PUMALONE

อย่าตกเป็นทาสความรู้

2016-05-13T05:22:00.001-07:00

อย่าตกเป็นทาสความรู้

คำว่า "อย่าตกเป็นทาสความรู้ !" ปรากฎอยู่ในหนังสือ ฟื้นโฉมหน้าเดิมแท้ของชาวญี่ปุ่น ซึ่งเขียนโดยคุณอิเคมิตสุ ซูเคสึ ผู้ก่อตั้งบริษัทน้ำมันปริโตเลียมอิเคมิตสุ คุณอิเคมิตสุจบวิทยาลัยพาณิชยการโกเบเมื่อปี ค.ศ.๑๙๐๙ วิทยาลัยพาณิชยการโกเบในสมัยนั้น ก็คือต้นกำเนิดมหาวิทยาลัยโกเบในปัจจุบัน

ท่านกล่าวว่า "วิทยาลัยแห่งนี้เด่นดังมาก นักเรียนที่จบจากที่นี่เกือบทุกคนเข้าทำงานในบริษัทชั้นหนึ่ง แต่ผมเป็นคนแปลก ยอมสมัครเป็นพนักงานตำแหน่งเล็กๆ ในร้านค้าแห่งหนึ่ง มีพนักงานแค่ ๓ คน คาดผ้ากันเปื้อนที่เอวทำงานในร้าน ซึ่งสำหรับยุคนั้นแล้ว เป็นเรืองประหลาดมาก ถ้าไม่ละทิ้งความคิดจบมหาวิทยาลัยชั้นสูง ก็คงทำไม่ได้ และคงไม่มีผมในทุกวันนี้ ผมละทิ้งประกาศณียบัตร และทิ้งการพึ่งพาความรู้ ก้าวสู่เส้นทางชีวิตที่ขรุขระเป็นครั้งแรกตั้งแต่นั้น

"ผมเห็นว่า ควรใช้ความรู้อย่างยืดหยุ่นพลิกแพลง จึงจะเกิดประโยชน์สูงสุด ความรู้โดยตัวมันเองไม่มีอะไร ถ้าต้องการฝึกความสามารถในการใช้ความรู้อย่างยืดหยุ่นพลิกแพลง จะต้องเป็นคนกอปรด้วยพลังแห่งการปฏิบัติ อีกทั้งต้องทำงานเล็กได้ จึงจะสามารถประกอบกิจการใหญ่โตถ้าเข้าบริษัทใหญ่ อยู่ในตำแหน่งค่อนข้างสูงแต่แรก ก็จะไม่เข้าใจอารมณ์ความรู้สึกของลูกน้อง ไม่สามารถใช้คนอย่างยืดหยุ่นพลิกแพลง ตัวเองต้องเริ่มทำงานตั้งแต่จุดต่ำสุด จึงจะเข้าใจอารมณ์ความรู้สึกของลูกน้อง ผมสมัครเป็นพนักงานเล็กๆ ด้วยความรู้สึกที่ต้องการไต่เต้าไปทีละขั้นๆ แบบนี้แหละ"

ชาวจีนมีสำนวนบทหนึ่งว่า "เรียนจากต่ำบรรลุสูง" หมายความว่า เรียนรู้จากจุดต่ำสุด จึงจะสามารถบรรลุจุดสูงสุด

ขณะที่ผมพบสำนวนบทนี้ ผมก็เกิดความรู้สึกว่า เรากำลังผลักดันส่งเสริมพฤติกรรม "เรียนจากสูงบรรลุต่ำ" ในยุคเมจินั้น มีคนจบวิทยาลัยน้อยมาก แตกต่างกับยุคนี้ คนจบวิทยาลัยพาณิชยการโกเบในยุคนั้น แต่ยอมเป็นพนักงานในร้านค้าเล็กๆ ด้วยจิตใจอะไรนั้น จึงเป็นเรืองเข้าใจยากโดยแท้

คุณอิเคมิตสุเห็นว่า "ทุกวันนี้ ชีวิตค่อนข้างหลากหลาย พึ่งพาความรู้กันมากไป กระทั่งลืมความเป็นมนุษย์"

หนังสือเล่มนี้พิมพ์วางจำหน่ายตั้งแต่ปี ค.ศ.๑๙๗๑ กว่า ๒๐ ปีแล้วจะอ่านอย่างไร ก็ยังรู้สึกได้ถึงความทันสมัย เพราะสังคมของเรานับวันจะจใปลักความรู้มากขึ้น

คุณอิเคมิตสุชอบ "เจียระไนหินเป็นหยกด้วยความยากลำบาก" มากที่สุด ท่านกล่าวอีกว่า " ต้องพยายามเดินเส้นทางยากลำบากเท่าที่จะเป็นไปได้ "ต้องเป็นคนที่เคยผ่าน...มาแล้ว" ท่านกล่าวว่า "เพื่อบรรลุเป้าหมายบางอย่างนั้น มีหนทางอยู่ ๒ สาย สายหนึงเป็นทางที่เดินสบายอย่างยิ่ง อีกสายหนึ่งเป็นทางที่เดินลำบากอย่างยิ่ง ไม่ว่าเดินทางที่ลำบากหรือทางที่สบาย ล้วนบรรลุเป้าหมายได้ แต่ถ้าถามผมว่าต้องการเดินทางไหน ผมจะเลือกทางที่ลำบาก พูดในแง่ความรู้ทั่วไป นี่เป็นเรื่องโง่มาก อันที่จริง มีแต่เดินทางที่ลำบากเท่านั้น จึงจะสามารถบ่มเพาะพลังแห่งการปฏิบัติขึ้นมา

"รักชั่วหามเสา" ภาษิตสอนเรามาอย่างนี้ คนยอมหามเสา มีอยู่ไม่มาก สุดท้ายจึงกลายเป็น "เรียนจากสูงบรรลุต่ำ" นี่มิใช่ความจริงที่เสียดสีความคิดของมนุษย์อย่างยิ่งดอกหรือ !?

by อิบูคิ ทาคาชิ, โทขุระ โทราโอะ ( คนฉลาดแสร้งโง่ )

GIVE AND TAKE (การให้และการรับ)

2016-05-13T04:45:00.004-07:00

GIVE AND TAKE (การให้และการรับ)

GIVE AND TAKE

Winners try to return any favours they are given,

Hence other people are happy to give to them again,

Losers like to get something for nothing,

They live with a 'take-only' policy,

Other people learn not to give to them again

Liberators when offered something of value,

Immediately offer something of value back,

The cycle of giving and receiving is rewarding for all

การให้และการรับ

ผู้ประสบความสำเร็จนิยมการสนองคุณคน

ผู้คนจึงยินดีที่จะทำดีต่อเขาอีก

ผู้ล้มเหลวมักยึดนโยบาย "เอาลูกเดียว"

ผู้คนค่อยๆ เรียนรู้ที่จะหลีกหนีให้ห่างไกลเขา

ผู้บริสุทธิ์หลุดพ้นเมื่อได้รับคุณค่าใด

ก็จะให้บางคุณค่าที่ตนมีให้ทันที

วงจรการให้และการรับ จึงทำให้จักรแห่งความเจริญหมุน

By ไชย ณ พล

คนกับปลาและห่านป่า

2016-05-13T04:35:00.003-07:00

คนกับปลาและห่านป่า

ในรัฐฉีมีผู้ดีคนหนึ่งแซ่เถียน เขาชอบจัดเลี้ยงแขกจำนวนมากที่คฤหาสน์ของเขาอย่างเอิกเกริกเป็นประจำ

วันหนึ่ง เขาจัดเลี้ยงใหญ่โตขึ้นที่ห้องโถงอันโอ่อ่าในคฤหาสน์ของเขา แขกที่มาบางคนนำปลาติดมือมากำนัล บางคนก็เอาห่านป่ามาเป็นของขวัญ เจ้าภาพเห็นแล้วพอใจมาก กล่าวอย่างภาคภูมิใจว่า "ฟ้าช่างโปรดปรานพวกเราเหลือเกิน ! พวกท่านลองคิดดูซิ ปลา ห่านป่า เหล่านี้ล้วนเกิดมาเพื่อให้พวกเราได้กินอย่างอร่อยทั้งนั้นมิใช่หรือ ?" พวกแขกที่มาในงานเลี้ยงต่างก็พยักหน้าเห็นด้วย

ในที่นั้นยังมีเด็กของบ้านแซ่เปาอายุเพียงสิบสองขวบได้ฟังแล้วก็พูดขึ้นว่า "ข้าพเจ้าไม่เห็นด้วยกับคำพูดของท่าน คนที่เป็นสิ่งหนึ่งในจำนวนนับแสนนับล้านสิ่งของบนโลกนี้ แต่เนื่องจากความใหญ่เล็กและสติปัญญาที่ต่างกันในหมู่สัตว์จึงมีสภาพที่สัตว์ใหญ่กินสัตว์เล็ก หาใช่ฟ้าดินกำหนดมาให้จำพวกหนึ่งกินอีกจำพวกหนึ่งไม่ มนุษย์รู้จักเลือกสรรสิ่งที่ตนสามารถกินเป็นอาหารได้มากินนั้น เป็นเพราะฟ้าดินสร้างขึ้นมาเพื่อให้มนุษย์กินกระนั้นหรือ ? ถ้าเช่นนั้นยุงกินเลือดคน เสือและหมาป่ากินเนื้อมนุษย์ ก็เป็นเพราะฟ้าดินสร้างคนขึ้นมาสำหรับให้มันกินใช่ไหม ?"

บันทึกใน "เลี่ยจื่อ"

มุมมองปรัชญา

คนจำพวกหนึ่งมักจะพูดอยู่เสมอ คล้ายกับว่ามีอำนาจอิทธิฤทธิ์อะไรอยู่อย่างหนึ่งที่สร้างโลกหรือกำหนดทุกทสิ่งทุกอย่างในโลก คล้ายกับว่า สร้างแมวขึ้นมาเพื่อจับหนู สร้างหนูขึ้นมาเพื่อให้แมวกิน ความเป็นไปของคนเราขึ้นอยู่กับพรหมลิขิต เป็นต้น ทั้งนี้เพื่อให้คนเรางอมืองอเท้าหมดอาลัยตายอยาก ปล่อยชีวิตให้เป็นไปตามยถากรรม สุดแท้แต่ใครจะเอาไปปู้ยี่ปู้ยำ

แท้ที่จริงแล้ว ความเป็นไปของโลกและคนเรา หาได้เกิดจากอำนาจอิทธิฤทธิ์อย่างใดไม่ มันเกิดจากกฎของธรรมชาติและของสังคมมนุษย์ ที่คนเรามองไม่ออกหรือถูกปิดบังโดยเจตนาร้ายซึ่งถ้าคนเราไปทำความเข้าใจกับมัน รู้จักมันให้ถ่องแท้แล้ว ก็จะไม่ตกเป็นข้าทาสหรือเชลยของมัน และจะไม่ปล่อยให้ทุกสิ่งทุกอย่างเป็นไปตามความต้องการของผู้ซึ่งประสงค์ที่จะมอมเมาคนส่วนใหญ่เพื่อบรรลุจุดมุ่งหมายอันชั่วร้ายบางประการของพวกเขาได้อย่างเด็ดขาด

เยี่ยมคนป่วย

2016-05-12T07:51:00.004-07:00

เยี่ยมคนป่วย

ในโลกนี้อะไรทุกข์ที่สุด ตอบว่า การเจ็บป่วยทุกข์ที่สุด เวลาเจ็บป่วย แม้ว่าจะอยู่มรคฤหัสน์บ้านหลังใหญ่ก็ไม่มีความสุข เงินทองต่อให้มีมากเพียงใดก็มีวันใช้หมด มีลูกเต็มบ้านหลานเต็มเมืองก็ไม่สามารถทดแทนความทุกข์ของเราได้ อาหารเลิศหรูราคาแพงแต่ไม่อยากกินเลยสักนิด ดังคำที่ว่า กลัวอะไรไม่เท่ากลัวโรคภัยเบียดเบียน ช่างพูดไม่ผิดเลยสักนิดเดียว

ยามที่คนเราเจ็บป่วย ถ้าเป็นคนมีชื่อเสียงหน่อย คนมาเยี่ยมไข้มีไม่ขาดสาย ต้องลำบากตากตรำกับการต้อนรับแขก กลับทำให้ป่วยหนักกว่าเก่า ชาวบ้านธรรมดาคนหนึ่งเวลาเจ็บป่วยบางครั้งลูกเต้าก็ยังหลบเลี่ยง ดังคำที่ว่า " ยามเจ็บไข้ไร้ลูกดูแล " ลูกหลานยังไม่อยากเหลียวแล นับประสาอะไรกับญาติมิตร ความเหงาความหดหู่ยามเจ็บป่วยจึงยากที่จะขับไล่ให้หายไป

พุทธศาสนาสอนให้คนรู้จักไปเยี่ยมไข้ ในบุญกุศลทั้งแปดนั้น การเยี่ยมไข้เป็นบุญอันดับหนึ่ง โดยทั่วไป ห้องผู้ป่วยเด็กมักมีแม่เข้าออก แต่ในห้องผู้ป่วยคนชรามักจะเงียบเหงาวังเวง พระพุทธองค์ทรงเป็นแบบอย่างในเรื่องนี้ด้วยการเช็ดตัว เอายาใส่แผล ซักสบงจีวรให้พระภิกษุที่อาพาธด้วยพระองค์เอง

เดี๋ยวนี้แม้ว่าจะมีการไปเยี่ยมไข้ แต่ก็มีวิธีการเยี่ยมที่ไม่ค่อยถูกต้องนัก เช่น ชวนผู้ป่วยสนทนาเป็นเวลานานๆ จนผู้ป่วยไม่ได้พักผ่อน หรือสอบถามอาการผู้ป่วยละเอียดถี่ยิบ หรือไปเยี่ยมในเวลาที่ไม่เหมาะสม หรือผู้ป่วยที่เพิ่งผ่านการผ่าตัด ด้วยความหวังดีของคนมาเยี่ยม จึงเล่าเรื่องตลกขบขันให้ผู้ป่วยฟัง หวังว่าจะช่วยผ่อนคลายความทุกข์ แต่คนไข้หัวเราะหนัก แผลผ่าตัดฉีกขาดเพราะได้รับการกระทบกระเทือน อาการจึงหนักเข้าไปอีก ผู้เยี่ยมไข้บางคน ท่าทางขึงขังจริงจัง บางคนพูดจาไม่ถูกกาละเทศะ ทำให้กระทบกระเทือนจิตใจผู้ป่วย กลับทำให้เป็นทุกข์ วิตกกังวลกับการเจ็บไข้ของตนเองหนักเข้าไปอีก บางคนชักชวนคนไข้ไม่ให้เชื่อหมอ แต่คนไข้เชื่อสูตรยาลับเฉพาะของตนเอง ตั้งตนเป็นหมอเถื่อน ทำให้รู้สึกกระอักกระอ่วนใจ

การเยี่ยมไข้ที่ถูกควรมีท่าทีอ่อนโยน ใบหน้ายิ้มแย้ม ไม่เที่ยวให้สูตรยาลับเฉพาะ อย่าตั้งคำถามไล่ต้อนคนไข้ว่ามีคนมาเยี่ยมบ้างหรือไม่ เพราะทุกคนถามคำถามเดียว แต่คนป่วยต้องคอยตอบไม่รู้กี่ครั้ง

ส่วนวิธีการที่จะช่วยผู้ป่วยได้ผ่อนคลายจากความเหงานั้น เราอาจมอบหนังสือเบาสมองสักเล่มให้อ่านก็อาจช่วยให้ผู้ป่วยคลายเหงาได้ ที่ดีที่สุดคืออย่ามอบของที่ไม่เหมาะสม เช่น มอบของหวานให้ผู้ป่วยเบาหวาน หรือมอบดอกไม้ให้ผู้ป่วยภูมิแพ้ หรือมอบนมสดให้ผู้ป่วยโรคกระเพาะ เป็นต้น เพราะแต่ละโรคแสลงอาหารต่างกัน การจะมอบสิ่งของจึงต้องเลือกอย่างพิถีพิถัน

มีประธานท่านหนึ่งล้มป่วยเข้าโรงพยาบาล ทุกครั้งที่พนักงานบริษัทไปเยี่ยมไข้ เพราะอยากเอาใจท่าน จึงพยายามรายงานถึงความคืบหน้าของผลประกอบการ ได้ผลกำไรเท่าไรเป็นต้น จนท่านประธานต้องพูดด้วยความเบื่อหน่ายว่า " ตอนนี้ผมไม่สนใจว่ามีออร์เดอร์เท่าไหร่ มีบัญชีเข้าเท่าใด ตอนนี้ผมขออย่างเดียวขอให้ผมฉี่ออก "

ทางพระท่านสอนว่า " ในบุญกิริยาทั้งแปดนั้น การเยี่ยมไข้เป็นอันดับหนึ่ง " หวังว่าทุกคนจะยินดีในการไปเยี่ยมไข้ ให้ผู้ป่วยได้รับความปีติจากพุทธรรมบ้าง ได้รับการเอาใจใส่จากญาติสนิทมิตรสหาย ให้ร่างกายได้รับการผ่อนคลาย

เซนส่องทาง

ยกเลิกลัทธิหักคะแนน ยังคงเป็นที่ ๑ ของโลก

2016-05-11T08:28:00.000-07:00

พูดไปแล้วแปลก คนเราให้ความสำคัญกับตัวเลขมาก ถ้ามีวิธีตีค่าโดยยึดหลักว่า " ๑๐๐ คะแนน " คือ " คะแนนเต็ม " ก็จะเห็นว่า " ต้องได้ ๑๐๐ คะแนน จึงจะดีที่สุด " ผลจึงเกิด " ลัทธิหักคะแนน " ซึ่งเป็นวิธีคิดที่แสนประหลาด กล่าวคือ ถ้าทำไม่ดีจะถูกหักคะแนน

วิธีหักคะแนนกับวิธีเพิ่มคะแนนตรงข้ามกัน แต่ไม่มีวิธีเพิ่มคะแนนอย่างวิธีให้คะแนนในกีฬายิมนาสติกของโอลิมปิก ก็ใช้วิธีหกคะแนนแบบเต็มรูป ในโลกของกีฬายิมนาสติกนั้น มีวิธีให้คะแนนเพียงอย่างเดียว ไม่มีวิธีอื่น กล่าวคือ ต้องถือความสมบูรณ์ไร้ข้อบกพร่องเป็น ๑๐๐ คะแนน จากนั้นดูว่าเราสามารถทำถึงระดับไหน เห็นได้ชัดว่า การตีค่าและให้คะแนนล้วนแต่เน้นด้านเดียว

การตัดสินนักกีฬาพราสวรรค์เหล่านั้น อาจจำต้องใช้วิธีหักคะแนนก็ได้ แต่การทำให้วิธีดังกล่าวเป็นความรู้หรือวิธีการทั่วไป หรือนำมาใช้ในลักษณะทั่วไป ก็คือความผิดพลาดสากรรจ์

ท่ามกลางบรรยากาศดังกล่าว มีนักธุรกิจผู้ยิ่งใหญ่คนหนึ่งปฏิเสธลัทธิ ๑๐๐ คะแนน หันมาใช้ลัทธิ ๗๐ คะแนน เขาก็คือ โยชิดะ ทาดาโอะ กรรมการผู้จัดการของ YKK ( กลุ่มอุตสาหกรรมโยชิดะ )

"ส่งคนไปควบคุม ก็จะไม่ผิดพลาด ยิ่งเข้มงวด ยิ่งไม่ล้มเหลว แต่ว่าก่อนทำได้ถึงจุดสูงสุด ศักยภาพอาจลดลงถึงระดับ ๕๑ % ในทางตรงกันข้ามท่าทีการทำงานที่ไม่เข้มงวดมากนัก บางครั้งอาจจะล้มเหลวก็จริง แต่ศักยภาพอาจเพิ่มขึ้นถึงระดับ ๗๐% แล้วแบบใหนดีกว่า ?"

"ล้มเหลวไม่เป็นไร ที่สำคัญคือ ต้องทำให้สำเร็จในท้ายที่สุด เพราะ YKK หันมาใช้ลัทธิ ๗๐ คะแนน จึงสามารถไต่ขึ้นสู่อันดับหนึ่งของโลก ทำไม YKK เป็นที่หนึ่งของโลกได้ ? เพราะแตกต่างกันที่จุดนี้นี่เอง "

คุณมัตสุชิตะเคยพูดว่า " ขอเพียงได้ ๖๐ คะแนน ผมก็จะเลื่อนตำแหน่งให้ " ๖๐ คะแนนไม่ต่างจาก ๗๐ คะแนนเท่าไร เป็นเพียงความต่างในแง่ตัวเลข ส่วนวิธีคิดนั้นเหมือนกัน

นักธุรกิจที่เชี่ยวชาญการช่วงใช้คน ต้องมีใจคอกว้างขวางเสมอ คนทั่วไปล้วนแต่ " ผ่อนปรนตัวเอง เข้มงวดคนอื่น " แต่กรรมการผู้จัดการที่ประสบความสำเร็จหรือผู้ยิ่งใหญ่ที่แท้จริงกลับตรงกันข้าม พวกเขาล้วนแต่เข้มงวดตัวเองสูง ผ่อนปรนคนอื่นมาก " หมายความว่า ใช้ "ลัทธิมอบคะแนนแทน "

ให้คะแนนแบบผ่อนปรนมากเท่าไร คนสอบผ่านจะมากเท่านั้น อาจจะมีบางคนตั้งข้อสงสัยว่า วิธีนี้ใช้ได้ผลจริงหรือ แต่วิธีนี้กลับใช้บ่มเพาะบุคลากรได้ดี ปัจจุบัน มีบริษัทจำนวนมากหันมาใช้วิธีนี้

พูดไปแล้วประหลาด กรรมการผู้จัดการของวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดเล็ก ส่วนใหญ่จะไม่เห็นใครในสายตา พวกเขาให้คะแนนพนักงานต่ำมาก จึงมักบ่นว่า " ไม่มีบุคลากร " ผลปรากฎว่า ตัวอย่างขาดแคลนบุคลากรกลับเพิ่มขึ้น

คนที่ไวต่อข้อบกพร่องของคนอื่น จะให้คะแนนต่ำมาก ส่วนคนที่มองเห็นข้อดีของคนอื่น จะให้คะแนนสูงมาก

พูดไปแล้วประหลาด คนที่รู้สึกว่าตนเองโง่ ทุกครั้งที่ให้คะแนน จะให้คะแนนคนอื่นสูงโดยที่ตัวเองก็คาดไม่ถึง

by อิบูคิ ทาคาชิ, โทขุระ โทราโอะ ( คนฉลาดแสร้งโง่ )

MOMENT BY MOMENT (วันนี้เพื่อวันไหน)

2016-02-26T08:19:00.000-08:00

MOMENT BY MOMENT (วันนี้เพื่อวันไหน)

MOMENT BY MOMENT

Winners will endure a loss to day,

To gain more tomorrow;

They then are more likely to succeed

Losers will focus on every little issue,

Fiercely protecting any small gain;

Preventing the accomplishment of the larger success

Liberators make every moment the best,

They find reward in every moment

วันนี้เพื่อวันไหน

ผู้ประสบความสำเร็จยอมเสียน้อยเพื่อประโยชน์ใหญ่

จึงได้เก็บเกี่ยวผลที่ลงไป

ผู้ล้มเหลวเห็นแก่เล็กแก่น้อยจนเสียประโยชน์ใหญ่

จึงพลาดโอกาสที่จะสำเร็จ

ผู้บริสุทธิ์หลุดพ้นพยายามทำทุกเวลาให้ดีที่สุด

จึงได้ผลเป็นรางวัลทุกขณะที่ทำ

By ไชย ณ พล

การรักกับการทำลาย

2016-02-26T07:02:00.003-08:00

การรักกับการทำลาย

ครั้งหนึ่งกษัตริย์กงหวางแห่งรัฐฉู่ทรงนำทัพสู้รบกับกองทัพรัฐจิ้นที่เอียนหลิงในขณะที่ทั้งสองฝ่ายกำลังรบติดพันกันอย่างดุเดือดนั้น กษัตริย์กงหวางก็ถูกลูกเกาทัณฑ์ที่พระเนตร จึงรับสั่งให้ถอยทัพกลับเข้าค่าย เมื่อกลับถึงค่าย นายพลซือหม่าจื้อฝ่ายก็ตะโกนว่าคอแห้งต้องการดื่มน้ำหยางกู่ซึ่งเป็นคนรับใช้ที่ติดตามรับใช้นายมานานปีเป็นคนรักนายและรู้ดีว่านายของเขาเป็นคนชอบดื่มเหล้า ด้วยเหตุนี้แทนที่เขาจะนำน้ำมาให้เขากลับยกไหเหล้ามาให้นายของเขาดื่มแก้กระหาย นายพลซือหม่าจื้อฝ่านนั้นเป็นคนคอเหล้า พอดื่มแล้วจะต้องดื่มจนเมาหัวราน้ำทุกที ครั้งนี้ก็เหมือนกันเขาดื่มเข้าไปจนเมาขนาดหนัก

เมื่อกษัตริย์กงหวางทรงทำบาดแผลเสร็จเรียบร้อยแล้ว พระองค์ก็เตรียมจะเสด็จออกศึกอีกจึงตรัสสั่งให้คนไปตามนายพลซือหม่าจื้อฝ่าน ตอนนี้นายพลนอนอยู่บนเตียง เมาจนลุกไม่ขึ้น เขาจึงให้คนมาตามกลับไปกราบทูลว่าเขาเจ็บที่หัวใจออกรบไม่ได้ เมื่อกษัตริย์กงหวางได้ฟังเช่นนั้นก็เสด็จมาดูอาการของเขาด้วยพระองค์เอง พอพระองค์เสด็จมาถึงก็ได้กลิ่นเหล้าคลุ้งไปหมดจึงทรงกริ้วมาก ตรัสว่า

"การรบวันนี้ข้าได้รับบาดเจ็บสาหัส การบัญชาทหารจึงต้องอาศัยเจ้า ใครจะคิดบ้างว่าเจ้ามาเป็นเช่นนี้ เจ้าต้องการจะให้รัฐของเราพินาศหรือ ? การสู้รบครั้งนี้จะทำต่อไปย่อมไม่ได้แล้ว

และแล้ว กษัตริย์กงหวางแห่งรัฐฉู่ก็รับสั่งให้นำตัวนายพลซือหม่าจื้อฝ่านไปประหารชีวิตเสียตามอาญาศึก

บันทึกใน "ไหวหนานจื่อ"

มุมมองปรัชญา

การที่ซือหม่าจื้อฝ่านทำให้เสียโอกาสในการทำศึกและฝ่าฝืนระเบียบของกองทัพนั้น หยางกู่คนรับใช้ของเขาจะต้องรับผิดชอบเป็นสำคัญ เพราะเขารู้ว่าการรบกำลังติดพันกันและอยู่ในสภาพคับขัน แต่กลับคิดที่จะให้นายตัวเองดื่มเหล้าให้สบายใจ ไม่ได้คิดถึงผลที่จะเกิดขึ้น เจตจำนงทางอัตวิสัยของเขาคือรักนายของตน แต่ผลทางภววิสัยกลับกลายเป็นการทำลายนายของตน จากเรื่องนี้จะเห็นได้ว่า ผลทางภววิสัยของการได้หรือเสียนัั้น หาได้กำหนดโดยเจตจำนงทางอัตวิสัยของคนเราไม่ ถ้าหากไม่รู้จักกุมเวลา สภาพ และเงื่อนไขที่เป็นรูปธรรมแล้ว สิ่งที่ควรจะเป็นผลดีก็กลายเป็นเกิดผลร้ายได้

นายท้ายเรือ

2016-02-25T04:30:00.003-08:00

นายท้ายเรือ

เรือลำน้อยที่แล่นอยู่กลางมหาสมุทร ต้องอาศัยนายท้ายเรือกุมทิศทางให้มั่น จึงจะแล่นกลับถึงฝั่งอย่างปลอดภัย เครื่องบินที่บินอยู่บนท้อฟ้า ก็ต้องอาศัยกัปตันบังคับทิศทางให้ดีจึงจะนำเครื่องร่อนลงได้อย่างปลอดภัย นักผจญภัย นักเดินทาง ล้วนต้องอาศัยเข็มทิศนำทางจับทางให้ถูกต้อง จึงจะถึงที่หมายอย่างปลอดภัย

โลกมนุษย์เปรียบเสมือนมหาสมุทร รอบตัวมีแต่ความเวิ้งว้าง ซึ่งคุณต้องคัดท้ายเรือให้ดีจึงจะไม่หลงทิศหลงทาง คนบางคนอาศัยวิชาความรู้เป็นหางเสือในการดำเนินชีวิต แต่บางคนอาศัยประสบการณ์เป็นหางเสือนำตนเองไปสู่อนาคต คนบางคนอาศัยบุญพาวาสนาส่งให้ไปสู่เป้าหมายชีวิตที่ถูกต้อง คนบางคนอาศัยความเชื่อมั่นและพลังแฝง นำพาตนเองไปสู่อนาคตตามอุดมการณ์ที่วาดหวังไว้ได้เช่นกัน

เด็กเล็กที่ชื่นชอบการเรียนรู้เทคนิควิทยาการ สนใจด้านการค้าการลงทุนเขาต้องเป็นนายท้ายเรือของตัวเอง ยึดกุมหางเสือให้แล่นไปตามทิศทางที่ตนเองต้องการ คนที่โลดแล่นอยู่ในคลื่นมนุษย์ ในวงการธุรกิจการค้า ข้าราชการ ถ้าต้องการผลสำเร็จประเภทใดเขาจำเป็นต้องกุมหางเสือด้วยตัวเอง จึงจะนำพาตนเองไปสู่เป้าหมายได้ในที่สุด

คนบางคนขณะอายุยังน้อยก็ยังรู้จักคิดแล้วว่าจะแล่นไปในมหาสมุทรแห่งความรู้ได้อย่างไร แต่เขาไม่ประสบความสำเร็จในด้านการศึกษา ทั้งนี้เป็นเพราะเขาประเมินความสามารถของตนเองผิดพลาด คนบางคนคาดหวังว่าจะประสบความสำเร็จในด้านชีวิตคู่ ได้พบคู่ครองที่สวยถูกใจ แต่จนแล้วจนรอดสูงก็เอื้อมไม่ถึง ต่ำก็คว้าไม่ได้ ในที่สุดเขาจึงหลงทิศ หาทางออกจากเส้นทางแห่งความรักไม่ได้

คนบางคนตกอยู่ในวังวนแห่งความรัก ขาดการยึดกุมหางเสือที่ดี จึงหลงอยู่ในเส้นทางแห่งความรัก คนบางคนตั้งใจมั่นที่จะสร้างประโยชน์สุขแก่สังคมประเทศชาติ แต่กลับหลงอยู่ในชื่อเสียงลาภยศ คนบางคนเป็นผู้นำครอบครัวนำคนในครอบครัวลงนาวาลำน้อยแล่นไปข้างหน้า อย่างไรก็ตามไม่ว่าจะเป็นครอบครัว หรือประเทศชาติ ล้วนต้องอาศัยนายท้ายเรือที่ชาญฉลาดในการช่วยชาวประชากำหนดตำแหน่งแห่งที่ จึงจะไม่หลงทิศหลงทาง คนบางคนกุมหางเสือไม่เป็นแต่เขาสามารถติดตามคนดีมีคุณธรรม ยอมรับการนำของเขา สุดท้ายก็สามารถประสบความสำเร็จในหน้าที่การงานได้ คนบางคนไม่สามารถแสวงหานายท้ายเรือที่มีความสามารถที่พอจะเชื่อถือไว้วางใจได้ แต่เขาก็สามารถเดินไปบนเส้นทางชีวิตของตนเองได้เช่นกัน แต่ก็มีคนบางคน ตนเองไม่มีความสามารถและก็ไม่เชื่อถือผู้อื่น ขี้ระแวง ลังเลสงสัย ต่อให้มีทิศทางก็ไม่สามารถแล่นไปข้างหน้าได้ ที่สุดก็ล้มเหลว เที่ยวกล่าวหาว่าชะตาชีวิตตนเองไม่ดี

ดังนั้น ชีวิตของคนคนหนึ่ง ถ้าคิดจะเป็นนายท้ายเรือก็ต้องรู้จักจังหวะโอกาส มีเหตุปัจจัยพร้อม มีความสามารถในการแก้ไขสถานการณ์ข้างหน้า ได้รับความช่วยเหลือจากหลายๆ ฝ่าย แล้วเขายังจะมีอะไรจะต้องกลัวอีกในยามที่แล่นไปข้างหน้า ?

By เซนส่องทาง

HEART AND HEAD (สมอง และ ใจ )

2016-02-23T20:07:00.001-08:00

HEART AND HEAD (สมอง และ ใจ )
HEART AND HEAD

Winner work using their head,

They calculate for gain over loss,

Usually their profit is great

Losers work responding only to their emotions

They float along uncertain currents,

Rising and falling all the time until facing destruction

Liberators work by using their head and their heart,

Managing the correct balance for the benefit of all,

They gain both profit and affection

สมอง และ ใจ

ผู้ประสบความสำเร็จทำงานด้วยสมองโดยมาก

ประมาณและประเมินสิ่งที่ทำเสมอ

จึงได้ผลดี

ผู้ล้มเหลวทำงานด้วยอารมณ์

จึงถูกซัดไปตามกระแสอละสิ่งเร้า

ชีวิตขึ้นๆ ลงๆ จนหมดแรง หรือสิ้นกำลังใจ

ผู้บริสุทธิ์หลุดพ้นทำงานด้วยสมองกอปรใจ

นอกจากเก่งแล้ว ยังเอื้ออาทรต่อประโยชน์สุขทุกฝ่าย

จึงได้ทั้งเงิน ทั้งใจคน

By ไชย ณ พล

ทำไมไม่จุดเทียน

2016-02-20T05:34:00.000-08:00

ทำไมไม่จุดเทียน

วันหนึ่ง กษัตริย์ผิงกงแห่งรัฐจิ้น ตรัสถามซือขวงนักดนตรีที่มีชื่อเสียงของรัฐว่า

" บัดนี้เราก็มีอายุ 70 ปี คิดอยากจะศึกษา แต่ก็รู้สึกว่าสายไปเสียแล้ว "

ซือข่วงทูลตอบว่า " เหตุไฉนพระองค์จึงไม่ทรงจุดเทียนเล่า ? "

กษัตริย์ผิงกงได้ฟังเช่นนั้นก็ทรงรู้สึกไม่พอพระทัยตรัสว่า " ตัวท่านเป็นขุนนางเหตุใดจึงบังอาจมาล้อเราเล่น ? "

ซือข่วงรีบกราบบังคมทูลว่า " ข้าพระองค์หาบังอาจกระทำการเช่นนั้นได้แต่ข้าพระองค์ได้สดับคำที่กล่าวกันทั่วไปว่า ผู้ใดรักเรียนในวัยเยาว์ ย่อมอิ่มเอิบคึกคักเสมือนดวงอาทิตย์ในยามเช้า ผู้ใดรักเรียนในวัยฉกรรจ์ย่อมเปรียบประดุจแสงแดดในตอนเที่ยงวันซึ่งยังคงร้อนแรงอยู่ ผู้ใดรักเรียนในวัยชรา ย่อมเปรียบประดุจอาศัยแสงเทียนเป็นเครื่องส่องทาง แต่การจุดเทียนส่องทางกับการคลำหาทางในที่มืดนั้นอย่างไหนจะดีกว่ากัน ? "

เมื่อได้ฟังคำอธิบายเช่นนั้น กษัตริย์ผิงกงก็พยักพระพักต์แสดงอาการเห็นด้วย

บันทึกใน " ซ่อหยวน "

มุมมองปรัชญา

การศึกษาเล่าเรียนก็เพื่อใช้ความรู้ที่เรียนมาเป็นประทีปส่องทางมาเป็นเครื่องชี้นำความคิดของคนเรา ในนิทานเรื่องนี้ซื่อข่วงได้ใช้ " พระอาทิตย์ " " พระอาทิตย์ในตอนเที่ยงวัน " และ " การจุดเทียน " มาอธิบายความสำคัญของการศึกษาและระยะขั้นของการศึกษาในชีวิตของคนเราอย่างรูปธรรม

คนเราเมื่อย่างเข้าสู่วัยชรา กำลังวังชาและความจำย่อมเสื่อมลงเป็นธรรมดา เมื่อเปรียบเทียบกับคนหนุ่มๆ สาวๆ แล้วการศึกษาย่อมมีความยากลำบากมากกว่า แต่ถ้ามีความเชื่อมั่น มีความพยายาม ก็สามารถจะเอาชนะความยากลำบากได้การศึกษาย่อมไม่มีวันหมดสิ้น เมื่อยังมีชีวิตอยู่คนเราก็จะต้องศึกษาเป็นประจำจึงจะทันโลก ทันเหตุการณ์และเกิดประโยชน์

เปิดหนังสือได้ประโยชน์

2016-02-20T05:13:00.004-08:00

เปิดหนังสือได้ประโยชน์

เปิดหนังสือได้ประโยชน์ คำพูดประโยคนี้เป็ฯคำที่คนโบราณใช้สอนลูกหลานให้ตั้งใจเรียนหนังสือ แต่มาวันนี้อาจไม่เป็นเช่นนั้น การเปิดหนังสืออาจไม่ได้ประโยชน์ก็ได้ื บางครั้งอาจเป็นโทษด้วยซ้ำไป เช่นหนังสือโป๊ หนังสือหมอดูทำนายหวย สือสิ่งพิมพ์ที่ไร้สาระต่างๆ วางเรียงรายอยู่ในร้านหนังสือ แผงหนังสือ หนังสือประเภทนี้ เมื่อได้อ่านแล้วจิตวิญญาณไม่ถูกลากพาให้ใฝ่ต่ำลงไปก็นับบุญว่าบุญแล้ว อย่างนี้ไม่ใช่เป็นการเปิดหนังสือได้ประโยชน์อีกแล้ว

มีอยู่วันหนึ่ง ท่านยมบาลเปิดศาลพิจารณาโทษ ท่านได้กล่าวกับผีนาย ก. ว่า "ตอนที่เจ้าอยู่ในโลกมนุษย์ได้ก่อกรรมทำชั่ว ปล้นชิงวิ่งราว ลงโทษเจ้าให้ตกนรกร้อยปี แล้วค่อยกลับไปเป็นคนใหม่ " จากนั้นพูดกับผีนาย ข. ว่า " เจ้าก็เหมือนกัน สมัยอยู่บนโลกมนุษย์เอาแต่ดื่มกิน ต้มตุ๋นชาวบ้าน ไม่เป็นประโยชน์ต่อสังคม ลงโทษเจ้าให้ตกนรก 50 ปี แล้วค่อยกลับไปเเกิดเป็นคนใหม่" เมื่อถึงคิวของนักข่าว ท่านยมบาลพูดว่า "เจ้าต้องตกนรกตลอด ไม่ได้ผุดไม่ได้เกิดอีก " เจ้านักข่าวโอดครวญคัดค้านการตัดสินของท่านยมบาลว่า " เมื่อสักครู่เจ้าสองคนนั้นได้กระทำความชั่วสารพัด แต่มันต้องโทษเพียงไม่กี่ปี ส่วนข้าเป็นเพียงนักข่าวคนหนึ่ง ไม่ได้ทำความผิดไม่เคยฆ่าใคร แต่ทำไมต้องตกนรกไม่ได้กลับไปเกิดอีก" ท่านยมกบาลกล่าวว่า "เพราะว่าบทความที่เจ้าเขียนมันทำร้ายจิตใจคน และจนบัดนี้มันก็ยังเผยแพร่อยู่ในโลกมนุษย์ ทำให้คนยังคงได้รับภัยร้ายนั้นอยู่ ส่วนเจ้าสองคนนั้น สร้างความชั่ว สังหารคน คนรับภัยเพียงครั้งเดียวก็จบ ฉะนั้น ต้องรอจนกว่าหนังสือมหันตภัยของเจ้าจะหมดไปจากโลกมนุษย์ ในอนาคตไม่แน่ว่าเจ้าอาวาสได้กลับไปเกิดใหม่อีก"

สมัยนี้มีคนจำนวนไม่น้อยที่ไม่เปิดหนังสือแล้ว แต่ไปเปิดอินเตอร์เน็ตแทน เปิดอินเตอร์เน็ตมีประโยชน์หรือเปล่า ว่ากันตามตรง วิทยาการสมัยนี้ก้าวหน้า ให้ความสะดวกแก่ผู้คนใด้านข้อมูลข่าวสาร การเปิดอินเตอร์เน็ตน่าจะมีประโยชน์ แต่เพราะว่าวิทยาการก้าวหน้ารวดเร็วเกินไป คุณธรรมจริยธรรม วิสัยทัศน์ จิตวิญญาณสร้างขึ้นไม่ทันกัน ดังนั้นสิ่งไร้สาระที่เผยแพร่อยู่ในอินเทอร์เน็ตไม่เพียงไม่เกิดประโยชน์ แต่กลับให้โทษด้วยซ้ำไป

เปิดหนังสือได้ประโยชน์ ความจริงเป็นเรื่องดี เช่น ถ้าคุณเปิดหนังสือทบทวนเลขคณิตสามารถเรียนรู้ตรรกศาสตร์ได้ ถ้าคุณเปิดหนังสือวรรณกรรมก็สามารถเรียนรู้ถึงอรรถรสความงามของกวีร้อยแก้วร้อยกรอง ถ้าคุณเปิดหนังสือเกี่ยวกับเศรษฐศาสตร์ ก็จะได้เรียนรู้ถึงเรื่องความสมดุลของอุปสงค์อุปทาน ถ้าคุณเปิดหนังสือสังคม คุณจะได้รับการหล่อหลอมทางจิตวิญญาณ ถ้าคุณเปิดหนังสือภูมิศาสตร์ คุณจะได้เรียนรู้ถึงแผ่นดินอันกว้างใหญ่ ถ้าคุณเปิดหนังสือการเมืองการปกครอง คุณจะได้เรียนรู้ถึงการให้เกียรติและการออมชอม

ถ้ามีคนถามว่า ความรู้มากมายเหล่านี้ ฉันไม่เปิดทั้งนั้น แล้วจะส่งผลอย่างไร คำตอบก็คือ " ความไม่รู้ " ฉะนั้น ในเบื้องต้นการเปิดหนังสือเป็นเรื่องดี เพียงแต่ว่าคุณต้องเลือกเปิดอย่างระมัดระวัง ดังคำพูดที่ว่า " ถนนทุกสายมุ่งสู่อนาคต " แต่คุณก็ต้องเลือกถนนที่มันราบเรียบหน่อยจึงจะไปถึงที่หมายได้อย่างปลอดภัย การเปิดหนังสืออ่านก็เช่นกัน

By เซนส่องทาง

HOPE (ความหวัง)

2016-02-16T19:53:00.005-08:00

HOPE (ความหวัง)
HOPE

Winner have an optimistic outlook,

They work hard to fulfill the hope for a better future;

And are most likely to achieve their goals

Losers have a hopeless pessimistic outlook,

Always by blame, but do nothing to change their circumstances;

And are never likely to achieve anything

liberators have a realistic outlook,

They recognize the three powers exerted on everything;

Positive, negative and neutral forces,

while standing firmly in a neutral position,

They control negative forces,

And simulate growth of positive forces;

They succeed safely

ความหวัง

ผู้ประสบความสำเร็จมีทัศนะที่ดี

ยินดีรับผิดชอบเพื่ออนาคตที่ดียิ่งขึ้น

จึงสัมฤทธิ์ความสำเร็จเรื่อยไป

ผู้ล้มเหลวมีทัศนะอันสิ้นหวัง

ตำหนิติเตียนสิ่งต่างๆ รอบข้างตลอด

แต่ไม่ลงมือทำอะไรให้ดีขึ้น

ผู้บริสุทธิ์หลุดพ้นมีทัศนะแห่งสัจจะ

ตระหนักในพลังสามด้านของทุกสิ่งเสมอ

คือพลังเชิงบวก พลังเชิงลบ และพลังที่เป็นกลาง

ขณะที่มั่นคงในความเป็นกลาง ก็เพิ่มค่าพลังเชิงบวก และควบคุมพลังลบ

จึงเจริญอย่างมั่นคง

By ไชย ณ พล

รักเงินยิ่งชีวิต

2016-02-16T08:51:00.001-08:00

รักเงินยิ่งชีวิต

เล่ากันว่าชาวหย่งโจวทุกคนว่ายน้ำเก่งมาก วันหนึ่งมีชายชาวหย่งโจว 6 คน ลงเรือพายข้ามแม่น้ำเชียงเจียงขณะน้ำกำลังเอ่อท่วม พอเรือไปถึงกลางแม่น้ำก็ถูกคลื่นซัดคว่ำลง คนเหล่านั้นต่างคนต่างก็พยายามว่ายน้ำเข้าหาฝั่ง

ในจำนวนนั้น มีชายคนหนึ่งพยายามว่ายอย่างเต็มความสามารถ แต่ก็ว่ายไปไม่ได้ไกลเท่าไร พวกเพื่อนๆ เห็นเช่นนั้นก็แปลกใจถามเขาว่า " ปกติแกเป็นคนว่ายน้ำเก่งมาก ทำไมวันนี้ว่ายไม่ทันคนอื่นเล่า ? "

ชายผู้นั้นตอบด้วยความเหนื่อยหอบว่า " ที่เอวของข้ามีเงินคาดไว้ พันเหรียญ มันหนักจนข้าว่ายน้ำไม่ค่อยไหว "

แกทำไมไม่แก้มันทิ้งเสียล่ะ จะเอามันไว้ทำไมอีก " เพื่อนของเขาแนะนำ

ชายผู้นั้นสั่นศรีษะไม่กล่าวตอบ สักครู่พวกเพื่อนๆ ก็สังเกตุเห็นว่าเขาว่ายน้ำไม่ไหวกำลังจะจมน้ำ คนที่ขึ้นฝั่งได้แล้วจึงตะโกนบอกเขาว่า " แกอย่าโง่ต่อไปอีกเลย ! แกหลงเงินจนหน้ามืดตาลายไปแล้ว เวลานี้แกกำลังจะตาย เงินยังจะมีประโยชน์อะไรอีก " ชายผู้นั้นฟังแล้วก็สั่นหัวอีกและแล้วในที่สุดเขาก็หมดแรงจมน้ำตาย

บันทึกใน " หลิ๋วเหอตงจี๋ "

มุมมองปรัชญา

นิทานเรื่องนี้เป็นเรื่องที่เสียดสีคนบูชาเงินเป็นพระเจ้า ขณะเดียวกันก็ให้แง่คิดว่า ใครก็ตามถ้าบูชาหรือหลงใหลในสิ่งหนึ่งสิ่งใดอย่างไม่ลืมหูลืมตาแล้วก็จะขาดสติสัมปชัญญะ ไม่สามารถแยกแยะสิ่งที่ควรกับสิ่งที่ไม่ควร ที่สำคัญและไม่สำคัญ กระทั่งชีวิตก็ไม่คำนึงถึง

การไม่คำนึงถึงชีวิตนั้นมีด้านที่ดี เช่น การตายอย่างมีเกียรติ ตายเพื่อประเทศชาติและประชาชน แต่สำหรับการตายเพราะเห็นแก่เงิน เพราะกระทำสิ่งชั่วร้ายเลวทรามไร้ศีลธรรมนั้น ยังจะมีค่าอะไรอยู่เหรอ ?

เรียกร้องตนเอง

2016-01-30T03:33:00.000-08:00

เรียกร้องตนเอง

คนเราชอบเรียกร้องผู้อื่น เช่นว่าคุณต้องถูกต้อง คุณต้องขยัน คุณต้องอย่างนี้ คุณต้องอย่างนั้น แต่เขาไม่รู้จักเรียกร้องตนเอง

การเรียกร้องคนอื่นเป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้ คนอื่นไม่ได้มีสิ่งที่เขาต้องการ คนอื่นมีนิสัยส่วนตัวของเขา คนอื่นไม่ใช่เรา

การเรียกร้องคนอื่น เมื่อถึงที่สุดแล้วก็ไม่ปรากฎผลเป็นรูปธรรม พูดกันตามตรงคือทุกอย่างควรหันกลับมาเรียกร้องตนเองดีกว่า เรียกร้องตนเองเป็นวิธีที่ดีที่สุด

คุณอยากมีสติปัญญาหลักแหลมคุณก็ต้องเรียนหนังสือ คุณอยากประสบความสำเร็จในหน้าที่การงานคุณต้องสั่งสมประสบการณ์ สั่งสมคุณธรรม สั่งสมบุญวาสนา ความสำเร็จย่อมมีผลตามมา คุณอยากมีสุขภาพที่ดีคุณก็ต้องออกกำลังกาย ดูแลร่างกาย ใส่ใจเรื่องอาหารการกิน ซึ่งเรื่องเหล่านี้คนอื่นทำแทนไม่ได้

คุณอยากมีกัลยาณมิตรคุณก็ต้องมีมนุษยสัมพันธ์ คุณอยากร่ำรวยคุณก็ต้องทำบุญให้ทาน ไม่ว่าคุณอยากได้อะไร เรียกร้องคนอื่นไม่แน่ว่าจะได้ตามที่ปราถนา แต่ถ้าลงมือทำเองย่อมมีความหวังว่าจะสำเร็จ

คุณอยากเรียนคอมพิวเตอร์ก็ไปซื้อคอมพิวเตอร์มาฝึกหัด คุณอยากสอบได้ผลคะแนนดีก็ไปซื้อหนังสือติวสอบมากมายมาอ่าน แต่ถ้าคุณไม่ขยันคอมพิวเตอร์ก็ดี หนังสือติวเข้มก็ดี มันไม่สามารถช่วยแก้ปัญหาให้คุณได้หรอก ดังนั้นทุกอย่างต้องเรียกร้องตนเองช่วยตัวเองก่อน แล้วจึงจะมีคนช่วย ตัวเองต้องตั้งใจเอาการเอางานจึงจะมีตัวช่วยมากขึ้น คติอาจารย์เซนรูปหนึ่งกล่าวว่า " ไม่วิงวอนพระพุทธ ไม่วิงวอนพระธรรม ไม่วิงวอนพระสงฆ์ " ความหมายคือช่วยตัวเอง ตนแลเป็นที่พึ่งแห่งตน

นับแต่โบราณ นักปราชญ์ที่สร้างคุณประโยชน์ให้แก่โลก พวกเขาเหล่านี้ส่วนใหญ่ได้ทำตนเป็นแบบอย่าง ด้วยการเรียกร้องตนเองสูงมาก พวกเขาจึงได้ประสบความสำเร็จในหน้าที่การงาน ท่านจะไม่เอาความหวังไปฝากไว้กับคนอื่น ทุกอย่างต้องพึ่งตนเอง ระยะทางหมื่นลี้ ต้องอาศัยเท้าของตนเองก้าวเดินไป คนอื่นเดินแทนเราไม่ได้

ในนิกายเซนมีโกอานอยู่บทหนึ่งกล่าวว่า มีคนสองคนเดินทางไปปฏิบัติซาเซนด้วยกัน คนหนึ่งเกิดนึกถอดใจ อีกคนหนึ่งจึงพูดให้กำลังใจเขาว่า " ข้าพยายามช่วยเหลือท่าน แต่มีสามสิ่งที่ข้าช่วยท่านไม่ได้ หนึ่งคือการฉันอาหาร สองการขับถ่าย สามการเดิน " ความหมายก็คือ ท่านต้องแก้ไขปัญหาด้วยตัวเอง จึงจะเดินทางไปถึงที่หมายด้วยกันได้

มีหอยทากน้อยตัวหนึ่งมักจะบ่นว่า เปลือกหอยที่อยู่บนหลังมันนั้นทั้งหนักทั้งเกะกะดูไม่สวยงาม มันอิจฉาเจ้านกน้อยที่บนบนท้องฟ้า มีท้องฟ้าคอยปกป้องมัน มันอิจฉาไส้เดือนที่อยู่ในดิน มีแผ่นดินเป็นที่พึ่ง แต่แม่ของมันบอกกับมันว่า " เจ้าไม่ต้องอาศัยฟ้า ไม่ต้องอาศัยดิน เจ้าต้องอาศัยเปลือกหอยบนตัวเอง แม้ว่าเปลือกหอยบนหลังจะไม่สวยงาม เกะกะเทอะทะ แต่มันคือที่ซึ่งให้ความปลอดภัยแก่เจ้า การรังเกียจตนเอง อยากได้ของผู้อื่น จะประสบความสำเร็จได้อย่างไร? "

พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร ในพระหัตถ์ถือลูกประคำ เพราะท่านสวดมนต์ด้วยตนเองเช่นกัน ดังนั้น ไม่ว่าเรื่องอะไรก็ต้องพึ่งตนเอง จึงจะประสบความสำเร็จเข้าสักวัน ในคัมภีร์วัชรสูตรกล่าวว่า " ทุกสิ่งที่เป็นรูป ล้วนคือความว่างเปล่า " ถ้าคนใช้รูปมองข้าฯ ใช้สรรพเสียงวิงวอนข้าฯ คือคนที่เดินทางผิด ไม่อาจพบพระตถาคตได้ " การวิงวอนกอดพระพุทธรูปมีแต่ยิ่งห่างไกลพุทธรรม ทำไมเราจึงไม่วิงวอนเรียกร้องพระตัวจริงที่อยู่ในใจเราเองล่ะ?

By เซนส่องทาง

Belief (ความเชื่อ)

2016-01-30T02:59:00.001-08:00

Belief (ความเชื่อ)
Belief

Winner believe that success is the result of smart and hard work.

They achieve their position systematically;

And accomplish more and more.

Losers believe that success is matter of luck,

Hence they tend to gamble a lot;

And lose more and more

Liberators believe that success is the fruit of the correct combination,

So, they enjoy filling out the pieces of the jigsaw

That correctly put together provide success,

Their successes are less stressful and more enjoyable than others'

ความเชื่อ

ผู้ประสบความสำเร็จเชื่อว่า

ความสำเร็จเป็นผลของการทำงานหนักด้วยความชาญฉลาด

การลงมือทำจริงด้วยปัญญา เป็นสิ่งที่มีโอกาสได้มากกว่าเสีย

จึงได้สิ่งที่ควรได้โดยลำดับ

และขยายผลได้อย่างต่อเนื่อง

ผู้ล้มเหลวคิดว่าความสำเร็จเป็นเรื่องของโชค

จึงทำกิจเหมือนการพนัน เสี่ยงดวงไปวันๆ

การพนันคือกิจกรรมที่มีสถิติของโอกาสเสียมากกว่าได้

จึงเสียแล้วเสียอีก

ผู้บริสุทธิ์หลุดพ้นเชื่อว่าความสำเร็จเป็นผลของการประกอบถูกส่วน

จึงเพลิดเพลินกับการผสมส่วนแห่งความสำเร็จ

ความสำเร็จของเขาจึงเครียดน้อย และเบิกบานมาก

By ไชย ณ พล

ค้นพบ

2015-11-25T22:01:00.001-08:00

ค้นพบ

มีคนพูดว่า โลกนี้ไม่ได้ขาดคุณงามความดี แต่ขาดการค้นพบต่างหาก

การค้นพบที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของมนุษยชาติคืออะไร

โคลัมบัสค้นพบทวีปใหม่ นิวตันค้นพบแรงโน้มถ่วง นักโบราณคดีค้นพบวัถุโบราณล้ำค่า เช่น โครงกระดูกมนุษย์ปักกิ่ง ไดโนเสาร์ สุสานฉินซีฮ่องเต้ เป็นต้น

พระอาจารย์เซนเดินทางข้ามน้ำข้ามภูเขาแสวงหาสัจธรรม เขากลับมาบังเอิญได้กลิ่นดอกเหมยบาน จึงได้ค้นพบว่าฤดูใบไม้ผลิได้มาเยือนนานแล้ว การรู้แจ้งไม่ได้อยู่ไกลตัวเลย ผู้ปฏิบัติเซนเฝ้าฝึกฝนบำเพ็ญเพียรนานนับสิบปีวันหนึ่งเมื่อได้บรรลุแจ้ง ถึงกับร้องอุทานออกมาว่า ข้ารู้แจ้งแล้ว ข้ารู้แจ้งแล้ว คนอื่นถามว่าท่านรู้แจ้งอะไร เขาตอบว่า ข้าค้นพบว่าที่แท้แม่ชีทำมาจากผู้หญิง

นักฟิสิกส์ค้นพบอะตอม นิวตรอน โมเลกุล นักชีววิทยาค้นพบการกลายพันธุ์ของดอกไม้ หวังว่าในอนาคตนักวิทยาศาสตร์จะค้นพบตัวยาที่ทำให้คนผิวดำกินเข้าไปแล้วสามารถเปลี่ยนสีผิวเป็นสีเหลือง สีขาว ถ้าเช่นนี้ได้ โลกนี้ก็จะไม่มีปัญหาการเหยียดผิวอีกต่อไป

นิทานขำขันเรื่องหนึ่งเล่าว่า ครูถามนักเรียนว่า " ค้นพบกับคิดค้นแตกต่างกันอย่างไร ? " นักเรียนตอบว่า " พ่อหนูค้นพบแม่หนู พ่อหนูกับแม่หนูคิดค้นหนูออกมา "

การค้นพบคือความเป็นจริงที่ดำรงอยู่ การคิดค้นนั้นจำเป็นต้องผ่านกระบวนการผลิตสร้างสรรค์ จึงจะเป็นประโยชน์ต่อมนุษย์ เจมส์ วัตต์ ค้นพบพลังงานจากไอน้ำ จึงคิดค้นเครื่องจักรไอน้ำขึ้น ทำให้โลกของอุตสาหกรรมได้พัฒนาก้าวหน้า นำมนุษยชาติเข้าสู่ยุคเครื่องจักรกล เบนจามิน แฟรงกิน ค้นพบไฟฟ้า เอดิสันได้คิดค้นต่อยอดเป็นดวงไฟฟ้าส่องสว่าง ไม่เพียงช่วยยืดเวลากลางวันให้ยาวออกไปเท่านั้น แต่ยังได้เปลี่ยนกฎเกณฑ์การดำเนินชีวิตของมนุษย์ที่ทำงานเฉพาะพระอาทิตย์ขึ้น และหลับนอนเมื่อพระอาทิตย์ตก

ความต้องการคือเหตุปัจจัยแห่งการคิดค้น เพราะความต้องการ มนุษย์จึงอาศัยวิทยาการฟิสิกส์เคมีทำการคิดค้นเครื่องไฟฟ้า การรักษาพยาบาลต่างๆ แต่ในบางครั้งสิ่งที่คิดค้นบางอย่างก็เกิดขึ้นจากความบังเอิญ จากผลพลอยได้ของการวิจัยทางวิทยาศาสตร์

ไม่ว่าจะตั้งใจหรือไม่ได้ตั้งใจก็ดี เหนืออื่นใดคือ สิ่งที่ค้นพบนั้นต้องเป็นประโยชน์ต่อมนุษย์ แต่ทุกสิ่งในโลกนี้มักจะไม่เป็นไปตามปรารถนา โนเบลได้คิดค้นระเบิดไดนามิกขึ้น ความตั้งใจคือต้องการสร้างประโยชน์สุขแก่มวลมนุษยชาติ แต่กลับถูกคนนำไปผลิตเป็นอาวุธยุทโธปกรณ์ ดังนั้นเขาจึงตัดสินใจเขียนพินัยกรรมต่อตั้งรางวัลโนเบลขึ้น โดยจะมอบรางวัลให้แก่ผู้ที่มีคุณูปการในการสร้างสันติภาพให้เกิดขึ้นแก่โลกเพื่อเป็นการชดเชย

พระพุทธเจ้าทรงค้นพบสัจธรรมว่า " ธรรมทั้งหลายเกิดแต่เหตุปัจจัย " ธรรมชาติอันเป็นปัจจัยอาศัยซึ่งกันและกันเกิดขึ้นเป็นขบวนการเกี่ยวเนื่องกันดุจลูกโซ่ไม่มีจุดจบ แต่สรรพสัตว์ไม่ยอมเชื่อ กาลิเลโอค้นพบว่าโลกเคลื่อนหมุนไป กลับถูกศาสนาจักรลงโทษจนถึงแก่ชีวิต แม้ว่าเราจะไม่มีสติปัญญาในการค้นพบสัจธรรม ไม่มีความสามรถในการคิดค้นสิ่งของเครื่องใช้ แต่สิ่งที่ผู้อื่นคิดค้นหรือค้นพบ เราควรใหการยอมรับ สำนึกในพระคุณ คนที่มีจิตสำนึกในพระคุณอยู่เสมอนั้น จะค้นพบความจริงเราสามารถมีชีวิตอย่างมีความสุขมีความยินดีได้

By เซนส่องทาง

รังกาเหว่าบนกิ่งไม้

2015-10-16T22:36:00.000-07:00

รังกาเหว่าบนกิ่งไม้

เล่ากันว่า มีนกชนิดหนึ่งประเภทนกกาเหล่าแต่มีปากสีขาว และว่ากันว่าเป็นนกที่ฉลาดมาก คือยังไม่ทันจะย่างเข้าฤดูใบไม้ผลิมันก็คาดว่า ฤดูร้อนและฤดูใบไม้ร่วงปีนี้จะต้องมีลมพายุบ่อยๆ เพื่อเตรียมป้องกันไว้ก่อน มันจึงย้ายจากรังที่ทำอยู่บนยอดไม้ลงมาทำรังบนกิ่งไม้ที่อยู่ต่ำๆ เมื่อเป็นเช่นนี้ ถึงแม้ลมพายุจะไม่สามารถพัดเอารังของมันหล่นลงมา แต่เนื่องจากมันทำรังห่างพื้นดินไม่มาก คนที่เดินผ่านมาก็มักจะยื่นมือมาล้วงเอาลูกนกไป ส่วนพวกเด็กๆ ยิ่งร้ายกว่านั้น จะเอาไม้มากระทุ้งรังให้ใข้ของมันหล่นแล้วเอาไปกิน

ด้วยเหตุนี้มันเป็นนกที่ระวังภัยที่อยู่ไกล แต่ลืมป้องกันความวิบัติที่อยู่ใกล้

บันทึกใน " ไหวหนานจื่อ "

มุมมองปรัชญา

ภัยที่ยังอยู่ไกลกับความวิบัติที่อยู่ใกล้นั้น มีความสัมพันธ์กันแบบวิภาษ จะพิจารณาปัญหาเพียงด้านเดียวหาได้ไม่ การระวังป้องกันภัยที่ยังอยู่ไกลเป็นเรื่องที่ดี แต่ถ้าลืมความวิบัติที่อยู่ใกล้เสียแล้วก็จะไม่ถูกต้อง ถ้าจะเปรียบเทียบให้กว้างหน่อย ก็อาจจะเปรียบได้กับคนบางคนที่ชอบพูดถึงสิ่งที่อยู่ไกลแสนไกลในอนาคต ชักแม่น้ำทั้งห้ามาสาธยายเป็นคุ้งเป็นแคว เหตุผลตื้นๆ และปัญหารูปธรรมเฉพาะหน้ากลับไม่สนใจ กระทั่งไม่มีความรู้ ไม่สามารถจะทำอะไรได้ เมื่อเป็นเช่นนี้จะเหมือนนกกาเหว่าปากขาวหรือไม่หนอ ?

By ปรัชญาชีวิตใน สุภาษิตจีน

Opinions (ความเห็น)

2015-10-16T22:24:00.001-07:00

Opinions (ความเห็น)

Opinions

Winners are opened mind,

They do not cling rigidly to one opinion,

They will often seek a harmonious compromise;

To achieve their main goal

Losers are closed mined,

They cling blindly to one opinion,

Creating opposition all around them;

Losing possible benefits just for the sake of arguing

Liberators are free mind,

They observe the opinions as the smoke in the wind, come and go;

Changing from time to time according to new information;

So, they try to base their conclusions on fact rather than opinions;

Their minds are focused by the invaluable light of truth

ความเห็น

ผู้ประสบความสำเร็จมีจิตใจที่เปิดกว้าง

ไม่ยึดความเห็นใดความเห็นหนึ่งอย่างเอาเป็นเอาตาย

แต่นิยมที่จะประนีประนอมถนอมใจ เพื่อให้บรรลุสำเร็จหลักชัยร่วมกัน

ผู้ล้มหลวมีจิตใจที่คับแคบ

หลับหูหลับตายึดความเห็นใดความเห็นเดียว

แบ่งฝักแบ่งฝ่ายกับผู้ที่มีความเห็นเป็นอื่น

จึงสูญเสียประโยชน์สุขมากมายเพียงเพื่อความมันในการโต้เถียง

ผู้บริสุทธิ์หลุดพ้นมีจิตใจที่เป็นอิสระ

ประจักษ์ว่าความคิดเห็นเป็นแค่เขม่าในสมอง

มาแล้วก็ไป เปลี่ยนไปเรื่อยตามข้อมูลใหม่

จึงสรุปตามความเป็นจริงมากกว่าข้อคิดเห็น

จิตใจจึงอยู่กับแสงแห่งสัจจะ

By ไชย ณ พล

คนแก่ที่น่ารัก

2015-10-06T06:51:00.004-07:00

คนแก่ที่น่ารัก

ในคัมภีร์พุทธศาสนามีบันทึกเรื่อง " เมืองคนแก่ " เรื่องเล่าว่า มีประเทศหนึ่งมองว่าคนแก่ไม่มีประโยชน์ จึงเอาคนแก่ในเมืองไปทิ้งไว้ในป่าเขา เมื่อคนแก่กลุ่มนี้มีจำนวนมากขึ้น พวกเขาจึงก่อตั้งตัวเองเป็นประเทศเล็กๆ

อยู่มาวันหนึ่ง ประเทศที่ไม่ชอบคนแก่นี้ได้รับสารฉบับหนึ่งซึ่งฑูตจากประเทศหนึ่งส่งมา แต่ไม่มีใครในประเทศอ่านหนังสือในสารนั้นออกสักคนเดียว พระราชาจึงประกาศว่า ถ้าใครสามารถอ่านจดหมายฉบับนี้ได้จะมีรางวัลให้อย่างงาม มีขุนนางผู้ใหญ่ท่านหนึ่งขอพระบรมราชานุญาติให้เขานำจดหมายนั้นไปขอให้ผู้รู้อ่าน ในวันรุ่งขึ้นจึงสามารถอธิบายความในจดหมายนั้นได้ พร้อมทั้งตอบคำถามที่ในจดหมายได้ตั้งคำถามขึ้นว่า จะชั่งน้ำหนักช้างได้อย่างไร จะแยกแยะแม่ม้าได้อย่างไร จะรู้ได้อย่างไรว่างูตัวไหนตัวเมียตัวไหนตัวผู้ เป็นต้น พระราชามีความยินดีมาก ทรงตรัสถามว่าทั้งหมดนี้รู้ได้อย่างไร ขุนนางผู้ใหญ่ท่านนั้นตอบว่า เป็นเพราะสติปัญญาของคนแก่นั่นเอง พระราชาจึงทรงยอมรับว่าการที่ตนเองไม่เคารพคนแก่นั้นเป็นข้อผิดพลาดอย่างใหญ่หลวง ดังนั้นคนแก่ไม่เพียงน่ารัก แต่ยังมีประโยชน์อีกด้วย

คนแก่ในสังคมปัจจุบันนี้ ไม่เป็นที่ยินดีของคนในครอบครัว ไม่ใช่ปัญหาเฉพาะที่ว่าเป็นคนต่างยุค ยังมีเรื่องคนแก่ขี้บ่น ดื้อรั้น เจ็บป่วย จึงเกิดปัญหา เช่นว่า " แก่แล้วไร้ลูกหลานดูแล " เป็นเหตุให้คนแก่กลายเป็นสิ่งที่สังคมอยากทอดทิ้ง แต่ว่าเราที่เป็นคนแก่ ต้องรู้จักหาความสุข ในยามที่ต้องถ่ายทอดประสบการณ์ความรู้ ในเวลาที่เยาวชนต้องการขอความรู้จากเรา เราก็ไม่ควรยึดถือวิธีแบบเก่าๆ ที่เคยทำมา ทำให้เยาวชนไม่ยอมรับเรา มองว่าเราร่ำครึดื้อรั้นหยุดอยู่กับที่

คนแก่ไม่ควรเอาความแก่มาขาย อย่าถือว่าตัวอาบน้ำร้อนมาก่อน แก่แล้วไม่ยอมปรับตัว แก่แล้วดื้อรั้น คนแก่ต้องมีหัวใจเด็ก ต้องมีนิสัยที่เปิดรับยึดมั่นถือมั่นได้แต่ก็ต้องปล่อยวางได้ แก่แล้วยังต้องมีประโยชน์ แก่แล้วแต่ยังน่าสนใจ ยังมีความสามารถอยู่

คนแก่ที่สามารถรักษาจิตใจที่ไม่ยอมแก่ มีพลังเร่าร้อน ต้องทำตัวเป็นคนที่เกษียณแต่ไม่หยุดพัก เช่น บางคนอยู่บ้านเป็นเพื่อนเล่นกับหลาน บางคนไปกวาดถนนในสวนสาธารณะ บางคนไปเก็บขยะตามท้องถนน ตัวเองสามารถจัดการกับวิถีชีวิตของตัวเองได้ ไม่เพียงมีชีวิตอยู่อย่างมีความสุข แต่ยังไม่เป็นภาระต่อครอบครัวและสังคมอีกด้วย

คนแก่ต้องมีสติปัญญา มีคุณค่าในการให้ข้อแนะนำแก่ผู้อื่นได้ คนแก่ยังต้องใส่ใจในการเรียนรู้พิเศษ เช่น การเรียนรู้เรื่องคอมพิวเตอร์ เรียนภาษาอังกฤษ เรียนร้องเพลง เรียนวาดรูป อายุมากแล้วแต่ยังเรียนหนังสือได้ ศึกษาหาความรู้ เขียนหนังสือ ปฏิบัติธรรม เวลาในแต่ละวันจะผ่านไปง่ายขึ้น

คนแก่ไม่ใช่อยู่ที่อายุ แต่อยู่ที่สภาวะจิตใจ คนแก่ไม่ได้อยู่ที่ร่างกาย แต่อยู่ที่จิตวิญญาณ ถ้าอุปนิสัยและความสามารถสร้างประโยชน์ต่อสังคมได้ อยู่ในครอบครัวสามารถเป็นคนแก่ที่เชื่อฟังเหมือนเด็ก ทำให้คนสนุกสนาน ซึ่งไม่เพียงจะไม่เป็นที่รังเกียจของผู้คน แต่ยังเป็นคนแก่ที่น่ารักและมีความสุขได้

By เซนส่องทาง

สลักแคมเรือเพื่องมดาบ

2015-10-03T19:09:00.000-07:00

สลักแคมเรือเพื่องมดาบ

มีชาวเมืองฉู่คนหนึ่งนั่งเรือข้ามฟาก เนื่องจากเผลอตัวไม่ระมัดระวังดาบที่คาดเอวจึงหล่นลงน้ำไปในขณะที่เรือแล่นอยู่กลางแม่น้ำ

ชายคนนั้นรีบสลักเครื่องหมายไว้ที่แคมเรือตรงที่ดาบหล่นทันที

คนที่นั่งมาในเรือลำเดียวกันเห็นเช่นนั้นก็ประหลาดใจ จึงถามเขาว่า " ท่านสลักเครื่องหมายไว้ทำไม ? "

ชายผู้นั้นตอบว่า " เรื่องนี้สำคัญมาก เพราะดาบของข้าพเจ้าหล่นไปตรงที่ทำเครื่องหมายไว้นี้ "

อีกสักครู่ต่อมา พอเรือเข้าเทียบฝั่ง ชายผู้นั้นก็กระโดดลงไปในน้ำตรงที่เขาสลักเครื่องหมายไว้เพื่องมดาบของตนจ้าระหวั่น

ไม่ว่าใครต่างก็รู้ดีว่า เรือนั้นเคลื่อนที่ แต่ดาบที่หล่นลงน้ำนั้นหาได้เคลื่อนที่ตามเรือมาไม่ ฉะนั้นการทำเครื่องหมายไว้ที่แคมเรือเพื่องมดาบจึงเป็นการกระทำที่โง่เขลายิ่งนัก

บันทึกใน " หลี่สื้อชุนชิว "

มุมมองปรัชญา

คนที่โง่ขนาด " สลักแคมเรือเพื่องมดาบ " นั้น ในโลกนี้คงหายาก แต่เมื่อคิดดูให้ดีอีกทีก็อ่จจะรู้สึกว่าการสลักเครื่องหมายไว้ที่แคมเรือนั้นย่อมจะเห็นถึงความโง่เขลาเบาปัญญาได้ไม่ยาก แต่การที่คนเราสลัก " เครื่องหมาย " บางอย่างไว้ในสมองของตน ย่อมเป็นเรื่องที่เห็นหรือรู้สึกได้ค่อนข้างยาก

สิ่งทางภววิสัยนั้นย่อมมีการเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ แต่ " เครื่องหมาย " ชนิดต่างๆ ที่คนเราสลักไว้ในสมองของตน เช่น ความเชื่อทางไสยศาสตร์ ความงมงาย อคติ สูตรตายตัวและประสบการณ์เก่าๆ เป็นต้น มันจะเป็นเครื่องผูกมัดความคิดของเรา ทำให้ความคิดด้านอัตวิสัยกับความเป็นจริงทางภววิสัยไม่สอดคล้องกันสภาพเช่นนี้ย่อมคล้ายกับ " สลักแคมเรือเพื่องมดาบ " เหมือนลูกฝาแฝด

By ปรัชญาชีวิตใน สุภาษิตจีน

บรรพที่ ๑ ขัตติยธรรมและโครงสร้างการปกครอง ( บทที่ ๒ โครงสร้างการปกครอง )

2015-03-07T03:54:00.000-08:00

บรรพที่ ๑ ขัตติยธรรมและโครงสร้างการปกครอง

บทที่ ๒ โครงสร้างการปกครอง

แก่นไม้ไม่ตรง ลายไม้บิดเบี้ยว

ต้นยุคเจินกวน ถางไท่จงฮ่องเต้เคนตรัสแก่เซียวหวี่ ( ขุนนางผู้ใหญ่สมัยนั้น เคยเป็นพระอาจารย์ของรัชทายาท ต่อมาได้เป็นเสนาบดียุติธรรม ) ว่า

" ข้าฯ ชอบเล่นเกาทัณฑ์ตั้งแต่เด็ก คิดว่าตัวเองรู้ศาสตร์และศิลป์ด้านเกาทัณฑ์หมดแล้ว เมื่อเร็วๆ นี้ ข้าฯ ได้คันเกาทัณฑ์ที่ดีมากว่า ๑๐ คัน จึงเอาไปอวดนายช่าง แต่นายช่างบอกว่า ' คันเกาทัณฑ์ทั้งหมดนี้ ไม่ได้ทำด้วยวัสดุที่ดี ' ข้าฯ ถามถึงเหตุผล นายช่างก็บอกว่า ' แก่นไม้ไม่ตรง ลายไม้บิดเบี้ยว คันเกาทัณฑ์จึงจะแข็งแกร่ง แต่เวลายิง ลูกเกาทัณฑ์จะวิ่งไม่ตรงเป้าทั้งหมดนี้ ไม่ใช่คันเกาทัณฑ์ที่ดี ' ข้าฯ จึงได้รู้ข้อเท็จจริงอย่างถ่องแท้ ข้าฯ รวบรวมแผ่นดินเป็นปึกแผ่นด้วยเกาทัณฑ์ ใช้คันเกาทัณฑ์มานับไม่ถ้วน กลับไม่รู้เหตุผลข้อนี้ เวลานี้ ข้าฯ เพิ่งครองแผ่นดินได้ไม่นาน ยังเข้าใจกุศโลบายปกครองไม่เท่าวิชาเกาทัณฑ์ แม้คันเกาทัณฑ์ ข้าฯ ยังดูพลาด แล้วกุศโลบายปกครองเล่า ? "

หลังจากนั้น ถางไท่จงฮ่องเต้จึงมีราชโองการถึงเหล่าเสนาอำมาตย์ให้ขุนนางในเมืองหลวงตั้งแต่ระดับห้าขึ้นไป หมุนเวียนกันเข้าเวรในจวนว่าการเสนาบดี ( จงซู่เสิ่ง ตั้งอยู่ในเขตพระราชวังต้องห้าม คล้ายทำเนียบรัฐบาลในสมัยนี้ ) และทุกครั้งที่พระองค์มีรับสั่งให้ขุนนางเหล่านั้นเข้าเฝ้า จะทรงเชื้อเชิญให้นั่งในที่อันทรงเกียรติ พระองค์ไม่เพียงสนทนาถามไถ่สารทุกข์สุขดิบเป็นการส่วนตัว ยังสอบถามสภาพท้องที่ต่างๆ อย่างละเอียด เพื่อรับทราบความทุกข์ยากเดือดร้อนและความต้องการของราษฎร ตลอดจนผลของการอบรมกล่อมเกลาราษฎรด้วย

คัดค้าน " ความเป็นหนึ่งเดียว "

เจินกวนศก ๑ ( ค.ศ.๖๒๗ ) ถางไท่จงฮ่องเต้ทรงตรัสแก่หวางกุย รองหัวหน้าองคมนตรีว่า " ความคิดต่างๆ ในราชโองการและเอกสารที่ออกจากคณะเสนาบดีนั้น ทรงคณะองคมนตรีมักไม่ค่อยเห็นด้วย บางครั้งความคิดเห็นของทั้งสองฝ่ายต่างก็มีจุดอ่อนข้อด้อย ขณะเดียวกัน ก็มีลักษณะช่วยเสริมข้อดีข้อเด่นแก่กัน เจตนาดั้งเดิมที่ตั้งคณะเสนาบดีและองคมนตรีขึ้นมา ก็เพื่อให้ตรวจสอบซึ่งกันและกัน ป้องกันความผิดพลาดที่อาจเกิดขึ้น

" ความคิดเห็นของเหล่าเสนาอำมาตย์นั้น มักแตกต่างกัน บ้างถูกต้อง บ้างผิดพลาด บ้างเห็นด้วย บ้างคัดค้าน ล้วนคำนึงถึงผลประโยชน์ของบ้านเมืองเป็นที่ตั้ง แต่ก็มีบ้างที่ปกปิดความผิดพลาดของตน กลัวคนอื่นวิพากษ์วิจารณ์ พอได้ยินคนอื่นพูดถึงจุดอ่อนข้อบกพร่องของตน ก็จะผูกใจเจ็บแค้นบ้างทำงานแบบเอาตัวรอดไปวันๆ พยายามเลี่ยงความขัดแย้ง ต่างช่วยกันรักษาหน้าให้แก่กันอย่างวเหนียวแน่น ถึงรู้ว่าคำสั่งหรือราชโองการมีส่วนที่ไม่ถูกต้องเหมาะสม ก็ปฏิบัติตามโดยไม่เสนอความคิดเห็น ผลคือ ทำให้เกิดมหันตภัยกับคนนับหมื่นแสน เพียงเพราะไม่ต้องการขัดแย้งหรือหักหน้าใครเป็นการส่วนตัว นี่คือพฤติกรรมสิ้นชาติ ท่านทั้งหลายต้องระวังให้จงหนัก

" สมยราชวงศ์สุย ขุนนางทั้งในและนอกวังต่างประพฤติตัวแบบว่าตามกัน ไม่กล้าเสนอความเห็นต่าง ในที่สุดแผ่นดินปั่นป่วนวุ่นวาย คนส่วนใหญ่ไม่ค่อยไตร่ตรองเหตุผลข้อนี้อย่างจริงจัง สมัยนั้นทุกคนต่างเชื่อว่าภัยจะไม่กรายถึงศรีษะตน ในทางเปิดเผย เออออขอรับ เมื่อแผ่นดินเกิดกบฎจลาจลบ้านแตกสิ้นชาติแล้ว ถึงจะมีบางคนหลบหนีเอาตัวรอดไปได้อย่างทันท่วงทีไม่ตายระหว่างจราจล แต่ก็ต้องใช้ชีวิตที่เหลืออย่างน่าอนาถ เป็นที่เย้ยหยันไยไพของราษฏรทั้งแผ่นดิน ท่านทั้งหลายควรขจัดความเห็นแก่ตัว ทำงานเพื่อชาติบ้านเมืองอย่างสุดใจ กล้ายืนหยัดในสิ่งที่ถูกต้อง งานการทุกอย่างต้องปรึกษาหารือกัน ช่วยชี้ให้เห็นข้อบกพร่องผิดพลาดของกันและกัน อย่าได้เอออคล้อยตาม เห็นตรงกันหมด ทั้งเบื้องบนและเบื้องล่างเป็นอันขาด ! "

เอาใจใส่ราษฎร

เจินกวนศก ๒ ( ค.ศ.๖๒๘ ) ถางไท่จงฮ่องเต้ทรงตรัสถามหวางกุยว่า " การปกครองของจักรพรรดิและขุนนางในยุคใกล้นี้ ส่วนใหญ่แล้ว เอาไปเทียบกับการปกครองของจักรพรรดิและขุนนางในสมัยโบราณไม่ได้ เพราะเหตุใด ? "

หวางกุยกราบทูลว่า " จักรพรรดิในสมัยโบราณบริหารราขการแผ่นดินโดยเทิดทูนหลักการ ' ปกครองโดยไม่ปกครอง ' ใช้ชีวิตอย่างสมถะ คำนึงถึงความต้องการของราษฎร แต่จักรพรรดิยุคใกล้นี้ต่างกัน พระองค์เหล่านั้นทรงทำทุกสิ่งทุกอย่างเพื่อสนองกิเลสตัณหาส่วนตัว ด้วยการแย่งชิงและทำลายผลประโยชน์ของราษฎร เสนาอำนาตย์ที่ช่วงใช้ก็มิใช่ผู้เชี่ยวชาญแตกฉานในศาสตร์สำหนักหยู มหาเสนาบดีทุกคนในสมัยราชวงศ์ฮั่น ต่างรู้แจ้งแตกฉานในศาสตร์แห่งการปกครองของสำนักใดสำนักหนึ่ง เมื่อเกิดวิกฤตขึ้นในราชสำนักก็นำหลักในคัมภีร์มาช่วยแก้ไขได้ ทุกคนต่างอยู่ในขนบจารีตอันดีงามราชการงานเมืองไม่ขาดตกบกพร่อง แผ่นดินจึงสงบสุข ส่วนในยุคใกล้นี้ คนทั้งหลายให้ความสำคัญกับความชอบด้านบู๊มากไป และดูหมิ่นหลักธรรมสำนักหยู บ้างก็ให้ความสำคัญกับการปกครองตามหลักนิติธรรมมากไป จึงไม่ค่อยมีใครเห็นคุณค่าของขนบจารีตและการอบรมกล่อมเกลาแบบสำนักหยูค่านิยมที่ใช้ชีวิตอย่างสุจริตและสมถะย่อมถูกทำลายโดยปริยาย "

ถางไท่จงฮ่องเต้ทรงเห็นด้วยอย่างยิ่ง

หลังจากนั้น ขุนนางที่มีความรู้กว้างไกล และรู้แจ้งในศาสตร์แห่งการปกครอง ส่วนใหญ่จึงได้รับการเลือกเลื่อนและช่วงใช้ในหน้าที่ตำแหน่งสำคัญ

อย่าเอาแต่ " ขอรับ "

เจินกวนศก ๓ ( ค.ศ.๖๒๙ ) ถางไท่จงฮ่องเต้ตรัสแก่ข้าราชบริพารว่า

" คณะเสนาบดีและคณองคมนตรี คือ องค์กรสำคัญสำหรับบริหารราชการแผ่นดิน คนดีมีฝีมือที่ทำงานในสององค์กรนี้ ต้องแบกรับภาระหน้าที่อันสำคัญยิ่ง หากพบว่าคำสั่งหรือราชการโองการฉบับใดไม่ถูกต้องเหมาะสมจะต้องยืนหยัดความคิดเห็นที่ถูกต้องของตน อภิปรายโต้แย้งกันอย่างจริงจัง ระยะนี้ ข้าฯ พบว่าท่านทั้งหลายมีแนวโน้มชอบเออออคล้อยตามราชโองการและสีหน้าของข้าฯ เอาแต่ ' ขอรับ ' ปล่อยให้คำสั่งและราชโองการของข้าฯ ผ่านเลยโดยไม่มีใครแสดงความคิดเห็นต่างหรือพิจารณาไตร่ตรองอย่างละเอียดรอบคอบ นี่เป็นเพราะเหตุใด ? หากทำงานแค่ลงนามในหนังสือคำสั่งแล้วแจกจ่ายออกไป ขอถามว่า งานเท่าใด ใครทำไม่ได้ ? ข้าขอถามว่า ข้าฯ ยังต้องสิ้นเปลืองสติปัญญา เลือกคนดีมีฝีมือมาช่วงใช้ในหน้าที่ตำแหน่งและองค์กรอันสำคัญยิ่งนี้ได้อีกหรือ ?

" นับแต่นี้เป็นต้นไป ผู้ใดพบเห็นคำสั่งหรือราชโองการของข้าฯ มีสิ่งใดไม่ถูกต้องเหมาะสม จะต้องยืนหยัดความคิดเห็นของตนเอง อย่าได้ดูถูกตนเอง หรือมีจิตใจขลาดกลัว นั่งนิ่งอมพะนำทั้งที่รู้ว่าคำสั่งหรือราชโองการของข้าฯ มีข้อบกพร่องผิดพลาด ! "

พันเงื่อนหมึ่นปม ต้องรู้จักพลิกแพลง

เจินกวนศก ๔ ( ค.ศ.๖๓๐ ) ถางไท่จงฮ่องเต้ทรงตรัสถามเซียวหวี่ว่า " จักรพรรดิสุยเหวินตี้ ( หยางเจียน ปฐมจักรพรรดิแห่งราชวงศ์สุย ครองราชย์ระหว่าง ค.ศ. ๕๘๑ - ๖๐๔ ) เป็นจักรพรรดิประเภทใด ? "

เซียวหวี่กราบทูลว่า " จักรพรรดิสุยเหวินตี้ทรงเอาชนะพระทัยของตนได้ รักษาขนบจารีต บริหารราชการแผ่นดินด้วยความวิริยะอุตสาหะ ทุกครั้งที่พระองค์เสด็จออกว่าราชการ พระองค์จะทรงงานหามรุ่งหามค่ำ ขุนนางทุกคนตั้งแต่ระดับห้าขึ้นไปต้องอยู่สนทนาให้คำปรึกษา แม้องครักษ์และมหาดเล็ก ก็ต้องยืนกินข้าวในหน้าที่ พระองค์มิใช่จักรพรรดิที่ทรงปรีชาญาณและมีพระเมตตา แต่ก็นับได้ว่าพระองค์ทรงเป็นจักรพรรดิที่ทุ่มเทเสียสละเพื่อบ้านเมืองอย่างแท้จริง "

ถางไท่จงฮ่องเต้ทรงตรัสว่า " ท่านรู้แค่ด้านเดียว จักรพรรดิสุยเหวินตี้ทรงหมกมุ่นในเรื่องรายละเอียดหยุมหยิมมากไป โดยไม่เข้าใจเหตุผลเรื่องราวต่างๆ อย่างถ่องแท้ จึงเพลี่ยงพล้ำบ่อย ความละเอียดจับจรด ทำให้พระองค์กลายเป็นคนขี้วิตกระแวง พระองค์ทรงยึดครองแผ่นดินด้วยการข่มเหงรังแกแม่หม้ายกับลูกกำพร้า ( บุตรีของหยางเจียนเป็นมเหสีของจักรพรรดิเซฺวียนตี้แห่งราชวงเป่ยโจว เมื่อจักรพรรดิเซฺวียนตี้สวรรคต จักรพรรดิจิ้งตี้ซึ่งมีพระชนมายุเพียง ๘ พรรษาขึ้นครองราชย์ โดยมีหยางเจียนเป็นผู้สำเร็จราชการแทนแต่งหยางเจียนวางแผนถอดจักรพรรดิจิ้งตี้ออกจากบัลลังก์ ตั้งตนเป็นจักรพรรดิสุยเหวินตี้ ขึ้นครองราชย์แทน และสถาปนาราชวงศ์สุยแทนที่ราชวงศ์เป่ยโจว ) จึงวิตกว่าเหล่าเสนาอำมาตย์จะไม่จงรักภักดีอย่างแท้จริง มักตัดสินพระทัยและแก้ปัญหาต่างๆ โดยลำพัง ไม่กล้าช่วงใช้ขุนนางทั้งฝ่ายบุ๋นและฝ่ายบู๊อย่างไว้วางพระทัย พระองค์แม้จะทรงเหน็ดเหนื่อยพระวรกายกับการบริหารบ้านเมืองจนสารรูปดูซูบผอมยิ่ง ก็ไม่อาจแก้ปัญหาต่างๆ ได้อย่างสมเหตุมผล เหล่าข้าราชสำนักต่างรู้ตื้นลึกหนาบางดี จึงไม่กล้าทูลถวายความคิดเห็นอย่างตรงไปตรงมา พวกขุนนางระดับใต้มหาเสนาบดีลงไป เอาแต่เออออคล้อยตามราชโองการ ไม่กล้าทูลเสนอความคิดเห็นที่แตกต่างแม้แต่น้อย

ข้าฯ มีทัศนคติแตกต่างจากพระองค์อย่างสิ้นเชิง แผ่นดินออกกว้างใหญ่ไพศาล ประชากรก็หนาแน่น ราชกิจงานเมืองมีพันเงื่อนหมื่นปม ต้องบริหารบ้านและแก้ปัญหาอย่างพลิกแพลงตามสภาพที่เป็นจริง ให้ขุนนางทุกระดับชั้นได้ปรึกษาหารือกัน มหาเสนาบดีค่อยสรุปและวางแผนให้เอกภาพจนเห็นว่าเหมาะสมแล้ว จึงทูลเสนอให้องค์จักรพรรดิทรงมีพระราชโองการถ่ายทอดลงไปเพื่อดำเนินการ ราชกิจงานเมืองร้อยแปดในแต่ละวัน จะให้เป็นหน้าที่ขบคิดตัดสินทุกประการขององค์จักรพรรดิแต่ผู้เดียวนั้นควรหรือ ?

" หากวันหนึ่งตัดสินใจสิบเรื่อง แต่ตัดสินใจผิดพลาดห้าเรื่อง เรื่องที่ตัดสินถูกต้องย่อมดีแน่ แต่เรื่องที่ตัดสินใจผิดพลาดล่ะ จะทำอย่างไร ? จากวันเป็นเดือน จากเดือนเป็นปี ความผิดพลาดยิ่งสะสมก็ยิ่งมาก แล้วจะไม่สิ้นชาติได้อย่างไร !? จึงมิสู้เลือกเลื่อนช่วงใช้คนดีมีฝีมือ แบ่งงานให้รับผิดชอบตามลำดับขั้น ส่วนประมุขอยู่ในตำแหน่งสูงสุด มีหน้าที่ขบคิด วางแผนการใหญ่ที่ลึกซึ้งกว้างไกล และรักษากฏหมายอย่างเคร่งครัด เมื่อเป็นเช่นนี้ ยังจะมีผู้ใดกล้าก่อกรรมทำเข็ญทุจริตคิดมิชอบอีกเล่า ? "

จากนั้น พระองค์ทรงมีราชโองการถึงหน่วยราชการต่างๆ ว่า หากพบว่าคำสั่งหรือราชโองการของราชสำนักที่ถ่ายทอดลงไป มีสิ่งที่ไม่ถูกต้องเหมาะสม จะต้องทำฎีกาเสนอเหตุผลทูลถวายขึ้นมา ปฏิบัติหน้าที่อย่างสุจริตห้ามประจบประแจงปฏิบัติตามคำสั่งอย่างหลับหูหลับตา

แผ่นดินเพิ่งสงบ ยิ่งต้องระวัง

เจินกวนศก ๕ ( ค.ศ. ๖๓๑ ) ถางไท่จงฮ่องเต้ทรงตรัสแก่เหล่าเสนาอำมาตย์ว่า

" เหตุผลการปกครองกับการพักฟื้นนั้นเหมือนกัน คนไข้เมื่อรู้สึกว่าอาการดีขึ้น จะต้องระมัดระวัง พักฟื้นให้ดี เพราะหากปล่อยให้โรคกำเริบขึ้นมาอีก ก็อาจเป็นอันตรายถึงแก่ชีวิต การปกครองประเทศก็เช่นกัน แผ่นดินเพิ่งสงบสันติ ยิ่งต้องระวังเป็นพิเศษ หากหลงละเลิง ยโสทะนงตนฟุ้งเฟ้อฟุ่มเฟือย หมกมุ่นสุรานารี ก็เป็นเหตุนำไปสู่ความปราชัยล่มสลายย่างไม่ต้องสงสัย บัดนี้ ความร่มเย็นหรือวิบัติของบ้านเมือง ล้วนขึ้นกับข้าฯ ถึงข้าฯ จะมีโอกาสพักผ่อนเสพสุขมากมาย แต่ข้าฯ ล้วนขึ้นกับท่านทั้งหลาย ในเมื่อคุณธรรมแห่งเจ้ากับข้าผูกพันเราเป็นหนึ่งเดียว จึงควรร่วมแรงร่วมใจประสานงานกัน หากพบสิ่งใดไม่ถูกต้องเหมาะสม จะต้องเสนอความคิดเห็นอย่างตรงไปตรงมา ไม่ปิดบังอำพราง ไม่ผูกใจเจ็บแค้น หากจักรพรรดิกับขุนนางหวาดระแวงกัน ไม่อาจพึ่งพาอาศัยกันแล้ว ก็จะเป็นภัยร้ายแรงกับชาติบ้านเมือง "

น้ำลอยเรือได้ ก็จมเรือได้

เจินกวนศก ๖ ( ค.ศ.๖๓๒ ) ถางไท่จงฮ่องเต้ทรงตรัสแก่เหล่าเสนาอำมาตย์ว่า

" ย้อนมองจักรพรรดิในอดีตกาล มีเจริญก็มีเสื่อม เปรียบดังอรุณรุ่งกับพลบค่ำฉะนั้น ทั้งนี้ล้วนเป็นเพราะพระองค์เหล่านั้นถูกปิดบังพระเนตรพระกรรณ ไม่ทราบข้อดีข้อเสียที่เกิดจากนโยบายบริหารราชการแผ่นดินในยุคนั้นๆ คนซื่อตรงภักดีไม่กล้าทูลถวายคำทัดทาน คนถ่อยละโมบกลับมีโอกาสประจบสอพลอจนเพลิน จักรพรรดิมองไม่เห็นข้อบกพร่องและความผิดพลาดของตนจึงค่อยๆ ก้าวสู่ความเสื่อม ข้าฯ ประทับอยู่ในวังลึก ไม่อาจรับรู้เรื่องราวบนแผ่นดินทั้งหมด จึงมอบหมายให้ท่านทั้งหลายช่วยทำความเข้าใจสภาพที่แท้จริง ทำหน้าที่ต่างพระเนตรพระกรรณ จงอย่าได้ประมาทเลินเล่อ หลงคิดว่าแผ่นดินสงบสุขไร้เรื่องราว ในคัมภีร์ ซั่งซูมีความตอนหนึ่งว่า ' ที่ควรถนอมรักมิใช่จักรพรรดิ ที่ควรเกลียดชังมิใช่ราษฎร ' ( หมายความว่า ต้องถนอมรักราษฎร ไม่ประจบสอพลอองค์จักรพรรดิ ) จักรพรรดิหากทรงบำเพ็ญขัตติยธรรมราษฎรก็จะอุ้มชูเป็นองค์พระประมุขของชาติ หากทรงไม่บำเพ็ญขัตติยธรรมราษฎรก็จะทอดทิ้ง นี่เป็นเรื่องน่ากลัวยิ่ง ! "

เว่ยเจิงกราบทูลว่า " นับแต่โบราณกาลมา จักรพรรดิจำนวนมากต้องสิ้นชาติวายชนม์ เพราะยามปลอดภัยลืมภยันตราย ยามสงบสุขลืมความวุ่นวาย จึงไม่อาจครองแผ่นดินได้ยืนนาน เวลานี้ ฝ่าบาทใส่พระทัยวิถีแห่งการปกครอง บริหารราชการแผ่นดินด้วยความระมัดระวัง ดุจประทับริมหน้าผาหรือเสด็จพระราชดำเนินบนน้ำเข็งบางแล้วไซร้ แผ่นดินก็จะสงบสุขสถาพรสำนวนโบราณว่า ' จักรพรรดิคือเรือ ราษฎรคือน้ำ น้ำลอยเรือได้ ก็จมเรือได้ ' ฝ่าบาททรงเห็นว่าราษฎรน่ากลัว ซึ่งความจริงก็เป็นเช่นนั้น ! "

ไม่กล้าทัดทานแม้เรื่องเล็ก จะทำงานใหญ่ได้หรือ ?

เจินกวนศก ๖ ( ค.ศ.๖๓๒ ) ถางไท่จงฮ่องเต้ทรงตรัสแก่เหล่าเสนาอำมาตย์ว่า

" คนสมัยโบราณกล่าวว่า ' เห็นคนจะล้ม ไม่ช่วยประคอง เห็นคนล้ม ก็ไม่ช่วยเหลือ หากใช้คนประเภทนี้เป็นผู้ช่วย จะมีประโยชน์อะไร ? ' ราชธรรมที่ผูกพันองค์จักรพรรดิกับเหล่าขุนนางเข้าด้วยกันนั้นนั้น ลึกล้ำหนักแน่น เหล่าขุนนางจะไม่ช่วยองค์จักรพรรดิปกครองบ้านเมืองอย่างซื่อสัตย์จงรักภักดีได้ล่ะหรือ ? ก่อนนี้ ข้าฯ อ่านคัมภีร์ พบเรื่องราวที่ทรราชเจี๋ยแห่งราชวงศ์เซี่ยสั่งประหารกวนหลงผาง ( ขุนนางผู้ใหญ่สมัยทรราชเจี๋ย ถวายคำทัดทานอย่างตรงไปตรงมาโดยไม่หวั่นเกรงสีพระพักตร์ของกษัตริย์ราชเจี๋ย แต่ท้ายที่สุด ก็ถูกจับขังคุก ประหารชีวิต ) และจักรพรรดิฮั่นจิ่งตี้ ( หลิวฉี่ ครองราชย์ระหว่างก่อน ค.ศ. ๑๔๑ - ๑๕๗ ) สั่งประหารเฉาชฺว่อ ( เสนาบดียุติธรรมสมัยจักรพรรดิฮั่นจิ่งตี้ผู้เสนอให้ตัดทอนดินแดนเหล่าสามนตราช ทำให้สามนตราชเจ็ดแคว้นโกรธแค้นมาก ต่อมา จักรพรรดิฮั่นจิ่งตี้ทรงเชื่อคำยุยงของหยวนอั๋ง สั่งตัดศรีษะเฉาชฺว่อทางประตูเมืองด้านทิศตะวันออกของราชธานีฉางอาน ) แล้ว ก็อดถอนใจวางคัมภีร์ลงมิได้ ขอเพียงท่านทั้งหลายเสนอความคิดเห็นหรือทัดทานอย่างตรงไปตรงมา ด้วยเหตุผลที่เป็นประโยชน์กับการปกครองและการศึกษา ข้าฯ จะไม่ลงโทษพวกท่านส่งเดช เพียงเพราะขัดใจหรือขัดราชโองการของข้าฯ เด็ดขาด

" พักนี้ ข้าฯ ออกว่าราชการ แก้ปัญหาบ้านเมือง ก็มีบ้างที่ออกคำสั่งขัดต่อกฏหมาย ท่านทั้งหลายไม่ทัดทานเพราะเห็นว่าเป็นเรื่องเล็ก อันที่จริงเรื่องใหญ่ล้วนมาจากเรื่องเล็ก หากปล่อยปละละเลย เรื่องเล็กก็จะสะสมพอกพูนกลายเป็นเรื่องใหญ่ แก้ไขไม่ได้ ในอดีตนั้น แผ่นดินมิได้ปั่นป่วนวุ่นวายเพราะเหตุนี้ดอกหรือ ? จักรพรรดิสุยหยางตี้ทรงทารุณโหดร้าย ไม่บำเพ็ญขัตติยธรรม เมื่อพระองค์ถูกปลงพระชนม์ เหล่าพสกนิกรน้อยนักที่หลั่งน้ำตาให้ ท่านทั้งหลายต้องช่วยข้าฯ คิดดูว่า ราชวงศ์สุยล่มสลายเพราะเหตุใด ข้าฯ เองก็จะเก็บรับบทเรียนที่กวนหลงผางและเฉาชฺว่อถูกประหารเพราะซื่อสัตย์จงรักภักดี จักรพรรดิกับขุนนางข้าราชสำนักหากช่วยเหลือซึ่งกันและกันได้เช่นนี้ย่อมได้ประโยชน์ด้วยกันทั้งสองฝ่าย มิใช่หรือ ? "

สำเร็จภายในสามปี นับว่าสายเกินไป

เจินกวนศก ๗ ( ค.ศ. ๖๓๓ ) ถางไท่จงฮ่องเต้ทรงสนทนากับหัวหน้าบรรณารักษณ์ เว่ยเจิง ถึงปัญหาการบริหารราชการแผ่นดินตั้งแต่โบราณกาลมา

พระองค์ทรงตรัสว่า " ขณะนี้ แผ่นดินเพิ่งผ่านพ้นความวุ่นวายครั้งใหญ่มาได้ไม่นาน ชาติบ้านเมืองคงไม่เขาสู่ภาวะสันติสุขภายในเวลาอันสั้น "

เว่ยเจิงกราบทูลว่า " ผู้น้อยมิได้เห็นว่าเป็นเช่นนั้น ปกติคนเราหากตกอยู่ในภาวะบ้านเมืองเป็นจราจล ก็จะวิตกเรื่องความตาย เมื่อวิตกเรื่องความตาย ก็หวังว่าแผ่นดินจะมีสันติสุข เมื่อหวังว่าแผ่นดินจะมีสันติสุข ก็จะอบรมกล่อมเกลาได้ง่าย หลังความปั่นป่วนวุ่นวายแล้ว ราษฎรจะรับการอบรมกล่อมเกลาได้ง่าย ดุจเดียวกับคนหิวกระหายจะกินอาหารไม่เลือก ฉะนั้น "

พระองค์ทรงตรัสถามว่า " แม้จักรพรรดิผู้ทรงพระปรีชาญาณปกครองอาณาจักร ยังต้องใช้่เวลานานถึงร้อยปี กว่าจะยุติความรุนแรง ยกเลิกโทษทัณฑ์ประหารได้ เวลานี้ แผ่นดินเพิ่งจะผ่านพ้นความปั่นป่วนวุ่นวายครั้งใหญ่ก็เรียกร้องให้ปกครองแบบสันติสุข ท่านเห็นว่า เราจะทำให้การปกครองแบบสันติสุข ปรากฏเป็นจริง ภาในเวลาอันสั้นได้อย่างไร ? "

เว่ยเจิงกราบทูลว่า " คนทั่วไปย่อมเห็นว่าเป็นไปไม่ได้ แต่จักรพรรดิที่พระปรีชาญาณ ย่อมอบรมกล่อมเกลาให้เบื้องบนเบื้องล่างสามัคคีกันและราษฎรทั่วแผ่นดินตอบสนองอุ้มชูได้ เพราะฉะนั้น ถึงไม่หวังว่าสันติสุขจะปรากฏเป็นจริงอย่างรวดเร็ว ก็จะปรากฏเป็นจริงในไม่ช้า หากกล่าวว่าทำให้ปรากฏเป็นจริงได้ภายในเวลาหนึ่งปี เชื่อว่าไม่น่าจะทำให้ฝ่าบาทลำบากมากไปแต่ถ้ายืดเวลาออกไป ทำให้ปรากฏเป็นจริงภายในเวลาสามปี ก็อาจจะสายเกินการณ์

ถางไท่จงฮ่องเต้ทรงเห็นด้วยกับความคิดเห็นของเว่ยเจิง

แต่เฟิงเต๋ออี้ ( มหาเสนาบดีฝ่ายขวาในสมัยนั้น ) ไม่เห็นด้วยกับทัศนะของเว่ยเจิง จึงแย้งว่า

" หลังสามยุค ( หมายถึงยุคราชวงศ์เซี่ย ซัง และ โจว ) แล้ว ใจคนเจ้าเล่ห์เหี้ยมเกรียมมากขึ้น เพราะฉะนั้น ราชวงศ์ฉินเน้นการใช้กฏหมายและลงทัณฑ์ ราชวงศ์ฮั่นเน้นการใช้อำนาจบารมี ซึ่งล้วนมีจุดหมายต้องการให้ภาวะสันติสุขปรากฏเป็นจริง แต่ก็ยังทำให้ถาวะสันติสุขปรากฏเป็นจริงไม่ได้ ใช่ว่าพระองค์เหล่านั้นไม่คิดทำให้ภาวะสันติสุขปรากฏเป็นจริงแต่อย่างใด ! หากพระองค์ทรงเชื่อความคิดเห็นของเว่ยเจิง ผู้น้อยเกรงว่าแผ่นดินจะปั่นป่วนวุ่นวายดังเดิม "

เว่ยเจิงจึงกราบทูลว่า " ห้าจักรพรรดิสามกษัตริย์ ( ห้าจัรพรรดิหมายถึง หวงตี้ จวนซุน เกาซิน ถางเหยา และหวี่ซุ่น สามกษัตริย์ หมายถึง กษัตริย์ราชหวี่แห่งราชวงศ์เซี่ย กษัตริย์ราชทังแห่งราชวงศ์ซัง และกษัตริย์ราชอู่แห่งราชวงศ์โจว ) มิได้ปกครองแผ่นดินให้บรรลุภาวะสันติสุขโดยโอนราษฎรให้แก่กัน หากดำเนินการปกครองตามวิถีแห่งจักรพรรดิ ( หมายถึงการปกครองให้แก่กัน หากดำเนินการปกครองตามวิถีแห่งจักรพรรดิ ( หมายถึงการปกครองโดยไม่ปกครอง ) บ้านเมืองก็จะเข้าสู่สภาวะการปกครองตามวิถีแห่งจักรพรรดิหากดำเนินการปกครองตามวิถีแห่งกษัตริยราช ( หมายถึงการปกครองแผ่นดินด้วยเมตตาและคลองธรรม ) บ้านเมืองก็จะเข้าสูภาวการณ์ปกครองแบบกษัตริยราช เหล่านี้ล้วนขึ้นกับเนื้อหาและเป้าหมายที่ให้การอบรมกล่อมเกลาราษฎรในสมัยนั้น ราษฎรจะปรับตัวตามเนื้อหาและเป้าหมายนั้นๆ เอง

" เมื่อตรวจสอบจากบันทึกในโบราณคัมภีร์ ก็จะทราบได้ว่า ก่อนนี้จักรพรรดิหวงตี้ ( บรรพบุรุษร่วมของชนเผ่าต่างๆ ในจงหยวนตามตำนาน ) ทำศึกใหญ่กับซือหยิว ( หัวหน้าชนเผ่าจิ่วหลีทางตะวันออก มีพี่น้องทั้งหมด ๘๑ คนต่อมาจักรพรรดิเหลืองจับเป็นและประหาร ) กว่า ๗๐ ครั้ง พูดได้ว่าสมัยนั้นแผ่นดินปั่นป่วนวุ่นวายอย่างมาก แต่พอจักรพรรดิเหลืองรบชนะชือหยิวแล้วภาวะสันติสุขก็ปรากฏเป็นจริง พวกจิ่วหลีก่อกบฎ จักรพรรดิจวนซุยทรงกรีธาทัพปราบปรามจนราบคาบ แผ่นดินก็มีความสุขดังเดิม ทรราชเจี๋ยแห่งราชวงศ์เซี่ยทรงโหดร้ายทารุณไร้ขัตติยธรรม กษัตริย์ราชทัง ( ผู้ก่อตั้งราชวงศ์ซัง ) ทรงจับกุมพระองค์เนรเทศไปยังแดนกันดาร ภาวะสันติสุขก็ปรากฏเป็นจริงอีกครั้งทรราชโจ้วแห่งราชวงศ์ซัง ทรงโฉดเขลาไร้ขัตติยธรรม ก็ถูกกษัตริย์ราชอู่แห่งราชวงศ์โจวปราบปราม เมื่อถึงยุคกษัตริย์ราชเฉิง ( ขึ้นครองราชย์ตั้งแต่ทรงพระเยาว์ ได้โจวกงต้านช่วยสำเร็จราชการ สร้างขนบจารีต ระเบียบราชพิธี และวางรากฐานแก่ราชวงศ์โจว ) พระราชโอรสของกษัตริย์ราชอู่แล้ว แผ่นดินก็มีสันติสุข และเจริญรุ่งเรือง หากกล่าวว่าใจคนเจ้าเล่ห์เหี้ยมเกรียมมากขึ้น ไม่สุจริตและสมถะอย่างแต่ก่อน พอถึงทุกวันนี้ คนเราน่าจะกลายเป็นมารร้ายกันหมดแล้ว ยังจะอบรมกล่อมเกลาได้อีกหรือ ? "

เฟิงเต๋ออี๋และขุนนางท่านอื่นๆ ยังเห็นว่าความเชื่อของเว่ยเจิงไม่มีทางปรากฏเป็นจริง ถึงพวกเขาไม่อาจยกเหตุผลขึ้นมาโต้แย้งก็ตาม แต่ถางไท่จงฮ่องเต้กลับทรงปฏิบัติตามความคิดเห็นของเว่ยเจิงอย่างเสมอต้นเสมอปลาย ไม่ย่อท้อ ปรากฏว่า ใช้เวลาไม่กี่ปี ราชอาณาจักรก็สงบร่มเย็น ชาติบ้านเมืองเจริญรุ่งเรือง พวกถูเจวี๋ย ( ชนเผ่าเร่ร่อนเลี้ยงสัตว์ทางภาคตะวันตกเฉียงเหนือของจีนในสมัยโบราณ ) ก็ถูกปราบปรามราบคาบ

ดังนั้น ถางไท่จงฮ่องเต้จึงตรัสแก่เหล่าเสนาอำมาตย์ว่า " ต้นยุคเจินกวน ท่านทั้งหลายล้วนกล่าวว่า แผ่นดินยุคนี้ จะดำเนินการปกครองตามวิถีแห่งจักรพรรดิและวิถีแห่งกษัตริย์ราชไม่ได้ มีเว่ยเจิงท่านเดียวเตือนให้ข้าฯ ดำเนินการปกครองตามวิถีดังกล่าว ข้าฯ เชื่อความคิดเห็นของเว่ยเจิง ใช้เวลาแค่ไม่กี่ปี ก็ทำให้ชาติบ้านเมืองสงบสุขมั่นคง แว่นแคว้นแดนไกลต่างยอมสวามิภักดิ์ พวกถูเจฺวี๋ยซึ่งเป็นศัตรูที่แข็งแกร่งของจีนนับแต่โบราณกาล มาบัดนี้ข่ายของพวกถูเจฺวี๋ยก็กลายเป็นองครักษ์ที่ถือดาบปฏิบัติหน้าที่อย่างแข็งขันในพระราชวังของข้าฯ ราษฏรชนเผ่าต่างๆ ตามชายแดนล้วนใส่หมวกและเสื้อผ้าแบบชาวไต้ถาง ข้าฯ บรรลุภาวะการปกครองเช่นทุกวันนี้ได้ ล้วนเป็นความดีความชอบของเว่ยเจิง "

พระองค์ทรงหันไปตรัสแก่เว่ยเจิงว่า " หยกมณีแม้เนื้อดีบริสุทธิ์ แต่มันอยู่ในหิน หากไม่ได้ช่างฝีมือดีช่วยเจียระไน ก็ไม่แตกต่างกับก้อนหินธรรมดา แต่ถ้าพบช่างเจียระไนฝีมือยอดเยี่ยม ก็จะกลายเป็นหยกมณีวิเศษตลอดกาล ข้าฯ ถึงมิใช่หยกมณีเนื้อดีสำหรับให้ท่านช่วยเจียระไน แต่ก็รบกวนท่านช่วยเตือนสติและควบคุมให้ข้าฯ มีเมตตาคลองธรรมหมั่นบำเพ็ญขัตติยธรรม ทำให้ข้าฯ สามารถสร้างคุณูปการแก่บ้านเมืองดังที่ประจักษ์แก่สายตาท่านทั้งหลายในทุกวันนี้ ท่านเองก็นับได้ว่าคือช่างเจียระไนหยกฝีมือยอดเยี่ยมที่สุดแห่งยุคแล้ว ! "

จักรพรรดิช่วยอะไรเราบ้าง ?

เจินกวนศก ๘ ( ค.ศ. ๖๓๔ ) ถางไท่จงฮ่องเต้ทรงตรัสแก่เหล่าเสนาอำมาตย์ว่า " สมัยราชวงศ์สุย ราษฎรมีทรัพย์สินแม้แค่น้อยนิด ก็รักษาไว้ไม่ได้ แต่หลังจากข้าฯ ยึดครองแผ่นดินได้แล้ว ข้าฯ ตั้งใจว่าจะให้ราษฎรมีโอกาสอยู่อย่างสงบ จึงงดเก็บส่วยเกณฑ์แรงงานชั่วคราว ช่วยให้พวกเขามีงานทำ กินอิ่มนุ่งอุ่น มีทรัพย์สินเงินทองเหลือเก็บ ทั้งหมดนี้ ล้วนเป็นของขวัญที่ข้าฯ ให้แก่ราษฎร หากข้าฯ เก็บส่วยเกณฑ์แรงบ่อยๆ ตั้งแต่แรก ต่อให้ข้าฯ แจกจ่ายสิ่งของแก่ราษฎรมิได้หยุด พวกเขาก็เหมือนไม่ได้อะไร

เว่ยเจิงกราบทูลว่า " ตั้งแต่สมัยเมธีกษัตริย์เหยาและเมธีกษัตริย์ซุ่นแล้ว ราษฎรก็พูดกันว่า พวกเขา ' ทำนากินข้าว ขุดบ่อดื่มน้ำ ' พวกเขากินข้าวอิ่ม เอามือลูบพุง แล้วถามว่า ' จักรพรรดิช่วยอะไรเราบ้าง ?' บัดนี้ ฝ่าบาททรงปกครองเหล่าพสกนิกรด้วยเมตตาธรรม แผ่พระมหากรุณาธิคุณทั่วแผ่นดิน ส่วนราษฎรก็ใช้ชีวิตอย่างมีความสุขโดยไม่รู้ตัว นี่มิใช่ภาวะในอุดมคติสูงส่งดอกหรือ ? "

เว่ยเจิงกราบทูลต่อไปอีกว่า " ครั้งหนึ่ง เจ้าแคว้นจิ้น เหวินกง ( แซ่จี ชื่อ ฉงเอ่อ ครองราชย์ระหว่างก่อน ค.ศ. ๖๓๖ - ๖๒๘ ) เสด็จประภาสป่าล่าสัตว์ที่เมืองตั้ง ( อยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของอำเภอหย่งเฉิง มณฑลเหอหนานในปัจจุบัน ) ทรงหลงทางในที่ราบลุ่มแห่งหนึ่ง ซึ่งมีห้วยหนองคลองบึงมากมายโดยไม่รู้ตัว "

" ณ ที่นั้นเอง พระองค์พบเฒ่าหาปลาคนหนึ่ง จึงตรัสแก่ท่านว่า ' ข้าฯ เป็นเจ้าแคว้นของท่าน ช่วยบอกทางออกจากห้วยหนองคลองบึงแถบนี้แก่ข้าฯ ด้วย ข้าฯ จะตกรางวัลแก่ท่านอย่างงาม ' เฒ่าหาปลากราบทูลว่า ' ผู้น้อยมีเรื่องขอกราบทูล ' พระองค์ทรงตรัสว่า ' ออกจากห้วยหนองคลองบึงแถบนี้แล้ว ค่อยฟังความคิดเห็นของท่าน ' เมื่อเฒ่าหาปลาช่วยพาพระองค์เสด็จกลับไปที่ทางหลวงแล้ว พระองค์จึงตรัสว่า ' ท่านมีวาจาใดแนะนำ ? ข้าฯ ขอน้อมรับฟัง ' เฒ่าหาปลากราบทูลว่า ' พญาห่านฟ้า ( ห่งกู ) เดิมอาศัยอยู่ในแถบแม่น้ำทะเลกว้าง กลับเบื่อหน่ายชีวิตที่สุขสบาย จึงบินไปท่องเที่ยวในหนองบึงเล็ก เมื่อเป็นเช่นนี้ ก็มีอันตรายที่จะถูกยิงร่วงจากลูกเกาทัณฑ์หน้าไม้ พญากุมภีล์ ( หยวนถัว ) เดิมอาศัยอยู่ในห้วงมหรรณพผ่านชีวิตที่จำเจ จึงคิดขึ้นมาหาความสนุกบนหาดทราย เมื่อเป็นเช่นนี้ ก็มีอันตรายที่จะถูกตกจากเบ็ดพราน บัดนี้ฝ่าบาทเสด็จประพาสป่าล่าสัตว์ ณ ที่แห่งนี้ กระทั่งหลงทางเข้ามาในบึงใหญ่ ไฉนพระองค์จึงต้องเสด็จประพาสดินแดนเปลี่ยวร้างห่างไกลเช่นนี้ด้วยเล่า ? ' เจ้าแคว้นจิ้นตรัสว่า ' ข้อคิดท่านดีมาก ! ' จากนั้น ทรงมีรับสั่งให้องครักษ์จดชื่อของเฒ่าหาปลาไว้ เพื่อพระราชทานบำเหน็จรางวัลให้ในภายหลัง

" เฒ่าหาปลาจึงกราบทูลว่า ' ใยพระองค์ต้องจดชื่อของผู้น้อยไว้ด้วยเล่า ? หากเจ้าแคว้นเคารพกฎแห่งฟ้า ตั้งใจบริหาราชการแผ่นดิน เซ่นสรวงศาลบูชาบรรพชน ปกป้องรักษาขอบขัณฑสีมา ดูแลถนอมรักเหล่าพสกนิกร ลดค่าเช่า เก็บส่วยภาษีแต่น้อย และตกบำเหน็จรางวัลแต่พองาม ผู้น้อยก็จะได้รับประโยชน์เอนกอนันต์ในตัว แต่ถ้าพระองค์ไม่เคารพกฎแห่งฟ้า ไม่ตั้งใจบริหารราชการแผ่นดิน ไม่เซ่นสรวงศาลบูชาบรรพชน ไม่เสริมการป้องกันประเทศ ไม่ให้เกียรติแก่สามนตราช ไม่คล้อยตามความต้องการของราษฎร บ้านเมืองก็จะเสื่อมโทรมล่มสลาย ต่อให้พระองค์พระราชทานทรัพย์สินมากมายแก่ผู้น้อย ผู้น้อยก็รักษาไว้ไม่ได้ดอก ' เฒ่าหาปลายืนยันปฏิเสธบำเหน็จรางวัลที่เจ้าแคว้นจิ้นทรงดำริพระราชทานให้ "

ถางไท่จงฮ่องเต้ทรงตรัสว่า " ความคิดเห็นของท่านมีเหตุผลดีมาก "

ปกครองประเทศคล้ายปลูกต้นไม้

เจินกวนศก ๙ ( ค.ศ.๖๓๕ ) ถางไท่จงฮ่องเต้ทรงตรัสแก่เหล่าเสนาอำมาตย์ว่า

" ก่อนนี้ สมัยทีเราเพิ่งยึดเมืองหลวงได้นั้น ข้าฯ พบว่าในวังของจักรพรรดิราชวงศ์สุย ทุกตำหนักมีหญิงงามและหยกมณีมากมาย แม้กระนั้นจักรพรรดิสุยหยางตี้ยังไม่รู้จักพอ พระองค์ทรงเก็บส่วยเกณฑ์แรงงานไม่หยุด ประกอบกับทรงกรธาทัพบำรุงบูรพาพิชิตประจิมต่อเนื่อง พร่าผลาญกำลังทหารมากมาย ราษฎรทุกขยากเดือดร้อนทุกหย่อมหญ้า กระทั่งถึงกาลราชวงศ์สุยล่มสลาย เหล่านี้ล้วนเป็นเหตุการณ์ที่ข้าฯ พบเห็นกับตา เพราะฉะนั้น ข้าฯ จึงใส่ใจราชกิจงานเมืองตลอดเวลา ไม่กล้าเหนื่อยหน่ายเกียจคร้านเพียงหวังว่าข้าฯ สามารถอยู่อย่างสงบสมถะ ปกครองประเทศตามหลักการ ' ปกครองโดยไม่ปกครอง ' ทำให้แผ่นดินมีสันติสุขปราศจากเหตุวุ่นวาย และดังนั้น จึงตัดสินใจไม่เกณฑ์แรงสร้างเวียงวังขนานใหญ่ ประกอบธัญพืชเก็บเกี่ยวได้ผลอุดมติดต่อกันห้าปี ราษฎรประกอบสัมมาอาชีพได้อย่างปกติสุข ข้าฯ เห็นว่า ปกครองประเทศคล้ายปลูกต้นไม้นั่นแหละ ถ้ารากหยั่งลึกมั่นคง กิ่งใบย่อมดกหนาเขียวชอุ่ม หากองค์จักรพรรดิอยู่อย่างสมถะราษฎรย่อมประกอบสัมมาอาชีพได้อย่างปกติสุข "

องค์เหนือหัวรู้จักเคร่งครัด ข้าราชบริพารเกรงกลัวกฏหมาย

เจินกวนศก ๑๖ ( ค.ศ. ๖๔๒ ) ถางไท่จงฮ่องเต้ทรงตรัสแก่เหล่าเสนาอำมาตย์ว่า " บางยุค จักรพรรดิทรงโฉดเขลา ขุนนางกลับช่วยปกครองบ้านเมืองอย่างซื่อสัตย์สุจริต บางยุค จักรพรรดิทรงปกครองบ้านเมืองด้วยขัตติยธรรม แต่ข้าราชบริพารกลับเที่ยวก่อกรรมทำเข็ญ ถ้านำมาเปรียบเทียบกันแล้ว แบบไหนย่ำแย่กว่า ? "

เว่ยเจิงกราบทูลว่า " ถ้าองค์เหนือหัวทรงใส่พระทัยราชกิจงานเมือง ก็จะวินิจฉัยความผิดพลาดของข้าราชบริพารได้อย่างถูกต้อง ถ้าองค์เหนือหัวทรง ' ฆ่าหนึ่งเตือนร้อย ' ใครยังจะกล้าไม่จงรักภักดี ไม่เกรงกลัวบารมีขององค์เหนือหัวอีกเล่า ? แต่ถ้าเหนือหัวทรงโฉดเขลาโหดร้ายทารุณ ไม่รับฟังคำทัดทานของขุนนางที่ซื่อสัตย์ ต่อให้มีไป่หลี่ซี ( ปราชญ์ยุคชุนชิว เดิมเป็นอำมาตย์แคว้นหวี่ ) และอู๋จื่อซฺวี ( อำมาตย์แคว้นอู๋ยุคชุนชิว ) อย่างแคว้นหวีและแคว้นอู๋ก็ไม่อาจช่วยให้ชาติบ้านเมืองรอดพ้นจากวิบัติภัย จึงไม่แปลกเลยที่เจ้าแคว้นหวี่และเจ้าแคว้นอู๋ต้องสิ้นชาติวายชนม์ "

ถางไท่จงฮ่องเต้ทรงตรัสว่า " ถ้าเห็นว่านี่ป็นเรื่องแน่นอน ไฉนจักรพรรดิเหวินเซฺวียนแห่งแคว้นเป่ยฉี ( เกาหยาง ผู้สถาปนาแคว้นเป่ยฉีครองราชย์ระหว่าง ค.ศ. ๕๕๑ - ๕๕๙ ) ทรงโฉดเขลาโหดร้ายทารุณ แต่หยางจุนเยี่ยน ( หรือหยางอิน มหามนตรีแห่งแคว้นเป่ยฉี ) บริหารราชการแผ่นดินตามวิถีแห่งธรรม ก็ช่วยให้บ้านเมืองสงบเรียบร้อยได้ ท่านจะอธิบายเรื่องนี้อย่างไร ? "

เว่ยเจิงกราบทูลว่า " หยางจุนเยี่ยนช่วยองค์เหนือหัวที่โหดร้ายทารุณแก้ไขข้อผิดพลาด ช่วยเหลือราษฎรให้รอดพ้นจากความเดือดร้อน และทำให้แคว้นเป่ยฉีรอดพ้นจากกบฏจราจลได้ก็จริง แต่สถานการณ์ก็คับขันน่าวิตกสภาพเช่นนี้ จะนำมาเทียบกับภาวะที่องค์เหนือหัวทรงรู้แจ้งเคร่งครัด ข้าราชบริพารเกรงกลัวกฏหมาย แต่กล้าทูลทัดทานอย่างตรงไปตรงมา โดยที่องค์เหนือหัวก็ทรงยินดีรับฟังความคิดเห็น ไม่ได้ดอก "

ยโสโอหังย่อมปราชัย

เจินกวนศก ๑๙ ( ค.ศ.๖๔๕ ) ถางไท่จงฮ่องเต้ทรงตรัสแก่เหล่าเสนาอำมาตย์ว่า

" ข้าฯ พบว่า จักรพรรดิที่ทรงปราชัย เพราะยโสโอหัง นับแต่โบราณกาลมา มีจำนวนไม่น้อยเลย

" ที่ไกลไม่ต้องพูดถึง ยุคใกล้นี้ได้แก่ จักรพรรดิจิ้นอู่ตี้ ผู้พิชิตง่อก๊ก ( สุมาเอี๋ยนพิชิตง่อก๊กได้ในปี ค.ศ.๒๘๐ ) และจักรพรรดิสุยเหวินตี้ ผู้บำราบแคว้นเฉิน ( หยางเจียนพิชิตแคว้นเฉินได้ในปี ค.ศ.๕๘๙ ) เมื่อบรรลุเป้าหมายแล้ว ก็ทรงยโสโอหัง หลงละลืมตน ฟุ้งเฟ้อเห่อเหิม เหล่าราชบริพารก็ไม่กล้าถวายคำทัดทาน บ้านเมืองจึงเสื่อมโทรมลง แผ่นดินปั่นป่วนวุ่นวาย

" หลังจากข้าฯ บำราบพวกชนเผ่าถูเจฺวี๋ย และตีเกาลี่ ( ชื่อแคว้นหนึ่งในสมัยโบราณ ซึ่งก็คือเกาจฺวี้ลี่ อยู่ในเขตอำเภอซินปิน มณฑลเหลียวหนิงในปัจจุบัน ต่อมาถูกฮุบกลืนโดยแคว้นเฉาเสี่ยนตระกูลเว่ยซื่อ ) แตกแล้ว ก็ฮุบกลืนดินแดนพวกชนเผ่าเถี่ยเล่อ ( ชื่อชนเผ่าทางภาคเหนือของจีนสมัยโบราณหรือที่เรียกกันว่า เกาเชอ และ เท่อเล่อ ) ตีฝ่าทะเลทราย ตั้งอำเภอและเมืองขึ้นมากมาย ชนเผ่าต่างๆ รอบชายแดนพากันอ่อนน้อมยอมสวามิภักดิ์ บารมีและการอบรมกล่อมเกลาของไต้ถางนับวันแผ่ขยายกว้างไกลออกไป

" ข้ฯ กลัวว่า ข้าฯ จะยโสโอหัง หลงละเลิงลืมตน จึงพยายามควบคุมตนเอง ตั้งใจดูแลราชกิจงานเมืองไม่ย่อหย่อน บ่อยครั้งทำงานจนดึกดื่นกว่าจะได้รับประทานอาหารมื้อเย็น บางคืนก็อดหลับอดนอน เมื่อได้ฟังคำทัดทานที่ฟังด้วยท่าทีเป็นมิตร และถือเป็นอาจารย์ ข้าฯ ทำเช่นนี้โดยหวังว่า ประเทศชาติจะมั่นคงเข้มแข็ง ราษฎรอยู่เย็นเป็นสุขตลอดไป ! "

By เจินกวนเจิ้งเย่า (ยอดกุศโลบายจีน)

IDEAS ( แนวคิด )

2015-02-02T03:53:00.002-08:00

IDEAS ( แนวคิด )

IDEAS

Winners have ideas that are priceless,

Creative, motivating, caring and pursuit of success

Losers have ideas that are worthless,

Hateful, insulting, and drive to conflict or useless competition

Liberators have ideas that are selfless,

Truthful, real, accurate, and pursuit of pure happiness

แนวคิด

ผู้ประสบความสำเร็จมักมีความคิดที่ล้ำค่า

สร้างสรรค์ เร้าใจ กอปรใยอาทร และนำสู่ความสำเร็จ

ผู้ล้มเหลวมักมีความคิดที่ด้อยค่า

ชักชวนเกลียดชัง ดูหมิ่น ก่อความขัดแย้ง และการแข่งขันที่ไร้สาระ

ผู้บริสุทธิ์หลุดพ้นอุดมด้วยความคิดที่ไร้อัตตา

จริงแท้ แม่นยำ และนำสู่ความสุขอันบริสุทธิ์

By ไชย ณ พล

เปลี่ยนคน

2015-02-02T02:15:00.001-08:00

เปลี่ยนคน

มีคนบางคนเวลาทำงานไปแล้วเกิดติดขัด ไม่ราบรื่น มักจะพูดว่า " เปลี่ยนให้คนอื่นทำดู " การ " เปลี่ยนให้คนอื่นทำดู " ฟังดูเหมือนจะกลายเป็นหลักการปรับปรุงแก้ไขของโลกไปแล้ว

ประธานาธิปดี เปลี่ยนให้คนอื่นทำดู ผู้นำการปกครองทำไม่ถูกใจชาวบ้าน เปลี่ยนให้คนอื่นทำ หัวหน้าหน่วยงานทำงานไม่สมตำแหน่ง เปลี่ยนให้คนอื่นทำดู แม้แต่นายอำเภอ ผู้ใหญ่บ้าน ไม่ว่าใครที่ไม่เป็นที่พอใจชาวบ้านล้วนต้องเปลี่ยนให้คนอื่นทำดู หรือแม้แต่ประธานหรือผู้จัดการบริษัท ถ้ามีข้อบกพร่องเล็กน้อย พนักงานก็เรียกร้องให้เปลี่ยนคนอื่นทำดู เพราะว่าเปลี่ยนได้ คนสมัยนี้จึงมีกรเปลี่ยนสามี เปลี่ยนภรรยา เปลี่ยนเจ้าหน้าที่ เปลี่ยนเถ้าแก่ ไปจนถึงเปลี่ยนบ้าน เปลี่ยนรถยนต์ เปลี่ยนสัญชาติ เปลี่ยนอวัยวะ เป็นต้น ดูราวกับว่าทุกสิ่งในโลกนี้จำเป็นต้องเปลี่ยนทั้งหมด

ในวงการพนัน เวลาเล่นเสียติดต่อกันหลายตา ก็เปลี่ยนให้เพื่อนหรือญาติพี่น้องลงมาเล่นแทน แบบนี้เรียกว่า เปลี่ยนมือ ในสนามกีฬา ผู้ชมที่ไร้มารยาทตีกลองเป่าปากส่งเสียงอึกทึก ขว้างปาข้าวของ หรือร้องตะโกนให้เปลี่ยนตัวผู้เล่นเบอร์นั้น ส่งบอลให้เบอร์นี้ เปลี่ยนตัวผู้ตัดสิน ในที่สุดมีคนอดรนทนไม่ได้ ร้องสวนขึ้นมาว่า " เปลี่ยนตัวผู้ชม "

เสื้อผ้าใส่จนเก่าขาดแล้วย่อมต้องเปลี่ยนใหม่ เครื่องใช้ในบ้านเสียแล้วก็ต้องเปลี่ยนใหม่ ข้าวปลาอาหารที่รับประทานอยู่ทุกวันก็ต้องเปลี่ยนรสชาติกันบ้าง รูปแบบการดำเนินชีวิตในแต่ละวัน ไม่ว่าจะเป็นยืนเดินนั่งนอน ก็ยังต้องเปลี่ยนอิริยาบถ เปลี่ยนความคิด ทั้งนี้ใช่ว่าจะเป็นไปไม่ได้ แต่ว่าเปลี่ยนบ่อยๆ ทุกวัน ย่อมเกิดปัญหา เช่นการเปลี่ยนหัวใจ เปลี่ยนไต เปลี่ยนผิวหนัง เปลี่ยนแก้วตา เปลี่ยนตรงนี้เปลี่ยนตรงนั้น เปลี่ยนถึงที่สดแล้ว ไม่เพียงร่างกายบอบช้ำแต่อาจจะเปลี่ยนไปจากคนเดิม

ซื้อรถแข่งคันใหม่มา หลายเดือนหรือหลายปีผ่านไปไม่ได้เปลี่ยนแปลงอะไรเลย แต่เมื่อถึงคราวที่เครื่องยนต์เกิดขัดข้องขึ้นมา ต้องเปลี่ยนล้อ เปลี่ยนเครื่องยนต์กลไก เมื่อเป็นเช่นนี้รถยนต์คันนี้ก็ใกล้ถึงเวลาที่จะเป็นเศษเหล็กแล้ว

ของเก่าไปของใหม่มา ความจริงเป็นเรื่องดี แต่ถ้าเปลี่ยนบ่อยเกินไปจะเป็นเหมือนการเปลี่ยนยุคสมัย เปลี่ยนถุงผ้าเป็นถุงกระดาษ ยุคหนึ่งสู้ยุคอีกยุคหนึ่งไม่ได้

สมัยนี้วิทยาการเกษตรทันสมัย ผลไม้ที่มีขนาดเล็กเปลี่ยนพันธุ์ใหม่ให้ใหญ่กว่าเดิมได้ ผลผลิตนาข้าวไม่ดี เปลี่ยนพันธุ์ใหม่ได้ ไม่เพียงด้านการเกษตรมีการปรับเปลี่ยยนสายพันธุ์ ก่อนหน้านี้เคยได้ยินว่าคนญี่ปุ่นรู็สึกว่าชนชาติตนตัวเตี้ยม่อต้อ จึงต้องมีการปรับเปลี่ยนสายพันธุ์มนุษย์ หวังว่าลูกหลานในอนาคตจะมีรูปร่างสูงขึ้น ผู้หญิงสมัยนี้ได้ยินว่าผู้ชายคนนั้นเป็นคนฉลาดหลักแหลม ก็พยายามให้หมอหาทางเอาเชื้อพันธุ์ดีของเขามาให้ได้ มีคนบางคนพ่อแม่ตนเองไม่กตัญญู แต่กลับไปนับถือผู้อื่นเป็นพ่อแม่บุญธรรม เข้ากับพี่น้องตัวเองไม่ได้ แต่กลับไปนับพี่นับน้องกับคนอื่น คนคนหนึ่งถึงขนาดเปลี่ยนพ่อแม่พี่น้อง แล้วคุณคิดว่าจะแปลกอะไรสมัยนี้เขามีการเปลี่ยนสัญชาติ เปลี่ยนแซ่ เปลี่ยนเผ่าพันธุ์กัน

มนุษย์ยังต้องมีคุณธรรมประจำใจ สิ่งที่จำเป็นต้องเปลี่ยนก็ควรเปลี่ยนถ้าไม่จำเป็น อย่าเปลี่ยนเป็นดี

By เซนส่องทาง

สามคนพูดถึงเสือ

2015-02-02T00:44:00.000-08:00

สามคนพูดถึงเสือ

เมื่อรัฐเว่ยทำสงครามแพ้รัฐจ้าว กษัตริย์รัฐเว่ยจึงต้องส่งพระราชบุตรและผังกงซึ่งเป็นขุนนางผู้ใหญ่ไปเป็นตัวประกันที่นครหานตานของรัฐจ้าว

ก่อนจะออกเดินทางไป ผังกงได้ทูบถามกษัตริย์รัฐเว่ยว่า " ถ้ามีคนวิ่งเข้ามากราบทูลพระองค์ว่า มีเสือตัวหนึ่งออกมาที่ถนน พระองค์จะทรงเชื่อหรือไม่ ? "

กษัตริย์รัฐเว่ยทรงคิดนิดหนึ่ง แล้วสั่นพระเศียรตรัสว่า " ข้าพเจ้าไม่เชื่อ "

ถ้ามีคนหนึ่งเข้ามากราบทูลว่า เขาเห็นเสือที่ถนน พระองค์จะทรงเชื่อหรือไม่ ?

กษัตริย์รัฐเว่ยทรงคิดนิดหนึ่ง แล้วสั่นพระเศียรตรัสว่า " ข้าพเจ้าไม่เชื่อ "

ผังกงจึงทูลถามอีก " ถ้าทันใดนั้น มีคนที่สามวิ่งเข้ามากราบทูลว่า ที่ถนนมีเสือตัวหนึ่งพระองค์จะทรงเชื่อหรือไม่ ? "

กษัตริย์ทรงพยักพระพักต์ตรัสว่า " ข้าพเจ้าเชื่อ เพราะเมื่อมีสามคนยืนยัน ย่อมจะเป็นจริง "

ผังกงจึงทูลว่า " ไม่ว่าใครย่อมรู้ดีว่า ในถนนใหญ่ไม่มีเสือ แต่เมื่อมีสามคนมากราบทูลว่ามี พระองค์ก็ทรงเชื่อว่าเป็นความจริง บัดนี้ข้าพระองค์จะไปเมืองหานตาน เมื่อเปรียบเทียบระยะทางกับถนนในเมืองหลวงแล้ว ย่อมไกลจากรัฐเว่ยอย่างเทียบไม่ได้ และผู้ที่จะกล่าวร้ายข้าพระองค์ย่อมจะมิใช่มีเพียงสามคนเท่านั้น เมื่อพระองค์ได้ฟังคำของคนเหล่านั้นแล้วขอได้โปรดชั่งพระทัยของพระองค์ในการวินิจฉัยความถูกความผิดด้วย

บันทึกใน " หานเฟยจื่อ "

มุมมองปรัชญา

คนที่ชั่วร้ายและเต็มไปด้วยเล่ห์เพทุบาย มักจะเชื่อว่า " ความเท็จ เมื่อพูดซ้ำๆ กันพันครั้ง ย่อมจะกลายเป็นความจริงได้ " คนประเภทนี้จะทำการใส่ร้ายป้ายสี ทำลายคนดีและหลอกลวงตลบแตลงด้วยวิธีต่างๆ ร้อยแปด ฉะนั้นเราจะต้องเปิดโปงมันและจะต้องไม่เหมือนกษัตริย์ของรัฐเว่ย ซึ่งรู้ว่าที่ถนนไม่มีเสือ แต่ก็เห็นว่าเมื่อมีคนพูดถึงสามคนก็ย่อมที่จะเป็นที่เชื่อถือได้ ด้วยเหตุนี้จะต้องรู้จักวิเคราะห์ค้นคว้า แยกแยะวินิจฉัยสภาพความเป็นจริงอย่างเยือกเย็น ถ้าทำได้เช่นนี้ สิ่งที่เป็นเท็จ ก็จะถูกระงับไป เพราะผู้มีปัญญาที่รู้จักไตร่ตรองด้ยเหตุและผล

By ปรัชญาชีวิตใน สุภาษิตจีน

VALUE STRUCTURE ( คุณค่าสำคัญ )

2015-02-02T00:14:00.000-08:00

VALUE STRUCTURE ( คุณค่าสำคัญ )

VALUE STRUCTURE

Winners tend to seek sustainable development,

They construct a foundation for long term results;

On their strong base, good results are accumulated,

Losers tend to focus on short term benefits,

They establish their work on a fragile foundation;

Always winning some and losing some,

Never accumulating anything

Liberators realize the truth that,

Nothing in the world is truly sustainable,

Everything has life cycle, some are short, some are long;

The length of life cycle depends on nature plus management ;

So, they establish ' essential values ' as the longest term foundation,

And establish ' time limited values ' for as long as the situation demand,

And establish the ' just for fun values ' to fit the appropriate time,

They also cut off the life cycle of valueless activities,

Their lives and works are meaningful

คุณค่าสำคัญ

ผู้ประสบความสำเร็จพยายามสร้างสรรค์คุณค่าที่ยั่งยืน

จึงสถาปนาโครงสร้างพื้นฐานอย่างแข็งแรงเพื่อผลระยะยาว

ผู้ล้มเหลวเห็นแก่ได้เฉพาะหน้า

จึงไม่ก่อรากฐานแห่งความสำเร็จ แต่พยายามฉกฉวยเอาอย่างฉาบฉวย

ทำให้ได้ๆ เสียๆ เล็กน้อยตลอด ไม่อาจสั่งสมอะไรให้ยิ่งใหญ่ได้

ผู้บริสุทธิ์หลุดพ้นประจักษ์ว่าไม่มีอะไรในโลกยั่งยืนได้แท้จริง

ทุกสิ่งล้วนมีอายุขัย บ้างสั้น บ้างยาว ขึ้นอยู่กับธรรมชาติ และการจัดการ

จึงสถาปนาคุณค่าจำเป็นด้วยโครงสร้างระยะยาว

ถักสานคุณค่าจำเพาะให้เหมาะกับความนิยมแห่งบุคคล สมัยและสังคม

และตกแต่งคุณค่าหรรษาตามความเหมาะสมกับกาลโอกาส

ชีวิตและกิจการงานจึงมีความหมายมาก

By ไชย ณ พล