne knajpki i sklepiki, a nawet hoteliki. Szczerze mówiąc jeśli chcecie obejrzeć prawdziwą wioskę rybaków, to najlepiej wybrać się na drugą stronę wyspy motorkiem i po prostu przejechać się wzdłuż morza. Będzie można obejrzeć tyle chat rybaków, ile sobie człowiek zażyczy :)

Samo podróżowanie po wyspie nie jest skomplikowane. Są taxi, liczne Songtaew, można wypożyczyć motorek. My wybraliśmy trzecią opcję, ze względu na możliwość zobaczenia większej ilości miejsc. Czytaliśmy wcześniej, że po wyspie jeździ się w miarę bezpiecznie, ale szczerze mówiąc głęboko się zastanawiam nad tym czy komuś polecać motorek. Ujmę to tak: trzeba bardzo uważać. I wyjątkowo nie chodzi o problem z innymi kierowcami (jeśli nie liczyć niektórych nienormalnych turystów, którzy mózgi przed wyjazdem na wakacje chyba zostawili w domu i szaleją na wyspie bez umiejętności i uprawnień), a o strome i niewygodne trasy. Wciąganie pod górkę, nawet ostrą i z zakrętami było dość nieprzyjemnym przeżyciem, ale zjazdy (ostre, kręte, po słabej nawierzchni i przy słabych hamulcach) to dopiero przypominały roller coaster. Ja mam do roller coasterów podejście love&hate. Z jednej strony lubię dreszczyk emocji, z drugiej nienawidzę wrażenia spadania. W przypadku zjazdów na motorku na Ko Chang zdecydowanie więcej miałam tego hate. Nie dość, że strach mi w oczy zaglądał, widziałam pełną koncentrację Łukasza i jego lekki niepokój kiedy hamulce "troszkę" nie działały, to jeszcze jako pasażer notorycznie zsuwałam się z siodełka na kierowcę. Zapieranie nogami o podnóżki i kurczowe ściskanie mokrymi łapkami "trzymaka"za siedzeniem niespecjalnie pomagało. Tak sobie myślę, że przydałoby mi się chyba szkolenie z jazdy pasażerskiej pod hasłem "jak zachowywać się w sytuacjach skrajnie niebezpiecznych" . Jeśli ktoś ma jakieś porady, to chętnie na przyszłość przygarnę :)

Zjeździliśmy wyspę wzdłuż i wszerz, zatrzymując się na licznych punktach widokowych, oglądając różne plaże i wioski. Przejeżdżaliśmy przez dżunglę, władowaliśmy się komuś przypadkiem do ogródka, oglądaliśmy z bliska drzewa kauczukowe (to dzięki licznym plantacjom tych roślin Tajlandia jest zdaje się największym producentem kauczuku na świecie), wymijaliśmy słonie, przyspieszaliśmy i zatykaliśmy nosy (a w zasadzie ja zatykałam nos, a Łukasz przyspieszał) przejeżdżając przez liczne sady durianowe.

Nie, na pewno nie zobaczyliśmy wszystkiego, ale dwa dni z motorkiem pozwoliły nam wyrobić sobie bardzo pozytywną opinię o samej wyspie i bardzo negatywną o jej drogach ;)

Jak napisałam powyżej, zatrzymaliśmy się przy White Sand Beach. To miejsce uznawane jest za "bardziej ekskluzywne", a de facto jest to jedna ulica ciągnąca się przez około 10 km z licznymi hotelami, sklepikami, knajpkami. Bardzo ładna, czysta i przyjemna, tuż obok plaży. Drugim miejscem, gdzie wiele osób zatrzymuje się, jest Lonely Beach. Pojechaliśmy obejrzeć to miejsce i szczerze mówiąc cieszę się, że tam się nie wylądowaliśmy. Po pierwsze do plaży trzeba iść kawałek od centrum miasteczka, po drugie jest jakieś takie mało uporządkowane. Ok, sporo knajpek i hoteli, ale już takiego nocnego marketu nie ma. Jakoś nie złapałam klimatu tego miejsca, dużo lepiej podobała mi się nasza miejscówka. Ale wszystko zależy od potrzeb i indywidualnych preferencji naturalnie :)

Z Ko Chang można wybrać się na kilka wycieczek, przede wszystkim snorkelingowych. Mając chwilowo przesyt w oglądaniu rybek zrezygnowaliśmy z tej atrakcji, ale myślę, że przy następnym pobycie wybierzemy się zarówno na snorkeling jak i na okoliczne wysepki (szczególnie dobrą opinię ma Ko Kood). Tak, zdecydowanie Ko Chang jest miejscem, do którego chcielibyśmy kiedyś wrócić. Sama wyspa, zielona i górzysta, z pięknymi plażami (choć należy od razu zwrócić uwagę na to, że pływy bardzo mocno są widoczne na plażach i często trzeba iść dłuuugo w morze, żeby móc zanurzyć się powyżej pasa, a temperatura wody kojarzy się raczej z ciepłą zupą, a nie chłodnym bajorem), przypomina nam trochę Ko Lantę, której różnorodność też nas urzekła. Kto zatem wie... :)

Przypadkowo trafiliśmy na Ko Chang w okresie Songkran czyli tajskiego Nowego Roku (swoją drogą to już trzeci Nowy Rok w ciągu kilku miesięcy, który obchodzimy: nasz standardowy, chiński w lutym na Langkawi i teraz tajski). Tradycją jest, że w ciągu paru dni jego celebracji wszyscy oblewają się na potęgę. Taki śmigus dyngus w wersji maxi. Sklepy i restauracje, ale i prywatni ludzie wystawiają na ulice beczki z wodą, a wokół beczek tłoczą się dzieciaki i dorośli z wiadrami, pistoletami na wodę (raczej kałachami w zasadzie) i oblewają wszystkich bez wyjątku (w tym przejeżdżające auta). Istnieją również wersje mobilne w postaci "na motorku" (jedna osoba prowadzi, druga oblewa wszystkich z radosnym wrzaskiem) czy też samochodów (na pace ustawiana jest beczka, a osoby stojące wokół podczas jazdy wiadrami "ochładzają" niewinnych przechodniów). Ujmę to tak: nie chcesz być mokry? Nie wychodź z hotelu :)

W Bangkoku (tam również załapaliśmy się na Songkran) na Khaosan Road zaobserwowaliśmy dodatkowe wersje: tzw. luksusowe. Na chodnikach stoją dmuchane baseny, w których kąpią się ludzie i z których polewają innych. Popijając oczywiście drinki albo piwo. W ogóle patrząc po radosnych ludziach i ilościach butelek oraz puszek walających się zarówno w stolicy jak i na wyspie, w zasadzie ciężko stwierdzić czy więcej w tym okresie "idzie" wody czy alkoholu. Obstawiałabym jednak chyba alkohol.

Kilka dni na Ko Chang pozwoliły nam trochę odpocząć po wojażach i złapać oddech w pięknych warunkach przyrody. Powrót był w zasadzie już prosty do ogarnięcia: w jednej z licznych agencji kupiliśmy transfer z przystani (wraz z wliczonym promem) aż na Khaosan Rd za 400 THB od osoby. Musieliśmy jedynie sami dostać się na przystań (czyt. złapać Songtaew), ale nie było to żadnym problemem.

Czy warto było jechać na Ko Chang? Zdecydowanie tak. To miejsce ma ogromny potencjał, z pięknymi plażami i malowniczymi krajobrazami. Można odpocząć, można się pobawić. Znajdzie się coś dla wielbicieli gór i wodospadów oraz dla fanów dżungli czy snorkelingu. Naprawdę myślę, że tu wrócimy. Któregoś pięknego dnia...

I tak zakończył się nasz objazd paru tajskich wysepek. Było to ciekawe doświadczenie i z przyjemnością za jakiś czas je powtórzymy. Wybierając inne wyspy oczywiście. W tym momencie możemy na spokojnie ocenić wiele miejsc w Tajlandii. Spędziliśmy sporo czasu na Phuket i w Pattaya. Widzieliśmy Maya Bay, Phi Phi, James Bond Island. Zahaczyliśmy o Krabi i słynne Railay. Naszym domem przez moment była Ko Lanta oraz Ko Samui czy też Ko Lippe. Zwiedziliśmy Ko Chang, Ko Khradan, Ko Mook, Ko Ngai i Ko Adang.

Czy odnaleźliśmy raj? Wszystko zależy od definicji i postrzegania. Jedno wiem na pewno: bez względu na to, czego się oczekuje od rajskich wysp, "swój" raj można na którejś z tych wysepek odnaleźć. Może nie w pełni, może nie będzie idealnie. Ale prawie idealnie też brzmi dobrze prawda? A może w dzisiejszych czasach "prawie" idealnie to za mało? I czy ma to znaczenie? W końcu na Instagrama i tak się da wrzucić ładne zdjęcia z każdego miejsca. Wystarczą dobre ujęcia i dobre filtry. I tak oto "prawie" może zmienić się na "totalny". Przynajmniej we wspomnieniach :)

Krabi i Railay Beach: raj trochę przereklamowany

2019-04-30T12:35:00.000+02:00

Plaża Railay... Jedno z najlepiej rozreklamowanych miejsc w Tajlandii. Szukałaś/łeś kiedykolwiek informacji pod hasłem: "którą plażę w Tajlandii najlepiej wybrać" czy "która plaża w Tajlandii jest najpiękniejsza lub najbardziej rajska"? Jestem przekonana, że jednym z pierwszych wyników była plaża Railay. Wszyscy ją polecają. Wszyscy się nią zachwycają. Wystarczy rzucić okiem na fora. Pytanie o plażę w Tajlandii? Railay Beach. Zawsze i wszędzie.

Wiele razy przymierzaliśmy się do tego miejsca, ale zawsze była jakaś fajniejsza alternatywa. Tym razem zabrakło nam wymówek i skoro czas pozwalał, a i trasa i pora roku sprzyjała, postanowiliśmy w końcu obejrzeć ten cud natury. I co, i co? No i nic. Jest Railay Beach. Ładna. Nawet bardzo ładna. Nie posiusiałam się z radości, nie oznajmiłam: tu osiądę, nie zrobiłam awantury Łukaszowi pod hasłem: zostańmy tu dłużej. Veni, vidi i do widzenia. Może już za dużo tego miodku, nie wiem. A może w tyłkach nam się już poprzewracało. Ale upierać się na Railay nie zamierzam nigdy. Może jednak wróćmy do początku tej historii. Albo do końca poprzedniej. Dotarliśmy bowiem oto do Trang po pobycie na Ko Mook i ruszyliśmy dalej, na północ. W poszukiwaniu kolejnych pięknych doświadczeń. Krabi, here we come.

Jak pisałam z Ko Mook załatwiliśmy sobie transfer do Trang (250 THB od osoby). Busik wyrzucił nas na dworcu autobusowym, wcześniej wywalając pozostałych europejskich pasażerów pod biurem podróży (mieli wykupiony transfer do Krabi). Na spokojnie poszliśmy najpierw na śniadanie (mniam) do knajpki obok dworca, a potem udaliśmy się na sam dworzec, żeby złapać transport. Jakież było nasze zdziwienie, gdy na dworcu zobaczyliśmy siedzących tych samych ludzi, którzy jechali z nami do Trang. Ich również przywieziono w ramach transferu do Krabi na dworzec. Można i tak w zasadzie. Łukasz wyruszył na poszukiwanie biletów do Krabi, zostawiając mnie z bagażami, wrócił 3 minuty później biegiem i łapiąc plecaki krzyknął, że nasz autobus zaraz odjeżdża (koszt: 110 THB od osoby). Wskoczyliśmy do wielkiego autobusu i po ok. 2 godzinach wysiedliśmy na dworcu w Krabi. I tu niespodzianka. Tuż po nas na dworzec zajechał busik, z którego wyładowali się znowu nasi towarzysze podróży do Trang. Co prawda zapłacili 500 THB od osoby za przejazd z Ko Mook do Krabi z rozwózką po hotelach, ale w zamian za to dowieziono ich tylko na dworzec i kazano brać taxi. Chyba jednak nasza wersja była trochę lepsza, szczególnie, że znalazło się w niej miejsce na pyszne śniadanie.

Z dworca autobusowego w Krabi do centrum miasta można łapać Songthaew, ze względu na bagaże jednak zdecydowaliśmy się złapać taxi. Pół godziny później staliśmy już pod naszym hotelem. Planowaliśmy zostać w Krabi dwie noce, a dzień pomiędzy poświęcić na obejrzenie Railay Beach i Ao Nang. Założyliśmy, że jeśli nam się spodoba wybitnie, zostaniemy dłużej. Nie zostaliśmy.

Z Krabi na Railay można dostać się na wiele sposobów. My rozważaliśmy dwa. Songthaew do Ao Nang (50 THB od osoby w jedną stronę) i potem łódka (100 THB w jedną stronę od osoby) albo łódka bezpośrednio z Krabi (można załatwić w hotelu z pick upem albo pójść na przystań w centrum miasta) za 150 THB od osoby. Finalnie wybraliśmy wersję nr 1, bo łódki bezpośrednie pływały dopiero od mniej więcej 9:30, a nam zależało, żeby być na miejscu jak najwcześniej. I tak oto tuż przed 8 wybiegliśmy z hotelu, rozglądając się za transportem. Na szczęście jeździ ich sporo, złapać nietrudno, po kilku minutach siedzieliśmy już w aucie.

Z Krabi do Ao Nang jedzie się jakieś pół godziny, a po drodze widoczki są bardzo przyjemne (dużo skał, zieleni, ciekawych budynków). Należy dotrzeć praktycznie do końca, następnie podejść na plażę. Tuż przy plaży stoi budka(po drugiej stronie ulicy), w której można kupić bilety na łódki na Railay: w jedną albo od razu w obie strony. Różnie mówią internety, niektórzy radzą kupować od razu w dwie. Wynika to z faktu, że aby łódka popłynęła, musi się znaleźć w niej min 8 osób. My wzięliśmy opcję w jedną stronę i w sumie źle na tym nie wyszliśmy. Po 10 minutach czekania zebrała się grupa i ruszyliśmy w kierunku Railay.

Sama trasa trwa może 20 minut i obfituje w naprawdę piękne widoki: liczne skały wynurzają się z morza, a ich kształty przypominają.... różne rzeczy (nie wnikajmy, bo jeszcze trzeba będzie potem pisać jakieś teksty o głodnych i chlebie).

Łódka wyrzuciła nas na Railay West. Plaża jest długa, otoczona skałami. Widoki są naprawdę wspaniałe. Ale... No właśnie, jest jednak "ale" i to dość spore. Przy plaży mieszczą się resorty, wystawiające krzesełka i parasole dla mieszkańców. Jeśli jednak przybywasz tylko na jeden dzień, a szukasz cienia, możesz skorzystać z kilku drzew. Rano jest ok, ale niestety wystarczy kilka łódek, żeby miejsc pod drzewami nie było. Jeśli do tego dorzucimy dość błotnistą plażę (te nieszczęsne odpływy i przypływy...) i tłum, naprawdę spory to robi się gorzej niż w lipcu we Władysławowie. Masakra szczerze mówiąc. Nie, nie dziwi mnie to i absolutnie nie mam pretensji. Tak samo jak ja chciałam zobaczyć słynną Railay, chciało tego kilkaset innych osób. Ich święte prawo i narzekać nie zamierzam. Po prostu stwierdzam fakt: plażować się na Railay West za bardzo nie da. No chyba, że ktoś lubi leżeć ręcznik w ręcznik. To wtedy się da :)

Z plaży Railay West można przedostać się szybciutko na Railay East (taka sobie) oraz najsłynniejszą i najładniejszą z nich Phra Nang Beach.

Najpierw należy przejść na drugą stronę cypla. I oto już jesteśmy na Railay East. Jest wąziutka, w wielu miejscach zaś przestaje być plażą per se, a staje się przystanią czy też lasami namorzynowymi.

Kilka fotek, krótki spacer i można ruszać w prawo, w kierunku Phra Nang Beach. Po drodze mijamy pierwsze punkty wspinaczkowe, prześliczne skały, trasę na punkt widokowy (nie te buty niestety, odpuszczamy sobie zatem), kilka niewielkich jaskiń.

W końcu "wynurzamy się" znowu na niewielkiej plaży, nad którą "wisi" ogromna skała. A na skale wiszą fani wspinaczki. Wygląda to dość bajkowo. Tłumy ludzi wylewają się nie tylko z tej samej ścieżki, którą my tu dotarliśmy, ale i z podpływających ciągle łodzi.

Gdzie jednak jest ta najpiękniejsza Phra Nang Beach? Stojąc przodem do morza, należy skręcić w prawo. Przejście jest zalane wodą. Fale co chwile podnoszą jej poziom, kolejne łódki rzucają swoje kotwice prosto pod nogi, dookoła leżą kamienie. Nie powiem, trasa do przyjemnych nie należy. Szczególnie jeśli na głowie niesiesz swój plecak i modlisz się, żeby się nie wywalić, bo w plecaku masz sprzęt. Ja potknęłam się raz, na szczęście dwóch przystojnych Niemców, którzy szli za mną zdążyło mnie złapać. A przynajmniej mój plecak :) Dzięki, panowie :)

Gra jest jednak warta świeczki, bo widoki są naprawdę niezłe. Co prawda na samej plaży również trzeba skakać przez liny (ach, te łodzie), no i idzie się z tłumem noga za nogą, ale buzia sama się cieszy. Nie planowałabym również i tutaj plażowania zbyt długiego ze względu na tłum, ale warto na pewno chwilę tu spędzić. Można nawet coś zjeść ze specjalnie przygotowanej łodzi :)

Pokręciliśmy się trochę po plażach, pomoczyliśmy pupcie w morzu (no, być na Railay i się nie zamoczyć) i postanowiliśmy wrócić do Ao Nang. Jak pamiętacie nie mieliśmy kupionego biletu powrotnego, ale na plaży jest budka, w której takiego zakupu można dokonać. Potem wystarczy już tylko usiąść i czekać. Nie do końca łapię ich system, bo finalnie czekaliśmy może 20 minut, nasza łódka zabrała 5 osób, a na plaży zostali czekając ci, którzy mieli wykupioną podróż w dwie strony (bilety sprzedają dwa różne stowarzyszenia, jedno z Railay, a drugie z Ao Nang i można płynąć tylko z "własną" firmą), no ale well, taki widocznie mają dziwny system. A może mieliśmy farta.

Ao Nang z tego co zaobserwowaliśmy to dość duże miasteczko, ciągnące się zarówno wzdłuż plaży (miejska, tuż przy drodze, ale szeroka i ładna) jak i w głąb lądu. Liczne hotele, knajpki, masażownie i sklepiki czyli typowa turystyczna miejscówka wyróżniająca się jedynie widokiem na niezwykłe formacje skalne. Ładne i miłe miejsce na spędzenie urlopu.

Hmm, tyle dobrych rzeczy napisałam o Railay i Ao Nang, skąd zatem tytuł i wstęp? Bo to wszystko są ładne miejsca i ładne widoczki. Jakich w Tajlandii wiele.
Zawsze bawią mnie dyskusje na temat rajskości różnych plaż (tak, wiemy, że ta plaża, na której MY byliśmy czyli NAJNASZSZA jest najbardziej rajska). Kryteriów jest wiele: przejrzysta i turkusowa woda, sypki i biały piaseczek, piękne otoczenie. I szczerze mówiąc jak te kryteria przykładam do Railay to jakoś ta rajskość średnio się miewa. Woda jest, ale z przejrzystością już jest problem. Może z powodu dużej ilości łódek, może ze względu na dużo ludzi. Wygląda jak woda w Pattaya czy na Phuket (a w zasadzie z niektórymi plażami na Phuket to równać się za bardzo nie może niestety, bo tam woda jest ładniejsza!). Piasek jest, a owszem i to nawet biały. Ale mokry niestety na większej części plaży, a leżenie nawet na ręczniku na błotkowatym piasku już do doświadczeń z gatunku "rajskie" nie należy. Zresztą to samo zaobserwowaliśmy na plaży w Ao Nang. Co z tego, że szeroka i długa, skoro człowiek praktycznie w bagienku leży. Moje powyższe "zachwyty" odnośnie tych plaż odnoszą się raczej do widoczków i to widoczków powiązanych ze skałami. Nie pierwsze to i nie ostatnie jak mniemam miejsce, gdzie takie skały oglądam, ale na pewno jedno z bardziej spektakularnych (pod tym kątem, zaznaczam raz jeszcze).

Czy przedłożyłabym Railay nad Lipe, Khradan czy nawet Phuket? Przykro mi, ale nie. Mając do wyboru Phuket czy Krabi i okolice, wybrałabym niestety Phuket. Plaża Railay jest ładną miejscówką, ale nie powaliła mnie jakoś wybitnie. Ot, kolejna ładna plaża. Niemniej bardzo się cieszę, że pojechaliśmy w końcu zobaczyć te słynne miejsca. Bo po pierwsze są ładne, po drugie w Krabi na nocnym rynku objedliśmy się pyszności jak dwie świnki, a po trzecie teraz mogę złośliwie uśmiechać się za każdym razem kiedy na forach widzę kategoryczne wpisy: tylko Railay. Nie byłem nigdzie indziej, ale jedź na Railey bo tylko tam jest fajnie. Źle nie jest. Ale dla mnie raj to też nie jest. Może jednak za dużo już tego miodku i w dupce się poprzewracało ;)

Ko Mook: wyspa u progu raju

2019-04-26T09:32:00.002+02:00

Mieliście kiedyś okazję być w miejscu, które prawie zasługuje na nazwę raju? I to "prawie" wynika zarówno z faktu, że samo miejsce ma pewne "problemy" jak i z tego, że tuż obok można znaleźć coś, co podnosi skalę rajskości na wyższy poziom? Dla nas takim miejscem okazała się wyspa Ko Mook, kolejny punkt na naszej "wycieczkowej" mapie. Opinie o wyspie były niejednoznaczne, postanowiliśmy zatem osobiście zweryfikować jak to z Ko Mook tak naprawdę jest. A przynajmniej jak nam się spodoba, w końcu bowiem o obiektywizmie ciężko tutaj mówić. Ale jak to mówili starożytni Indianie "moja mojszość jest najmojsza" czy coś w ten deseń. W każdym razie - witamy na Ko Mook.

Ko Mook znajduje się na północ od Ko Lipe. Najlepiej dostać się na nią z przesiadką w Trang. Jak pisałam poprzednio udało nam się znaleźć transfer do Trang, postanowiliśmy również zostać na jedną noc w tym "prześlicznym" mieście, znaleźć transfer na Mook, zrobić pranie no i wybrać się na nocny rynek. Czy wspominałam już, że mieliśmy kiedyś okazję już nocować w Trang? W czasie naszej poprzedniej podróży, w drodze z Ko Lanty na Langkawi zrobiliśmy sobie stopover. I zachwyciło nas jedzenie na nocnym rynku. Pamiętając nadal pyszne smaki i racjonalizując sobie nocleg koniecznością zrobienia prania, wybrania kasy z bankomatu oraz załatwienia dalszego transportu, dotarliśmy do Trang. Pranie było pierwszym priorytetem i ku naszej radości w naszym hotelu pralki były dostępne. Standardowo za 30 THB za pralkę. Problemem okazał się niestety brak suszarki. Po krótkich dywagacjach zdecydowaliśmy się jednak pranie zrobić i wysuszyć na podwórku za hotelem. Właśnie zabieraliśmy się za wywieszanie, kiedy przyszła burza. Niestety od tego momentu deszcz towarzyszył nam aż do późnego wieczora. Nie przeszkodziło nam to w wyprawie na nocny rynek czy załatwieniu pozostałych tematów, ale nasze pranie... Ujmę to tak: jak się nie ma wyjścia, kupuje się długi sznurek i rozwiesza w pokoju hotelowym, a potem modli się do pradawnych bogów azjatyckich, żeby wyschło do rana. No i wyschło ;) Jak mawiał król Julian: jesteście bomba, pradawni bogowie ;)

Transfer do Ko Mook wykupiliśmy w małej agencji przy dworcu kolejowym, kosztował 250 THB od osoby i zawierał pick up z hotelu, przejazd na przystań i prom na wyspę. Nauczeni doświadczeniem z Ko Lipe nie rezerwowaliśmy noclegów, prosto z promu udaliśmy się na ich poszukiwanie. I tutaj ciekawostka. Większość blogów/forów mówi, że najlepiej zatrzymać się w pobliżu Charlie Beach, bo tam właśnie wszyscy nocują. Jak się okazało nie jest to do końca prawda. Ok, znaleźliśmy sobie fajny i niedrogi nocleg (tę historię zaraz również opiszę), ale większość knajpek jak i sklepy znajdowały się po drugiej stronie wyspy, koło przystani. Ładniejsza plaża, jak się okazało, również. Z dzisiejszej perspektywy patrząc, polecałabym jednak szukać noclegu w wiosce, w okolicach przystani.

Jak już wyżej wspomniałam my udaliśmy się w kierunku Charlie Beach (ok. 2,5 km od przystani). Noszenie plecaków w skwarze na taką odległość jednak nie wydało nam się zbyt dobrą opcją, złapaliśmy sobie zatem tuk tuka, który za 50 THB od osoby (standardowa cena) przerzucił nas w pobliże ośrodka Had Farang Bungalow, który wcześniej sprawdziliśmy na Agodzie. Okazało się oczywiście, że pokoje są (turystów było na wyspie naprawdę mało), ale cena na Agodzie jest o 30% niższa. Czy możemy zapłacić niższą cenę bezpośrednio w hotelu? Nie, jak chcecie niższą rezerwujcie przez Agodę. Co oczywiście uczyniliśmy, komentując do siebie, że takiej wersji biznesu (w końcu hotel za każdą rezerwację płaci dodatkowo Agodzie jakiś procent) nie rozumiemy. Co prawda nocleg był skromny, ale czysty, a przed naszym domkiem rozpościerał się cudny widok na zielony ogród. W całym ośrodku oprócz nas mieszkały jeszcze Brytyjka i Belgijka, z którymi się szybko zaprzyjaźniliśmy. Poleciły nam nawet swoje ulubione dania w knajpce hotelowej, które okazały się naprawdę smaczne.

Wróćmy jednak do wyspy. Jak wspomniałam najbliższą nam plażą była Charlie Beach. Wybraliśmy się ją obejrzeć jeszcze tego samego dnia. Jest bardzo ładna, choć w porównaniu z Ko Lipe wyglądała... dość skromnie. Dodatkowo po drodze na plażę mija się nieczynny ośrodek, który w tym momencie jest trochę śmietniskiem, co oczywiście nie wpływa pozytywnie na odbiór całości. Ale woda jest czyściutka, ciepła, a piasek jasny :) Czegóż chcieć więcej. Dodatkowo z plaży można wypożyczyć sobie kajak i popłynąć do jaskini Emerald. My wybraliśmy wersję wycieczki całodniowej, która zawierała w sobie zwiedzanie jaskini, zatem kajaki zostawiliśmy innym :)

Przybijając do przystani z pokładu łodzi można obserwować przepiękny cypel (palmy, jasny piaseczek), na którym mieści się wypasiony resort ze ślicznymi domkami. Kąpiel w wodzie od strony przystani ponoć do najfajniejszych nie należy (w końcu przystań, łódki itp), ale po jego drugiej stronie jest już bardzo przyjemna. Można bez problemu rozłożyć się pod jednym z licznych drzew i wskakiwać do krystalicznie czystej wody.

Jak już wspominałam większość "życia" ma miejsce w wiosce koło przystani, powinnam chyba jednak napisać, że wioska ta ma dwa oblicza. Jedno dla turystów (ładne resorty, knajpki, sklepiki, agencje turystyczne) i jedno, w którym mieszkają sobie po prostu Tajowie. Ok, na Ko Lipe też tak było, choć w mniejszym zakresie (tam mieszka zaledwie 800 osób), ale na Ko Mook można dość wyraźnie zobaczyć czym jest tajska uboga wioska. Śmieci to jeden aspekt, błoto i chylące się trochę domki to inny. Entuzjastów zwiedzania zwykłej Tajlandii zapraszam na wyprawę, ci jednak, którzy wolą żyć w przekonaniu, że Tajlandia to piękny kraj szczęśliwych ludzi powinni omijać tą część wyspy. To jest niestety jedna z wielu twarzy tego państwa i choć możemy zaklinać rzeczywistość, wrzucając na FB czy Instagrama tylko ładne, podkolorowane zdjęcia, to nie należy zapominać, że tutaj żyją na co dzień zwykli ludzie. Z drugiej strony dokładanie teorii, że to jest właśnie ta najprawdziwsza Tajlandia też jest bardzo krzywdzące dla kraju. Pisałam o tym już parę razy, ale powtórzę: moim zdaniem prawdziwa Tajlandia jest wszędzie, gdzie żyją Tajowie. I ta wioska na Ko Mook i Bangkok. Tylko tyle i aż tyle.

Wyspa Ko Mook jest niewielka i poza spokojnym, lokalnym życiem oraz plażami nie ma zbyt wiele do zaoferowania, ale może stać się świetną bazą wypadową na pobliskie wysepki. Nam bardzo zależało na zobaczeniu i postawieniu chociaż jednej stopy na wyspie Ko Khradan (uznawanej za jedną z piękniejszych w Tajlandii), a oferowane przez biura podróży wycieczki nie zakładały tej opcji. Zdecydowaliśmy się zatem w końcu na wynajęcie prywatnej łodzi. Udało nam się znaleźć parę Niemców, którzy również chcieli skorzystać z tej opcji. Za całą łódkę zapłaciliśmy 2300 THB za cały dzień (liczony od 7 do 17). Wersja do godziny 15 (proponowana nam przez agencję) zakładała koszt 2000 THB, ale chcieliśmy zapewnić sobie wystarczająco dużo czasu, żeby na spokojnie zwiedzić wszystkie interesujące nas miejsca.

Co prawda na dzień dobry złapaliśmy opóźnienie (łódka miała najpierw zgarnąć Niemców z przystani a potem nas z Charlie Beach, ale okazało się, że nie może przybić do Charlie, bo jest za niska woda), ale już przed godziną 8 rano wskakiwaliśmy do wody w kapokach tuż przed wejściem do Emerald Caves.

Nasz "driver" z latarką na czole pokierował nas do niewielkiego wejścia. Przez jakieś 80 metrów płynie się pod prąd przez dość niski i kręty korytarz, aż nagle z przodu pojawia się dzienne światło. I oto człowiek wchodzi do magicznego świata. Szczerze mówiąc mieliśmy bardzo silne skojarzenia z książką Juliusza Verne'a czy też serialami z dzieciństwa (wchodzisz w magiczny/ zapomniany świat) i oto znajdujesz się w raju. Czegoś takiego jeszcze nie widziałam.

Oto bowiem człowiek nagle stoi w niewielkiej lagunie (krystalicznie błękitna woda), w wielkiej jakby studni, z wysokimi skałami dookoła, obrośniętymi dżunglą. O tej porze Emerald Cave było puste, tylko dla nas. Przez ponad pół godziny chodziliśmy wokół, oniemiali z zachwytu, robiąc liczne zdjęcia i szczerząc się tylko do siebie w uśmiechu.

Ktoś rzucił komentarz, że to idealne miejsce dla piratów (mogliby chować tutaj swoje skarby) i zaraz okazało się (dzięki tablicy informacyjnej), że faktycznie kiedyś to miejsce było ich kryjówką. Wcale się nie dziwię. Myślę, że sam Jack Sparrow byłby zachwycony Emerald Caves. Szczególnie jakby mu pozwolili tam posiedzieć z butelką dobrego rumu ;)

W końcu zebraliśmy się do powrotu i był to ostatni praktycznie moment, bo i tak utknęliśmy przy wyjściu. Oto bowiem przypłynęła pierwsza łódź z turystami z pobliskiej Ko Lanty, którzy tłumnie (a było to jakieś 40 osób) zamiast dać nam wypłynąć, wpychali się na siłę przez niewielki tunel.

Po wypłynięciu z jaskini wdrapaliśmy się na łódź (niech żyje moja zgrabność i posiniaczone jeszcze po poprzedniej wyprawie longboatem piszczele) i powoli skierowaliśmy na pobliską plażę.

Zrobiliśmy jej kilka zdjęć z wody i udaliśmy się na pierwsze miejsce do snorkelingu. Nie znam nazwy, na szczęście znał je nasz "driver". Rafa była mniej kolorowa niż przy Ko Lipe, ale rybki zachwycały barwami i różnorodnością.

Kolejny punktem naszej wycieczki była wysepka Ko Ngai. Nasz przewodnik najpierw zabrał nas na jedną z głównych plaż, przy których mieści się mnóstwo resortów. Nie powiem, plaża była malownicza (te piękne formacje skalne w morzu, biały piaseczek i przejrzysta woda), ale dość... "uwięziona". Nie da się z niej za bardzo wydostać na pozostałe części wyspy (brak dróg), człowiek jest zatem całkowicie zależny od jedzenia/knajpek przy plaży. I jeszcze na dodatek przed domkami dziennie przewalają się setki turystów z innych wysp, którzy przypłynęli na wycieczkę. Chętnie obejrzałam tę plażę, ale mieszkać bym chyba nie chciała.

Ach, no i jeszcze jedno. W necie parę razy natknęliśmy się na informację, że Ko Mook jest bardzo brudna, zaś Ko Ngai czysta jak łza. Zatem... no nie jest.O Ko Mook już pisałam. Na Ko Ngai również można zobaczyć sporo śmieci i to w tej części turystycznej. Czy to zatem takie dużo lepsze miejsce...

Poza obleganą powszechnie plażą na naszą prośbę przewodnik zabrał nas na maleńką, pustą plażyczkę. Radośnie zanurzyliśmy się w wodzie, zachwyceni Niemcy rzucili się do oglądania pobliskiej rafy i każdy czuł się tak wspaniale i błogo....

Ale powoli na horyzoncie rysowały się ciemne chmury, uznaliśmy zatem, że trzeba ruszać dalej. Po drodze jeszcze jedno miejsce do snorkelingu i oto gnaliśmy z wiatrem na wyczekiwaną Ko Khradan,w której słyszeliśmy, że to raj. No i faktycznie jest.

Z przykrością stwierdzam, że nie mamy za dużo zdjęć z tego przecudnego miejsca. Z prostej przyczyny. Zdążyliśmy wskoczyć, popływać, posnorklować (tuż przy plaży jest piękna kolorowa rafa), przespacerować się plażą i udać na lunch do jednej z nadbrzeżnych knajpek (ceny powalające, ale jeść trzeba), kiedy rozszalała się potworna burza. Ogromne wiatrzysko wtargnęło razem z piaskiem do knajpki, a ku naszemu przerażeniu wielgachne fale prawie przewróciły naszą łódkę. Zdążyliśmy jeszcze zobaczyć jak trzech dodatkowych Tajów dopada łódki, przestawia ją z trudem, wskakuje do środka i po chwili łódeczka zniknęła nam z oczu. Uznaliśmy, że nasz "driver" postanowił przeczekać burzę po drugiej stronie wyspy, osłonięty nią (okazało się, że mieliśmy rację), ale było to dość niepokojące.

Na szczęście burza trwała tylko godzinę i gdy tylko fale trochę się uspokoiły, na morzu ukazała się nasza łódka. Szybko wskoczyliśmy do środka, założyliśmy kapoki, z radością uspokoiliśmy się, że nasze rzeczy, które na niej zostały, nie wleciały do morza (choć wszystko było całkiem mokre) i po półgodzinnym rejsie (dość mocno bujało) postawiliśmy stopy na suchej plaży Ko Mook. Deszcz nadal padał na wyspie, ale my i tak byliśmy mokrzy, zatem nie przeszkadzało nam to w ogóle.

Usiedliśmy na naszym tarasiku, zrobiliśmy sobie ciepłą kawę i zaczęliśmy się zastanawiać jak ocenić cały pobyt. Wyspa Ko Mook podobała nam się w znacznym stopniu. Ok, w wiosce plus na drodze na plażę Charlie leży trochę śmieci, ale widać też próby segregowania i porządkowania tego. Poza tym ten sam problem dotyczy wszystkich pozostałych wysp (nie wyłączając Ko Lipe), kwestia jest tylko taka, jak dobrze miejscowym udaje się śmieci ukryć bądź nie przed turystami. Emerald Cave jest cudowna, a plaża na Ko Khradan to prawdziwy raj. Nie ukrywam, że chętnie bym na nią jeszcze kiedyś wróciła.

Nadszedł jednak dzień wyjazdu, załatwiliśmy sobie w naszym hotelu (wszędzie były takie same ceny czyli 250 THB od osoby) transfer do Trang (zabrali nas z hotelu, zawieźli na przystań, zaś przy promie na lądzie czekał już busik, który powiózł nas ku Trang). I tak zaczęła się następna cześć naszej wyprawy czyli podróż do Krabi. Ale to już będzie następny odcinek sagi ;)

W galerii tradycyjnie znajdziecie więcej zdjęć :)

Dodatkowe informacje praktyczne:
Teoretycznie za Emerald Caves pobierana jest opłata w wysokości 200 THB od osoby, ale my chyba byliśmy za wcześnie, bo nie było komu zapłacić.

Ko Lipe: wyspa rajem muśnięta

2019-04-14T07:23:00.000+02:00

Zastanawialiście się kiedyś nad tym, co powoduje, że jedne plaże powszechnie uznawane są za rajskie, a inne nie? Ja przez wiele lat nie zwracałam na to za bardzo uwagi. Plaża to plaża, czysta woda (najlepiej ciepła), trochę piasku i jakieś drzewo z cieniem. Dla mnie idealny przepis na wakacje. Uwielbiam się bujać się na falach (najchętniej brzuchem do góry), leżeć częściowo na plaży z nogami w wodzie czy też siedzieć na samym piasku i po prostu wpatrywać się w fale. Nie jest to chyba zaskoczenie dla nikogo, w końcu ksywa zobowiązuje ;)

Po raz pierwszy w życiu zachwyciłam się widokiem samej plaży na Karaibach. Dopłynęliśmy do niewielkiej wysepki. Na jednym jej krańcu widniał z oddali cypel, pokryty białym piaskiem, tu i ówdzie upstrzony wysokimi palmami. Kolor wody powalał. Miałam wrażenie, że dostałam wcześniejszy prezent gwiazdkowy, po prostu stałam i wytrzeszczałam wielkie oczęta. 10 lat później nadal zachwycam się widokami plaży, ale dużo trudniej z siebie ten zachwyt wykrzesać. Co nie zmienia faktu, że lubię plażę w każdej wersji i żeby super odpocząć czy się bawić nie potrzebuję od razu widoczków jak z filmu. Niemniej raz na jakiś czas człowiek taki widoczek ma ochotę obejrzeć. Szczególnie jeśli przez całe miesiące kręci się po Tajlandii i choć parę miejsc już zobaczył, to jednak o niektórych popularnych wysepkach nic nie może nadal powiedzieć (a mądrzyć się lubię). I tak właśnie, wrzucając wszystko powyższe do jednego wora, narodził się pomysł miesięcznej "wycieczki" przez kilka najfajniejszych wysepek Tajlandii. Raju, bój się, oto nadchodzimy :)

Pierwszym punktem na naszej mapie była niewielka wysepka (3 km długości), leżąca w Parku Narodowym Tarutao na granicy Tajlandii z Malezją czyli Ko Lipe. Od naszego ukochanego Langkawi dzieli ją jakieś 20 km (widać ją z plaży przy dobrej przejrzystości powietrza, organizowane są również wycieczki z Langkawi na Lipe i odwrotnie za mniej więcej 100 zł w jedną stronę), ale od lądu już prawie 70 km. Konsekwencją tej drugiej odległości są wyższe ceny w sklepach (sieć 7/11 ma ceny wyższe o 50%, co wydaje się sporą przesadą), choć knajpy aż tak bardzo nie żerują i proste danie można znaleźć od 70 THB.

Turystów na tę wysepkę przyciągają przede wszystkim rajskie plaże oraz rafy. Na wyspie są trzy główne plaże: Sunrise, Sunset oraz Pattaya.

Większość łodzi z lądu czy innych wysp przybija do plaży Pattaya, która z tego powodu nie jest często pierwszym wyborem do "poleżenia". Niemniej sama plaża jest malownicza, szeroka i dość długa, z białym piaseczkiem i ogromną ilością barów/resortów/ domków do wynajęcia. Wieczorami przed knajpkami odbywają się pokazy panów machających płonącym kijem (bez skojarzeń proszę), sporo ludzi siedzi też na kocykach, popijając piwo i zajadając się kupionymi na straganach szaszłykami.

Z plaży Pattaya można wejść bezpośrednio na tzw. Walking Street czyli uliczkę wzdłuż której ciągną się sklepy, knajpki, masażownie, biura turystyczne czy hotele.

Charakterystycznym punktem na mapie tej ulicy (ponoć od lat) jest knajpka Madam Yoo Hoo, niewielki, rodzinny lokalik z pysznym i niedrogim jedzeniem. Hitem jednak największym jest właścicielka, bezzębna już prawie Madam, która co wieczór siedzi przed knajpą i zachęca do wejścia do knajpki wołając yoo hoo. Wiem, to bardzo złe, ale nieodmiennie kojarzyło mi się z jednym z odcinków dr House'a. Chętnych odsyłam do netu. No i zarumieniłam się, ot co ;)

Z głodu zatem paść się nie da, jednak na niektóre knajpki należy uważać. Któregoś dnia wybraliśmy się do jednej bliżej plaży (nazwy nie pamiętam, ale na pewno jej częścią było słowo Bakery). Wyglądała fajnie, cichutka muzyczka sączyła się z głośników. Przejrzeliśmy kartę i każde z nas wybrało sobie danie: Łukasz żółte curry z kurczakiem, a ja panang curry z kurczakiem (to danie opiera się na czerwonym curry). Jakież było nasze zdziwienie, gdy na stół wjechał ryż z zielonym curry. Poproszony o wyjaśnienie kelner nagle zaniemówił po angielsku i uciekł, po chwili wrócił jednak ze znajomym (który dobrze znał język Sasów). Na nasze pytanie o co chodzi, w ciągu 5 minut usłyszeliśmy trzy wersje od tego samego pana. Pierwsza wersja była taka, że nie chcieli Łukaszowi dawać żółtego curry, bo jest za ostre, zatem przynieśli inne. Druga brzmiała, że żółtego nie ma (bo się skończyło). Ale trzecia była najbardziej kuriozalna: w tym regionie tak właśnie wygląda żółte curry. W tym właśnie momencie, kiedy to z niedowierzaniem wpatrywaliśmy się w zieloną papkę na talerzu i człowieka, który próbował nas przekonać, że to jest żółte curry, na stół wjechało moje danie obiadowe: panang curry (oparte na czerwonym curry dla przypomnienia). Wyglądało identycznie jak danie Łukasza. Pan tłumacz jeszcze przez 5 minut próbował nas przekonać, że to są przecież dwa różne dania, ale w końcu machnął ręką. Zjedliśmy dania (były w sumie bardzo dobre), zapłaciliśmy i opuściliśmy zdegustowani lokal. Nauka dla wszystkich: jedziesz do Tajlandii? Rozróżniaj kolory:) Bo inaczej spróbują ci wmówić, że zielone jest żółte, a w zasadzie również czerwone. Tak dla odmiany ;)

Druga plaża nosi nazwę Sunset i jest oddalona od Walking Street o jakieś 2 km. Jak sama nazwa wskazuje można z niej oglądać zachód słońca. Można z niej oglądać, co oznacza, że większość turystów koło godziny 18 gna na drugą stronę wyspy (na własnych nóżkach albo podjeżdża tuk tukiem), z nadzieją, że przejrzyste niebo pozwoli zrobić boskie zdjęcia zachodu. Oczywiście, że my również się tam raz wybraliśmy. Co prawda chmury były nisko i wyglądało to średnio, ale przy okazji obejrzeliśmy sobie plażę. Wydała nam się mała i wąska, jedną wycieczkę uznaliśmy zatem za wystarczającą.

Trzecia plaża leży po stronie wschodniej i zgadnijcie jak się nazywa. Tak, Sunrise! Kto zgadł, dostanie kupon sprzed dwóch lat na totka ;) Niestety bez wygranej. I pewnie z wielkim zaskoczeniem przeczytacie, że mnóstwo osób biegnie rano na wschód słońca na tej plaży:) Niestety nam nie było dane, za wcześnie się to cudne zjawisko działo. Kolidowało mi ze snem. Niemniej sama plaża zasługuje niewątpliwie na to, żeby "wygrać wszystkie internety," a w każdy razie nasze serca "wygrać" zdołała. Jest długa (i zakręca na cyplu na północy, sprawiając, że tam również ustawiają się chętni na oglądanie zachodu słońca), ma prześliczny biały piasek, przejrzystą, ciepłą wodę i dużo drzew, pod którymi można znaleźć cień.

Dodatkowo z jej południowego końca można podpłynąć sobie prosto z brzegu na śliczną rafę, pełną kolorowych rybek. Żyć, nie umierać.

Oczywiście nic nie jest idealne w tym świecie, swoje "problemy" ma również i ta cudna plaża. Otóż praktycznie na całej jej długości kąpieliska przeplatają się z miejscami do parkowania łódek. Co prawda wyglądają one bardzo "tajsko" i malowniczo, ale jednak robią trochę hałasu, wydzielają spaliny plus psują jednak idealny widoczek.

Na to też można jednak na Lipe znaleźć sposób. Tuż obok Lipe (około 1 km) znajduje się wyspa Ko Adang. Jest to spora wyspa, jednak dostępne są niej tylko niektóre miejsca, głównie plaże. Większość ludzi przebywając na Lipe robi sobie jednodniową wycieczkę na Ko Adang, choć można tam również nocować (są resorty oraz kemping - opcja z własnym namiotem lub wynajętym). Aby dostać się na Ko Adang, wystarczy pójść na plażę Sunrise, znaleźć jakąkolwiek łódkę (wodne taxi), zapłacić 100 THB za osobę i już po kilkunastu minutach można rozkoszować się pustą plażą z widokiem na Ko Lipe. Powrót również nie nastręcza problemów: można umówić się ze swoim "driverem" na konkretną godzinę albo złapać którąkolwiek łódeczkę wracającą na Lipe (sporo pojawia się po godzinie 16) za taką samą opłatą.

Poza rozkoszowaniem się plażą warto również wybrać się na punkt widokowy (najlepiej ten trzeci, najwyższy). Wspinaczka trwa krótko (pół godziny), ale do najłatwiejszych nie należy, gdyż jest dość stromo. Na szczęście w wielu miejscach zawieszono liny, na których można się podciągnąć, warto tylko pamiętać o dobrych butach (nawet fan japonek Łukasz uznał, że minimum to sandały), bo wejście to jedno, ale zejście to już inna para kaloszy. Ślisko i stromo, klapki mogą doprowadzić do skręcenia nogi.

Sam widok wart jest wspinaczki, a zresztą, niech zdjęcia przemówią za mnie :)

Można też wybrać się na wodospad, ale to sobie odpuściliśmy. Zamiast tego ułożyliśmy się w lesie pod iglastymi drzewami, obserwując śmieszne jaszczurki oraz ogromne dzioborożce. A w ramach przerwy od obserwowania wskakiwaliśmy do chłodnej wody i unosiliśmy się na falach... Eh, życie jest piękne ;)

Co jeszcze można robić na Ko Lipe? Na przykład wybrać się na całodniowe wycieczkę na okoliczne wysepki. Wariantów takich wycieczek jest kilka, my zdecydowaliśmy na ten, który zakładał zwiedzanie najbardziej oddalonych od Lipe miejsc, na pokładzie longboata.

Wycieczka zaczęła się jak zwykle: grupa 7 osób zebrała się na plaży, wskoczyła do łodzi i pognała ile pary w silniku na odległą o mniej więcej godzinę płynięcia wysepkę (Ko Hin Sorn) z uroczymi skałkami. Jedna z nich wygląda jakby olbrzym rodem z Gry o Tron walnął w nią toporem i przepołowił.

Po obfotografowaniu wyspy ze wszystkich stron udaliśmy się na miejsce pierwszego snorkelingu, obok wyspy Ko Lugoi. Już z daleka widać było, co nas w tym miejscu czeka: mnóstwo innych łódeczek kołysało się koło wyspy, a woda pełna była ludzi w pomarańczowych kapokach z maskami na twarzach. Nie zwlekając wskoczyliśmy w błękitną toń, zanurzyliśmy głowy i oto naszym oczom ukazał się kolorowy świat rybek, koralowców, jeżowców i innych dziwnych stworzeń. Niestety zdjęć nie mamy, ale te kolorowe rybki śnią mi się do dzisiaj :) Po pół godzinnym snorkelingu wdrapaliśmy się na łódkę (tak, w moim przypadku słowo wdrapaliśmy jest jak najbardziej adekwatne) i zmieniliśmy nieco otoczenie (nadal ta sama wyspa, tylko z innej strony), ale widoczki były równie cudowne.

W pewnym momencie odwróciłam się i stanęłam morda w mordę z małym rekinem. Popatrzyliśmy na siebie, ja mrugnęłam, on zachował spokój. Po chwili odwrócił się i odpłynął. Zdążyłam jeszcze chwycić Łukasza i pokazać mu odpływającego malucha (no, z 50 cm długości miał). Też mi się dzisiaj śnił. Tylko bardziej przypominał wersję z filmu Szczęki i ryczał: Zjem cię. Hmm..

Po snorkelingu należy chwilkę wypocząć, stąd zgodnie z programem wylądowaliśmy na niewielkiej plaży wyspy Ko Pung. Niewiele można o niej powiedzieć, poza tym, że jest mała i malownicza. Można pomoczyć pupkę, porobić zdjęcia, chwilę odetchnąć od morza.

Następnym punktem programu jest małpia plaża na wyspie Ko Dong, gdzie zwykle wszystkie wycieczki jedzą lunch (przywozi się go ze sobą na łódce, dba o to "driver"). Tutaj również sprawdzane są bilety do Parku Narodowego (kupuje się je jeszcze na lądzie, po 200 THB od osoby, ważne na 5 dni). Kolejne pół godziny lenistwa na przetrawienie jedzenia i można ruszać na kolejną przygodę.

Tym razem, ku naszemu zaskoczeniu znowu był to snorkeling :) Trzeci z kolei. Nie powiem, widoczki były śliczne, ale prąd podwodny tak mocny, że nasz "driver" musiał rzucić koło ratunkowe niektórym osobom, dla których powrót do łódki okazał się po prostu zbyt męczący. Wydaje mi się, że było to tuż obok wyspy Ko Bulu.

Czwarty i ostatni snorkeling zachwycił mnie najmniej. Gdzieś na środku morza (ok, między wyspami, ale nadal) wszyscy wskakują do wody i podtrzymując się bojek i lin (bez tego naprawdę trudno) próbują wypatrzyć w głębinach rafę. Jest przepiękna, nie powiem, ale warunki trochę bojowe. Chyba jednak wolę oglądać rafę na leniucha, bez nerwów, że mnie prąd porwie:)

Last but not least to wizyta na wyspie Ko Hin Nahm. Jest to dość niezwykłe miejsce, wszędzie bowiem leżą ciemne kamienie, które w wodzie błyszczą jak klejnoty.

Zabieranie kamieni z wyspy jest nie tylko niezgodne z prawem (w końcu Park Narodowy), ale również jest obłożone klątwą! I słusznie! Nie wolno zabierać nic z plaży (poza śmieciami, bo je to nawet trzeba).

Pół godziny na wyspie z czarnymi kamieniami i już można zmierzać w kierunku Ko Lipe. W zasadzie ja byłam zadowolona, że wracamy, bo w brzuchu zaczęło mi już burczeć z głodu. Sama wycieczka z całą pewnością była jednak warta czasu i pieniędzy.

Czy warto wybrać się na Ko Lipe? Z całą pewnością warto. Co prawda wysepka jest malutka, ale bardzo urokliwa. Z jednej strony można na niej znaleźć rajskie plaże, z drugiej wieczorami na Walking Street można znaleźć trochę rozrywki. A jeśli ktoś woli samotnię, to i takie miejsca są albo na samym Lipe albo na pobliskiej Adang. Zatem warto na pewno. No, chyba, że ktoś jest fanem pieszych wycieczek, gór czy też imprezy do białego rana. To wtedy się zanudzi. Ale Tajlandia ma wersję wakacyjną dla każdego, trzeba tylko trochę poszukać. Dalej czy bliżej, ale zawsze egzotycznie. A przecież o to najczęściej chodzi prawda?

PS
Do galerii Tajlandia wrzuciliśmy dodatkowe zdjęcia z wyspy Ko Lipe.

Informacje praktyczne

Transport:

Z Bangkoku na Ko Lipe dostać się jest bardzo prosto. Można złapać lot do Hat Yai (Air Asia) od razu z transferem na wyspę (przy wcześniejszym bookowaniu z tego co widzieliśmy koszt to jakieś 1500 THB plus opłata za bagaż). My wybraliśmy opcję autobusu nocnego z dworca Sai Tai Mai (wersja First Class, wyjazd o 16:30, koszt 643 THB za jedną osobę, w cenę wliczony posiłek na dłuższym przystanku - trzeba iść za wszystkimi pasażerami, na pewno pierwsze co zrobią, to pobiegną na jedzenie), następnie zaś udało nam się w agencji w okolicy dworca kolejowego (podeszliśmy do niego na piechotkę z dworca autobusowego niecałe 2 km) załatwić transfer na wyspę za 600 THB od osoby.

Trochę większy jest problem z powrotem na ląd, bo za tę samą trasę wszystkie agencje na wyspie liczą sobie 650 THB, za trasę do Trang 750 THB. I bez skrupułów opowiadają o tym, że się dogadali. Nie jesteśmy w stanie zrozumieć dlaczego za taką samą trasę (co prawda do Trang, ale to ta sama odległość praktycznie) mamy płacić więcej, dlatego znaleźliśmy w necie agencję Jolly Travel (u nich kupowaliśmy bilety na Ko Lipe) i po krótkiej wymianie maili zapłaciliśmy Pay Palem po 600 THB od osoby. I 300 THB poszło na obiad, a co :)

Noclegi:

Można próbować łapać na Agoda lub booking, ale najlepiej przybyć na wyspę rano i po prostu poszukać, bo ceny w serwisach są mniej więcej dwa razy droższe. Nie ma co się czarować, noclegi są generalnie dużo droższe niż na lądzie i mniej komfortowe. Nam udało się znaleźć bambusową chatkę z wentylatorem za 550 THB za noc, ale w negocjacjach pomógł fakt, że byliśmy już pod koniec sezonu oraz braliśmy noclegi na cały tydzień.

Wycieczki:

W każdym biurze pokazują takie same ceny wycieczek (i śpiewają historię o ustalonych cenach), można jednak próbować się trochę targować. My finalnie za wycieczkę zapłaciliśmy 650 THB od osoby, oficjalny cennik był zdaje się 750 THB. W końcu Tajlandia ;)

Ubezpieczenie w podróży

2019-03-31T17:02:00.000+02:00

Nie da się wyruszyć w długą drogę bez odpowiedniego ubezpieczenia. Mam nadzieję, że pogląd ten podzielają wszyscy podróżnicy, ponieważ nawet jeśli ktoś stara się być bez przerwy bardzo ostrożnym, to jakieś prawdopodobieństwo wypadku jednak występuje, może też przydarzyć się choroba - mniejsza, którą bez problemu da się "opędzić" podstawowymi lekami dostępnymi w aptece, ale też taka, która będzie wymagała pomocy lekarza albo nawet hospitalizacji.

Kilkorgu osobom odpowiadałem już indywidualnie na temat naszego sposobu zapewnienia sobie opieki medycznej, zainteresowanie tematem więc jest, dlatego też zdecydowałem się opisać nasze doświadczenia na blogu.

UBEZPIECZENIE DŁUGOTERMINOWE

Planując wyjazd do Azji długo szukałem rozwiązania, które pozwoliłoby nam czuć się komfortowo podczas podróży. Znalezienie tego, czego potrzebowaliśmy, nie było łatwe. Polskie firmy ubezpieczeniowe mają w ofercie ubezpieczenia podróżne, ale zarówno maksymalne sumy ubezpieczenia oraz terminy ważności polisy (często do trzech miesięcy) były dalekie od oczekiwań. Szczególnie warto zwrócić uwagę na maksymalną sumę polisy. Oferowane powszechnie sumy rzędu 50-100 tys. euro na pierwszy rzut oka wyglądają na wystarczające, ale jeśli wyobrazimy sobie (mało w sumie prawdopodobny, ale jednak) wypadek, po którym trzeba spędzić w renomowanym szpitalu kilka tygodni na oddziale intensywnej opieki medycznej, a potem pokryć koszty medycznej repatriacji (transportu) do Polski (transport air ambulancem to wydatek co najmniej 60 tys. EUR z Azji do Europy), to suma taka może okazać się niewystarczająca, nawet jeśli mówimy o niezbyt wygórowanych cenach usług medycznych w części krajów. A co, jeśli przykra sytuacja przydarzyłaby się w ekstremalnie drogiej Australii? Niestety znane są przykłady zbiórek publicznych w internecie na pokrycie kosztów leczenia osób, które w ogóle nie pomyślały o ubezpieczeniu, lub takich, którym kwota ubezpieczenia się wyczerpała.

Ponieważ w Polsce nie znalazłem odpowiedniego rozwiązania, spróbowałem szczęścia za granicą. Dość popularne wśród osób wyjeżdżających na dłużej jest ubezpieczenie World Nomads, ale po pierwsze wychodziło zbyt drogo, a po drugie pakiety wydały mi się mało elastyczne i nie do końca dopasowane do naszych potrzeb.

Po dłuższych poszukiwaniach natrafiłem na ofertę pod nazwą True Traveller, ubezpieczenie dostarczane przez brytyjską firmę ubezpieczeniową, oferującą przyzwoity (choć w sumie jednak dość znaczący) poziom cen, trzy główne pakiety do wyboru oraz możliwość wykupienia opcji dodatkowych (3 pakiety sportów ekstremalnych, ubezpieczenie sprzętu elektronicznego, zniesienie udziału własnego, zakup ubezpieczenia jeśli podróż już trwa i kilka innych), które umożliwiły nam skonstruowanie polisy idealnie skrojonej na nasze potrzeby. Zadowoleni z usługi byliśmy na tyle, że opłaciliśmy w tej samej firmie przedłużenie polisy, korzystając ze zniżki 10% dla stałych klientów.

Chciałbym jasno podkreślić, że polecamy True Traveller bezinteresownie (nawet o tym nie wiedzą). Opisujemy naszą własną historię, a zdecydowaliśmy się na polecenie konkretnego przedsiębiorcy, ponieważ nasze doświadczenia z nim na każdym etapie są według nas bardzo pozytywne i satysfakcjonujące, a oferta długoterminowa - szczególnie w porównaniu do polskich ubezpieczycieli jest dużo korzystniejsza cenowo. No i sporo osób wydało się być zainteresowanymi tematem.

Jakie są przewagi polisy True Traveller? Przede wszystkim wysoka suma ubezpieczenia. W naszej opcji - środkowej - jest to kwota 5 milionów funtów brytyjskich, co daje faktyczny "peace of mind", niezależnie od tego czy wykorzystanie takiej kwoty w jakichkolwiek okolicznościach byłoby możliwe. Ponadto bardzo elastyczne pakiety i opcje dodatkowe, które niemalże idealnie można dopasować do własnych potrzeb. A do tego coś, czego nie mogliśmy wiedzieć w momencie zakupu polisy, choć stało się dla nas jasne w momencie jej trwania: wysoki poziom obsługi i dostarczenie w potrzebie wsparcia dokładnie takiego, jakiego oczekiwałem od profesjonalnej firmy ubezpieczeniowej.

Nie chcę w szczegółach rozpisywać się na temat kosztów polisy i poszczególnych opcji, gdyż łatwo można to sprawdzić bezpośrednio na stronie True Traveller wypełniając prosty formularz i zaznaczając/odznaczając poszczególne opcje w zależności od swoich potrzeb. Wycena polisy odbywa się online, bez udziału agenta, a zakupu polisy również można dokonać na stronie internetowej płacąc kartą kredytową.

Dlaczego jesteśmy zadowoleni z poziomu obsługi? Przy jedynym (odpukać) poważniejszym przypadku, gdzie konieczna była pomoc lekarza, po telefonie na linię assistance ubezpieczyciel wziął na siebie ciężar zorganizowania pomocy i pokierowania kolejnymi krokami. Do tematu został włączony przedstawiciel ubezpieczyciela na Azję, który zorganizował bezpośrednie pokrycie przez firmę kosztów leczenia ambulatoryjnego w prywatnym szpitalu na indonezyjskim Lomboku. Bez szemrania zostały pokryte koszty wszystkich procedur medycznych, które zostały zaordynowane przez lekarza (w tym badań laboratoryjnych i przepisanych lekarstw). Z własnej kieszeni nie musieliśmy wyłożyć nawet jednej rupii.

Natomiast jeden rachunek (który wcześniej tego samego dnia opłaciłem z własnej kieszeni) za konsultację internisty przesłałem listem poleconym na adres ubezpieczyciela w Wielkiej Brytanii i ku mojemu zaskoczeniu zwrot pieniędzy znalazł się na moim rachunku funtowym w polskim banku już dwa dni robocze po dacie dotarcia przesyłki do firmy (śledziłem drogę przesyłki w systemie pocztowym).

Ponadto w kolejnych dniach po interwencji pracownicy kontaktowali się ze mną pytając, czy sytuacja ulega poprawie i przypominając, że w przypadku nawrotu choroby powinienem jak najszybciej wrócić do szpitala, który cały czas ma otwartą promesę pokrycia kosztów mojego leczenia. Miłe.

Spróbujmy wypunktować plusy i minusy oferty True Traveller:

+ zróżnicowane pakiety główne

+ wysoka suma ubezpieczenia

+ możliwość pokrycia aktywności ekstremalnych zgrupowanych w 3 pakiety w zależności od potrzeb (w tym, co rzadkość, jazda motocyklem off-road)

+ wliczone ubezpieczenie oc w zakresie szkód osobowych

+ możliwość ubezpieczenia gotówki, bagażu, sprzętu elektronicznego

+ możliwość objęcia ochroną ubezpieczeniową zdarzeń wynikających z występujących przed zawarciem umowy ubezpieczenia chorób za dodatkową opłatą

+ bardzo profesjonalna i sprawna obsługa polisy w przypadku wystąpienia zdarzenia objętego ubezpieczeniem

+ przejrzyste i jednoznaczne ogólne warunki ubezpieczenia, jasny katalog wyłączeń odpowiedzialności z podejściem, które określiłbym mianem "fair"

+ błyskawiczny zwrot pieniędzy w przypadku opłacenia kosztów we własnym zakresie

+ drobne usługi medyczne (o wartości do 500 GBP) nie muszą być anonsowane wcześniej u ubezpieczyciela; wystarczy przesłać na adres firmy rachunek wraz z diagnozą lekarza (może być w lokalnym języku) Update 2019: wysyłka oryginałów rachunków nie jest już konieczna dla polis zakupionych po 1 kwietnia 2019
+ elastyczny wybór regionów świata objętych ochroną ubezpieczeniową (a przy dłuższych polisach stopovery nawet na 14 dni w dowolnym miejscu na świecie dodawane są w gratisie)

+ dobry stosunek jakości do ceny

- umowa ubezpieczenia i warunki polisy są w języku angielskim

- obsługa polisy odbywa się w języku angielskim

- polisa opiera się na prawie angielskim i ewentualne spory rozstrzygane są przed sądami w Anglii

- w przypadku opłacenia kosztów pomocy lekarskiej we własnym zakresie konieczne jest przesłanie do Wielkiej Brytanii oryginałów rachunków; skany nie wystarczą (update 2019: po zmianie firmy zajmującej się obsługą roszczeń, rozliczanie poniesionych kosztów inicjowane jest telefonicznie; firma może poprosić o rachunki, ale wystarczą im zdjęcia/skany rachunków dokumentujących poniesione koszty)
- ochrona ubezpieczeniowa nie działa w krajach (bądź tylko w niektórych regionach krajów oznaczonych na mapkach kolorem czerwonym lub pomarańczowym), co do których brytyjskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych wydało zalecenie powstrzymania się przed podróżą; przed udaniem się w podróż należy to sprawdzić na stronie https://www.gov.uk/foreign-travel-advice
Ważne: to że jeden z regionów danego kraju jest na "czarnej" liście nie oznacza, że nie można udać się do innych, bezpiecznych części kraju (przypadek ten dotyczy np. Filipin i uznawanej przez Brytyjczyków za niebezpieczną wyspy Mindanao, czy małych wysepek położonych u wschodnich brzegów Borneo).

UBEZPIECZENIE KRÓTKOTERMINOWE

Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie, by z True Travellera korzystać także podczas krótkiego, urlopowego wyjazdu. Ale w tym przypadku może nie być już tak korzystnie cenowo. Niektórych może też odstraszyć obsługa polisy w języku angielskim albo zbliżający się Brexit.

Co w takim przypadku? Po analizie dostępnych opcji ubezpieczeniowych dla członka rodziny z czystym sumieniem możemy polecić ofertę polskiej Warty. Sumę kosztów leczenia można wybrać samodzielnie (ubezpieczyciel sugeruje kwotę rekomendowaną w zależności od kraju docelowego) dostosowując ją do własnego poczucia komfortu. Ogromnym plusem polisy Warty jest to, że w razie nieszczęścia ubezpieczyciel pokrywa pełne koszty powrotu do kraju bez limitowania tych kosztów. To unikalna konstrukcja w Polsce, gdzie w większości przypadków koszty medycznej repatriacji wchodzą w tę samą pulę co koszty leczenia na miejscu. Dodatkowo polisa Warty standardowo zawiera "klauzulę alkoholową". Ubezpieczenie działa również, gdy do zdarzenia dojdzie pod wpływem alkoholu. To również dość unikalne na polskim rynku, a nie oszukujmy się, dla wielu osób urlop jest także okazją do wyluzowania się ze szklaneczką piwa czy czegoś mocniejszego w ręce. Normalna sprawa.

Dlaczego więc sami z niej nie korzystamy przy naszym wyjeździe? Na okres roczny True Traveller okazał się po prostu wielokrotnie tańszy. Przy ubezpieczeniu na tydzień-dwa lub miesiąc to Warta z kolei okazuje się lepsza cenowo. A jeśli ktoś chciałby zaoszczędzić dodatkowe parę złotych na zakupie polisy, zachęcamy do skorzystania z kodu rabatowego dającego 10% zniżki na zakup polisy. Wystarczy zakupić polisę online korzystając z linka https://online.warta.pl/app/#/travel/countries?p=N59A lub podczas zakupu wpisać ręcznie kod zniżkowy N59A w prawym górnym rogu strony.

Mam nadzieję, że ten post okazał się przydatny dla osób poszukujących dobrego ubezpieczenia podróżnego o szerokim zakresie - niezależnie od długości wyjazdu. Nawet jeśli oferta naszego długoterminowego ubezpieczyciela nie przypadnie komuś do gustu, może chociaż udało mi się zwrócić wam uwagę, że korzystnych opcji długoterminowych warto szukać także za granicą. Podobnie w przypadku ubezpieczenia kupowanego w Polsce. Warto zwrócić uwagę na zakres polisy, jej wyłączenia i sumę ubezpieczenia, a niekoniecznie skupiać się tylko na cenie polisy. Z przeziębienia naprawdę można wyjść niewielkim kosztem. Na te rzadkie przypadki, kiedy leczenie będzie kosztować krocie, a transport medyczny chorego do kraju drugie tyle, warto mieć w odwodzie porządne ubezpieczenie.

I tylko paradoksem pozostaje fakt, że w przypadku ubezpieczeń najlepszą opcją i powodem do radości jest sytuacja, kiedy w zamian za opłaconą składkę nie dostaniemy żadnego świadczenia. Dostajemy za to poczucie bezpieczeństwa, a to już samo w sobie jest bezcenne.

Mui Ne czyli klasyczne dmuchanie krokodyla

2019-03-21T13:30:00.000+01:00

To nie będzie długi post, bo o klasycznym dmuchaniu krokodyla nie ma co długich postów pisać. Co to jest klasyczne dmuchanie krokodyla? Bardzo piękne wyrażenie z jednej z korporacji z krainy Mordoru, w której raz na jakiś czas pewien menago przychodził do zespołu i krzyczał: "dmuchamy krokodyla panowie i panie i w dupie mam ile nas to będzie kosztowało. Dmuchamy, koniec miesiąca idzie!" Co oznaczało oczywiście jakieś kombinacje alpejskie od strony sprzedażowej, (w szczegóły lepiej nie wnikać) a ich wynikiem miała być pewna sztuczna wartość pokazywana dumnie na spotkaniach zarządu. I właśnie sztucznym pompowaniem krokodyla określamy czasem z Łukaszem budowanie image różnych miejsc, szczególnie przez podróżników przez wielkie P. Wstyd to bowiem wielki jechać tam, gdzie wszyscy, skoro zatem już się jedzie, to trzeba przynajmniej dobrą historię dorobić. Że to wspaniałe miejsce, idealne wręcz, wskazane są również wszelkie porównania do jeszcze bardziej zadeptanych miejsc. I tak właśnie w głowach gawiedzi i w internetowych legendach zaistniało moim skromnym zdaniem Mui Ne. A że okazało się, że nie tylko mamy tu do czynienia z dobrze nadmuchanym krokodylem, ale jeszcze można tu jakiegoś zjeść (w sosie curry i z warzywami) to i Mui Ne zasłużyło na krótki post. Witajcie w kraju Krokodyla.

Mui Ne to niewielka wioska (w zasadzie jedna ulica) ciągnąca się wzdłuż wybrzeża przez około 10 km gdzieś w południowo- wschodnim Wietnamie, zwana przez wiele osób turystyczną stolicą tego kraju. Tak mówi Wikipedia i nie wiem szczerze mówiąc, kto to pisał, ale należałoby go z roboty z hukiem wywalić. Część turystyczna tego miasteczka to naprawdę 10 km tzw. plaży (zaraz do tego wrócę) i jedna ulica, mocno zapchana (dużo autobusów, autokarów itp) z knajpami, hotelami i małymi sklepikami. Jest sporo aptek, w których można kupić szydło i mydło (alkohol, leki, słodycze, kapelusze i wiele innych rzeczy), trochę sklepów z ciuchami, jeden niewielki rynek z owocami i warzywami (bardzo dobrze zaopatrzony). I tyle. Dosłownie.

Plaża to jakaś kpina. Ok, internety mówią głośno, że sobie nie popływasz, bo pizga gorzej niż w kieleckim, a fale bywają naprawdę spore, ale za to miejsce to jest nazywane rajem dla wielbicieli kite (w to wierzę). Zupełnie natomiast nie rozumiem zachwytów nad wyglądem plaży (ktoś pisał, że jest najpiękniejsza w Wietnamie - niech się skarci teraz mocno). Plaża jest wąska (często przy większych pływach w ogóle jej nie ma), brudna (ilość śmieci na km to jakiś dramat) i nie ma nigdzie cienia. Ok, można znaleźć kawałek takiej ładniejszej, ale albo jest płatna (tak słyszeliśmy) albo cię z niej po prostu wykopią, bo należy do jednego z wypasionych resortów.

A i na takich szczęki ku ziemi nie opadają niestety. Bo nawet jeśli ten konkretny kawałek jest w miarę czysty, to wokół śmieci walają się całymi tonami. No słabe to jest moim zdaniem i już. Można mieć inne zdanie niż moje oczywiście, chętnie podyskutuję. Jak to mawiają: ja podziękuję. Wolę plażę w Nha Trang.

Poza plażami ludzie przyjeżdżają do Mui Ne oglądać wydmy. I to już ma jakiś sens, bo są one rzeczywiście bardzo ładne. Mają tutaj dwa typy: jedne pomarańczowe (zwane nie wiadomo czemu czerwonymi) oraz białe. Białe wydmy oddalone są od Mui Ne o jakiejś 25 km i choć wiele osób jedzie tam na skuterku, my jednak zdecydowaliśmy się wykorzystać wycieczkę zorganizowaną (cena: 100 000 VND od osoby). I dobrze, bo jak poczuliśmy podmuchy wiatru na drodze do wydm, gdzie rzucało lekko nawet naszą terenówką, to pogratulowaliśmy sobie tego pomysłu. Nie lubię jazdy na skuterku jak wieje. Nie jestem Hagridem, który latał na motorze. On był większy. Motor też.

Wracając do wydm, są naprawdę bardzo zjawiskowe. Po przybyciu do bazy, z której rusza się na ich eksplorację, można wynająć sobie quada z kierowcą lub jeepa (od 100 000 do 200 000 VND od osoby). Quad lub jeep podwozi na pobliską górkę, wraca się zwykle piechotką. My postanowiliśmy po prostu pójść na spacer i wdrapać się samodzielnie na kilka wydm, co zaowocowało ładnymi zdjęciami i (dzięki wiatrowi) dobrym peelingiem wszystkich odsłoniętych części ciała. Bardzo przyjemne doznanie.

Wydmy pomarańczowe zwykle zwiedza się o wschodzie lub zachodzie słońca, bo ponoć wtedy wyglądają jak czerwone. My byliśmy o zachodzie (wschody słońca od lat kolidują z moim snem), ale czerwieni za grosz nie dostrzegłam. Może ze względu na okulary przeciwsłoneczne, którymi chroniłam oczy przed latającym piaskiem. Ten peeling był już jak dla mnie za mocny i dość bolesny. Bardziej niż przyjemny zabieg kosmetyczny przypominał piaskowanie zębów u dentysty. Tylko piaskowane były nogi, twarz i ręce. Niezbyt komfortowe. Niemniej warto się poświęcić i obejrzeć wydmy, bo widok jest malowniczy.

W planie naszej wycieczki była jeszcze wyprawa do fishing village co jest kpiną oczywiście, bo zatrzymaliśmy się na wzgórzu nad pobliską wioską z widokiem na zatokę i malownicze łódeczki (to miłe), a ryby mieliśmy w pobliskiej restauracji.

Przy okazji tej wioski chciałabym pokazać jak łatwo manipulować zdjęciami :) Oto ten sam spot, w dwóch wersjach. Jak w korporacji: najpierw jest wynik prezentacji, a potem tworzy się pod niego samą prezentację. I wszystko zgodnie ze strategią :)

Ostatnim elementem wycieczki jest znajdujący się w Mui Ne Fairy Stream. My zamiast iść z wycieczką na tę atrakcję, postanowiliśmy wybrać się sami. I była to bardzo dobra decyzja, bo 40 minut, które dostali wycieczkowicze to trochę za mało, żeby przejść przez cały kanion aż do wodospadu.

Generalnie na tym właśnie polega cała zabawa z Fairy Stream: idzie się w wodzie (czasem aż po kolana, warto zatem mieć krótkie spodenki) przez kanion oglądając widoczki, aż dociera się do małego wodospadu. Niby nic, a całkiem przyjemny. Nam się podobało. Bilety wstępu kosztują 15 000 VND.

Jak to zatem jest w z tym krokodylem? Naszym zdaniem jest nieźle nadmuchany. Mała wioska (właściwie ulica) ze słabą plażą, na której człowiek za bardzo się nie pokąpie. Ok, dla wielbicieli kite czy windsurfingu pewnie wspaniałe miejsce, ale szczerze mówiąc myślę, że w Nha Trang popływaliby sobie tyle samo, a na pewno mieliby większe możliwości ciekawego spędzenia reszty czasu. Wydmy i Fairy Stream są bardzo fajne i na pewno jak już człowiek tu dotrze warto je obejrzeć. Ale czy przyjeżdżałabym tu w trakcie krótkiego urlopu, żeby je zobaczyć? Ja nie. Co nie znaczy, że będę wyzywać od idiotów tych, którzy chcą. Można. Można się nawet pewnie zachwycić. Wszystko jest kwestią percepcji. Mi z krokodyla podobała się jeszcze wczorajsza kolacja. Smażony krokodyl z curry i warzywami, z dodatkiem ryżu. Pycha. I tylko 69 000 VND. Czegóż chcieć więcej.

Z Mui Ne ruszamy do Sajgonu, gdzie jeszcze tego samego dnia odlatujemy do Bangkoku, w tym samy dniu kończy nam się wiza. Żegnamy chwilowo Wietnam, ale nie mówimy ostatniego słowa. To była nasza druga wizyta i nabraliśmy chęci na jeszcze więcej. Może tym razem postaramy się o dwumiesięczną wizę? Kusi nas Sapa, raz jeszcze Hoi An, słyszeliśmy też coś o pięknych jaskiniach. Kto wie ;)

Góry wietnamskie czyli Dalat (Da Lat) i Bao Loc

2019-03-18T10:19:00.001+01:00

Siadamy na niskich czerwonych krzesełkach. Między nami na stoliku stoi talerz z bułeczkami. Wyglądają i smakują jak ptysie. Wiem, bo jesteśmy tu już trzeci raz. To taki nasz mały rytuał - ciastko i mleko po obiedzie 😉 Mleko jest niestandardowe. Po pierwsze na ciepło, po drugie - smakowe. Do wyboru wersja z orzeszkami ziemnymi, sojowe, z kukurydzą lub czarnym sezamem. Co wieczór testujemy inne, aż uznajemy, że orzeszkowe najlepsze. Smakuje jakby ktoś rozpuścił łyżkę masła orzechowego w gorącym mleku. Może zresztą tak to przygotowali, nie wiem. Wiem tylko, że w chłodny wieczór (temperatura w Dalat w nocy spada nawet do 13 stopni, w końcu góry) jest idealne. A że kaloryczne? Dotarcie do knajpki, gdzie właśnie siedzimy wymaga przejścia jakiś dwóch kilometrów po górkach. Spalimy. W dwie strony na pewno. Zaintrygowani? Witamy w Dalat 😊

Dalat (Da Lat) to miasto, mieszczące się w południowym Wietnamie, w Górach Annamskich na wysokości 1500 m.n.p.m. Liczy sobie ok 134 tys. mieszkańców i powszechnie znane jest jako miasto kwiatów. Faktycznie ta nazwa nie jest na wyrost. Liczne parki, przepięknie utrzymane kwietniki, obsypane kolorowym kwieciem drzewa czy ogromne poisencje (znane w Polsce jako drzewka bożonarodzeniowe) zachwycają na każdym kroku. Jeżeli dołoży się do tego czyste ulice, ładne domy i uśmiechniętych ludzi to doprawdy niczego więcej do szczęścia nie trzeba. Do szczęścia może i nie, ale i tak łatwo więcej z pobytu w Dalat wyciągnąć.

Po pierwsze jedzenie. Liczba kramów i kramików z pysznymi bułeczkami, owocami (w tym kosze truskawek w cenie 60 000 VND za kg) przerosła nasze wszelkie oczekiwania. Dosłownie na każdym kroku można kupić dragon fruita (za 10 000 VND czyli 1,6 PLN za kg), wspomniane wyżej truskawki, banany (12 000 VND za kg), mango, mangostyny, rambutany, awokado, arbuzy i czego tam jeszcze dusza zapragnie. A to dopiero owoce. Obok nich na straganach stoją kosze pełne warzyw, zieleni się groszek, czysta marchewka wychyla swoje pomarańczowe łebki zza pysznych sałat i ziemniaków. Wielu warzyw nie znam, nie mam pojęcia co można z nimi zrobić.

Na szczęście Wietnamczycy wiedzą doskonale jak je wykorzystać i wyczarowują pyszności na każdym kroku: czy to bagietka ze wsadem (banh mi) czy inne danie - wszystko jest pyszne. Nam najbardziej przypadły do gustu dania z patelni żeliwnych (gorących). Zwykle są to jakieś pasztety, kiełbaski, jajka, ryba, a do tego zielenina plus obowiązkowo bagietka. Na ciepło oczywiście (piecyki są tu wszędzie). Przepyszne kombinacje, trzeba tylko uważać, żeby się nie poparzyć.

Po drugie góry i lasy. Tego "miodku" wokół Dalat jest mnóstwo. Nam najbardziej podobała się wycieczka, która obejmowała przejazd cable car (ponoć najdłuższy w Wietnamie, koszt za przejazd w dwie strony 80 000 VND, w jedną 60 000 VND) do pagody Truc Lam Zen Monastery oraz nad jezioro Tuyen Lam Lake.

Sam monastyr jest bardzo ładny, znajduje się na górze Fenixa (brzmi jak z Harry'ego Potter'a). Liczne mniejsze i większe świątynie wyrastają wśród przepięknych kwiatów. Co jakiś czas nad głowami niesie się dźwięk gongu. Ponoć w monastyrze można zostać na kilka dni na medytację, co wydaje się ciekawą opcją. Oczywiście patrząc na ilość turystów (część przybywa cable car, ale większość jednak autokarami, również z Nha Trang) ciężko mówić o samotności w ogrodach pełnych kwiatów, ale na pewno można tam trochę odpocząć. Po zejściu ze wzgórza oczom przyjezdnych ukazuje się ogromne jezioro, po którym można sobie popływać łódeczkami.

My najpierw uraczyliśmy się kawą (i oczywiście standardowo jaśminową herbatą, która jest zawsze dodawana gratisowo w Wietnamie) w knajpce nad brzegiem jeziora, a następnie wypożyczyliśmy na trzy godziny motor (tuż obok knajpki, za oszałamiającą cenę 40 000 VND czyli jakieś 6,5 PLN) i pojechaliśmy obejrzeć atrakcję zwaną Clay Tunnel czyli Duong Ham Dieu Khac (ok.10 km dalej).

Clay Tunnel to atrakcja. Nie wiem jak to inaczej określić. Wietnamczycy wzięli po prostu sporo gliny i na dużym terenie zbudowali liczne rzeźby rozmaitych rzeczy: jest zatem pociąg, samolot, kościół, małpy, skuter. A zresztą - niech zdjęcia przemówią, bo to naprawdę ciężko opisać.

Same widoczki podczas przejażdżki motorkiem były oczywiście bardzo malownicze, poczuliśmy się jak na Mazurach.

Po krótkiej debacie uznaliśmy, że zamiast wracać cable car spróbujemy znaleźć jakieś wejście do lasu i wrócić sobie na piechotę w pięknych okolicznościach przyrody. Szczęście nam sprzyjało, bo po około 600 metrach spaceru po asfaltowej drodze natknęliśmy się na prześliczną ścieżkę, która wołała do nas: wejdź tutaj. Przyjęliśmy zaproszenie i radośnie ruszyliśmy przez iglasty las, słuchając szumu drzew i śpiewu ptaków. Droga pięła się raz w górę, raz w dół, finalnie jednak dotarliśmy na obrzeża miasta, skąd mieliśmy już prostą trasę do domu. Na szczęście zdążyliśmy tuż przed deszczem. Czy napisałam już, że w Dalat sporo pada? Właściwie codziennie po popołudniu pojawiała się ciemna chmura i spuszczała na miasto wiadro (dość spore) wody, po godzinie jednak zwykle przestawało lać i można było spokojnie kontynuować wycieczki.

Sporą atrakcją w okolicy są również wodospady. Po obejrzeniu zdjęć zdecydowaliśmy się odwiedzić jeden: Elephant Falls, a przy okazji zahaczyć o świątynię, która jest tuż obok niego i nazywa się Lihn An Tu Pagoda. Dotarcie do wodospadu jest czasochłonne, ale niezbyt trudne. Można naturalnie wypożyczyć skuter albo (jak my) pojechać lokalnym autobusem. Autobus można złapać tutaj:

Przejazd kosztuje 25 000 VND od osoby, a bilety standardowo kupuje się u konduktora już w pojeździe. Od razu można mu powiedzieć, gdzie człowiek chce dotrzeć, na pewno wyrzuci was w dobrym miejscu. Przejazd trwa prawie godzinę (to jest ponad 20 km, a autobus często zatrzymuje się, zabierając zarówno pasażerów jak i paczki), gra jest jednak warta świeczki.

Naoglądaliśmy się w życiu wodospadów od pioruna i jeszcze trochę (szczególnie Australia, USA i Norwegia rozpieszczają człowieka pod tym kątem), ale ten był naprawdę fajny. Po pierwsze dojście do niego (choć króciutkie, zajmuje max 10 minut od budki, w której uiszcza się opłatę w wysokości 20 000 VND od osoby) jest bardzo strome i sugerujemy jednak wybrać adidasy albo sandałki zamiast klapków. Jest ślisko, trzeba się dobrze trzymać poręczy. Najpierw należy podejść jakby w kierunku wodospadu i tam na specjalnej platformie można zrobić sobie pierwszą piękną focię ;)

Następnie podchodzi się jeszcze bliżej wodospadu, przeciskając przez wąskie przejście w jaskini.

Trzecim punktem obowiązkowym jest zejście na kamienie na dole wodospadu. Mapy nie trzeba, wystarczy podążać za innymi turystami. Niektórzy co bardziej odważni (albo z większą skłonnością do zmoczenia pupci) przeskakują na wysokie kamienie tuż pod wodospadem, ale ja jakoś nie mam inklinacji do robienia szpagatu nad wodą. Jakoś tak, po prostu nie :) Za to obserwowanie tych, którzy mają nieodmiennie sprawia mi dużo radości i wywołuje złośliwy uśmieszek na twarzy, szczególnie gdy widzę, że "nagrodą" za przejście do następnego kamienia jest po prostu zdjęcie. Inne ujęcie, inny uśmiech, dzióbek czy co tam się teraz robi. Tak jakoś... bawi mnie to ;)

Pagody, która jest obok wodospadu, nie da się nie zauważyć, bo właśnie na ukończeniu jest budowa ogromnego (54 m) pomnika chińskiej bogini. Patrząc na jej wymiary włodarze Świebodzina powinni się schować ze wstydu, o Rio nie wspomnę. Obok pomnika znajduje się malownicza świątynia, którą również warto obejrzeć. I już można wracać do Dalat, po drodze obserwując z okien liczne owocowe plantacje.

Po trzecie zwiedzanie samego miasta. Spacery po Dalat mogą być bardzo przyjemne, jest sporo chodników, co zwiększa poczucie bezpieczeństwa, a rosnące wszędzie kwiaty zachwycają barwami oraz zapachem. Punktem centralnym miasta jest jezioro, po którym można popływać rowerem wodnym w kształcie łabędzia (ee, no można oczywiście) albo wokół którego można zrobić sobie wspaniały spacer. Po drodze mija się ogrody, kawiarnie, a nawet plantację kwiatów.

Warto jednak posmarować sobie twarz kremem przeciwsłonecznym, bo inaczej człowiek kończy z czerwonym noskiem i piszę to niestety z własnego doświadczenia. Na brzegu jeziora usadowiła się również spora galeria handlowa ze sporym supermarketem BIG C, jednak to nie sam sklep zwala z nóg, a architektura galerii. Została ona ukryta po ziemią, na wierzchu widać jedynie schody (można na nich posiedzieć) oraz dwie jakby wieże. Moim zdaniem wspaniały pomysł, nie psuje zupełnie krajobrazu.

Przemierzając Dalat mija się liczne kościoły, sklepy, kawiarenki, w których można przysiąść na wietnamską kawę za 10 000 VND.

Jedną z bardziej charakterystycznych atrakcji miasta jest Crazy House czyli szalony dom. Wygląda trochę jak dom Gaudiego w Barcelonie, myślę jednak, że jest to jego dość marna podróbka. Po pierwsze budynek (czy raczej kompleks budynków) jest nadal w budowie. Po drugie nie dopatrzyłam się w nim elegancji i unikalności, która charakteryzuje prace Gaudiego, a jedynie trochę dziwnego kiczu. Ale przyjemnego w odbiorze. Budynki, obłożone gliną dla stworzenia dziwnych kształtów, połączone są wąskimi przejściami, kładkami i mostkami. Łukasz odważnie ganiał po wszystkich, ja po przejściu pierwszego mostka uznałam, że średnio mi się to podoba. Niemniej myślę, że będąc w Dalat warto odżałować 50 000 VND od osoby i rozejrzeć się po kompleksie.

W Dalat mieści się i Pałac Letni ostatniego cesarza Bao Dai, ale po obejrzeniu zdjęć w necie zdecydowaliśmy sobie odpuścić tę atrakcję. Wygląda jak domisko z połowy XX wieku. I nic w tym ciekawego dla mnie. Ale jak ktoś lubi takie miejsca, to oczywiście można się tam wybrać.

Po tygodniu pobytu pożegnaliśmy Dalat jak to mówią "with mixed feelings" i przenieśliśmy się na parę dni do miasteczka (również w górach) Bao Loc.

Ta niewielka miejscowość dopiero zaczyna pojawiać się na mapie turystów i szczerze mówiąc podczas całego pobytu widzieliśmy może ze 3 osoby o europejskiej urodzie. Słynie głównie z licznych plantacji kawy oraz herbaty i na nich właśnie postanowiliśmy się skupić podczas pobytu. Pierwotnie myśleliśmy o wynajęciu motorka, ale niestety okazało się, że aby go wypożyczyć musielibyśmy oddać w zastaw swoje paszporty, a na to nie mogliśmy się zgodzić.

Tak, wiem, że jest mnóstwo ludzi, którzy to robią w licznych krajach, my jednak zawsze wychodziliśmy z założenia, że paszport na wyjeździe to najważniejszy dokument (szczególnie jeśli po nowy trzeba by się udać do Polski lub do konsulatu - czeka się wówczas około 6 tygodni) i nikomu go nie oddajemy pod żadnym pozorem. Chcą w hotelu? Niech sobie zrobią fotkę. A na marudzenie odpowiadamy wprost: wasze prawo stanowi, że mamy mieć paszport zawsze przy sobie, nie możemy go zatem wam dać. Przecież nie chcecie nas zmuszać do łamania WASZEGO prawa. I jakoś to dotąd przechodzi. W wypożyczalniach zwykle w razie potrzeby proponujemy dowód osobisty albo jakąś kasę w zastaw i spokojnie się udaje. A tu niestety się nie powiodło. Co nie przeszkodziło nam oczywiście w realizacji planów czyli powałęsaniu się po plantacjach kawy i herbaty.

Takie plantacje znajdują się tuż za rogatkami miasta, wystarczy wybrać trasę i po prostu iść. Po max 3 km człowiek nagle znajduje się wśród wspaniałych krzewów i tylko trzeba dobrze patrzeć po nogi, żeby na węża nie nadepnąć (jak mówią internety). Niskie krzewy herbaty są bardzo charakterystyczne, widzieliśmy je zresztą już zarówno w Malezji jak i na Sri Lance, jednak krzewy kawy przysporzyły nam nieco konsternacji. Ostatnio oglądaliśmy je na Flores, w wersji dość niskich krzaczków z dużą ilością czerwonych kulek. Tu okazało się, że krzewy kawy to wysokie drzewka obsypane białym kwieciem o zapachu jaśminu. Spacer wśród nich to zatem nie tylko prawdziwa uczta dla oczu, ale również nosa.

Samo miasteczko jest niewielkie, ale bardzo zadbane i ładne. Ma jeden duży supermarket Vinmart, mnóstwo mniejszych sklepików i sporo kawiarni oraz jadłodajni.

To właśnie tutaj mieliśmy okazję spróbować wreszcie bahn xeo oraz tutejszych sajgonek. Oczywiście nie obeszło się bez śmiesznej sytuacji. Widząc napis bahn xeo na knajpce (a wcześniej o tym daniu opowiadała nam koleżanka Linh - gorące dzięki Linhcia raz jeszcze za wszystkie porady i tłumaczenia), rzuciliśmy się do niej prawie biegiem. Radośnie pokazaliśmy pani paluszkiem, że chcemy dwa i usiedliśmy przy stole. Najpierw na stół wjechała wielka micha liści sałaty, bazyli i innych rzeczy, których nazw nie znam. Potem pojawił się talerzyk z papierem ryżowym, a następnie dwie miseczki z dość słodką zupą. I dwa puste talerze. Przez 5 minut z lekką konsternacją wpatrywaliśmy się w postawione na stole rzeczy. Co mamy z tym zrobić? Zawinąć sałatę w papier ryżowy i zjeść z zupą?

Po chwili pojawiła się pani właścicielka, przynosząc na ogromnych talerzach smażone placuchy wypełnione krewetkami, kiełkami i czymś jeszcze. Widząc nasze dość ogłupiałe miny wybuchnęła śmiechem, a następnie pogadując coś pod nosem po wietnamsku pociachała nam placuchy nożem, położyła na talerzykach po kawałku papieru ryżowego, dorzuciła na niego po kilka listów zieleniny, kawałek placucha, zawinęła w sajgonki i kazała jeść, maczając w zupie czyli sosie. Pychota. Po prostu pychota. Co prawda w podnieceniu zjadłam skorupki od krewetek (nie ma to jak chitynowy pancerzyk chrupiący pod zębem po południu), ale kto by się tym przejmował. Mniam no i nauczyliśmy się czegoś nowego.

Kiedy zatem w innej knajpie gdzie zamówiliśmy szaszłyki, pani postawiła przed nami michę z zieleniną, drugą michę z awokado, ogórkami i starfruitem (karambolą), ryżowy papier, miseczkę z orzechowym sosem, kawałki popii, ściągnięte z patyków mięso już wiedzieliśmy co mamy zrobić ;) I znowu było pysznie. Mam szczerą nadzieję, że była to wieprzowina, a nie psina :(

Po kilku dniach w Bao Loc przenieśliśmy się nad morze do Mui Ne (zwanym Muine). Początkowo planowaliśmy spędzić tam tydzień, ale finalnie stanęło na 4 dniach w Bao Loc i 4 w Mui Ne. I bardzo się cieszę, że podjęliśmy taką decyzję. Góry nas zachwyciły. Ale Mui Ne to już zupełnie inna historia. Na kolejny post. Chyba zatytułuję go wydmuszka. A może coś w rodzaju: jedź do Mui Ne i poczuj jak to jest być zrobionym w konia. Hmm, muszę jeszcze popracować nad tytułem.

PS
Kilka informacji praktycznych odnośnie przejazdów między miastami:
- przejazd z Nha Trang do Dalat najlepiej załatwić w biurze podróży (mnóstwo ich w Nha Trang), jego cena powinna być między 130 000 a 150 000 VND. Zawsze upierajcie się przy pick up z hotelu w ramach tej ceny (oczywiście grożąc, że pójdziecie do innej agencji ;). Możecie jechać busem (mało wygodne, bo kierowca zawsze na boku sprzedaje jeszcze miejsca swoim ziomalom i dostawia im krzesełka) albo dużym autobusem. Droga jest dość kręta, osoby ze słabym żołądkiem powinny zaopatrzyć się w aviomarin albo jego odpowiednik. W naszym busiku przez połowę drogi wymiotował mały chłopiec, bo jego rodzice tego nie wzięli pod uwagę :( Droga trwa około 4 godzin (z przerwą na siusianie i jedzenie), nas bus wyrzucił koło jeziora w centrum miasta.
- przejazd z Dalat do Bao Loc najlepiej załatwić we własnym hotelu. Nas przejazd kosztował 110 000 VND od osoby i zawierał w sobie zarówno pick up z hotelu (mały busik), przejazd dużym, bardzo wygodnym autobusem (trzy miejsca w rzędzie, ogromne, mocne rozkładane fotele) i podwózkę do hotelu (małym busikiem) już w Bao Loc. Opłaca się. Jedyny zgrzyt był taki, że jak wyrzucili nas z pierwszego busika na parkingu pełnym autobusów, to nie wiedzieliśmy co robić dalej. Łukasz w końcu pomaszerował do kontuaru i po 15 minutach wrócił z biletami. Łatwo nie było, ale informacje uzyskał :)
- przejazd z Bao Loc do Mui Ne załatwiliśmy przypadkiem. Już myśleliśmy, że trzeba będzie wrócić do Dalat i stamtąd coś łapać, ale przypadkowo poznany w kawiarni nad jeziorkiem Nam, który świetnie mówił po angielsku załatwił nam transport. Za 100 000 VND od osoby z pick upem z hotelu dojechaliśmy do dworca w miejscowości Phan Thiet. Tam miły strażnik wskazał nam autobus lokalny jadący do Mui Ne (łapie się go na ulicy). Za 35 000 VND od osoby (haracz za byciem białasem niestety, oficjalny cennik to jakieś 20 000 VND) dotarliśmy aż pod nasz hotel.