Η Μεθοδολογία του πολιτικού Βαρόμετρου

Τι είναι η “εκτίμηση εκλογικής επιρροής” της Public Issue

Πολιτικό Βαρόμετρο, 2004-2012: Ένας απολογισμός

Παρουσιάστηκε στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΙ: 24/05/2012

Τα θέματα του Βαρόμετρου:

• Μνημόνιο: Υπέρ, ή κατά;
• Δημοψήφισμα για το Ευρώ
• Γνώμη για τη μορφή της Διακυβέρνησης
• Δημοτικότητα πολιτικών αρχηγών
• Καταλληλότερος Πρωθυπουργός
• Δημοτικότητα πολιτικών κομμάτων
• Παράσταση πρώτου κόμματος στις εκλογές
• Παράσταση δεύτερου κόμματος στις εκλογές
• Εκτίμηση της εκλογικής επιρροής των πολιτικών κομμάτων

Τα αποτελέσματα του Βαρόμετρου:

• Τα αποτελέσματα του Πολιτικού Βαρόμετρου 107 - 2ο κύμα Μαΐου 2012 σε pdf

Η επερχόμενη εκλογική αναμέτρηση θα χαρακτηρισθεί χωρίς αμφιβολία από το στοιχείο της πόλωσης, με τον ΣΥΡΙΖΑ και τη ΝΔ να αναδεικνύονται στους  κεντρικούς πρωταγωνιστές της.  Ο πρωτοφανής κατακερματισμός της ψήφου που καταγράφηκε στην ψήφο της 6^ης Μαΐου, θα παραχωρήσει τη θέση του σε ένα περισσότερο συγκεντροποιημένο κομματικό σκηνικό. Αυτό θα συμβεί κυρίως εις βάρος εκείνου του τμήματος του εκλογικού σώματος (19%), το οποίο επιλέγοντας την πολυχρωμία των μικρών νεοπαγών κομματικών σχηματισμών παρέμεινε -χάρις στην απολύτως αντιδημοκρατική και στρεβλωτική λειτουργία του εκλογικού νόμου- χωρίς πολιτική εκπροσώπηση. Η μετάβαση όμως από τον μεταπολιτευτικό δικομματισμό στο νέο διπολισμό, που αναδύεται στη βάση της διαιρετικής τομής του μνημονίου, δεν είναι βέβαιο ότι θα ολοκληρωθεί με την επόμενη Βουλή.

Η άνοδος της Αριστεράς

Το εκλογικό αποτέλεσμα της 6^ης Μαΐου κατέγραψε με σαφήνεια τις αντιμνημονιακές διαθέσεις του εκλογικού σώματος. Το πολιτικό κενό που έχει δημιουργηθεί  τείνει -για  πρώτη φορά μετά τον πόλεμο- να καλυφθεί από την αριστερά. Η δυναμική του εκλογικού αποτελέσματος της 6^ης Μαΐου εκδηλώνεται ήδη με σφοδρότητα.  Η εκλογική επιτυχία του ΣΥΡΙΖΑ έχει πυροδοτήσει μετεκλογικά ένα νέο εκλογικό ρεύμα υπέρ του. Το εν λόγω ρεύμα είναι πολλαπλάσιας εμβέλειας από το αντίστοιχο προεκλογικό και έχει οδηγήσει -μέχρι στιγμής- σε περαιτέρω αλματώδη αύξηση της επιρροής του (28%, +11% σε σύγκριση με το πρόσφατο εκλογικό αποτέλεσμα). Αυτή, συντελείται κυρίως εις βάρος του ΚΚΕ, των μικρότερων αριστερών σχηματισμών , αλλά και -σε σημαντικό βαθμό- εις βάρος της συντηρητικής μερίδας των αντιμνημονιακών ψηφοφόρων που ακολούθησαν σε πρώτη φάση τον κ.Καμμένο. Θα πρέπει να σημειωθεί, ότι η σύγκλιση των επιμέρους πολιτικών δυνάμεων εναντίον του ΣΥΡΙΖΑ και ο μετωπικός χαρακτήρας που λαμβάνει η αντιπαράθεση, μάλλον τείνει να διευκολύνει και να ενισχύσει παρόμοιες «διαπαραταξιακές» διαρροές. Η ραγδαία αύξηση της εκλογικής επιρροής του τείνει να επιλύσει την υφέρπουσα κρίση εκπροσώπησης υπέρ του, κατά τρόπο αντίστοιχο με εκείνον που συντελέσθηκε στην πρώιμη περίοδο 1974-1977, τότε υπέρ του ΠΑΣΟΚ. Παράλληλα με την εκλογική τάση εξελίσσεται και ένας διπλός οργανωτικός μετασχηματισμός της συγκεκριμένης κομματικής οντότητας. Αφενός, από «τα πάνω», δηλαδή στο επίπεδο του ηγετικού κομματικού στρώματος, συντελείται η ενοποίηση των επιμέρους ομαδοποιήσεων και ρευμάτων, για να εξασφαλισθεί το ευεργέτημα των 50 εδρών που παρέχει ο εκλογικός νόμος. Αφετέρου, «από τα κάτω», με την ενεργό συμμετοχή ψηφοφόρων και οπαδών, που ορισμένες φορές τείνει να θυμίζει 1974.

Αντισυσπείρωση

Η συντηρητική παράταξη αναδύθηκε από την κάλπη πολλαπλά κατακερματισμένη ενώ το ποσοστό της είναι το χαμηλότερο που έλαβε κόμμα της δεξιάς μετεμφυλιακά. Οι δομικές της αδυναμίες παραμένουν και καθιστούν δυσχερή τον στόχο της εκλογικής νίκης. Ωστόσο, η άνοδος της Αριστεράς δημιουργεί αντισυσπείρωση και η ΝΔ αναγορεύεται εκ των πραγμάτων στον κορμό του αντίπαλου πόλου. Ήδη, στην πρώτη μετεκλογική μέτρηση του Πολιτικού Βαρόμετρου, καταφέρει να αυξήσει την επιρροή της κατά 5 εκατοστιαίες μονάδες (24%), επαναπατρίζοντας ένα ποσοστό δυσαρεστημένων συντηρητικών ψηφοφόρων που στην πρώτη αναμέτρηση επέλεξαν τους Ανεξάρτητους Έλληνες, την άκρα δεξιά, ή μικρότερα σχήματα του φιλελεύθερου χώρου. Ως προς αυτό το σημείο, θα πρέπει να επισημανθεί ότι οι προσχωρήσεις κορυφής ενδεχομένως δεν θα προσθέσουν κάτι περισσότερο, από αυτό το οποίο έχει ήδη συντελεσθεί στο επίπεδο του εκλογικού σώματος.

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ (20/5/2012)
Το σχετικό Βαρόμετρο της Public Issue
English Version

Η Μεθοδολογία του πολιτικού Βαρόμετρου

Τι είναι η “εκτίμηση εκλογικής επιρροής” της Public Issue

Πολιτικό Βαρόμετρο, 2004-2012: Ένας απολογισμός

Δημοσίευση: εφημερίδα Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 20/05/2012

Τα θέματα του Βαρόμετρου:

• Παρακολούθηση ειδήσεων για την πολιτική κατάσταση
• Ενδιαφέρον για την πολιτική
• Δημοτικότητα πολιτικών αρχηγών
• Καταλληλότερος Πρωθυπουργός
• Δημοτικότητα πολιτικών κομμάτων
• Αυτοτοποθέτηση στην κλίμακα Αριστερά- Δεξιά
• Αναγκαιότητα διεξαγωγής βουλευτικών εκλογών
• Γνώμη για την ύπαρξη αυτοδυναμίας στις επόμενες εκλογές
• Λόγοι μη συμμετοχής στις Βουλευτικές Εκλογές του 2012
• Παράσταση νίκης
• Παράσταση νίκης δεύτερου κόμματος
• Εκτίμηση της εκλογικής επιρροής των πολιτικών κομμάτων

Τα αποτελέσματα του Βαρόμετρου:

• Τα αποτελέσματα του Πολιτικού Βαρόμετρου 106 - Μάιος 2012 σε pdf
• Η ανάλυση του Γιάννη Μαυρή στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ (20/5/2012)

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΥΚΟΥΡΑΚΗΣ είναι εκλογικός αναλυτής της Public Issue

Το ισχύον εκλογικό σύστημα καθιερώθηκε στη βάση του παγιωμένου συσχετισμού δυνάμεων της τελευταίας 30ετίας με σκοπό να εξυπηρετήσει σε ικανοποιητικό βαθμό δύο στόχους:

• την επίτευξη αυτοδύναμης κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας από το πρώτο κόμμα, μέσω της πριμοδότησής του με 40 έδρες, πρακτικά με ποσοστά περί το 40-41%.
• την εξασφάλιση αναλογικής εκπροσώπησης όλων των κομμάτων που αντιπροσωπεύονται στη Βουλή, στα οποία αποδίδονται περίπου τα 9/10 των εδρών που θα λάμβαναν με απλή αναλογική.

Στην αρχική του μορφή, εφαρμόστηκε στις εκλογικές αναμετρήσεις του 2007 και του 2009. Το 2008 τροποποιήθηκε μερικώς, με σημαντικότερη μεταβολή την αύξηση του αριθμού των εδρών της πριμοδότησης σε 50 ώστε να διευκολύνεται περισσότερο η επίτευξη αυτοδυναμίας καθώς το αντίστοιχο όριο περιοριζόταν στο 38-39%. Στις εκλογές της 6ης Μαΐου εφαρμόστηκε για πρώτη φορά αυτή η τροποποιημένη εκδοχή.

Η ενίσχυση του πρώτου κόμματος, στο πλαίσιο ενός πολιτικού συστήματος που ευνοεί τις μονοκομματικές κυβερνήσεις, έχει μια λογική όταν η επιρροή του κυμαίνεται στα επίπεδα της περιόδου 1974-2009, δηλαδή μονίμως άνω του 41,5%. Στις πρόσφατες εκλογές, όμως, η Ν.Δ. συγκέντρωσε μόλις το 18,9% των ψήφων. Το όριο της αυτοδυναμίας, λόγω του ιδιαίτερα υψηλού αθροιστικού ποσοστού των κομμάτων εκτός Βουλής (19%), διαμορφώθηκε αυτή τη φορά σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα (32,7%). Ωστόσο, ακόμη και το αθροιστικό ποσοστό Ν.Δ.-ΠΑΣΟΚ (32%) ήταν κατώτερο του συγκεκριμένου ορίου.

Το 2007 και το 2009 εξασφαλίστηκε ικανοποιητική αναλογία ψήφων-εδρών στην επικράτεια για το σύνολο των κομμάτων που εκπροσωπήθηκαν στη Βουλή. Όμως, ήταν αναπόφευκτο να προκύψουν στρεβλώσεις στην κατανομή των εδρών σε επίπεδο ελάσσονος εκλογικής περιφέρειας. Και αυτό με δεδομένη την προσαύξηση εδρών για το πρώτο κόμμα, σε συνδυασμό με την κατάτμηση της επικράτειας σε εκλογικές περιφέρειες ανόμοιου μεγέθους (από μονοεδρικές έως τη Β΄ Αθηνών όπου εκλέγονται 42 βουλευτές) και την ανάγκη συντονισμού δύο αλλεπάλληλων, αλλά χωριστών διαδικασιών: πόσες έδρες και ποιες (σε ποιες περιφέρειες) λαμβάνουν οι εκλογικοί σχηματισμοί.

Έτσι, καταγράφηκαν ορισμένες αξιοσημείωτες δυσαναλογίες ψήφων-εδρών σε επιμέρους περιφέρειες, ιδίως σε 4εδρικές και 5εδρικές, με σημαντικότερη εκείνη των Χανίων στις εκλογές του 2007: το πρώτο κόμμα πανελλαδικά, ήταν δεύτερο τοπικά με 38,5% των ψήφων και έλαβε το 75% των εδρών, ενώ το πρώτο τοπικά, με 44,7%, αλλά δεύτερο πανελλαδικά, περιορίστηκε στο 25% των εδρών.

Η εφαρμογή του ίδιου συστήματος σε ένα κατακερματισμένο πολιτικό σκηνικό έχει ως αποτέλεσμα τη γενίκευση των στρεβλώσεων στις επιμέρους περιφέρειες. Με τα νέα δεδομένα, το φαινόμενο αυτό δεν αποτελεί πλέον εξαίρεση αλλά τείνει να καταστεί κανόνας για τις περιφέρειες από 4εδρικές και άνω.

Ενδεικτικά, στις πρόσφατες εκλογές παρατηρήθηκαν φαινόμενα δυσαναλογίας ψήφων-εδρών στις μεγαλύτερες περιφέρειες της χώρας:

• ο ΣΥΡΙΖΑ με 19,1% στην Α΄ Αθηνών και 21,8% στη Β΄ Αθηνών εκλέγει 3 και 9 βουλευτές, αντίστοιχα, όταν η ΝΔ με 15,8% και 12,4%, ως πρώτο κόμμα πανελλαδικά, λαμβάνει 8 και 14 έδρες.
• Παρόμοια εικόνα καταγράφηκε και στην Α΄ Θεσσαλονίκης: με 17,5% ο ΣΥΡΙΖΑ λαμβάνει 3 έδρες και με 14,8% η Ν.Δ. τις διπλάσιες.
• Στην περιφέρεια Αττικής, με 19,4% ο ΣΥΡΙΖΑ έλαβε 2 έδρες και με 13,7% η Ν.Δ. 4 έδρες. Σε απόσταση αναπνοής (13,5%) οι Ανεξάρτητοι Έλληνες περιορίστηκαν σε 2 έδρες.

Επιπλέον, χωρίς κοινοβουλευτική εκπροσώπηση έμειναν:

• η Ν.Δ. στην 4εδρική Ημαθία, όπου ήταν πρώτη σε ψήφους με 21,4% και στην 6εδρική Εύβοια (2η με 14,5%).
• ο ΣΥΡΙΖΑ σε 3 5εδρικές περιφέρειες, στη Μαγνησία και την Κοζάνη, όπου ήταν 2ος σε ψήφους (με 18% και 15%, αντίστοιχα) και στα Τρίκαλα (3ος με 12%).
• το ΠΑΣΟΚ στις 4εδρικές Καβάλας (16,5%), Πιερίας (16%), Κορινθίας (15,4%) και Χανίων (13,9%) και στην 5εδρική Καρδίτσας (15,2%), παρότι βρέθηκε στη 2η θέση τοπικά.

Οι μικρότερες περιφέρειες (συνολικά 56 έδρες) είναι θωρακισμένες απέναντι σε τέτοια φαινόμενα. Οι μονοεδρικές κερδίζονται από το πρώτο κόμμα τοπικά, ενώ για τις 2εδρικές και 3εδρικές προβλέπεται ιδιαίτερη εσωτερική διαδικασία κατανομής στο πλαίσιο κάθε περιφέρειας. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι σε κάθε περιφέρεια λαμβάνουν από μία έδρα τα δύο ή τρία κόμματα που προηγούνται τοπικά. Επίσης, οι 12 έδρες επικρατείας κατανέμονται αναλογικά.

Η ριζική ανατροπή του συσχετισμού δυνάμεων της τελευταίας 30ετίας, που αποτυπώθηκε στα αποτελέσματα των εκλογών της 6ης Μαΐου, επέφερε τη χρεοκοπία του ισχύοντος εκλογικού συστήματος. Στην επικράτεια προσφέρει μία πριμοδότηση στο πρώτο κόμμα, που πλέον μοιάζει εξωφρενική. Στις επιμέρους εκλογικές περιφέρειες (από 4εδρικές και άνω) προκαλεί ακραίες στρεβλώσεις, οδηγώντας σε εξαιρετικά άδικες κατανομές εδρών. Έτσι, η ψήφος της τοπικής κοινωνίας, κατά κανόνα, δεν αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τον προσδιορισμό του αριθμού των βουλευτών ενός κόμματος.

Πώς 9 ψήφοι στο Λασίθι επηρέασαν την κατανομή των εδρών στην Ημαθία

Ένας μικρός αριθμός ψήφων σε μία περιφέρεια μπορεί να έχει σημαντική επίδραση στην κατανομή των εδρών σε άλλες περιφέρειες. Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα 9 ψήφων στο Λασίθι και 148 ψήφων στη Μαγνησία, που επηρέασαν την κατανομή των εδρών στην Ημαθία.    

Σε πρώτη φάση, ο ΣΥΡΙΖΑ, από τις 52 έδρες που του αναλογούσαν συνολικά με βάση τον εθνικό μέσο όρο του, έλαβε 39  (2 επικρατείας, μία σε μονοεδρική, 12 σε 2εδρικές-3εδρικές και 24 στις περιφέρειες από 4εδρικές και άνω, όπου κάλυψε το εκλογικό μέτρο). Στη συνέχεια αναζήτησε τις 13 υπολειπόμενες έδρες στις περιφέρειες από 4εδρικές και άνω όπου διέθετε τα μεγαλύτερα αχρησιμοποίητα υπόλοιπα ψήφων. Ως 2ο κόμμα στην επικράτεια, έλαβε τελευταίος έδρες από αυτή τη διαδικασία (είχαν προηγηθεί, κατά σειρά, Δημοκρατική Αριστερά, Χρυσή Αυγή, ΚΚΕ, Ανεξάρτητοι Έλληνες και ΠΑΣΟΚ). Όμως, σε δύο 5εδρικές περιφέρειες, στη Μαγνησία, όπου ο ΣΥΡΙΖΑ είχε το μεγαλύτερο υπόλοιπο ψήφων και στην Κοζάνη, όπου διέθετε το 8ο, είχε ήδη παραχωρηθεί το σύνολο των εδρών. Συγκεκριμένα, από μία έδρα είχε δοθεί στη Ν.Δ., επειδή κάλυψε το εκλογικό μέτρο και οι υπόλοιπες σε κόμματα με μικρότερα ποσοστά στην επικράτεια, που πήραν έδρες πριν από αυτόν στη διαδικασία των υπολοίπων. Έτσι, αντί για τις συγκεκριμένες περιφέρειες, ο ΣΥΡΙΖΑ ανέδειξε τελικώς από έναν βουλευτή στην 5εδρική Καρδίτσα και την 4εδρική Ημαθία.

Στη Μαγνησία, η Ν.Δ. κατοχύρωσε από την αρχή μία έδρα επειδή υπερέβη οριακά, κατά μόλις 0,1% (148 ψήφοι), το εκλογικό μέτρο. Αν αυτό δεν είχε συμβεί, η έδρα θα κατέληγε στον ΣΥΡΙΖΑ και η Ν.Δ. θα ήταν αυτή που θα έμενε χωρίς εκπροσώπηση, ενώ το αντίστροφο θα συνέβαινε στην Ημαθία. Δηλαδή η Ν.Δ. ήταν… καταδικασμένη να μην εκλέξει βουλευτή είτε στη μία είτε στην άλλη περιφέρεια παρότι και στις δύο ήταν πρώτη σε ψήφους.

Στη 2εδρική περιφέρεια Λασιθίου οι έδρες μοιράστηκαν μεταξύ ΠΑΣΟΚ (23,1%) και Ν.Δ. (14,1%). Ωστόσο, η διαφορά της δεύτερης από τον ΣΥΡΙΖΑ ήταν μόλις 9 ψήφοι. Εάν ο ΣΥΡΙΖΑ είχε βρεθεί στη δεύτερη θέση, τότε θα έπαιρνε έδρα στο Λασίθι (τη δεύτερη σε 2εδρική περιφέρεια μετά το Ρέθυμνο), οπότε θα περιοριζόταν στην εκλογή 12 βουλευτών στις περιφέρειες από 4εδρικές και άνω, όπου παρουσίασε τα μεγαλύτερα υπόλοιπα ψήφων. Έτσι, θα λάμβανε την 52η έδρα του στην Καρδίτσα, ενώ στην Ημαθία θα έμενε αδιάθετη μία έδρα, η οποία θα προσκυρωνόταν στη Ν.Δ.

• Η ανάλυση σε αρχείο pdf

Χωρίς αμφιβολία οι εκλογές της 6^ης Μαΐου αποτελούν τομή στη σύγχρονη πολιτική και εκλογική ιστορία της χώρας. Η λαϊκή ετυμηγορία επισημοποιεί την κατάρρευση του κομματικού συστήματος που συγκροτήθηκε κατά τη διάρκεια της Γ’ Ελληνικής Δημοκρατίας. Η εδραίωση της θεσμικής λειτουργίας του δικομματισμού, εξασφάλισε μεταπολιτευτικά την εναλλαγή στην εξουσία πέντε φορές (1981, 1990, 1993, 2004 και 2009). Με τη σύγκλιση όμως των δύο κομμάτων στην πολιτική του μνημονίου και τη συμμετοχή τους στη συγκυβέρνηση επήλθε η ακύρωσή της. Μέσα σε 30 μήνες, τα δύο κόμματα της διακυβέρνησης απώλεσαν αθροιστικά 3,3 εκατομμύρια ψήφους (-2,2 εκ. το ΠΑΣΟΚ και -1,1 εκ. η ΝΔ). Πρόκειται για τη μαζικότερη πολιτική-εκλογική μετατόπιση της μεταπολιτευτικής περιόδου. Το εκλογικό αποτέλεσμα συνιστά σημείο μη-επιστροφής για τους κομματικούς σχηματισμούς του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ. Ιδίως αν αναλογισθεί κανείς ότι η σημερινή επιρροή τους (32%) δεν αντιπροσωπεύει ούτε το ½ του ποσοστού 77%, που έλαβαν αθροιστικά στις τελευταίες βουλευτικές, πριν από 2½ χρόνια (Οκτώβριος 2009).

Το σημερινό ποσοστό του δικομματισμού είναι το χαμηλότερο που καταγράφηκε σε ελληνική εκλογική αναμέτρηση μετά το 1926. Στην ελληνική πολιτική ιστορία, ποσοστό δικομματικής επιρροής αυτής της τάξης, έχει καταγραφεί μόνον πριν από 62 χρόνια, στις πρώτες μετεμφυλιακές εκλογές του 1950.  Σε εκείνες τις εκλογές, που ας σημειωθεί πραγματοποιήθηκαν με απλή αναλογική, τα δύο μεγαλύτερα κόμματα, το Λαϊκό Κόμμα, με αρχηγό τον Κ.Τσαλδάρη και το Κόμμα Φιλελευθέρων, με αρχηγό τον  Σ.Βενιζέλο έλαβαν αθροιστικά το 36,04% των ψήφων. Εάν συμπεριληφθεί και το 3ο κόμμα της εποχής, δηλαδή η ΕΠΕΚ, του Ν.Πλαστήρα, τότε το αθροιστικό ποσοστό των τριών μεγαλύτερων κομμάτων προσέγγιζε το 52,5%. Στη σημερινή διάταξη των κομματικών δυνάμεων, παρότι μάλιστα δεν ισχύει καν απλή αναλογική, τα δύο πρώτα κόμματα (άθροισμα ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ) συγκέντρωσαν 35,6% και τα τρία πρώτα (με το ΠΑΣΟΚ) μόλις το 48,81% του εκλογικού σώματος.

Ο σημερινός κατακερματισμός των πολιτικών δυνάμεων αποδεικνύεται βαθύτερος ακόμη και εάν συγκριθεί με εκείνον που προέκυψε στη Βουλή του 1950. Λαμβάνει σήμερα τέτοιες διαστάσεις, ώστε μπορεί να εμφανίζεται ως ιδεολογικό-πολιτικό ισοδύναμο του αντίστοιχου κατακερματισμού των πολιτικών δυνάμεων στις πρώτες μετεμφυλιακές εκλογές. Εκείνος υπήρξε αποτέλεσμα της κατοχής και του εμφυλίου, ο σημερινός είναι το πολιτικό-εκλογικό αποτέλεσμα της εφαρμογής του Μνημονίου.

Ο «πόλος της Δεξιάς»

Η σημερινή εκλογική επιρροή της ΝΔ του κ.Σαμαρά (1.200.000 ψήφοι) αποτελεί μόλις το ½ της επιρροής της ΝΔ του 2009, και -εντυπωσιακότερο- μόλις το 60% της επιρροής της το 1981, όταν συνετρίβη εκλογικά για πρώτη φορά από το ΠΑΣΟΚ. Το ποσοστό που έλαβε είναι το χαμηλότερο που εμφάνισε ποτέ κόμμα της Δεξιάς, είτε στη μεταπολίτευση (ΝΔ), είτε προδικτατορικά (Ελληνικός Συναγερμός, ΕΡΕ). Μπορεί να συγκριθεί μόνον με το ποσοστό του Λαϊκού Κόμματος (18,8%), και πάλι στις εκλογές του 1950.

Ο συντηρητικός πόλος αναδύεται από τις εκλογές γεωγραφικά, κοινωνικά, πολιτικά και ιδεολογικά κατακερματισμένος. Διακρίνεται σε τρία βασικά ιδεολογικά ρεύματα (σχηματικά μιλώντας, «λαϊκή δεξιά», «άκρα δεξιά» και «νεοφιλελεύθερη δεξιά») και εκπροσωπείται από επτά κομματικούς σχηματισμούς, που αντιπροσωπεύουν αθροιστικά το 45,8% του (συρρικνωμένου) εκλογικού σώματος. Και τα τρία ρεύματα της Δεξιάς εμφανίζονται σήμερα κομματικά διασπασμένα. Ο χώρος της «λαϊκής δεξιάς», που αποτελεί και τον κορμό, συγκεντρώνοντας αθροιστικά το 29,5% του εκλογικού σώματος, αντιπροσωπεύεται από την εναπομένουσα ΝΔ του κ.Σαμαρά (18,85%) και τους Ανεξάρτητους Έλληνες του κ.Καμμένου (10,6%), σε σχέση ισχύος 2:1. Ο χώρος της «άκρας δεξιάς», που συγκεντρώνει αθροιστικά 9,9%, εκπροσωπείται κυρίως από τη Χρυσή Αυγή (6,97%) και δευτερευόντως από τα υπολείμματα του ΛΑΟΣ (2,9%). Τέλος, ο χώρος της «φιλελεύθερης δεξιάς», συγκεντρώνει τη μικρότερη -αν και ιδιαίτερα επικεντρωμένη- κοινωνική επιρροή, αντιπροσωπεύοντας αθροιστικά το 6,5% του εκλογικού σώματος. Σε αυτό το ρεύμα εντάσσεται η ΔΗΣΥ (2,55%), η Δημιουργία Ξανά (2,15%) και η Δράση-ΦΣ (1,8%). Με βάση την προηγούμενη ιδεολογική διάκριση, ο πόλος της Δεξιάς που αναδείχθηκε από την κάλπη έχει την εξής σύνθεση: η «λαϊκή δεξιά» αποτελεί σήμερα περίπου τα 2/3 του συντηρητικού πόλου (64%), η «άκρα δεξιά» το 1/5 (22%) και η «φιλελεύθερη δεξιά» μόνον το 1/7 (14%). Ωστόσο, μεγαλύτερη πολιτική σημασία έχει προφανώς το γεγονός ότι το μνημόνιο έχει διαιρέσει βαθύτατα και την ελληνική δεξιά. Είναι εντυπωσιακό ότι η σχέση μνημονιακών/αντιμνημονιακών δυνάμεων στο εσωτερικό των κομματικών σχηματισμών της, υπολογίζεται σε 55%-45%. Ιστορικά παραδείγματα ανασύνταξης της ελληνικής δεξιάς υπάρχουν στην πρόσφατη πολιτική ιστορία (1951-2, 1974). Προϋπόθεση, βέβαια, για κάτι παρόμοιο υπήρξε πάντοτε η παρουσία μιας ισχυρής και άφθαρτης ηγετικής προσωπικότητας, στοιχείο μάλλον δυσδιάκριτο στη σημερινή συγκυρία.

Ανατράπηκε η σχέση Κέντρου-Αριστεράς

Οι πρόσφατες εκλογές, ανέτρεψαν επίσης και τη σχέση Κέντρου-Αριστεράς· σχέση, που εγκαθιδρύθηκε στις αρχές της δεκαετίας του ‘60 με την συγκρότηση της Ένωσης Κέντρου, εις βάρος της ΕΔΑ και εδραιώθηκε κοινωνικά και πολιτικά στη μεταπολίτευση, με την ανάδειξη του ΠΑΣΟΚ. Η ιστορική κατάρρευση του ΠΑΣΟΚ που αποτέλεσε και το κύριο πολιτικό παράγωγο της Μεταπολίτευσης ανατρέπει τα δεδομένα. Η Αριστερά, με αιχμή το ΣΥΡΙΖΑ αναγορεύεται πλέον στον αντίπαλο πόλο της πολιτικής σκηνής.Σήμερα, οι πιθανότητες επανάληψης ενός σύγχρονου πειράματος Ένωσης Κέντρου είναι λίγες, ενώ λόγω της οικονομικής και κοινωνικής κρίσης μια προοπτική ανασύνθεσης του κεντρώου ή ενδιάμεσου χώρου δεν φαίνεται εφικτή.

• Η ανάλυση σε αρχείο pdf

Τα θέματα της Έρευνας:

• Ικανοποίηση από το εκλογικό αποτέλεσμα
• Προσδοκίες για το εκλογικό αποτέλεσμα
• Γνώμη για την επίδραση του Μνημονίου στην προσωπική ψήφο
• Γνώμη για την επίδραση του ΣΥΡΙΖΑ
• Εκτίμηση για την ενίσχυση/είσοδο κομμάτων στη Βουλή
• Ψήφος στο ίδιο κόμμα
• Πολιτικός αρχηγός που βγήκε κερδισμένος
• Πολιτικός αρχηγός που βγήκε χαμένος
• Εκτίμηση για την επιρροή των κομμάτων στις Βουλευτικές Εκλογές
• Γνώμη για την ύπαρξη αυτοδυναμίας στις επόμενες εκλογές

Τα αποτελέσματα της έρευνας:

• Τα αποτελέσματα της έρευνας σε pdf

Κοινωνικό προφίλ κομμάτων:

Συσπείρωση & μετατοπίσεις ψηφοφόρων Β2009 - Πολιτική προέλευση νέων κομμάτων:

• Κοινωνικό προφίλ κομμάτων σε pdf
• Συνοχή - Νέα Κόμματα σε pdf

Τα θέματα της Έρευνας:

• Κριτήριο ψήφου στις εκλογές της 6ης Μαΐου
• Γνώμη για την επίδραση του Μνημονίου στην ψήφο
• Πολιτικοί αρχηγοί και προεκλογική εκστρατεία
• Χαρακτηριστικά πολιτικών αρχηγών
• Η πολιτική κατάσταση μετά τις εκλογές
• Προτίμηση μετεκλογικής λύσης
• Καλύτερη παράταξη για τη διαχείριση της οικονομικής κρίσης
• Πιθανά ενδεχόμενα

Τα αποτελέσματα της έρευνας:

• Τα αποτελέσματα της έρευνας σε pdf

Η Μεθοδολογία του πολιτικού Βαρόμετρου

Τι είναι η “εκτίμηση εκλογικής επιρροής” της Public Issue

Πολιτικό Βαρόμετρο, 2004-2012: Ένας απολογισμός

Παρουσιάστηκε στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΪ: 20/04/2012

Τα θέματα του Βαρόμετρου:

• Δημοτικότητα πολιτικών αρχηγών
• Καταλληλότερος Πρωθυπουργός
• Δημοτικότητα πολιτικών κομμάτων
• Αναγκαιότητα διεξαγωγής Βουλευτικών Εκλογών
• Παράσταση αυτοδυναμίας για την επόμενη κυβέρνηση
• Εκτίμηση της εκλογικής επιρροής των πολιτικών κομμάτων
• Εκτίμηση εδρών
• Πως μπορεί να επηρεάσει η αποχή την εκλογική επιρροή των κομμάτων

Τα αποτελέσματα του Βαρόμετρου:

Σημείωση σχετικά με την “εκτίμηση της εκλογικής επιρροής”:

Η μεθοδολογία που χρησιμοποιεί η Public Issue για την “εκτίμηση της εκλογικής επιρροής” προϋποθέτει την ύπαρξη χρονοσειράς είκοσι (20) τουλάχιστον μηνιαίων παρατηρήσεων. Η προϋπόθεση αυτή πληρείται σήμερα μόνο για τα παρακάτω κόμματα: ΠΑΣΟΚ, ΝΔ, ΚΚΕ, ΛΑΟΣ, ΣΥΡΙΖΑ, ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ και ΔΗΜΑΡ. Τα εκτιμώμενα ποσοστά παρουσιάζονται με στρογγυλοποίηση των ποσοστών, με ακρίβεια μισής εκατοστιαίας μονάδας. Το περιθώριο σφάλματος της εκτίμησης που δίδεται, προκύπτει από τα υποδείγματα χρονολογικών σειρών (Kalman, ARIMA), με τα οποία πραγματοποιείται η εκτίμηση και δεν πρόκειται για το γνωστό δειγματοληπτικό σφάλμα (sampling error). Το διάστημα εμπιστοσύνης για κάθε κόμμα δίνει τα όρια της εκλογικής του επιρροής, τον τρέχοντα μήνα, στο 95% των περιπτώσεων.

Για τα υπόλοιπα κόμματα, που σημειώνονται με (*), για τα οποία δεν διατίθεται επαρκής χρονοσειρά παρατηρήσεων, η εκλογική τους δύναμη προκύπτει από το διευκρινισμένο αστάθμιστο ποσοστό, επίσης στρογγυλοποιημένο με ακρίβεια μισής εκατοστιαίας μονάδας. Το ποσοστό όσων κομμάτων υπερβαίνουν το 1% δίδεται αυτοτελώς, ενώ εκείνων που είναι μικρότερο από 1% περιλαμβάνεται στην κατηγορία “λοιπά” κόμματα. Σε αυτήν την περίπτωση, τα αντίστοιχα περιθώρια σφάλματος δεν υπολογίζονται από κάποιο υπόδειγμα ανάλυσης χρονοσειρών, λόγω αδυναμίας εκτίμησης για τα εν λόγω κόμματα, αλλά από το δειγματοληπτικό σφάλμα.

Αναλυτικά για τη μεθοδολογία της εκτίμησης, βλέπε την ιστοσελίδα:

http://www.publicissue.gr/publicissue/varometro-methodology

• Τα αποτελέσματα του Βαρόμετρου σε pdf

 Η παρουσίαση του Βαρόμετρου:

• Στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΪ, στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων (20/04/2012)

Η Μεθοδολογία του πολιτικού Βαρόμετρου

Τι είναι η “εκτίμηση εκλογικής επιρροής” της Public Issue

Πολιτικό Βαρόμετρο, 2004-2012: Ένας απολογισμός

Παρουσιάστηκε στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΪ: 11/04/2012

Τα θέματα του Βαρόμετρου:

• Δημοτικότητα πολιτικών αρχηγών
• Δημοτικότητα Α.Σαμαρά/Β.Βενιζέλου
• Δημοτικότητα Πρωθυπουργού Λουκά Παπαδήμου
• Εμπιστοσύνη στο Λουκά Παπαδήμο για τη διαχείριση των προβλημάτων της οικονομίας
• Καταλληλότερος Πρωθυπουργός
• Ικανοποίηση από την κυβέρνηση
• Γνώμη για τη μορφή της διακυβέρνησης
• Δημοτικότητα πολιτικών κομμάτων
• Καλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης
• Αναγκαιότητα διεξαγωγής Βουλευτικών Εκλογών
• Παράσταση αυτοδυναμίας για την επόμενη κυβέρνηση
• Αποχή & Αντικομματική ψήφος αποδοκιμασίας
• Εκτίμηση της εκλογικής επιρροής των πολιτικών κομμάτων
• Κόμματα που περιλαμβάνονται στην κατηγορία “Λοιπά”

Τα αποτελέσματα του Βαρόμετρου:

Σημείωση σχετικά με την “εκτίμηση της εκλογικής επιρροής”:

Η μεθοδολογία που χρησιμοποιεί η Public Issue για την “εκτίμηση της εκλογικής επιρροής” προϋποθέτει την ύπαρξη χρονοσειράς είκοσι (20) τουλάχιστον μηνιαίων παρατηρήσεων. Η προϋπόθεση αυτή πληρείται σήμερα μόνο για τα παρακάτω κόμματα: ΠΑΣΟΚ, ΝΔ, ΚΚΕ, ΛΑΟΣ, ΣΥΡΙΖΑ, ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ και ΔΗΜΑΡ. Τα εκτιμώμενα ποσοστά παρουσιάζονται με στρογγυλοποίηση των ποσοστών, με ακρίβεια μισής εκατοστιαίας μονάδας. Το περιθώριο σφάλματος της εκτίμησης που δίδεται, προκύπτει από τα υποδείγματα χρονολογικών σειρών (Kalman, ARIMA), με τα οποία πραγματοποιείται η εκτίμηση και δεν πρόκειται για το γνωστό δειγματοληπτικό σφάλμα (sampling error). Το διάστημα εμπιστοσύνης για κάθε κόμμα δίνει τα όρια της εκλογικής του επιρροής, τον τρέχοντα μήνα, στο 95% των περιπτώσεων.

Για τα υπόλοιπα κόμματα, που σημειώνονται με (*), για τα οποία δεν διατίθεται επαρκής χρονοσειρά παρατηρήσεων, η εκλογική τους δύναμη προκύπτει από το διευκρινισμένο αστάθμιστο ποσοστό, επίσης στρογγυλοποιημένο με ακρίβεια μισής εκατοστιαίας μονάδας. Το ποσοστό όσων κομμάτων υπερβαίνουν το 1% δίδεται αυτοτελώς, ενώ εκείνων που είναι μικρότερο από 1% περιλαμβάνεται στην κατηγορία “λοιπά” κόμματα. Σε αυτήν την περίπτωση, τα αντίστοιχα περιθώρια σφάλματος δεν υπολογίζονται από κάποιο υπόδειγμα ανάλυσης χρονοσειρών, λόγω αδυναμίας εκτίμησης για τα εν λόγω κόμματα, αλλά από το δειγματοληπτικό σφάλμα.

Αναλυτικά για τη μεθοδολογία της εκτίμησης, βλέπε την ιστοσελίδα:

http://www.publicissue.gr/publicissue/varometro-methodology

• Τα αποτελέσματα του Βαρόμετρου σε pdf