Rommet

Til Oddny Wallevik (5.6.1937- 10.8.2026)

2026-09-14T15:31:54.627+02:00

Det går ikkje an å minnast Besto utan å snakke om litteraturen.

Eg og besto mi snakka alltid om litteratur, heilt til det siste. To dagar før ho gjekk bort, fortalde eg om den siste romanen eg las på og ho svara «åh, det er så mykje bøker!» på ekte Besto- vis

Heilt på det siste ho var nemleg missnøgd over at ho ikkje rakk å lesa den avsluttende boka i ein romantriologi! Dette seier noko om kor viktig litteraturen var for Besto.

Nokre av dei fyrste bøkene eg las når eg var veldig ung (og sikkert ikkje gammal nok til å lese) var av dei store kvinnelege forfattarane Wassmo, Undseth og Elstad, som ho plukka fram til meg frå bokhylla hennar. Ho gav meg tilgang på eit stort litterært univers, og det la nok eit grunnlag for den store lesargleda eg har i dag.

Eg og Besto snakka ikkje så ofte om personlege kjensler, men me delte leseopplevingar i lag, og knytta bånd slik.

Dei åra etter eg hadde flytta heim til Vallavik i vaksen alder for å jobba på biblioteket i Ulvik og Granvin, var fine år. Då deltok ho på bibliotekarrangement og var genuint interessert i kva eg dreiv med på biblioteket, og kva nye bøker som kom. Nysgjerrig, det har nemlig besto alltid vore. Og så fekk ho litt spesialbehandling som lånar - det likte ho veldig godt.

Den store interessa mi for litteratur, og at eg enda opp med å utdanna meg som bibliotekar og litteraturvitar, det kan eg takka i stor grad ho for. Eg er evig takknemlig for at eg var forma i så stor grad av hennar utømelege interesse for bøkenes verden.

Besto etterlatar seg eit tomrom, og det skal eg fylle som best eg klarar med å fortsetje å lese, for oss begge.

Skuggen

2026-04-23T23:24:00.003+02:00

ein strek av svart skugge fell

på ansiktet

det er eg

stenger ljoset

ute

og trollbinder hendene dine

bak ryggen

med ein hårlokk

i min

Ekko

2026-03-05T02:04:59.689+01:00

det ligg eit museum

i Teheran

overfylt med blodstenkte sjal

og ekko av døde

kvinnestemmer

dei er borte

nær

Iran

2026-03-02T23:27:00.003+01:00

bombar regnar over

den rakrygga

kjempen

som hadde kasta sjalet

dekt av av blod

begrava i ruinane

saman med eit barneansikt

utan tårer

HellAbama

2019-05-16T21:34:00.001+02:00

gratulerer, djevlar
for at de no kan kreve dykk inn i
vårt
samvit
for at de no kan greve dykk ned i
vår uskyld
vera bøddel
og moralske vaktarar

slik at vi bak lukka dører
kan bere fram
politiske born
forhandla fram

i skammens namn

Forfall

2018-12-16T22:36:00.001+01:00

vi skulle vakne opp,

hente fram brekkjernet

brekke opp fastklemte rumper

ut av sofaen

ut av døsen, ut av søvngjengeri

og forfall

Grønslandsisen smeltar

medan du brukar knokane

til å slå i stovebordet

for urettvist utkasting av Farmen
Alt smeltar og blør, forvitrar og dør
medan du dreg i ei prisredusert jakke
på Black Friday
i reint raseri

våkn opp, seier eg

plasser føtene på golvet,

gå inn på kjøkenet, opn skuffa

pakk hjernen inn i plast og

send dei 10 prosentane du brukar

av hjernekapasiteten din

til resirkulering

I nye kroppar

2018-12-10T18:06:00.002+01:00

I dei førre liva
i dette livet
i dei neste liva

--

sjela utvidar seg gjennom erfaringa
vi haustar,
bur i våre kroppar
eit fengsel, ei oppdaging, ei reise i fysiske omgjevnader
tek til oss lærdom gjennom kvarandre

som modnast
i svevet mellom liva våre,
kviler vi trøytte i kosmos

til vi reiser oss,
grep fatt i fakkelen
og gjer oss klare for neste etappe
her nede

vaknar opp i nye kroppar

--

vi møtest att
med kjærleiken vi forlêt
i neste runde
i to nye kroppar
med ny visdom
sjel legemliggjort

2018-12-02T21:47:00.002+01:00

kjærleik er eit underleg kunstverk
legg seg under overflata
og dei veit ikkje eingong om det
viser seg sjeldan
kikkar dei litt nærare
står dei litt på avstand

får dei kanskje auge på detaljane
i skaparverket

kroppen

2018-11-23T14:48:00.000+01:00

tankar er berre tankar -
dei kan ete deg opp innanfrå
heilt ufarlege

ein uendeleg straum av setningar,
deduksjonar og kontrabeskjedar

tankane kan lure deg - -
det er kroppen du skal høyre på

den vil fortelje deg noko
sant

Furie

2018-11-11T19:14:00.000+01:00

november er alltid den vondaste månaden,
den svir og klør, har visst stranda i ei maurtue
november lagar kroppen klaka, sparkar i magen
som om eg var ein boksesekk,
veggane rasar saman kring meg, alt flokar seg til
endar opp som eit nøste -

om eg kunne strikka saman november
til eit blått flygeteppe, fly vekk frå dei som sviktar,
og hente ned månen, putte den under puta -

men eg går med langsame skritt ned i kjellaren,
hentar dynamittlageret eg har gøymt unna
og i morgon skal eg sprengja novembernøsta,
saknet og fortvilinga til aske

så går eg i Vossabadet!

Voss

2018-11-06T21:40:00.002+01:00

augo frys fast i eit punkt på kjøleskåpsdøra,

puttar breva i frysaren - legg orda på is

silar tanken tom

det er varmt ute, men her

inne er det rim på veggane

istappar i taket og eg er frost.

minusgrader i blodet
skjelv og dirrar

feberen er gått kraftig ned,

og eg er frost.

På sikt

2018-11-04T20:51:00.003+01:00

det vondaste i livet er ofte òg det beste
det som verk mest i kroppen vil gjera deg heil og fornya -

det som gjer deg sjuk i sjela er ofte det som gjev tilfriskning,
holet i hjarte vil tettast og styrkast -

frykt for døden vil gje livet meining, frykt for livet og kjærleiken
lagar større rom for å ta imot -

for skal du leva sant må du alltid vera på kanten,
på brestepunktet -

for å leva ærleg må du kjenne
det som avgrensar,

og du kan stå på to føter -

på sikt.

Om ærlegdom

2018-11-03T18:24:00.003+01:00

- Korleis finn vi fram til det ubevisste?

Det er uhandgripeleg og kan ikkje forklarast med ord. Det er noko som er utanfor oss sjølve, noko vi ikkje kan setje på begrep.

- Men, kan vi kome i kontakt med dette "noko" som er større enn oss? Korleis kan vi gjere oss fri frå egoet som lagar støy og uro i liva våre?

Vel.. vi kan starte med å gå i djupna av oss sjølve, og kjenne på ærlegdom. Er vi ærlege med oss sjølve, er mykje allereie gjort. Då er vi klare for å ta imot det gode, og vere tilstades i stillheita og i verda.

Så lenge vi er tru mot oss sjølve, og har eit fundament eller ei ro i oss,- vil vi kunne akseptere at det unevnelege er rundt oss. Dersom vi sluttar med å motarbeide oss sjølve og let frykt og angst kontrollere oss.. då vil sjølvmedvitet opphøyre, eller få mindre betydning. Då vil vi kjenne oss i eitt med omvgjevnadene.

Det som er utanfor oss sjølve er konstant, og vil alltid vake over oss. Det gjev tryggleik å vite at det finnest ei slik kraft. Men for å få tryggleik i å anerkjenne at det uhandgripelege finst, må vi først vere trygge inni oss. Har vi ein base i oss sjølve vil vi lettare kunne akseptere alt som er rundt oss og flyte med det. Då vil vi kunne oppleve store ting.

(fritt etter samtale med ein vismann 3.11.2018)

Sant VS usant

2018-11-01T00:01:00.000+01:00

Eg er di glasrute mot verda
Eg er din katalysator mot ei anna røynd
Du er meir sann enn eg er usann
Du koplar meg på når eg koplar meg av

Du er meg og eg er du

Men vi er ikkje meir her. Vi er ein annan stad.

Historia veit

2018-10-31T23:56:00.000+01:00

Han sa ho var verdig alt. Kva vil det seie å vere verdig alt..

Menneska har ei oppgåve, og det er å gjere seg verdig naturen og planeten vi lånar. Her må vi trø varsamt, bustaden vår vart ikkje sjenkt oss som ei gåve frå gudane våre. Vi er her på slump, om vi likar det eller ei. Det er no slik. Menneska er botnlause og grusame vesen, dei uslaste rovdyr som slaktar kvarandre og resten av artane til eige føremål. Øydelegg omgjevnadene og raserer grunnlag for liv.Vi elskar oss sjølve, og hatar oss sjølve. Vi skapar det vakraste og øydelegg det i neste augneblink. Vi er sosio-kulturelle individ med naturtilstanden på avstand. Men vegen er ikkje kort til katastrofe og krisetilstand. Slik har det alltid vore, og slik vil det alltid bli.

Vi kan aldri vera verdige nok, berre spør historia. Ho veit.

På møterommet

2018-10-29T21:30:00.001+01:00

tause sit de med strikkepinnane på møterommet og ventar

på å kome inn til dei andre

som sit klare med dei same kjenslene -

historiar om svik og nederlag

med håp og forventning -

om at alt skal endra seg

at behandlinga skal verke
at noko skal vekkast

og sanninga skal berast fram.

Det er ikkje der inne forklaringane ligg -

det er på møterommet

de finn svar.

Oppsøk månen

2018-10-29T01:09:00.003+01:00

om du får fred av å høyre bøljeskvulp -

oppsøk havet

om du får ditt urolege hovud stilna av kraftig vind -

oppsøk stormen

kjenner du sakn i det store mørkret -

oppsøk månen

er du redd for livet -

gå litt lengre inn

kanskje finn du ein peikepinn.

Framand

2018-10-24T23:00:00.003+02:00

når du ikkje lenger kjenner på varmen i blodet
når gneisten i mageregionen er sløkt
når dunken i brystet har stoppa opp
og kriblinga i føtene er stilna
og du ikkje lenger kan høyre pulsen din slå -

vert du ein framand
forsømer di eiga sjel -

og forlêt den andre.

Tinga i seg sjølv

2018-10-23T21:44:00.004+02:00

Når dei siste taktene i prosjektkoret er sunge, strykarane har pakka ned instrumenta og koristane gått heim
står du åleine att i kortrappa og kviskrar fyrste tone i verket.

når dei siste orda i romanen er lese
blar du deg inn att i tekstuniverset og leitar etter fleire teikn.

når dei siste utsprunge kronblada på rosetreet er falle av,
dreg du med deg krukka inn i huset og tek vare på dei siste knoppane.

du vil grave fram fossil, forske på døden og livet og sjå tinga slik dei er i seg sjølv.

det er din rett.

Til mødrene

2018-10-21T22:36:00.001+02:00

du er flyktig, konstant på innpust og utpust

strør rundt deg med med aska frå urnene dine

plukkar dagleg på skorpene på huden, i ein blodig kvardag

klamrar du deg fast til livet,

du var det beste eg visste,

men du glapp meg ut av hendene dine

då eg var lita.
men det er ikkje for seint, ikkje for tidleg, eg drar ingen stad
og eg blir ingen stad.

eg ville teke alt ditt på meg, skulle eg fått velje
de gav oss livet, det var alt me trong.

eg har valt den gode åleineheita, og den skal ingen ta ifrå meg.
eg skal vera god, og du skal vera mor.

Punkt

2018-10-21T22:26:00.002+02:00

døra i dødens bakgård opnar seg når eg minst ventar det, og det er trygt.
draumane mine vert meir levande når eg ynskjer dei som minst, motet mitt vert styrkt når eg ikkje lengre har trong for det, hugsen min bleiknar når eg tenkjer for hardt.

Men minna om deg sviktar meg aldri, det var det du som gjorde.

Den einaste

2018-10-19T16:05:00.000+02:00

Den einaste har flytta inn i meg, teke permanent bustad
klamrar seg rundt hjartet mitt med eit fast grep.

eit glimt av lys er ikkje her
Ikkje meir lys her.

Den einaste
er krafta som nektar å sleppe taket
flyt rundt i blodet
og legg seg til ro.

Oktoberlauv

2018-10-08T22:14:00.002+02:00

mengda av
daudt raudt, gult og brunt dekkjer
stien
der vi står urolege, slår av pusten
og drøymer varmt
om det som no er over
med forventning om kald, gufsen vinter
legg vi oss i hia våre
og søv til våren kjem

det er ljos i vente.

2018-10-03T20:12:00.000+02:00

treng korkje hus, varme
eller klede

korkje mat, kropp
eller verdsleg gods

lovnader
eller omsut

men vis meg eit tempel
der eg kan be gudane
om råd

ikkje gje meg morgondagen,
den har eg alt

men gje meg visdom
om i går

slik at eg forstår

Blå blome i plast

2018-02-08T20:54:00.001+01:00

Fekk nyss ein ekte blå blome i plast frå Kina
med gullskaft, utan tornar.