Zaman su gibi akıp geçiyor ve Herkes için Twitter Rehberi – 1 yazımdan bu yana epey vakit geçmiş. İlk bölümde ne olduğunu, temel kavramlarını detaylıca anlatmaya çalıştığım Twitter‘ın bu defa da nasıl kullanılması gerektiğine değinmek istiyorum.

Öncelikle Twitter‘da var olmakla bir blog açmak arasında en önemli fark güncelleme sıklığı ve paylaşılanların kapsamı. Twitter‘da kapsamlı bir makalenin bağlantısını ya da tatil fotoğraflarınızın Flickr sayfasını paylaşabilirsiniz. Ancak bunları Twitter‘a yükleyemezsiniz. Sınırlama da çok açık: 140 karakterde ne yazarsanız o. Bunun bilinciyle dünyanın içeriğini tek bir mesaja sığdırmak yerine daha kısa, daha rafine, daha özet bilgi paylaşmaya alışmanız lazım. Zaten kalabalık bir takip listesine sahip takipçilerinizin ana sayfasında çok kısa bir süre kalacağından dikkatini de aynı oranda çekebilme şansınız var.

Bu noktada #hashtag ve Twitter‘ın meşhur gerçek zamanlı aramaları devreye giriyor. Yazdığınız içeriğin daha erişilebilir olması için #hashtag adı verilen bu küçük aracı kullanmanız faydalı olabilir. İçeriğin içinde geçen kelimeleri # (diyez, kare, hash) işareti ile başlatırsanız sizi okuyan birinin bu kelimeyle aratınca çıkacaklara ulaşmasını sağlarsınız. Buna anlık meme‘ler ya da o an izlediğiniz bir organizasyonun muhabbetine katılmak da dahil (bkz: #socialtrippin, #tedxreset)

İçeriği kısa tuttunuz, #hashtag’lerle süslediniz, peki başka mecralarda paylaştıklarınızı nasıl Twitter‘a paslayacaksınız? Ya benim gibi yapıp bir FriendFeed hesabı açar, tüm servislerinizi bu hesaba bağlarsınız ve FF hesabınızdan Twitter’ınıza düşmesini sağlarsınız. Bir diğer alternatif ise Youtube ya da Facebook gibi servislerin Twitter güncellemelerini kullanmak. Ancak bu da daha sonra bunları yönetmenizi zorlaştıracağı için benim tercih etmediğim bir yöntem. Bir de son olarak TwitterFeed gibi bir üçüncü parti uygulama ile RSS formatındaki tüm içeriği Twitter hesabınıza otomatik yansıtırsınız. Tabii eğer isterseniz.

Gördüğüm kadarıyla otomatik paylaşılan içeriğin etkisi manuel girilen kadar yüksek değil – tabi eğer bir haber portalı ya da web sitesi hesabı işletmiyorsanız. Bu nedenle kayda değer bulduğunuz içerikleri, örneğin bu yazıyı :), direk kendiniz kısa bir özetle paylaştığınızda çok daha fazla kişiye ulaştırabilirsiniz. Elbette akıllı bir sistem kurmak mümkünse de bu, kişisel hesabınız için yeterli.

Twitter mesajınızı gönderdiniz ve başladınız beklemeye. Geri dönüş nasıl alıyorsunuz? Tabii ki “mention” yoluyla. Genelde tüm Twitter yazılımları yazılan bir mesaja yanıt göndermeye olanak sağlıyor. Siz ise bunları Twitter arayüzünde sağ sütundaki @username bağlantısı (mesela bende @burak olarak gözüküyor)  ile görebilirsiniz. Bu bağlantıya tıklayınca arama sonuçları gelecek ve size yönelik yazılanlar listelenecek. Eğer henüz bir şey  çıkmıyorsa takipçilerinizi sizinle diyaloğa teşvik edecek şeyler yazın, kısa sürede geri dönüş almaya başlayacaksınız.

Mention konusunda bir de uyarım olacak. Özellikle FriendFeed kullanıcılarında çok sık gördüğüm bir hata, bir insanın adının başına @ koyarak verilen yanıtlar oluyor. Örneğin Burak Yılmaz adlı bir kullanıcıya yorum yaparken @burak kullanmanızın bir anlamı maalesef yok. Hitap ettiğiniz kişinin kullanıcı adını kullanmadığınız sürece onlara ulaşamazsınız, lütfen dikkat edin.

Twitter hesabınızı izliyorsunuz, güncel içerikler paylaşıyorsunuz ama bir türlü yeni aboneler kazanamıyorsunuz, neden acaba? Sadece takipçi uğruna bazı servislere giriş yaparsanız kısa sürede onların SPAM makinesi haline gelmeniz riski çok fazla. Şimdi isimlerinden bahsedip de o sitelere girmenizi istemiyorum. Siz siz olun Twitter şifrenizi nereye girdiğinize dikkat edin, Twitter hesabınızı “günde 100-400 takipçi kazanın” gibi servislere güncelleme izni vermeyin, bugüne kadar bundan fayda gören ne gördüm ne de duydum. Hatta hazır yeri gelmişken Twitter hesabınızı güncelleme izni olan uygulamaları da Twitter / Connections adresine girip inceleyin, gereksizleri ya da tanımadıklarınızı hemen “Revoke Access” diyerek kaldırın.

Twitter sersinin bu bölümünde biraz olsun daha verimli Twitter kullanımına değinmeye çalıştım. Bir sonraki yazıda ise işimi kolaylaştıran, fotoğraf ve video gibi içerikler paylaşmanızı sağlayacak yazılımlardan, nispetenyeni özellikler olan GeoTagging ve List‘in kullanımından bahsedeceğim. Tabi eğer makul bir şekilde anlatabilirsem daha çok gerçek takipçiye nasıl ulaşabileceğinize dair bazı önerilerim de olacak, yani en güzel bilgileri sona sakladım ;)

O zamana kadar beni mesajlarınıza @burak yazarak sorularınız varsa sorabilir, http://twitter.com/burak adresinden takibe alabilirsiniz. Umarım bu defa arayı daha kısa tutarım ;)

Pazarlama konusunda ahkam kesecek kadar “pazarlamacı” görmesem de kendimi, iyi gözlemlerim olduğunu düşünüyorum. İster istemez teknoloji üzerine yazdığım bu alanda yer yer sosyal medyada nelerin nasıl yapılması gerektiği üzerine yazmak istiyorum. Bugün de o günlerden biri zira Project House‘un ev sahibi olduğu Digital Marketing Forum 2009‘da sevgili Devletşah‘ın moderatörlüğünde bir panele katıldım: Sosyal Medya ve Pazarlama Paneli

Panel katılımcıları arasında benimle beraber Selçuk Hoca ve Esra Gökbayrak vardı. Cuma akşamı saat 5 sularında Lütfi Kırdar Kongre Sarayı’nda gerçekleşen oturuma maalesef hava muhalefetinin de etkisiyle büyük bir katılım gerçekleşmedi. Ancak her zamanki gibi beklediğimden çok daha verimli geçtiğini itiraf etmem lazım.

En azından marka ve markaların iletişimin yapan kurumların dikkate alması gereken bazı notlar çıktı, en azından şimdilik bunları paylaşayım dedim. İşte o notlar:

• Sosyal medya ile geleneksel medyanın en önemli fark bağımsızlıkta.
• Ne yaparsanız yapın, bu bağımsızlık zincirini kırmaya çalışmayın.
• Markanın sosyal medya ile iletişimi şeffaf olmalı.
• İçerik üreticisinin emeğine saygı gösterin (forumcuların dediği gibi: emeğe saygı!)
• Özellikle dağıtacağınız ürünler veya ücretsiz sunacağınız hizmetler karşılığında talepkar olmayın.
• Eğer advertorial yayınlatma gibi bir amacınız var ise herkesin kendi alanında böyle bir yayına yer vermesinin bedeli vardır, bunu sorun ama yine şeffaf olun.
• Bunu sorarken kesinlikle ve kesinlikle “olumlu yazınızın bedeli nedir” gibi saçma sapan sorular sormayın.
• Özellikle blog yazarlarının en önemli değeri güvenilirlik, buna zarar verecek taleplere yanaşmayın.
• Kriz oluştuğunda çözüm için açık ve çözüme yönelik iletişim kurun, dayatmalardan kaçının.
• Troll ya da benim tabirimle deli dumrul adı verilen ve kargaşadan beslenen insanlar ile gerçekten sinirlenmiş kullanıcıyı ayırın.
• Deli dumrul gördüğünüzde onu görmezden gelebilirsiniz, bu onun etkinliğini düşürecektir.
• Eğer bir deli dumrul fazla ileri gitmedikçe (o çizgiyi siz çekin) yasal haklarınıza fazla sarılmayın.
• Blogların gelir modeli henüz ülkemizde oturmadı, marka olarak yatırım yapın, uygun alanlara sponsor olun.
• Sosyal medyada yaptığınız iletişimin markanıza olduğu kadar seçtiğiniz kişilerin kişisel markalarına da katkısı var, bunu doğru kişileri seçerek doğru mecraları markanızla beraber yükseltin, pişman olmayacaksınız.
• Sosyal medya sizin ordunuz değil, onları yönlendirmeye ya da haksız şekilde eleştirmeye, bireysel olarak birini karalamaya falan kalkarsanız sağlam bir düşman edinebilirsiniz.
• Sosyal medyanın bir parçası olmadan orada yer almaya çalışıp kendinizi komik duruma düşürmeyin, unutmayın insanlar başkalarının hatalarına karşı çok acımasız olabiliyor ;)
• En önemlisi sosyal medyada iletişiminiz duyuru değil diyalog şeklinde olsun. Diyalogun anlamını bilmeyen birini sosyal medya iletişiminizin başına koymanızın cezası sandığınızdan büyük olabilir.

Bu liste daha uzayabilir ve ben de buraya aklımda kaldığınca yazdım. Diğer dostların da ilaveleri olacaktır, onları da takip etmeye bakın derim. Bu listenin en önemli özelliği katılan panelistlerin başından  geçen pek çok vakadan elde edilen deneyimlerin meyveleri olması. Umarım dikkate alırsınız :)

Bundan çok değil, 3-4 sene önce “blog yazdığın için bir araba gönderecekler test edeceksin” deseler inanırdım ama ne zaman olacağını kestiremezdim. Çevremdeki insanlar ise “puahhaha zuzuzuz” gibi garip efektlerle gülerlerdi (o zamanlar İnternet üzerinde oyun oynayanlar bu şekilde gülüyordu).

Bugün ise “bunlar Türkiye’de de olmaya başladı” diyebileceğim bir gün. Artık buralarda da sadece gazeteci ya da diğer geleneksel medya mensuplarına değil, blogger/blogcu, internet yayıncısı/editörü gibi sosyal medyanın etkin mecra sahiplerine de bir takım cihazlar, araçlar, imkanlar sunulur hale geldi (bunu ilk yapan Nokia’nın bu noktada kulaklarının çınlamasını istiyorum)

Uzun lafın kısası, bu defa teste gelen cihaz biraz büyük olmakla beraber birkaç saat süreyle inceleme fırsatı bulduğum bir otomobildi: Renault Fluence. Her ne kadar ilk test otomobilim olmasa da (daha önce müthiş keyif aldığım Renault Laguna Coupe‘yi inceleme şansım olmuştu ama bu başka bir hikaye. İsterseniz tam da şu noktada  Renault Fluence ile tanışma maceramıza dair kısa bir video izleyelim:

Uzun uzadıya izleyemeyenler, ne olup bittiğini anlayamayanlar ya da Vimeo kapatıldığı için izleyemeyenler (şayet başımızdaki zihniyet değişmez ise kapanacak tabi, ya nolacaktı?) varsa özet geçeyim: Renault Fluence‘ın dijital lansmanı kapsamında 30a yakın blogger, Erdil Yaşaroğlu, Selçuk Erdem ve Kaan Sezyum eşliğinde Bursa’daki Renault fabrikasına davet edildi. Burada önce fabrika ve Renault ile ilgili çok etkileyici bilgilerle donatıldı ve fabrika turuna çıkarıldı.

Kısaca anlatınca yeterince etkili gelmese de Renault fabrikasında resmen kendimi Gordon Freeman gibi hissettim. Her yerde robot kollar deli gibi hareket edip çeşitli arabalar üretiyorken etkilenmemek mümkün değil. Haliyle biz de ağzımız açık bir şekilde gezdik fabrikayı :)

Tur bittiğinde esas sürpriz bizi bekliyordu: İSKENDER! Yok tamam o fasıl da güzeldi ama İskender’e gelene kadar bir de offline blog yaptık ve ne yapacağımızı biz bile kestiremezken 3 grup 3 ayrı blog tasarımını ben diyeyim 5 siz deyin 10 metre yüksekliğinde dev bir tuvale çizdik. Geç bir vakitte yenilen İskender’in üzerine dönüşe geçtik ki.. sanırım yolculuk süreci de en az orada geçirdiğimiz süre kadar eğlenceliydi.

Bunca tantana sadece bir gezi, iki üç araç incelemesi için olmadı tabii ki. Burada yaptığımız tasarımlar FluenceBirBlogOlsa.com adresinde halk oylamasına sunuldu. Tabii ki Selçuk Erdem ve benim(!) olduğum ekibin tasarımı birinci seçildi ve tasarım olduğu gibi yayına alındı. Bizim tasarımımız Fluence‘ın “değişimin yeni yüzü” sloganı ile uyumlu “sen çok değiştin” başlıklı bir deneyim paylaşma bloguydu. Umarım sizler de beğenirsiniz. İşte o gece usta karikatürist Selçuk Erdem‘i(bunu görünce çok gülecek biliyorum) kaydettiğim video görüntüleri:

E gelelim Fluence‘a. Fluence tabii ki “tam da benim arabam” diyebileceğim bir araba değil – gerek fiyatı, gerek hedef kitlesiyle beni hedeflemediğini söyleyerek bir yere varamam. Ancak Fluence‘ın sınıfında pek çok şeyi değiştirebilecek bir araba olduğunu, hedef kitlesini çok cezbedecek bir araba olduğunu söyleyebilirim. Hele Megane Sedan veya Clio Symbol gibi tasarım facialarından sonra muhtemelen Renault’un aradığı taze kan olacak.

Fluence daha çok geniş iç hacmi, beni bile içine alabilecek kadar büyük bir bagaj, isterseniz çok lüks isterseniz gayet sade donanımla alabileceğiniz, 4 kapılı ferah bir aile otomobili. En büyük artısı ise tasarım ve donanıma verdikleri önem.

Hazır yeri gelmişken hemen ilk izlenimlerimi bir video ile paylaşayım:

Tabii ki bunlar ilk izlenimler. Bu görüntüleri takip eden 4 saat sonunda ortaya çıkan deneyim şuydu:

• Benim arabamdan çok daha rahat ancak bir o kadar da büyük, bu biraz öznel bir yorum oldu
• Bagaj falan inanılmaz büyük, zaten bunu ilk video’nun 2.dakikasında görüyorsunuz, içinden ben çıkıyorum
• Bluetooth’lu bir müzik seti var ki iPhone 3GS‘ten müzik dinleyip telefon görüşmesi yaptım bu kesinlikle harika, bir sonraki arabama istiyorum bunlardan bir tane :-)
• 4 ileri tiptronik şanzımanın aralıklar biraz uzun geldi, daha o kadar sakin sürecek yaşta değilim
• Virajlara azıcık hızlı girseniz yatar gibi oluyor ama bu benim arabamdan dolayı da bana böyle gelmiş olabilir
• Benzini sanırım tüketmiyor da kokluyor bu araba, 2 saat kadar aralıksız gezdik ve ibre bir çubuk dahi inmedi (yine dünyanın en yüzeysel yorumu oldu ama idare edin)
• Son olarak da Renault‘un genel olarak bir arayüz sorunu var, bunu acilen düzeltmeli zira aracın radyo/cd/bluetooth sistemini idare etmek çok zor

Sonuç olarak süper bir dijital lansman, sınıfının sınırlarını zorlayan bir otomobil ve nefis tasarımlı bir blog oldu Fluence benim için. Arabayı alır mısınız almaz mısınız ya da bundan sonra gidip de blogu takip eder misinizorasını bilemeyeceğim. Ama Renault Fluence benim için en az 4-5 yaşında bindiğim lacivert Renault 12 SW kadar unutulmaz bir Renault oldu :)

Twitter konusunda uzun zamandır yazmak istediğim şeyler var. Bunları bir seri olarak yazmayı planlıyorum ve bu da serinin ilk yazısı. Seri tamamlandığında herkesin işine yarayan bir şeyler çıkar umarım.

Öncelikle bazı kavramları yerine oturtmakta yarar var. Twitter‘ın gerçek amacı o an ne olup bittiğini takipçilerinize ve onların üzerinden herkese duyurmak. Bu bilinçle yazmadığınız zaman özel hayatınızın bazı gereksiz detaylarını paylaşmanız olası. Bunu hiç biriniz istemezsiniz (diye umuyorum :-) )

Twitter‘da bir kullanıcıyı takip ettiğinizde ona bir eposta gider ve onu takip edenlerin (followers) listesinde profil fotoğrafınızla yer alırsınız. Aynı şekilde takip ettikleriniz (following) listesinde de o kişinin adı gözükür. Eposta ayarlarından kapatılmadıysa sizinle ilgili birkaç istatistik de gelir, kaç kişiyi takip ettiğiniz, kaç kişinin sizi takip ettiği, kaç tweet‘iniz olduğu gibi bilgilerle beraber. Geri takip etmek ya da teşekkür etmek gibi bir zorunluluğunuz olmadığı gibi tanıdığınız ya da ilginizi çeken paylaşımları olan biriyse takip etmenizde de bir sakınca yok, çekinmeyin.

Twitter‘a bir şeyler yazdığınızda ise sizi takip eden herkesin Twitter sayfasına bu yazdığınız ekleniyor. Bunun güzel yanı gerçek zamanlı olarak(anında) o kişinin sayfasında çıkabilmeniz. Kötü yanı ise sizden sonra bir şeyler yazıldıkça sayfada aşağılara düşüyor olmanız. Bu nedenle peş peşe bir sürü tweet göndermek hoş karşılanmazken arayı fazla açmak da sizin görünürlüğünüzü azaltacaktır.

Bunlar önemli gördüğüm en temel Twitter özellikleri. Bunları öğrendiğimize göre Twitter’da birkaç temel kavram var:

• Twit, tweet, post: Bu bir kullanıcının yazdığı yazının bu ortamdaki adı. 140 karakterle sınırlı, az ama öz yazmak için gerekiyor.
• Mention: Eski Twitter‘cılar bilir, bu daha önceleri @reply şeklinde geçiyordu ve Twitter üzerinden herkese açık mesajlaşmanızı sağlıyordu. Hitap etmek istediğiniz kullanıcı adının başına @ işareti koyarak gerçekleştiriliyor. Eğer birine ulaştırmak istediğiniz bir mesaj var ve bu kişiye DM gönderemiyorsanız bu yöntemi kullanıyorsunuz.
• DM, Direct Message: Bu bildiğiniz mesaj. Mention’dan en önemli farkı mesaj göndereceğiniz kişinin size abone olmuş olmasını gerektiriyor. Avantajı ise sadece ikinizin görebilmesi.
• Hash Tag, #tag: İşte memleketimizde en az kullanıdığına şahit olduğum bir Twitter özelliği de bu. Hash Tag aslında tüm sosyal paylaşım sitelerinde gördüğünüz tag/etiket konseptinin Twitter’a uyarlanmış hali. Bunları kullanarak yazdığınız içeriği etiketleyebiliyor, daha kolay bulunmasını sağlıyorsunuz. Bu bir konferansa katıldığınızda da kullanılabilir, bir haber yazdığınızda #haber şeklinde etiketlemeyle de olabilir.. Tamamen sizin hayal gücünüze kalmış, yine bir kural yok.
• Retweet, RT: Twitter kullanıcılarını dinleyen ve izleyen bir servis. Retweet de son dönemde Twitter sisteminin bir parçası olan ancak daha öncesinde de kendine çeşitli Twitter araçlarıyla yer bulan bir fonksiyon. Anlamı bir başkasının twit’ini twit etmek. Örneğin bir arkadaşınız “köprüde trafik çok sıkışık” yazdı. Siz bunu “RT @arkadasinizintwitteradresi köprüde trafik çok sıkışık” olarak paylaşırsanız bunun adı “retweet” oluyor. Peki yeni ne var? Twitter yavaş yavaş kullanıcılarına retweet butonu vermeye ve işinizi Twitter.com üzerinden kolayca çözmenize başladı. Sizde açılmadıysa üzülmeyin, sistem büyük ve zaman alıyor.

İlk bölüm için şimdilik bu kadar bilgi sanırım yeter. Şimdi eğer halen Twitter kullanmıyorsanız hemen Twitter.com‘a girip bir hesap yaratıp eşinizi dostunuzu ve tabii ki beni (twitter.com/burak) takip etmeye başlayın.

Nasıl daha verimli Twitter kullanacağınızı öğrenmek için bir sonraki yazıyı beklemeniz gerekecek :-)

Uzun süredir yazmayan bir blogger olarak ister istemez dönüş yazımı nasıl yazacağımı bilemedim ya, kısmet bugüneymiş.

Öncelikle bu süre zarfında neler yaptığımdan bahsetsem heralde çok yanlış olmaz. Bol bol dinlendim, bol bol gezdim, bol bol microblog attım (Twitter üzerinden Friendfeed ve vice versa). Bunları halen takip etmiyorsaniz adresleri http://friendfeed.com/burakbayburtlu ve http://twitter.com/burak

Bir de Temmuz ayında 1 yaşını dolduran çocuğum Kafa Kafaya var, onun geri dönüşü tam bir yılan hikayesi olduysa da orada bir şeyler olacak hem de çok yakında. Ancak itiraf ediyorum, gelecekle ilgili yolunu çizemeyen biri için fazlasıyla boşça vakit geçirdim.

Şimdi ne değişti? İşin aslı 1 aydır her şey daha yolunda, ne yapacağımı ve yapabileceğimi daha iyi kestirebiliyorum. Birkaç satır yazmadan önce kısa bir açıklama yapayım da başıma bir iş geldiği sanılmasın dedim.

Daha görüşürüz elbet ;)

3G’nin kullanıcılara neler getireceğini, ne gibi servisler kullanılacağını, kısaca 3G hakkında her şeyi yazdığım “3G Ufukta Gözüktü” yazımda uzun uzadıya açıklamaya çalıştım. Bugün ise Avea, Turkcell ve Vodafone’un 3G modemleri ile yaptığım hız testinin sonuçlarını sizlerle paylaşmak istiyorum.

Test sistemi olarak her gün kullandığım 1. nesil Macbook Air’ı kullandım. 1.6 GHz işlemcili bu cihazın 2 GB RAM’i var ve oldukça ortalama bir konfigürasyona sahip. Bu nedenle genel dizüstü kullanıcılarını temsil edebileceğini düşünüyorum.

Kullanılan modemlerin modelleri ve genel izlenimlerim şöyle:

• Avea MF636: İçlerinde en iri kıyım duranı bu olsa da dış yüzeyinin bir tarafı mat bir plastikle kaplı. Bu sayede koyduğunuz eğimli bir yerden kaymayacağından emin olabilirsiniz. Macbook Air (MBA)’in ince USB girişine girmekte hiç sorun yaşamadı. Kardeşleri gibi üzerinde microSD yuvası var. Eksisi ise kapağının kaybolma olasılığı çok yüksek çünkü USB yuvayı açtığınızda gövde ile kapağın bağlantısı kalmıyor. Avea’nın ilgili sitesinde pek detay bulamadığım için HSUPA hızı konusunda yorum yapamayacağım, sadece test verilerini paylaşınca göreceğiniz sonuçlar olacak. Ücret detayları için buraya bakabilirsiniz.
• Turkcell E178G: Boyut olarak ikinci sırada gelen VINN kod adlı model Turkcell’in sunduğu iki modelden ucuz olanı. Aralarındaki farkı sitedeki fotoğraflarından ayırt edemedim, bunun dışında tek farkları 2 GB SD kart hediyesi gibi gözüküyor. Bu cihaz da MBA’ya rahatça takılabildi, kapağı kısa bir iple gövdeye bağlı olduğundan kaybolacak gibi durmuyor. Ayrıca donanım olarak en hızlı yükleme (upload) hızına sahip model de bu gibi gözüküyor. Ücretlendirme detayları için buraya bakabilirsiniz.
• Vodafone K3715: Vodafone Türkiye’nin sunduğu 3 modelden en hızlısı, Turkcell’in 5.76 MBps yükleme (upload) kapasiteli cihazına göre yavaş kalsa da 2 MBps yükleme (upload) kapasitesine sahip. Görünen o ki tasarım olarak da çevremdekilerin en beğendiği model oldu. Tasarım olarak da kapak yerine kayarak dışarı çıkan bir USB yuva kullanıyor. Ayrıca fiziksel olarak da en ufak cihaz. Ücretlendirme detayları için buraya bakabilirsiniz.

Turkcell ve Vodafone cihazların en önemli ortak özellikleri ise şaşıracaksınız ama Huawei firması tarafından üretilmeleri. Avea’nın modemini ise yine uzakdoğulu ZTE firması üretmiş. Modemlerin teknik özellikleriyle ilgili en temel fark yükleme/upload alanında göze çarpıyor. Burada sağlamlıkta Avea, tasarımda Vodafone, hızda Turkcell kazanıyor. Fiyatlar ise neredeyse aynı olduğundan bir kazanan yok gibi gözüküyor (paket karşılaştırmasına girmeden çıplak fiyatlarına bakın lütfen)

Gelelim testin can alıcı noktası olan performans testine. 3 cihazı da güvenilir hız testi kaynağımız olan SpeedTest.net adresinden test ettim. Test noktaları ise Bursa, Eskişehir, Amsterdam, New York, San Francisco ve Seattle oldu. Bunlardan Türkiye’deki test noktalarını 3′er defa, diğerlerini 1′er defa denedim. Yani toplamda 10 ayrı noktanın test sonuçlarını aldım.

Üniversitedeki istatistik hocam derdi ki “sayılar yalan söylemez, yalancılar sayı söyler” derdi. Ben de bu nedenle sizlere sadece sayıları söyleyip geçmeyeceğim. Onun yerine bu grafikleri nasıl değerlendirmeniz gerektiği konusunda bir kaç ön bilgi vereceğim:

İmkanım olmadığı için bütün Türkiye’de bir test yapmam mümkün değil. Bu yüzden İstanbul’un iş ve alışveriş nüfusu olarak yoğun olduğu bir yerde, İTÜ ARI 2 Teknokent’te test yaptım. İstinye Park AVM’nin karşısında olan bu bina pek çok iş merkezinin olduğu Maslak bölgesinde ve oldukça çok insana çalışma alanı sağlıyor. Bunu söylememin sebebi test sonuçlarımın, hız ortalamalarının tamamen bu noktaya özel olduğunun altını çizmek istememdir.

Sonuçları değerlendirmeye alırsak, bu noktada Vodafone en yakın rakibi Turkcell’i %40′ın üzerinde bir hız farkıyla geçmiş, Avea ise neredeyse klasman dışı kalmış. Bu cümleyi tek başına alıp değerlendirmeden hemen bir sonraki maddeye bakın.

Önce ne dedim? Bu test Maslak için geçerli. Peki sonra ne dedim? Vodafone bu bölgede %40′ın üzerinde fark atmış dedim. Peki İstanbul ve Türkiye genelinde durum ne? İşte testimizin kilit noktası burası! Bu sayfayı sadece ben değil, dünyanın her yerinden insanların kullanması test için SpeedTest.net’i kullanmamın temel sebebi. Testin sonuç sayfasında iki önemli değere yer veriliyor. Biri Your ISP Average (İstanbul), diğeri ise Your ISP Average (Turkey) değerleri.

Bu değerlerden ilki operatörün İstanbul genelindeki hız ortalamasını verirken ikincisi ise Türkiye genelindeki hız ortalamasını veriyor. Bu sonuçları karşılaştırmadan önce raporları verelim:

Avea 3G Modem Hız Testi Raporu

Turkcell 3G Modem Hız Testi Raporu

Vodafone 3G Modem Hız Testi Raporu

Ön bilgiyi hatırlarsanız burada dikkate alınması gereken değerlerin servis sağlayıcının yaşadığınız şehir ve Türkiye genelindeki hız ortalamaları. Küçük bir tabloda bunları karşılaştıralım:

Bu tabloda pembe ile gördüğünüz değerler o satırdaki en yüksek hızı gösteriyor. Buradan göreceğiniz üzere Vodafone ipi göğüsleyen operatör olurken dosya indirmede ikinci sırada Turkcell, üçüncü sırada Avea olurken Avea ülke genelinde Turkcell’i burun farkıyla geçiyor.

Kısaca: SpeedTest.net üzerinden yaptığım test sonuçlarına göre Maslak’ta Vodafone 1 numaraya açık ara otururken İstanbul geneli ve Türkiye geneli ortalama değerlerine bakarsak Turkcell’in nefesini ensesinde hissediyor. Avea ise eğer doğru paket seçimi yaptıysanız her ay Türkiye’nin en yaygın WiFi erişim ağı olan TTNet WiFi üzerinden 600 dakika erişim olanağı da sunduğu için tercih edilebilir. Yok ben sadece 3G kullanırım diyorsanız Avea sınıfta kalıyor ve Turkcell mi Vodafone mu sorusunun cevabını tamamen kullanacağınız yerlerdeki kapsama alanı belirliyor. Yine de Vodafone’un Maslak yöresindeki ezici üstünlüğünü görmezden gelmeyin – resmen sınırları zorluyor :)

Not: Bu yazıda kullandığım modemleri ve hatları benimle paylaşan Özgür Çetin‘e teşekkürü bir borç bilirim. Sağol Özgür, senin de detaylı test sonuçlarını bekliyorum :)

Bir ülke düşünün ki, çok değil bundan 25 sene önce eve telefon hattı çektirmek için araya hatırlı tanıdıklar sokmak zorunda olduğunuz ya da aylarca beklediğiniz. Bir ülke düşünün ki telekom operatörünü özelleştirirken değeri katlanarak artacak diye yıllarca genişbant İnternet altyapısına kuruş yatırım yapmamış. Bir ülke düşünün ki en büyük telekom operatörü özelleştirilmesine rağmen regülasyonu avcunun içinde tutuyor. Bir ülke düşünün ki çağdaşları kıta genelinde aynı tarifeyle dolaşımı konuşurken operatörleri arasında numara taşımaktan aciz kurumlara sahip. Bir ülke düşünün ki bir çok gelişmiş ülkenin burnunun dibinde ama ancak köy muhtarları kadar basiretli yöneticilere sahip olduğundan 3G ihalesini iki defa yapmak zorunda kalmış.

Bu acı tablo tanıdık geliyor mu? Bana çok tanıdık geliyor ama konumuz bu olumsuzluklar değil. Konumuz  memleketimizin çağdaşlarının yıllardır kullandığı ancak bizlerin türlü güçlükler sonunda kavuşma ayrıcalığına sahip olabildiğimiz bir teknoloji: 3G.

Her ne kadar terimleri Türkçe kullanmaya özen göstersem de 3N (üçüncü nesil anlamında) dendiğinde karıştırabileceğine inandığımdan 3G diyeceğim. En çok sorulan sorunun cevabından, düz Türkçe ile başlayım.

3G nedir?

3G, cep telefonları için görüntülü konuşma ve yüksek hızlı İnternet imkanı sunan bir altyapıdır. Bu altyapı mevcut cep telefonu altyapısına yeni cihazlar eklenerek yapılacağından yüksek miktarda yatırım (milyar TL mertebesinde) gerektirir. Bunun sebebi tamamen farklı radyo sinyalleri ile yayın yapıyor olmasıdır.

Yani aslında sadece görüntülü konuşuyor ve daha hızlı İnternet erişimi elde ediyorken arka tarafta uzun ve sancılı bir süreç gerektirir 3G. Dün de bu sürecin iyice sonuna yaklaştığına inanan Turkcell, ben ve benim gibi pek çok blog yazarını davet ederek 3G konusunda gayet güzel bir partiyle servisinin ön izlemesini bizlerle paylaştı.

3G neler getiriyor?

Az önce de söylediğim gibi 3G her şeyden önce süratli bir İnternet bağlantısı ile geliyor. Çaykolik dostumuz Hamza’nın blogunda bahsettiği gibi şu an için 500KByte/sn civarı hızları yakalamak mümkün. Başka bir deyişle evinizdeki 4 MBit ADSL’den daha hızlı bir İnternet bağlantısı kurmak artık mümkün olacak.

3G‘nin bir diğer yeniliği de tıpkı 80lerin bilimkurgu filmlerindeki gibi görüntülü telefon hizmeti. Bu hizmeti kullanmak için sizin ve arayacağınız kişinin uygun bir cep telefonuna sahip olması gerekiyor. Telefonunuzun uygun olup olmadığını ön yüzdeki kamerasından anlayabilirsiniz. Örneğin Nokia, Samsung, LG, Motorola gibi markaların pek çok modelinde 3G üzerinden görüntülü konuşma yapılabilecek iken iPhone 3G, Blackberry Bold gibi 3G şebeke desteği olan ancak ön yüzünde kamerası olmayan cihazların sahipleri bu nimetten faydalanamayacak ama yine de hızlı bir şekilde İnternet’e bağlanabilecek.

3G‘nin bir diğer getirisi de size gelen ve sizden giden sesli konuşmaları daha kaliteli taşıması. Bu kalite her zaman karşı tarafın şebekesi ile kısıtlı olacağından belki de uzun bir süre faydasını göremeyeceksiniz.

3G servis fiyatları nasıl olacak?

Bu konuda sadece Turkcell cephesinin resmi açıklamalarından bahsedebilirim. Dün aldığım notlardan kısaca özetlemek gerekirse:

• İnternet bağlantısında birim fiyat düşecek. Beklentiler 3G ile beraber 3GB’lık paket bugünün 1GB’lık paketinin seviyesine çekilmesi yönünde.
• Sınırsız bir paket beklenmiyor. Zaten hedef ADSL’e rakip olmaktan ziyade cepten İnternet’in kullanımını yaygınlaştırmak ve bu bağlantı üzerinden daha çok servisi tüketime sunabilmek.
• Görüntülü ya da sesli konuşma arasında bir fiyat farkı olmayacak. Eğer bir paketiniz varsa bu paketi görüntülü konuşma ile tüketebileceksiniz.

3G ile neler yapılabilir?

İşte bir dipsiz kuyu sorusu. Teorik olarak 3G bağlantılı bir telefonunuz olduğunda, İnternet üzerinden yapabileceğiniz her şeyi yapabileceksiniz. Mesela:

• Mobil erişime izin verdikleri sürece Youtube veya Televidyon izlemek
• Cep telefonunuzu modem olarak kullanıp hızlı bir şekilde web sayfalarını gezmek
• İnternet’ten TV izlemek, radyo ve müzik dinlemek
• Cep telefonundan interaktif oyunlar oynayabilmek (3G öncesinde bağlantı hızı sınırlama oluyordu)

mümkün olacak. Kısaca artık evinizde ya da WiFi bağlantı noktası olan yerlerde yapabildiğiniz her şeyi artık cep telefonunuzla her yerde yapabiliyor olacaksınız.

3G’nin kapsama alanı nasıl?

İşte anahtar sorulardan biri de bu. Yine Turkcell yetkililerinin verdiği bilgilere göre açılış günü 3G hizmeti büyük şehilerde yüksek oranda kapsama sağlanacak. Bu noktada net bir yüzde (%) alamadıysak da Taksim meydanında ya da Bostancı’da hiçbir sorun yaşanmadığı bilgisini aldım. Bunun dışında 14 büyük şehirde ve pek çok şehrin merkezinde de 3G ile ilgili çalışmalar tamamlanmış.

Kapsama alanı konusunda endişelerim olduğunu itiraf etsem de 3 operatör de bu konuda birbiriyle yarışmak isteyeceğinden 3G telefonların yoğun olarak kullanıldığı yerler öncelikli olacak şekilde yayılacağından eminim.

3G’yi nasıl kullanacağım?

Dünyada bir ilk olarak Türkiye Cumhuriyeti yetkili makamları, ihalede müşteri onayıyla ilgili bir şart koydukları için eğer 3G kullanmak istiyorsanız operatörünüze bu konuda bir onay vermeniz gerekiyor. Bu onay müşteri hizmetlerine bir telefon, SMS ya da abone merkezinden kimlik yoluyla yapılabilecek.

Ayrıca Turkcell’in SMS ile ön talep toplayacağı da notlarım arasında. Avea ve Vodafone’un benzer uygulamalara gideceğinden de şüphem yok.

Cep telefonunuzda kullanabileceğiniz gibi harici ya da dahili modemler, kablosuz ağ dağıtıcıları (router) gibi cihazlar da alternatif olarak hizmete sunulacak.

3G ne zaman burada olacak?

Siz bu yazıyı okuduğunuzda her şeyin yolunda gittiğini umarsak muhtemelen 3G şebekesi Türkiye genelinde faal durumda olacak. Şebekenin açılış günü 1 Ağustos 2009 saat 00:01. Eğer ön talepte bulunduysanız 31 Temmuz’u 1 Ağustos’a bağlayan gece, saatler geceyarısını gösterdiğinde 3G şebeke aktif hale gelecek.

Düne dair anlatacak çok şey olsa da lafı fazla uzatmayacağım. Özellikle gözümün kaldığı o kol saati cep telefonun ve orada cep telefonumdan çektiğim kareleri aralara serpiştirdim.

Özetle: Bekleyiş sona erdi, hasret bitti, 3G vatana millete hayırlı olsun.

Bugün size yeni bir teknolojik cihazdan ya da daha önce görmediğim bir İnternet servisinden bahsetmeyeceğim. Bugün size kısa bir hikaye anlatacağım ve bu hikayeden sonra bir grup insanın işlerini severek yapmasının ne demek olduğunu görmüş olacaksınız.

Hikayemizin kahramanı THY, yani Türk Hava Yolları, İnternet üzerinde bir tanıtım kampanyası yürütmek ister. Ancak bunları yapmak için sıkı bir yol arkadaşı seçmesi gerekmektedir. Kahramanımız THY bunu seçmek için bir takım proje teklifleri toplayıp bunları fiyatlarıyla beraber değerlendirip sıradan bir seçim, yani konkur, yapmayalım demiştir. Muhtemelen bunun en önemli sebebi dijital projeleri yapmanın değil yaymanın önemli olduğu bilincinde olmalarıdır. Malum, birkaç yüz defa izlenmiş bir viral videoya viral demek.. ya da birkaç kişinin oynadığı bir reklam oyunu (advergame) dünyanın en iyi işleri bile olsalar pek de bir anlamı yoktur.

İşte o noktada cin fikirlinin biri(!) bundan sonra THY‘nin çalışacağı ajansı dijital dünyada geçen bir oyunla seçmeyi aklına getirir. Bu amaçla kahramanımız THY, sadece anlayanın çözebileceği bir proje özeti (brief) hazırlar ve ilgililere dağıtır.

Buradaki bulmacaları çözmek – yani THY Dijital Konkur‘una katılmak bile gayet eğlenceli. Verilen zihin haritasından (mindmap) yola çıkarak olan biteni merak edenler 41?29! ailesinin bloguna yazdıkları THY Dijital Konkuru başlıklı yazıyı okuyabilir. Hem THY‘de bu proje özetini hazırlayanların, hem de 41?29!’un harika bir iş çıkardığını itiraf etmem lazım. Ben bile konuyla ilgili bir iş yapmama rağmen “acaba çözebilir miydim?” diye önce ipuçlarını değerlendirerek bir yerlere ulaşmaya çalışırken eğlendiğime göre onlar için de süper bir uğraş olduğuna eminim.

Özetle: Bu işlerde emeği geçenlerin çalıştığına inanmıyorum. Onların yaptığı sadece sevdikleri işi yapmak. Öyle olunca yaptığınız iş çalışmak değil keyifli bir uğraş haline geliyor. O yüzden hazır yeri gelmişken hepinize keyifli uğraşlarınız olan günler diliyorum. Belki bu sayede sizin de bir daha çalışmanız gerekmez ;)

En son yazıyı yazdığımdan bu yana neredeyse 2 ay olacakken insan nereden başlayacağını bilemiyor. O yüzden en hızlı şekliyle konuya girip hayatımı son dönemde en çok yönlendiren şu yeni oluşumdan da bahsetmeyi doğru buldum.

Öncelikle sosyal medyanın tanımını yapayım (büyük laf!):

Sosyal medya, kullanıcı içeriğinin kendisi ve yayıldığı, yayınlandığı, paylaşıldığı her tür platformun genel adıdır.

Hemen bu tanıma karşı çıkacak sesler olacaktır. O nedenle izin verin bir cümle ile yaptığım sosyal medya tanımını açayım :)

Öncelikle sosyal medya, kullanıcı içeriğinin ta kendisidir. Geleneksel medyada içeriği sunanlar profesyonelken sosyal medyada bunu meslek edinmiş çok az insan vardır. Geleneksel medyada kurumlar reklam ve haber yoluyla varolma savaşı verirken sosyal medyada bizzat temsil edilebilirler. Zaten geleneksel medya ile en önemli ayrıştıkları nokta sosyal medya içeriğinin bir monologdan ziyade diyalog olmasıdır.

Tanımda ne demiştik? Sosyal medya bir içerik olduğu kadar bunların yayınlandığı ve barındığı platformlardır. Sosyal medya araçları da diyebileceğimiz bu platformları aslında hepiniz kullanıyor ve seviyorsunuz: Facebook, Myspace, Google Groups, Donanım Haber, Twitter, Friendfeed.. ve daha niceleri. Çok uzun bir listeye Wikipedia’daki Social Media sayfasından ulaşmanız mümkün.

Bunlardan bazıları eskiden beri var olan sosyal medya ortamlarıyken bazılarını belki de ilk defa duydunuz. Emin olun benim gibi ilgili bir kullanıcının bile bilmediği tonla sosyal medya ortamı var. Bunların ortak özellikleri şöyle:

• Erişilebilirlik – her zaman her yerden erişebiliyorsunuz. Bunun arkasında bir diğer özellikleri olan programlanabilirlik varsa da ilk günden mobil cihazlarla uyumlu geliştiriliyorlar, eposta ile güncellenebiliyorlar.
• Programlanabilirlik – aşağı yukarı her platformun kendine has ya da belli standartları kullanan bir uygulama geliştirme arayüzü (API) var. Bu sayede sürekli bir takım araçlarla kullanıcılara ek fonksiyonalitenin sağlanması mümkün oluyor.
• Ölçeklenebilirlik – genellikle binlerle ifade edilen bu araçların kullanıcı sayısı milyonları bulsa da baştan itibaren pek çok yeni nesil teknolojiyi kullanarak kitlelere hizmet verebilecek kapasitedeler.
• Dinamik – sosyal medyanın en önemli özelliği de her şeyin su gibi akışkan, dinamik, sürekli güncelleniyor olması. Bir blog takip ediyorsanız tabii ki bunun bir güncellenme sıklığı oluyor. Ancak takip ettiğiniz blog sayısının artmasıyla beraber sosyal medya sizin için bir süre sonra takip edilemeyecek bir hızla akan bir nehir haline geliyor. Yani her ne kadar servisin tipiyle ilintiliyse de dinamizm sosyal medyanın her yanında.

Ve gelelim bu yazıyı yazmamın en önemli sebebine. Bir süredir Türkiye’den de pek çok sosyal medya projesi çıkarken küçük de olsa bir sosyal medya camiası oluşmaya başladı. En aktif topluluğun olduğu ortamlardan biri de Friendfeed ve burada yeni nesil sosyal medyayı aktif kullanan yaklaşık 2000 kişilik bir topluluk haline geldik (yanılıyorsam düzeltin?). Çoğunluğu İnternet ve çevresindeki iş kollarıyla pazarlama dünyasından ekmeğini kazansa da lise öğrencisinden emekliye, müzisyeninden eğitimcisine pek çok iş kolundan dostlar burada.

Peki bunca ortam varken neden Friendfeed denen bu anlaşılmaz sitede toplanıyor bu insanlar? Biliyorum uzun bir yazı oldu ve sıkıldınız ama ben size Friendfeed nedir? sorusunu da yanıtlayıp konuyu bağlar bağlamaz şu sıcak havada daha fazla bilgisayarın başında oturmamayı planlıyorum.

Friendfeed daha önce bir yorumda da ifade ettiğim gibi herkesin kendine göre şekillendireceği bir sosyal araçtır. Bu aracın en önemli özelliği sizin daha önce başka ortamlarda oluşturduğunuz kimliklerden yaptığınız beslemeleri (RSS), yayınları, paylaşımları, aktiviteleri – neredeyse her şeyi tek bir arayüz üzerinden sunuyor olmasıdır.

En güzel araçlar sizden yeni şeyler öğrenmenizi beklemek yerine sizlere mevcut düzeninizde kolaylık sağlayan araçlardır. İşte FF de böyle bir araç olduğundan her türlü ortamda var olan kimliğinizi daha okunabilir ve paylaşılabilir kıldığından benim son dönemde en çok kullandığım araç oldu.

Friendfeed adresimi hemen vereyim: http://friendfeed.com/burakbayburtlu – blogumda da yeni tasarıma geçtiğimden bu yana yukarıda linki de var. Bu adrese girdiğinizde benim Flickr hesabımda beğendiğim fotoğrafları, Twitter’da yazdıklarımı, FF’te yaptığım yorumlarımı, beğenip de işaretlediğim Youtube videolarını, bloguma yazdığım yazıları ve daha şu an aklıma gelmeyen ne kadar çok İnternet sitesinde aktivitede bulunuyorsam onları tek bir ekranda görebiliyor olacaksınız. Bundan iyisi can sağlığı :-)

Neyse, dediğim gibi.. FF’te geçirdiğim sürenin blog yazma frekansıma eksi olarak yansıdığını farkındayım. Ancak şu an bambaşka ve dinamik bir mecrada farklı telden pek çok insanla bilgi paylaşımına girmenin keyfi de yadsınamaz. Zaten bu kadar dinamik olması da blogların geleceğinin daha kolay tüketilebilir içerikte olacağının en önemli işareti (bunu uzun bir sosyal medya yazısında yazmış olmam da ironik oldu)

Bir daha bu kadar uzun bir yazı yazar mıyım bilmiyorum? Ancak emin olun Friendfeed’e geldiğinizde pişman olmayacaksınız. Daha sonra bu konuya tekrar değinene kadar sosyal medyanız bol olsun ;-)

[Resmin kaynağı: Fred Cavazza - Social Media Landscape (redux)]

Türkiye’de İnternet sansürüne bir son verebilmek, ilgililere sesimizi duyurabilmek, haberi olmayanları ise konu hakkında bilgilendirmek amacıyla Sansüre Sansür’ü yaymak için düğmeye bugün basılıyor. Siz de dur demek istiyorsanız bugünden tezi yok desteğinizi eksik etmeyin. Desteklemek çok kolay:

• Sitenizden SansüreSansür sitesine link verin
• SansüreSansür tanıtım videolarını sitenizde yayınlayın
• Manifestoyu okutun, okutturun
• SansüreSansür sitesini takip edin, ettirin

Yarın çok geç olmadan bu gidişe siz de dur deyin…

[Link: Sansüre Sansür Yay Hareketi]

Bu yılın en beklenen taşınabilir cihazlarından biri de Sony Vaio P serisi netbook’lar. Her ne kadar kendilerini yaşam tarzı bilgisayarı (lifestyle PC) olarak değerlendirseler de tüm temel netbook özelliklerini barındırıyor. Bu durumda Sony Vaio P serisini diğer netbook’lardan ne ayırıyor da 250$’a da netbook alabilecekken 900$ baz fiyata sahip olan bu cihazı almalıyım diye düşünüyor insan.

Bazı ürünler, bazı markalar, mantık dışı seçimler gibi gözükse de para ile satın alınması oldukça güç olan mutluluk gibi duygulara yol açmaları nedeniyle aslında en mantıklı seçimlerdir. Bu yüzden pek çok insan Mini ya da Apple ürünlerini tercih ederken o markaların içimize işlemiş alt mesajlarını da satın alarak bu mesajlardaki gibi hissedip mutlu olmaktan oldukça hoşnut.

Diğerleri teknik özelliklerini eleştiredursun, temelde Sony ürünleri de pek çok defa sırf Sony olduğu için tercih edilmiştir – bugüne kadar siz de ben de tercih ettim. Sony’nin mesajları neydi hatırlayalım: It’s a Sony ve like.no.other. Ya da şöyle söyleyeyim: o bir Sony ve diğerlerine benzemez. Genelde Sony ürünleri bu iki önermeyi de doğrularcasına farklı ürünler olmuştur. İşte P serisi de bu geleneğin bir parçası: farklı bir netbook. Bu farkları şöyle sayabilirim:

• Alışılagelmiş netbook’ların aksine 1.6 GHz değil 1.3 GHz Atom işlemci ile geliyor.
• Yine 1-1.3 kg düzeylerinde gezen standart netbook ağırlığını aşağıya çekmiş, 700 gr. ağırlığında.
• İlk netbook sayabileceğimiz Asus EEE PC 700 serisinden bu yana en ufak ekran 8″ ile yine burada mevcut.
• En yüksek çözünürlüklü modellerde gördüğümüz 1280 piksellik ekranın yerinde 1600 piksel genişliğinde bir ekranı var.
• Pek çok yüksek seviye netbook pil ömründe 6 saat sınırını zorlarken Sony Vaio P serisi kullanıcıları 2-4 saat arası bir pil ömrüyle yetinecekler.
• Bütün netbooklar klavyeyi tam boyutlu bir klavyeye yaklaştırmaya gayret ederken burada pek öyle bir durum söz konusu değil – tam tersine küçük tuşları olan bir klavyesi var.
• Sony farklı demiştim değil mi? Klavyenin altındaki boşluğu ortadan kaldırmak için touch pad yerine küçük, plastik bir düğme (işaret çubuğu) kullanmayı tercih etmişler.
• Farklılığı disk kapasitesinde de karşımıza çıkıyor. Baz modelde 60 GB sabit disk ile gelirken en üst modelde 128 GB katı hal diskiyle(SSD – solid state disk) geliyor. Bu da şu anki netbook dünyasının yabancısı olduğu derin sularda yüzdüğü anlamına geliyor. Bunun bedeli ise 600 dolarlık ekstra.

Aşağı yukarı tüm eksi ve artılarını yazmaya çalıştım. Peki genel olarak ne düşünüyorum? Sony Vaio P serisini tek kelimeyle inanılmaz bulduğumu itiraf etmem lazım. Buna benzer bir formu her ne kadar daha önce Picturebook C1 serisinde denedilerse de o cihazlar ne bu kadar geniş ne de bu kadar ucuzdu.

Ekran üzerine konuşacak çok şeyim varsa da çok uzun süre standart ayarlarda kullanmaya dayanabilecek pek kimse olduğunu sanmıyorum. Ekranı farklı kılan onun piksel yoğunluğu, açıklayayım: şu an en yaygın ekran boyutu 15.4″ ve bu ekranların büyük çoğunluğu 1280×800 piksel çözünürlükte. Ufak bir hesapla bu ekranlarda 1 inch (yani 2.54 cm) uzunluğunda ve 1 piksel genişliğinde bir çizgi çizdiğinizde teorik olarak 98 piksel kapatıyorsunuz. Sony Vaio P’de ise bu sayı 221 piksele çıkmış. Yani ortalama bir ekrandan 4 kat daha yoğun bir ekrana sahip (2 kat piksel, 2 boyutlu ekran, 4 kat yoğunluk diyeyim siz düzeltmeye kalkmadan :) )

Uzun lafın kısası kısa pil ömrü, zayıf işlemcisi gibi özellikler 2 GB standart hafıza, 128 GB’a çıkan SSD seçeneği, dahili GPS, dahili 3G modem, inanılmaz yoğun ekran gibi özelliklerle yarışıyor ve ceket cebine sığacak kadar küçük bir kasada altın tepsi ile sunuluyor. Herkese göre bir cihaz değil Sony Vaio P – bir nevi netbook’ların limuzin’i diyeyim de şu ön inceleme sona ersin.

Not: Galeri aceleyle çekilen fotoğraflar içermekte olduğundan kalitesi nedeniyle kusuruma bakmayın. Daha iyilerini çekme fırsatım olursa güncellerim.

Kimdi bu furyayı ilk başlatan hatırlamıyorum.. Sunipeyk diye aklımda kalmış ama yanılıyorsam da kusura bakmayın. 23 Nisan’da Başbakan’ından Meclis Başkanı’na, Cumhurbaşkanı’ndan Bakanlar’a devlet büyüklerimizin makamlarını çocuklara, hatta 17 yaşında genç delikanlılara bıraktığını hepimiz biliyoruz. Ben de bir blogcu olarak benim onlardan ne eksiğim var diyerek sevgili dostum, kardeşim, memleketin yetiştirdiği en geek insanlardan biri olan Sarp’ın kızı Tılsım’a bırakıyorum sözü: Buyrun size 23 Nisan’da Çocuk Gözüyle XOPC incelemesi – az ama öz:

Sürprize sevindim hemen kutuyu açtım adını da ekso koydum :-) Tavşan mı demiştim laptop çıktı ama bunda TRT Çocuk çalışmıyo.. wireless da bağlanamadı bi türlü. BBC de açılmıyo. Youtube da açılmıyo!!! Flash desteği de yok (not: var ama kağnı hızında) Zaten DVD de izleyemiyorum! Bi de çok yavaş! Bunu çöpe atabilirsiniz ve doğum günümde bana flash çalıştırabilen hızlı ve flash çalıştırabilen bir laptop istiyorum!

Bu kadarla kalmadım tabi. Sevgili Tılsım biraz hasta olduğundan ancak kısa bir video kaydedebildim. Videoyu maalesef Vimeo’ya yüklediğimde site formatı beğenmedi, Facebook’ta ise gelişmiş gizlilik seçeneklerim(!) sebebiyle sizinle paylaşamıyorum. Sonuç? Ailemizin video portalı Youtube’dan izleyebilmeniz için adres: http://www.youtube.com/watch?v=SBLk1T2W1Zs

Videonun kendisi aşağıda:

Kısaca kendisi ilk anda çok heyecanlı bir şekilde mutlu olduysa da babası ve annesinin hızlı bilgisayarlarından sonra kendisini tatmin edemedi XO. Benim de neden bu projeyle ilgili hiç ses çıkarmadığımın bir izahatı olsun diyeyim. OLPC projesi şimdilik bekleneni vermekten çok uzak, bunu da yaşayıp gördüm maalesef.

Aziz ve muhterem blog okuru arkadaşlarım,

Bildiğiniz üzere, evveliyattan beridir en hakiki öz teknoloji blogu olarak pek çok konuda sizlere yardımcı olmayı, okurlarımı bilinçlendirmeyi, teknoloji dünyasındaki en güzel yenilikleri paylaşmayı bir borç bildim. Bu bana çeşitli kapılar açtıysa da sizlerin desteği olmadan, beni seven dostların enerjisini hissetmeden bu çalışma azmini kendimde bulamazdım.

Bugün Türkiye’nin dört bir yanından blog okurları sandık başına gidiyor. Blogumun da bir parçası olduğu Blog Ödülleri 2009 yarışmasında en popüler bloglar halk oylamasıyla ödüllerine kavuşacak.

Blog Ödülleri 2009′da beni desteklemeniz çok kolay. Bunun için şu adımları takip etmeniz yeterli:

1. Blog Ödülleri’ne halen kayıt olmadıysanız sadece bir eposta ve şifre girerek kayıt olun
2. Hemen giriş yapın, epostanızı onaylayın
3. http://2009.blogodulleri.com/blog/populer-teknoloji adresinden bana oy verin!

Desteğiniz için teşekkürler, söz daha çok yazacağım :-)

Bu haritada tanıdığınız bir sürü sitenin simgelerini göreceksiniz. İşte sosyal medya, bu haritada adı geçen ve geçmeyen tüm araçlarla sesinizi duyurup size ilgi duyan insanlarla etkileşim içinde bulunmanızın genel adıdır. Sosyal medyada kişi, kurum, organizasyon – aklınıza ne gelirse varolabilir. Geleneksel medyanın aksine her zaman etkileşimli ve bununla beraber riskli de bir mecradır. Sosyal medya, sosyal hayatın ta kendisidir – acısıyla da tatlısıyla da.

Bu ön bilgiyi de verdikten sonra gelelim konumuza. Son günlerde blog yazarlarının başını çektiği Türk sosyal medya camiası fokur fokur, kazan gibi. Kazandaki su fazla kaynayınca biliyorsunuz – taşar ve altındaki ateşi söndürür, su yavaş yavaş soğur ve hiç ısınmamış gibi buz keser, yola çıkış amacından uzaklaşır. Hele hele gaz kendi kendine kesilmezse çakacağınız ilk kıvılcım ortalığı darmadağın eder.

Ben bunu istemiyorum, bu yüzden de bu satırları yazma gereği hissediyorum.

Biraz hafızaları tazeleyecek olursak; dünyanın en önde gelen markalarından biriyle tanıştığımda 2007 yılının sonuna yaklaşıyorduk. Türkçe bir teknoloji blogu tutmaya başlayalı neredeyse 2 yıl olacaktı. O günü hiç unutmam ve hayatımın bir grafiği olsa sıçrama anlarından biri olarak hatırlarım. Ancak son 1 haftaya yakın süreyi Friendfeed ve bloglardaki yazışmaları gözden geçirdikten sonra benim hayatımın en önemli olayları arasında sayabileceğim hatıraların aslında dışarıdan hiç de hoş gözükmediğini anladım.

Anladım ama nasıl anladım? Yanılmıyorsam Mart (2009) başında aldığım bir davete olumlu yanıt verirken bugün sosyal medya kazanının bu şekilde kaynayacağını beklemiyordum. Davet büyük bir tatil merkezindendi ve benim gibi pek çok blogcuyu 4 günlük kısa bir kaçamağa davet ediyordu.

Yıllar önce öğrendiğim önemli bir terim var: empati. Sadece öğrenmekle kalmadığım ve karşımdakini anlamak için kurduğum bağa empati deniyor. Empati kurmak her zaman o kadar kolay değil. İnsanlar özellikle klavye başına geçip de satırları döktürürken karşısındakiyle empati kurmayı bırakın, insan olduğunu bile unutabiliyor. Daha deneyimsiz ve heyecanlı iken içine çok az da olsa düştüğüm bir hatadır, siz de düşününce kendi hatalarınızı hatırlayacaksınız.

İşte empati yoluyla (ve tabii sevgili Deniz Oktar ile yaptığım uzun telefon görüşmesiyle) şu an bu kısa kaçamak sonunda olanları ve verilen tepkileri daha iyi anlayabiliyorum. Önce bunları madde madde paylaşayım:

• Bizler kriterleri şeffaf olmasa da büyük bir şirket  tarafından tamamen şirketin değerlendirmelerine dayanan bir seçim sonucu tatile gittik. Kriterlerin şeffaf olması gerektiğine inanmıyorum, inanan varsa beri gelsin.
• Başlangıçta her şey güzel gidiyorsa da muhalif sesler duymaya başladığımızda ilk günümüzü tamamlamış, tabiri caiz ise pelte gibi kendimizi diskoya atmıştık. Çok eğlendiğim bir gecenin ardından güç bela odaya çıkıp yattığımda canım halen hiç sıkılmamıştı.
• Ertesi gün ise her zamanki gibi geçiyordu – sadece “@Kanyon Starbucks” değil de “@Rixos Premium Belek” yazdık. “kahve içiyorum” değil de “diskoda eğleniyorum” yazdık. Yeni aldığımız kek kalıbının değil de az sonra içine atlayacağımız havuzun fotoğrafını çekip gönderdik. Yani yine hayatımızı Friendfeed ve Twitter üzerinden paylaştık. Geçen yıl iki dostumla yaptığım Food Trip 2.0′dan tek farkı o seyahatin masrafını cebimizden yapmamızdı.
• İşte ne olduysa o zaman oldu. Biz cevap vermedikçe yazılan muhalif sesler, daha da gür çıkmaya başladı. Hikayeler yazıldı, listeler yapıldı, isimsiz hesaplar ortaya çıkıp önüne gelene yorum yaptı, block ve hide’lar havalarda uçuştu.
• Bütün bunlar olurken itiraf edeyim, bunları yazanlardaki empati eksiği nedeniyle canım sıkıldı, bozuldum, “ne yapıyorum ben” diye kendime sordum. Hatta hem açıktan hem içimden “acımızdan mı geldik buraya! bunlar ne biçim insanlar?” diyerek veryansın ettim.

Ancak direk olarak isim vermeden, beni doğru dürüst tanımadan direk beni ve kendimi parçası hissettiğim topluluğu hedef alan yazılar yazıldığında pek çok kez klavyeye sarılacakken durdum – beni durduran dostlarım, sağolun, bu sayede daha sağlıklı bir değerlendirme yapma fırsatım oldu. İşte zaman içinde süzgeçten geçirip önemli olduğuna inandığım 3 konu:

• Eğer gerçekten bir takım şeyleri birilerinin yaptığına inanıyorsanız siz isim ve örnek vermedikçe, mesela “Burak Bayburtlu inceleme yapmak için Xxxxxx firmasından para almış, ona kıyak geçmiş, yüksek puan vermiş, kötü yanlarını gizlemiş” diyemeyecekseniz,  o yaptığınız yorumlar, yazdığınız hikayeler, havaya uçup gidiyor. Eğer söyleyecek bir sözünüz varsa çıkın söyleyin, bir de açıklamasını dinlemeye zahmet edin. Ben sizin o yazdığınız gibi kimseyi tanımadığım gibi kendim de öyle değilim. Kim neden üzerine alınsın? (ilgili yazılar: 1, 2, 3)
• Yazacağım da yazamıyorum diyenler: yazacağınız varsa yazın, heyecanlı oluyor, ben de muhakkak kendimden bir şeyler katarak yazılarınıza katkıda bulunurum. Ancak böylesi “bir yazsam karşıki dağlar yıkılır, çok can yanar” tavrı komik oluyor. Komik olmayın, dökün içinizi, rahatlayın. Unutmayın: laf ortaya söylenmez, ortaya salata söylenir, lafınızın arkasında durun, boşlukları doldurun (ilgili yazı)
• En çok şaşırdığım suratsız troll’ler ve onlara kızan dostlar. Sevgili dostlar için bir troll listesi tutuyorum (bkz: http://tinyurl.com/fftrolls) – geri kalan her şey için block yeter. Yüzü olmayan 10 dakika önce açılan FF hesaplarını açanlar: azıcık şahsiyetli olun, yaptığınızın altına imzanızı atmadıkça olgunlaşamazsınız.

Etikten bahsederken lütfen önce kendi etiğinizi gözden geçirin, iğneyi kendinize çuvaldızı başkasına batırmayın. Açık olun, yürekli olun, dürüst olun, kimse kucaklamasa ben sizi kucaklarım.

Bildiğiniz üzere memleketin parlayan teknoloji yıldızı MYK Medya bünyesindeki Televidyon çatısı altında Türkiye’nin en önemli video portallerinden birini gün be gün büyütüyoruz, ben de Kafakafaya ile çorbada tuzum olduğundan dolayı mutlu ve gururluyum. İşte MYK Medya’daki sevgili dostların ilk satın aldığı site olan Alkışlarla Yaşıyorum, yeni yılın başından beri yürütülen yoğun çalışmalar sonunda nihayet aramızda.

Alkışlarla Yaşıyorum, ismini sanat güneşimiz rahmetli Zeki Müren‘in Mesut Bahtiyar şarkısındaki o meşhur mısradan alan bir içerik sitesi. Sitenin içeriği sürekli güncellenmekle kalmıyor, Türkiye’de medyanın ilk doğduğu günden beri bir şekilde hayatımıza girmiş aşağı yukarı her şeyi video, ses ve metin olarak saklayan bir medya kütüphanesi. Örnek mi istiyorsunuz? İşte size site marşı:

Yenisiyle eskisiyle medyamızın en hırpani hallerinin yanında günümüzün en komik videolarından en ilginç müzikal icraatlara, fotoğraflardan her satırından keyif alacağınız yazılara, oynamaya doyamayacağınız flash oyunlara kadar her türden içeriği bulacağınız bu sitede herkes kendine göre bir şey bulacaktır. Mesela siz de benim gibi tek radyolu, tek televizyonlu Türkiye’yi, 80′leri, 90′ları bütün naifliğiyle hatırlamaktan keyif alıyorsanız Alkışlarla Yaşıyorum tam size göre bir eğlence merkezi. Şimdi daha beklemeden gidin ve bu Türk İnternet fenomenini yepyeni arayüzünde yeniden keşfedin!

[Link: Alkışlarla Yaşıyorum]

Sevgili Müge Cerman hatırlatmış, ben de bir mesajla ve Bant‘ın katkılarıyla Shepard Fairey‘in çizdiği Atatürk resmiyle Gençliğe Hitabe‘yi paylaşmak istedim. Resmin kaynağı burası, büyük hali için tıklayın.

Gençliğe Hitabe

Ey Türk gençliği!

Birinci vazifen, Türk istiklâlini, Türk Cumhuriyeti’ni, ilelebet muhafaza ve müdafaa etmektir.

Mevcudiyetinin ve istikbalinin yegâne temeli budur. Bu temel, senin en kıymetli hazinendir. İstikbalde dahi, seni bu hazineden mahrum etmek isteyecek dahilî ve harici bedhahların olacaktır. Bir gün, istiklâl ve Cumhuriyet’i müdafaa mecburiyetine düşersen, vazifeye atılmak için, içinde bulunacağın vaziyetin imkân ve şerâitini düşünmeyeceksin! Bu imkân ve şerâit, çok namüsait bir mahiyette tezahür edebilir. İstiklâl ve Cumhuriyetine kastedecek düşmanlar, bütün dünyada emsali görülmemiş bir galibiyetin mümessili olabilirler. Cebren ve hile ile aziz vatanın bütün kaleleri zaptedilmiş, bütün tersanelerine girilmiş, bütün orduları dağıtılmış ve memleketin her köşesi bilfiil işgal edilmiş olabilir. Bütün bu şerâitten daha elîm ve daha vahim olmak üzere, memleketin dahilinde, iktidara sahip olanlar gaflet ve dalâlet ve hattâ hıyanet içinde bulunabilirler. Hattâ bu iktidar sahipleri, şahsî menfaatlerini, müstevlîlerin siyasi emelleriyle tevhid edebilirler. Millet, fakr ü zaruret içinde harap ve bîtap düşmüş olabilir.

Ey Türk istikbalinin evlâdı! İşte, bu ahval ve şerâit içinde dahi vazifen, Türk istiklâl ve Cumhuriyetini kurtarmaktır! Muhtaç olduğun kudret, damarlarındaki asil kanda mevcuttur!

Gazi Mustafa Kemâl ATATÜRK

20 Ekim 1927

 

Geçen yılın en keyifli organizasyonlarından biri de benim için Blog Ödülleri 2008 idi. Bu yıl geleneksel Blog Ödülleri organizasyonu yeniden düzenleniyor ve biz blog dünyasının en prestijli ödüllerini dağıtıyor. Eğer halen kaydolup yerinizi almadıysanız lütfen Blog Ödülleri 2009′a kaydolun, sevdiğiniz blogları destekleyin, başarılarına ortak olun.

Önemli tarihler:

• 5 Nisan 2009′da kayıtlar bitiyor
• 11 Nisan 2009′da inceleme süreci geçiyor ve oylama başlıyor
• 27 Nisan 2009′da oylama değerlendirmesi başlıyor
• 02 Mayıs 2009′da sonuçlar açıklanıyor ve ödül töreni düzenleniyor

[Link: Blog Ödülleri 2009]

Güncelleme: bu yazıyı yazmamın üzerinden 1 hafta bile geçmeden Avea’nın Turkcell’i dava ettiği haberleri gündeme geldi. Gelişmeleri yazmaya devam edeceğim, ak koyun kara koyun belli olsun.

Beni tanıyanların bildiği üzere 10 yıldır aynı Turkcell faturalı hattı kullanıyorum. İtiraf edeyim, kimi zaman sırf işim yüzünden mecbur olduğum için, kimi zaman da diğer alternatifleri beni daha ucuza konuşturamadığı için dişimi kırdım yine de Turkcell hattımı kıramadım. Ancak sektör analistlerinin dediği gibi bu yıl GSM operatörleri için dananın koptuğu yıl olacaktı ve savaş erken başladı.

Turkcell hattımı taşımadım. Evet itiraf ediyorum, numara taşınabilirliğine elimde hiçbir somut neden olmadığı halde GÜVENMİYORUM. Ayrıca Turkcell hattımı taşıdığımda bir takım avantajlarımı da kaybetmek istemiyorum. İşte bu iki nedenle 12 Şubat 2009′da bir Avea faturalı hat aldım.

Avea Faturalı Hattımın numarası aynı, kodu 552′li oldu. Bu benim çevremdekilere “bana Turkcell numaramdan ulaşamazsanız 552lisinden ulaşmaya çalışın” deme imkanı sağlayacak, ben onları aradığımda eğer Turkcell numaram kayıtlıysa adımın gözükmesini mümkün kılacaktı. Hatta sonradan şunu da yaptım: Turkcell hattımı Avea hattıma yönlendirdim, gelen tüm çağrıları reddedip geri aradım. Avea‘nın HerYöneSınırsız reklamlarını hatırlayın, oradaki insanlar “kapat ben ararım sana yazmasın” diyordu. Ben de öyle yaptım ama sadece 1 hafta!

Avea hattım 1 haftanın sonunda Turkcell’den hiç görmediğim bir takım gariplikler yapmaya başladı. Şebekenin meşgul olması Turkcell’de en son 99 yılında deprem zamanı yaşadığım bir sorundu. Şebeke meşguller git gide arttı. İkinci haftamın sonunda artık açıklamalarında söyledikleri gibi sadece Turkcell ve Vodafone gibi şebeke dışı aramalarda değil, Avea Müşteri Hizmetlerini aradığımda bile “şebeke meşgul” hatası alıyordum.

Aradan geçen 1 aya yakın süre zarfında Avea’nın tek sorununun şebeke meşgul olmadığını gördüm. Avea fatura düzenlemede kullandığı sistemle ilgili bir seçim yapmış, tüm abonelerinin faturalarını her ayın 22’sinde kesmeyi uygun görmüş. Bu yüzden 1 haftalık kullanımıma ait faturam 4 Mart 2009′da geldi. Esas bombayı burada patlatacaklarını tahmin bile edemediğimi itiraf etmem lazım.

Faturada birkaç kalem var. Bunlardan biri aylık kullanım ücreti – Her Yöne Sınırsız tarifesinin kullandığım 14-22 Şubat arasındaki 8 güne karşılık gelen miktarı kadar, yani burada sorun yok. Bir diğer öğe ise Ringa servisinden dolayı gelen servis ücretim – ona da tamam. Ama bir madde var ki aklımı kaçırmama sebep oldu.

Avea’nın sınırsız tarifesi ile yapacağım tasarrufu GPRS’e yatırmayı ve bu sayede her yerden cep telefonumu modem olarak kullanıp İnternet’e doya doya bağlanmayı umuyordum. Ancak 1 haftalık faturamda 1 aylık GPRS paketimin (Paket 1000 almıştım) 40 TL’lik faturasını görünce bende tabir yerindeyse film koptu.

Şu an Avea müşteri hizmetleri numarası olan 0555 444 1 500 cevap veremiyor, şebeke meşgul mesajı veriyor. Bundan sonra da daha fazla uğraşmayacağım. Turkcell hattımı taktım, 13 Mart 2008′den itibaren BizbizeHepimiz 240 paketi aldım, 240+240 toplam 480 dakikaya (ki 6 saat ediyor, bu kadar konuşacağımdan bile şüpheliyim) doya doya konuşacağım. Aynı gün Turkcell’in SMS+INTERNET paketini de alıp her yöne 100 SMS + 100 MB GPRS ile de konuşma dışı ihtiyaçlarımı karşılayacağım.

Avea bütün bunlar olup biterken bir açıklama yaparak tarifeye abone alımını durdurdu ve sorunun servislerinin sınırlarını zorlayan, Avea‘nın sözleşmesinde belirttiği bazı şartları açıkça suistimal eden kullanıcılardan kaynaklandığını açıkladı. Avea bunun yerine “şebeke büyümesiyle ilgili yaptığımız planlar maalesef bu kadar yoğun bir talebi karşılayamadı, zararlarınızı telafi edeceğiz ve sizlere daha iyi hizmet vereceğiz” gibi hatanın sorumluluğunu üstlenir bir ifade kullansa, müşterilerine güven vermeye yönelik tavır koysa, şu an bu satırları bu şekilde yazmıyor olabilirdim ki – bu da Avea‘nın bu olaydan çıkarması gereken PR dersi olsun (koskoca Avea‘ya halkla ilişkiler stratejisi çizenler bunu nasıl atlamış anlamadım).

Bu arada bir de basın bülteni paylaşayım: Avea rakiplerinin takip ettiği operatör olmuş. Bütün bu olan bitenle ilgili bir basın bülteni çıkmak yerine durdurdukları kampanyayı basın bülteni olarak duyurmaları takdire şayan. Çukurova grubunu yerden yere vurmak için fırsat kollayan Hürriyet’te çıkan haberleri ise duymadıysanız okumanızda yarar var. Bunlar da burada ve burada.  Ayrıca basın toplantısına bizim sevgili Yahoyt da değinmiş. Söylediklerine göre Turkcell Avea‘ya port vermediği için arayamıyormuşuz, Turkcell ise Avea’nın planlamasının yanlış olduğunu ve problemi çağrı merkezine gelen şikayetlerden öğrendiğini söylüyor (haliyle). Sevgili Aveacılar bugün çıktıkları basın bülteninde iki satır değinseydi Turkcell ile aralarındaki husumete desem ne fayda?

Neyse işte, bu iş daha çok su götürür. Aşağıda Avea‘ya yazdığım son mektubu okuyabilirsiniz:

Sevgili Avea,

Bilgin olsun, dün ve bugün yaşadığım sorunlardan sonra artık sana ulaşmaya çalışmaktan vazgeçtim. Beni gönderdiğin fatura ile çok sinirlendirdin ama seninle konuşamıyoruz bile. O kadar kullanılmaz durumda ki şebeken, açık tutmayı düşündüğüm Avea hattımın tüm borçlarını ödeyip kapatacağım.

Benim için Avea bitmiştir, bir daha da gelmem şebekene!

Burak

Bu sene bilmiyorum kaçıncı kez uzaktan izlediğim Mobil Dünya Kongresi, her yıl en vurucu cihazların en çarpıcı servislerin ve en güncel teknolojilerin hayat bulduğu yer oluyor. Bu yıl da pek çok cihaz arz-ı endam etti, buradan takip ettiğim kadarıyla ne var ne yok biraz paylaşayım:

• MWC Ödülleri: Bu yıl Türkiye’den pek çok aday ve bir tane de ödül kazanan ürün oldu. Sevgili 4Play ailesine ve Turkcell VAS grubuna tebrikler. TonlaKazan dünya genelinde bir başarı ile gururumuz oldu. Benim ilgimi çeken diğer ödüller arasında en iyi mobil oyun olan Real Football 2009, en iyi mobil cihaz alanında dünyanın ilk Facebook telefonu olan INQ1 yer alıyor. Bu ve diğer ödüllerin tümü için şu adrese gitmeniz yeterli. Mobile Monday organizasyonunun düzenlediği Mobile Peer Awards’ta finalist olan Aradiom‘u (İBB Mobil Trafik uygulamalarından ya da sponsorum olmalarından dolayı tanıyor olabilirsiniz) da ayrıca tebrik ederim. Geliştirdikleri mobil yazılım altyapısı ile dünyanın önde gelen mobil girişimlerinden biri olduklarını da gösterdiler.

• Nokia: Bu yılın en çarpıcı cihazı olacak olan Nokia N97′yi çoktan duyuran Nokia, yerinde saymadığını bir kez daha gösterdi. Daha önce çeşitli forumlara sızan Nokia E55 ve E75 modelleri oldukça ilgi göreceğe benzer. Bu yıl özellikle iPhone ve Blackberry’ye rakip ürünler çıkaracak olan Nokia’nın Blackberry savaşçıları oldukça donanımlı olacağa benziyor. Bir yarım bir de tam klavye sahibi modellerde mesajlaşma ön plana çıkmış, tasarımlarda ise metal ağırlıklı olarak kullanılmış.Nokia’nın N serisi yani iPhone’un da rekabet ettiği eğlenceli çoklu ortam telefonları tarafında ise N86′yı görüyoruz. Nokia’nın ilk 8 megapiksel kameralı cep telefonu olan N86′nın en çarpıcı özelliği tamamen cam olan ön yüzeyi. Halen dokunmatik telefonlarda kapasitif bir ekran kullanmasalar da tek elle kullanılabilen cep telefonu arayüzü dünyasının kralı olmaya devam ediyor bence. Özellikle N86′da kullandıkları tuş takımı ve tasarımla bu dünyanın gerçek zirvesine oturmuşlar.Son olarak Nokia’nın navigasyon telefonu Nokia 6710 Navigator’dan da bahsedip Nokia seansını sona erdirmem lazım. Teknosohbet’te izlediğim kadarıyla çok büyük yenilikler sunmasa da Navigator ailesinin son örneğinde çok ilginç bir yüzük var. Telefonun ekranının altında yer alan bu bölgeye parmağınızı sürdüğünüzde haritaya yaklaşıp uzaklaşmak mümkün oluyor ve görünen o ki hız konusundaki sorunlar ufaktan ortadan kalkmaya başlamış. GPS kullanmak konusundaki deneyimlerimi ise bir başka yazıya saklıyorum :-)

• Samsung: Samsung son dönemde hem iyi hem de kötü cihazları aynı anda yapabilmeyi başarmış bir firma. Bir cep telefonu üreticisi nasıl oluyor da oluyor aynı anda hem Innov8 gibi harika bir cep telefonu yapabilirken Omnia gibi ortalama bir telefon yapabiliyor, ben bunu anlamıyorum. Yine de Samsung’un hakkını vermek lazım: OmniaHD’nin eğer doğru zamanda çıkabilirse Nokia N97′nin en büyük rakibi olacağını tahmin ediyorum. Nokia N97 ve Nokia 5800 ile aynı yazılım platformunu kullanan OmniaHD, 1280×720 yani HD Ready çözünürlükte video çekmesiyle ayrılıyor. Ayrıca kendine has widget tabanlı bir ana ekranı da eski Omnia’dan almış. Yine de dokunmatik ekranın iPhone ayarında olmamasını nasıl açıklıyorlar bilemiyorum. Acaba Apple bir patent aldı da hiç kimse bu yüzden kapasitif ekran mı kullanamıyor?Neyse, sonuçta Samsung Omnia HD’yi de eminim çıktığı zaman inceleme fırsatı bulacağız. O zamana kadar Teknosohbet’teki incelemelere bakabilirsiniz.

• LG: Samsung’da yazmadığım iki konu vardı. Biri kol saati şeklinde cep telefonları, diğeri de güneş enerjisi ile çalışabilen cep telefonları. Bunlar Samsung’da olduğu kadar LG’de de yer alan modeller ve bu yılın ilgi çekici ürünleri arasında yer alıyorlar. Özellikle enerji tasarrufu konusunda bir devrim sayılabilecek güneş enerjisi ile çalışan yeşil cep telefonları, bu yılın en önemli trendlerinden sayılacak yeşil bilişimin mobil dünyadaki açılımı. Ortalama bir iPhone ya da N serisi cep telefonu ne kadar enerji tüketiyor bilmiyorum ancak bu telefonlar güneş olduğu sürece konuşabilecek kadar düşük enerji tüketimi seviyesine sahip. Yine de LG’nin telefonlarının Samsung’dan biraz daha çok enerji tükettiğini ifade etmem gerek.

• Android: Şu noktaya kadar marka marka ilerlerken sıra Android’e gelince iş değişti. Android sessiz ve derinden ilerleyişini sürdürüyorsa da halen hayal ettiğim heyecanı yaratamıyor. Lenovo’dan HTC’ye pek çok firma Android telefonlarını duyurdu. En güzellerinden biri de şüphesiz Vodafone G2 oldu. Ancak maalesef Android platformu bu kadar çok cihazda çalışmak adına sınırlarını zorlamaktan çok uzak. Ayrıca Apple hepimize gösterdi ki bir uygulama pazarı ile beraber geliyor olmaktansa o pazarın içini doğru uygulamalarla doldurmak daha önemli. İşte bu yüzden ne teknik özellikleriyle, ne tasarımlarıyla, ne de yazılım dünyası ile iPhone’un önüne geçemeyen Android platformu halen yerinde sayıyor. Fuarın en gelecek vaadeden ancak yine de kanımca en sönük ürünleri de bu alandaydı.

• Windows Mobile 6.5: Bu ay PC Net’teki köşemde de değindiğim bir duyuru da Windows Mobile 6.5 oldu. Her ne hikmetse Microsoft’un her duyurusundan 1 ay önce sızdırdığı ürünler arasında yerini alan WiMo6.5, Microsoft’un yıllar sonra ilk defa arayüz tasarımında değişiklik yaptığı mobil işletim sistemi oldu. Altıgen arayüzün dışında ana ekranda Zune izleri görmek mümkün. Microsoft’un uygulama mağazasına da destek verecek olan WiMo6.5 daha ilk günden HP gibi büyük üreticilerin de desteğini aldı. WiMo7′ye yumuşak geçiş amaçlı bu sürümle beraber Windows Mobile dünyasında çok şey değişecek gibi gözüküyor, göreceğiz.

• Blackberry: Son olarak iş dünyasının altın çocuğundan da bahsetmeden olmayacak gibi. Blackberry Storm fuar’ın ödüllü cihazlarından biriydi ve bunu hem dokunmatik hem de basılabilen ekranına borçlu. Serdar’ın anlattığına göre ekran tam olarak bir düğme gibi davranabiliyor olmasıyla çok ilginç bir deneyim sunuyormuş. Buralara gelene kadar en merak ettiğim cihazlardan biri olmaya devam edeceğini tahmin ettiğim Storm dışında uygulama mağazasına dair de bir şey göremedik, ben ona yanıyorum. Evet mobil uygulama pazarı açacaklar arasında WiMo ve Nokia ile sırt sırta yarışan bir diğer dev de Blackberry. Yine de beklemek çok sıkıcı, itiraf ediyorum.

İlk aklıma gelenleri sayarak MWC’de olan biteni özetlemeye, lansmanı yapılan cihazları tanıtmaya ve kendi bakış açımı aktarmaya çalıştım. Eğer atladığımı düşündüğünüz çok büyük bir olay varsa (mesela Intel’in MID’leri demeyin zira onlar birkaç senedir çıktı çıkacak statüsünde) lütfen çekinmeden bir yorum bırakın, eposta gönderin derim.

[Link: Teknosohbet'te MWC]

Daha önce yazdığım gibi, Burç’un iPhone’unu kurcaladığım anda tam anlamıyla aşık olduğum bir cihaz olmuştu iPhone. Kasım 2007′de satın aldığım iPhone’u 1 seneye yakın bir süre kullandıktan sonra evdeki gadget mezarlığına daha sonra ilgilenilmek üzere kaldırdım.

Kasım 2008′den bu yana T-Mobile G1, Samsung Omnia, Nokia N96, Nokia 6210 Navigator ve son olarak da Nokia 5800′ı düzenli olarak kullanma imkanım oldu. iPhone kullandığım döneme baktığımda bu cihazların hayatıma tekrar kattığı bazı şeyler olduğu gibi iPhone’la beraber hayatımdan çıkan şeyler de oldu.

Bir önceki yazımda belirttiğim gibi, Friendfeed üzerinde oldukça hareketli bir tartışma ortamı ve sürekli size yanıt veren dostlar var. Ayrıca oldukça hızlı ve pratik yazı yazılabilen, temiz bir arayüz de Friendfeed’i cazip kılan özellikler arasında. Böyle olunca bir micro-blog tutmak için bence ideal ortam Friendfeed oluyor.

Micro-blog deyip geçmeyelim. Bazı yazılar uzadıkça uzuyor, yapılan yorumlarla genişliyor, şekilleniyor. İşte iPhone kullanmadığım dönemden özlediklerim ve özlemediklerim de burada tuttuğum listeler arasında. O liste FF ile beraber tarihin sayfalarına gömülmeden sizlerle burada paylaşmak istedim (tabii eklentilerle). Önce özlediklerim:

• Eğlenceli uygulamalar, oyuncaklar – Application Store açıldı açılalı iPhone bir başka güzel oldu, onu diğer mobil platformların önüne geçiren de şüphesiz bu uygulamalar.
• Facebook, Friendfeed, Twitter güncellemeyi pratik hale getiren sosyal medya araçları – bunlar da uygulamalar ama amaca yönelik, kullanışlı ve benim gibi bir sosyal medya havarisinin hayatını çok kolaylaştırıyordu. Ne Symbian, ne de Android bu alanda beni tatmin edebilecek bir uygulama sunmadı.
• Kullandığım en iyi dokunmatik klavye – Henüz Blackberry Storm kullanmadım ve o zamana kadar kullandığım en iyi dokunmatik klavyenin iPhone’da olduğunu itiraf etmeliyim.
• Yatmadan önce uykudan gözüm kapanana kadar yatakta App Store’dan uygulama bakmak – bunu da itiraf.com kapsamında yazdım. Bu kadar uygulamayı bu kadar haberi nasıl takip ediyorsun sorusuna da cevap olmuş olsun. Bir insan bu kadar yoğun bilgi akışını ancak o akışla yaşayarak takip edebilir, ben de öyle yapıyordum.
• Çok hızlı fotoğraf çekmek – bu her ne kadar Nokia 5800′da bayağı çözülmüş olsa da diğer telefonların fotoğraf makinesi uygulamasını açıp ekrana getirmesi ve deklanşöre basıp fotoğrafı kaydetmesi iPhone’dan çok daha uzun zaman alıyordu. Nokia 5800 ise bu konuda bir istisna – hayatımda bu kadar hızlı fotoğraf çeken bir cep telefonu daha görmek kısmet olmadı :-)
• Masama oturduğumda standa yerleştirip tüm fotoğrafları bir klasöre atmak – bu iPhone 3G kullanıcılarının da özlediği bir özellik olsa gerek. iPhone’la beraber gelen masaüstü beşiği (cradle) benim için olmazsa olmazlardan. Muhtemelen herkes benim kadar önemsemediğinden bu aksesuar iPhone 3G’de yer bulamadı. 2.0 yazılımı ile beraber kablosuz eşleştirme özelliği kazanmış olması da önemli etkenler arasında. Diğer cihazlarda bunun için kablo kullanmak ya da kablosuz (bluetooth) erişimin yavaşlığına tahammül etmek gerekiyor.
• Cam gibi soğuk olan ekranın hissini özledim – gün içinde o küçük ekranlara sığdırdıklarımızı düşünürseniz sürekli fiziksel temas halinde olduğumuz bir cihazın hissini özlemek de yanlış olmasa gerek?
• Müzik dinlerken sağdan soldan bir şeyler çıkmaması – iPhone’un kulaklığı basitlik ve fonksiyonelliği bir araya getirmiş ve neredeyse görünmez düğmesiyle kullandığım en iyi tasarıma sahipti. Diğer üreticilerin bu alanda çok ders alması gerekiyor.
• Sessize alma anahtarı (switch) – iPhone’u sessize almak için cebinizden çıkarmanıza gerek bile yoktur. Sadece yan yüzeyde duran anahtarı kapatmanız yeterli. Daha önce Treo’larda da yer alan bu özellik iPhone’u iPhone yapan basitlik felsefesinin de bir nevi özetidir.
• Girdiğim sitelerin iPhone uyumlu versiyonlarını otomatik görmek – evet maalesef her telefonu desteklemeyi başaramayan siteler iPhone’a çok özel bir muamele yapıyor. Diğer telefonlara standart web arayüzünü ya da tarihe gömülmüş ve neredeyse çalışmayan WAP sayfalarını gösterirken iPhone kullanıcıları hemen destek görmeye başladı. Öyle ki Facebook bile aynı tarayıcıya sahip Nokia 5800 veya T-Mobile G1′a iPhone arayüzünü göstermek için tam 1 yıl beklemekte sakınca görmedi. Birinci ağızdan söylediğim halde T-Mobile G1′a destek vermeyen Garanti Bankası’nı kullanmam hiç mümkün olamadı mesela – onlara göre 1 adet müşteriyim, bana göre bankanın en önemli müşterisiyim ama umurlarında mı :-) Bu konuda biraz dertliyim, iPhone’a mal bulmuş mağribi gibi sarılan tüm kurumlarımıza oturup Nokia’nın, WiMo’nun veya diğer platformların 6-7 senedir uygulama desteği ve web tarayıcı gibi özelliklerle geldiğini öğretmek isterdim ama – ne fayda? Bunda tek suçlu servis geliştirenler değil tabi – operatörlerimiz de aynı düzeyde suçlular.
• Parmağımı kaydırdığımda ya da bir uygulama ikonuna dokunduğumda bana bir iş başarmışım hissi veren arayüz – evet iPhone’un sırrı insana bir iş başarmış hissi vermesidir. İddia ediyorum, o kaymalar – dönmeler – ekranın yana devrilmesi gibi görsel öğeler (Apple’ın Core Animation teknolojisi) iPhone’un diğer cihazlardan çok daha popüler olmasının anahtarlarından biridir. Daha önce hiçbir cep telefonu kullanıcısına bu denli başarma(accomplishment) hissi vermemişti – halen de veremiyor.

Gördüğünüz üzere bunlar yarın gidip bir iPhone 3G alırsam sebeplerimdir. Diğer yandan tabii ki özlemediğim büyük ekskilerine de değinmek istiyorum. Eğer bir iPhone 3G almayı düşünüyorsanız bunları gözardı etmeyin derim:

• Her uygulama açılmadan önce gelen o anlamsız animasyon ve efektlerle oyalanmak – bazen o başarma hissi hele hele aceleniz varsa yerini beklemekten mütevellit ızdırap seanslarına bırakıyor. Bu özellikle uzun süre kullanıp da binlerce SMS’i biriktirdiğinizde SMS uygulamasında, kalabalık rehberde (ki sonradan hızlandı epey) veya bir uygulamanın açılmasını beklerken yaşanabiliyor.
• Hızlı ve her şartta bir şeyler çekse de fotoğraf makinesi – maalesef iPhone’un aydınlıkta çok başarılı karanlıkta ise çamur gibi fotoğraf çeken objektifi özellikle Nokia ve Samsung gibi markaların harika kameralara sahip telefonları yanında çok başarısız. Eğer sizin için fotoğraf makinesi önemliyse bir daha düşünün.
• İzlenecek kalitede video çekemiyor olması – iPhone 3G’ye bir çok hendek atlatarak kuracağınız video kayıt uygulamalarının sonuçları ortada. Çözünürlük ve kalite asla alternatiflerinin ulaştığı noktalara (640×480 30 fps) ulaşamıyor. Hal böyleyken video kaydı önemliyse yine iPhone’u özlemeyeceksiniz diyebilirim.
• Multitasking yapamıyor olması – iPhone ile arka planda sürekli MSN/GTalk gibi anında mesajlaşma uygulamaları çalışmıyor, web tarayıcıyla sayfaları gezerken aklınıza bir fotoğraf geldiğinde tarayıcı kapanıyor fotoğraflar açılıyor, kısaca aynı anda birden fazla uygulama çalışamıyor – multitasking/çok işlemlilik yapamıyor. Allah’tan müzik dinlerken bir şeyler yapabiliyoruz ki o da sisteme gömülü iPod uygulamasıyla yapılıyor.
• Bilmediğim bir adrese giderken yol tarifi verememesi – bu da özellikle geçen yıl Navteq’i satın alan Nokia’nın uzmanlık alanlarından biri. GPS özelliği olan ortalama bir Nokia veya Samsung’dan yol tarifi alabilmek çok kolay. Her ne kadar halen mükemmelleşmemişse de aracınızla gideceğiniz yere ulaştıran bir yazılım ise iPhone’un çok uzak olduğu bir konu. Halen ses destekli yol tarifi yapan uygulama geliştirmek Apple’ın yazılım geliştirme lisansını ihlal eden bir iş – o madde kalkana kadar da geleceği yok. Yakın tarihte sadece ABD’yi kapsayan bir yol tarif yazılımı ise iPhone’un bu konuda halen biraz olsun ümit vaadettiği anlamına gelebilir.
• İnsanların “aaa ne güzel ayfon bu di mi neler var bakabilir miyim” demesi – evet bu bir ayfon ve içinde kişisel bilgilerim var lütfen karıştırmayın. Her ne kadar diğer telefonlar genelin ilgisini çeken ilginç cihazlar olsalar da hiç biri iPhone kadar ilgi çekmiyordu. Şükür ki operatörlerimiz iPhone 3G’yi getirdi de bu söylemler zaman içinde yerini “aa ayfon mu bunun tiricisi çıktı hıh”a bıraktı.
• Arkadaşlarımın telefonu eline alıp bidir bidir oyun oynayıp pilimi bitirmesi – dedim ya bu cihazın süper oyunları, oyuncakları var. İşte iPhone kullanıcısının genel dertleri arasında bu da var. Pili zaten az giden bir cihazı her önüne gelen kurcalayıp oyun oynamaya video izlemeye kalkarsa sonuç sizin en ihtiyaç duyduğunuz anda pili biten, hiçbir yerde şarjını bulamayacağınız (Turkcell’in sinemalardaki şarj ünitelerinde bile yok) bir telefonla başbaşa kalırsınız.
• Bir MP3 atıp metroda dinlemek için itunes’u açıp library’den doğru ayarı yapıp bütün iPhone’u senkronize etmek – diğer telefonlarımın tümü tek bir dosyayı bluetooth ile atıp (tamam G1 hariç) onu yolda dinlememe olanak sağlarken iPhone’da bu bir işkence. Zaten iTunes’u hiç sevemedim, 3.parti yazılım falan kurmak yerine daha iyi bir iTunes’u hakediyorum sanırım?