Sakarya Üniversitesi İnsan Kaynakları Yönetimi

Personel Seçiminde Mülakat Teknikleri

2011-04-08T04:52:00.001-07:00

Personel Seçiminde Mülakat Teknikleri

SEMİNERİN AMACI

Seçim sürecinde önemli bir aşama olan mülakatın unsurları, iletişimden farkı, beden dilinin önemi, işin nitelik/gereklerine göre seçimde kavramsal bölge (nesnel) ve öznel bölgenin (vizyon, misyon, değerler) ortaya çıkarılışı, yetkinliklerin tespiti konularında bilgi paylaşımıdır.

Katılımcılar; görüşme süreci, başarıların değerlendirilmesi, iş tanımları, görüşme rehberlerinin hazırlanması, soruları formüle etme, not alma, kaydetme, sonuçları bildirme, öznel bölge ( karakter etiki), değerler konularında bilgilerini arttıracaktır.

İÇERİK

İşe Alım Süreci

Mülakat Tanımı

Mülakat Çeşitleri

Mülakatın Aşamaları

- Görüşme rehberi hazırlamak

- Görüşme konusunun geliştirilmesi

- Görüşmeyi başlatmak

- Ortamı hazırlamak

- İyi ilişki geliştirmek

- Soru Sormak ve Cevap Almak

- Sondajlamak (Derinlemesine bilgi almak) ve Türleri

- Dinlemek

- Dinleme engelleri

- Dinleme becerisini geliştirmek

- Görüşmeyi Sonlandırmak

- Görüşmeyi Kaydetmek

Genel Mülakat Süreci

a- Mülakat öncesi hazırlık aşaması (görüşme yapılacak odanın hazırlanması, cvlerin incelenmesi, diğer mülakatçı ile aday hakkında ön bilgilerin paylaşımı vb.)

b- Adayı karşılamak: Açılış – ilk sözler ve tanışma

c- Mülakata başlamak

d- Mülakatı yönetmek

Soru sorma – soru yöneltme becerisi ve örnek mülakat soruları

Adayı iş ve şirket hakkında bilgilendirme

Adayın geçmiş performansı ve kişiliği hakkında bilgi edinme yöntemleri

Gereğinden fazla uzayan görüşmeyi bitişe doğru yönlendirebilmek

e- Mülakatı bitirmek – Kapanış

f- Mülakatı değerlendirmek

Mülakat

İlk Elemeyi Kim Yapar?

İnsanı Tanıma: Kişilik Etiği (Karizma), Karakter Etiği (Vizyon, Misyon, Değerler)

Yeni mezun, orta kademe ve üst kademe iş görüşmesi

İletişim ve Beden Dilinin Önemi

Yetkinlik, Değerler ve Mülakat İlişkisi

Yetkinlik Bazlı Mülakat Teknikleri ve Değerlendirme Yöntemleri

Yetkinliklerin Değerlendirilmesi

Mülakatta İzlenim ve Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

1. Adayların psikolojisi

2. İletişimi koruma

3. İyi not tutma

4. Beden dili kullanım

5. Adayın beden dilini anlamlandırma

Görüşme Mekanı ve Oturma Düzeni: Mülakat ortamının nitelikleri ve hazırlanması

Başarılı Mülakat Önündeki Engeller

1. Mülakat esnasında başka işlerle uğraşmak

2. Panel mülakat yapılırken mülakatı gerçekleştiren mülakatçıların birbirini dinlememesi nedeni ile aynı soruları tekrar sorması

3. Mülakatı gerçekleştiren mülakatçıların birbirine şirket itibarı açısından mülakat yapılan aday önünde saygı duymaması ( diğer mülakatçı konuşurken sözünü kesme vb.)

4. Mülakata katılan adaya hitap etme şekli (sen dilini kullanma)

5. Mülakat esnasında dikkat dağınıklığı nedeni ile adayı düzgün dinleyememe ve aday hakkında düzgün not tutmama

Mülakat Sonrası Yapılacaklar

1. Adayın değerlendirilmesi

2. İlgili aday için yapılan değerlendirenin kayıt altına alınması

3. Uygun adaya iş teklifinin yapılması / uygun olmayanlara olumsuz olduklarını ileten bildirimlerin yapılması

Görüşme Provaları

EQ (Emotional Quotient) Duygusal Zeka

2011-04-08T04:44:00.001-07:00

Geçtiğimiz yüzyıla damgasını vuran entelektüel zeka (IQ), 21. yüzyılda kendine güçlü bir rakip buldu..EQ.. Bir çok bilim insanının kabul ettiği gibi topluma uyum sağlamış başarılı bir kişi olabilmenin koşulu artık kişinin hem entelektüel zekaya (IQ) hem de duygusal zekaya (EQ) sahip olmasından geçiyor.

Peki EQ nedir ve neden önemlidir?

EQ hem kişisel ilişkilerde hem de iş ilişkilerinde, kişinin kendi duygularını ve diğer insanların hissettiklerini algılayabilme, tanımlayabilme, duygularını kullanarak kendini motive edebilme ve yönlendirebilme kapasitesine sahip olmasıdır. IQ, kavramaya ilişkin kapasiteyi ölçerken, EQ akademik zekanın destekleyicisi olan yeteneği tanımlamaktadır.

Daha memnun müşteriler ve daha huzurlu bir çalışma ortamı için, EQ'nun temel ilkelerinin iş yaşamına uygulanmasına dair birkaç örnek vermek gerekirse öncelikle; anlaşmazlıklar tırmandığında, oluşabilecek gergin ortamları yatıştırabilme, farklı görüşleri değerlendirerek buradan aldığı bilgileri ilerleme için kaynak olarak kullanabilme yeteneği EQ düzeyi yüksek bir çalışanın becerileri arasındadır.

EQ'su yüksek bir çalışan, kişisel ve sosyal yeteneklerini iş hayatına uygulamada başarılı olur. Kişisel yeteneklere örnek olarak bireyin tercihlerinden, başarılı olduğu alanlardan haberdar olması ve bunları doğru şekilde kullanabilmesi, ön sezgilerine güvenebilmesi ve içgüdülerini düzenleyebilmesi; özellikle de hedefine ulaşmada kendisine yardımcı olacak birikimini kullanarak yüksek motivasyon seviyesine ulaşması söylenebilir.

Sosyal yetenekleri açıklarken, iki nokta öne çıkar: Bunlar empati ve sosyal becerilerdir. Empati, kişinin karşısındaki insanı kendi yerine koyması ve onun duygularını, ihtiyaçlarını ve kaygılarını algılayabilmesidir. Hizmet sektörünün her alanında öne çıkan bu EQ özelliği müşteriye, anlaşıldığının, yardım edildiğinin ve önemsendiğinin hissettirilmesi açısından şarttır.

Sosyal beceri ise kişinin karşısındakinden istediği karşılıkları ve yanıtları alabilme yetisidir. Kişilerarası iletişimin yoğun olduğu insan kaynakları, pazarlama, reklam gibi sektörlerde bu özelliğe sahip çalışanların işlerinde çok başarılı oldukları bir gerçektir. Örneğin karşısındaki müşterinin kaygılarını anlayabilen bir pazarlama uzmanı, satış yapmakta diğer meslektaşlarına oranla daha başarılı

olabilir. Ya da işveren açısından değerlendirildiğinde, çalışanları ile iyi ilişkiler kurabilen, onlara kendilerini güvende hissedecekleri ve yeteneklerini ortaya çıkarabilecekleri bir ortam sağlayan yönetici, çalışanlarının çıkardığı işlerden daha verimli sonuçlar alabilir.

Çalışanların EQ düzeyini yükseltmek ve bu konuda onları bilinçlendirmek için çoğu firma, seminer programları hazırlatıyor. Fakat bu programların hazırlanma sürecinde çoğu işverenin düştüğü yanılgı, EQ gelişiminin, haftada bir veya iki defa düzenlenen seminerlerle sağlanılabileceği düşüncesi..

Oysaki EQ eğitimi, daha uzun vadede kişilerarası iletişim ve etkileşim gerektiren bir süreçtir. Bu etkileşimin yapı taşını karşılıklı diyalog ve empati oluşturur. Bu dialog ise kalabalık gruplarla değil; çalışanla EQ uzmanının birebir çalışmasıyla sağlanabilir.

Eleman Seçme ve Değerlendirmede Kullanılan Psikolojik Testler ve Teknikler

2011-04-08T04:38:00.001-07:00

1. Bilimselliği ispatlanmamış testler kulllanılmamalı ve kullanımı engellenmelidir.

Uygulamada yaşanan en ciddi sorunların başında, eleman seçme ve değerlendirmede kullanılan testlerin çoğunun geçerlik ve güvenirliğinin sınanmamış olmasıdır. Yabancı dilde geliştirilmiş testlerin Türkiye'deki kullanımı, çoğu zaman bu testlerin yalnızca Türkçe'ye çevirisi ile sınırlı kalmaktadır. Özellikle kişilik ve bilişsel yetenek testlerinin, Türkiye norm çalışması yapılmaksızın kullanılması son derece hatalıdır. Yukarıda da belirtildiği gibi, endüstri ve örgüt psikoloğunun görevi bu tür uygulamalarda yer almamakla kalmayıp, bu ciddi yanlışlığı düzeltme çabasına girmektir.

2. Personel seçiminde kullanılan tekniklerin firmaya uygunluğu sınanmalıdır.

Testlerin yalnızca geçerlik ve güvenirliği değil, aynı zamanda firmaya uygunluğu da sınanmalıdır. Personel seçiminde kullanılan her test, her firma ve her pozisyon için uygun değildir. Aynı şekilde, A firmasında başarılı sonuçlar veren bir seçme ve değerlendirme tekniği, B firmasında başarılı sonuçlar vermeyebilir. Bu nedenle, uygulamaya geçmeden önce, ön testler yapılmalı ve uygulamanın firma bünyesine ve iş analizinden elde edilen verilere uygunluğu sınanmalıdır.

3. Test uygulamalarında, testi alan kişiye, test ve sonuçları hakkında ayrıntılı bilgi verilmelidir.

Eleman seçiminde kullanılan testin bilimsel niteliği hakkında, testi alan kişi bilgi talep ettiği takdirde, kendisine gereken açıklamalar yapılmalıdır. Örneğin, büyük bir çokuluslu şirketin eleman seçimi sırasında kullandığı testlerdeki sorulardan biri, kişinin en çok sevdiği rengin ne olduğudur. Testi alan kişi, bu ve benzeri soruları anlamsız veya bilimsellikten uzak bulursa, kendisine testin bilimsel verilere dayandırıldığı, geçerlik ve güvenirliğinin sınandığı konusunda güvence verilmeli ve testi tamamladıktan sonra, kendisine bu konuda gereken belgelerin gösterilebileceği söylenmelidir. Testin uygulamasına geçmeden önce, cevaplama ve puanlama hakkında gereken tüm açıklamalar eksiksiz sağlanmalıdır. Örneğin, eğer bir testin sonucuna bağlı olarak eleman seçerken, yalnızca alt değil, belli bir üst sınır puanı da söz konusu ise, bu durum test alan kişiye bildirilmelidir ki, testte ne kadar iyi yaparsa, o kadar iyi olacağı gibi yanlış bir izlenim uyanmasın. Ancak alt ve üst puan sınırları bazı testler için söz konusu olmayabilir.

Testin sonucu hakkında, kişilere yazılı geri bildirim sağlanmalıdır. Yalnızca "test sonuçlarına göre firmamıza uygun olmadığınız bulunmuştur" gibi bir genel ifade yerine, özellikle sayısal sonuçlar alınan testlerde, kişinin testi alanlar arasında kaçıncı sırada yer aldığı, firmanın hangi puandan yukarıda yer alan kişileri seçtiği gibi ayrıntılı açıklamalara da yer verilmelidir.

4. Personel seçme ve değerlendirme sürecinde eşitlik, gizlilik ve mahremiyet ilkelerinden ödün verilmemelidir.

Test sonuçlarının kim(ler) tarafından ve hangi amaç(lar)la kullanılacağı önceden tespit edilmeli ve bunun dışındaki kullanımı engellenmelidir. Testi alan kişilere, gizlilikle ilgili şirket kuralları açıklanmalı ve bu konuda güvence verilmelidir.

Personel seçme ve değerlendirmede, başvuru sırasında doldurulması istenen formlarda ve/veya mülakat sırasında, kişilerin mahremiyetine ilişkin sorulardan kaçınılmalıdır. Örneğin, kişinin neden hiç evlenmediği, eşi ile olan ilişkisi, cinsel yaşamı, sosyal hayatı ile ilgili ayrıntıların sorulması yanlıştır. Bunun yanı sıra, başvurulan işin niteliği ile ilgili olmayan soruların sorulması gereksiz ve yanlış olduğu kadar, ayırımcılığa da yol açabilir. Örneğin, kişinin dini veya ideolojik inançları, devlet veya iş dünyasındaki kişiler hakkında neler düşündüğü, evlenmeye ve çocuk sahibi olmaya niyeti olup olmadığı gibi sorular, yapılacak işin niteliği ile ilgi olmadığı sürece yersizdir ve ayırımcılığa sebep olabilir. Başvuru formlarında resim istenmesi dahi, fiziksel çekiciliğin ayırımcılığa sebebiyet verebileceği durumlarda yanlıştır (fiziksel çekicilik işin niteliği açısından gerekli değilse).

DAVRANIŞ ODAKLI MÜLAKAT

2011-04-08T04:37:00.000-07:00

Davranış odaklı mülakat; bilgi, beceri ve tutumun bir araya gelerek oluşturdukları yetkinlik kavramıyla, geçmiş deneyimlerden spesifik örnekler verilmesi olarak tanımlanabilir. Mülakatı yapan kişi ne yapabileceğinizi değil, ne yaptığınızı bilmek ister. Dolayısıyla, mülakattan önce pozisyon için hangi yetkinliklerin gerekli olduğunu belirlenir. Daha sonra görüşmeyi yapan, adayın işi yerine getirmek için gerekli olan yetkinliklere sahip olup olmadığını belirleyecek sorular geliştirir. Davranış odaklı mülakatın temel mantığı geçmiş performansın, gelecek performansın iyi bir habercisi olduğunu savunmasıdır.

Bu metot ile birçok adayın gözü korkutulsa da, davranış odaklı mülakat "Bu iş için neden uygun olduğunuzu" işvereninize ispatlama olanağı vermektedir. Davranış odaklı bir mülakatta, sıradan bir görüşmede olduğu gibi görüşmeyi yapana ne yapacağınızı anlatmaktansa, geçmişte buna benzer bir durumla karşılaştığınızda nasıl baş ettiğinizi detaylı olarak anlatmalısınız.

Davranış odaklı mülakatta, "Bana .……… zamandan bahset" ya da "Bana ne zaman ……. yapmış olduğunuzla ilgili bir örnek ver" gibi sorularla karşılaşabilirsiniz. Boşlukları, görüşmeyi yapanın sizde sorguladığı bilgi, becerileri ve tutumlardan biriyle doldurun. Örneğin, istenen yetkinlik çatışmaları çözebilme ise "Birlikte çalışmak zorunda olduğunuz iki kişiyle anlaşamadığınız bir zamanı dilimini anlatın" gibi sorularla karşılaşabilirsiniz. Eğer iş deneyiminiz varsa iş arkadaşlarınızdan ikisi hakkında konuşabilirsiniz. Eğer ilk işiniz için görüşme yapıyorsanız bir grup projesinde çalıştığınız ya da bir spor takımında bulunduğunuz zamanki bir deneyiminizden bahsedebilirsiniz. Nasıl bir deneyim yaşamış olduğunuz fark etmeksizin, problemi iyi belirleyip çözmek için atmanız gereken adımları ortaya koyup, sonuçlarını tartışabilirsiniz.

Neden İşveren Bu Yöntemi Kullanır?

Evet veya hayır cevabını gerektiren sorular sorulduğunda, işe başvuran aday, görüşme yapanın duymak istediklerini kolayca söyleyebilir. Örneğin, bir müşteri projenin teslim tarihini aniden değiştirdiğinde ne yapacağınız sorulursa, gerekirse fazla mesai yapabileceğiniz cevabını verebilirsiniz. Bununla birlikte, görüşmeyi yapan geçmişteki bir projeyi kısıtlı bir zaman diliminde tamamlamak zorunda kaldığınızda ne yaptığınızı sorarsa, gerçek hayattan bir örnek verip, nasıl baş ettiğinizi detaylı olarak anlatmalısınız. Görüşmeci söylediklerinizin doğru olup olmadığını kanıtlamak için doğrulayıcı sorular sorabilir. Örneğin; projeye tamamlamak için ne kadar saat/gün harcadığınızı, müşterinin sonuçlardan memnun olup olmadığını ya da eğer bu bir okul projesiyse hangi notu aldığını sorabilir.

DAVRANIŞ ODAKLI MÜLAKATA HAZIRLIK

2011-04-08T04:34:00.001-07:00

Davranış odaklı mülakatın en zor tarafı hazırlık kısmıdır. İlk olarak işverenin hangi yetkinlikleri aradığını belirlemek zorundasınız. Bunun için öncelikle işin gerektirdiği "İş Tanımı"nı okumalısınız. Eğer işe alma ve yerleştirme işiyle uğraşan danışmanlık şirketi ile çalışıyorsanız onunla konuşmalısınız. Ayrıca, şirket hakkında daha fazla bilgi edinmek için araştırma yapmalısınız. Aşağıda işveren için önemli olabilecek bazı yetkinlik örnekleri sunulmuştur:

* İsteklilik	* Karar Verme
* Bilgi/ Beceriler	* Liderlik
* Kişisel Özellikler	* Takım çalışması
* Esneklik	* İletişim

Sonra yetkinlikleri ortaya çıkaracak örnekler üzerine odaklanmalısınız. Mülakatı yapacak olan kişinin size sorabileceği soruları listeleyerek başlayabilirsiniz. Makaleler çoğu örnek soruları içermektedir, hatta bazı sorular yetkinlikleri açıklayacak soru grupları şeklinde kategorize edilmiştir.

* Davranış Odaklı Mülakat Soruları,

* Davranış Odaklı Mülakat Örneği, Jean Kelley Topluluğundan.

* Örnek Davranış Odaklı Sorular, Mount Vernon Nazarene Kolejinden.

(bir sonraki makale yazısında...)

Daha sonra geçmiş iş tecrübenize bakınız ve bu işin gerektirdiği yetkinliklerle ilgili soruları cevaplamayı çalışınız. Eğer iş tecrübeniz yoksa üniversitede geçirdiğiniz zamana bakmak iyi olabilir. Pek çok yeni mezun gibi siz de iş aramaya başladığınızda ücretli iş hakkında fazla deneyiminiz olmayabilir. Ama üniversitedeki grup projeleriniz işverenlerin aradığı yetkinlikleri göstermede/ortaya koymada size mükemmel olanaklar sağlayacaktır.

Anlatacaklarınızı not edin. Olabildiğince spesifik olun. Proje hakkında konuşurken, kimlerin dahil olduğunu, nasıl bir problemin meydana geldiğini ve problemin çözülmesine nasıl katkıda bulunduğunuzdan bahsedin. Ayrıca sonucu tartışın. Sadece olumlu sonuçları olan örnekleri değil aynı zamanda olumsuz sonuçları olanları da düşünün. Mülakat görüşmesini yapan size çözemediğiniz durumlarla ilgili örnekler ve bu deneyimlerden neler öğrendiğinizi soracaktır.

Sonra... Hemen şu anda davranış odaklı bir mülakatla karşılaşmayabilirsiniz, ama gelecekte mutlaka bir tane olacaktır. Şimdiden hazırlanmaya nasıl başlayabilirsiniz? Ayrıca bu metot hakkında daha fazla bilgi edinebileceğiniz bazı kaynaklar bulacaksınız.

Gelecek İçin...

Bir işte çalışırken çoğumuz bir sonraki işimizdeki mülakat sürecini düşünmeyiz. Ve öğrenciler de genel olarak, gelecekte bulunacakları mülakatlar hakkında çok fazla düşünmezler. Ama siz düşünmelisiniz. İşte ya da okulda gelecekteki işvereninize yetkinliğinizi ortaya koyacak bir şey yaparken bunu bir yere yazın. Çünkü, zaman hafızanıza gölge düşürebilir. Eğer bir olayın detaylarını hemen olay gerçekleştikten sonra not ederseniz daha fazla spesifik olabilirsiniz. Bir günlük tutmayı da düşünebilirsiniz.

İş Görüşmesinden Sonra Ne Yapılmamalı?

2011-04-08T04:30:00.002-07:00

İş Görüşmesinden Sonra Ne Yapılmamalı?

İş ararken hiçbir şey mülakatta iyi bir performanstan daha önemli olamaz. Size uygun şirketi aradıktan sonra, sunumunuzun üstünden geçip karşılaşabileceğiniz mülakat sorularını özgüvenle cevaplamak için pratik yaptıktan sonra bu adımlarınızı izleyecek etkileyici bir şey isteyebilirsiniz.

Bir jest ile teşekkür ederek firmanın sizi işe almasını kolaylaştıracağını veya en azından görüşmenin öteki etapları için seçilmenizi sağlayacağını düşünebilirsiniz.

Bazı kişiler teşekkür etmenin firmanın üzerinde olumlu bir etki yaratabileceğini düşünür ama ne yazık ki bu yöntem firmada yanlış bir izlenim uyandırabilir.

İş aramalarınızda ve görüşmelerinizde bu alışılmadık teşekkürden kaçının.

1-ÇİÇEK GÖNDEREREK TEŞEKKÜR ETMEYİN!

İletişim pozisyonu için görüşme yapan aday mülakattan sonra bir çiçek göndermenin güzel bir teşekkür etme şekli olabileceğini düşünebilir. Ama ne yazık ki bu kişi bu jestinin gereksiz olduğunu ve uygun olmadığını bilmez.

Bir mülakattan sonra çiçek göndermek asla doğru değildir. O kişinin görevi sizinle mülakat yapmak olduğu için mülakat yapar ve bunun üzerine o kişiye çiçek göndermek aday sıranızı öne çıkarmak adına rüşvet olarak yorumlanabilir. Bu jest size yardım etmek yerine işe alınma şansınızı elinizden alabilir.

2-İŞVERENLE FACEBOOK PORTALINDA ARKADAŞLIK KURMAYIN

İşvereninizle Facebook’da arkadaş olmaya çalışmak aşılmaması gereken bir sınırı aşmanıza sebep olabilir.Böyle bir durumda firma sizin işçi ve işveren arasındaki çizginin ayrımına varamadığınızı ve işe alınırsanız da bu çizgiyi çizemeyeceğinizi düşünür.

3-MÜLAKATTAN SONRAKİ GÜN SONUCU ÖĞRENMEK İÇİN TELEFON ETMEYİN

Mülakattan sonraki gün telefon edip işe alınıp alınmadığınızı sormanız firma tarafından çok yırtıcı bir davranış olarak yorumlanabilir. Ayrıca ertesi gün edilen bu telefonlar iyi karar verme yetisinden yoksun olduğunuz ve iş için yetersiz olabileceğiniz izlenimini uyandırabilir.
Bu noktada top firmanın sahasındadır.

PEKİ, NE YAPMALISINIZ? BİR MEKTUP YOLLAYIN

Mülakattan sonra teşekkür etmek için verilebilecek en iyi tavsiye küçük bir teşekkür mektubu yazmanız, size ayırdığı zaman için teşekkür etmeniz ve bu kaliteli işe niçin ilgi duyduğunuzu tekrarlamanızdır. Az ve öz bir biçimde, açık seçik yazılmış bir teşekkür mektubu veya maili adaylık şansınızı arttırabilir.

Hazırlanmanız Gereken 100 Mülakat Sorusu

2011-04-08T04:30:00.000-07:00

Hazırlanmanız Gereken 100 Mülakat Sorusu

Mülakatta sorulabilecek birçok farklı soru olduğu gibi birçok farklı görüşmeci de vardır ancak karşılaşabileceğiniz her şeye hazırlıklı olmalısınız. Bu yüzden sizin için mülakatlarda sorulabilecek 100 potansiyel soru listesi hazırladık. Hepsini cevaplayabilir misiniz? Umarız hiçbir görüşmeci bu kadar zalim değildir.

1.      Bana kendinizden bahsedin.

2.      Güçlü yönleriniz nelerdir?

3.      Zayıf yönleriniz nelerdir?

4.      En sevdiğiniz yönetici kimdi ve neden?

5.      Hangi tarz kişiliğe sahip kişilerle en iyi şekilde çalışırsınız ve neden?

6.      Bu işi neden istiyorsunuz?

7.      Bundan beş yıl sonra kariyerinizde hangi konumda olmak isterdiniz?

8.      En çok gurur duyduğunuz başarınızdan bahsedin.

9.      Eğer bir iş yemeğinde olsanız, az bulunan bir biftek çeşidi sipariş etseniz ve çok iyi hazırlanmış bir biftek getirseler, ne yapardınız?

10.    İstediğiniz maaşı size verecek olsam ama iş tanımınızı seneye yazmanızı istesem, bu ne demek olurdu?

11.    Tenis topunda neden tüy vardır?

12.    Takım içinde güvenilirliğinizi nasıl hızlıca oluşturursunuz?

13.    Bunun için doğru ya da yanlış bir cevap yoktur fakat eğer şu anda dünyanın herhangi bir yerinde olabilecek olsaydınız, nerede olurdunuz?

14.    Sizden daha az bilen biri için çalışmak konusunda ne hissediyorsunuz?

15.    Kariyerinizde gerçekten fark yaratan biri oldu mu?

16.    Hayalinizdeki firma nedir?

17.    Bu firmaya ilgi duymanızın sebebi nedir?

18.    En çok neyden gurur duyarsınız?

19.    Kariyer gelişimi konusunda ne yapmak istiyorsunuz?

20.    Nasıl bir şirket kültüründe çalışmayı tercih edersiniz? Kurumsallaşmış bir kültürde mi girişimci bir kültür de mi?

21.    Günlük hayatınızda neler yapmaktan hoşlanırsınız?

22.    Sahibi olduğunuz ya da uyguladığınız fikirlerden örnekler verin.

23.    Hayatınızla ilgili hayalleriniz nelerdir?

24.    Sonuçta ne olmak istiyorsunuz?

25.    Çalışma tarzınızı nasıl tanımlarsınız?

26.    Nasıl bir araba kullanıyorsunuz?

27.    İşle ilgili bir çelişkiyle başa çıkmak zorunda kaldığınız bir zamandan bahsedin.

28.    En son hangi kitabı okudunuz?

29.    Hangi dergilere abonesiniz?

30.    Sizin için ideal olan çalışma durumu hangisidir?

31.    Sizi neden işe almalıyız?

32.    Son işinizde en az hoşunuza giden şey neydi?

33.    Önceki işvereniniz hakkında ne düşünüyorsunuz?

34.    Sizce bir görüşmeci olarak ben nasılım?

35.    Bana sormak istediğiniz bir soru var mı?

36.    İşinizde en çok ne zaman tatmin oldunuz?

37.    Bizim için diğer adayların yapamayacağı ne yapabilirsiniz?

38.    Önceki işvereninizin sizin hakkınızda söyleyeceği üç olumlu şey nedir?

39.    Önceki işvereniniz size negatif olarak ne söylerdi?

40.    Bir hayvan olsaydınız, hangisi olmak isterdiniz?

41.    Maaş tercihiniz nedir?

42.    Maaş geçmişiniz nedir?

43.    Önümüzdeki sene kendinizi nasıl geliştirmek istiyorsunuz?

44.    Son pozisyonunuzdaki sorumluluklarınız nelerdi?

45.    Bu sektör hakkında ne biliyorsunuz?

46.    Firmamız hakkında ne biliyorsunuz?

47.    Yeni işinizde kayda değer bir katkı sağlamanız sizce ne kadar sürer?

48.    Taşınabilir misiniz?

49.    Yürüttüğünüz son proje neydi ve sonucu ne oldu?

50.    Bu işe girseydiniz aklınızda ne tür hedefler olurdu?

51.    İşyerindeki yetkilerinizin üstüne çıktığınızı düşündüğünüz bir zamandan örnek verin.

52.    Eğer lotodan büyük ikramiyeyi kazansaydınız ne yapardınız?

53.    Yaptığınız işin eleştirildiği bir zamandan bahsebilir misiniz?

54.    Hiç içinde sorumluluklarını yerine getirmeyen biri olan bir takımda bulundunuz mu? Bu durumu nasıl idare ettiniz?

55.    Kişisel görev bildirgeniz nedir?

56.    Birine zor bir geribildirim verdiğiniz zamandan bahsedin. Bu durumu nasıl idare ettiniz?

57.    En büyük başarısızlığınız nedir ve bundan ne öğrendiniz?

58.    Diğer insanlarda sizi en çok rahatsız eden şey nedir ve bununla nasıl başa çıkarsınız?

59.    En büyük korkunuz nedir?

60.    Kariyerinizde sizi en çok kim etkiledi ve nasıl?

61.    Bu işteki ilk 30 gününüzde ne yapacağınızı düşünüyorsunuz?

62.    Okulda öğrendiğiniz en önemli şey nedir?

63.    Arkadaşlarınızın sizi tarif etmek için kullanacağı üç karakter özelliği ne olurdu?

64.    Şimdiki/önceki işinizle ilgili neyi özleyeceksiniz?

65.    Eğer bu pozisyon için biriyle görüşüyor olsaydınız, siz hangi özellikleri arardınız?

66.    Karakterinizi tarif eden beş kelime listeleyin.

67.    İş dışında en büyük başarınız nedir?

68.    Bana bu kalemi satın.

69.    Eğer süpervizörünüz olsaydım ve onaylamadığınız bir şey yapmanızı isteseydim ne yapardınız?

70.    Sizce bir liderden korkulmalı mı yoksa lider sevilmeli mi?

71.    Son iki yıl içinde verdiğiniz en zor karar nedir?

72.    Eğlenmek için ne yaparsınız?

73.    Mevcut işinizi neden bırakıyorsunuz?

74.    Boş zamanınızda ne yaparsınız?

75.    Hayır cevabı almak konusunda ne düşünüyorsunuz?

76.    Hayatınızdaki en zor dönem ne zamandı ve bununla nasıl başa çıktınız?

77.    Çocukluğunuzdan en çok sevdiğiniz anı nedir?

78.    Bir şeyi yanlış yaptığınız bir zamandan örnek verin. Bu durumu nasıl idare ettiniz?

79.    Hakkınızda bilmemi istemediğiniz bir şey söyleyin.

80.    İyi ve olağanüstü arasındaki farkı söyleyin.

81.    Branşınızı neden seçtiniz?

82.    İyi bir liderin nitelikleri nelerdir? Kötü bir liderin?

83.    En büyük pişmanlığınız nedir ve neden?

84.    Sahip olmadığınız üç olumlu karakter özelliği nedir?

85.    Sizi diğer insanlar hakkında en çok ne rahatsız eder ve bu durumla nasıl başa çıkarsınız?

86.    Firmanızın yasadışı bir şey yaptığını öğrenseniz, dolandırıcılık gibi, ne yapardınız?

87.    Bir saatin akrep ve yelkovanı günde kaç kere çakışır?

88.    Tartı olmadan bir uçağın ağırlığını nasıl ölçerdiniz?

89.    Hangi görev sizin için çok zordu ve bunu nasıl çözdünüz?

90.    Eğer son süpervizörünüzden sizin için ek bir eğitim ya da sizi daha iyi ileri seviyeye götürecek bir destek sağlamasını isteseydim, ne önerirdi?

91.    Eğer bir süper kahraman gücü seçebilecek olsaydınız, ne seçerdiniz ve neden?

92.    Geçen sene izlediğiniz en güzel film hangisiydi?

93.    Eğer günün sonuna kadar birçok görevi bitirmeniz gerekseydi ve bunları bitirebilmeniz için makul bir yol olmasaydı bu durumu nasıl idare ederdiniz?

94.    Kendinizi organize etmek için hangi teknikleri ve araçları kullanıyorsunuz?

95.    Yaşadığınız ülkede birinden kurtulabilecek olsaydınız, kimden kurtulurdunuz ve neden?

96.    Gözleriniz kapalıyken bana adım adım ayakkabımı nasıl bağlamam gerektiğini söyleyin.

97.    Eğer birini seçmeniz gerekse kendinizi genele odaklanan biri olarak mı yoksa detaya odaklanan biri olarak mı tanımlardınız.

98.    Bu pozisyon için seçilseydiniz, ilk 90 gün için stratejinizi tanımlayabilir misiniz?

99.    Kahramanlarınız kimlerdir?

100.  Kalemi yazmak dışında kullanabileceğiniz 10 yol söyleyin.

En Zorlu 15 Mülakat Sorusu ve Cevapları

2011-04-08T04:26:00.000-07:00

En Zorlu 15 Mülakat Sorusu ve Cevapları

1-NİÇİN BU ALANDA ÇALIŞMAK İSTİYORSUNUZ?

YANLIŞ CEVAP:

''Alışveriş yapmayı çok severim, çocukken bile saatlerce katalogları incelerdim.''
Sizi işe alacak yetkili için neyi sevip sevmediğiniz hiç önemli değildir. Belli bir alandaki geçmişinizi ve varsa başarı öykülerinizi anlatmaya odaklanın.

DOĞRU CEVAP:

''Alışveriş yapmayı her zaman sevdim ama bir mağazada çalıştığımdan beri benim ilgimi çeken asıl kısım işin pazarlama kısmı oldu. Çalıştığım yerde ürettiğimiz kıyafetler çok kaliteliydi ama düzenli bir satışımız yoktu. Bu yüzden bir işletmeciyle pazarlama stratejileri üzerine çalıştım ve satışlarımız ilk yılda %25 arttı. Bu endüstri dalında başarılı olmak çok harika bir histi ve kendimi ürünlerin tanıtımı ve pazarlanmasına adadım.''

2- BİZE KENDİNİZDEN BAHSEDİN

YANLIŞ CEVAP:

''Michigan Üniversitesi Biyoloji Bölümü'nden geçen yıl mezun oldum ama biyolojinin benim ilgi alanım olmadığının farkına vardım. Böylece başka bir alanda ilk işimi buldum ve satış departmanında işe başladım. Daha sonra bir hukuk firmasının mali işleriyle ilgilendim. Son olarak da birkaç aylık bir tatil arasından sonra tekrar pazarlama dalında çalışmak istedim ve işte daha rekabete açık bir pozisyon için buradayım.''
Kendiniz hakkında kronolojik bir sıralama vermektense, güçlü yanlarınız üzerinde durun ve başvurduğunuz pozisyona uygun olarak örneklerle, bu alandaki başarılarınızı kanıtlayın.

DOĞRU CEVAP:

''Çok güçlü iletişim kurabilen biriyimdir. Satış departmanında iki yıl çalışmak kendime olan güvenimi arttırdı ve müşterinin güvenini kazanmanın önemini kavrattı. Ayrıca bu işte gerçekten başarılı olabileceğimi anladım. Son işimde firma için müşterilerinin devamlılığını sağlama ve yeni müşteriler bulabilmek adına bir mektup stratejisi belirledim. Bunun sonucunda firmanın karı 2 yılda %10 artış gösterdi. Ek olarak, firmaların daha iyi pazarlama olanakları bulmak adına internet ortamından nasıl yararlanabileceğine dair yeni fikirler üzerinde çalışıyorum ve bu fikirleri seve seve sizin için hayat geçirebilirim.''

3- ESKİ PATRONUNUZ HAKKINDA NE DÜŞÜNÜYORSUNUZ?

YANLIŞ CEVAP:

''Gerçekten yeteneksiz biriydi ve onunla çalışmak bir kabus gibiydi ki bu yüzden işten ayrıldım.''
Unutmayın ki eğer işe alınırsanız bunları anlattığınız kişi bir gün patronunuz olabilir. İşe alacakları birinden isteyebilecekleri son şey büyük ihtimalle ağzının bozuk olmasıdır. Eski patronunuzdan kötü bahsetmektense, pozitif yaklaşın ve ondan ne öğrendiğinize odaklanın.(gerçekte ne kadar kötü biri olsa bile)

DOĞRU CEVAP:

''Eski patronum işlerin zamanında bitirilmesi konusunda çok hassastı ve bu konuya her şeyden çok önem verirdi. Onun bu tutumu beni daha çok çalışmaya itti ve işlerin zamanında bitirilmesinin önemini kavramamı sağladı.''

4- NİÇİN ŞİMDİKİ İŞİNİZDEN AYRILMAK İSTİYORSUNUZ?

YANLIŞ CEVAP:

''Patronuma ve yaptığım işe katlanamıyorum.''
Yaptığınız işle ve patronunuzla ilgili kötü konuşmamanız gerektiğini tekrar hatırlayın ve olumlu yönler üzerinde durun.

DOĞRU CEVAP:

''Şu anki rolümden çok şey öğrendim, ama şimdi sınırlarımı genişletmek ve yeni yetenekler kazanmak için, potansiyeli olduğunu düşündüğüm yeni bir iş arıyorum.''

5- 5 YIL İÇİNDE KENDİNİZİ NEREDE GÖRÜYORSUNUZ?

YANLIŞ CEVAP:

''Miami'de bir plajda rahatlarken'' veya ''sizin firmanızda çalışırken.''
Bu soru için gerçekten doğru bir cevap yoktur ama karşınızdaki kişi sizden amaçlarınızı, kariyeriniz doğrultusundaki planlarınızı ve kendinizi onun şirketine adayıp adamayacağınızı duymak ister. Yani hayallerinizi anlatmaktan veya esprili olmaya çalışmaktansa, onlara eylemlerinizdeki kararlılığınızı ve sorumluluklarınızın bilincine sahip olduğunuzu gösterin.

DOĞRU CEVAP:

''Beş yıl içinde bu iş dalında daha donanımlı hale gelmeyi istiyorum. Ayrıca insanlarla birlikte çalışmayı çok seviyorum ve firmada iletişim becerilerimi ve iş hakkındaki bilgilerimi daha verimli kullanabileceğim bir yönetici pozisyonunda çalışmayı hedefliyorum.''

6- EN BÜYÜK ZAYIFLIĞINIZ NEDİR?

YANLIŞ CEVAP:

''Çok çalışmayı sevmem'' veya ''Sarışın olmak.''
Bu soru pozitif bir etki bırakmak için çok büyük bir fırsattır. Ama soruya bir klişeyle veya gereksiz bir şakayla cevap vermek yerine üstesinden geldiğiniz bir zayıflığınızı örnek gösterebilirsiniz.

DOĞRU CEVAP:

''Topluluk karşısında konuşma yaparken kendimi hiç rahat hissedemezdim ve bu sizin de bildiğiniz gibi iş alanında benim için büyük bir engeldi. Bunun büyük bir sorun olduğunu fark ettikten sonra eski patronuma bu konuda bir kurs almak istediğimi belirttim ve bir kursa kaydoldum. Bunun sonucunda bu engelin üstesinden geldim. O zamandan beri çok önemli yöneticiler karşısında birçok sunum yaptım ve gayet başarılı oldum. Bu işi yapmayı hala sevmiyorum ama kimse başarısız olduğumu söyleyemez.

7-MAAŞ KONUSUNDA BEKLENTİLERİNİZ NEDİR?

YANLIŞ CEVAP:

''Bundan önceki işimde 35 bin dolar civarında kazanıyordum, yani artık 40 dolar civarı bir beklentim var.''
Kesin rakamlar vermekten kaçınmalısınız. Maaş konusunda pazarlık etmeye çalışırsanız işi kaybedersiniz. Beklentinizin para değil iş olduğunu defalarca tekrarlayın. Eğer bir miktar belirtmek zorundaysanız çalıştığınız konum ve yaşadığınız şehre bağlı geniş tabanlı bir miktar belirtin.

DOĞRU CEVAP:

''Kazanacağım paradan çok çalışacağım konumla ilgileniyorum. Beş yıllık tecrübelerim dahilinde çalışacağım konuma uygun bir maaş beklentisi içerisindeyim. Ayrıca bu şehirde yaşamanın yüksek maliyeti göz önünde bulundurularak belirlenen adil bir maaş benim için uygun olacaktır.''

8-NİÇİN SİZİ İŞE ALMALIYIZ?

YANLIŞ CEVAP:

''Çünkü bu iş için en uygun aday benim.''
Güzel bir cevap sizin özelliklerinizi ve sizi neyin özel yaptığını vurgular.

DOĞRU CEVAP:

''On yıl boyunca yönetici asistanlığı yaptım ve patronum sıkça ben olmadan işlerinin çok zor olacağını vurgulardı. Ayrıca bilgisayar eğitimi almaya da zaman ayırdım ve Excel konusundan çok ilerleme kaydettim ki bu da çok daha hızlı çalışabileceğim anlamına geliyor. Patronumun benden beklediklerinden çok daha fazlasını yapmaya gayret ederim ve çoğu kişi için iyi olan benim için asla yeteri kadar iyi değildir.''

9-EN BÜYÜK BAŞARISIZLIĞIN NEYDİ? VE BUNDAN NE ÖĞRENDİN?

YANLIŞ CEVAP:

''Hukuk fakültesini bitiremedim ve o günden beri sadece zor olduğu için bir şeyden vazgeçmenin ne kadar büyük bir hata olduğunu biliyorum.''
Aslına bakarsanız sizi gerçekten başarısız gösterebilecek bir pişmanlığınızı vurgulamak zorunda değilsiniz. Bunun yerine daha önemsiz bir başarısızlığınız üzerinde durun ve ondan çıkardığınız dersi belirtin.

DOĞRU CEVAP:

'' Üniversitedeyken ders programımı tamamlamak için sanat dersi aldım. Ama o dersi pek ciddiye almadım, mühendislik derslerimle kıyaslayınca parkta bomboş yürümek kadar kolay görünüyordu. Dönem ortasında düşen notlarımdan anladım ki eğer bu dersi geçemezsem bursumu bile kaybedebilirim. Dönemin geri kalanında bu ders için çok çalıştım ve yeterli bir not almayı başardım. Sonra anladım ki yaptığım şey ne olursa olsun, en iyisini tüm gücümle yapmalıyım aksi halde emek harcadığım onca şey boşa gider.''

10-ÇALIŞMADAN GEÇİRDİĞİN ZAMANI NASIL AÇIKLAYABİLİRSİN?

YANLIŞ CEVAP:

'' Çalışmaktan çok yorulmuştum, bu yüzden bir molaya ihtiyacım vardı'' veya ''İş bulamadım.''
İşsiz geçirilen dönemleri açıklamak daima zordur. Tembel biri veya işe alınmaması gereken biri izlenimi vermek istemiyorsanız işsizliğinizi sizin seçtiğiniz bir ve mantıklı bir sebepten kaynaklandığı göstermenin bir yolunu bulmalısınız.

DOĞRU CEVAP:

''İşim benim için çok önemlidir. Önüme çıkan ilk teklifi beni mutsuz etme ihtimali olmasına rağmen kabul etmektense, doğru iş için, doğru kararı verebilmek adına, doğru zamanı bekledim.''

11. HANGİ ŞARTLARDA İŞİNİZ SİZİ MUTLU EDER?

YANLIŞ CEVAP:

"İşimi iyi yaptığım zamanlar aldığım övgüler beni çok mutlu eder.”
Belirsiz cevaplar vermektense, iyi olduğunuz, zevk aldığınız ve bu işle bağlantısı olan durumlardan bahsedin. Bu soru ilgi alanınızı belirtmek, bu işe ne kadar uygun olduğunuzu göstermek ve istekli olduğunuzu kanıtlamak için bir fırsat olabilir.

DOĞRU CEVAP:

Ben insanlarla beraber olduğum, müşterilerle ilgilendiğim ve onlara sağlanabilecek en iyi olanakları sağlayıp onları memnun edebildiğim sürece mutluyumdur. Bu benim için çalışmanın en iyi yanıdır ve bu nedenle daha iyi bir konumda müşterilerle daha iyi bir iletişim kurabileceğim için sizinle çalışmak istiyorum

12-İŞİNİZİN EN AZ SEVDİĞİNİZ YANI NEDİR?

YANLIŞ CEVAP:

"İstikrarsız, başarısızlık getirebilecek işleri sevmem.”
Eski işinizin ekonomik, siyasal ve kültürel durumuyla ilgili yorumlar yapmaktan kaçının. Bu tip yorumlar ne kadar doğru olursa olsun üzerinizde negatif bir izlenim bırakacaktır. Ayrıca yeni işinizde sahip olabileceğiniz konumun işlevleriyle ilgili hoşlanmadığınız bir durum varsa bu tip yorumlar da yapmayın.

DOĞRU CEVAP:

“Eski işime dair nefret ettiğim bir durum söz konusu olmasa da, işimin hoşlanmadığım bazı yönleri vardı. Eski konumumda haftada en az iki kere seyahat etmem gerekiyordu. Seyahat etmeyi her ne kadar çok sevsem de, ayda iki seyahat bazen çok yorucu olabiliyordu. Bu sebepten dolayı kendime iş harici pek fazla vakit ayıramıyordum. Yine aynı konumda çalışacak olsam da, daha az seyahat etmeyi tercih ederim.”

13. İŞ ARKADAŞLARINIZLA YAŞADIĞINIZ BİR PROBLEMDEN BAHSEDİN

YANLIŞ CEVAP:

"Çevremdekilerle hep iyi geçinirim dolayısıyla hiçbir iş arkadaşımla problem yaşamadım.”
Firmalar bu tip kaçak cevaplardan hoşlanmazlar. Ayrıca büyük ihtimalle yalan söylediğinizi düşünürler. Gerçek olabilecek bir örnek verin ve onu kendi lehinize çevirin

DOĞRU CEVAP:

“Bir kaç tane hemşire arkadaşımla vardiya sırasının kimde olduğu ve çocuk hastaların aileleriyle konuşmanın kimin görevi olduğuna dair bir anlaşmazlık yaşamıştım. Kişiliklerimiz uyuşmuyordu. Tartışmadan üç ay sonra, arkadaşlarımdan birine beraber öğle yemeği yemeyi teklif ettim. Yemek boyunca aramızdaki farklılıklardan ve niçin anlaşamadığımızdan bahsettik Bu konuşma aramızdaki sorunların çoğunu çözdü. Daha farklı iletişim kurmaya ve beraber iyi çalışabilmeye başladık. Bence konuşmak sorunlarınızı çözmenizin en etkili yoludur.

14. NELER SİZİ MOTİVE EDER?

YANLIŞ CEVAP:

“İşimi iyi yaptığım zamanlar ödüllendirilmek.”
Bu yanlış bir cevap değildir ancak önemli bir fırsatı kaçırmanıza sebep olur. Bu soru iyi özellikleriniz üstünde durmanız, karakteriniz hakkında daha ayrıntılı bilgiler vermek için önemli bir fırsattır. Bu yüzden genel ve içi boş cevaplar vermektense, örneklerle kendinizi açıklamayı denemelisiniz.

DOĞRU CEVAP:

“Son işimde daima zor geçen teslim tarihlerindeki rekabet beni çok motive ederdi. Ürünlerin teslimini tam zamanında yapma konusunda %100 başarılı olmak zorundaydım. Bu işin çok hızlı yapılması gerektiğini ve zor olacağını bilmeme rağmen, yaşanan rekabetten çok hoşlanırdım.''

15-ARKADAŞLARINIZ SİZİ NASIL TARİF EDER?

YANLIŞ CEVAP:

"Gerçekten çok iyi bir dinleyiciyimdir.”

İyi bir dinleyici olmak çok önemli bir özellik olmasına rağmen, işvereniniz büyük bir ihtimalle bunu umursamayacaktır. Seni büyük bir ihtimalle omzunda ağlamak için işe almıyorlardır. Cevapların başvurduğun pozisyonda başarılı olabileceğini destekler nitelikte ve kendine özgü olmalıdır. Eğer isterseniz örnek verebilirsiniz.

DOĞRU CEVAP:

“Arkadaşlarım beni büyük bir ihtimalle çok hırslı olarak tanımlayacaktır. İstediğimi elde edene kadar asla geri adım atmam. Program geliştirici olarak çalıştığım dönemde teknoloji konferansı için konuşmacılara götürdüğüm tekliflerden tek tek ret cevabı aldım. Ancak gerçekten büyük oynamak istiyordum ve “hayır”ı bir cevap olarak asla kabul etmedim. Hepsine ve yeni kişilere tekrar tekrar teklif götürdükten sonra konferansın katılımı planladığımın iki katına çıktı. Birçok kişi bir kez hayır dedikten sonra cevabını değiştirmez ama bunu kabullenmek benim doğamda yok. Bir şeyin mümkün olduğunu bildiğim sürece başarana kadar denemeye devam ederim.''

10 Favori Mülakat Sorusu

2011-04-08T04:25:00.001-07:00

10 Favori Mülakat Sorusu

İş arayan çoğu kişi iş görüşmeleri sırasında kendi alanlarıyla ilgili olmayan sorular nedeniyle zorluk yaşar. Ancak çoğu mülakat sorusu tahmin edilebilir niteliktedir. Aşağıdaki listeyi çalışıp cevaplarınızı hazırladığınız takdirde, tüm özgüveninizle mülakata hazır olacaksınız.

ZAYIF YÖNLERİNİZ NELERDİR?

Bu soru hepsi arasında en zorlu olanıdır. Zayıflıklarınızı minimum şekilde gösterip güçlü yönleriniz üzerinde odaklanın. Kişisel özelliklerinizden değil, profesyonel anlamda size yardımı dokunacak çalışmalarınızdan bahsedin.
Örneğin: " İletişim konusunda yeteneklerimi geliştirmek için daima çalışırım, hatta bu konuda bana çok yardımcı olan profesyonel gruplara bile katıldım.''

NİÇİN SİZİ İŞE ALMALIYIZ?

Deneyimlerinizi özetleyin.
Örneğin:" Son beş yılda finansal endüstri alanında kendimi çok geliştirdim ve çalıştığım firmaların tasarruflarını arttırdım. Sizin firmanızda da büyük değişiklikler yapabilir ve takımınız için harika bir üye olabilirim.".

NİÇİN BURADA ÇALIŞMAK İSTİYORSUNUZ?

İş görüşmesinde karşınızdaki kişi sizden sadece özgeçmişinizde bulunanları ve sadece açık bir pozisyon olduğu için onlarla çalışmak istediğinizi duymak istemez.
Örneğin: " İlkeleri benim değerlerimle uyuşan, çalışmaktan zevk alabileceğim birkaç ana firma belirledim ve siz de bu listemin en üstünde yer alıyorsunuz." gibi bir cevap çok daha etkili olur.

HEDEFLERİN NELERDİR?

Kısa vadeli, bütün geleceğinizi kapsamayan hedeflerinizden bahsetmeniz bu soruya verilecek en iyi cevap olur.
Örneğin:" Kısa vadede önü açık bir firmada işe başlamak istiyorum. Uzun vadede ise firmamın hedeflerine göre benim de hedeflerim değişebilir. Umarım ilerleyen yıllarda sorumluluk sahibi bir pozisyonda çalışabilirim.

ÖNCEKİ İŞİNİZDEN NİÇİN AYRILDINIZ VEYA AYRILIYORSUNUZ?

Eğer işsizseniz bu durumu pozitif göstermeye çalışın.
Örneğin:" Firmam üç kere çalışan sayısını azalttı. İlk ikisinde işten çıkarılmadım ancak üçüncüsünde çok büyük bir grupla beraber ben de işten çıkarıldım."
Eğer işten çıkarılmadıysanız bir sonraki işinizde ne aradığınız üzerinde durun.
Örneğin:" İki yılın ardından takım çalışmasına önem veren ve deneyimlerimi paylaşabileceğim bir firmada çalışma kararı aldım."

EN SON NE ZAMAN İŞİNİZDEN ÇOK KEYİF ALDINIZ?

İşveren sizi nelerin motive ettiğini bilmek ister. Eğer bu soruya bir örnekle cevap verebilirseniz, işverenin öncelikleriniz hakkında daha fazla bilgisi olur.
Örneğin:" En son işimden çok keyif alıyordum; çünkü direk müşterilerle ve onların sorunlarıyla ilgileniyordum ve bu benim için çalışmanın en güzel yanı."

DİĞER ADAYLARIN YAPAMAYACAĞI NE YAPABİLİRSİNİZ?

Sizi eşsiz kılan şey nedir? Bu soru deneyimlerinizi, yeteneklerinizi ve kişisel özelliklerinizi değerlendirmek amacıyla sorulur. Az ve öz cevap verin.
Örneğin:" Teknik konularda çok geniş bilgiye sahibim ayrıca müşterilerle çok güçlü ilişkiler kurabilirim. Bunlar da beni hem teknik, hem de sosyal açıdan çok başarılı kılar."

ESKİ PATRONUNUZUN HAKKINIZDA SÖYLEDİĞİ 3 POZİTİF ŞEY NEDİR?

Bu soru sayesinde eski performansınız rahatlıkla değerlendirilebilir. Başkalarının cümlelerini kullanmak kendinizi övmenin en harika yoludur.
Örneğin:" Eski patronum, sahip olduğu en iyi tasarımcının ben olduğumu, bana çok güvendiğini ve hassasiyetimi sevdiğini söylerdi."

MAAŞ BEKLENTİNİZ NEDİR?

İşverenin sizden bir maaş belirlemiş olması sizin için bir avantajdır. Kendi alanınızdaki ortalama maaş miktarı ile ilgili bilgi sahibi olun.
Cevabınız "Eğer işe alınırsam uygun bir miktar konusunda anlaşabileceğimize eminim. Benim özgeçmişime sahip birine normal koşullarda ne kadar maaş veriyorsunuz?

EĞER BİR HAYVAN OLSAYDINIZ, NE OLMAK İSTERDİNİZ?

İşverenler bu tip bir psikolojik soruyu hızlı cevap verip veremediğinizi görmek için sorarlar. Eğer ''tavşan'' derseniz, pasif bir kişi olduğunuz izlenimi yaratırsınız. Eğer "aslan" derseniz, agresif görünürsünüz. İşe alınmanız için nasıl bir kişiliğe sahip olmanız gerekiyor? Ve nasıl bir izlenim bırakmak istersiniz?

Mülakat Sırasında Uymanız Gereken 7 Kural

2011-04-08T04:24:00.001-07:00

Mülakat Sırasında Uymanız Gereken 7 Kural

Eğer büyük bir sıçrayış yapmak istiyorsanız- sizi gücün ve iş dünyasının merkezine yaklaştıracak bir sıçrayış- bir sonraki iş görüşmeniz bundan öncekilerden farklı olmalıdır. İşe alımda en başarılı kişi veya sizinle mülakat yapan kişi ne aradığını tam olarak bilir. Başarılarının devam etmesi için nasıl birine ihtiyaçları olduğunun farkındadırlar.

Öyleyse büyük maça hazır olduğunuzu nasıl kanıtlayacaksınız? Büyük bir oyuncu gibi düşünerek. İş görüşmesi karar verecek kişiyi etkilemek için en iyi şansınızdır ve başarılı olmak için uymanız gereken birkaç temel kural vardır. İşte size başarılı olmanızda yardımcı olacak tavsiyeler:

1.BÜYÜK RESMİ GÖRDÜĞÜNÜZÜ KANITLAYIN

İş görüşmesine çağırılan bütün adaylar iş hayatına özgü önemli bilgilere sahiptirler. Ancak daha fazla bilgiye sahip ve bu bilgileri nasıl kullanacağını bilen kişilerin şansı daha yüksektir. İşe alım uzmanları geniş bakmanın öneminin farkında olan kişileri tercih ederler.
Tavsiye: Büyük resme giden yolları bildiğinizi ve onların önemini kavradığınızı ayrıca bu bilgilerinizi nasıl birleştirip kullanabileceğinizi gösterin

2.PATRONUN İLGİSİNİ ÇEKECEK NOKTALARI BULUN

Ödevinizi yapın ve başvurduğunuz şeyin sadece bir iş veya terfi olmadığının, aynı zamanda firmanın asıl yöneticisinin de bu konuda söz sahibi olduğunun farkına varın. Sizin patronunuzun kime rapor verdiğini ve patronunuzun patronunun ilgisini neler çeker biliyor musunuz?
Tavsiye: Kendi bilgi birikiminizi konuşmanın bir parçası haline getirin. İş görüşmesi sırasında sadece başvurduğunuz pozisyonla ilgili değil, ayrıca firmanın genel işleyişiyle ilgili de bilgi sahibi olduğunuzu gösterin. Dikkat çeken bir soru sorun. Mesela: " Hindistan'daki pazarlama alanın büyütülme potansiyeli hakkında ne düşünüyorsunuz?"

3.ÇÖZÜM ÜRETİN

Uzman yöneticiler çözüm bulmada yaratıcı fikirler üretebilecek adayları tercih ederler. Sorunun detaylarını bildiğinizi göstermektense, bu soruna çözüm bulmada hazır olduğunuzu gösterin.
Tavsiye: Geçmişte karşılaştığınız ve çözdüğünüz problemleri düşünün ve bu tip sorunlarla nasıl başa çıktığınızı anlatın.

4.CESAREETİNİZİ GÖSTERİN

Kiminle iş görüşmesi yapıyor olursanız olun, karşınızdaki kişi azimlidir ve sizin de öyle olmanız gerekir. Firmalar konuşmaktan çekinmeyen ve düşüncelerini açıkça dile getirebilen kişileri tercih eder. Başarılı bir iş görüşmesinin tek yolu kendinize güvenmektir.
Tavsiye: Risk almaktan korkmadığınız ve bunun sonucunda başarılı bir değişikliğe imza attığınıza dair örnek vermeye hazırlıklı olun.

5.ANLAYIŞLI TARAFINIZI DA GÖSTERİN

Evet, kendinize güvenmeli ve fikirlerinizi desteklemelisiniz; ancak bazı zamanlarda katılmasanız bile anlayışla karşılayabileceğiniz ve destekleyeceğiniz durumlar olduğunu da göstermelisiniz.
Tavsiye: Deneyimlerinizden yararlanarak rekabete açık olduğunuzu ve firmanın yararına olacak fikirleri savunabileceğinizi göstermelisiniz.
6.DİNLEYİN

Konuşmaktan çekinmediğinizi göstermek kadar, çok aşırı konuşmamanız da önemlidir. Karşınızdaki kişinin konuşmasını bölmeden dinlemeyi bildiğinizi gösterin.
Tavsiye: Sizi başarılı bir dinleyici gibi gösterecek sorular sorun. Örneğin eğer size belirli bir durum karşısında ne yapacağınız sorulursa hemen cevap vermenin büyüsüne kapılmayın ve o durumla ilgili mantıklı sorular yöneltin.

7.POZİTİF OLUN

Eğer dünyadaki her yöneticinin nefret ettiği bir şey varsa, o da mızmız bir çalışandır. Unutmayın ki herkes takıma pozitif enerji ve gerçek girişkenlik getirecek birini işe almak ister. Sorunlar karşısında ürettiğiniz pozitif sorunlar ve takındığınız pozitif tutumun nasıl başarılı olduğuna dair örnek vermeye hazır olun.

Tavsiye: Sizi bunu yapmaya yönlendirseler de, eski yöneticinizle ilgili olumsuz bir yorumda bulunmayın.

İŞ GÖRÜŞMESİ TEKNİKLERİ

2011-04-08T04:23:00.000-07:00

Mülakatınızın İyi Geçmesi İçin 4 Yöntem

Harika bir özgeçmişiniz var, mükemmel bir önyazı yazdınız ve çok önemli bir mülakat için çağrıldınız. Tek bir pozisyon için 500’den fazla kişinin başvurduğunu ve gerekli vasıflara sahip olan adaylarla birkaç gün boyunca mülakat yapacaklarını biliyorsunuz. Kendinizi bu rekabet ortamında farklı kılmak için ne yapabilirsiniz?

Mülakat becerileri, görüşmecilerin sorabileceği sorular ve mülakatta kaçınmanız gereken hatalar hakkında birçok makale vardır. Bunlar yararlı olsa da rekabet bugün içinde bulunduğunuz kadar sert olduğunda fark edilmeniz gerekir. İşte size bunu başarmanıza yardım edecek birkaç ipucu.

Araştırma Yapın
Firma hakkında bilgi edinin. Son yıllık raporlarının ya da haber bültenlerinin bir kopyasını edinin. Website’lerini ziyaret ederek firmanın misyonunu ve müşterilerini öğrenin.

Yönetim kadrosunda ve en üst düzey mevkilerde kimlerin olduğunu öğrenin. Tabii bu, firmanın hacmine göre çeşitlilik gösterir. Eğer büyük bir holding ise mülakatına gireceğiniz departmanla ilgili olabildiğince çok şey öğrenin.

Eğer mümkünse mülakat zamanını belirlemek için aradıklarında görüşmecinin kim olacağını sorun. Bu kişiyi Google ile araştırın. Böylece onları daha kolay hatırlarsınız, ayrıca ne yaptıklarını bilirseniz, mülakatta sorulacak sorulara daha bilinçli cevaplar verebilirsiniz.

Küçük bir firmanın mülakatına gidecekseniz, eğer mümkünse İnsan Kaynakları ekibini araştırın. Eğer mülakattaki görüşmeciniz işi alırsanız kendisi için çalışıyor olacağınız yöneticiyse, Google ile o kişi hakkında bilgi edinin. Ortak noktalarınız olduğunu keşfedebilirsiniz ve görüşmeci hakkında önceden bilgi sahibi olursanız bu bilgilerden mülakat sırasında yararlanabilirsiniz.

Bu firma için çalışan ya da onlarla iş yapmış birilerini biliyor musunuz? Bu kişilere firma hakkında ve özellikle görüşmeci hakkında sorular sorun. Kendi mülakatları hakkında bilgi edinin.

Hazırlanın
Daha önce özgeçmişinizde okumadıkları öğeler kullanarak, firmanın misyonu ve hedeflerinden örnekler vererek kendiniz hakkında bilgi vermeye hazır olun.

Örneğin; basın bülteni yazıyor olacaksanız yazılarınız hakkında örnekler verin. Teknik departmana katılacaksanız yanınızda eski çalışmalarınız, patentleriniz ve araştırmalarınızdan oluşan bir özet ve liste götürün. Pazarlama departmanında katılacaksanız, daha önce üzerinde çalıştığınız büyük pazarlama aktivitesiyle ilgili bir örnek verin. Eğer üniversiteden yeni mezun olmuşsanız ve bu ilk işiniz olacaksa liderlikle, önemli aktivitelerle, takdir belgeleriyle ve katıldığınız organizasyonlarla ilgili örnekler verin.

Hazırladığınız bu dosyayı mülakat sırasında çantanızdan bile çıkartmayabilirsiniz ancak bu şekilde hazırlanmanız, sorulacak sorulara da hazır olmanızı sağlar.

Şu gibi sorulara cevap vereceksiniz:

· Güçlü ve zayıf yönleriniz nelerdir?

· Hedefleriniz nelerdir?

· Neden bu işe girmek istiyorsunuz?

Vermek istediğiniz mesajı içeren cevaplar hazırlayın ancak cevapları kelime kelime ezberlemeyin. Doğal ve ilgili olmalısınız.

Kendi Çarpıcı Sorularınızı Hazırlayın

Unutmayın: Onların sizin hakkınızda bir bilgi sahibi olmaya çalışması gibi siz de onlar hakkında bilgi sahibi olmaya çalışıyorsunuz. Rahatlayın, dinleyin ve kendi hazırladığınız soruları sorun.

Sorulabilecek bazı güzel sorular:

Sizce ideal bir aday nasıl olmalıdır?
Kendinizi bu sorunun cevabıyla kıyaslamaya hazır olun. (Bu pozisyon için yayınlanmış bir ilan varsa, bazı ideal becerileri içeriyor olabilir, böylece cevabınızı önceden hazırlayabilirsiniz).

Bu pozisyondaki kişinin başa çıkması gereken başlıca zorluklar nelerdir?
Bu zorluklardan bahsettikten sonra size bunlarla nasıl başa çıkacağınızı da soracaklardır. Bu durumda “Şimdiye kadar neler denediniz ve nasıl sonuçlar aldınız?” diye sorabilirsiniz. Bu şekilde soru-cevap alışverişi yapmanız sizi diğer adaylardan ayıracaktır.

Bazı temel bilgileri sorun.
Mülakat bir yöneticilik ya da liderlik pozisyonu içinse bütçenin ne olacağını sorun. Pazarlama pozisyonu içinse müşterilerinin kim olduğunu ve en başarılı pazarlama kampanyalarının hangileri olduğunu sorun.

Soru sürecinde onları bilginiz, ilgili olmanız ve enerjiniz ile ETKİLEYEBİLİRSİNİZ. Bu sürecin tadını çıkarın! Gerçekten firmaya dahilmişsiniz ve o zamana kadar bu sorunların üstesinde gelmeye çalışıyormuşsunuz gibi davranın ve kısa süre içinde onları etkileyin.

Birçok aday kendilerine sorulacak sorular üzerine çok zaman harcar ve kendi sormaları gereken soruları unuturlar. Soru sorarak görüşmenin gidişatını üstünlüğünüz olan alana doğru yönlendirebilirsiniz ve hazırladığınız çarpıcı sorularla diğer adaylardan ileride olursunuz.

Not Bırakın
Gitmeden önce 30 saniye kadar bir teşekkür konuşması yapın – onlara ayırdıkları zaman için teşekkür edin, başarılarında bir katkınız olmasını istediğinizi söyleyin ve neden sizi seçmeleri gerektiğini tekrarlayın.

Ayrıca sonuçları ne zaman öğrenebileceğinizi sorabilirsiniz.

Son olarak ertesi gün bir teşekkür notu göndermeniz çok önemlidir. (Bu notu e-posta ile göndermek en iyisi olacaktır.) Ayırdıkları zaman için teşekkür edin. Mülakatta geçen bazı önemli noktalara değinerek e-postayı kişiselleştirin.

NİSAN 2011 KARİYER DERGİSİ

2011-04-08T04:15:00.001-07:00

http://www.dijimecmua.com/index.php?c=sw&v=16&s=2052

MART 2011 KARİYER DERGİSİ

2011-04-08T04:14:00.000-07:00

http://www.dijimecmua.com/index.php?c=sw&v=16&s=1952

MERHABA ARKADAŞLAR

2011-04-08T04:11:00.000-07:00

İYİ GÜNLER ARKADAŞLAR MAHKEME KARARIYLA BULUNDUĞUM İLDEKİ BAZI BLOG SAYFALARINDA TELİF HAKKI YÜZÜNDEN BLOG SAYFALAR KAPATILMŞITI . BİZİM BLOG SAYFADA BUNDAN ETKİLENDİ UZUN SÜREDİR BLOG GİRİŞİ YAPILMIYORU. BLOG SAYFASININ BİLGİLERİ SİLİNDİ TEKNİK BİR SORUNDAN DOLAYI . BLOG SAYFASINI YENİLETİP YENİDEN BİLGİLER YÜKLENECEKTİR.

ŞUBAT 2011 KARİYER DERGİSİ

2011-02-11T05:40:00.000-08:00

ŞUBAT 2011 SAYISI

http://www.kariyer.net/kariyerDergi/index.kariyer?arn=&sid=

OCAK 2011 KARİYER DERGİSİ

2011-01-15T02:22:00.000-08:00

OCAK 2011 SAYISI
http://www.dijimecmua.com/index.php?c=sw&v=16&s=1783

2010-12-28T02:55:00.000-08:00

MÜŞTERİ İLİKŞİKELERİ YÖNETİMİ
CUSTOMER RELATİONSHİP MANAGEMENT (CRM)

Review of Social , Economic & Business Studies

Sosyal, Ekonomik ve İş Araştırmaları Dergisi

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ :CRM
CUSTOMER RELATİONSHİP MANAGEMENT

FİLİZ OKTAY DEMİR
Yrd.Doç.Dr.,İletişim Fakültesi ,T.C. Maltepe Üniversitesi

YALÇIN KIRDAR
Yrd.Doç.Dr.,İletişim Fakültesi ,T.C. Maltepe Üniversitesi

Özet

Müşteri ilişkileri yönetimi kavramı, günümüz pazarlama

anlayışının bir sonucudur. Piyasalar için, rekabet edebilme gücü,

her zaman farklı olmayı gerektirmiştir. Günümüzde, teknolojik

yeniliklerle elde edilen farklılaşmalar uzun süreli olmadığından,

müşterilerinize benzersiz bir satış önerisiyle gidebilmek uzun

vadede mümkün olmayacaktır. Bu yüzden, farklılaşmanın en

önemli yollarından birisi olarak müşteri ilişkileri gösterilmektedir.

Müşterilerin devam eden ilişkisi, sadakatleri ve artarak devam eden

satın alma davranışları, güçlü rekabet koşullarında şirketleri

koruyacak değerlerdir. CRM, müşterilerle sürekli devam etmesi

istenilen bu ilişkileri, operasyonel ve analitik olarak ele almaktadır.

Bu şekilde değerlendirildiğinde, bilgi teknolojisi odaklı bir kavram

olarak görünmesine rağmen, CRM yeni bir yönetim felsefesidir.

Müşteri odaklı pazarlama anlayışının hakim olduğu bu yönetim

felsefesinde, uzun süreli müşteri ilişkileri ve sadakati

hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler: Müşteri, müşteri ilişkisi, müşteri odaklılık,

müşteri ilişki yönetimi.

1.Giriş

Günümüz şartlarında, müşteri sadakatiyle sonuçlanacak

müşteri ilişkileri, şirketlerin en önemli rekabet aracı durumundadır.

Teknolojik gelişmeler bütün yeniliklerin çok hızlı bir şekilde taklit

edilmesini sağladığından tüketicilere, benzersiz bir satış önerisiyle

gitmek çoğu zaman mümkün görünmemektedir. Beyaz eşya

ürünleri, otomobil, cep telefonu, bilgisayar gibi teknik özellikler

içeren ürün grupları düşünüldüğünde, aynı özelliklerin hemen

hemen bütün markalar için geçerli olduğu kolayca

gözlenebilmektedir. Günümüz ticari hayatında yaşanan önemli bir

diğer değişiklik ise, rekabet şartlarıdır. Rekabet, bundan önceki

dönemlerin hiçbirinde üreticileri ve pazarlamacıları bu kadar

yormamıştır. Her gün daha fazla satmak zorunda olan ve kıyasıya

rekabet eden şirketler için müşteri kazanmak ve kazanılanları

kaybetmemek ciddi bir zorunluluk halindedir.

Küreselleşen bir dünyada değişen müşteri yapısı, işletmeleri

çok ciddi bir şekilde yeniden yapılanmaya ve müşterilerine

yönelik stratejilerini yeniden gözden geçirmeye zorunlu hale

getirmiştir. Bu bağlamda, müşterilere yönelik olarak uygulanacak

temel pazarlama stratejilerinden biri, müşteriyi işletmenin odak

noktasına yerleştiren ve müşteri memnuniyetinin ötesine geçip,

müşteriye değer sağlamayı hedefleyen müşteri ilişkileri yönetimi

yaklaşımıdır. (Tekin ve Çiçek, 2005:1) Günümüzde yeni müşteriler

edinmek, mevcut müşteriye ulaşmaktan çok daha zor. Var olan

müşterinizin, şirketiniz ürünlerine olan bağlılığını korumak ve

arttırmak CRM’in var olma nedenlerinden biridir. Geçmişte çok

uluslu firmaların kullanabileceği bir kavram olarak değerlendirilen

ve öngörülen CRM şimdilerde, her ölçekten şirketin kendi

ölçeğinde altyapısını oluşturmaya başladığı bir hedef haline

gelmiştir. Düne kadar cazip ve basit yöntemlerle yeni müşteriler

kazanmaya çalışan şirketler günümüzde gerçek olanın tüketiciyi bir

an için cezbetmek değil, sürekli olarak memnun ederek kaliteli,

gerçekçi, doğru ve ihtiyaçlarını karşılayan ürünlerle tatmin etmek

olduğunu biliyorlar. (Gökalp, 2005:1)

Geleneksel pazarlamada, çok kişiye satış yaparak işlemleri

maksimize etmek amaçlandığı için, müşteri davranışları,

özellikleri, satın alma geçmişi bu denli önemsenmemekteydi.

2. Geleneksel Anlayıştan Müşteri Odaklı Anlayışa Geçiş

Müşterileri kitlesel olarak değerlendiren, yüksek kaliteli ve

düşük fiyatlı ürünler üreterek bunları fazla sayıda müşteriye

ulaştırmaya çalışan geleneksel pazarlama anlayışı değişmeye

başlamıştır. Pazarlama uygulamaları son yıllarda pazara değil

müşteriye odaklanmaktadır.

1990’ların en büyük özelliği, tüketicilerin güçlerini ortaya

koymaları olmuştur. Tüketiciler artık kendilerinin de

söyleyecekleri bir şeyleri olduğunun ve bunu dinletmeleri

gerektiğinin farkına varmışlardır. Firmalar da pazarda var

olabilmek için tüketicilerini dinlemek ve anlamak zorunda

olduklarını anlamışlardır. (Bozkurt, 2000:25) Bireyselliğin ön

plana çıkmasıyla birlikte, tüketiciler sadece kendileri için üretilmiş,

sadece kendilerine sunulmuş, sadece kendileri için tasarlanmış

ürünler, hizmetler, işlemler görmek istediler. Üretimin ve üreticinin

fazla olduğu, ürün özelliklerinin rakipler tarafından kısa sürede

tekrarlandığı düşünüldüğünde, pazarlamanın başarılı olabilmek

için müşteri odaklı olmaktan başka çaresi kalmamıştı.

Müşteri odaklı anlayıştaki gelişmelerden sonra, geleneksel

pazarlama kavramları geçerliliğini korusa da, birçok pazarlama

kavramı yeniden sorgulanmaya başlamıştır.

Yeniden sorgulanan bu kavramlar aşağıda yer alan yedi maddede özetlenmiştir:

i. Yeni müşteri mi? Sadık müşteri mi? Yeni müşteri

kazanmanın eski müşteriyi elde tutmaktan daha pahalı

olması nedeniyle, yeni müşteri kazanmanın yanı sıra, mevcut

müşteriler için de yepyeni stratejiler geliştirmeye başlamıştır.

ii. Pazar payı mı? Cüzdan payı mı? “Müşterinin, şirket

tarafından sunulan mal ve hizmetleri satın alma

potansiyelinin tümünden yararlanılıp yararlanılmadığı” veya

başka bir deyimle “müşterinin, şirket tarafından sunulan mal

ve hizmet alımları için ayırdığı paranın ne kadarının şirkete,

ne kadarın ise rakiplere aktığı” gibi biraz daha karmaşık

ölçülerle ilgilenir.

iii. Hesap / Kart / Sipariş no mu? Müşteri no mu? Süreçler ve

sistemler açısından bakıldığında, birbirlerinden kopuk olarak

tasarlanmış operasyonel sistemlerin birleştirilmeleri

zorunluluğu tartışılmıştır.

iv. Toplam hesap adedi mi? Gerçek müşteri adedi mi? “Ürün

odaklı” olarak tasarlanmış operasyonel sistemlerin çoğu,

kuruluşların toplamda kaç adet gerçek müşterisi olduğunu

cevaplayamamaktadır.

v. Anket mi? Davranış mı? CRM çözümleri kullanılmaya

başlanmadan önce, yaptıkları işlemlerin ayrıntılı analizini

alamıyorlardı.

vi. Rakipten gelen müşteri mi? Terk oranında azalış mı? CRM

çözümleri kullanılmaya başladıktan sonra, pazarlamacılar

sadece “müşteri elde etme” konusuna odaklı olarak değil,

“mevcut müşterinin şirketi terk etme oranının düşmesi”

kaygısına da önem vererek çalışmaya başlamıştır.

vii. Ürün karlılığı mı? Müşteri karlılığı mı? CRM yaklaşımı

ve çözümleri, şirketlerin “müşteri karlılığını” ölçebilmelerini

ve müşteriyi gerek bir birey olarak gerekse müşteri

segmentlerini bir grup olarak incelemeleri mümkün

olmuştur. Ürün karlılığı yanında müşteri karlılığının da

ölçülmesi gerekmektedir. (Gel, 2004:16-19)

Günümüz koşullarında müşteri, çok daha bilinçli, çok daha

sorgulamacı, çok daha talepkar, çok daha etkileşim ve deneyim

arzulayan bir profil çizmektedir. Bu bağlamda, değişenin sadece

müşteriler olduğunu söylemek doğru olmaz. Günümüz pazarlama

çabalarının müşteriye bakış açısında da büyük değişiklikler yer

almaktadır. Önceleri müşteri kazanmak, satmak ve kar etmek

önemliyken, günümüz çabaları müşteri sadakati içindir.

3. CRM: Müşteri İlişkileri Yönetimi Nedir?

Bilinen adıyla CRM, yani müşteri ilişkileri yönetimi

kavramının ne olduğu tartışılmadan önce, neden ortaya çıktığı

açıklığa kavuşturulabilir. Duran, CRM’in ortaya çıkma nedenleri

şu şekilde anlatmıştır;

i. Kitlesel pazarlamanın gittikçe pahalı bir müşteri kazanma

yolu olması.

ii. Pazar payının değil müşteri payının önemli hale gelmesi.

iii. Müşteri memnuniyeti ve müşteri sadakati kavramlarının

önem kazanması.

iv. Varolan müşterinin değerinin anlaşılması ve bu müşteriyi

elde tutma çabalarına gerek duyulması.

v. Bire-bir pazarlamanın önem kazanmasıyla beraber her

müşteriye özel ihtiyaçlarına göre davranma stratejilerinin

gerekliliği.

vi. Yoğun rekabet ortamı.

vii. İletişim teknolojileri (web, e-mail...) ve veri tabanı yönetim

sistemlerinde yaşanan gelişmeler. (2001:3)

Rekabet koşulları, günümüz kurumlarını farklılaşmak için

müşteri odaklı uygulamalara yöneltmiştir. Bütün kurumların

rekabet güçleri yaratması ve kendisini bu güce dayanarak ifade

etmesi gerekmektedir. Bazı işletmeler daha fazla fayda sunarak,

bazıları yenilikleri herkesten önce takip ederek, bazıları ise müşteri

odaklılıklarıyla rekabet gücü yaratmaya, rakiplerinden

farklılaşmaya çalışmaktadırlar. Farklılaşmak için geliştirilecek

stratejiler; ürün liderliğine, hizmet liderliğine, marka liderliğine

yada müşteri ilişkilerine dayandırılabilir. Ürün liderliği stratejisini

takip eden Microsoft ve Nokia gibi şirketler, en yeni teknolojiyi ve

ürünleri isteyen müşterileri hedeflemektedir. Kendilerine en iyi

hizmeti strateji olarak seçen şirketler, çok ödese de en iyi hizmeti

almak isteyen müşterilere yönelecektir. Duygusal değerlerle marka

lideri olarak konumlanan şirketler, müşterilerine güven veren

stratejiler geliştirecektir. Müşteri yakınlığıyla konumlandırılmaya

çalışan şirketler ise, müşterilerle birebir iletişim ve müşteri

tatminini hedefleyen stratejiler geliştirirler.

Müşteri ilişkileri baz alınarak geliştirilen stratejiler, müşterilerle

birebir iletişim içinde olan, onların satın alma davranışlarını takip

eden, tercih ve satın alma davranışlarıyla ilgili veri tabanları

oluşturan, şirket ve müşterileri arasında iletişim kuracak

teknolojilere sahip ve müşteri temsilciliklerine fazlasıyla önem

veren özellikler içerecektir.

Günümüz pazarlama stratejileri içersinde müşteri ilişkilerini

önemseyen stratejiler konumlandırma çalışmaların yerini almış

durumdadır. Bununla birlikte, CRM bir çok insan için bir çok farklı

anlam ifade etmektedir. Ayrıca, CRM kavramını açıklayan farklı

yaklaşımlar mevcuttur. Bu yaklaşımlardan ilki, müşteriyle ilgili

bilgiden faydalanma veya müşteriye bilgi aktarımıyla ilgilidir.

Oldukça yaygın olan bu yaklaşım, kavramın esaslarına dayanan dar

bir bakış açısı sunmaktadır. CRM kavramının geliştirilmesiyle

birlikte, kavramın hedeflerine ve karmaşık karakterine dayanan

yeni yaklaşımlar ortaya çıkmıştır.

Üzerinde çok konuşulan CRM kavramıyla ilgili tanımları Duran

aşağıdaki maddelerde özetlenmiştir.

i. CRM, müşteri ile ilişkide bulunulan her alanda müşteriyi

daha iyi algılama ve onun beklentileri çerçevesinde firmanın

kendisini daha iyi yönlendirmesi sürecidir.

ii. CRM, müşteri ilişkilerini yönetmek için kullanılan

metodoloji ve ürünlerin genelini içermektedir.

iii. CRM, müşteri temas noktalarının entegrasyonu ve

iyileştirilmesidir.

iv. CRM, müşteriyi tasarım noktasına (merkeze) yerleştiren ve

müşteri ile yakın ilişki kuran bir yönetim felsefesidir.

v. CRM, satış, pazarlama ve servis süreçlerini daha etkin hale

getirmek için geliştirilmiş işleme stratejisi / kültürüdür.

vi. CRM, müşteri bilgilerini kullanarak müşteri sadakatini ve

sonuçta müşteri değerini artırma bilimidir.

vii. CRM, iş ve enformasyon akışlarının öncelikle müşteri

ihtiyaçları, ikincil olarak ise şirket ihtiyaçlarına göre

tasarlanmasıdır.

viii.CRM, kurumdaki müşteri ile ilgili her türlü bilgiyi tek bir

enformasyon sistemine bağlamak ve bunu müşteri temas

noktasına odaklamaktır.

ix. CRM, müşteriyi tanımak, müşteri ihtiyaçlarını anlamak, ona

uygun hizmetler ve ürünler geliştirmektir. (2001:2)

Yukarıdaki maddelerde de görüldüğü gibi CRM’in birçok

tanımı bulunmaktadır.

Akça, bu tanımlardan ikisini özelliklevurgulamaktadır;

Bunlardan ilkini müşteri odaklı yapılanma,

ikincisini de eldeki müşterileri tutmak ve yenilerini yaratmak için

gerekli iş sistemlerinin kurulması olarak açıklamıştır. (2005:1)

CRM; hem ön ofis (pazarlama, satış ve müşteri servisi) hem back

office (muhasebe, üretim ve lojistik) uygulaması olmakla kalmayıp

aynı zamanda hem de diğer tüm bölümler, müşteriler ve iş ortakları

ile koordinasyonu ve işbirliğini sağlayan müşteri merkezli bir ilişki

yönetimi felsefesidir. (Bozgeyik, 2005:1) Müşteri ilişkileri, kuruluş

ile müşteri arasında kurulan, satış öncesi ve satış sonrası tüm

eylemleri kapsayan, karşılıklı yararı ve ihtiyaç tatminini içeren bir

süreçtir. (Odabaşı, 2000:3)

4. Müşteri İlişkileri Yönetimiyle İlgili Kavramlar

4.1. Müşteri

Müşteri, belirli bir işletmenin belirli bir marka malını, idari

veya kişisel amaçları için satın alan kişi veya kuruluştur. Mevcut

müşteri, işletmenin sürekli satış yaptığı ve işletmenin malını veya

hizmetini her zaman satın alan müşteridir. Muhtemel müşteri,

işletmenin satış için görüştüğü, fakat halen işletmenin müşterisi

olmamış müşteri adayıdır. Eski müşteri, işletmenin daha önce

müşterisi olmuş fakat çeşitli nedenler ile artık müşterisi olmayan

kişi veya kuruluştur. Yeni müşteri, bir işletmenin malını veya

hizmetini ilk defa satın alan müşteridir. Hedef müşteri, belirli bir

işletmenin belirli mallarını satın alabileceği amaçlanan kişi veya

kurumlardır. (Yıldızel, 2002:49)

4.2. Müşteri Yaşam Boyu Değeri

Müşterinin yaşam döngüsü içindeki değeri müşteri ömrü

kavramını tanımlar. Tanımlanmamış bir yaşam döngüsünde

müşteri ömrü değeri ölçülemez. Müşteriyi elde tutma maliyetleri,

yıl içerisinde verilen siparişler, toplam gelir, direkt maliyetler,

müşteri edinme maliyetleri, indirim oranları ve daha birçok kritere

göre her bir müşterinin yaşam boyu değeri tespit edilir. Bir

müşterinin işletmeye sağladığı kar ve gelecekte sağlayacağı karın

net bugünkü değeri ile müşterinin işletmeye sağlayabileceği

potansiyel, yani ondan elde edeceği ekstra değerdir. (Infomag,

2002:65-69) Müşterilerin işletmelerden beklentilerinin farklılık

göstermesi gibi, işletmeler için de müşteri değerleri farklılık

gösterecektir. Böylece, müşteriler işletmelere sağladıklara değere

göre sıralanacaklar ve ihtiyaçlarına göre farklılaşacaklardır.

4.3. Müşteri Sadakati

Pazarlama uygulamaları, dönemsel olarak farklı konulara

ağırlık vermiştir. Dönemsel olarak ortaya çıkan bu konular,

dönemin gerekliliklerine ve özelliklerine göre desenlenmiştir.

1960’larda yeni ürünler ve ürün grubunda lider olmak

önemliyken; 1970’ler düşük maliyetle çok üretmek üzerine

odaklanmıştır. 1980’lerde toplam kalite konuları popülerken,

1990’larda müşteri ilişkileri önem kazanmıştır. 1990’ların popüler

pazarlama konusu olan müşteri ilişkileri, yeni müşteriler kazanmak

kadar – hatta daha fazla- mevcut müşterilerin şirkete bağlı

kılınmasıyla ilgilenmektedir. Böyle bir pazarlama konusu

pazarlama uygulayıcılarını ve bilim adamlarını müşteri sadakati

konusuna yönlendirmiştir. Geleneksel pazarlama, ürünlerin

mümkün olduğunca çok sayıda müşteriye satılmasıyla ilgilenirken,

yeni pazarlama anlayışı her bir müşteriye olabildiğince çok satış

yapmakla ilgilenir.

Reicheld sadık müşterilerin avantajlarını aşağıdaki altı

maddeyle açıklamıştır: (1996’den Doyle)

i. Ele geçirme maliyeti. Reklam, doğrudan posta, satış

komisyonları ve yönetim zamanı gibi maliyetler göz önüne

alındığında, yeni müşteriler kazanmak oldukça pahalıdır.

Yeni bir müşteri kazanmanın maliyeti, eski müşteriyi elde

tutma maliyetinden altı katı fazla olduğu tahmin

edilmektedir.

ii. Baz karlılık. Şirketin, müşteri sadakati kazanılmadan önce

yaptığı alımlarla getirdiği kazançtır. Açıktır ki, bir müşteri ne

kadar uzun süre elde tutulursa, yıllık baz karlılık toplamı o

kadar yüksek olacaktır.

iii. Gelir büyümesi. Sadık müşteriler, harcamalarını zaman

içerisinde arttırırlar. Şirketin ürün hattını daha iyi öğrenir ve

şirkete daha çok güvendikleri için de daha fazla iş bağlantısı

kurarlar.

iv. Faaliyet maliyetleri. Müşteriler şirketi daha iyi tanıdıkça,

onlara hizmet sunmanın maliyeti azalır. Soruların

cevaplanmasında ve her iki tarafın nasıl hareket ettiğinin

öğrenilmesi sürecinde daha az zaman harcanır.

v. Tavsiyeler. Tatmin olmuş müşteriler, potansiyel müşterilere

tavsiyelerde bulunurlar. Pek çok pazarda tavsiyeler, yeni

işler kazanmanın en önemli yoludur. Genelde kişisel

tavsiyeler reklam ve bedeli ödenmiş diğer iletişim

yollarından daha fazla ikna gücüne sahiptir.

vi. Yüksek fiyat. Eski müşteriler, yenilere nazaran fiyat

konusuna daha az duyarlıdır. Yeni müşteriler çoğunlukla

indirim yapılarak şirkete çekilir, bu ise düşük kar marjı

yaratır.

4.4. Veri Tabanlı Pazarlama

Veri tabanlı pazarlama; müşterilerin demografik, sosyo

ekonomik özelliklerine, satın alma alışkanlıklarına ve müşteri

iletişim (adres, telefon, e-mail) bilgilerine sahip olmak ve bunları

pazarlama için yararlı bir unsur olarak değerlendirmek şeklinde

tanımlanabilir. Veri tabanlı pazarlama müşteri odaklı, bilgi yoğun

ve geleceğe yönelik bir pazarlama uygulamasıdır. Veri tabanlı

pazarlamayı öncelikle, varolan müşteriler hakkında yeterli bilgiyi

ele geçirmek, bu bilgileri tekrarlanacak satışlara teşvik için

kullanmak ve sürekli olabilecek bir ilişkinin kurulmasını

sağlayacak bir süreç olarak kabul etmek gerekir.(Duran, 2002b:1)

4.5. İlişkisel Pazarlama

Müşterilerle ilişki kurmak, vaatlerin ve sözlerin verilmesidir.

Müşteri ilişkilerini sürdürmek ise verilen söz ve vaatlerin yerine

getirilmesidir. Öte yandan, müşteri ilişkilerinin geliştirilmesi ve

zenginleştirilmesi, daha önce yerine getirilen sözlerin ve vaatlerin

ötesinde yenilerinin verilmesi ve önerilmesidir. Birebir pazarlama,

ilişkisel pazarlama, mikro pazarlama yada müşteri ilişkileri

yönetimi olarak bilinen uygulama; bireysel müşterinin şirkete ne

dediğine ve şirket çalışanlarının müşteri hakkında neler bilmesi

gerektiğine yönelik olarak, istekli biçimde davranışlarını ve

uygulamalarını değiştirme düşüncesidir. Amaç, müşteri ile şirket

arasında sağlıklı, verimli, karlı ve güvene dayalı uzun süreli bir

ilişkinin oluşturulmasıdır. (Odabaşı, 2000:19) Birebir pazarlamanın

temeli, müşteri hakkında olabildiğince fazla bilgi toplayıp bu

bilgileri her müşteri için farklı hizmet ve ürünler geliştirmede

kullanmaktır. Bir üründen binlerce üreterek binlerce satmak yerine,

binlerce müşterinin her birine farklı ürün yada hizmet geliştirme

yoluna gidilmektedir. (Yıldızel, 2002: 22)

5. Müşteri İlişkileri Yönetimi Süreci

Genel olarak bilindiği gibi, CRM dört evreden oluşmaktadır.

Bu evreler aşağıda yer alan dört maddeyle özetlenebilir; Müşteri

seçimi; müşteri edinme; müşteri koruma; ve müşteri derinleştirme.

5.1. Müşteri Seçimi

Burada hedef kitlenin tanımlanması ve gruplara ayrılması

amaçlanmaktadır. CRM felsefesinde her müşteri veya müşteri

grubu farklı değerler taşıyacağı ve farklı kampanyalara entegre

edileceği için müşteri seçimi önemli olacaktır. Bu aşamada; hedef

kitlenin belirlenmesi, belirlenen hedef kitle için segmentasyon ve

konumlandırma çalışmaları yapılması, konumlandırma verilerine

uygun kampanyaların geliştirilesi ve pazarlama iletişimi

stratejilerinin belirlenmesi yer almaktadır.

5. 2. Müşteri Edinme

Bu evrenin asıl amacı satıştır. “Müşterilere en etkili yoldan

satış nasıl yapılabilir?” sorusunun yanıtı bu evrenin ana amacını

oluşturmaktadır. Bu aşamada ihtiyaç analizlerinin yapılması, satın

almaya yönelik tekliflerin ve ön taleplerin oluşturulması ve satış

yer almaktadır.

5.3. Müşteri Koruma

CRM kavramı için en belirleyici unsurlardan birisi müşteri

sadakatidir. CRM, yeni müşteriler kazanmak kadar -muhtemelen

daha da fazla- mevcut müşterilerinin korunmasını hedefler.

Geleneksel anlayışın aksine, eldeki mevcut müşteriyle sürekli artan

oranlarda satış ilişkileri kurmak önemlidir. Müşteri koruma “Bu

müşteri ne kadar süre elde tutulabilir?” sorusunun yanıtının

arandığı evredir. Amaç, müşteriyi kuruma bağlama, onu kurumda

tutabilme ve ilişkinin sürekliliğini ve sadakati sağlamaktır. Bu

aşama için, sipariş yönetimi, taleplerin organizasyonu, problem

yönetimi gibi pazarlama çabaları geliştirilmelidir.

5.4. Müşteri Derinleştirme

Bu aşamada, kazanılmış bir müşterinin sadakati ve

kârlılığının, uzun süre korunması ve müşteri harcamalarındaki

payının yükseltilmesi için gereken adımlar yer almaktadır.

“Cüzdan payı” bu aşama için sorgulanan kavramlardandır. Amaç

sürekliliğin sağlandığı ilişkiden yeni faydalar sağlamaktır. Bu

aşama için müşteri ihtiyaç analizleri ve çapraz satış kampanyaları

önerilmektedir.

6. Müşteri İlişkileri Yönetimi Sistemleri

Son yıllarda birçok organizasyon, global rekabetle daha fazla

müşteriyle iletişim halinde olmaya ihtiyaç duyduğunu kabul

etmiştir. Bunun sonucunda, CRM bir çok organizasyon stratejisinin

yükselen gündemini oluşturmuştur. CRM tanımları ve CRM

sistemleri detaylarıyla ele alınabilecek genişlikte iken, tüketici

odaklı bilgi sistemleri üzerine odaklanmaktadır. (Bull, 2003:592)

CRM, çoğu kez bir yazılım ürünü veya projesi olarak algılandığı

için de felsefesi anlaşılamamaktadır. CRM, günümüz şartlarında

elbette bilgi teknolojileri kullanmayı, kurumların kendi

fonksiyonlarına uygun yazılım programlarına yada sistemlerine

sahip olmasını gerektirmektedir. Fakat, yapılması gereken ilk şey,

bu sistemlere hızlı bir şekilde sahip olarak ertesinde sonuçlarını

beklemek olmamalıdır. Başarılı bir CRM projesinde ön koşul,

müşteri odaklı olmaya tüm kurum olarak hazırlanarak kurumsal

yapıyı bu yönetim felsefesi üzerine kurmaktır.

CRM en nihayetinde müşteri odaklı bir iş stratejisidir. Bu

stratejinin kurum içine yerleştirilmesi bir dizi stratejik aşamayı

gerektirmektedir. Bu aşamaları Kırım dört aşamada anlatmaktadır.

“Müşteri merkezli bir strateji oluşturmak ve müşteri ile etkileşim

sürecini yeniden tanımlamak; Organizasyon yapısını ve

işlevsellikleri bu çerçevede belirlenecek örgütsel değişimi

gerçekleştirmek; Bir “değişim yönetimi” projesi başlatmak; ve

gerekli insan kaynağı yapısını oluşturup eğitilmelerini sağlamak.

(2001:65)

CRM sistemleri operasyonel ve analitik olarak iki boyutta

ele alınmaktadır: Müşteriye temas edilen tüm noktalarda, bu

noktalarda yer alan personelin müşteriyle ilgili bilgileri görmesini

sağlayan otomasyon sistemleri; operasyonel CRM olarak

anılmaktadır. Satış noktası otomasyonu, şube uygulamaları, selfservis

(Kiosk, ATM), telefonda otomatik hizmet (sesli yanıt

sistemleri) ve çağrı merkezi (Call Centrer) gibi uygulamalar

operasyonel CRM için gerekli bilgi teknolojileridir.

Analitik CRM operasyonel sistemlerde toplanan bilgiler

üzerine kurulacak analiz sistemiyle, müşterilere yönelik bilgilerin

değerlendirildiği hizmetleri sağlamaktadır. Bu şekilde müşteri

işlemleri detaylı bir şekilde ele alınıp analiz edilebilecektir.

CRM’in sağladığı teknik alt yapı ve bilgi işlem yapısı, tüketici

davranışlarının analizini sağlayacaktır. Tüketicilerle ilgili farklı

kaynaklardan edinilen “ham veriler” “veri tabanlarına” aktarılarak

her bir tüketici veya tüketici segmenti için kullanılabilir hale

gelebilecektir. Elde edilen bu veriler CRM proseslerinin hepsinde,

tüketici davranışlarının analizinde kullanılarak işlevlerini yerine

getirecektir. CRM sistemleri müşterileri farklılaştırarak, farklı

müşteri gruplarına farklı uygulamalar geliştirilmesini sağlayacaktır.

Müşteriler içinde belli kategoriler geliştirecektir. Sadakati ve

karlılığı yüksek müşterilerin, beklentileri ve talepleri haklı olarak

farklı olacaktır. Bunun bir sonucu olarak, şirketler için de farklı

müşteri kategorileri mevcut olacaktır. Bazı müşteriler çok değerli

iken, bazıları büyüme potansiyeli gösteren, bazıları ise hiç kar

getirmeyen gruplarda yer alacaktır. Bu kategorilere göre

müşteriler için farklı uygulamaların ve işlemlerin geliştirilmesi

gerekecektir.

Müşteri numaralarında yer alan bilgilerle, spesifik bir

tüketiciyi veya tüketici segmentlerini “müşteri bazında” görmek

mümkün olacaktır. Bu bilgilerin müşteri bazında hangi

davranışların yorumunda kullanılabileceğini Gel, aşağıdaki

maddelerde açıklamıştır: (2004:75)

i. Davranışlarını

ii. Davranışlarındaki değişimleri

iii. Onları bu davranışa sürükleyen nedenleri

iv. Bundan sonra ne yapacaklarını

v. Kaybedilmek üzere mi olduğunu

vi. Şirkete sadakatinin her gün daha da artmakta mı olduğunu,

büyük bir doğrulukla anlayabilmeyi sağlayacaktır. Bu

durumda ise, en basit tanımıyla, bu bilgiyi doğru olarak

kullanan şirketlerin,

vii. Müşteri davranışlarındaki muhtemel değişimlere kendini

hazırlayabilme

viii.Karlı-karsız müşteriyi ayırt edebilme

ix. Her tür müşteriyi ayırt edebilme

x. Her tür müşteri ve müşteri grubu için özel yaklaşımlar

geliştirebilme

xi. Hatta pazarı bizzat yönlendirebilme imkanına sahip

olabileceklerini söylemek yanlış olmaz.

7. Müşteri İlişki Yönetimi Teknolojisi

Müşteri ilişkileri yönetiminde, müşterileri tanımak,

sınıflandırmak, iletişim kurmak, etkileşim içerisinde olmak için

CRM teknolojilerine ihtiyaç duyulmaktadır. Günümüz

işletmelerinin çok fazla sayıda, çok çeşitli mesafelerde birbirinden

çok farklı ihtiyaç ve isteklere sahip müşterileri düşünüldüğünde,

teknoloji desteksiz bir iletişimin kurulması mümkün

görülmemektedir.

Kurumların müşterileriyle “öğrenmeye dayalı” ilişkiler

kurabilmeleri için üç tür teknolojiye ihtiyaç duyulmaktadır: Veri

tabanı, Interaktif medya, ısmarlama seri üretim teknolojisi.

(Peppers, 2001:16) Bu üç tür teknoloji aşağıdaki maddelerle

ayrıntılı bir şekilde ele alınmaktadır.

7.1. Veri Tabanı

Her birim müşterinin kurumla yapmış olduğu işlemlerin ve

kurduğu ilişkilerin sistemsel olarak hafızaya alınmasıdır.

Günümüzün rekabet koşulları içerisinde pazarlama çevresi ve

müşterilere ilişkin bilgiler bir çok kurum için stratejik rekabetin en

önemli anahtarı haline gelmiştir. İşletme ve pazarlama çevresindeki

bu gelişmeler, bilgi teknolojilerinin pazarlama stratejilerinin

hazırlanması ve uygulanmasında artan rolününde etkisiyle firmaları

bilgiye daha duyarlı hale getirmektedir. İşletmelerde bilginin

değerinin artması ve müşteri odaklı pazarlama anlayışının

gelişmesiyle beraber; şirketler ilişkide bulundukları müşteriler

hakkındaki bilgileri toplamak, depolamak ve bu bilgileri yararlı bir

şekilde kullanmak yönünde sistematik çalışmalara yönelmişlerdir.

(Duran, 2002a:1)

7.2. Interaktif Medya

Çağrı merkezleri, web siteleri, satış otomasyonu veya POS

otomasyonu CRM için kullanılabilecek Interaktif medya

örnekleridir.

7.3. Ismarlama Seri Üretim Teknolojisi

1970’li yıllardan itibaren Batı toplumu ‘’bireyselliği’’

keşfetmesiyle her birey kendi farklılığını yaşama arzusu

geliştirmeye başlamıştır. Bu da, başkalarının kullandığı ürünlerin

aynısını kullanmak istememe şeklinde bir piyasa baskısı

yaratmıştır.

Seri üretim yaparken, ürünlere çeşit ve farklılık getirecek

öneriler geliştirilmesi oldukça zor bir seçimdir. Toyota bu

toplumsal değişimi ilk fark eden firmalardan birisi olarak herkese

ayrı özellikte araba üretmeyi ve bunu seri olarak yapmayı

başarabilmiştir. Müşterilerden bazıları için klimalı, bazıları için

klimasız; bazıları için tavanı açılmaz, bazıları için açılır; bazıları

için ön camları elektrikli, bazıları için manuel, vb. (Kırım 1999:13)

Günümüzün geçerli üretim anlayışı böyledir. Tüketiciler

ürünlerin kendisi için özel olmasını istediklerinden, işletmeler

kendilerini buna göre düzenlemek durumundadır. Mobilya ve ev

her türlü ev aksesuarı üreten Ikea, tüketicilerinin bireysellik

hissetmeleri konusunda öncü firmalardan birisidir. Ikea tüketicileri

mobilyaları kendi evlerine uygun ölçülerde seçebilmekte, bu

mobilyaları evlerinde kurabilmekte, boyayabilmektedir. Böylece,

Ikea ürünleri tüketici için sadece kendisine ait hissi yaratmaktadır.

Bireysellik Starbucks içinde marka vaadi durumundadır. Starbucks,

tüketicilerinin kendileri için kendilerine kahve yaratmalarına izin

veren bir sistem kurmuştur. Tüm tüketiciler sadece kendilerine

hitap eden aromalar kullanarak, sadece kendileri için kendilerine

has kahve tatları yakalayabilmektedir.Bütün bu gelişmeler

sonucunda, müşteri odaklı olmadan, tüketici taleplerini dikkate

almadan bir işletmenin hayatını sürdürmesi nerdeyse olanaksız

görünmektedir.

8. Sonuç

CRM, günümüz şirketlerini ilgilendirdiği kadar –hatta daha

fazla- gelecekteki şirketleri de ilgilendirmektedir. “Z Kuşağı”

olarak ta adlandırılan geleceğin müşterileri, alışveriş zamanları çok

kısa, beklenti düzeyleri çok yüksek, bilgi teknolojilerini çok iyi

kullanabilen bir nesil olacaktır. Gelecek kuşaklara hizmet verecek

şirketlerin de, müşterileriyle ilgili veri tabanlarının çok geniş

olacağı, gelişmiş bilgi teknolojileriyle çok daha fazla bilgiye

ulaşarak müşteri ilişkilerini yönetebilecekleri öngörülmektedir.

Bütün bunlar, CRM kavramına gösterilen ilginin gelecekte de

artarak devam edeceğinin işaretleridir. Gelecek dönemlerde

başarılı olmak isteyen şirketlerin ve pazarlamacıların, CRM için

hazırlanmaları gerektiğini söylemek yanıltıcı olmayacaktır. Anılan

bu hazırlıklar ise, bilgi teknolojilerine yönelik yatırımlar kadar

yönetim felsefesinin ve kurumsal yapının bu yönde değiştirilmesi

yada iyileştirilmesi yönünde olmalıdır.

Kaynaklar

AKÇA, U. (04.02.2005) CRM ve ERP II

http://www.bilgiyonetimi.org/

cm/pages/mkl_gos.php?nt=104, (12.08.2005)

BOZGEYİK, A. (2005) CRM Niçin Önemli?, http://www.

bilgiyonetimi.org/cm/pages/mkl_gos.php?nt=462,

(12.08.2005)

BOZKURT, İ. (2000) Bütünleşik Pazarlama İletişimi, MediaCat

Yayınları, İstanbul.

BULL, C. (2003) Strategic Issues in Customer Relationship

Management (CRM) Implementation. Business Process

Management Journal, Vol. 9 No. 5, 592-602.

DOYLE, P. (2003) Değer Temelli Pazarlama, Gülfidan Barış (çev)

MediaCat Yayınları, İstanbul.

Review of Social, Economic & Business Studies, Vol.7/8, 293-308

308

DURAN, M. (2002b) Veri Tabanlı Pazarlama,

www.danismend.com, (27.02.2005)

DURAN, M. (2002a) Bire Bir Pazarlama: Müşteri Merkezli

Yaklaşım www.danismend.com, ((26.04.2005)

DURAN, M. (2001) CRM: Çok Konuşulan Ama Az Bilinen Bir

Kavram, www.danismend.com, ((26.04.2005)

GEL, O. (2004) CRM Yolculuğu, Sistem Yayıncılık, İstanbul.

GÖKAL, P. Z. (2005) CR Nedir? (21.07.2005)

http://www.bilgiyonetimi.org/cm/pages/mkl_gos.php?nt=144

Infomag (Nisan 2002) Müşterinin Değerini Bilin’den

Yıldızel A (2002) Müşteri İlişkileri Yönetiminde Bilgi

Teknolojilerinin Kullanımı, Yayınlanmamış Yüksek Lisans

Tezi. Marmara Üniversitesi sosyal Bilimler Enstitüsü.

KIRIM, A. (1999) Yeni Dünyada Strateji ve Yönetim, Sistem

Yayıncılık, İstanbul.

KIRIM, A. (2001) Strateji ve Birebir Pazarlama CRM, Sistem

Yayıncılık, İstanbul.

ODABAŞI, Y. (2000) Satışta ve Pazarlamada Müşteri İlişkileri

Yönetimi, Sistem Yayıncılık, İstanbul.

PEPPERS, D. (2001) Alınlarında Yazmıyor. Capital Ek’ den

Yıdızel A (2002) Müşteri İlişkileri Yönetiminde Bilgi

Teknolojilerinin Kullanımı, Yayınlanmamış Yüksek Lisans

Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü,

İstanbul.

REICHHELD, F. (1996) The Loyalty Effect, Harvard Business

School Pres, MA’dan Peter Doyle (2003) Değer Temelli

Pazarlama, Gülfidan Barış (çev), MediaCat Yayınları, 2003.

TEKİN, M., ÇİÇEK, E. (2005) Değişim Yönetimi Sürecinde

Müşteri İlişkileri Yönetimi ve Önemi,

http://www.bilgiyonetimi.org/cm/

pages/mkl_gos.php?nt=268, ((12.08.2005)

YILDIZEL, A. (2002) Müşteri İlişkileri Yönetiminde Bilgi

Teknolojilerinin Kullanımı, Yayınlanmamış Yüksek Lisans

Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü,

İstanbul.Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

İK dünyasının nabzı bu dergide atıyor!

2010-12-15T05:04:00.000-08:00

İK dünyasının nabzı bu dergide atıyor!

ARALIK 2010 SAYISI

http://www.dijimecmua.com/index.php?c=sw&v=16&s=1660

KASIM 2010 SAYISI
http://www.dijimecmua.com/index.php?c=sw&v=16&s=1594

EKİM 2010 SAYISI

http://www.dijimecmua.com/index.php?c=sw&v=16&s=1497

EYLÜL 2010 SAYISI

http://www.dijimecmua.com/index.php?c=sw&v=16&s=1418

AĞUSTOS 2010 SAYISI

http://www.dijimecmua.com/index.php?c=sw&v=16&s=1344

Sakarya Üniversitesi İnsan Kaynakları Yönetimi Bölümü

2010-12-12T16:49:00.000-08:00

HOŞ GELDİNİZ

Sakarya Üniversitesi İnsan Kaynakları Yönetimi Bölümü

İnsan Kaynakları Yönetimi lisans programının temel amacı; kamu ve özel sektörde insan kaynakları bölümlerinde, çalışanların işe alınmasından, planlanmasına, ücretlendirilmesinden değerlendirilmesine kadar tüm süreçleri planlayan ve yöneten, çalışma ortamındaki sosyal ilişkileri ve bunların toplumsal ve bireysel etkilerini inceleyen, bu doğrultuda ulusal ve uluslararası düzeyde araştırmalar yapabilecek ve bu bilgileri raporlayabilecek, uluslararası rekabette ve ulusal kalkınmada gerekli insan gücü politikalarını işletme düzeyinde ve ulusal düzeyde planlayabilme yetenek ve niteliklere sahip mezunlar yetiştirmektir.. Bu bölüm mezunlarının devlet, çalışanlar, işverenler gibi ekonominin üç temel aktörü arasındaki ilişkileri, karşılıklı sosyal hak ve çıkarlarının dengelenmesi bilinciyle çözüm üretmeleri konusunda yetiştirilmeleri ve eğitilmeleri ve pratik uygulamalar konusunda gerekli bilgilere sahip olması da amaçlanmaktadır. 2008-2009 eğitim - öğretim yılında açılması düşünülen İnsan Kaynakları Yönetimi Bölümü, başlangıçta 50 öğrenciyle, İnsan Kaynakları Yönetimi Uzman Yardımcısı unvanıyla öğrencilerini mezun etmeyi düşünmektedir.

İnsan Kaynakları Yönetimi Yeterlilikleri

1. İnsan Kaynakları Yönetimi, Çalışma İlişkileri , İşletme ve İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku alanlarında ulusal ve uluslar arası düzeylerde kuramsal ve uygulamalı bilgilere sahip ve bunları çalışma ortamında kullanabilen,

2. Kendisini ve başkalarını yönetme ve geliştirme kapasitesine sahip; yenilikçi, girişimci, işletme yönetimin planlama, örgütleme, yürütme, koordinasyon ve kontrol fonksiyonlarını insan kaynakları alanlarında kullanabilme bilgi ve becerilerine sahip

3. İnsan Kaynakları Yönetimi ile ilgili temel mevzuata hâkim olup, bunları pratik durumlara uygulayıp, yorumlayabilen.

4. Türkçe yazılı ve sözlü iletişim yeterliliğine sahip doğru ve etkili konuşabilen, bilgileri ve düşünceleri başkalarının anlayabileceği şekilde konuşarak iletebilen, yorumlama ve eleştirebilme yeteneğine sahip, ikna gücü yüksek.

5. Eleştirel düşünebilen, alternatif çözümlerin, değerlendirmelerin ve sorunlara yaklaşım yollarının zayıf ve kuvvetli yönlerini tanımlamak için akıl yürütebilen ve farklı kaynaklardan bilgi elde edebilme ve analiz etme becerisine sahip, inisiyatif kullanabilen

6. Sayısal ve istatiksel araştırma becerisine ve düşünme yeteneğine sahip, alınacak kararların sonuçlarını öngörebilen ve doğru tahminlerde bulunabilen, sebep-sonuç ilişkilerini göz önünde bulunduran, analitik düşünce yapısına sahip ve stratejik yaklaşım geliştirebilen.

7. Ekip çalışmasına yatkın ve diğer alanlardaki uzmanlarla iletişim kurabilme yeterliliğine sahip olan.

8. Kelime anlamı, kompozisyon kuralları ve gramer dahil olmak üzere bir yabancı dilde bilgi sahibi olup, bu niteliklerini sözlü ve yazılı iletişimde kullanabilen.

9. Temel Bilgisayar kullanım bilgisi olan ve insan kaynakları ve çalışma ilişkilerinde kullanılan bilgi sistemleri konusunda bilgisi ve bu yazılımları kullanabilme ve geliştirme becerisine sahip,

10. Toplumsal, bilimsel ve mesleki etik değerlerin bilincinde olan kişilerdir.

• Amaç ve Hedef

İnsan Kaynakları Yönetimi karma eğitim lisans programının temel amacı; kamu ve özel sektörde insan kaynakları bölümlerinde, çalışanların işe alınmasından, planlanmasına, ücretlendirilmesinden değerlendirilmesine kadar tüm süreçleri planlayan ve yöneten, çalışma ortamındaki sosyal ilişkileri ve bunların toplumsal ve bireysel etkilerini inceleyen, bu doğrultuda ulusal ve uluslararası düzeyde araştırmalar yapacak donanımlara sahip ve bu bilgileri raporlayabilecek, uluslararası rekabette ve ulusal kalkınmada gerekli insan gücü politikalarını işletme düzeyinde ve ulusal düzeyde gerçekleştirilmesi için gerekli niteliklere sahip mezunlar yetiştirmektir.

• Kazandırılacak Yetkinlikler

Bu bölüm mezunlarının devlet, çalışanlar ve işverenler gibi ekonominin üç temel aktörü arasındaki ilişkileri, karşılıklı sosyal hak ve çıkarlarının dengelenmesi bilinciyle çözüm üretmeleri konusunda yetiştirilmeleri ve eğitilmeleri ve uygulama konusunda gerekli bilgilere sahip olması da amaçlanmaktadır.

• Gerekçe

Program ülkemizde sadece önlisans düzeyinde 3 üniversitemizde (Kocaeli Üniversitesi Gebze Meslek Yüksek Okulunda, Doğuş Üniversitesi Meslek Yüksekokulunda, İstanbul Aydın Üniversitesi Anadolu BİL Meslek Yüksekokulunda) lisans düzeyinde ise sadece Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Doğu Akdeniz Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Yüksekokulunda öğretim dili İngilizce olarak vardır. Ülkemizde İnsan Kaynakları Yönetimi adı altında yüksek lisans programları bulunmaktadır. Bu başlıkta programlar ilk olarak ABD’de açılmaya başlanmış daha sonra Avrupa ülkelerinde çoğunlukla endüstri ilişkileri bölümlerinin isim değişikliğine giderek adlarını İnsan Kaynakları Yönetimi olarak değiştirmeleriyle sonuçlanmıştır.

Akademik Kadro

Öğretim Üyeleri

Bölüm Başkan Vekili : Prof. Dr. Engin YILDIRIM
(Lisans: İstanbul, Yüksek Lisans: Warwick, Doktora: Manchester)
E-mail: yildirim@sakarya.edu.tr

İKY Karma Öğretim Bölüm Koordinatörü : Öğr. Gör. Dr. Şuayyip Çalış
(Lisans: Ankara, Yüksek Lisans: Warwick, Doktora: Sakarya)
E-mail: scalis@sakarya.edu.tr   Tel: 0264 295 6310

İKY Karma Öğretim Bölüm
Koordinatör Yardımcısı : Arş.Gör.Sevgi Dönmez Maç
(Lisans: Marmara, Yüksek Lisans: Sabancı)
E-mail: smac@sakarya.edu.tr

Ders Verenler

2008-2009 Öğretim Yılı Güz Dönemi :
          Genel İşletme: Doç. Dr. Serkan BAYRAKTAROĞLU
          (Lisans: Ankara, Yüksek Lisans: Coventry, Doktora: Coventry)
          Hukuka Giriş:  Doç. Dr. Ömer ANAYURT

(Lisans: İstanbul, Yüksek Lisans: Gazi, Doktora: İstanbul)

İktisadi matematik: Yrd. Doç. Dr. Erhan ÇANKAL

(Lisans: Gazi, Yüksek Lisans: Gazi; Illinois, Doktora: Northern Illinois)

Genel Ekonomi: Öğr. Gör. Dr. Ahmet GÜLMEZ

(Lisans: Sakarya, Yüksek Lisans: Sakarya, Doktora: Sakarya)

2008-2009 Öğretim Yılı Bahar Dönemi :

Sosyoloji: Prof. Dr. Engin YILDIRIM

(Lisans: İstanbul, Yüksek Lisans: Warwick, Doktora: Manchester)

Genel Muhasebe: Doç. Dr. Selahattin KARABINAR

         (Lisans: Marmara, Yüksek Lisans: Marmara, Doktora: Marmara)
          Davranış Bilimleri: Doç. Dr. Rana ÖZEN KUTANİS
           (Lisans: İTÜ, Yüksek Lisans: İTÜ, Doktora: Boğaziçi)

Lisans Programları

Bölümümüz 2008-2009 Öğretim yılında karma öğretim olarak eğitime başlamıştır. Karma öğretim programımıza ek kontenjanla 41 öğrenci kayıt yaptırmıştır. İlk defa Üniversitemizde başlatılan Karma Öğretim programında derslerin 2/3'ü uzaktan, 1/3'ü ise Cuma ve Cumartesi günleri örgün olarak verilmektedir. Uzaktan öğretim Üniversitemiz uzaktan eğitim portalında yer alan ders notları, ders videoları ve hazırlık sorularından oluşmaktadır. Ayrıca öğrencilerimizin öğretim görevlileri ile derslerle ilgili iletişim kurmaları amacıyla ayrı bir forum bölümü de vardır. Karma öğretim öğrencilerimiz harç parası olarak 1. Öğretim öğrencilerinin ödeyeceği kadar harç parası ödemektedirler. Ayrıca eğitim giderleri olarak miktarı Üniversitemiz Senatosu tarafından belirlenen her dönem için ilave bir ödeme yapacaklardır.

      2009-2010 öğretim yılı için bu miktar her dönem için 1000 TL (1 yıllık toplam 2000 TL.)olarak belirlenmiştir.
      2009-2010 Öğretim yılında Bölümümüze ÖSYS sonucu 72 karma öğretim, 72 1.Öğretim,  72 2.Öğretim olarak toplam 216 öğrenci kayıt olmaya hak kazanmıştır.

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ BÖLÜMÜ
2010 ÖSYM TARAFINDAN AÇIKLANAN GERÇEK SAYISAL DEĞERLERİ

İnsan Kaynakları Yönetimi

KONTEJAN : 77 YERLEŞEN : 77

TM-1 EN DÜŞÜK PUAN : 364.889

EN YÜKSEK PUAN : 408.491

BAŞARI SIRASI : 140.000

İnsan Kaynakları Yönetimi (İÖ)

KONTEJAN : 77 YERLEŞEN : 77

TM-1 EN DÜŞÜK PUAN : 344.400

EN YÜKSEK PUAN : 397.614

BAŞARI SIRASI : 188.000

İnsan Kaynakları Yönetimi (Uzaktan Eğitim - Karma Öğretim )

KONTEJAN :103 YERLEŞEN :103

EN DÜŞÜK PUAN TM-1 266.833

EN YÜKSEK PUAN 351.126

BAŞARI SIRASI: 464.000

İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ BÖLÜMÜ 8 YARIYILLIK DERS PLANI

Y.Y.	KODU	Z/S	DERSİN ADI	DERSİN İNGİLİZCE ADI	KREDİSİ (T+U)	*ECTS KREDİSİ*
I	İKT 101	Z	Genel Ekonomi	Introduction to Economics	3+0	6
	KYÖ 105	Z	Hukuka Giriş	Introduction to Law	3+0	6
	İŞL 109	Z	Genel İşletme	Business Administration	3+0	6
	FEK 105	Z	İktisadi Matematik	Mathematics for Economics	3+0	6
	TUR 101	Z	Türk Dili I	Turkish I	2+0	2
	DIL 101	Z	İngilizce I	English I	2+0	2
	ATA 101	Z	Atatürk İlk. ve İnk. Tarihi I	Principles of Atatürk and History of Turkish Republic I	2+0	2
				*TOPLAM*	*18+0*	30
II.	KYO 102	Z	Sosyoloji	Sociology	3+0	7
	İŞL 110	Z	Genel Muhasebe	Accounting	3+0	7
	İŞL 106	Z	Davranış Bilimleri	Behavioural Sciences	3+0	7
	ENF 102	Z	Temel Bilgi Teknolojileri	Information Technology Applications	2+1	3
	TUR102	Z	Türk Dili II	Turkish II	2+0	2
	DIL102	Z	İngilizce II	English II	2+0	2
	ATA 102	Z	Atatürk İlk. ve İnk. Tarihi II	Principles of Atatürk and History of Turkish Revolution	2+0	2
				*TOPLAM*	*17+1*	30
III	İŞL 209	Z	Örgütsel Davranış	Industrial Relations	4+0	6
	ÇEK 209	Z	Bireysel İş Hukuku	Individual Labour Law	3+0	6
	KYO 211	Z	Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri	Research Methods in Social Sciences	3+0	4
	İKY 201	Z	Toplum ve Örgüt	Organization and Society	3+0	5
	İKT 201	Z	Mikro İktisat	Microeconomics	3+0	6
	İKY 203	Z	Mesleki İngilizce I	Business English I	3+0	3
				*TOPLAM*	*19+0*	30
IV	İKY 202	Z	Endüstri Sosyolojisi	Industrial Sociology	3+0	6
	ÇEK 204	Z	Toplu Çalışma Hukuku	Collective Labour Law	3+0	5
	ÇEK 208	Z	Endüstri İlişkileri	Industrial Relations	4+0	6
	FEK 212	Z	İstatistik	Statistics	3+0	6
	MLY 206	Z	İşletme Vergiciliği	Business Taxation	3+0	4
	İKY 204	Z	Mesleki İngilizce II	Business English II	3+0	3
				*TOPLAM*	*19+0*	30
V	İKY 301	Z	Proje Yönetimi	Project Management	3+0	5
	İKY 303	Z	İnsan Kaynakları Yönetimi	Human Resources Management	4+0	7
	ÇEK 309	Z	İş Piyasaları Analizi	Labour Market Analysis	3+0	5
	ÇEK 311	Z	Sosyal Güvenlik Hukuku	Social Security Law	2+0	5
	İKY 305	Z	Örgütsel Demokrasi	Organizational Democracy	3+0	5
	İKY 307	Z	Mesleki İngilizce III	Business English III	3+0	3
				*TOPLAM*	*19+0*	30
VI	İKY 302	Z	Stratejik İKY	Strategic HRM	4+0	7
	İKT 306	Z	Türkiye Ekonomisi	Turkish Economy	3+0	5
	İKY 304	Z	Örgütlerde Bilgi Yönetimi	Knowledge Management in Organization	3+0	5
	ÇEK 312	Z	İş Sağlığı ve Güvenliği	Occupational Health and Safety	3+0	5
	İŞL 314	Z	Kalite Yönetimi	Quality Management	3+0	5
	İKY 306	Z	Mesleki İngilizce IV	Business English IV	3+0	3
				*TOPLAM*	*19+0*	30
VII	İKY 401	Z	Karşılaştırmalı İKY	Comparative HRM	4+0	7
	İKY 403	Z	İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi	Human Resources Development	3+0	5
	İKY 405	Z	Eğitim Planlaması ve Yönetimi	Training Planning and Management	3+0	5
	İKY 407	Z	İşe Alma ve Görüşme Teknikleri	Recruitment and Selection	3+0	5
	İKY 409	Z	Kariyer Geliştirme	Career Development	3+0	5
	İKY 411	Z	Yazışma ve Raporlama İngilizcesi I	Business Writing and Reporting I	3+0	3
				*TOPLAM*	*19+0*	30
VIII	İKY 402	Z	Uygulamalı İKY	Applied HRM	3+0	6
	İKY 404	Z	Performans ve Ücret Yönetimi	Performance and Remuneration Management	3+0	6
	İKY 406	Z	İnsan Kaynakları Bilgi Sistemleri	Human Resource Information Systems	3+0	6
	İKY 408	Z	Kişisel Gelişim	Self-Development	3+0	3
	İKY 410	Z	Yazışma ve Raporlama İngilizcesi II	Business Writing and Reporting II	3+0	3
	İKY 498	Z	Bitirme Ödevi	Graduation Project	4+0	6
				*TOPLAM*	*19+0*	30

Kısaltmalar: T = Haftalık teorik ders saati; U = Haftalık uygulama ders saati; Z = Zorunlu Ders

İLETİŞİM : Esentepe Kampüsü Sakarya Üniversitesi İKY Bölümü
İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
54187 Adapazarı/ SAKARYA
Telefon: +90 264 295 6252