Umarım bu fotoğraf mühim olanın şarap değil, şaraptan alınan keyif olduğunu anlatır :)

Dört aydır iki satır yazı yazmamışım! Olacak iş değil. Koskoca dört ay bir şişe şarap gibi geçip gitmiş :) Bu süreçte arayıp soran, yazmam için teşvik eden tüm dostları sevgi ile anıyorum efenim :)

Hemen konumuza girelim. Şaraba buz atılır mı? Evet!
Rakıya su katılır mı? Evet!

Nereden geldik buz konusuna onu da izah etmek gerek. Uzunca bir süre önce pek güzide bir e-posta grubunda şaraba buz yazmıştım. Aman efendim sen misin yazan :) Zor kaçtım gruptan. Sanki Davos civarında “One minute” demişim gibi tepki verdi sevgili üyeler. Sakın Recep Beye taş attığım düşünülmesin. Yaptığı hareketi ziyadesi ile takdir ediyorum. Az bile yaptı. Karizmasına yakışanı yapmalıydı bence. Yeri gelmişken zati muhtereme kallavi bir Osmanlı Tokadı nakşetse keyiften bir şişe Petrus içmiş kadar olurdum. Dağılmadan buz konusuna dönelim. Söz konusu e-posta grubundan koşarak kaçıp canımı zor kurtarmıştım ki aynı tarihlerde memleketin pek şahane şarap mağazalarından birinde konu şöyle dile getirildi: “Grupta birisi şaraba buz atılır yazmış! Aaa aaaa! Vah vah! Tüh tüh!”
Elbette konuyu açan kişinin, bu yazıyı yazanın hemen yanı başında olduğundan bihaber olduğunu anlamışsınızdır. Tahmin ettiğinizi yaptım :) İzah ettim durumu. Detaya girmeden devam edelim. Bu olaylardan sonra pek sesimi çıkartmaz oldum lakin şarabıma buz atmaya devam ettiğim de doğrudur. Dostlardan birisi ciddi ciddi bu buz konusu sordu. Sorma sebebi de bir tuhaf. Neymiş efendim bir dizi varmış. Melekler kollasın :) Dizide yağız delikanlımız kur yaptığı kıza çiğ köfte ve rakı götürüyormuş. Hatta şalgam suyunu bile düşünmüş. Gel gör ki hanım kızımız prim vermemiş delikanlıya. Şarap içelim önerisinde bulunmuş. Yağız delikanlımız şaraba buz atıvermiş ve akabinde hanım kızımız buradan dem vurmuş. Ben senin gibi şaraba buz atmam demiş! Vay bana vaylar bana. Şimdi siz burada durun. Ben başka bir konuya gireceğim. Sonra bu hanım kızımıza döneceğiz. Bu arada bir dizinin yurdum insanına olayları sorgulatması sizlerin de gözlerini yaşartmadı mı?

İçinde bulunduğumuz şu mübarek aylarda ziyadesi ile sıcak günler geçirmekteyiz. Ben farkına bile varmadım fakat insanlar niyetliyim demeye başlamış. Anlıyorum ki Ramazan-ı Şerif gelmiş gidiyor bile. Aslında ilk belirti kadim dostlarımdan geldi. Kendileri bu ay içerisinde içmiyor. Çocukluğumdan beri tanırım ben bu kadim dostları. Ramazan olunca uhrevi duygularda bir yükselme oluyor efenim. Hayır, beş vakit namazında olsan neyse :) İşine gelince yallah başı sıkışınca dini bütün olmak insanlık tarihinin en gözde hareketi :) Bu ay içmedin o vakit üç aylarda da içme. Üç aylarda içmedin o zaman meyve ye! Olacak iş değil efenim olacak iş değil. Şimdi ne dedik? Şaraba buz atılır mı? Atılır canım benim atılır…

Bir komşum var benim. Geçen sene de dikkatimi çekmiştir. Elinde rakı kadehi gözü minarede balkonda dolanıyor. Şimdi sen bu adama gidip sorabilir misin? Rakı ile iftar açılır mı diyebilir misin? Sana düşer mi? Bizim güzel bir atasözümüz var. Bak hemen hatırlayacaksın. Sana ne düşer? Üçüncüye yani… Hah işte düşeni yakala, soğumadan yetiştir. Sorulmaz canım kardeşim. Soracaksan bile iftardan sonra sual et ki akşama kadar sabretmiş taşı çatlatma, buz kovasını kafanda paralattırma adama. Aslında bu sorunun muhatabı Cüppeli Ahmet Hoca Efendidir. Kendisi cevaz verirse iftarda şarap caizdir. Evet, neredeydik nereye geldik? Siz en son çiğ köfte ve rakının dayanılmaz hafifliğini hanım kızımıza ikram eden delikanlıda kalmıştınız. Oradan alalım olayı başa ve hemen günün anlam ve önemine geri dönelim. Bu memlekette şarap tüketimi diğer alkollü içeceklerin yanında devede kulak kalır. Şarap tüketiminin hızlı bir artış göstermesi 2008 yılından sonra başlamış olsa da tüketim rakamları halen kulak tanımlamamızın dışına çıkamamıştır. Bu tüketimin ne kadarı buz atmaya kıyamayacak kadar kalitelidir o da ayrı konu :) Şarap tüketim rakamları ilginizi çekiyorsa şuraya tıklayıverin. Özetle şarap tüketen sayısı pek azdır lakin söz konusu ahkâm kesmek olunca benden beter binlerce arsız vardır. Bu arsızlar şaraptan o kadar iyi anlarlar ki sormayın gitsin. Üstelik tüketim rakamlarına bakarsak bu arsızların şarap taklidi yapmayan bir şarap ile karşılaşma oranı çiğ köfte ve rakının kol kola girip göbek atması kadardır. Şu mübarek günlerde kusurlarını yüzlerine vurmayalım genel olarak okşayalım, sevelim, ilgi gösterelim. Meksikalı bana tekilaya yeşil zeytin atılır dese tereddüt etmem. Peki, yahu ne oluyor bize. Şaraplarına hayran olduğumuz damak şaplatarak şaraplarını yudumladığımız Fransızlar ve dahi Avrupalılar şaraplarına buz atıp afiyetle içiyor da bize mi kalıyor bunun yanlış olduğunu iddia etmek. Uzatmadan noktayı koyalım. Şaraba buz atılır! Nefis olur! Şu sıcak günlerde içilebilecek en güzel içkidir. Fakat mühim olan konu hangi şaraba buz atılır hangisine atılmazı bilmektir. Bunu biliyorsan sorun yok. Bilmiyorsan sen daha çok yırtınırsın buz atılmaz diye :)

Bilmiyorum diyenlere ek açıklamalar:

• Kırmızı şarap ile buz pek tavsiye olunmasa da içtiğin şarap sirkeden halliceyse ve telaşlı bir öğlen yemeğindeysen buz eklenebilir.
• Bizim memlekette kadeh olarak servis edilen şarapların geneli buzu hak edecek cinstendir. Rahat olunuz atınız buzunuzu.
• Beyaz veya pembe şarap imamın abdest suyu kıvamında servis edilmişse atın buzunuzu. Emin olun şarabı bu şekilde servis eden mekânda içtiğiniz şeyin tadını zerre etkilemez.
• İki üç kadeh içeyim lakin çakır keyiflik mertebesine yükselmeyeyim diyorsan çekinme at buzunu.
• Yaz günü sahildeysen, havuz kenarındaysan boşu boşuna hamallık yapma. Yazar burada bira içme demek istiyor. Yazar = Ben :) Yahu bayılıyorum işkembeden sallamaya. Ben bugün “Yazar” oldum. Yaz günü ve havuz demiştik. Bira içmeyin göbek yapar. Arpa suyu içe içe kafanız hamur gibi olur. Ucuzundan bir şişe sofra şarabı temin edin. Pembe, beyaz veya kırmızı fark etmez. Bol buz ve gazoz ile karıştırın. Su bardağı ile için.

Bu liste böylece uzar gider. Buzun bir başka güzelliği de şaraptaki alkolün etkisini azaltıyor olmasıdır. Çevrenizde cinayet işliyormuş gibi size bakan birilerini görürseniz kadehinizle selam verin. Şöyle buzları da sallayın ki şahit yazsınlar. Yarın mahkemede aleyhinizde tanıklık ederken rahatlıkla alenen buz attığınızı iddia edebilir. Ertesi gün de sizi asarlar zaten. Allah rahmet eylesin canım benim :)

- Merhumu nasıl bilirdiniz?
- İyi bilirdik!
- Merhumu nasıl bilirdiniz?
- Şaraba buz atardı!
- Vay mendebur vay!

Merhumu nasıl bilirdiniz? is a post from: Erkan Sahan

Şişede tortu :)

Püüüüpittttr

Püüüüpittttr

Şişedeki Tortu Olsan / Şampanya 4 is a post from: Erkan Sahan

Şampanyalar...

Şampanya serisi devam ediyor. Malum yaz geldi, önce şampanya ile başlayalım hemen ardında en güzel yaz şaraplarına giriş yapacağız. İlk şampanya yazımıza gelen yorumlardan birine cevaben, karbondioksitin kaçmadan yakalanması gerektiğini izah etmeye çabaladım. Bu çabamı burada da sürdüreceğim. Bu sefer daha fazla detay vermeye çalışarak elbette. Üzüm Suyu Bozulursa adlı ahkâmımda şarap yapımını şöylece özetlemiştim: “Üzüm suyunda minicik tek hücreli organizmalar vardır, bu minikler üzüm suyundaki şekerle birleşince alkol üretirler. Hikmetinden sual sorulmuyor. Bektaşi boşuna dememiş “Ben üzümün suyunu sıkar küpe koyarım, gerisine karışmam hikmeti hüda.” İşte efenim burada bahsettiğim alkol üretimi safhasında karbondioksit kendiliğinden ortaya çıkar. Şayet senin amacın şampanya üretmekse bu karbondioksitlerin kaçıp gitmemesi birinci amacın olmalıdır. Fermantasyon yani mayalama adı verilen bu süreci kapalı bir kapta ki bu kap cidden basınca dayanıklı olmalıdır, gerçekleştirirsen şampanya üreticiliğine adımını atmış olursun. Üreticilerin çoğu şampanya için iki sefer mayalama işlemi uygular. Önce şarabı üretir sonrada ikinci mayalamada karbondioksit peşine düşer. Sayısını bilmediğin, nasıl yapıldığını sayamayacağım kadar çok yöntem olsa da en bilinen iki tanesini hemen yazayım. Amaç karbondioksitleri yakalamak olduğundan süreç hep kapalı kapaklar ardında döner efenim. Karanlık işlerdir bunlar :) İlk yöntemimiz tanklar içinde mayalama. Şimdi sen şarabı yaptın mı? Yaptın diyelim. Doldur bir tanka, ekle şekeri ve mayayı, başlasın derdest işlemi. Derdesten kastım, yakalamak manasında efenim. Zira şaraba eklenen maya eklenen şekeri alkol ve karbondioksit kabarcıklarına dönüştürür. Sen de kapalı tankında bu kabarcıkları tutsak etmenin keyfini sürer. Ben şampanya ürettim diye sevinirsin. Böyle anlattığıma bakma bizim memlekette adaba uygun yöntemler ile şampanya üreten tek firma Kavaklıderedir. Şimdilik diyelim, yakın zamanda Diren’den güzel bir hareket bekliyorum. Kavaklıderenin Altın Köpük yabana atılmamalı tez zamanda tadına bakılmalıdır. Siz benim şampanya dediğime bakmayın, Altın Köpük için “doğal köpüren şarap” kelime öbeğini kullanabilirsiniz. Bende ki ukalalık seviyesi her densize haddini bildirecek kadar yüksek. Dolayısı ile biraya şampanya bile desem kimse sesini çıkartmaz. Çıkartanı da bir şekilde ikna eder biraya şampanya dedirtirim :) Ama her doğal köpüren şaraba şampanya demenin günahı büyüktür, tekrar hatırlatayım ve hemen ikinci yönteme geçeyim. Bu sefer şarabımızı tanklarda değil şişelerde mayalandırıyoruz ve en geleneksel yöntemi kullanmış oluyoruz. Delicesine bir işlem bu, düşünsene kocaman tank yerine minicik şişeler kullanıyorsun. Her şişede ikinci mayalama işlemi gerçekleşecek. Geçmişte bu yöntemle az mı şişe kırılmış, fırlayan mantarlar sayesinde az mı kafa yarılmış efenim. Gözünden bile olmuş garipler. Her şişede ikinci mayala işlemini başlatacaksın. Karbondioksit kabarcığı derdest etmek için sağlam bir mantar ile kapatacaksın. Sen bu kabarcıkları yakaladıkça ortaya tortu çıkacak. Kabarcıklar kaçmasın diye soğuk ve karanlık bir mahzen ayarlayacaksın.  

Pupitre

 Şişeler baş aşağı dursun diye raflara dizeceksin. Raf diyip geçmeyelim sonra cahil derler. Şişelerin baş aşağı şekilde, sıralı olarak durmasını sağlayan bu icada Fransızlar “pupitre” diyor. Daha önceki telaffuz yazılarımızdan hatırlayacağımız gibi Fransızca kelimeler okurken sondaki heceyi görmezden geliyorduk. Aşağı yukarı şöyle seslendiriliyor: pü pitrr! Ben hemen bir önerimde bulayım. Şampanya Tereği olsun bunların adı :) Biraz zorlama oldu ama püpitrr demekten daha hoş geldi kulağa. Soldaki görsele bakarsan nasıl bir şeyden bahsettiğimi daha rahat anlamış olursun. Diyelim ki şişeleri dizdin, bitti mi? Bitmedi! Arada bir gelip bu şişeleri evirip çevireceksin. Aradan aylar geçecek, yıllar geçecek. Tortular şişenin boynunda birikecek. İşkence bitecek mi? Hayır! Tortular nasıl birikecek diyorsan bir sonraki yazıya fotoğrafını ekleyelim. Bu tortuları dışarı çıkartacaksın, yerine geçmiş yılın veya aynı yılın mahsulü şaraptan ekleyeceksin ki şişede arap dudağı payı bırakmış olmayasın. Nasıl dışarı çıkacağını merak ettin değil mi? Bir sonraki suni köpüklü, doğal gıdıklı yazımızda da bu merakını gideririz. Bol şaraplı günler efenim :)

Tiz Derdest Edin Madrabazı! / Şampanya 3 is a post from: Erkan Sahan

Nefis! Sabah iç, akşam iç!

Karbondioksit yutturulmuş şaraba köpüklü şarap, karbondioksit üretmiş ve ürettiklerinin kaçmasına müsaade etmemiş, baloncuk halinde içine hapsetmişine şampanya denilir. Tek cümlede şampanyayı tarif etmek gerekirse buna benzer bir cümle kurmak yerinde olur. En doğrusunu ben bildiğimden bu cümle sözlüğe bile yazılabilir. Hemen peşine eklemeli, yoksa döverler. Doğal yöntemler ile karbondioksit üretip hapseden her şaraba şampanya demememiz için Fransızlar epey çaba sarf etmişlerdir. Şayet biz de bu kadar cingöz ve tutucu olsak dünya mutfağında birçok gıdanın adı dilimizdeki hali ile anılmaya çalışılırdı. Üstelik yoğurtlarınızın sütü bizim memleketin filanca yöresinde yaşayan bilmem ne ineğinden gelmediyse siz buna yoğurt diyemezsiniz gibi çıkışlar bile yapardık.

Konuyu dağıtmadan dönelim şampanyaya. Siz Fransızlara aldırmayın, adaba uygun üretilmiş her köpüklüye şampanya diyip geçin. Benden size tavsiye :) Köpüklü şarap ile şampanya arasındaki farkı bilin yeter. Köpük sonradan eklenmişse makbul değildir diyip burun kıvırın. Burun kıvırın ama içmekten de geri kalmayın. Bazı köpüklüler gerçekten güzel olabiliyor veya üzerinde şampanya yazmayan lakin baloncuklarını kendisi üretmiş pek leziz olanlarına da rastlanıyor. Bana sorarsanız bu şampanya olayı soğuk bölgelerde bağ sahibi olan üreticilerin işine yarayan bir konu. Farklı bir gözle bakarsak, soğuk bölgelerde şarap yapmak için yeterince olgunlaşamayan üzümlerin ziyan olmamasını sağlıyor. Şayet benden daha ukala birileri şampanya şöyle şampanya böyle diye kadehi sallaya sallaya çokbilmişlik ediyorsa buradan yakalayıp sallayabilirsiniz. Muhtemelen gözünde çok büyüttüğü şampanyalara hiç bu gözle bakmamıştır. Sanmayın ki Fransanın Champagne bölgesi günlük güneşlik bir yer. Kıraç ve soğuk bir iklimi var. Yani üzümleri şarap yapacak kadar çok olgunlaşamıyor. Ne demiştik? Cingöz! Efenim özetle şampanya dediğinde bir şaraptır sadece köpürür.

Başka bir yerden daha bakalım. Şampanya bir sanattır ve dipsiz bir kuyudur. Üstelik benim kadar obursan bulunmaz nimettir. Şampanya ne zaman içilir şeklinde bir soru yöneltsem eminim kutlamalardan bahsedersin. İşin aslı böyle değildir elbette. Şampanya ne zaman içilir? Her zaman içilir efenim her zaman. Sabah kalk iç, öğlen şekerlemesi yapmadan önce iç. Şekerlemeden sonra iç. Ne güzelde uyumuşum diye bir kadeh daha iç. Bu şişe de bitti diye kutlama yap ikinci şişeyi aç ve iç. Akşam iç, gece yarısı iç, sevgilin varsa iç, yoksa iç :) Şaka yapmıyorum yahu çok ciddiyim. Hadi tamam bana alkolik gözü ile bakıyorsun diyelim.

Madame Lily Bollinger

Peki, Madame Lily Bollinger için ne diyeceksin. Kadim bir dost bir yerlerden bulup şampanya ile ilgili bir yazı göndermiş. Keyifle okudum ve Madame Lily Bollinger adını da bu yazıda duymuş oldum. Pek sevdim zatı muhteremi. Lakin benim dünyaya gelişimden kısa bir süre sonra terki diyar eylemiş kendisi. Elbette gitmeden önce eşinden kalan Bollinger şampanya evini çekip çevirmiş. Pek sevilen bir kişilikmiş. Kim sevmez efendim :) Bakınız bir gazetecinin ne zaman şampanya içersiniz sorusuna nasıl yanıt vermiş:
“Şampanyayı sadece mutlu veya üzgün olduğumda içerim. Yalnız olduğum zamanlarda da içerim. Yanımda birileri varsa mutlaka içerim. Aç değilsem şampanya içerim. Açsam da içerim. Bunların dışında şampanyaya dokunmam. Elbette susamamışsam!”

Bir de bana çok içiyor diyorlar. Bir doktorum var benim, umarım sitemi bilmiyordur. Kermit diyorum kendisine. Öyle uygun gördüm ama onun bundan haberi yok. Sürekli içkime karışıyor. Bir gün bir şişe şampanya ile ziyaretine gideceğim. Sarhoş olup içkinin ne kadar güzel bir nimet olduğunu kabul edene kadar içireceğim. Sonrada karaciğerimi korumanın başka yollarını bulması için alkolik edeceğim :) Şimdilik bu kadar efenim. Bir sonraki köpüklü yazımızda karbondioksit nasıl derdest edilir üzerine sohbet ediyor olacağız.

- Hünkârım, bu mendebur köpüklü şaraba şampanya demiş!
- Ne durursunuz bre zındıklar! Tiz derdest edin madrabazı!

Karbondioksit Yutturulmuş Şarap / Şampanya 2 is a post from: Erkan Sahan

Harf İnkılabı

Buyurun bakalım. Efenim bu şarap kültürü insana neler neler eder. Falanca açık arttırmada bilmem ne şaraplarını üç kuruşa on paraya aldım. Adını bile telaffuz edemiyorlardı zaten, yok paraya bende kaldı şaraplar. Duyarsınız, okursunuz bu tür söylemleri. Bizim memlekette Uzan’ın mahzeninin haraç mezat satılması haricinde doğru düzgün bir şarap müzayedesi olmamıştır. Yani hepi topu söz konusu olan bir satıştır efenim. Fakat bu müzayede nelere kadirmiş ki defalarca burnuma sokulmuş, kafama vurulmuş, gözüm çıkarılmıştır. Birçok şarap tadımına iştirak etmişimdir. Bunlardan bazılarında bu telaffuz konusu az önce anlattığım cümleler ile anılmıştır. Şimdi serde densizlik olunca karşımdakiler biraz izansızlık etse ben âlâsını yaparım. Dolayısı ile telaffuzum konusunda nazik düzeltmeler dışında küçümseyen bir tavır sezersem vay haline cambazın. Türlü densizliği yapar adamı masadan bile kaçırırım. Yapmadım değil yani :) Tamam sonra ayıp ettin diyenler oldu lakin ar damarı yok kardeşim ben de. Olmadığını hatırlatırsan neler olduğunu hep birlikte görürüz :) Bırak mülayim mülayim takılayım ben :) Efendi ol, kavımdaki en güzel şarabı iç :)

Öncelikle şunu netleştirmek gerek. Sadece şarap değil, farklı konularda derin bilgi sahibi olmak imkânsızdır, sizin ilgi alanınızla benim ilgi alanım arasında uçurumlar vardır. Şimdi ben sana desem ki, bak diyorum :) Vahdet-i vücûd? İbn Arabi? Kitabı al-Futuhat? Ne oldu? Yalnız bir dakika senin telaffuzun doğru değil. Daha derinden ve genizden gelmeli bu ses. Bak şunu bir oku: Muhyiddin al-Sayh al-Ekber Ibn Eflatun, bu sondaki Eflatun ne alaka sence? Şimdi ben sana bunu ukalalık ederek açıklasam umurunda olur mu? Yunan düşünürlerinden, Eflatundan ve Aristodan etkilenmiş bir şark yazarından dem vursam? Kimin umurunda! Peki, bambaşka bir yerden daha deneyelim şansımızı. Belki bir ortak noktada buluşuruz. Caz desem, tamam tamam hadi :) Jazz desem? New Orleans Üslubu desem? Jelly Roll Morton? King Oliver? Benny Goodman? Anlaşamadık mı? Hem şarap oburu, hem şark kültürü, hem caz… Üstelik adam caz konusunda ukalalık ederken dahi Nivvv OoorrlIıınsss Üslubu diyor. Çekilmez bir insan olduğumun farkındayım. Hayır, dindar filan değilim. Döksen bulaşmaz, içine sokup çıkartsak lekesi kalmaz. Caz severim o başka. Şarap dünyasına dönelim. Şimdi netleştiysek tabii, hangi konuda olacak. Elbette kültürün göreceli bir kavram olduğu konusunda :) Şaraba devam…

Efenim ben bu durumla çok karşı karşıya kalırım zira telaffuz özürlüyümdür. Pek de umurumda olmaz açıkçası. Kaç dilde kaç kelimeyi layığı ile seslendirebileceğim ki. Sakın ola bu durumdan hicap etmeyiniz. Utanmayınız diyorum yani. Marketlerde şarap raflarının önünde insanlar görüyorum. Biri elinde bir şişe sallıyor. Bu güzelmiş diyor. Beriki soruyor neymiş o diyor. Cevap gecikmiyor. Çardonnayyy! Sonunda biraz konuşup ikisinin de adını rahatça seslendirebildiği Şiraz şişesinde karar kılıyorlar. Efenim dert etmeyiniz. Aldırmayınız. Öğreniyoruz, yavaş yavaş. Zamanla. Sakın ola telaffuz edemediğiniz için konuşmaktan geri kalmayınız. Rahat olunuz. Siz çardonnayy dediğinizde karşınızdaki ne dediğinizi anlamıyorsa üstüne basa basa tekrar ediniz. ÇARDONNAAYYYY! Haydi devam edelim :) MERRRLOOOTTT!!! Bir daha :) KABARRRNETTT SAVİİİGGGNONNNN!!! Şahane oldu :) Doğrusunu biliyorsa bırakın size öğretsin. Lakin mütevazılıktan ödün vererek bu işi ukalalık boyutuna taşıyorsa dövünüz. Nasıl? Al şişeyi vur kafasına yahu :) Şaka bir yana sen yaptığımı yapma dediğimi yap. Efendiliğini bozma, biraz sık dişini ve bu insandan uzaklaş.

Peki, şimdi bir sözümüzü hatırlayalım: “Bilmemek değil, öğrenmemek ayıp!” Güzel değil mi? Güzel diyip kafanı sallayacaksın burada. Her şeyi benden bekleme sen de ama! Salladın mı? Tamam, devam edelim. Az önce türlü örnekler vererek alakasız konulardaki bilgi birikimimizin nasıl da yetersiz olabileceğini anlatmaya çalıştım. Şimdi şaraba dönünce ufak bir hatırlatma da bulunmak istiyorum. Ortak ilgi alanı şarap olan topluluklar arasında her zaman densiz ve ukala insanlar bulunuyor. Dolayısı ile utanmadan, sıkılmadan bildiğiniz gibi telaffuz etmekten çekinmeyin lakin bu topluluklar içinde bulunma sıklığınız artıyorsa biraz çaba sarf edip bilmediğinizi de öğrenin. İnanın çoğunu ben bilmiyorum. Üstelik dilim dönmüyor bazılarına. Ama elimden geldiğince anlatmaya çalışayım. Bir zamanlar günümüzün İngilizcesi gibi, memlekette pek revaçta olan Fransızcadan başlayalım. İlk iki kelimemiz geliyor:
Peugeot
Renault
Hepimiz doğru telaffuz ederiz bu iki kelimeyi. Nasıl okuruz hemen yazalım. Pejo ve Reno. Şarap derken araba markalarına girdi adam diyeceksin sen. Bir dur be insan bir dur. Sabret yahu. İyiliğin için emek veriyorum burada :) Pejo, reno, pejo, reno… Dikkat ettin mi? Sondaki sesler yok. Yani pejoutt veya renoultt diye seslendirmiyoruz. Bu iki Fransız markasını nasıl seslendirdiğimizi hatırlarsan işler kolaylaşır. Fransızca kelimeleri seslendirirken son heceyi görmezden geliyoruz. Buyurun deneyelim :)
Cabernet Sauvignon = Kaberne Sovinyon
Chardonnay = Şardone
Merlot = Mer lo
Beaujolais = bo jo lee
Bourgogne = bur goyn
Chablis = şabli

Kolay değil mi :) Yine de fazla kasmanıza gerek yok. Gerçekten şarap sever bir topluluk içindeyseniz her türlü açığınızı hoş göreceklerdir. Ben birkaç kelimenin daha nasıl okunacağını şuracığa yazayım. İlerleyen günlerde ses dosyalarını da yüklerim böylece hepsini duymuş oluruz :) Okunuşunu verdiğim kelimeler arasında anlamsız gelen olursa, sanal alemde minik bir araştırma sayesinde tanışabilirsiniz. Ortaya karışık olarak devam edelim:
Meursault = mör soo
Pinot Grigio = pino grico
Pinot Noir = pino nuar
Riesling = RİİS lingg
Viognier = Vionye
Grand Cru = gırand kuru
Montepulciano = mont e pul KAA no daa (İnan bana halen beceremiyorum bunu :)
Spatlese = ŞİİPETTlese

Boşuna bizim üzümlerden vazgeçme demiyorum sana. Ne içersiniz?
Narince :) Bak ne güzel :) Peki kırmızı olarak ne alırsınız? Öküzgözü Boğazkere harmanı varsa iyi olur. Bak daha güzel oldu :)

Ara ara bu telaffuz meselesine değiniriz efenim. Fakat yeri gelmiş, konu açılmışken birkaç şey eklemek isterim. Elinizden geldiğince şarap dilinizi Türkçeleştirmeye çalışın. Rica ediyorum yahu :) Mesela kupaj demeyin, harman daha güzel. Monosepaj demeyin, tek üzüm daha anlamlı. Teruar kelimesine de takılmış durumdayım. Neymiş efenim başka bir dilde karşılığı yokmuş bu kelimenin. Nasıl olmaz? Nasıl? Yok efendim toprak, ısı, su, hava, güneş, çiçek, böcek ve dahi insan faktörlerinin hepsiymiş ve tam anlamı yokmuş. Şimdi sen karşılığı yok der işin içinden sıyrılırsan kendi dilimizde şarap konuşamaz hale gelebiliriz. Teruar yerine yöre kelimesini uygun buluyorum. Bakınız deneyelim. Denizli Bekilli yöresi üzümleri dediğimde ne anlıyorsunuz ki :) Bizde hâlihazırda mevcut bir kelimedir zaten. Yörenin peyniri, yörenin danası, kuzusu, insanı, dili, şivesi… Hayır efendim teruarı tanımlamak için bunlar yeterli değilmiş. Pehh :) Şarap dünyasına yabancı değilsen neden yöresel farkların bu kadar kıymetli olduğunu biliyorsundur. Yabancısıysan ben hemen açık edeyim :) Vakti zamanında bir tepenin sırtında bulunan üzüm bağında olanlar olmuş. Bakmışlar ki en üstteki üzümlerin şarabı daha güzel oluyor, yamacın alt kısmındakiler ise daha vasat. Böylece başlamışlar bunları farklı fıçılara doldurmaya. En alttakiler keşişlere, ortadakiler krala en üsttekiler de papaya nasip olmuş. Efenim özetle teruar dedikleri mesele metrelerle dahi fark eden bir durumdur. Senin bağın üzümleri on para etmezken komşun göbeğini kaşıya kaşıya sırıtır zira onun bağındaki üzümler daha evladır. Konu ayrıca tartışmaya açık olup bu tartışma başka bir yazıda didiklenmek üzere burada noktalanmıştır.

Ne demiştik? Gewürztraminer :) gee VERTZZ tree minerrrr :) (Melen üretir bizim memlekette, kaba saba adına kanmayın pek leziz bir şaraptır.)
Nazddrovyaa canım :)

Şarap Dünyasında Telaffuz is a post from: Erkan Sahan

İdol Smyrna - Sultaniye Chardonnay

Hadi bakalım, izansızlık densizlik kolay mı? Kolay yahu, benim çocukluğum Sadettin Teksoy, Hıncal Uluç ve Reha Muhtar gibi adamları izleyerek geçti. Üstelik saf kan Türküm ben. Özetle densizlik genlerimden, meydanı boş bulunca sallama çocukluk yıllarımda bana hediye edilmiş. Şanındandır bizim toprakların. Konuyu fazla dağıtmadan hemen giriş yapalım. Şişe! Kolay değil. Koskoca cumhuriyetimizde bir kurum dışında şişe üreten olmayınca şarap işinde şişenin önemi artıyor efendim. Şimdi yazacaklarım tamamen şahsi fikrimdir, gerçeklerle yakında uzaktan ilgisi yoktur. Vardır diyen yalan söyler :)

Şimdi efenim, aslında yazacak o kadar çok şarap var ki. Yani bir yerde amme hizmetimi es geçip böylesi zevzeklikler ile uğraşıyor olmak beni de üzüyor. Gönül ister ki sana en iyi ve uygun fiyatlı şarapları anlatayım. Ama onları içmeye başlayınca yazamıyorum keyfimden. Hep bir kenarda kalıyorlar. Güzel şarap soruyorsan, bu ara favorim Diren Karmen Selection. Yahu ne diyorum sana, bu paraya yok böyle bir şarap. Tamam, tamam. Şişe dedik. Şimdi efenim bizim memlekette benim gibi ilkel damak çok olunca. Şarap satmak kolay oluyor. 50 lira 60 lira para değil bizim memlekette. Bak bu şarapları dünyanın başka bir yerinde 60 liraya satmaya kalk. Şişe ile şarap saklamaktan başka neler yapılıyor gösteriverirler adama. Ama biz vakti zamanında düşman olduğumuz Ruslardan çok şey öğrenmişiz. Yakın zamanda bu ırkın kadınlarına olan hayranlığımızdan mıdır bilemem ama bir örnek yaşayıp gidiyoruz. Adamların sistemi değişince para kavramı gelişemedi. İşte onlar misali şaraba para saçıyoruz. Yahu bir dur. Bir kendini yen be adam. Önce bir damağı geliştir. Kirin pasın bir silinsin. Rakıdan, biradan, ayrandan sonra sofrana yeni bir içki koymuşsun. Biraz sindir, ucuzlarından biraz mideye indir. Değil mi ama? Sen hala şişedesin. Bak laf aramızda. İdol şaraplarında bir şeyler oluyor. Ben sana diyeyim. Consensus bir daha çıkar mı çıkmaz mı ondan bile şüpheliyim. Hani benim pek beğendiğim şarapları vardı ya Smyrna. Adına mı yasak gelmiş. Kullanamazsın mı demişler. Bir şeyler olmuş. Geldiler bana, obursun sen al hepsini iç. Yok dedim nimetten vatandaş faydalansın. Şişeleyin satın. Bak şişe dedim :) Efenim şimdi ucuz şarap nasıl yapılır? Önce şişeden, etiketten yani vitrinden feragat edersin. Tek yüzüne etiket basarsın ve bu etiketler mümkünse maliyeti en düşük olanından olur. Şişeyi de en standart olanından seçersin. Hatta bazıları bir buçuk litrelik şişelerde yapar bu işi. Öyle üzerinde kabartma ambleminin olduğu şişeleri filan kullanmazsın ucuz şaraplarında. Zaten satacaksın 6-7 liraya. İçindekini dert etme. İçindeki bildiğin üzüm suyu, bozulmuş şarap oluvermiş :) Vuracaklar beni az kaldı :) Susturun şu densizi diyecek birisi sonunda :) Neden İdolde bir şeyler oluyor diyorum. Yahu 10 liraya satılan şarap 7,5 lira oldu. Adı değişti. Eskiden çift etiket vardı, standart şişe vardı. Şimdi sen al Consensus şişelerine doldur bunları. Sür piyasaya gitsin. Ya bizim Şişe Cam yola geldi bir yerleri indi. Ya da bu işte bir iş var. İdol bırakıp gitme bizi, canımsın :) Efenim özetle alt raflardaki şişeleri ile üst raflardaki şişelerin fiyatlarını etkileyen nedenlerin bir kısmını sayıverdik. Şişeden girdik kutudan çıkalım. Kutulu şaraptan uzak durun. Sanki kutusunu koleksiyon yapacağım. Tasarımına kaç para verdiniz, baskısına ne gitti. Ne gittiyse gitti benim cebimden çıkana eklediniz. Kardeşim delikanlı olun. İçindeki kaç para ediyorsa o fiyattan koyun rafa. Hadi madem yeri geldi. Sana bir şarap tavsiyesi daha. Paran mı çok? 60 liraya şarap mı alacaksın? Git Prodom al. Fakat söylüyorum, henüz sirkeyle şarabı ayırt edemiyorsan takıl aşağılarda. Damak dediğin şey üç günde uyanmıyor. Yıllarca vermişiz rakıyı vermişiz rakıyı örselenmiş garibim. Eski bir rakıcı dosta şarap ikram ettim. Ne kokuyor diye sordum. Anason kokmuyor dedi. Koca bir yudum aldı. Rakı içeceğiz değil mi bundan sonra diyince düştüm ben. Manen çöktüm.

Evet efenim, ne diyorduk. Smyrnaların adı değişmiş. Şişeler Consensus şişesi olmuş. Smyrna beyazlar Sultaniye – Chardonnay olarak çıkmış idi lakin şimdi Sultaniyenin yerini Ugni Blanc almış. Elde o kaldı demek :) Ucuzlamış, alınır, içilir. Kaşıntı mı var sende? Paşaeli al :) Hadi canım bir zahmet. Ama benden sana tavsiye. Canı gönülden. Aldım içtim beğendim bu şarapları. Fakat şahsi kanaatim şudur ki :) Karmen Selection şahane ve bizim beyazlar fevkalade. Narince hangi şişeye girerse girsin fark etmez. Yeter, tamam…

Şişeler, Üreticinin ve Şarabın Aynasıdır is a post from: Erkan Sahan