Polska na Przedwojennej Pocztówce

Krynica Zdrój

noreply@blogger.com (jotzet) — Sun, 30 Jun 2019 04:00:00 +0000

Z Wikipedii:

Wieś założona w 1547 r. przez Danka z Miastka (obecnie Tylicz) jako Krzenycze. Od początku istnienia do pierwszego rozbioru wchodziła w skład tzw. Kresu Muszyńskiego należącego do biskupów krakowskich. W 1783 r. Krynicę wraz z całymi dobrami muszyńskimi przejął skarb austriacki, który wkrótce wysłał tu krajowego radcę górniczego, profesora uniwersytetu lwowskiego Baltazara Hacqueta celem zbadania i oceny krynickich źródeł. Jego pozytywna opinia legła u podstaw późniejszego rozwoju krynickiego zdrojowiska.

W 1793 r. austriacki komisarz rządowy z pobliskiego Nowego Sącza Franciszek Stix von Saunbergen zakupił tu ziemię ze źródłem wody mineralnej z myślą o założeniu zdrojowiska. Powstały pierwsze domy zdrojowe, ale gwałtowny rozwój nastąpił dopiero po 1856 r. dzięki działalności prof. Józefa Dietla. W 1877 r. kuracjuszy przyjmowało 11 domów uzdrowiskowych oraz w 64 domach prywatnych, w tym samym okresie powstała Komisja Zdrojowa. U schyłku stulecia Krynickie Zdroje odwiedzało blisko 6000 kuracjuszy rocznie. W 1885 roku przybył do uzdrowiska znany hydroterapeuta Henryk Ebers, zostając m.in. dyrektorem CK. Zakładzie Hydropatycznym, radnym, inicjatorem budowy jednej z altan pijalni wód.

Dr Ebers zaprosił w 1909 r. do Krynicy ze Lwowa geologa Rudolfa Zubera, który stał się kolejną ikoną Krynicy. W wyniku głębokich na 810 m wierceń odkrył wodę, jedną z najsilniejszych w Europie szczaw alkaicznych, zwaną od jego nazwiska Wodą Zuber.

Dalszy prężny rozwój uzdrowiska przypada na pierwsze lata XX w., powstają nowe wille i pensjonaty. W 1911 r. doprowadzona została linia kolejowa co spowodowało napływ nowych kuracjuszy, w tym samym roku Krynica uzyskała prawa miejskie. W rok przed wybuchem II wojny światowej Krynicę odwiedzało rocznie 38 000 osób. W styczniu 1937 r. w Krynicy bawiła w podróży poślubnej przyszła królowa Holandii, księżniczka Juliana wraz z mężem księciem Bernardem. W okresie od stycznia 1944 r. do lutego 1945 r. Krynica była siedzibą ordynariusza apostolskiego Łemkowszczyzny Ołeksandera Małynowśkiego. Pod okupacją Krynica znajdowała się do 18 stycznia 1945 r. Wycofujący się Niemcy zabrali praktycznie wszystkie urządzenia, a wkraczające wojska Armii Czerwonej doszczętnie zdewastowały, co pozostało. Krynica z wojny odrodziła się tak naprawdę pod koniec lat 50. XX w.

Kraków - Ołtarz Wita Stwosza w Kościele Mariackim

noreply@blogger.com (jotzet) — Sun, 23 Jun 2019 04:00:00 +0000

Z Wikipedii:

Początki historii powstania retabulum krakowskiego wiąże się z rokiem 1442, kiedy zawaliło się sklepienie prezbiterium kościoła Mariackiego. Nie wiadomo, czy i jaka nastawa zdobiła ołtarz główny kościoła przed katastrofą, ani też czy przez 35 lat, zanim polecono Stwoszowi wykonanie obecnie istniejącej nastawy, ołtarz zdobiła jakaś dekoracja. O planach ufundowania po katastrofie nowej nastawy świadczą zapisy na ten cel w testamentach mieszczan krakowskich.

Nie jest jasne, kto i dlaczego zdecydował o powierzeniu prac nad nową nastawą Witowi Stwoszowi. Nie są znane wcześniejsze jego prace o bezsprzecznie poświadczonym autorstwie, a tych, które są mu z pewnym prawdopodobieństwem przypisywane na podstawie analizy stylu, jest niewiele i są to rzeczy stosunkowo drobne, w żaden sposób nie dorównujące rangą dziełu, które mu powierzono w Krakowie. Z drugiej strony, mający około trzydziestu lat Stwosz był, jak na ówczesne pojęcia, człowiekiem w wieku dojrzałym, który musiał mieć już odpowiednie wykształcenie i doświadczenie, pozwalające na samodzielne prowadzenie poważnych prac, i znajdował się w przełomowym momencie, decydującym o dalszej karierze.

Można przypuszczać, że trudno było przyciągnąć do Krakowa na wiele lat, jakich wymagało planowane dzieło, renomowanego mistrza, który prowadził już ustabilizowany warsztat w którymś ze znanych ówczesnych ośrodków artystycznych. Natomiast pochodzący ze Szwabii, a wykształcony w górnej Nadrenii Stwosz nie zdążył zapewne zagnieździć się na dobre i zrobić kariery w cechu w Norymberdze, i nie mógł tam liczyć na równie poważne i odpowiadające jego ambicjom zlecenia.

Od czasu przybycia w 1477 roku, Wit Stwosz przebywał w Krakowie dwadzieścia lat, w tym dwanaście pracował nad ołtarzem. Postęp prac musiał satysfakcjonować fundatorów, gdyż Rada Miejska w 1483 wyraziła zadowolenie z dokonań artysty i zwolniła go z płacenia podatków. Nastawa musiała znajdować się wówczas w zaawansowanym stanie, a wykonujący ją warsztat Stwosza pracować sprawnie, gdyż zaczął on wówczas podejmować się innych zadań dla miasta i dla innych zleceniodawców. W 1484 został też starszym cechu malarzy i rzeźbiarzy. Najpóźniej w 1485 przystąpiono przy rzeźbach do prac pozłotniczych, które należały do czynności wykończeniowych, poprzedzających położenie polichromii. Dzieło było gotowe na dzień Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny (15 sierpnia) 1489, patronackie święto kościoła Mariackiego.

Nie wiadomo, ile wynosił całkowity koszt ołtarza. Zachował się zapis o jednej wypłacie, opiewającej na kwotę 2808 florenów. Było to całkowite wynagrodzenie lub też jego ostatnia rata. Kwota ta - wymieniona w akcie erekcyjnym - może stanowić połowę kosztów wykonania i montażu ołtarza. Pieniądze pochodziły głównie z zapisów testamentowych i składek mieszczaństwa krakowskiego. Suma ta stanowiła równowartość rocznego budżetu miasta i odpowiadała wartości kilku kamienic. Imię autora ołtarza zostało przez wieki zapomniane; ustalił je w 1824 r. Ambroży Grabowski.

We wrześniu 1939 r. prof. Karol Estreicher, chcąc uchronić ołtarz przed zniszczeniem, zdemontował figury i barkami spławił je Wisłą do Sandomierza. Przechowywano je w katedrze i seminarium duchownym. W wyniku donosu Niemcy odnaleźli je i po rozpiłowaniu konstrukcji nośnej ołtarza (skrzyni i skrzydeł) wywieźli go do Berlina w październiku tego samego roku. Rzeźby zostały złożone w podziemiach zamku w Norymberdze, a konstrukcja nośna na zamku Wiesenthau. Przechowywany w wilgotnych piwnicach, został zaatakowany przez owady. Odnalazł go prof. Estreicher z pomocą Amerykanów, dzięki czemu ołtarz do Krakowa powrócił pociągiem w maju 1946. Uchwałą Prezydium Krajowej Rady Narodowej z 4 maja 1946 zostali odznaczeni obywatele innych Państw „w uznaniu zasług położonych przy odzyskaniu wywiezionych przez okupanta zabytków artystyczno-kulturalnych, a szczególnie odzyskanie ołtarza Wita Stwosza”. Ołtarz był konserwowany na Wawelu w latach 1946–1950, oddany do kościoła Mariackiego w 1957 roku.

W 2015 rozpoczęła się renowacja ołtarza, której wykonawcą został Międzyuczelniany Instytut Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki warszawskiej i krakowskiej ASP. Przewiduje się, że trwać ona będzie 6 lat, a szacowane koszty wyniosą ponad 13,7 mln zł. W toku renowacji zostaną również przeprowadzone badania technik snycerskich i malarskich stosowanych przy budowie ołtarza.

Kraków - Planty

noreply@blogger.com (jotzet) — Sun, 16 Jun 2019 04:00:00 +0000

Z Wikipedii:

Planty powstały na miejscu fortyfikacji otaczających miasto: murów obronnych (wyburzonych na początku XIX wieku) oraz położonej na ich przedpolu fosy i wałów ziemnych. Był to grząski i zaniedbany teren, pełniący funkcję śmietniska i ujścia ścieków. W 1820 podjęto decyzję o utworzeniu na tym obszarze „ogrodów miejskich”, czyli plant – stąd nazwa Planty (od splantowania, czyli wyrównania rumowisk). Bardzo długo jednak krakowianie używali nazwy Plantacye lub Plantacje[3]; park zwano również „miejskimi przechadzkami”. Głównym inicjatorem tej idei oraz twórcą pomiarów i planów był Feliks Radwański. Po jego śmierci w 1826 kierownictwo robót objął Florian Straszewski, który w 1830 założył fundację z przeznaczeniem na utrzymanie Plant.

Początkowe prace polegały na niwelacji terenu i zasypaniu fosy nawiezioną ziemią. W obrębie tworzonego parku pozostał Barbakan. W kolejnym etapie przystąpiono do obsadzania terenu drzewami (głównie kasztanowcami, a także klonami, lipami, jesionami, topolami, pojedynczymi egzemplarzami drzew egzotycznych) i krzewami, zakładania trawników i kwietników oraz wyznaczania alejek i placów zabaw.

Od 1827 Planty objęły pierścieniem także wawelskie wzgórze, na którego południowych stokach posadzono drzewa brzoskwiniowe i urządzono winnice, zlikwidowane w latach 50. XIX wieku w związku z podjęciem przez armię austriacką prac mających przekształcić wzgórze w cytadelę i koszary.

W późniejszych latach powstawały m.in. kioski i pawilon koncertowy. Prowadzono zwykłe prace pielęgnacyjne, zajmowali się nimi ogrodnicy zwani plantowymi. Zgodnie z regulaminem, ustanowionym przez władze miejskie w 1879, planty podzielone były na dziewięć rewirów podlegających opiece dziewięciu plantowych. Funkcjonowali oni do połowy XX wieku.

Planty stały się miejscem spacerów, spotkań towarzyskich, a nawet uroczystości narodowych. W 1871 utworzono Komisję Plantacyjną, która zajęła się uporządkowaniem Plant i stałą nad nimi opieką. Z jej inicjatywy rozpoczęto ozdabiać park pomnikami. W 1919 przed Collegium Novum posadzono Dąb Wolności. U wylotu ul. Lubicz stał natomiast przed II wojną światową pamiątkowy wiąz posadzony ponoć przez samego Tadeusza Kościuszkę.

Podczas II wojny światowej doszło do znacznej dewastacji parku – Niemcy wycięli krzewy i zrabowali „na cele wojenne” metalowe ogrodzenie oddzielające aleje spacerowe od zieleni. W okresie powojennym ograniczano się tylko do zapobiegania dalszej degradacji Plant. Decyzję o ich rewitalizacji, według projektu prof. Janusza Bogdanowskiego, podjęto w 1989. W ciągu kilkunastu lat renowacji Plant przywrócono małą architekturę – stylowe lampy, ogrodzenia, ławki; za pomocą kamiennych murków zarysowano dawny przebieg murów obronnych oraz rozmieszczenie baszt i bram miejskich.

Gdańsk, Kaplica Królewska

noreply@blogger.com (jotzet) — Thu, 09 May 2019 16:43:00 +0000

Historia obiektu:

Kaplica powstała w latach 1678–1681 z inicjatywy gdańskich katolików z pomocą króla Jana III Sobieskiego. Wybudowana została jako tymczasowa kaplica katolicka dla wiernych w czasie, gdy kościół Mariacki był w rękach protestantów. Zbudowana za pieniądze pozostawione na ten cel w testamencie prymasa Rzeczypospolitej Andrzeja Olszowskiego (80 000 złotych) uzupełnione darowizną króla (20 000 złotych). Domniemanym architektem kaplicy był Tylman z Gameren, budowniczym Barthel Ranisch, a twórcą wystroju wnętrza Andreas Schlüter.

źródło: Wikipedia

Kolejka Linowa na Kasprowy Wierch

noreply@blogger.com (jotzet) — Sun, 21 Apr 2019 18:12:00 +0000

1934 - Ministerstwo Komunikacji z inicjatywy ówczesnego prezesa Polskiego Związku Narciarskiego i wiceministra transportu inż. Aleksandra Bobkowskiego, zleciło Centralnemu Biuru Studiów i Projektów PKP, wykonanie prac studialnych budowy kolei linowej w Tatrach.

Lipiec 1935 - Podjęto decyzję budowy kolei linowej na Kasprowy Wierch. Rozważano również możliwość poprowadzenia trasy na Czerwone Wierchy z Doliny Małej Łąki, jednak ten pomysł upadł we wstępnej fazie, z uwagi na odległość ewentualnej stacji początkowej od Zakopanego i związane z tym dodatkowe koszty. W tym celu została powołana spółka "Towarzystwo Budowy i Eksploatacji Kolei Linowej Zakopane (Kuźnice) - Kasprowy Wierch" z siedzibą w Warszawie. Udziałowcami były: Polskie Koleje Państwowe, Liga Popierania Turystyki, Polskie Biuro Podróży "Orbis", Towarzystwo Krzewienia Narciarstwa oraz gdańska stocznia. Prezesem i dyrektorem technicznym spółki został inż. arch. Aleksander Kodelski, który wraz z żoną Anną był autorem projektów budynków wszystkich stacji kolejki.

1 sierpnia 1935 - Rozpoczęły się pierwsze prace przy budowie kolejki, obejmujące budowę drogi z Kuźnic na Myślenickie Turnie oraz kolejkę roboczą z Turni na Kasprowy Wierch. Robotników zwerbowano nie tylko z Podhala, ale i Sądecczyzny, Krakowa, Tarnowa, a nawet z Wileńszczyzny. Zatrudniono wykwalifikowanych kamieniarzy z Brasławia oraz traczy i cieśli z Polesia.

Październik 1935 - Temperatury na szczycie Kasprowego spadły do -10 stopni, w związku z tym wybudowano drewnianą konstrukcję, która przykrywała całą budowę. Dzięki ogrzewaniu temperatura wewnątrz wynosiła kilka stopni powyżej zera, co pozwalało na prowadzenie robót betoniarskich i murarskich. Pod koniec miesiąca ukończono budowę drewnianych podpór po których ruszyła robocza kolejka zwana przez robotników trumienką.

17 lutego 1936 - Monter firmy Bleichert wykonał przejazd próbny wagonika na odcinku z Kuźnic na Myślenickie Turnie.

26 lutego 1936 - Po 6 i pół miesiącach od rozpoczęcia prac budowlanych, uruchomiony został odcinek kolejki z Kuźnic na Myślenickie Turnie.

15 marca 1936 - Mającą długość 4252,81 m. i różnicę wzniesień 936 m. kolejkę oddano do użytku. Na uroczyste otwarcie przyjechała delegacja rządowa. Na jej czele stał minister komunikacji, Aleksander Bobkowski. W tym samym roku architekt Aleksander Kodelski w celu uczczenia budowy kolei, wybudował willę w Warszawie przy ul. Czarnieckiego 53, będącą kopią dolnej stacji kolejki.

1938 - Po niecałych trzech latach funkcjonowania zwrócił się koszt budowy kolejki wynoszący 3.5 mln złotych.

1947 - Kolejka została włączona do PKP.

1961 - Zostały wymienione wagoniki na nowe.

2006 - Po 12 latach starań, Polskie Koleje Linowe otrzymały zgodę na modernizacje kolejki linowej na Kasprowy Wierch.

Grudzień 2007 - Po modernizacji, rozpoczęły kursowanie nowe wagoniki dostarczone przez Doppelmayr Seilbahnen AG o prędkości 8 m/s. Wcześniejsze poruszały się z prędkością 5 m/s.

Dwór Artusa w Gdańsku

noreply@blogger.com (jotzet) — Thu, 11 Apr 2019 16:45:00 +0000

1348-50 - Bractwo strzeleckie św. Jerzego wybudowało na swoją siedzibę pierwszy Dwór Artusa. Bractwo to skupiało tzw. junkrów pochodzących z bogatych rodzin niemieckich.

1370–79 - Staraniem wspólnoty bogatszych kupców gdańskich wybudowano nowy, większy budynek.

Grudzień 1476 - Dwór króla Artusa spłonął.

Kwiecień 1477 - Kolejny pożar strawił doszczętnie budynek pociągając za sobą liczne ofiary śmiertelne. Wówczas zebrania gdańskich kupców przeniesiono do kamienicy przy Langgasse, zwanej Małym Dworem.

1477–81 - Ze środków Rady Miejskiej Dwór odbudowano powiększając go o parcelę znajdującą się od wschodu. Tym samym Rada Miejska stała się właścicielem nieruchomości zaś Bractwo św. Jerzego zachowało honorowe pierwszeństwo w czasie uroczystości, zasiadając obok innych użytkowników. Budynek został przekazany do użytku 2 XII 1481 r.

1530 - Dwór stał się miejscem otwartych rozpraw sądowych, które musiały odbywać się w jawnym trybie.

1545–46 - Georg Stelzener wzniósł Wielki Piec, na którego ceramicznych kaflach umieszczono wizerunki władców europejskich reprezentujących przeciwstawne obozy religijno-polityczne, oraz innych osób z epoki.

1549 - Na potrzeby sądu, Rada Miejska nabyła sąsiednią kamienicę.

1552 – Na przyjazd do Gdańska króla Zygmunta Augusta, Dwór Artusa przyozdobiono nową renesansową fasad, której autorami byli artyści włoscy.

1592 - Ufundowana została lada piwna.

1616-17 - Na polecenie burmistrza Gdańska Jana Speymana, Abraham van den Block przebudował ponownie fasadę. Uzyskała ona wystrój w stylu niderlandzkiego manieryzm. Zlikwidowano przy tym resztki wystroju gotyckiego pozostawiając ostrołukową formę okien. Okno środkowe, w części przyziemnej otrzymało portal z medalionami portretowymi króla Zygmunta III Wazy i ówczesnego królewicza Władysława. Renesansowy szczyt zastąpiono attyką podzieloną pilastrami, w której niszach umieszczono alegoryczne posągi Siły i Sprawiedliwości. Na szczycie dachu umieszczono posąg Fortuny, a między oknami na konsolach ustawiono rzeźby starożytnych bohaterów.

1656 - Na czas wojny ze Szwecją w Dworze Artusa zaprzestano urządzania biesiad. W owym czasie bogaci kupcy oraz goście zagraniczni gromadzili się tu wieczorami, wnosząc z góry opłatę 3 szyllingów za wypijane trunki, uzupełniane niewielkimi zakąskami. Co jakiś czas wyprawiano wspaniałe uczty, trwające nawet po kilka dni. Uczty te wyprawiane z coraz większym przepychem, zaczęły się z czasem przeradzać w całonocne pijatyki. Mimo rozluźnienia w tym czasie obyczajów panujących we dworze, zaczęli się tu pojawiać księgarze, prezentujący książki drukowane w Gdańsku, oraz stoiska malarzy.

31 października 1742 – Rada Miejska oficjalnie przekształciła Dwór w Giełdę Zbożową, choć transakcje zbożowe ale nie tylko, załatwiane tu były od dawna. Dwór stał się ponownie centrum życia kupieckiego.

1755 - Kupcy gdańscy zamówili u Johanna Heinricha Meissnera rzeźbę naturalnej wielkości króla polskiego Augusta III Sasa, którą ustawiono na środku Dworu Artusa.

1831 – We wnętrzach Dworu przeprowadzono prace remontowo-konserwatorskie.

20 października 1861 - Władze państwowe i miejskie podjęły w Dworze Artusa władcę Prus Wilhelma I z małżonką. Przed wizytą miejski architekt Julius Albert Licht zbudował przed budynkiem drewniany, oszklony parterowy pawilon, przeznaczony na garderoby dla gości.

3 stycznia 1886 - Zawieszono w Dworze Artusa nowy żyrandol z brązu, zakupiony w berlińskiej firmie C. Kramma za 6000 marek. Miał on 60 lamp gazowych, rozmieszczonych w pięciu rzędach. Ozdobą żyrandola były figury kronprinza Fryderyka Wilhelma i jego żony Wiktorii, stojących przed ołtarzem ślubnym.

1894 - Poddano renowacji fasadę północną.

1900 - Ponownie przeprowadzono prace remontowo-konserwatorskie. Stryowski wykonał prace konserwatorskie przy obrazach ściennych A. Möllera i Vredemana de Vries, dokonano też renowacji boazerii.

Sierpień 1914 - Działalność giełdy na czas wojny została zawieszona.

1919 - Giełda została wznowiona jako giełda walutowa.

28 marca 1945 - Dwóch polskich czołgistów, ppor. Bronisław Wilczewski i chorąży Zbigniew Michel, wspięło się na dach Dworu Artusa, zerwało z masztu flagę hitlerowską i powiesiło flagę polską. Zniszczenia w czasie działań wojennych były jednak tak duże, że budowla groziła zawaleniem.

1948-52 - Przeprowadzono wstępną odbudowę. Pracami objęto elewację frontową i północną, dach, filary, sklepienia, okna oraz drzwi. Gmach przeznaczono na siedzibę domu kultury.

1960 - Dwór pozbawiony elementów zabytkowego wnętrza został przekazany gdańskiemu oddziałowi Związku Polskich Artystów Plastyków na wystawy artystyczne i okazjonalne.

1984 - Budynek został przekazany Muzeum Historycznemu Miasta Gdańska.

1994-95 - Odbudowano zniszczony w czasie wojny Wielki Piec z XVI w.

18 kwietnia 1997 – Dwór Artusa został udostępniony zwiedzającym. Otwarcie zbiegło się z obchodami tysiącleciem miasta. Zainaugurowała je sesja rady, na którą przybyli prezydent Lech Wałęsa, marszałek Sejmu Józef Zych oraz prezydent Gdańska Tomasz Posadzki.

Częstochowa - Klasztor na Jasnej Górze

noreply@blogger.com (jotzet) — Mon, 12 Nov 2018 12:43:00 +0000

czerwiec 1382 – Do Częstochowy przybyła grupa kilkunastu Paulinów, sprowadzonych przez Władysława Opolczyka, którzy objęli w posiadanie wapienne wzgórze o wysokości 293 m n. p. m., wraz z drewnianym kościółkiem pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Paulini zostali uposażeni dziesięcinami przez Opolczyka. Nadali wzgórzu nazwę Jasna Góra, nawiązującą do ich macierzystego klasztoru na Węgrzech.

31 sierpnia 1384 - Władysław Opolczyk podarował Paulinom Cudowny Obraz Matki Bożej. W ten sposób chciał zabezpieczyć znajdujący się na zamku w Bełzu obraz przed zbezczeszczeniem ze strony pogańskich Tatarów. Od początku obraz zasłynął cudami, które rozsławiły częstochowskie sanktuarium maryjne i sprawiły, że na Jasną Górę zaczęli przybywać pielgrzymi z całej Polski, oraz krajów sąsiednich: Śląska, Moraw, Prus i Węgier.

24 lutego 1393 - Król Polski Władysław Jagiełło dokonał nowej fundacji klasztoru z udziałem najwyższych dostojników państwa polskiego, która zapewniła nadania pozwalające na utrzymanie większej liczby zakonników.

1425–29 - Wzniesiono jednonawową świątynię murowaną, zastępując nią kościół drewniany. Ponadto do stojącej kaplicy Matki Bożej, dostawiono od zachodu czworoboczny klasztor z wewnętrznym krużgankiem.

14 kwietnia 1430 – Husyci dokonali napadu na klasztor i skradli kosztowne wota zgromadzone w kaplicy. Podczas napadu zamordowano kilku zakonników a obraz Matki Boskiej Częstochowskiej po odarciu z kosztowności został pocięty szablą i połamany.

1434 - Odnowiony i ozdobiony srebrnymi blachami Obraz na polecenie Władysława Jagiełły, przeniesiono w uroczystej procesji z Krakowa na Jasną Górę.

II poł. XV - Wzrost ruchu pątniczego na Jasną Górę sprawił, że rozpoczęto budowę wielkiego murowanego kościoła gotyckiego o trzech obszernych nawach.

1617-22 – Powstała wieża widoczna z odległości kilkunastu kilometrów.

1621–24 - Zostały wzniesione mury obronne wraz z bramą wjazdową z inicjatywy króla Zygmunta III Wazy. Projekt fortyfikacji stworzył królewski architekt Andree dell’Aqua, wzorując się na architektonicznych prądach włoskich i holenderskich. Twierdza miała bronić nie tylko obrazu Matki Boskiej i znajdujących na terenie klasztoru darów wotywnych, ale także biegnącej w pobliżu Częstochowy granicy państwa.

1644 – Zakończyła się rozbudowa gotyckiej kaplicy Matki Bożej o trójnawowy korpus.

1647 - Została wzniesiona Kaplica Różańcowa na miejscu dawnego refektarza w południowym skrzydle klasztoru.

8 listopada 1655 – Wojska szwedzkie pod dowództwem gen. Burcharda Muellera zażądały poddania klasztoru, lecz po odmowie zakonników wycofały się następnego dnia do Wielunia.

17 listopada 1655 - Prowincjał o. Teofil Bronowski wywiózł z Jasnej Góry Cudowny Obraz na Śląsk, aby nie narażać go na ewentualną profanację czy grabież. Obraz przechowywano w paulińskim klasztorze w Mochowie.

18 listopada 1655 – Po ponownej odmowie wpuszczenia wojsk szwedzkich do twierdzy, rozpoczęło się oblężenie i ostrzeliwanie fortecy z trzech stron – od północy, od południa i zachodu.

24 grudnia 1655 – Przeor klasztoru Augustyn Kordecki odrzucił kolejne żądanie poddania twierdzy. Ostatni, zmasowany atak szwedzki przeprowadzony w dniu Bożego Narodzenia również nie przyniósł oczekiwanego skutku.

27 grudnia 1655 - Szwedzi odpuścili i zaprzestali oblężenia klasztoru.

1 kwietnia 1656 - Król Jan II Kazimierz Waza w uroczystym ślubowaniu obrał Maryję jako patronkę swoją i państwa wprowadzając tytuł Matki Bożej Królowej Polski.

16 marca 1657 - Król Jan II Kazimierz Waza przybył na Jasną Górę i tam modlił się o uratowanie Rzeczypospolitej przed protestanckimi wojskami szwedzkimi i węgierskimi.

1658 - Sejm Rzeczypospolitej przeznaczył na rozbudowę Fortecy Jasnogórskiej i utrzymanie jej garnizonu dodatkowe kwoty.

12 sierpnia 1669 – Ukończono budowę w zachodnim skrzydle klasztoru barokowego refektarza służącego jako obszerna sala jadalna.

1680 - Wybudowano arsenał – zbrojownię do przechowywania broni, amunicji i armat.

1690 – Miał miejsce pożar, po którym kościół został odbudowana jako trzynawowa bazylika w stylu barokowym.

1700–21 - Przeprowadzono modernizację fortecy, podczas której znacznie przebudowano wszystkie bastiony i kurtyny.

1709 - Zewnętrzny brzeg fosy otoczono palisadą, która liczyła ponad 15 tys. pali.

1711 – Odbyła się pierwsza pielgrzymka z Warszawy do Częstochowy rozpoczynając zwyczaj pieszych pielgrzymek do sanktuarium. Wtedy to zaczęły formować się stałe szlaki wędrowne.

8 września 1717 - Biskup Krzysztof Szembek dokonał koronacji obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej. Obchody tej uroczystości trwające osiem dni zgromadziły liczne pielgrzymki i odbiły się echem w całym kraju.

1722-23 – Wybudowana została brama Lubomirskich. Prace prowadzone były przez wrocławskiego kamieniarza Jana Limbergera na koszt podkomorzego koronnego Jerzego Dominika Lubomirskiego.

1730 - Rozpoczęła działalność jasnogórska oficyna drukarska.

1733–39 - Na skutek systematycznego powiększania się księgozbioru została założona reprezentacyjna biblioteka tzw. Stara, na pierwszym piętrze zachodniego skrzydła klasztoru, nad Refektarzem.

1743 - Dokonano ostatniej rozbudowy warowni.

1767 - Wybudowano bramę na przyjazd króla Stanisława Augusta Poniatowskiego umiejscowioną między bramą Lubomirskich, a Matki Boskiej Królewskiej. Bramę tę nazwano imieniem króla, który jednak na Jasną Górę nigdy nie przybył.

10 września 1770 – Członkowie konfederacji barskiej pod wodzą Kazimierza Pułaskiego, rozpoczęli obronę klasztoru przed wojskami rosyjskimi.

sierpień 1772 – Po upadku Konfederacji Barskiej, król Stanisław August Poniatowski ogłosił kapitulację Jasnej Góry i oddał ją w ręce Rosjan.

1783 – Utworzony przez Alojzego Fryderyka von Brühla korpus inżynierów częściowo przebudował twierdzę jasnogórską.

8 kwietnia 1813 - Po klęsce Napoleona, wojska rosyjskie zajęły Jasną Górę a car Aleksander I Pawłowicz nakazał zlikwidowanie twierdzy. W czasie półtora miesiąca rozebrano górne partie murów, oblankowania, zasypano fosy i zniwelowano wały ziemne.

1843 - Car Mikołaj I Romanow wydał zgodę na odbudowę fortecznych murów.

1859 – Na wałach stanął pomnik ojca Kordeckiego. Został wykonany ze spiżu wg projektu Henryka Stattlera.

1864 - Car Aleksander II zlikwidował ukazem większość klasztorów, oszczędził jednak jasnogórski, choć nie obyło się bez reorganizacji i cięć majątkowych.

1900 - Nieostrożni pątnicy, puszczając sztuczne ognie, spowodowali zaprószenie ognia, który zniszczył min. wieżę kościoła.

1906 - Kościół pw. Krzyża Świętego i Nawiedzenia Matki Boskiej otrzymał rangę bazyliki mniejszej.

24 października 1909 – Zostały skradzione przez nieznanych sprawców Sukienka Łańcuszkowa obrazu oraz korony papieskie.

22 maja 1910 - Odbyła się ponowna koronacja obrazu koronami, które zostały przesłane przez papieża Piusa X. Wraz z koronami obraz otrzymał nową sukienkę Koralową, ufundowaną przez włościan ze wsi Rembieszyce i Złotniki w kieleckiem.

1915-18 - Jasna Góra, stanowiła enklawę pod okupacją austro-węgierską.

1920 – Nastąpiło odnowienie obrania NMP Królową Polski.

1921-27 - Na miejscu dawnego cmentarza został zbudowany wieczernik. Projektantem wieczernika był krakowski architekt Adolf Szyszko-Bohusz.

1926 - Z fundacji kobiet polskich zostało wykonane przez warszawską firmę „Bracia Łopieńscy”, berło i jabłko - insygnia Matki Bożej Królowej Polski, które umieszczono po lewej stronie wizerunku Matki Boskiej Jasnogórskiej.

3 września 1939 – Niemcy zajęli Częstochowę wraz z klasztorem na Jasnej Górze. Część pomieszczeń twierdzy zostały zajęte przez hitlerowskie wojska a sami zakonnicy byli kontrolowani. Ograniczono między innymi zbiorowe pielgrzymki. Samą ikonę w ołtarzu głównym zastąpiono kopią, a oryginał ukryto na terenie klasztoru. W czasie okupacji Jasna Góra stała się schronieniem dla partyzantów, a także Żydów.

16 stycznia 1945 - Po natarciu radzieckich czołgów, wojska niemieckie opuściły w popłochu wzgórze jasnogórskie.

1955 - Zmieniono nazwę Bramy Stanisława Augusta Poniatowskiego na Bramę Matki Bożej Zwycięskiej.

26 sierpnia 1956 – Przy udziale około 1 000 000 wiernych złożono Jasnogórskie Śluby Narodu Polskiego napisane przez prymasa kard. Stefana Wyszyńskiego oraz modlono się o jego uwolnienie z więzienia.

1957 – Rozpoczęła się pielgrzymka zorganizowana przez prymasa Stefana Wyszyńskiego. Prymas zamówił kopię obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej, z którym odwiedzał wszystkie katolickie parafie w Polsce.

3 maja 1966 - Odbyły się centralne uroczystości religijne z okazji tysiąclecia chrztu Polski. Z tej okazji, Prymas Polski Ksiądz Kardynał Stefan Wyszyński wraz z ówczesnym Metropolitą Krakowskim – Księdzem Arcybiskupem Karolem Wojtyłą ozdobił Obraz koronami milenijnymi.

16 września 1994 - Sanktuarium uznane zostało za pomnik historii.

26 sierpnia 1999 – Został odsłonięty pomnik Jana Pawła II. Autorem tego pomnika z brązu jest Władysław Dudek, a fundatorami małżeństwo Gołąb z USA.

Kraków - Zamek królewski na Wawelu

noreply@blogger.com (jotzet) — Wed, 10 Oct 2018 14:59:00 +0000

IX w. – Na wzgórzu wawelskim istniał gród związku plemion wiślańskich.

koniec X w. - Bolesław Chrobry zdobył gród wawelski i przyłączył Małopolskę do państwa Piastów.

1000 - Ustanowiono w Krakowie biskupstwo w ramach archidiecezji gnieźnieńskiej i zbudowano z kamienia pierwszą katedrę na Wawelu.

1138 - Bolesław Krzywousty w swoim testamencie dzieląc Polskę na dzielnice, wyznaczył Kraków na siedzibę księcia-seniora.

1142 – Poświęcono drugą kamienną katedrę - Hermana.

ok. 1265 - Bolesław Wstydliwy dokonał wielkiej przebudowy drewniano-ziemnych fortyfikacji grodu wawelskiego.

1291 - Kraków z Wawelem przeszedł okresowo pod czeskie panowanie.

1320 – W katedrze na Wawelu jako pierwszy król polski został koronowany Władysław I Łokietek. Wydarzenie to zapoczątkowało kilkuwiekowy okres, w którym Wawel był miejscem koronacji królów i jednocześnie ich miejscem pochówku. Za jego panowania rozpoczęto budowę trzeciej w tym miejscu, gotyckiej katedry, zamek został rozbudowany m.in. o tzw. Wieżę Łokietkową, drewniano-ziemne fortyfikacje zastąpiono murowanymi.

1333-70 – Za panowania Kazimierza III Wielkiego drewniana zabudowa została rozebrana pod rozbudowę rezydencji monarszej. Gotycki zamek składał się wówczas z kaplicy św. Marii Egipcjanki, piętrowego skrzydła z krużgankami od strony dziedzińca, gruntownie odnowionej Wieży Łokietkowej oraz innych luźnie usytuowanych obiektów. W zabudowaniach musiała się bowiem pomieścić znacznie rozbudowana przez króla administracja państwowa.

1364 – Na zamku odbyły się zaślubiny wnuczki króla Kazimierza Elżbiety z cesarzem Karolem IV. Z tej okazji odbył się zjazd królów i książąt, podejmowanych następnie przez bogatego mieszczanina Wierzynka.

1447-92 - Za panowania Kazimierza Jagiellończyka zostały wybudowane wysokie ceglane baszty - Złodziejska, Sandomierska i Senatorska. Na dworze tego władcy działali pierwsi w Polsce humaniści, nauczyciele jego synów - historyk Jan Długosz i Włoch Filip Kallimach.

1499 - Zamek strawiły płomienie pożaru.

1506-40 – Odbudowano po pożarze gotycki zamek przebudowując go na renesansową rezydencję z arkadowym dziedzińcem.

1519-33 - W katedrze powstała królewska kaplica Zygmuntowska, dzieło florentczyka Bartłomieja Berrecciego.

1595 – Wybuchł kolejny pożar, który zniszczył skrzydło północne i północną część wschodniego. Król Zygmunt III Waza do odbudowy zatrudnił głównie artystów włoskich a pracami kierował Giovanni Trevano. Przebudowano część wnętrz, nadając im wystrój wczesnego baroku rzymskiego z manierystycznymi plafonami oraz polichromią pędzla Tomasza Dolabelli i Kaspra Kurcza.

ok. 1603 - Koło Kurzej Stopy w północno-wschodnim narożniku powstała wieża Zygmunta III Wazy.

1609 - Po przeniesieniu się króla Zygmunta III Wazy wraz z dworem do Warszawy, Wawel stracił na swym dotychczasowym znaczeniu. Pozostał jednak jedną z królewskich rezydencji, a w katedrze nadal odbywały się koronacje i pogrzeby polskich królów.

ok. 1620 – W północno-zachodnim narożniku wzniesiono Wieżę Sobieskiego, bliźniaczą do wieży Zygmunta III Wazy.

1649 - Na zamku wybuchł kolejny pożar.

1655-57 - Zamek okupowały wojska szwedzkie, grabiąc i niszcząc go przy tym.

1689–92 – Zamek odrestaurowano dzięki funduszom króla Jana III Sobieskiego. Król mianował również konserwatora obrazów wawelskich – malarza Jana Trycjusza.

1702 – Szwedzi opanowali wzgórze Wawelskie. Pijani szwedzcy żołnierze rozpalili w jednej z komnat ognisko, powodując trwający tydzień pożar zamku. Ogień pochłonął dachy oraz renesansowy wystrój wnętrz we wszystkich pomieszczeniach w skrzydle północnym i większej części skrzydła wschodniego.

1705 – Dzięki inicjatywie biskupa krakowskiego Konstantego Felicjana Szaniawskiego, położono prowizoryczne nowe dachy i uporządkowano wnętrza.

1726–30 – Przeprowadzono remont zamku, według planów architekta Kacpra Bażanki.

1772 – Podczas walk konfederacji barskiej obiekt uległ dewastacji.

1787 – Przeprowadzono remont zamku w ciągu pół roku przed przyjazdem króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, według planów królewskiego architekta Dominika Merliniego w modnym wówczas stylu klasycystycznym. Położono nowe podłogi i naprawiono wszystkie okna. Przebudowano fasadę budynku bramnego wyburzając renesansową attykę, którą zastąpiono dachem dwuspadowym i szczytem z wazonami.

1790-92 - Wybudowano wokół wzgórza mur kleszczowy ze strzelnicami.

1803-07 – Przebudowano zamek na koszary i lazaret dla wojska austriackiego. Pracami kierował inżynier wojskowy Jan Markl. Przegrodzono wówczas ścianami działowymi większe sale niszcząc przy tym wiele stropów, zamurowano okna i część krużganków, obniżono dachy. Wyburzono przy tym niektóre budynki, w tym kościoły.

1854–56 - Przeprowadzono roboty konserwatorskie, które dały zamkowi neogotycki charakter, pozbawiając go renesansowych i barokowych elementów architektonicznych.

1880 - Uchwałą Sejmu Galicyjskiego ofiarowano zamek na rezydencję cesarzowi Franciszkowi Józefowi I.

1901 - Cesarz Franciszek Józef wyraził zgodę na opuszczenie przez wojsko wzgórza i Galicja wykupiła obiekty wojskowe znajdujące się na Wawelu.

1905-11 – Wojska austriackie stopniowo opuściły wzgórze wawelskie. Niebawem przystąpiono do prac restauracyjnych według planów architekta Tomasza Prylińskiego.

1920 - Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości zamek uznano za Gmach Rzeczypospolitej.

1921- Wzniesiono od północy bramę zw. Herbową i loggię widokową. W okresie międzywojennym Wawel pełnił funkcję rezydencji prezydenta Ignacego Mościckiego.

1930 – Zamieniono zamek w muzeum.

1939 – Generalny Gubernator Hans Frank zamienił Wawel na swoją rezydencję i miejsce urzędowania. W związku z tym we wnętrzach dokonano wielu przeróbek. Wtedy rozpoczęła się masowa kradzież i wywózka dzieł sztuki z Wawelu i całego Krakowa. Polacy na szczęście zdążyli wywieźć do Kanady cenniejsze eksponaty, w tym arrasy i miecz koronacyjny „Szczerbiec”.

1940-43 – Zrujnowane budynki dawnych kuchni i wozowni połączono, tworząc jeden, nowy obiekt, w pełni zamykający dziedziniec wewnętrzny. Zbudowano wtedy także Bramę Bernardyńską w miejscu mniejszej bramy z okresu zaborów.

1945 - Po II wojnie światowej przystąpiono do konserwacji wnętrz, przywracając im renesansowy i barokowy oraz w części klasycystyczny wygląd. Rada Narodowa zniosła funkcję obiektu jako rezydencji głowy państwa i w całości oddała ją na cele muzealne, jako oddział Państwowych Zbiorów Sztuki na Wawelu. Część pomieszczeń parteru skrzydła północnego przeznaczono również na Archiwum Państwowe m. Krakowa.

1959-61 - Eksponaty wywiezione do Kanady w 1939 roku powróciły na Wawel.

lata 90-te XX w. - Zamek poddano gruntownej renowacji, a nazwę instytucji zmieniono na Zamek Królewski na Wawelu – Państwowe Zbiory Sztuki.

Kraków - Pomnik Grunwaldzki

noreply@blogger.com (jotzet) — Sat, 29 Sep 2018 22:00:00 +0000

15 lipca 1910 - W czasie uroczystości z okazji 500 rocznicy Bity pod Grunwaldem, w samo południe odsłonięto pomnik zaprojektowany przez Antoniego Wiwulskiego i Franciszka Blacka, przedstawiający króla Władysława Jagiełłę na koniu. Podczas odsłonięcia przemówienie wygłosił marszałek Sejmu Krajowego Stanisław Badeni, prezydent Krakowa Juliusz Leo oraz fundator pomnika Ignacy Jan Paderewski. Uroczystości zgromadziły w Krakowie około 150 tysięcy osób. W momencie odsłonięcia pomnika dwie figury były gipsowe - król Jagiełło na koniu i od ulicy Warszawskiej postać wieśniaka zrywającego pęta niewoli. W czasie pracy nad rzeźbami, Antoni Wiwulski zachorował i nie mógł dostarczyć na czas modeli do wykonania odlewów z brązu.

1913 - Zamontowano odlane z brązu figury króla Jagiełły na koniu i wieśniaka zrywającego pęta niewoli.

listopad 1939 - Pomnik został zniszczony przez Niemców. Jego cokół wysadzono dynamitem, a zdemontowane figury wywieziono do Niemiec.

28 stycznia 1945 - Podjęto uchwałę o odbudowie pomnika. W miejscu gdzie stał monument ustawiono bloki granitowe ocalałe z oryginalnego cokołu z płytą upamiętniającą istnienie pomnika.

1972 - Powołano Komitet Odbudowy Pomnika Grunwaldzkiego.

16 października 1976 - Odsłonięto odtworzony pomnik w jego dawnym miejscu na placu Matejki. Rekonstrukcji dokonał Marian Konieczny w oparciu o istniejący miniaturowy model pomnika przechowywany w Muzeum Historycznym Miasta Krakowa oraz przedwojenne fotografie. Cokół pomnika wykonano z granitu sprowadzonego z okolic Szklarskiej Poręby, a odlewy figur wykonano w Gliwicach. Przed pomnikiem wkomponowano też Grób Nieznanego Żołnierza - symboliczną marmurową płytę ze zniczem według projektu prof. Wiktora Zina.

10 września 2010 - Odbyła się inscenizacja wydarzeń z odsłonięcia Pomnika Grunwaldzkiego w Krakowie z okazji obchodów 600-lecia bitwy pod Grunwaldem i 100-lecia odsłonięcia pomnika.

2016 -Przeprowadzono kompleksową renowację i oczyszczenie pomnika.

Kudowa Zdrój

noreply@blogger.com (jotzet) — Sun, 29 Apr 2018 22:00:00 +0000

1354 - Pierwsza wzmianka o istnieniu wsi znajdująca się w zapisach archiwalnych Archidiecezji w Pradze. Istniała tu wówczas uboga wioska, położona na kamienistych, podgórskich gruntach. Pierwsza jej nazwa była czeska i brzmiała: Lipolitov.

XVI w. – Istniała już dzielnica Czermna.

poł. XVI w. - Nazwa miejscowości uległa zmianie na Chudoba, później Kudoba.

1580 - Pierwsza wzmianka o istnieniu źródeł mineralnych.

1625 - Została wydana drukiem praca kłodzkiego duchownego protestanckiego i dziejopisa ówczesnego hrabstwa kłodzkiego, G. Aeluriusa „ Glaciographia”, w której pisze on, że szczawy kudowskie były uważane z dobre w smaku, zdrowe i „przedkładane na wino”.

1636 - Powstały pierwsze drewniane urządzenia służące do kąpieli zdrowotnych.

1694 – W swojej pracy naukowej, opisu wód Kudowy dokonał doktor Kremer.

XVIII w. - Wody kudowskie były wysyłane do Berlina.

1774 - Ukazał się w języku niemieckim przewodnik po śląskich uzdrowiskach autorstwa Johanna Gotfrieda Morgenbessera, wrocławskiego lekarza i chemika. Publikacja zawierała informacje obejmujące m.in. wyniki przeprowadzonych analiz, skład chemiczny wód oraz medyczne ich zastosowanie.

1777 - Wrocławska oficyna „ Kornów” wydała w języku polskim przewodnik po śląskich uzdrowiskach pt. „Publiczne Uwiadomienie Zdroiów Zdrowych lub wód mineralnych leczących na Śląsku w Kodowie, Reynercu, Altwasser, Szarlotenbrun, Salcbrun i Flinsbergu się znaydujących”. Było to dokonane przez Dawida Vogla tłumaczenie niemieckiej książeczki, wydanej w 1774 r.

koniec XVIII w. - Obmurowano źródła, osuszono teren dzisiejszego parku i wzniesiono pierwsze urządzenia zdrojowe. Większe wówczas znaczenie jednak odgrywało tkactwo chałupnicze, którym trudniła się większość mieszkańców.

1783 - Uzdrowisko zakupiła spółka lekarzy, która przystąpiła do jego rozbudowy.

1795 - Zbudowano drewniany budynek łazienkowy z dwudziestoma wannami, a obok niego budynek dla kuracjuszy - dzisiejszy „Zameczek” - Szpital Uzdrowiskowy.

1798 - Gmina braci czeskich wzniosła na Wzgórzu Kaplicznym swój kościół, pierwszy w hrabstwie kłodzkim i jeden z nielicznych na Śląsku. W tym też czasie w okolicy rozwijało się hutnictwo żelaza. Działała huta i kuźnica wykorzystująca ubogie złoża rud żelaza w okolicy Jawornicy i Kulina Kłodzkiego.

1803 – 15 - Podczas wojen napoleońskich uzdrowisko nie funkcjonowało.

1813 - Nowy właściciel Kudowy hrabia F. W. Von Gotzen, generalny gubernator śląska założył, park i promenadę. W czerwcu tego roku na plebani w Czemnej Rezydował król pruski Wilhelm III, a królowa wraz z córkami w dzisiejszym „Zameczku”.

1820 - Wybudowano pawilon do kąpieli gazowych.

1847 - Kudowę odwiedziło 300 kuracjuszy.

1850 - A. Duflos dokonał analizy chemicznej wód mineralnych i stwierdził, że posiadają właściwości lecznicze.

II poł. XIX w. - Często przebywał tutaj pruski feldmarszałek, hrabia Helmut von Moltke, oraz jego rodzina.

1870 - Miejscowy lekarz J. Jacob, uznał Kudowę za uzdrowisko leczące choroby serca, co miało znaczny wpływ na zwiększenie się liczby kuracjuszy.

1900 – Liczna kuracjuszy, którzy odwiedzili Kudowę wyniosła blisko 4150

1904 – Uzdrowisko nabyła prężna spółka z Wrocławia.

1905 - Otwarto linię kolejową Kłodzko-Kudowa-Czechy. Dało to, jak i wybudowanie własnej elektrowni impuls do rozwoju miasta jako kurortu.

1906 - Zbudowano dom Charlotty (dzisiaj Zakład Przyrodoleczniczy numer 3) oraz wzniesiono hotel z teatrem tzw. Książęcy Dwór (obecnie „Polonia”, Szpital Uzdrowiskowy 2). W tym czasie liczba kuracjuszy wzrosła do około 8000 tysięcy rocznie.

1907 - Rozebrano drewniany budynek łazienkowy z 1795 roku.

1931 - Wzniesiono budynek Pijalni wód mineralnych połączony z Salą Koncertową i Nowymi Łazienkami. W okresie tym w Kudowie jako w uzdrowisku o renomie międzynarodowej gościło na kuracji wielu znanych ludzi m. in. J. W. Goethe, Bruno Schultz oraz Winston Churchil.

1939-45 – Działania wojenne ominęły miasteczko jednak w czasie wojny na terenie Kudowy Znajdował się obóz, w którym hitlerowcy więzili około 3000 ludzi zatrudnionych w fabryce części do samolotów “Messerschmitt” - „Vereinigte Deutsche Motorenwerke”. W sąsiednim Jeleniowie był obóz kobiecy; więźniarki, przeważnie Żydówki, zatrudniano w zakładach włókienniczych w Kudowie.

1945 - Po zakończeniu II wojny światowej Kudowa, znalazła się w granicach Polski uzyskując równocześnie prawa miejskie. Początkowo władzę na tym terenie sprawowało aż trzech burmistrzów: czeski, polski i niemiecki. Po pierwszej repatriacji ludności niemieckiej w 1945 roku pozostał już tylko burmistrz polski. Zaraz po włączeniu do Polski miejscowość nosiła nazwę Chudoba, natomiast stacja kolejowa, używała nazwy Chudowa Zdrój.

7 maja 1946 - Wprowadzono urzędowo nazwę Kudowa Zdrój.

Grudziądz

noreply@blogger.com (jotzet) — Sat, 10 Feb 2018 18:11:00 +0000

11 kwietnia 1065 – Grudziądz po raz pierwszy pojawił się w dokumentach.

1207 – Konrad mazowiecki objął ziemię chełmińską a wraz z nią Grudziądz.

1218 – Miasto zostało nadane biskupowi Chrystianowi.

1231 – Grudziądz dostał się pod panowanie Zakonu Najświętszej Maryi Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie, który ustanowił tu komturstwo i rozpoczął budowę zamku obronnego. Pod panowaniem krzyżackim wzniesiono spichrze nad Wisłą, ratusz i domy mieszczańskie. Miasto otoczono podwójnym murem z pięcioma bramami. Zakon prowadził intensywną akcję osadniczą, co spowodowało, że ludność napływowa, głównie z terenów Niemiec i Śląska, zdominowała w Grudziądzu mieszkańców pochodzenia polskiego i pruskiego.

1286–1300 - Wybudowany został w stylu gotyckim kościół farny pw. św. Mikołaja. Parafia św. Mikołaja była jedyną parafią w średniowiecznym Grudziądzu, należały do niej również kościół i szpital św. Jerzego a także kościół św Ducha.

18 czerwca 1291 – w Lipienku mistrz krajowy Zakonu Meinhard z Kwerfurtu (Querfurtu) wystawił dla Grudziądza akt lokacyjny, regulujący prawnie jego granice i nadający mu prawa chełmińskie.

lipiec/sierpień 1410 - Po klęsce Krzyżaków pod Grunwaldem, w której zginął grudziądzki komtur Wilhelm von Helfenstein, wojska króla Jagiełły na krótko zajęły miasto.

8 lutego 1454 – Po krótkim oblężeniu oddziały Związku Pruskiego zajęły zamek w Grudziądzu.

marzec 1455 – Oddziały krzyżackie z Kwidzyna i Łasina podeszły pod Grudziądz i spaliły jego przedmieścia oraz spichrze ale nie zdecydowały się na atak na miasto.

19 października 1466 – W wyniku II pokoju toruńskiego Prusy Królewskie a wraz z nimi Ziemia Chełmińska z Grudziądzem przeszła we władanie Polski.

21 marca 1522 - Mikołaj Kopernik na odbywającym się w Grudziądzu Sejmiku Generalnym Prus Królewskich wygłosił traktat o monecie De aestimatione moneta.

1563 - Została zorganizowana parafia ewangelicka (luterańska).

1569 - Miasto otrzymało od króla Zygmunta Augusta przywilej wolności wyznania.

15 września 1618 - Wielka powódź zniszczyła szpital św. Jerzego.

1622 – Do Grudziądza przybyli jezuici, którzy otworzyli kolegium. Kształciła się w nim młodzież szlachecka i mieszczańska.

12 marca 1624 – Do Grudziądza przybyły benedyktynki, które utworzyły przyklasztorną szkołę dla dziewcząt.

1655 – Wojska szwedzkie dzięki pomocy protestanckich mieszkańców miasta zajęły Grudziądz. Miasto zostało ufortyfikowane i pełniło ważną rolę szwedzkiej bazy zaopatrzeniowej.

sierpień 1659 – Wojska polskie pod wodzą hetmana Jerzego Sebastiana Lubomirskiego zdobyły szturmem miasto wyzwalając je spod panowania szwedzkiego.

1703 – W czasie wielkiej wojny północnej Szwedzi zajęli miasto po raz kolejny, nakładając na nie wysoką kontrybucję.

21 września 1772 – W wyniku I rozbioru Polski, miasto znalazło się w zaborze pruskim.

6 czerwca 1776 - Z rozkazu Fryderyka II na północ od miasta rozpoczęto budowę potężnej twierdzy, którą po dzień dzisiejszy możemy podziwiać.

koniec XVIII w. - Na krótki czas przeniósł się do Grudziądza pruski król wraz z dworem.

1801 – Rozpoczęła się rozbiórka zamku krzyżackiego.

1807 – W czasie wojen napoleońskich twierdza w Grudziądzu była oblegana przez wojska hesko-polskie. Blokada twierdzy zakończyła się w związku z podpisaniem pokoju na mocy którego obszary znajdujące się na lewym brzegu Trynki (Wielkie Tarpno, Wielki Kuntersztyn, Mały Kuntersztyn, Tuszewo, przedmieście Toruńskie, Kalinka, Rządz, Strzemięcin) zostały przyłączone do Księstwa Warszawskiego.

1838 – siostry benedyktynki zostały zmuszone do opuszczenia swojego klasztoru.

1862 - Powstała odlewnia i emaliernia Herzfelda i Victoriusa. W tym okresie Grudziądz stał się jednym z ważniejszych ośrodków przemysłowych w Prusach Zachodnich.

1879 - Grudziądz zyskał most kolejowo-drogowy i połączenie kolejowe z Laskowicami.

1882 - Powstała fabryka narzędzi rolniczych.

1894 - Zaczęła wychodzić "Gazeta Grudziądzka" Wiktora Kulerskiego, która odegrała ważną rolę w podtrzymywaniu i rozbudzaniu świadomości narodowej Polaków.

1900 – Miasto stało się powiatem miejskim (Stadtkreis) w rejencji kwidzyńskiej w prowincji Prusy Zachodnie.

1911 - Otwarto Dom Polski "Bazar", gdzie znalazły swoją siedzibę polskie organizacje i towarzystwa.

1918 – Polacy stanowili 18% ludności miasta.

23 stycznia 1920 - Do Grudziądza, który na mocy traktatu wersalskiego został przyznany Polsce, wkroczyło wojsko polskie.

15 sierpnia 1920 - Powołano do życia Centralną Szkołę Jazdy w Grudziądzu, która dała początek Centrum Wyszkolenia Kawalerii.

26 czerwca 1925 - Oficjalnego otwarcia I Pomorskiej wystawy Rolnictwa i Przemysłu dokonał ówczesny Prezydent Rzeczpospolitej Polskiej – Stanisław Wojciechowski.

1 stycznia 1930 – Zostało powołane Centrum Wyszkolenia Żandarmerii.

4 września 1939 - Wojska niemieckie wkroczyły do miasta a władze w ratuszu wręczyły klucze okupantowi.

Październik/listopad 1939 – Niemcy przeprowadzili liczne aresztowania i egzekucje przedstawicieli polskiej inteligencji oraz Żydów.

26 stycznia 1945 - 65 armia gen. P. Batowa wyszła na przedpola Grudziądza i rozpoczęła walki o przyczółki nad Wisłą a 37 dywizja piechoty gwardii pod dowództwem gen. S. Rachimowa przystąpiła do oblężenia miasta.

10 lutego 1945 - Rozpoczęła się bitwa o Grudziądz. Dowództwo nad całością oddziałów radzieckich przejął gen. Anisimow. W ciągu kilku ciężkich dni walk oddziały 37 dywizji piechoty dotarły na południowo-wschodnie przedmieścia miasta.

18 lutego 1945 - 142 dywizja piechoty wyparła Niemców znad rzeki i zamknęła całkowicie okrążenie Grudziądza.

22 lutego-2 marca 1945 - Trwały ciężkie walki o południową część miasta i odcięcie Niemców od rzeki. Po zrealizowaniu tego planu przystąpiono do generalnego szturmu.

6 marca 1945 - Niemiecka załoga Grudziądza skapitulowała. 5000 niemieckich żołnierzy dostało się do niewoli. W toku walk zabudowa miasta została zniszczona w ponad 60% w tym pozostałości zamku krzyżackiego. Po II wojnie światowej Grudziądz znalazł się w granicach woj. Pomorskiego ze stolicą w Bydgoszczy i rozpoczął się systematyczny proces odbudowy.

1950 – Miasto znalazło się w województwie bydgoskim. W czasie PRL powstały nowe osiedla na Tarpnie, Stzemięcinie, Rządzu i lotnisku. Rozbudowano lub na nowo zbudowano takie zakłady przemysłowe jak - Grudziądzkie Zakłady Przemysłu Gumowego, Fabryka Narzędzi Rolniczych "Unia", Grudziądzkie Zakłady Sprzętu Okrętowego, Grudziądzka Wytwórnia Tytoniu Przemysłowego, Zakłady Ceramiczne, Fabryka Materiałów Izolacyjnych, Zakłady Mięsne.

1975–1998 - Grudziądz leżał w administracyjnych granicach województwa toruńskiego.

27 maja 1990 – Odbyły się pierwsze po wojnie demokratyczne wybory do Rady Miejskiej.

1999 - Grudziądz znalazł się w granicach województwa kujawsko-pomorskiego.

Strzegom

noreply@blogger.com (jotzet) — Mon, 22 Jan 2018 05:00:00 +0000

V w. p.n.e. - Na szczycie góry Bazaltowej znajdowało się prasłowiańskie grodzisko obronne, obwarowane wałem drewniano-ziemnym.

V w. – Najazd Scytów spowodował całkowite zniszczenie ówczesnego grodu. Wówczas to Ślężanie założyli własny gród na Górze Swarnej.

X w. - Kiedy Śląsk wszedł w skład wczesnopolskiego państwa, grodzisko na Górze Swarnej (Zwycięstwa) przestało funkcjonować. Natomiast założono na Górze Bazaltowej na miejscu wcześniejszego grodziska, warowną kasztelanię, która miała ochraniać leżące nieopodal nad brzegami Strzegomki rozrastające się osiedle handlowe. Warownia kasztelańska w Strzegomiu zaliczała się do systemu grodów obronnych rozciągających się przez cały Dolny Śląsk wzdłuż Sudetów. Już wtedy stanowiła integralną część systemu obronno-handlowego państwa pierwszych Piastów.

1038-1137 - W czasach wojen polsko-czeskich i polsko-niemieckich gród ten stał się ważnym ośrodkiem z racji swojego położenia na szlakach handlowych, jak i pełnienia funkcji obronnych. Obok grodu warownego, pełniącego funkcje obronne, rozwinęła się także osada miejska zwana Starym Strzegomiem.

1149 - Biskup wrocławski Walter z Malonne konsekrował pierwszy kościół św. Piotra w osadzie Stary Strzegom.

1155 - Pierwsza wzmianka o grodzie strzegomskim znajduje się w bulli papieskiej wydanej w Rzymie przez Hadriana IV, mówiąca o posiadłościach biskupa wrocławskiego i wymienia „gradice Ztrigom” .

1180 - Sprowadzono do Strzegomia pierwszych rycerzy z zakonu joannitów

1202 - Komes Imbram, kasztelan strzegomski, przekazał joannitom kościół św. Piotra wraz z przynależnościami.

1241 - Najazd tatarski na ziemie państwa polskiego dotarł aż na Dolny Śląsk. Klęska księcia Henryka Pobożnego w bitwie pod Legnicą, w której poniósł śmierć, pozwoliła na bezkarne niszczenie grodów i osiedli śląskich przez czambuły mongolskie. Taki los dotknął osiedla nad Strzegomką i warowni kasztelańskiej na Górze Bazaltowej, które zostały spalone.

1242 - Wdowa po Henryku Pobożnym, księżna Anna (z królewskiego czeskiego rodu Przemyślidów), aby przyspieszyć odbudowę, lokowała miasto Strzegom na prawie niemieckim oraz ściągnęła niemieckich kolonistów.

1290 - W wyniku zapisów testamentowych książąt piastowskich powstało księstwo świdnicko-jaworskie, którym rządził Bolko I Surowy. W obrębie tego księstwa znalazł się również Strzegom.

1291-99 - Na polecenie księcia Bolka I Surowego, wybudowano mury obronne. Nadzór nad budową książę powierzył Joannitom.

pocz. XIV w. - Rozpoczęto budowę monumentalnej bazyliki pod wezwaniem św. Piotra i Pawła, którą nadzorowali Joannici.

1305 - Księżna Beatrycze Brandenburska, wdowa po księciu Bolku I Surowym, która sprawowała regencyjne rządy w księstwie w imieniu małoletnich synów, ufundowała na zamku kaplicę NMP i św. Krzyża.

1307 - Księżna Beatrycze ufundowała kaplicę i klasztor panien benedyktynek.

1336 - Strzegom dostał kolejne przywileje, m.in. wolny targ solą, prawo poszerzonej mili, prawo bicia własnej monety i prawo otwarcia 16 kramów i 8 bud śledziowych.

1339 - Otwarto pierwszą szkołę w mieście. Wyraźny wtedy rozwój gospodarczy następował także dzięki mądrej polityce księcia świdnicko-jaworskiego Bolka II Małego.

1345 - Książę Bolko II Mały otrzymał od swojego wuja króla Polski Kazimierza III Wielkiego przywilej handlu z Rusią. Przywilej ten był niezwykle zyskowny dla mieszczan i kupców z księstwa świdnickiego i przyczynił się do rozwoju gospodarczego Strzegomia.

1369-92 - Regencyjne rządy w księstwie świdnicko-jaworskim sprawowała wdowa po Bolku II Małym, księżna Agnieszka z austriackiego rodu Habsburgów.

1392 - Po śmierci księżnej Agnieszki, Strzegom wraz z całym księstwem świdnicko-jaworskim przeszedł pod panowanie czeskie.

1430 – Karmelici wybudowali kościół i klasztor przy Bramie Jaworskiej.

11 czerwca 1520 - Ludwik II nadał Strzegomiowi przywilej używania czerwonej pieczęci, co umożliwiało sądowi wzywanie świadków.

1526 – Zmarł Ludwik II Jagiellończyk. Po jego śmierci w wyniku układów dynastycznych Śląsk a wraz z nim 3,5-tysięczny Strzegom , jako prowincja dziedziczna wszedł pod panowanie Habsburgów. Zmiana władzy nie miała negatywnego wpływu na rozwój miasta.

31 grudnia 1626 - Do miasta dotarła wiadomość o nakazie przezimowania wojsk Wallensteina, jednakże żołd i koszt utrzymania 10 kompanii wojska przerósł możliwości finansowe miasta. Rajcy miejscy, wysyłali protesty do cesarza, jednak pozostały one bezskuteczne. Zaczęły się ciężkie czasy dla miejscowych protestantów, których nagminnie prześladowano. Zabierano im majątki, zamykano kościoły.

1629 - Pozbawiono praw obywatelskich protestantów. Wojska Wallensteina dokonały mordów i gwałtów na miejscowej ludności a cholera zdziesiątkowała mieszczan.

1648 - W wyniku wojny trzydziestoletniej miasto legło w gruzach, straciło swe przywileje, zamek uległ ruinie i przeszedł na własność miasta, a z 3 tysięcy mieszkańców zostało zaledwie 400.

1686 - Burmistrz miasta Grzegorz Kolmitz starał się doprowadzić rurociąg z wodą do miasta które trawiły liczne pożary. Spłonęły m.in. klasztor, kościół św. Piotra i Pawła i część zabudowy miasta.

1718 - Uległo spaleniu 30% miasta.

1742 - W wyniku I wojny śląskiej Prus z Austrią, Prusy przejęły Śląsk. Wówczas przywrócono prawa protestantom, którzy jeszcze tego samego roku wznieśli w mieście swoją świątynię.

4 czerwca 1745 - Król pruski Fryderyk II wygrał pod miastem bitwę z Austriakami (bitwa pod Dobromierzem), bezskutecznie próbującymi odzyskać prowincję.

1810 - Na polecenie władz pruskich zostały rozwiązane zakony karmelitów i joannitów.

1816 - Strzegom został miastem powiatowym.

1826 - Powstał teatr, który funkcjonował z drobnymi przerwami do lat dwudziestych XX w. Z początku funkcjonował jako teatr amatorski, a potem odbywały się występy zespołów przyjezdnych.

1856 - Strzegom otrzymał połączenie kolejowe z Ząbkowicami Śl. i Legnicą.

1858 - Przybyły do miasta siostry elżbietanki, które wpisały się trwale w pejzaż miasta niosąc pomoc lekarską, opiekuńczą i wychowawczą.

1859 - Rozpoczęto budowę nowego ratusza.

1888 - W związku z budową estakady kolejowej, zniszczone zostały pozostałości zamku zrujnowanego w toku wojny trzydziestoletniej.

1905 - W mieście żyło 13.427 osób, w zdecydowanej większości Niemców. W Strzegomiu mieszkali też Polacy - Ślązacy, którzy wydawali czasopisma w języku polskim.

1932 – Zlikwidowano powiat strzegomski, co obniżyło rangę i dochodowość miasta.

1939-45 - W czasie II wojny światowej na terenie okolicznych wsi pracowali przy głodowych racjach żywnościowych robotnicy przymusowi i więźniowie pobliskiego Obozu Koncentracyjnego Gross-Rosen w Rogoźnicy, pochodzący z Polski i innych krajów okupowanych przez III Rzeszę.

13 lutego 1945 – Do Strzegomia wkroczyły wojska radzieckie, dokonując rabunków i gwałtów.

11 marca 1945 - Po zaciekłych walkach Niemcy odbili miasto, zawdzięczając to m.in. omyłkowemu zbombardowaniu na Wzgórzach Jaroszowskich przez lotnictwo radzieckie własnych oddziałów idących na odsiecz okrążonym przez Niemców w Strzegomiu czerwonoarmistom. Wzięci do niewoli przez Niemców żołnierze Armii Czerwonej zostali wymordowani w Strzegomiu przez SS, w odwecie za dokonywane na Niemcach gwałty i rabunki. W rezultacie działań wojennych około 60% zabudowy Strzegomia legło w gruzach.

7 maja 1945 - Rosjanie wkroczyli ostatecznie do Strzegomia.

Czerwiec 1945 - Strzegom został przekazany polskiej administracji a do miasta zaczęli przybywać pierwsi polscy osadnicy. Pierwszym polskim burmistrzem został Antoni Nosek.

Lipiec 1946 - Władze wysiedliły pozostałych jeszcze przedwojennych mieszkańców miasta do Niemiec.

Ciechocinek - Fontanna "Grzybek"

noreply@blogger.com (jotzet) — Mon, 08 Jan 2018 05:00:00 +0000

1911 - Wykonano odwiert źródła nr. 11., które zasiliło solanką tężnie. Odwiert głębokości 414,58 metrów pompuję solankę o stężeniu 5,8%.

1926 – Źródło obudowano fontanną, tzw. "Grzybkiem", zaprojektowanym przez Jerzego Raczyńskiego. W późniejszym czasie fontanna kilkakrotnie była przebudowana m in. została podwyższona i przesunięta kilka metrów od pierwotnego położenia.

Przemyśl

noreply@blogger.com (jotzet) — Mon, 25 Dec 2017 05:00:00 +0000

VII-VIII w. – Według legendy, którą przytacza w swoich kronikach Jan Długosz, gród założył przywódca plemienia Lędzian, Przemysław od którego imienia wziął swoją nazwę.

IX w. – Przemyśl został włączony do Państwa wielkomorawskiego.

899 - Przemyśl opanowują Węgrzy.

X w. - Na wzgórzu zamkowym wzniesiono okazały gród o potężnych wałach drewniano-ziemnych.

981 – Książę kijowski Włodzimierz Wielki, odebrał Polsce Grody Czerwieńskie, w skład których wchodził Przemyśl, które to przyłączył do swojego państwa.

1018 - Bolesław Chrobry w czasie powrotu z wyprawy na Kijów, odzyskał Przemyśl dla Polski.

1031 - Przemyśl został ponownie włączony do Rusi przez księcia kijowskiego Jarosława Mądrego, który korzystając na walkach pomiędzy braćmi Bezprymem i Mieszkiem II, zajął Grody Czerwieńskie. Po śmierci księcia Jarosława ziemię przemyską odziedziczyli jego synowie Włodzimierz Jarosławowicz i Rościsław Rurykowicz.

1071 – Gród został zdobyty przez króla Bolesława Szczodrego i powrócił w granice państwa polskiego. Król interweniował na Rusi na rzecz swojego kuzyna Izasława I, walczącego z braćmi o tron kijowski. W trakcie walk, latem po długim oblężeniu zajął on Przemyśl.

1087-1124 - Przemyśl był samodzielnym księstwem pod panowaniem dynastii Rurykowiczów. Książęta ruscy toczyli częste walki bratobójcze o władzę i ziemie, korzystając na przemian z pomocy Polski lub Węgier, a także innych sąsiadów.

1214 - Doszło do porozumienia między Polską i Węgrami, które kończyło rywalizację tych państw o tereny Rusi Czerwonej. Traktat spiski oddawał Przemyśl polskiemu księciu Leszkowi Białemu.

1340 - Kazimierz Wielki przyłączył Przemyśl do Polski po śmierci ostatniego władcy ruskiego, Bolesława Jerzego, który zapisał go w swym testamencie polskiemu władcy. W miejscu grodu obronnego, król zbudował okazały gotycki murowany zamek. Dzięki przywilejom królewskim, w mieście chętnie zaczęli osiedlać się rzemieślnicy i kupcy z Niemiec.

1370 - Miasto na krótko przeszło pod władanie króla Węgier i Polski – Ludwika Węgierskiego.

1372 - Ludwik Węgierski oddał Ruś Czerwoną w zarząd księciu opolskiemu Władysławowi. Książę Władysław dbał o miasto i jego rozwój, sprowadzając ze Śląska rzemieślników, chłopów i rycerzy.

1379 - Władzę nad miastem i okolicą przejęli Węgrzy. Na zamku stała załoga węgierska, a miastem rządził Węgier Emeryk.

1387 - Przemyśl wrócił do Polski. Św. Jadwiga, królowa Polski, żona Władysława Jagiełły, równocześnie spadkobierczyni części państwa węgierskiego, zajęła swymi wojskami miasto. Władysław Jagiełło opiekował się Przemyślem i bywał częstym gościem zamku i pobliskiej Medyki.

1 października 1389 - Król Władysław Jagiełło, aktem wystawionym we Lwowie, przeniósł prawa na którym miasto wyrosło, na prawo magdeburskie. Określił przy tym dokładnie obszar miasta na 100 łanów (2240 ha), ustanowił ośmiodniowy jarmark coroczny i nadał liczne uposażenia i przywileje.

1410 - Ziemia przemyska wystawiła własną chorągiew w bitwie pod Grunwaldem.

1498 - Miasto padło łupem odwetowej wyprawy hospodara mołdawskiego Stefana III.

XVI w. – Był to złoty wiek w dziejach Rzeczpospolitej i Przemyśla. W mieście rozpoczęto wówczas budowę potężnych murów obronnych z dziewięcioma basztami i trzema bramami. O świetności ponad 6 tysięcznego miasta świadczyły ponadto brukowane ulice oraz liczne obiekty sakralne.

1530 - Zbudowano wodociągi w mieście.

1560 - W Rynku zbudowano ratusz.

1614 – Miasto zostało zniszczone przez Kantymira Murzę.

1628 – Jezuici założyli kolegium.

1638 – Pożar zniszczył prawie całe miasto.

1648 - Miasto było oblegane przez wojska kozackie. Nie zostało zdobyte dzięki odwadze mieszczanina o nazwisku Gil. Przekradł się on nocą do Sośnicy, gdzie przebywał właściciel Żurawicy Karol Korniakt. Zebrał on kilka tysięcy własnego wojska i ruszył do Medyki by uderzyć na tyły wroga. Zdobyto obóz kozacki, a ataman Kopystyński zginął.

1656 – Miasto oblegali Szwedzi pod wodzą generała Roberta Douglasa. Wojska szwedzkie ustąpiły przed nadciągającymi wojskami hetmana Stefana Czarnieckiego. Był to punkt zwrotny w potopie szwedzkim, od którego liczy się odwrót wojsk szwedzkich z Rzeczypospolitej.

1657 – Miasto odparło najazd wojsk siedmiogrodzkich Jerzego Rakoczego.

1672 - Okolice Przemyśla spustoszyli Tatarzy, których pod Kormanicami pobili mieszczanie przemyscy pod wodzą gwardiana reformatów o. Krystyna Szykowskiego.

1692 - Powstała greckokatolicka eparchia przemyska.

1754 - Burmistrz Przemyśla Adam Klein zorganizował stałą drukarnię, którą do końca XVIII w. opuściło 200 książek.

1756-64 Starostą przemyskim był przyszły król Polski Stanisław August Poniatowski.

1759 - Wacław Sierakowski ufundował pierwszą bibliotekę publiczną.

1772 - Pierwszy rozbiór Polski pozbawił przemyślan polskiej państwowości na 146 lat. Ziemia Przemyska przypadła Austriakom, którzy na zagarniętych Polsce terenach utworzyli nową prowincję Galicję. Zaborcy szybko zaprowadzili w mieście swoje porządki. Nakazali rozebranie niemal całych murów miejskich, ratusza oraz niektórych kościołów.

1778-87 - Przemyśl był prywatną własnością hrabiego Ignacego Cetnera.

1789 - Po interwencjach mieszkańców cesarz Józef II przywrócił Przemyślowi status wolnego miasta.

1830 – Liczba mieszkańców wynosiła 7 538 osób.

1850 - Liczba mieszkańców wynosiła 9 500 osób.

1850-54 – Wykonano pierwsze prace fortyfikacyjne.

1859-61 - Wybudowano kolej galicyjską łączącą Przemyśl z Krakowem i Lwowem. Przyczyniło się to do ożywienia gospodarczego miasta. W tym okresie Przemyśl znacznie rozbudował się poza dawny obszar murów miejskich.

1868 - Miasto uzyskało połączenie drogowe przez Gródek Jagielloński do Lwowa. W tym samym roku założono Towarzystwo Muzyczne, rok później Stowarzyszenie Rękodzielników "Gwiazda" oraz utworzono seminarium nauczycielskie i straż pożarną.

1870 – Liczba mieszkańców wyniosła 15 185.

1872-74 - Otwarto Pierwszą Węgiersko-Galicyjską Kolej Żelazną, która poprzez Zagórz i Przełęcz Łupkowską umożliwiła bezpośrednie połączenie z Budapesztem.

1878 – Rozpoczęto budowę i modernizację fortów oraz polowych fortyfikacji, którą kontynuowano praktycznie aż do wybuchu I wojny światowej.

1902 – Powstało Muzeum Archidiecezjalne.

1909 – Zostało założone Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej.

26 września 1914 - Przemyska twierdza broniona przez 120-130 tysięcy żołnierzy armii austro-węgierskiej została całkowicie otoczona przez dwukrotnie liczniejsze siły rosyjskie. Pomimo ostrzału artyleryjskiego i zaciekłych szturmów piechoty Rosjanie nie zdobyli żadnego fortu tracąc dziesiątki tysięcy zabitych, rannych i wziętych do niewoli.

8 listopada 1914 – Rozpoczęło się drugie oblężenie Twierdzy Przemyśl. Tym razem Rosjanie otoczyli twierdzę czekając na wyczerpanie jej zapasów.

22 marca 1915 - Braki w zaopatrzeniu i upadające morale obrońców spowodowały, że dowództwo twierdzy zdecydowało się na jej poddanie. Przed wkroczeniem Rosjan, 80 fortów, 1000 dział, magazyny, amunicja, mosty i dokumenty zostały zniszczone.

czerwiec 1915 - Austriacy postanowili odbić twierdzę. W wyniku trzeciego oblężenia połączone siły austro-węgierskie i niemieckie zdobyły ruiny fortów.

11 listopada 1918 - Po krótkich walkach polsko-ukraińskich na ulicach miasta, Przemyśl stał się znowu wolny.

1920-45 - Przemyśl znajdował się w województwie lwowskim.

1932 - Odkryto na terenie nieistniejącej dziś cegielni przy ulicy Słowackiego, najstarsze ślady pobytu człowieka na tym terenie sprzed 30 000 lat p.n.e.

7 września 1939 – Niemcy po raz pierwszy zbombardowali Przemyśl.

9 września 1939 – Ewakuowano urzędy.

15 września 1939 - Do miasta wkroczyły wojska niemieckie. Już w następnych dniach Einsatzgruppe zur besonderen Verwendung pod dowództwem Udo von Woyrscha oraz Einsatzkommando 3/I pod dowództwem Alfreda Hasselberga, przy udziale jednostek Wehrmachtu, aresztowały i rozstrzelały w okolicznych miejscowościach (Pikulice, Przekopana, Medyka) co najmniej 800-900 Żydów, a w samym Przemyślu 200.

27 września 1939 – Do Przemyśla weszła Armia Czerwona.

28 września 1939 - Niemcy wycofali się na lewy brzeg Sanu. Przedtem jednak spalili, obrzucając granatami dwie zabytkowe bożnice przy ul. Jagiellońskiej. San stał się granicą dwóch najeźdźców. Niemcy pozostali na Zasaniu, sowietom przypadło w łupie Stare Miasto i Śródmieście. Prawobrzeżna część miasta została administracyjnie przydzielona do obwodu drohobyckiego. Stąd sowieci następnie wywieźli do łagrów wiele polskich rodzin. Wybudowali też w mieście liczne schrony Linii Mołotowa.

czerwiec 1940 - Zarządzeniem Hansa Franka do Deutsch-Przemyśl przyłączono Ostrów, Buszkowice, Buszkowiczki, Kuńkowce, Żurawicę, część Ujkowic i Bolestraszyc.

22 czerwca 1941 - Przemyśl znalazł się na pierwszej linii frontu. Prawobrzeżna część miasta została zaatakowana przez 101 Dywizję Piechoty i część 257 Dywizji Pancernej z 54 korpusu Armii "Południe". Walki na ulicach Przemyśla trwały 5 dni. W wyniku ostrzału artylerii legły w gruzach całe kwartały kamienic, w tym także zabytkowe budowle, zginęło wielu mieszkańców.

16 lipca 1942 - Niemcy utworzyli getto żydowskie. Później hitlerowcy zamordowali w masowych egzekucjach i obozach zagłady niemal całą społeczność żydowską Przemyśla.

27 Lipca 1944 – Przemyśl został zdobyty przez Armię Czerwoną i przez współdziałających z nią żołnierzy 38. Pułku Piechoty Armii Krajowej. Działania wojenne w latach 1939-1944 doprowadziły do zniszczenia 44% zabudowań, wymordowano 29 tys. osób. W wyniku postanowień teherańskich i jałtańskich Ziemia Przemyska została przecięta nową granicą ze Związkiem Radzieckim. W bezpośrednim sąsiedztwie Przemyśla trwały walki z ukraińskimi nacjonalistami. Ludność ukraińska została w większości wysiedlona do ZSRR lub na Ziemie Odzyskane. W Przemyślu i jego okolicach osiedlali się Polacy wypędzeni ze swoich domów na dawnych Kresach, które przypadły sowieckiej Ukrainie.

jesień 1944 - Władze radzieckie założyły w mieście Obóz Przejściowy NKWD nr 49 dla żołnierzy AK i innych przeciwników okupacji sowieckiej. Najczęściej wywożono stąd jeńców do m. Borowicze lub do więzienia na Zamku w Rzeszowie, a także do obozów na Syberii.

1944-75 - Przemyśl był siedzibą powiatu i równocześnie miastem na prawach powiatu.

czerwiec 1975 - W wyniku reformy administracyjnej Przemyśl stał się siedzibą województwa.

2 czerwca 1991 - Ojciec Święty Jan Paweł II odwiedził Przemyśl, gdzie po raz pierwszy w Polsce spotkał się z przedstawicielami kościoła bizantyjsko-ukraińskiego.

1 stycznia 1999 – Przemyśl stracił status siedziby województwa.

Bazylika archikatedralna w Gdańsku-Oliwie

noreply@blogger.com (jotzet) — Mon, 25 Sep 2017 09:55:00 +0000

2 lipca 1186 – Pomorski książę Sambor I, syn Subisława I, wydał dokument fundacyjny dotyczący przekazania ziemi zakonowi cystersów. Mnisi, z Duńczykiem Bernardem Dithardem na czele, który został pierwszym opatem w Oliwie, zostali sprowadzeni z klasztoru w Kołbaczu koło Szczecina. W tym czasie cystersi byli zakonem bardzo prężnym, szerzącym kulturę, naukę i wzorce gospodarowania, w tym wysoką kulturę agrarną. Uprawiali ziemię, budowali młyny i spichlerze. Dokument fundacyjny regulował między innymi zasady finansowania zakonu; zakonnicy mieli utrzymywać się i wybudować klasztor korzystając z profitów które miały brać się z siedmiu nadanych wsi, rybołówstwa i okolicznych młynów. Mnisi wybudowali sobie na początek niewielkie drewniane oratorium.

1195 – Prawdopodobnie z przyczyn dyscyplinarnych konwent cystersów został usunięty, a na jego miejsce przybył następny.

1226 – Pierwsze romańskie oratorium zostało doszczętnie obrabowane i spalone przez Prusów pomezańskich i warmińskich, a opat Kazimierz Ethler i zakonnicy zamordowani pod wałami Gdańska na oczach mieszkańców miasta. Atak ten był odpowiedzią na najazd na Prusy z 1223 r., który przeprowadzili namiestnik gdański Świętopełk i książęta polscy Leszek Biały, Konrad Mazowiecki i Henryk Brodaty. Po tym wydarzeniu z Kołbacza przybyli nowi zakonnicy, którzy wybudowali nowy murowany kościół romański.

1236 – Prusacy ponownie napadli na opactwo. Kościół i klasztor został spalony i złupiony a sześciu zakonników i trzydziestu czterech ludzi ze służby zabito.

1243 – Podczas wojen z księciem Świętopełkiem, Opactwo spalili Krzyżacy.

1247 – Krzyżacy po raz kolejny napadli na Opactwo łupiąc je.

1252 – Trzeci najazd Krzyżacki, podczas którego Świętopełkek bronił się przed rycerstwem zakonnym w oliwskim klasztorze, dopełnił dzieła zniszczenia. Pozostałości po pierwotnym budynku ceglanym są częściowo zachowane w murach prezbiterium.

1294 - Zmarł protektor opactwa w Oliwie – ostatni książę Pomorza, Mściwój II. Pochowano go w kościele klasztornym podobnie jak i innych pomorskich władców, którzy właśnie Oliwę wybrali na miejsce swojego wiecznego spoczynku.

1298-99 - Król Władysław Łokietek przebywając w Oliwie hojnie obdarzył Opactwo. W tym czasie do klasztoru oliwskiego należało już kilkadziesiąt folwarków oraz powstał na terenie opactwa na potrzeby parafii kościółek pod wezwaniem św. Jakuba.

1308 - Gdańsk został zajęty przez margrabiów brandenburskich, którzy dokonali zniszczeń w majątku opactwa.

13 listopada 1308 – Krzyżacy sprowadzeni przez Władysława Łokietka w celu odbicia Gdańska dokonali rzezi mieszkańców miasta. Świadkiem wydarzeń był oliwski opat Rüdiger. Osobiście udzielił ostatniej posługi rycerzom gdańskim a później uzyskał zgodę pogrzebania ich na cmentarzu przy kościółku pod wezwaniem św. Jakuba w opactwie. Oliwa dostała się w zasięg władzy krzyżackiej. W tymże też roku władzę tę uznał opat Rüdiger.

1310 - Margrabia Waldemar zrekompensował zniszczenia w Opactwie spowodowane przez margrabiów brandenburskich.

1312 - Wielki Mistrz krzyżacki Karol z Trewiru zatwierdził ogólnikowo stan majątku opactwa oliwskiego. Pomimo tego dochodziło początkowo do wielu zatargów na tle majątkowym i terytorialnym pomiędzy klasztorem cystersów a zakonem krzyżackim.

1320 – Na prośbę oliwskiego opata papież Jan XXII potwierdził stan posiadania klasztoru.

1348 - Oliwę odwiedzili i przebywali jakiś czas w klasztorze Arcybiskup Nicei i opat zakonu bazylianów z Armenii.

25 marca 1350 – W Wielki Piątek na skutek nieuwagi chłopca kuchennego, zapalenie się sadzy w kominie spowodowało wybuch pożaru. Ogień zniszczył całkowicie kościół i klasztor.

1350-55 - Odbudowano kościół i klasztor nadając mu gotycką formę zachowaną do dnia dzisiejszego. Kościół został znacznie powiększony – wydłużono nawę główną do prawie 100 metrów, dodano mu kolejne przęsła, prezbiterium otoczono ambitem, a także poszerzono nawę północną. Od południa powstały nowe zabudowania klasztorne. Pieniądze na odbudowę pochodziły, między innymi, z kasy Wielkiego Mistrza krzyżackiego - Henryka Dusemera.

1401-03 - Krzyżacy obciążyli dobra klasztorne podatkiem wojennym w związku z konfliktem z Władysławem Jagiełłą.

1416 – Oliwę nawiedziła epidemia.

1427 - Okolice nawiedziła kolejna epidemia.

1433 - Wojska czeskich husytów sprzymierzonych z Polską przeciw Krzyżakom napadły na opactwo, dokonały zniszczeń i splądrowały mienie.

1466 - W wyniku pokoju toruńskiego Oliwa znalazła się w Prusach Królewskich. Klasztory w Oliwie i Pelplinie próbowano przyłączyć do polskich prowincji zakonnych, co spowodowało protesty zakonników.

1467 - Król Kazimierz Jagiellończyk potwierdził wszystkie przywileje książąt, królów i Wielkich Mistrzów przyznane opactwu oliwskiemu.

1474-88 - Opat Mikołaj Muskendorf przeprowadził prace remontowe i budowlane w opactwie i w dobrach klasztornych.

1505 – Aleksander Jagiellończyk za swojego panowania również potwierdził przywileje nadane opactwu.

1512 - Zygmunt Stary był kolejnym królem, który potwierdził wszystkie przywileje nadane opactwu cystersów.

1516 - Klasztor oliwski udzielił gościny margrabiemu Albrechtowi von Hohenzollern-Ansbach, co zostało odebrane jako akt wrogi wobec korony polskiej. Opactwo jednak udzielało mu noclegu jako dostojnikowi Kościoła.

1525 - Szlachta pomorska zaczęła żądać, by cystersi dołączyli do zakonów żebraczych i opuścili klasztor żyjąc z jałmużny. Za oliwskimi cystersami ujął się król Zygmunt zlecając opiekę nad opactwem wojewodzie Jerzemu Bażyńskiemu.

1540 - Uchwalono, że klasztor oliwski będzie płacił na szkolnictwo, ale opaci tłumaczyli się niskimi dochodami. W tym samym roku próbowano przekazać dobra klasztorów oliwskiego i pelplińskiego biskupowi diecezjalnemu, ale opat pelpliński osobiście wyprosił u króla Zygmunta Augusta potwierdzenie stanu posiadania. W tym już czasie z całej prowincji pomorskiej zostały tylko dwa klasztory - Oliwa i Pelplin, gdyż inne opactwa w wyniku reformacji przestały istnieć.

1549 - Opatem został sprzyjający protestantyzmowi Lambert Schlieff. Wyboru dokonano pod naciskiem rodziny Loitzów mającej poparcie u króla. Schlieff był popierany przez biskupa warmińskiego i króla.

1552 - Zygmunt August potwierdził wyłączenie Oliwy spod zwierzchnictwa polskich biskupów.

1555 - Zygmunt August zapewnił Lambertowi Schlieffowi dożywotnie opactwo i potwierdził szlachectwo. Kronika oliwska jednak nazywała Schlieffa człowiekiem nieuczonym, nieposłusznym i trwoniącym majątek opactwa.

1557 - Kapituła usunęła Lamberta Schlieffa ze stanowiska opata. Stało się tak z inicjatywy Kacpra Geszkaua, który zajął stanowisko opata popierany przez biskupa włocławskiego Uchańskiego. Geszkau oskarżył Schlieffa o różne przestępstwa. Król najpierw przestał popierać Schlieffa, ale pod wpływem jego możnych protektorów, ponownie powołał go na urząd opata.

1559 - Lambert Schlieff zmarł w drodze do opactwa, mianując swym następcą Mikołaja Lockę. Mikołaj Locka uzyskał potwierdzenie swej godności ze strony króla, ale w Oliwie urzędował Kacper Geszkau. Usunięto go (z królewskiego rozkazu) dopiero po drugiej próbie i to z udziałem zbrojnego oddziału. Urząd opata objął Mikołaj Locka, ale Geszkau wszelkimi środkami zabiegał o poparcie i zdobywał kolejne urzędy kościelne.

1568 - Kacper Geszkau zawarł porozumienie z Mikołajem Locką, na mocy którego został koadiutorem opactwa oliwskiego z zapewnieniem następstwa po śmierci Locki zachowującego tytuł opata.

1569 - Geszkau uzyskał mianowanie i objął stanowisko opata Oliwy. Był to jednak zły czas dla opactwa. Wpływ reformacji, walka o władzę, w którą angażowali się kolejni opaci (a żaden z nich nie interesował się życiem duchowym klasztoru) spowodowały, że w klasztorze pozostało zaledwie 12 zakonników, spadła dyscyplina i zaniedbano nawet odprawianie nabożeństw.

Luty 1577 - W czasie wojny Rzeczypospolitej z Gdańskiem, powiązania opactwa z królem Stefanem Batorym doprowadziły do napadu gdańskiego wojska najemnego na opactwo i doszczętnego spalenia kościoła oraz klasztoru. Geszkau zdążył uciec ale dwóch zakonników zginęło a kilku zostało rannych. Ocalałe mury klasztoru gdańszczanie chcieli wysadzić w powietrze ale nadeszła odsiecz królewskich wojsk pod wodzą starosty Wejhera. Gdańsk ostatecznie uznał władzę Batorego i został zmuszony do zapłacenia 20 000 florenów odszkodowania za zniszczenia opactwa. Batory z kolei, po części niewątpliwie z wdzięczności za poparcie, przekazał na odbudowę 4000 florenów. Resztę sfinansowali starostowie i inni dostojnicy, których uhonorowano umieszczeniem ich herbów na zwornikach w nawie głównej.

1578-83 – Odbudowano opactwo po zniszczeniach z czasu wojny z Gdańskiem nie zmieniając już kształtu świątyni. Na czas odbudowy cystersi przenieśli się do przejętego przez Geszkaua klasztoru w Kartuzach.

1584 – Zmarł Kacper Geszkau, prawdopodobnie otruty w wyniku nieszczęśliwej pomyłki. Jego następcą został Jan Kostka.

7 października 1587 - Król Zygmunt III Waza po objęciu tronu Polski przebywał w Opactwie, gdzie zaprzysiągł "Pacta conventa" czyli umowę nowo wybranego króla ze szlachcicami, która zobowiązywała go do zrealizowania zawartych w niej postulatów. W tym samym roku postanowiono, iż elekcją opatów oliwskich kierować będą biskupi włocławscy.

1588 – W Oliwie szalała zaraza. W tym roku zmarł Jan Kostka a po nim opatem został Dawid Konarski.

1591 - Opat Konarski zwrócił zakonowi kartuskiemu posiadłości ziemskie i nieruchomości przejęte dziesięć lat wcześniej przez Geszkaua.

14 sierpnia 1594 – Po zakończeniu remontu kościoła i ozdobieniu sklepienia, biskup wrocławski Hieronim Rozdrażewski ponownie konsekrował kościół. W tym samym roku odwiedził opactwo król Zygmunt III Waza z małżonką Anną.

1596 - Rozbudowano priorat, czyli siedzibę przeora.

1598 - Król Zygmunt III Waza spędził latem ponad miesiąc w klasztorze, a jesienią jeszcze raz odwiedził Oliwę.

1603 – Za sprawą Zygmunta III Wazy, papież Klemens VIII nadał prawo używania infuły i pastorału dla opata oliwskiego. W tym roku powstały pierwsze duże organy skonstruowane przez organmistrza Krystyna Neumann z Ornety.

1605 – Powstał główny ołtarz Świętej Trójcy wykonany w dębie w stylu renesansu niderlandzkiego przez rzeźbiarza Sporera. Obecnie ołtarz ten znajduje się w transepcie północnym. W tym roku powstała również nowa ambona.

1607 - Szwedzi próbowali porwać opata Konarskiego jako współpracownika króla. To zagrożenie skłoniło cystersów do zdeponowania archiwum i skarbca.

1608 - W wyniku realnego zagrożenia ze strony Szwedów, cystersi otoczyli świątynię murem obronnym.

1616 - Umarł zasłużony opat Dawid Konarski. Jego następcą został Adam Trebnic, który wiele zdziałał dla odnowy duchowej klasztoru.

1626 - Wojska szwedzkie pod dowództwem admirała Carla Carlsona Gylenhjelma, napadły i splądrowały opactwo. Wywieźli dzwony, ołtarze w tym srebrny ołtarz Matki Bożej oraz uprowadzili w niewolę kilkunastu mnichów. Czas wojny szwedzkiej konwent oliwski przetrwał w Gdańsku.

1628 - Cystersi powrócili z Gdańska do Oliwy.

1630 - Zmarł w opinii świętości opat Adam Trebnic.

1635 - Oliwę odwiedził król Władysław IV, nuncjusz papieski Honoriusz Visconti oraz poseł francuski d'Avaux.

1646 - W Oliwie odbyło się oficjalne powitanie królewskiej narzeczonej - księżniczki Mantui Marii Ludwiki Gonzaga. Księżniczkę, w imieniu króla Władysława IV i całego państwa, witał orszak dyplomatów i urzędników państwowych.

1656 – W czasie potopu szwedzkiego opactwo oliwskie zostało splądrowane przez szwedzkich dragonów generała Gustawa Steenbocka. Zakonnicy poprosili załogę Gdańska o pomoc jednak gdańscy żołnierze po opanowaniu opactwa zajęli się plądrowaniem i demolowaniem klasztoru. Posunęli się więc dalej niż Szwedzi, którzy nie dewastowali wnętrz.

3 maja 1660 – Rozmowy prowadzone w opactwie zakończyły się podpisaniem traktatu (tzw. pokój oliwski). Uroczyste TE DEUM odśpiewał Opat Aleksander Kęsowski wobec króla i zebranych a wystrzały z 18 dział oznajmiły krajowi pokój. W czasie rokowań dwór króla polskiego zamieszkał w Gdańsku, Szwedzi rozlokowali się w Sopocie, a w klasztorze rezydowali francuscy rozjemcy.

1665 - Wzniesiono nowy budynek szpitala klasztornego.

1676 - Uruchomiono drukarnię.

1683 - Zmarł opat Karol Łoknicki. Na jego miejsce król Sobieski mianował Michała Antoniego Hackiego.

1688 - Opat Michał Hacki ufundował nowy, istniejący do dziś barokowy wielki ołtarz. W tym roku powstał też portal, trzy różnych rozmiarów okna oraz trzy kartusze utrzymane w stylu barokowym.

1698 - Król August III Sas odebrał w oliwskim kościele hołd od gdańszczan.

1702 - W czasie wojny północnej wojska saskie zimowały w Oliwie. Oliwa ucierpiała wtedy w wyniku kontrybucji i rekwizycji.

1703 – Zmarł Opat Michał Hacki. Następcą jego został Kazimierz Benedykt Dąbrowski.

1709 - W czasie panującej w Oliwie zarazy w Domu Bramnym zmarło kolejno dziewięciu cystersów pełniących duszpasterską posługę.

1716 - Kościół otrzymał baldachim roboty królowej Krystyny Szwedzkiej.

1722 - Zmarł opat Kazimierz Dąbrowski. Jego następcą został Franciszek Mikołaj Zaleski.

1735 - Król August III Sas odebrał w opactwie oliwskim hołd wierności od Gdańska.

1736 - Dzięki przeorowi Ywo Rowederowi, powstała Akademia filozoficzno-teologiczna dla cystersów oliwskich i pelplińskich.

1740 - Zmarł opat Zaleski a jego następcą został Józef Jacek Rybiński.

1750 - Opat Jacek Rybiński ufundował dla kościoła ambonę w stylu rococo, powiększył park, zasadził okazy drzew.

1754-56 – Z inicjatywy opata Rybińskiego powstał nowy pałac opacki.

1763-88 - Johann Wilhelm Wulff na zlecenie opata Jacka Rybińskiego zaprojektował i zbudował wielkie organy. Gotowy instrument posiadał 83 głosy (5100 piszczałek), 3 manuały i pedał, trakturę mechaniczną oraz 14 miechów klinowych. Wolnostojący stół gry umieszczony został na środku empory i był pierwszym tego typu w północno-wschodniej Europie. Prospekt ozdobiono rzeźbami w stylu rokokowym i wyposażono go w czynne do dzisiaj ruchome elementy (aniołowie z dzwonkami i trąbkami, gwiazdy, słońca, czyli tzw. orkiestra anielska). W tym czasie były to największe organy w Europie i prawdopodobnie na świecie.

1772 – W wyniku I rozbioru Polski opactwo oliwskie znalazło się w granicach Prus. Państwo pruskie przejęło wszystkie dobra klasztorne z wyjątkiem gdańskich. Opatowi przyznano roczną pensję a klasztorowi pieniężną rekompensatę.

1782 - Zmarł opat Jacek Rybiński. O stanowisko opata oliwskiego starał się biskup Ignacy Krasicki jednak Król pruski mianował opatem komendatoryjnym swojego kuzyna - księcia Karola Hohenzollerna, który został także opatem pelplińskim. Karol Hohenzollern-Hechingen nie dbał specjalnie o życie duchowe konwentu, ale otoczenie klasztoru wiele mu zawdzięcza.

1783 – Została rozwiązana Akademia filozoficzno-teologiczna.

1790-93 - Na polecenie nowego opata książęcego znany gdański organmistrz Friedrich Rudolf Dalitz przestawił kontuar w boczną część empory, co wiązało się z ingerencją w bardzo skomplikowaną, ze względu na rozmiary, trakturę instrumentu.

1793 - Książę opat Karol Hohenzollern wziął w dzierżawę przyklasztorną górę Pachołek i zbudował na niej widokowy belweder zastąpiony niemal wiek później kamienną wieżą.

1803 – Po śmierci poprzednika ostatnim już opatem został książę Józef Hohenzollern-Hechingen.

1807 - Po wkroczeniu wojsk napoleońskich do Gdańska klasztor został wykorzystany na szpital dla żołnierzy. Miejsca było dużo gdyż w tym czasie liczba mnichów zmniejszyła się już z ponad czterdziestu do kilkunastu. Kiedy powstało Wolne Miasto Gdańsk, obejmujące swoimi granicami także Oliwę, klasztor przestał otrzymywać odszkodowanie od państwa pruskiego i zmuszony został do wyprzedaży srebra klasztornego.

1813 - Ponownie w Oliwie urządzony został lazaret – tym razem wojsk rosyjskich oblegających Gdańsk.

1815 – Gdańsk wraz z Oliwą został przyłączony do Prus.

1820 - Został wydany zakaz przyjmowania nowicjuszy do klasztoru.

1 października 1831 - Władze pruskie dokonały kasaty opactwa Cystersów w Oliwie. Kościół i część zabudowań poklasztornych przydzieliły parafii katolickiej. W dniu kasaty w klasztorze przebywali jeszcze czterej zakonnicy. Trzech z nich umarło w Oliwie w przeciągu roku. Ostatni przeor zakonu został pierwszym proboszczem świeckiej parafii w Oliwie.

1863-65 - Friedrich Kaltschmidt, organmistrz ze Szczecina, przebudował organy wielkie w duchu romantycznym. Zbudował nową trakturę mechaniczną, z organów Wulffa pozostawił 52 głosy (część z nich przerobił) oraz wszystkie piszczałki prospektowe, a 32 głosy wykonał na nowo. Zgodnie z panującymi wówczas tendencjami, trzeci manuał (Kronwerk) umieścił w szafie ekspresyjnej. Instrument po przebudowie posiadał 84 głosy rozdysponowane między 3 manuały i pedał.

30 grudnia 1925 - Papież Pius XI wydał bullę, na mocy której Gdańsk stał się Diecezją, poklasztorny kościół w Oliwie został podniesiony do godności katedry a Oliwa stała się stolicą diecezji i siedzibą biskupów.

1944 - Działania wojenne spowodowały zniszczenie kościoła jednak nie do tego stopnia aby potrzeba było odbudowy od fundamentów. uszkodzona została sygnaturka, zniszczone w dużym stopniu dachy i okna, hełmy wież, organy zostały poważnie uszkodzone, kontuar zdewastowany.

1945 - Cystersi powrócili do Oliwy i początkowo chcieli odzyskać dawny klasztorny kościół, ale biskup Karl Maria Splett polecił konwentowi zająć ewangelicki Kościół Pojednania w Oliwie. Rząd PRL zabezpieczył zabytek, dachy zostały naprawione, okna prowizorycznie zabezpieczone.

1946 - Kuria Biskupia podjęła dalsze prace, wstawiła witraże w wielkim ołtarzu i w organach, uporządkowała wnętrze, doprowadziła organy do stanu używalności.

1967 - Organy rozbudowano przez ustawienie nowego 5-manuałowego kontuaru i wbudowanie pozytywu organowego po lewej stronie nawy głównej.

1968 - Zostało założone centralne ogrzewanie o dopływie ciepła z dwóch pieców.

8 lipca 1976 - Papież Paweł VI podniósł katedrę do godności bazyliki mniejszej.

25 marca 1992 - Papież Jan Paweł II wydał bullę, na mocy której utworzył archidiecezję gdańską z siedzibą w Oliwie, a bazylika stała się archikatedrą.

Lublin - Nowy Ratusz

noreply@blogger.com (jotzet) — Mon, 19 Jun 2017 11:31:00 +0000

1610 – Do Lublina przybyli Zakonnicy Zgromadzenia Karmelitów Bosych Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel.

1611 – Zygmunt III Waza wydał specjalne przyzwolenie na budowę Magistratu.

1612 – Karmelici podjęli decyzję o wzniesiniu kościoła i klasztoru w miejscu planowanej budowy Magistratu. W tym celu nabyli grunty na różne, w tym bezprawne, sposoby.

1612-19 - Karmelici wybudowali murowany kościół Matki Boskiej Szkaplerznej oraz klasztor. Twórcami projektu byli dwaj lubelscy muratorzy Jakub Balin i Jakub Tremandzel. Świątynia miała 3 nawy i prezbiterium zamknięte ścianą prostą. Składała się z ośmiu kaplic. Dwie poświęcone były Matce Bożej, a pozostałe były pod wezwaniem św. Józefa, św. Teresy od Jezusa, Krzyża Świętego, św. Michała Archanioła i św. Apolonii. W ostatniej z nich pochowany został Jakub Tremanzel. Szczególnie okazale prezentowała się elewacja frontowa o bogatej artykulacji architektonicznej ścian i szczytu. Wnętrze nakryte było sklepieniem kolebkowym z lunetami i z dekoracją stiukową. Fragment dekoracji stiukowej zachował się w sali posiedzeń na II piętrze.

20 kwietnia 1803 – Wielki pożar Krakowskiego Przedmieścia o godzinie 23.00 zajął i zniszczył zabudowania klasztorne oraz kościół. Karmelici, zmuszeni brakiem odpowiednich środków na odbudowę, przenieśli się do opuszczonego przez karmelitanki klasztoru i kościoła pw. św. Józefa przy dzisiejszej ulicy Świętoduskiej.

1807 - Ruiny zostały wystawione na publiczną licytację przez lubelski Urząd Cyrkularny. Wygrał ją mieszczanin Franciszek Józef Stadler i w ten sposób przeszły w prywatne ręce.

1823 – Niezagospodarowany teren nabył Magistrat miasta Lublina z zamiarem wybudowania nowego ratusza.

1824 - Ogłoszono konkurs na projekt i budowę nowego ratusza, do którego zgłosili się Ignacy Stompf, Jakub Hempel i Aleksander Groffe. Komisja Rządowa Spraw Wewnętrznych wybrała projekt Aleksandra Groffego – generalnego budowniczego Królestwa Polskiego. Roboty nadzorował wojewódzki budowniczy Jakub Hempel. Nim jednak powstał nowy budynek urzędnicy musieli pracować w zniszczonych murach klasztornych.

1827-28 - Wybudowano nowy ratusz w stylu klasycystycznym. Budowla zaadaptowała ruiny kościoła - nawę główną i zachodni rząd dawnych kaplic kościoła. Do przebudowanej fasady dostawiono czterokolumnowy portyk. Budynek Urzędu Municypalnego początkowo na parterze mieścił kasę miejską, resursę kupiecką, biuro policmajstra i areszt oraz archiwum miejskie. Pierwsze piętro zajmowały biura magistratu oraz sala balowa. Na drugim piętrze urzędował i mieszkał prezydent miasta. Dla potrzeb urzędu przystosowano również skrzydła klasztoru. Od strony targu znajdowało się więzienie i mieszkania służby. W okresie międzywojennym w skarbcu magistrackim przechowywano dokument lokacji miasta z 1317 roku, zatwierdzony przez króla Władysława Łokietka. Przechowywane były tam też miecze katowskie oraz kopia dawnych kluczy miejskich.

Wrzesień 1939 - Budynek został zbombardowany i spłonął.

Lipiec 1944 - Budynek został całkowicie spalony podczas wyzwalania miasta. W tym czasie w piwnicach Ratusza uwięzieni zostali ludzie, którzy z głodu zostali zmuszeni do kanibalizmu.

1947-52 – Ratusz odbudowano ze zniszczeń wojennych według projektu architekta Ignacego Kędzierskiego. Budynek zachował zewnętrzną dziewiętnastowieczną klasycystyczną formę. Wnętrze zaadaptowano do nowych potrzeb a skrzydła po dawnych zabudowaniach klasztornych, które Szczególnie ucierpiały podczas działań wojennych rozebrano.

Bydgoszcz

noreply@blogger.com (jotzet) — Fri, 09 Jun 2017 23:36:00 +0000

1038 – Badania dendrochronologiczne wskazują na powstanie w tym czasie grodu. Strzegł on przeprawy na rzece i znajdował się w okolicy dzisiejszego kościoła pw. św. Andrzeja Boboli. W bezpośrednim sąsiedztwie grodu rozwinęło się od południa podgrodzie.

1090 – Gród został zniszczony wskutek najazdu wojsk Władysława Hermana.

28 czerwca 1238 – W „Roczniku kapituły gnieźnieńskiej” został wymieniony kasztelan bydgoski o imieniu Sulisław. Choć nazwa „Bydgoszcz” jeszcze wówczas nie padła, to wiadomo, że wymieniony Budegac to właśnie gród nad Brdą. Jest to pierwsza wzmianka w dokumentach o Bydgoszczy.

1260 – Na terenie podgrodzia powstała nieistniejąca już najstarsza bydgoska świątynia pw. św. Idziego.

1314 - Kasztelania bydgoska stała się częścią księstwa bydgosko-wyszogrodzkiego. Jako najbardziej wysunięta na północ, stała się fragmentem pogranicza polsko-krzyżackiego.

1327 – Nad Bydgoszczą władzę objął Władysław Łokietek.

1330 – W wyniku wojen polsko-krzyżackich gród został spalony przez Krzyżaków i wraz z Kujawami dostał się pod kontrolę rycerzy zakonnych.

1337 – Bydgoszcz powróciła w granice Królestwa Polskiego.

1343 - Pokój kaliski potwierdził przynależność Bydgoszczy do Królestwa Polskiego, którą król zamierzał odbudować ze zniszczeń i przekształcić w główny gród północnych Kujaw.

19 kwietnia 1346 - Król Kazimierz III Wielki nadał Bydgoszczy prawa miejskie. Akt lokacyjny wystawiony w Brześciu Kujawskim nadawał gminie miejskiej prawo magdeburskie. Nowa osada miała powstać na niezamieszkałej równinie położonej nieco na zachód od istniejącego już grodu. Kazimierz Wielki pragnął by nowe miasto nazywało się Królewiec (Koenigsburg), jednakże nowa nazwa nie przyjęła się wśród mieszkańców. Bydgoszcz otrzymała od króla szereg przywilejów, w tym prawo prowadzenia handlu spławnego oraz prawo bicia monety. Z rozkazu króla na terenie dawnego grodu został wzniesiony murowany zamek – siedziba kasztelana. Wybudowano też kościół farny.

1370 - Starostwo bydgoskie otrzymał w posiadanie wnuk Kazimierza – Kaźko słupski . Zamek bydgoski stał się jego ulubioną rezydencją, niezwykle często i chętnie tutaj przebywał.

1377 – Na zamku w Bydgoszczy zmarł właściciel starostwa bydgoskiego, Kazimierz IV słupski.

1378 – Bydgoszcz stała się lennem Władysława Opolskiego.

1392 – Bydgoszcz została wcielona do Królestwa Polskiego.

1397 - Dzięki staraniom królowej Jadwigi do miasta przybyli karmelici, lokując tu swój konwent. Po Gdańsku i Krakowie, była to trzecia siedziba tego zakonu w Polsce.

sierpień 1409 - Krzyżacy zdobyli bydgoski zamek, który następnie odbił Władysław Jagiełło i zawarł tu rozejm obowiązujący do 24 czerwca 1410 r.

1411–54 - Bydgoszcz była kilkukrotnie oblegana przez siły krzyżackie, a także kierowano stąd polskie działania zaczepne.

1433 – Powstał cech rzeźników w Bydgoszczy.

1450 – Został ufundowany szpital Św. Ducha.

1455–66 - W trakcie wojny trzynastoletniej z zakonem krzyżackim w Bydgoszczy często przebywał król Kazimierz Jagiellończyk, który założył tutaj jedną ze swoich głównych kwater wojennych. Tutaj też w kwietniu 1457 dokonał wykupu z rąk zaciężnych krzyżackich m.in. twierdzy w Malborku – stolicy Zakonu, która nigdy nie została zdobyta militarnie. W tym czasie w mieście powstały ceglane mury obronne, otaczające Bydgoszcz od południa, a także gotycki kościół farny położony w narożniku rynku w bezpośrednim sąsiedztwie rzeki Brdy.

1466 – Został ufundowany obraz Madonny Bydgoskiej.

1480 - Do Bydgoszczy przybył zakon bernardynów, który odegrał niezwykle istotną rolę w historii miasta. W bezpośrednim sąsiedztwie zabudowań klasztornych Bernardyni wznieśli gotycką świątynię (obecnie kościół garnizonowy pw. Najświętszej Maryi Panny Królowej Pokoju), stworzyli bogato wyposażoną bibliotekę, której zbiory częściowo przetrwały do dziś . W owym czasie urząd starosty bydgoskiego sprawowali przedstawiciele niezwykle zamożnej i wpływowej rodziny Kościeleckich (urzędowali na zamku bydgoskim przez niemal 150 lat).

1488 – Został założony cech szyprów.

1495 – Powstało Bydgoskie Bractwo Kurkowe.

listopad 1520 - W Bydgoszczy obradował sejm walny, w którym uczestniczyło zebrane na wojnę pospolite ruszenie oraz król Zygmunt Stary.

1523 – Uruchomiono wodociągi miejskie.

1550 – Powstały kaplice Św. Trójcy i Św. Krzyża.

1559 – Powstała warzelnia soli.

1577 – Na bydgoskim zamku przez 3 miesiące przebywał Stefan Batory.

1579 - Wedle zachowanych rejestrów z komory wiślanej w Białej Górze, co szósty statek zdążający do Gdańska miał port macierzysty w Bydgoszczy.

1594 - Faworyt króla Zygmunta III Wazy Stanisław Cikowski otworzył na Wyspie Młyńskiej prywatną mennicę.

pocz. XVII w. - Przekształcono prywatną mennicę Cikowskiego w mennicę królewską.

1620 - Bydgoszcz liczyła wtedy wraz z przedmieściami około 5 tysięcy mieszkańców i należała do jednych z większych miast I Rzeczypospolitej. W strukturze społecznej miasta dominowali Polacy, ale w mieście istniały znaczące kolonie – niemiecka i szkocka. Wielokulturowy obraz Bydgoszczy dopełniali Żydzi (choć formalnie obowiązywał ich zakaz osiedlania się na terenie miasta na mocy przywileju królewskiego z 1555 r, dlatego mieszkali w pobliskim Fordonie, a w Bydgoszczy pojawiali się głównie podczas jarmarków) oraz pojedyncze rodziny włoskie (niejaki Stefan Parkuzi kilkakrotnie pełnił funkcję burmistrza miasta).

1621 - z okazji polskiego zwycięstwa nad Turkami pod Chocimiem, w bydgoskiej mennicy wybito jedną z najcenniejszych i największych monet w historii Europy – 100 dukatów Zygmunta III Wazy.

1647 – Powstał kościół i kolegium jezuickie.

1656 – Bydgoszcz została zniszczona podczas potopu szwedzkiego, była to największa katastrofa w historii miasta. O miasto toczyły się ciężkie walki, kilkukrotnie przechodziło z rąk do rąk, skutkiem czego były ogromne straty. Miasto straciło bezpowrotnie wiele ze swoich najstarszych zabytków: wysadzony został w powietrze zamek, zniszczono średniowieczne obwarowania miasta, zginęła połowa mieszczan. Szwedzi pozostawili po sobie ślad w postaci nazwy, jednego z większych obecnie, osiedli mieszkaniowych – Szwederowa, miejsca ulokowania szwedzkiego obozu. Inną interesującą „pamiątką” czasów „potopu” jest jeden z najciekawszych i najstarszych widoków Bydgoszczy autorstwa Erika Dahlberga z 1657 r.

6 listopada 1657 – Na schodach kościoła jezuickiego na Starym Rynku, król Jan Kazimierz i elektor Prus Książęcych Fryderyk Wilhelm Hohenzollern podpisali i zaprzysiężyli traktaty welawsko-bydgoskie. Traktaty te pozwalały Rzeczpospolitej rozbić niebezpieczny sojusz antypolski, jednak stały się podstawą dla uniezależnienia od Polski Prus Książęcych, które już jako Królestwo Pruskie, stały się jednym z trzech zaborców Polski w XVIII w.

1688 – Zamknięta została bydgoska mennica.

1700-21 - III wojna północna dopełniła dzieła zniszczenia miasta. Szkody wojenne wraz z dramatycznym spadkiem liczby ludności doprowadziły do tego, że Bydgoszcz podupadła i przestała być liczącym się ośrodkiem gospodarczym na kilkadziesiąt lat.

1772 - Na skutek I rozbioru Polski, Bydgoszcz została włączona w granice Prus, w ramach nowo utworzonej prowincji Prusy Zachodnie.

czerwiec 1772 - W Bydgoszczy przebywał władca Prus Fryderyk II Wielki, który decydując się na budowę kanału łączącego Odrę i Wisłę, wyznaczył miastu ważną rolę w swoim królestwie. W momencie przejęcia Bydgoszczy przez Prusy, miasto liczyło najprawdopodobniej około 800 mieszkańców, jednak zaborca zainwestował tutaj ogromne fundusze, czego skutkiem stał się dynamiczny rozwój miasta i szybki wzrost ludności. Bydgoszcz (nazywana wówczas z niemieckiego Bromberg) została wyznaczona na siedzibę władz Obwodu Nadnoteckiego, który obejmował wcielone tereny wielkopolsko-kujawskie, dzięki czemu zyskała na znaczeniu jako ważny ośrodek administracyjny.

1773-74 - Z rozkazu Fryderyka II wybudowany został Kanał Bydgoski, który połączył Brdę z Notecią otwierając drogę wodną od Wisły aż do Odry. To niezwykłe osiągnięcie inżynieryjne zapewniło miastu długie lata stabilnego wzrostu gospodarczego i dobrobytu.

1787 – Została wybudowana fara ewangelicka.

2 października 1794 – W trakcie powstania kościuszkowskiego rozegrała się bitwa pod Bydgoszczą, którą stoczyło wojsko polskie pod dowództwem gen. Henryka Dąbrowskiego. W jej wyniku Bydgoszcz została odebrana zaborcy i jeszcze przez dwa tygodnie, po upadku insurekcji znajdowała się w polskich rękach.

pocz. XIX w. - Bydgoszcz ponownie stała się znaczącym ośrodkiem handlowym i liczyła kilka tysięcy mieszkańców.

1806 - Po bitwach pod Jeną i Auerstadt, ziemie zaboru pruskiego, w tym Bydgoszcz przejęli Francuzi.

1807 – Bydgoszcz stała się częścią Księstwa Warszawskiego powołanego do życia przez Napoleona Bonaparte i została ustanowiona stolicą departamentu. Nastąpił wówczas dalszy gospodarczy rozwój miasta, działały garbarnie, farbiarnie, browary i wiele młynów.

1815 - Po klęsce Napoleona Bydgoszcz wróciła pod panowanie pruskie i została z kolei stolicą powiatu bydgoskiego i rejencji bydgoskiej w obrębie Wielkiego Księstwa Poznańskiego.

1824 – Otwarto Teatr Miejski.

1834 - Władze pruskie dokonały rozbiórki starego gotycko-renesansowego ratusza. Wybudowano za to gmach rejencji oraz synagogę.

1851 - Miasto otrzymało połączenie kolejowe z Berlinem. Uroczyste otwarcie linii kolejowej odbyło się w obecności króla pruskiego Fryderyka Wilhelma IV. Bydgoszcz została siedzibą pierwszej na świecie dyrekcji kolejowej – Królewskiej Dyrekcji Kolei Wschodniej, zajmującej się rozbudową i nadzorem linii kolejowych we wschodnich prowincjach pruskich. Budowa dworca przyczyniła się do rozwoju miasta w kierunku północno-zachodnim. W niezwykle krótkim czasie powstało bydgoskie Śródmieście o prawdziwie wielkomiejskiej zabudowie. Rozwijał się również przemysł metalowy, maszynowy, drzewny i spożywczy. W mieście pobudowano szereg reprezentacyjnych obiektów municypalnych, gmachów administracyjnych, szkół, szpitali, kościołów, mostów, fabryk.

1862 – Otwarto Kolej Warszawsko-Bydgoską.

1872 – Otwarto Kolej Poznańsko-Bydgoska.

1879 – Uregulowano Brdę, wybudowano na niej śluzy oraz port drzewny.

1888 – Rozpoczęły kursowanie po mieście tramwaje konne.

1895 – Rozebrano zamek bydgoski, który już od XVIII wieku popadał w ruinę.

1896 - Na ulice Bydgoszczy wyjechały tramwaje elektryczne. W tym samym roku oddano do użytku monumentalny gmach Teatru Miejskiego.

pocz. XX w. - Bydgoszcz uważana była za miasto o charakterze niemieckim m.in. dzięki sztucznemu administracyjnemu odseparowaniu Śródmieścia od polskich przedmieść. Zwana była w tym czasie „małym Berlinem” z uwagi na podobne do stolicy Cesarstwa Niemieckiego oblicze architektoniczne oraz wszechobecną zieleń.

1903 – Rozpoczęła działalność Biblioteka Miejska.

1904 – Powstały Instytuty Rolnicze – pierwsza placówka naukowa w Bydgoszczy.

20 stycznia 1920 - Na mocy postanowień traktatu wersalskiego, Bydgoszcz powróciła do Polski. W tym roku ośmiokrotnie powiększono obszar miasta, włączając w nie polskie przedmieścia, a jego granice oparły się na wschodzie o Wisłę. Nastąpił dalszy urbanistyczny, ekonomiczny i kulturalny rozkwit miasta, rozwijał się przemysł zwłaszcza jego nowoczesne branże: chemiczny i elektrotechniczny. W tym czasie Bydgoszcz była drugim co do wielkości miastem województwa poznańskiego, pozostawało jednocześnie największym ośrodkiem gospodarczym Pomorza oraz siódmym co do wielkości miastem w kraju licząc 88 000 mieszkańców. Repolonizacja miasta przybrała tak wielki wymiar, że gród nad Brdą, obok Poznania, stał się jednym z najbardziej polskich miast w okresie międzywojennym osiągając 92% mieszkańców polskich ok. 1928 roku.

1923 - Powstało Muzeum Miejskie oraz działające do dziś Towarzystwo Miłośników Miasta, jedno z najstarszych towarzystw tego typu w Polsce.

1928 - Bydgoszcz stała się węzłem oraz siedzibą dyrekcji nowo zbudowanej kolejowej magistrali węglowej Śląsk-Gdynia.

1936 – Powstała Miejska Orkiestra Symfoniczna.

4 stycznia 1937 - Nadawanie rozpoczęło Polskie Radio w Bydgoszczy.

kwiecień 1938 - Na mocy reformy administracyjnej Bydgoszcz weszła w skład województwa pomorskiego.

3-4 września 1939 - Wycofujące się przez miasto oddziały armii „Pomorze” zostały niespodziewanie zaatakowane przez niemieckich dywersantów wspomaganych przez miejscowych Niemców m.in. członków Hitlerjugend. Dywersja została szybko stłumiona, a część pojmanych Niemców rozstrzelano. Wydarzenia te propaganda III Rzeszy określiła mianem „bydgoskiej krwawej niedzieli”.

5 września 1939 - Miasto zajęły wojska niemieckie i rozpoczął się okres okupacji. Naziści dokonali masowych egzekucji mieszkańców Bydgoszczy, zarówno na głównym placu miasta, jak i w okolicznych lasach, przede wszystkim, w fordońskiej „Dolinie Śmierci”. Usprawiedliwieniem dla egzekucji stały się wydarzenia „bydgoskiej krwawej niedzieli”. Brały w nich udział m.in. Einsatzgruppe IV der Sicherheitspolizei oraz paramilitarna organizacja mniejszości niemieckiej Volksdeutscher Selbstschutz.

1939-45 – W czasie okupacji Bydgoszcz (jako Bromberg) włączona została do niemieckiej prowincji Gdańsk-Prusy Zachodnie jako siedziba rejencji. Nowy nadburmistrz Bydgoszczy, Werner Kampe zarządził przebudowę centrum miasta na modłę narodowosocjalistyczną. Doprowadził on do realizacji pomysłu wyburzenia zachodniej pierzei Starego Rynku, wschodniej pierzei ul. Mostowej oraz synagogi, by przygotować miejsce pod nowy, monumentalny budynek ratusza i plac defilad i zamienić centrum miasta w neue deutsche Bromberg. Zlikwidowano też stojący w pobliżu gmachu starostwa przy ul. Słowackiego pomnik Henryka Sienkiewicza oraz monument Nieznanego Powstańca Wielkopolskiego przy ul. Bernardyńskiej, zaś na cele wojenne w styczniu 1943 roku przetopiono fontannę Potop. We wschodniej części miasta wybudowano potężną fabrykę dynamitu „DAG Fabrik Bromberg”, w której pracowały setki pracowników przymusowych. W czasie okupacji śmierć poniosło 10 tysięcy mieszkańców miasta.

23 stycznia 1945 – Do Bydgoszczy wkroczył 9 radziecki korpus pancerny gwardii, nie wdając się jednak w walki uliczne przekazał zdobyte pozycje 2 korpusowi kawalerii oraz 47 armii generała majora Perchorowicza, które zajęły południową część miasta. Hitlerowcy bronili się nadal w północnej części Bydgoszczy.

25 stycznia 1945 - Do walk dołączył 8 pułk piechoty 3 Dywizji im. Romualda Traugutta. Walczyły tu też oddziały 1 warszawskiej brygady kawalerii, 1 zmotoryzowany batalion rozpoznawczy i 7 samodzielny dywizjon artylerii pancernej.

27 stycznia 1945 – Bydgoszcz została ostatecznie wyzwolona.

marzec 1945 – Utworzono polską administrację a Bydgoszcz stała się stolicą województwa pomorskiego.

1946 – Przeniesiono z Koszalina dowództwo Pomorskiego Okręgu Wojskowego. W ramach obchodów 600-lecia miasta gościła Pomorska Wystawa Rzemiosła, Przemysłu i Handlu. W tym też roku został rozebrany Teatr Miejski zniszczony podczas wyzwalania miasta.

1948 – Wybudowano Teatr Polski.

1950 – Miasto stało się stolicą województwa bydgoskiego.

1951 – Powołano Wyższą Szkołę Inżynierską (obecnie Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich).

1953 – Rozpoczęła działalność Państwowa Filharmonia Pomorska powstała z przekształcenia Pomorskiej Orkiestry Symfonicznej.

1956 – W ramach protestu przeciw braku wolności słowa, bydgoszczanie zniszczyli radiostację na Wzgórzu Dąbrowskiego, zagłuszającą zagraniczne audycje przeznaczone dla Polski. W tym roku rozpoczął działalność Teatr Muzyczny Opery i Operetki, który wraz z Państwową Filharmonią Pomorską w krótkim czasie zyskał uznanie i szerokie grono wielbicieli zarówno w Polsce, jak i za granicą. Obie instytucje doczekały się siedzib, które do dziś są najbardziej rozpoznawalnymi budowlami w mieście. W tym okresie Bydgoszcz stała się ważnym ośrodkiem kulturalnym, naukowym oraz garnizonowym.

1961 – Odbył się po raz pierwszy Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Ignacego Jana Paderewskiego.

1962 - Odbył się po raz pierwszy Bydgoski Festiwal Muzyczny

1966 - Odbył się po raz pierwszy festiwal Musica Antiqua Europae Orientalis.

1971 - Ze względu na poszerzenie arterii komunikacyjnej, zasypano część Starego Kanału Bydgoskiego wraz z dwoma śluzami i mostem.

1973 - Do Bydgoszczy zostało włączone miasteczko Fordon. W tym czasie nastąpił dynamiczny rozwój przemysłu, zwłaszcza chemicznego, spożywczego i elektrotechnicznego. Władze miasta rozbudowały znacząco istniejące zakłady przemysłowe – dumą miasta stały się takie zakłady jak Eltra, Jutrzenka, Zachem, Kobra, Kabel oraz Romet.

1974 – Rozpoczęła swoją działalność Akademia Muzyczna im. Feliksa Nowowiejskiego.

1975 - Na północ od centrum miasta na podobieństwo parku śląskiego rozpoczęto tworzenie Leśnego Parku Kultury i Wypoczynku Myślęcinek, zwanego płucami Bydgoszczy.

16 marca 1981 - Doszło w Bydgoszczy do ogólnopolskiego strajku chłopskiego zorganizowanego przez rolniczą „Solidarność”. W trakcie tzw. „Bydgoskiego Marca”, podczas sesji Wojewódzkiej Rady Narodowej, pobito dotkliwie zaproszonych członków bydgoskiej „Solidarności”, z Janem Rulewskim na czele.

1994 – Został otwarty port lotniczy oraz rozpoczął nadawanie kanał telewizyjny TVP Bydgoszcz.

1999 - Bydgoszcz wraz z Toruniem została współstolicą nowo utworzonego województwa kujawsko-pomorskiego. W tym roku miasto odwiedził też papież Jan Paweł II.

2004 - Decyzją papieża Jana Pawła II, została ustanowiona diecezja bydgoska. W związku z tym najstarszy bydgoski kościół, późnogotycka fara, został podniesiony do rangi katedry.

2005 - Na bazie Akademii Bydgoskiej powstał pierwszy bydgoski uniwersytet: Uniwersytet Kazimierza Wielkiego.

listopad 2006 - Powstał z przekształcenia Akademii Techniczno-Rolniczej, drugi uniwersytet bydgoski - Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich.

Lądek Zdrój

noreply@blogger.com (jotzet) — Wed, 31 May 2017 17:25:00 +0000

1241 - Po zwycięskiej bitwie pod Legnicą 9 kwietnia, wojska tatarskie ruszyły na Węgry i po drodze zniszczyły szereg miejscowości, w tym też Lądek. Przy tej okazji powstała pierwsza wzmianka o istnieniu tu urządzeń kąpielowych, które zostały zniszczone przez Mongołów.

1282 - Lądek otrzymał prawa miejskie mocą przywileju księcia wrocławskiego Henryka IV Probusa.

1337 - Książę Bolek ziębicki wystawił dokument potwierdzający przywileje miasta, które wraz z 24 wsiami podlegało bezpośrednio burgrabiemu karpieńskiemu, a później hrabiemu kłodzkiemu.

1428 – Miasto i zabudowania kąpielowe zostały zrujnowane w wyniku najazdu husyckiego.

1431 – Husyci ponownie najechali Lądek niszcząc miasto i zabudowania kąpielowe.

1453 – Lądek razem z całym hrabstwem Kłodzkim przeszedł we władanie namiestnika króla czeskiego księcia Jerzego Podiebradckiego, którego spadkobiercy, bracia Albert, Jerzy i Karol Podiebradowie zainteresowali się walorami zdrojowymi Lądka.

1498 – Bracia Podiebradowie odnowili i rozbudowali zarówno termę, jak i zaplecze lecznicze. Przy źródle ufundowali kaplicę pod wezwaniem świętego Jerzego, a ujęcie wody otrzymało imię tego świętego. W tym samym roku sprowadzili do Lądka doktora Konrada z Bergu, który po raz pierwszy dokonał analizy chemicznej wód i stwierdził w nich obecność siarki, ałunu, soli i miedzi. Od tego czasu rozpoczął się rozwój Lądka jako uzdrowiska.

1571 – Zdrój św. Jerzego został kupiony przez radę miejską. Przedtem kilkakrotnie zmieniał właścicieli i począł podupadać. Od czasu przejęcia zdroju przez miasto zaczęły się dla niego lepsze czasy.

1577-80 - Dokonano dużej przebudowy, zamieniono dotychczasową obudowę źródła z belek drewnianych na obudowę kamienną, zainstalowano wanny z podgrzewaną wodą oraz wzniesiono nowe budynki przeznaczone na kwatery dla kuracjuszy. Rada miejska wydała również pierwszy regulamin zdrojowy, określający sposoby i zasady korzystania ze źródeł. W efekcie tych zmian na leczenie w sanatorium decydowało się coraz więcej znakomitych osób. W gronie ówczesnych gości byli m.in. książęta: Jerzy II Piast z Brzegu, Karol Austriacki, książę Holsztyński, książę z Oleśnicy, oraz kardynał Antoni Brus z Pragi czy Marcin Gerstman, biskup wrocławski. Plejada arystokratów, książąt kościoła, artystów, polityków zacznie spędzać w Lądku wolne chwile. Wielu z nich regularnie i często będzie odwiedzać te termy, by w nich odpoczywać, bawić się, obchodzić jubileusze i tworzyć.

1591 - Jan Crato z Wrocławia, nadworny lekarz Habsburgów i właściciel Szczytnej Śląskiej, opublikował pierwszy tekst medyczny o dobrym wpływie lądeckich term na wiele schorzeń.

1618–48 - Wojna trzydziestoletnia, podczas której miasto i okolice zostały zniszczone pożarami, a ludność zdziesiątkowana przez epidemie.

1622 – Prawdopodobnie około tego roku Dr Schilling z Nysy, podczas badania Zdroju Jerzego odkrył drugie źródło, które nazwał „Nowym" (obecnie noszącym imię „Marii Skłodowskiej-Curie").

1637 - Zarządca Hrabstwa Kłodzkiego Zygmunt Hoffmann wykupił opisane przez dr Schillinga źródło i jego okolice, jednak z powodu toczących się wojen przez 40 lat nie dokonywał żadnych prac.

1645 – Miasto zostało złupione przez Szwedów.

1647 – Ponownie Lądek został złupiony przez Szwedów.

1678 – Zygmunt Hoffmann zlecił oczyszczanie źródła, podczas którego w pobliżu znaleziono źródło cieplejsze, o większej wydajności. Nowe źródło właściciel nazwał na cześć swojej żony „Maria”. Po dokładnym odsłonięciu nowego wypływu wody, odkryto również wykuty w skale zbiornik o długości prawie 2 m, szerokości 2 m i głębokości ponad 2 m. a w nim resztki łopat, czerpaków i innych przedmiotów. Wszystko wskazywało na istnienie zorganizowanej formy leczenia zdrojowego znacznie wcześniej niż w zdroju „Jerzy”.

1680 - Został oddany do użytku zakład kąpielowy wybudowany przez Hoffmanna, któremu nadał nazwę „Marienbad” (obecnie „Wojciech”). Był to okazały ośmioboczny obiekt o wysokości ponad 20 metrów i średnicy prawie dziesięciu metrów. W środku znajdował się ośmiokątny basen o przekątnej około 6 m i głębokości ponad 1,5 m. Dno basenu stanowiła drewniana podłoga, przykrywająca wypływy wody.

1736 - Władze miejskie wykupiły od wnuka Hoffmanna źródło „Maria”. Wcześniej zdrój „Jerzego” oraz „Marii” mocno ze sobą konkurowały publikacjami medycznymi, które dotyczyły wód lądeckich oraz zaleceń, jak je należy stosować. W zależności od patrona wydawnictw, autorzy tych prac bardziej zachwalali zdrój „Jerzego” bądź zdrój „Marii”. Dopiero od czasu przejęcia przez miasto drugiego zdroju oferta lecznicza stała się pełna i do dziś sprawiedliwie promuje zarówno radonowe jak i siarkowo-wodorowe zasoby termalne Lądka.

1739 - Miasto spustoszył wielki pożar, podczas którego spłonęło również archiwum miejskie wraz z historycznymi dokumentami.

1742 - Lądek znalazł się w Prusach pod niemiecką nazwą Landeck.

1744 - Gotfryd Henryk Burghart wydał obszerną monografię na temat leczenia w Lądku. Najważniejszy wniosek zawarty w pracy dotyczył wyprysku kąpielowego, który stanowił podstawę do ustalenia czasu kuracji.

1759 – Podpisano porozumienie, na mocy którego Lądek, obok Cieplic, Teplic i Karlovych Var stał się ośrodkiem rekonwalescencji rannych i chorych żołnierzy obu walczących stron (Prus i Austro-Węgier) w wojnie siedmioletniej. Porozumienie to wyprzedziło o ponad 100 lat pierwszą, tzw. czerwonokrzyską konwencję genewską.

1765 - Na kurację przybył król pruski Fryderyk II Wielki wraz z całym dworem. Zadowolony ze skuteczności leczenia swojej rwy kulszowej w lądeckich wodach wydał później zakaz korzystania przez obywateli Prus z innych niż sudeckie uzdrowiska.

1782 – Pobyt na kuracji hrabiego von Hoyma, ministra ds. Śląska rozpoczął okres rozwoju i pomyślności kurortu. Powstał malowniczy park z istniejącą do dziś aleją modrzewiową pomiędzy starym a nowym zdrojem, wystawiono salę balową, zbudowano "Leśną Świątynię" nad potokiem Jadwiżanka.

1788 – Nowe Żródło zostało przemianowane na „Tuszowe".

1790 - Swoje 41. urodziny świętował w termach wybitny poeta niemiecki Johann Wolfgang Goethe.

1800 - Podczas pobytu w Lądku, królowa Luiza wmurowała kamień węgielny pod nowy obiekt zdrojowy (obecnie Kinoteatr). W tym czasie uzdrowisko przeżywało już okres swojego intensywnego rozwoju.

1811 - Wprowadzono po raz pierwszy taksę kuracyjną, zobowiązującą do wykupienia karty pobytu dla osób, które przebywały w Lądku powyżej 8 dni.

1813 – Na kuracji przebywał król Fryderyk Wilhelm III, do którego w odwiedziny przybył car Aleksander I. Królowi pruskiemu towarzyszyła rodzina: następca tronu, późniejszy król Fryderyk Wilhelm IV, książę Wilhelm, późniejszy cesarz Wilhelm I, księżniczka Karolina, późniejsza carowa Rosji, żona Mikołaja I, księżniczka Aleksandryna, późniejsza arcyksiężna Meklemburgii zaś pośród świty cara przebywali: książęta Biro, Orański, Filip Heski, Kumberlandii oraz Radziwiłł.

1820 - Powstał sfinansowany przez rodzinę Radziwiłłów „Hotel de Pologne”, centrum polskiego życia uzdrowiskowego.

1828 - Po renowacji źródła „Marianny” (obecnie „Dąbrówki”) wybudowano nad nim nową pijalnię na miejscu dawnej altany z poborem wody źródlanej do picia.

1829 - Przypadkowo odkryto źródło, które po rozpoczęciu eksploatacji w 1835 roku nazwano źródłem „Łącznym” (obecnie jest to źródło „Chrobry”).

1838 - Uruchomiono „Wziewnię” (inhalatorium) nad źródłem „Fryderyka” (obecnie „Skłodowskiej-Curie”) i po raz pierwszy wprowadzono zabiegi borowinowe.

poł XIX w. - Powstały połączenia drogowe Lądka z Kamieńcem, Ziębicami, Bolesławowem oraz morawskim Starym Miastem. Było to zasługą księżnej Marianny Orańskiej, właścicielki tzw. klucza strońskiego na Ziemi Kłodzkiej.

1875 – Do Lądka przybył doktor Aleksander Ostrowicz, który związał się z uzdrowiskiem jako lekarz zdrojowy na ponad 28 lat. Był on od 1880 roku dyrektorem w zakładzie wodoleczniczym “Thalheim”, społecznikiem, działaczem stowarzyszeń (Towarzystwo Upiększania Miasta, sekcja lądecka Kłodzkiego Towarzystwa Górskiego) a przede wszystkim autorem przewodnika "Landek w Hrabstwie Klockiem w Szląsku. Podręcznik informacyjny dla gości kąpielowych", pierwszej pracy na temat uzdrowiska w języku polskim. W swej monografii opisuje dokładnie codzienne życie w kurorcie, w którym przebywali goście z Europy, USA, a nawet z Afryki, a prawie dziesięć procent z nich stanowili Polacy. Czasy Ostrowicza to okres największego rozwoju uzdrowiska. Warto podkreślić, że mieszkańcy nie płacili w tym okresie żadnych komunalnych podatków, bo miasto miało spore dochody z usług leczniczych. Właściciele domów, pensjonatów dostawali nawet deputat w formie drzewa z lasu, by mieli czym palić w kominkach. Goście stołowali się w 11 restauracjach, nie brakowało ekskluzywnych sklepów, zakładów krawieckich i usługowych.

1878-80 - Został rozebrany zakład kąpielowy „Marienbad” (obecnie „Wojciech”). Na jego miejscu powstał nowy, neobarokowy obiekt według projektu Hermana Yölkela. Do dziś to symbol i wizytówka Lądka Zdroju.

1892 - Miasto i uzdrowisko zostało połączone w jednolitą całość administracyjną.

1897 - Uruchomiono połączenie kolejowe z Kłodzkiem i Stroniem Śląskim.

1903 – Otwarto uroczyście setny lądecki pensjonat.

1904 - Dr Jan Plesch po raz pierwszy stwierdził obecność radonu w wodach lądeckich.

1909 - Dr Klemens Schoefer potwierdził obecność radonu co wpłynęło na zmianę zasad kuracji.

1914-16 - Poniżej zakładu „Jerzy” wybudowano nowy zakład kąpielowy nazwany „Nowy Jerzy”.

15 lutego 1935 - Wobec ugruntowania się kurortowego statusu miasta nazwę zmieniono na Bad Landeck.

1936 – Do obecnego zakładu „Wojciech” dobudowano zakład borowinowy. Poniżej zakładu „Wojciech” w kierunku miasta oddano do użytku duży basen kąpielowy i pijalnię. Zakład ten obecnie nosi imię Marii Skłodowskiej-Curie i jest częścią 23. Wojskowego Szpitala Uzdrowiskowego.

1939-45 - Podczas II Wojny Światowej Lądek wyjątkowo nie ucierpiał, choć liczba kuracjuszy spadła praktycznie do zera.

9 maj 1945 - Do miasta wkroczył oddział zwiadowców Armii Czerwonej zajmując go bez walki. Szybko wojska radzieckie uruchomiły zakłady lecznicze dla swoich potrzeb.

15 czerwca 1945 - Niemiecki burmistrz miasta dr Hänsch został zastąpiony polskim burmistrzem, Stanisławem Latosem. Tym samym zakończyła działalność niemiecka administracja, którą przejęła strona Polska.

sierpień 1945 - Z terenów wschodnich zaczęli napływać polscy osadnicy, którzy początkowo zamieszkiwali w Lądku wspólnie z Niemcami.

25 sierpnia 1945 - Przekazano władzom polskim budynki obecnego Szpitala Uzdrowiskowego „Adam". Były to jedyne obiekty uzdrowiskowe przekazane polskim władzom, reszta pozostała pod kontrolą armii radzieckiej.

1946 - Wprowadzono urzędowo nazwę Lądek Zdrój, zastępując poprzednią niemiecką nazwę Bad Landeck.

pocz. 1946 - Powołano Zarząd Państwowego Uzdrowiska, który zorganizował pierwszy turnus leczniczy.

kwiecień 1946 – Przeprowadzono pierwszą akcję wysiedlenia niemieckich mieszkańców.

1 maja 1946 – Rozpoczął się pierwszy po wojnie turnus leczniczy.

wrzesień 1946 – Przeprowadzono akcję wysiedlenia pozostałych w Lądku niemieckich mieszkańców.

1949 - Powstał Fundusz Wczasów Pracowniczych (FWP), który bardzo szybko rozwinął ofertę uzdrowiskową.

1950 - Liczba mieszkańców Lądka zrównała się z przedwojenną liczbą mieszkańców. Wśród nich przeważali przesiedleńcy zza nowo utworzonej granicy wschodniej (około 52%).

1953 - Zlikwidowano sanatorium Armii Radzieckiej.

1956 – Otwarto ponownie sanatorium Armii Radzieckiej.

1965 - Połączono kurort Lądek Zdrój z odległym o ponad 30 km uzdrowiskiem Długopole Zdrój tworząc Przedsiębiorstwo Państwowe „Uzdrowisko Lądek-Długopole”.

1972-73 - Wykonano głęboki odwiert, tzw. L-2, (z leczniczą wodą termalną), który obecnie nosi nazwę „Zdzisław”.

1974 - Wybudowano szpital uzdrowiskowy „Jubilat”.

1975 - Lądek administracyjnie został przyporządkowany do woj. wałbrzyskiego.

1989 - Ustanowiono herb miasta przedstawiający kłody z dawnego herbu Hrabstwa Kłodzkiego oraz inicjał „L”. Godło te było miastu przypisane błędnie, należało w rzeczywistości do sądu w Lądku-Zdroju.

1991 – Zamknięto ostatecznie sanatorium Armii Radzieckiej.

1999 – Po reformie Lądek Zdrój znalazł się administracyjnie w powiecie kłodzkim województwa dolnośląskiego.

2004 - W wyniku konkursu został ustanowiony hejnał Lądka-Zdroju autorstwa Grzegorza Helcyka. W drodze konkursu został również wybrany św. Jerzy na patrona miasta, jako że jest on patronem najstarszego zdroju w mieście.

27 lipca 2015 – Ustanowiono obecny herb miasta przedstawiający czeskiego lwa, motyw ten zaczerpnięty został z najstarszych pieczęci miejskich Lądka-Zdroju. Ustanowiono jednocześnie obecną flagę, która przedstawia na czerwonym płacie godło herbowe miasta oraz wąski żółty pas u dołu.