SCIENCE TO SOCIETY

Recent Snow Fall Events in Laramie

2012-01-16T15:11:00.000-08:00

Today afternoon this part of US (Laramie, 82070) saw ~2-3'' of snow fall and weather prediction is showing more snowfall later this week. We had 1-2'' snowfall earlier last week. I still remember the winter of 2010 here in Laramie. Laramie was covered with upto ~1' snow for long time. Even last year we had worst winter somewhere during last week of January. This year it is significantly different weather pattern. We saw early snowfall in first week of October and 2nd snow fall was during first week of November. Unusually this winter's Christmas was not a white. Very unusual. Sometimes I feel like this is not winter. The temp goes upto 50F. Feels like you are somewhere summer time. I was in lab today when snowfall started. Happy, happy but it caused little bit of difficulty while driving back home.

Video below was taken during first snow fall of the season. This video was also in previous post on this blog.

Some people think this unusual phenomenon may be due to climate change but I believe it is very early and need more evidences to reach into a conclusion. This "no snow" pattern has been seen through out the US this season. Typical winter in this part of US is the one during which it is covered with at least half a feet of snow for ~1-2month and then few inches for ~4-5months. I am thinking about the possibility of huge snowfall in later part of the winter season. I love to see the weather pattern as it should be. like lots of snow in Laramie in winter.

Below are some photos of today's snow fall.

Timelapse in Wyoming # Road traffic#Sky#Snow

2011-12-27T20:14:00.000-08:00

Timelapse using pictures taken in snow

2011-12-25T17:43:00.000-08:00

Christmas day. I went to little bit away (~10 miles) from Laramie just to get rid of this empty town at least for a while. Using Rebel T2i fixed on Opteka tripod, captured some pictures of myself just for fun and I have created a timelapse video using Picasa. Since I didn't take enough photos typically required for timelapse cinematography, this video didn't come as good as I expected. Learnt something about timelapse. ENJOY!!!

घाम लाएर के भो र न्यानो नभए पछि?

2011-12-25T09:24:00.000-08:00

सोझो हिसाब ले सोच्ने हो भने घाम लाग्यो भने तातो हुनु पार्ने हो। तर यस्तो नहुदो रैछ सधै भरी वा सबै ठाउँ मा।

बिहानको घाम्। हेर्दा रमाइलो।

नेपालको तराई तीर अहिले चिसोले मान्छे मरेको मरेइ छन्। त्यहाँ हुस्सु लाग्छ, घाम लाग्दैन महिनौ सम्म। त्यो आफैले भोगेको छु। जब माघ तीर घाम देखिन्छ, तब मान्छेले तातो महसुस गर्छन्। तर घाम लाग्दैमा तातो हुन्छ भन्ने झुट रैछ। मैले यी शब्दहरू लेखिरदा बाहिर टन्न घाम लाइरा'छ। ब्यानै बाट। भित्रै बसिरनेले बाहिरको चिसो महसुस गर्न सक्दैन। बाहिरै जानु पर्छ। वेदर च्यानल मा तापक्रम हेर्दा ५ F वा -१३C देखाइ रा'छ। आजभोलिको यहाको तापक्रम यसैको ओरिपरी घुमी रन्छ। बाहिर एक्छिन हिंड्न पर्‍यो भने चिसो अनुभब कसरी हुन्छ भने, नाक भित्रको तरल पदार्थ (म्युकस्) आइस बन्छ र भित्ता खोच्न थाल्छ।

घाम लाग्दा पक्कै पनि तातो छोड्छ प्रिथिबीमा तर तेस्को असर भने अन्य कुरामा भर पर्ने रै'छ। जस्तो हावा। कस्तो हावा लाग्छ? साह्रै चिसो हावा आयो भने त्यसले घामको तातो लाई कमजोर पार्दो रैछ। यो भेग मा घाम त मजाले लाग्छ तर उत्तर तीरको अर्क्तिक तिरबाट आउने चिसो वायुले काठ्ठिने चिसो हुन्छ। आर्क्तिक तीर पनि उज्यालाई देखिन्छ तर सदै भारी हिउ नै हिउ देखिन्छ। अलि अस्तिन क्याम्स जाने आउने क्रममा ध्रुब सरले यस्तै भन्नु भाथ्'यो। बस भित्र बसेर यात्रा गर्दै गर्दा बाहिरको घामले मोहनी लाउछ नि लाउन त। तर बाहिर हिंड्न गार्है पर्छ।

एउटा गल्ती ढाक्न अर्को?

2011-12-14T17:45:00.000-08:00

हप्ताको एउटा सम्म लेख्छु त भन्या हो नी भन्न त। तर यसो हेर्दा गोडा तिन्नेक महिना भैसकेछ, केही नलेखेको। लेख्दैन भनेर नलेख्या होर? बेफुर्सदी भनम न। दिमागमा कति कुरा छन् कति, लेख्न मन लाग्या। तर लेख्न पाइया छैन। अब अहिले यो फल सेमेस्टर भन्ने सक्यो। सब केटा केटी घर तीर लागे। मास्टरहरू पनि कोही भ्याकेसन/होलिडे मनाउन हिडि सके, कोहि जादै गर्लान्। क्याम्पस बिस्तारै सुन सान हुँदै छ। धन्न अहिले सम्म त्यति हिउ परि सक्या छैन् र हो नत्र बाहिर निस्किन के मन लाग्थ्यो र। जाडो कहीले काही -F हुन्छ, नत्र भनि प्राय जसो पानी जम्ने भन्दा तलै हुन्छ। पानी जम्ने भन्दा माथी तातो पुग्यो भने त ज्याकेट फुकालम फुकालम हुन्छ भन्दा साथिहरू हास्छन्। आज मेरो ल्याबको एउटा भैरे ले आलु ब्याट्री बनायो दिन भारी ला'र आनि एउटा चम्किनी घडी चलायो। अब यो उस्को ज्वाँईलाई क्रिस्मस गिफ्ट दिन्छ रे। तेत्ती हो ल्याब मा आको त्यो भैरे। अब एकै चोटि आर्को सेमेस्टर सुरु भए पछि आउछ रे। आफू संगैको भैरे यसरी आलु बेटारी बनार खेल्दा, मलाइ के काम गर्न मान् लाउथ्यो र। क्या अर्नु र। जसो तसो चलेकै छ।

बाहिरको चिसो सम्झिदै, भित्र तातात्तो चिया खाँदै टिभी हेर्दै गर्दा त्यो डिक चेन्नी भन्ने बुश् राष्ट्रपती हुँदा उप-राष्ट्रपती भाको मान्छेको अन्तर्वाता आइ रा रैछ हिजो। अरु त के के भन्यो कुन्नि, कस्ले ध्यान देओस र। एउटा कुरो भने बडो गज्जपको गर्‍यो बुडोले। एउटा किताब लेख्या रैछ, तेही बिकाउन हो कि? के भर्। अस्ति भर्खर् अम्रिकाको त्यो 'ड्रोन' भन्ने जन्तु (जन्तु त के भन्नु, मान्छे नभै चल्ने सानो प्लेन भनम न) इरानको आकाशमा के पुग्या थ्यो, इरानले झ्याप पार्यो केरे। यो 'ड्रोन' बिरोधी ले नथापौने तरिका ले सुराकी को काम गर्छ, उस्तै पर्‍यो भने बम खसाल्छ। पाकिस्तान मा यस्तै 'ड्रोन्" ले सयौ मान्छे मरि सक्यो होला। ओसमा बिना लादेन बसेको घरको रेकी गर्ने काम पनि यसैले गर्या थ्यो। अली ठुलो गिध्ध जत्रो हुन्छ। अहिले सम्मको प्रबिधीको अनुपम रुप मान् सकिन्छ। अरु कुनै देशले पनि यस्तो बना' छैनन् अहिले सम्म। अब यस्तो जिनिस इरान भित्र पस्दा के होला त? अम्रिका को सत्रु नम्बर वन इरान्। यो आफैमा अम्रिका को गल्ति भयो। उता ईरान त्यो जिनिस भित्रको जासुसी कुर/ प्रबिधी निकाल्न/ बुज्न लागि पारेको हुनु पर्छ। ओबामाले के गर्ने अब? उनले ईरान हाम्रो 'ड्रोन्" फिर्ता गर्देउ भनेर भनेछन्। यसो गर्दा ओबामा प्रसासनको गल्ति भयो भन्छन ती चेन्नी बुडाले। के गर्नु पार्ने भन्ने प्रश्नको उत्तरमा त बुडाले "आकाशै बाट बम खसालेर ध्वस्त पार्नु पर्थ्यो 'ड्रोन्"लाई ता की ईरानले त्यसमा भा'को सूचना थाहा पाउन सक्दैन। अब यो बुडाको बुध्धी के। एउटा गल्ति ढाक्न अर्को झन् ठुलो गर्ल्ती गर्ने? ईरान भित्र बम खसाल्दा के होला? युद्ध सुरु हुन्छ की नै? यस्तो कुरा पनि ख्याल नगर्ने? हुनत यिनैको पालामा इराक माथी आक्रमण गर्या हुन केरे। यस्ता सोचाइ भा'का मान्छे यो अंरिकामा टन्नै हुनु पर्छ। अरु लाई आक्रमण गर्ने भन्ने त कति सजिलै सोच्छन भन्या।

यो फोटो भर्खर् खिचेको। बस चड्ने ठाउमा। अलि अअलिली मात्रै हिउ छ नि भुइमा। अलि अस्तिनै पारेको जम्मै सक्की सक्यो अब त।

पहेलोढुङे राष्ट्रिय निकुन्ज (Yellostone NP) को यात्रा

2011-09-05T14:34:00.000-07:00

पोहर साल देखि नै हो एक पटक त जानै पर्छ भन्ने लागेको। प्राबिधिक कारण भनेर अन्तिम् समयमा स्थगित गर्नु परेको। अमेरिकाको हेर्नै पर्ने मध्यको एउटा स्थान हो यो yellostone national park. अझ यता वायोमिङ मा बस्न थाले पछि त उही राज्यमा पर्ने निकुन्ज त हेर्नै झन चासो भयो। नजिक हुनाको कारण। नजिक भन्नाले करिब नौ घन्टाको दुरी गाडिमा। अमिरिकी राष्ट्रपति Grant ले सन् १८७२ मा यो राष्ट्रिय निकुन्ज घोषणा गरेका थिए। यो नै विश्वमै पहिलो राश्ट्रिय निकुन्ज हो। यो निकुन्ज अमेरिकाको वायोमिङमा छ, र अलि अलि आइडाहो र मोन्टाना राज्यमा फैलिएको छ। ८९८३ बर्ग किलो मिटरमा फैलिएको यो निकुन्जमा बिभिन्न किसिमका जंगली जनावर खसगरी ग्रिज्ली भालु, बाइसन (भैसी पनि भन्छन् खैरेले यसलाइ, तर हाम्रो तिरको जस्तो हैन), बिभिन्न किसिमका म्रिगहरु, कालो भालु, ओल्फ आदि र geotharmal features जस्तै hot spring र geysers पाइन्छन्। प्रत्यक्ष जंगली ठाउमै यस्ता जनावर हेर्ने लालच के। सुश्माले आफ्नो कोर्समा पढेकी रैछन अनि यो निकुन्ज हेर्ने सपना थियो रे। यसपाली त्यो सपना पुरा भयो।

पुरानो मायान पात्रोमा बिश्वासगर्नेहरुको लागि त सन् २०१२ को डिसेम्बरमा प्रलय आएर प्रिथ्बी ध्वस्त हुन्छ भन्ने हल्ला सुन्नु भा होला नि। हो त्यो प्रलय यहि Yellostone बाटै सुरु हुन्छ रे। आउनुस यसपाली त्यहि ठाउको भ्रमण् गरौ।

कुन बाटो जाने र कसरी घुम्ने? : यो निकुन्ज जान हामी बस्ने ठाउबाट बिभिन्न बाटा छन्। हाम्ले के बिचार गरिम भने जादा एकातिर बाट जाने अनी फर्किदा अर्को तिर बाट। दुरी र समयको हिसाबले खासै फरक नपर्ने। तर द्रिश्य फरक फरक हेर्न पाइने। हाम्रो टोलिमा म, सुष्मा, शशी सर्, भाउजु, एन्जिला एउटा गाडिमा अनी ब्राड, लिङ र लिङको साथि अर्को गाडिमा थिम्। बिहान करिब पांच बाजे सुरु भयो हाम्रो यात्रा। अंरिकामा बस्दा कहीले नदेखिने सुर्योदय त्यो दिन देखियो। कहीले उठ्ने भएपो ब्यानै देखिन्थ्यो सुर्य उदाको। सदै म उठिसक्दा सुर्य पहिले नै निस्की सकेका हुन्छन्। I-80 मा पश्चिमतिर गाडी चलाउदै जादा बिहानी पखको द्रिश्य रमाइलो थियो। Rock spring सम्म पुगेर त्यहा बात उत्तर तिर लाग्ने। अनी फर्किदा Cody हुँदै Rawlings भएर Laramie आउने Route बन्यो। हेर्नुस तलको गूगल Map।

View Larger Map

दुई रात् तीन दिनको यात्रा। समर नै पर्यटक जाने peak सिजन। होटेलमा हैन की कcampingम्पिङ गर्ने योजना गर्या थिम्। यसमा २ वटा कारण थे। पहिलो त होटेलमा बस्दा महँगो पर्ने। गरीब Graduate स्टुडेन्टलाई खर्च थेग्न गार्हो। पुरै economic प्लान। दोश्रो camping गर्ने रहर र तेस्को मजा। खाने कुरा Laramieको वालमार्ट बाट किनेर cooler मा हालियो। गाडी पनि आफ्नै, टेन्ट पोहोर किनेको। भन्दा खेरी ठुलो खर्च भनेको गाडीको तेल मात्रै। दुई रात् टेन्ट भित्र सुत्ने र तेश्रो रात् घरमै आइपुग्ने। यति समयमा हेर्न पार्ने मुख्य मुख्य स्थान हेर्न सकिन्छ भन्ने हिसाबले योजना बनाको थे।

पहिलो दिन रमाइलो ड्राइभिङ : करिब २०० माइल् तीन घन्टामा ड्राइभ गरे पछि हाम्रो गाडीले ड्राइभर फेर्यो। अब शशी सरको पालो। म अगाडिको प्यासेन्जर सीट्मा। फोटो खिच्ने मेरो काम्। Rock Spring बाट Jackson जाने बाटो( US -१९१) उत्तर तिर लागि सके पछि, पेट्मा मुसा दौड्न थाले। नजिकै जुन पिक्निक स्थल भेटिन्छ तेही लन्च खाने सल्लाह भयो। सुष्मा र बसन्ता भाउजुले अघिल्लो दिन दिन्भर मिहिनेत गरेर बनाको म म खाइयो र बाटो लागियो।

Mo:Mo break. Heading north to YSNP.

to be continued...............

जीवन एउटा सुन्दर फूल नै हो।

2011-08-20T15:15:00.000-07:00

जीवन कांडाकी फूल की लेखक झमकले यो सालको मदन पुरस्कार पाइछन्। उनलाई बधाई छ। खासमा यो समर सुरु हुन भन्दा पहिले नै मैले उक्त किताब पढेर सक्या थे'। मध्य जाडो तिर सुस्मा नेपाल बाट आउँदा सरिता लाई कुनै नेपाली किताब यत्तिकै पढ्नको लागि पठाइदिन भनेको थिय। ती मध्य झमकको उक्त किताब थोरै समय मा नै पढेर सक्या थे'। बसमा स्कुल जादा र फर्किदा (लग्भग १२ मिनेट लाग्छ एककोरो)। अर्को कृष्ण धाराबसीको किताब हुरी नआउने घर पनि धेरै जसो (दुइ तिहाइ भनम न) पढेको छु। अलि समय भो नपढेको। खासै यस्ता किताब पढ्ने मान्छे त म हैन। तर मदन पुरस्कार पाएको किताब यो नै होला मैले ध्यान देर पढेर सकेको। किताब सार्है मन छुने खालको छ तर पनि यति ठुलो पुरस्कार जित्ला भन्ने मैले सोचेको थिन। हुनत मैले जज गर्न सक्ने त हैन। अलि पैले नारायण वागलेको पल्पसा क्याफे ले खुब चर्चा पा' बेलामा पढ्न खोजेको झ्याउ लागेर पढ्न सकिन २-३ च्याप्टर बाहेक्। साहेद मेरो स्वाद को नभएर वा मलाई बुज्न अफ्ठेरो भएर हो जस्तो ला'थ्यो।

म भन्दा केही पहिले जन्मेकी झमकको बारेमा मैले था'पा को बी एस्सी पड्दा खेरी हुनु पर्छ। नव युबा मासिकमा उनको बारेमा बिस्त्रित लेखिएको थियो। त्यसपछि अरु पत्रिकामा पनि चापिन थल्यो। देखे जति पढेको छु। भौतिक रुपमा असक्त हुँदा हुँदै पनि यति सक्रिय रुपमा स्रिजना गर्न सक्ने अदभुद क्षमता हो। उनको कुनै स्रीजना त्यस्तो उल्लेख गर्नलाई याद् त छैन। तर पनि जीवन कांडा की फूल उनको आत्मा ब्रितान्त बनेको छ।

एउटा टिपिकल पहाडी गाऊले बाहुन परिवार र समाजमा जन्मेकी र हुर्केकी, जन्मिदै cerebral palsy रोग् जस्ले गर्दा हात खुट्टा नचल्ने, उभिन पनि नसक्ने, बोल्न नसक्ने तर सुन्न चाही सक्ने र खुट्टाको ३ औंला चल्ने। यो अवस्थामा उनको जीवन कति कस्टकर थियो भन्ने अनुमान लगाउन गार्हो नपर्ला नेपाली समाज बुजेको लाइ। तर टाठो दिमाग र तिनै तिन्टा औंलाले उनले आफै पढ्न, लेख्न सिकिन र कयौ साहित्यिक कृति लेखिन्, लेख्दै छिन्, कान्तिपुरमा पन्क्तिकार छिन्। अझ यो किताब पढे पछि थाहा भयो की उनी चित्र पनि बनाउदी रैछिन्। कुनै चिज प्रतिको उत्सुकता, लगातारको प्रयास्, लगन्, कडा मिहिनेतले सफलता दिन्छ। यो सुत्र सबै क्षेत्रमा लागु हुन्छ। कसैले धेरै दुख्ख झेल्नु पर्ला कसैले थोरै।

वास्तवमा कुनै पनि जीवन आफैमा सुन्दर फूल हो-मेरो बिचारमा। मैले कुनै किताब पढेर भन्दा पनि अहिले सम्मको आफ्नै अनुभब र देश् दुनियामा अरुलाई हेरेर, देखेर भनेको हु। झमकको उक्त कितबमा एउटा लेखको स्रिसक नै जीवन काडा की फूल भन्ने छ। जति दुख्ख र हन्डर खाए पनि फूल नै हो भन्ने तिर छ त्यसको लाइन। प्रकृतिको स्रीजना आफैमा सुन्दर हुन्छ। फूल जस्तो के। सजिलो सजिलैको जिन्दगी के जिन्दगी जस्तो लाग्छ। गार्हो अफ्ठेरो र जीवनको अभिन्न अङ्ग हो। दुख्ख त सबैलाई हुन्छ। कुनै न कुनै रुपमा। म सानो हुँदा देखि अहिले सम्म अनेक किसिमका दुख्ख सुख्ख झेलियो। अली शहर तिर र धनी परिवारमा जन्मे हुर्केकाले पनि आफ्नै फरक दुख्ख सुख्ख झेले होलान्। पक्कै पनि झमकले जस्तो दुख्ख झेलेर यो अवस्था सम्म आइपुग्न अरुलाई सम्भव नहोला। उनको मदन पुरस्कार बिजेता किताब्मा भूमिका लेख्नेहरुले भनेका छन् की उनी कुनै दिन विश्व प्रसिद्द हुनेछिन भनेर। पक्कै पनि उनको प्रतिभाको सहि मुल्याङ्कन गरेरै लेखेका होलान्। मेरो बधाई र शुभकामना छ झमक लाइ।

Wild Flowers in Greater Yellowstone National Park Area

2011-08-03T18:16:00.000-07:00

These are the photos from Greater Yellowstone National Park Area which includes Grand Teton and Yellowstone National Parks. I don't know the names of these wild flowers but they look very beautiful. If you know the names, please name them on the comment box. These were taken during our recent trip to the area from July 24th to 26th, 2011. Click on the photo to see the larger version.

All above photos are from the north tip of Jackson Lake, Grand Teton NP. And the photos below are seen while driving down from Mammoth to Canyon area. I enjoyed the scenic road driving.

Working on Student Farm in Wyoming

2011-07-30T12:56:00.000-07:00

We have been working on student farm of UW called ACRES for about three months. We just do volunteer work approximately 2 hours per week on Saturday. Our schedule is from 10-12am. It is fun working on farm. However working on farm is not new for us. It is just in a new place where priorities are different. It is reminding my childhood. During our high school period, we used to work on our own farm, taking care of goats and buffaloes. Most of people in Nepal rely on their own agriculture for living.

Farming in Laramie happens only in summer, rest of the year not possible. It is all snow covered. This year we have planted potato, tomato, cilantro, lettuce, zucchini, raspberry, strawberry, onions, pea etc. Some of them are ready to pick these time. We get to eat FRESH produce. I am putting some pictures of the farm below. Click on each picture to see larger version.

Working on the farm. Susma, Basant and Rajan from left

Inside the hoop house. Flowers welcome when you enter. On the left top you
see tomatoes growing

Tomatoes close up. They are growing fast.

Zucchini

Peas

Onions

Strwaberry

Cilantro

Not only we have veggies but also there are lots of beautiful flowers.

Marigold

नेपाली ब्लगरको आचार संहिता सम्बन्धमा

2011-07-29T13:31:00.000-07:00

केहि समय अगाडी नेपाली ब्लगरको आचार संहिता सार्बजनिक गरिएछ, १० जना ब्लगरको उपस्थितिमा. त्यहाँ सार्बजनिक गरिएका बुंदाहरु छलफलको लागि पहिले ब्लगरहरु सामु प्रस्तुत गरेको मलाई थाहा छैन. यसो हेर्दा दुइ जना ले लेखेर दश जना ब्लगरको बिचमा सार्बजनिक गरेको संहिता अन्यले मान्लान नमान्लान त्यो बेग्लै कुरो हो. ब्लगमा के लेख्ने, कस्तो सामग्री राख्ने भन्ने कुरा व्यक्ति व्यक्तिमा भर पर्ने कुरा हो. कसैले वा कुनै समूह ले यो गर्ने त्यो नगर्ने भनेर साध्य लाग्ला जस्तो लाग्दैन. तर पनि जुन समाज, देशमा बसिन्छ त्यहाको मूल्य मान्यता ब्लग मा पनि झल्कनु पर्छ. अर्को कुरा, ब्लग भन्दा बित्तिकै पत्रकारिता भित्रै घुसाउनु पनि ठिक जस्तो लाग्दैन. ब्लगरहरु केपी र उज्ज्वल ले सार्बजनीक गरेका आचार संहिताका बुँदाहरुमा मेरा आफ्ना कुरा यहा राख्छु.

ब्लगरका रुपमा, म यि तथ्यमा इमान्दार हुनेछु भन्नेमा
१.ब्लगमा म जे लेख्नेछु त्यसमा इमान्दार र निष्पक्ष हुनेछु
२.ब्लगमा सत्थ तथ्य सामाग्रि मात्र राख्नेमा म सचेत छु
३.ब्लगमा राखिएका सामाग्रिको स्रोत प्रष्ट उल्लेख गर्नेछु।
४. कुनै तथ्य पुष्टी नभएको भए सो बारे प्रष्ट उल्लेख गर्नेछु
बुँदा एक देखि चार सम्म राम्रै छन्. सबैले सके सम्म पहिले देखि नै पालना गरि राखेकै होलान. जसले गर्दैनन् तिनले जानी जानी नगरेका होलान. यी बुँदाहरु ख्याल गर्दा आफ्नै ब्लगको बिस्वसिनियता बढ्छ, आफुले लेखेका कुरा हरु धेरैले पदछन.

५.व्यक्तिगत स्वार्थमा आधारित सामाग्रिलाई स्थान दिनेछैन। मेरो बारेमा पेजमा आफ्नो पूर्ण विवरण खुलाउने छु।
बुँदा पा*चमा मेरो सहमति छैन. ब्लग लेख्नुका विभिन्न उदेश्य हुन सक्छन. कसैले आफ्नै स्वार्थको लागि लेख्छन भने त्यसमा अरुको आपत्ति हुनु पर्ने कुनै कारण छैन. ब्लगरको पूर्ण बिवरण राख्ने नराख्ने भन्ने पनि स्वबिबेकको कुरो हो. राख्दा राम्रै हुन्छ.

६.ब्लग सामाग्रि प्रयोजीत हो भने सोबारे प्रष्ट उल्लेख गर्नेछु।
७.विज्ञापनका सामाग्रि ब्लगपोष्टको रुपमा राख्नेछैन, राखिएमा सो सामाग्रि विज्ञापन हो भन्ने उल्लेख गर्नुछु।
बुँदा छ र सात: विज्ञापनको सामग्री राख्दा सो को जानकारी राख्दा पाठकलाई न्याय नै हुन्छ.

८.पोष्ट भईसकेको सामाग्रिमा कुनै गल्ती भएका जानकारी पाए लगत्तै सकेसम्म चांडो सच्याउनेछु। सच्याउंदा सो अंश पूर्ण रुपमा हटाउनेछैन। हटाउनुपरे, कारण उल्लेख गर्नेछु।
९.सबै प्रकृतीका प्रतिकृयालाई समेट्ने छु। यदी प्रतिकृया सम्पादनको व्यवस्था गरिएको छ भने सो बारे जानकारी दिनेछु।
१०.मानवियतालाई प्राथमिकता दिएर,पिडितलाई थप प्रताडित गर्ने सामाग्रि,दृष्य राख्ने छैन
११.वाक तथा अभिब्यक्ति स्वतन्त्रतालाई सधै सम्मान गर्नेछु।
बुँदा आठ देखि एघार सम्म ठिक छन्.

ब्लगरको रुपमा जानजान म गर्नेछैन भन्नेमा
१.पोष्ट गरिसकेको सामाग्रि पूर्ण रुपमा हटाउने वा पूर्ण रुपमा सम्पादन गर्नेछैन।
समय सन्दर्भ परिवर्तन भएमा यस्तो त हुन सक्छा नि.

२.ब्यक्ति वा संस्थालाई धम्क्याउन ब्लगको प्रयोग गर्नेछैन।
यस्तो त कसैले पनि गर्न हुदैन, ब्लगरले मात्रै हैन. नेपाली पत्रकारले गर्छन नि (सबैले हैन, केहिले)

३.राष्ट्रियता,राष्ट्रिय शुरक्षा,धार्मिक सहिष्णुता र सामाजीक मर्यादालार्य खलल पुग्ने सामाग्रि राख्नेछैन
यो पनि कसैले गर्न हुदैन.

४.यौनजन्य सामाग्रि,बैरभाव बढाउने अभिब्यक्ति र हिंशात्मक सामाग्रिले स्थान पाउनेछैनन
यो पनि सहि हो.

५.कुनैपनि ब्यक्तिको गोप्य र निजात्मक समाग्रि राख्ने छैन
कति गोप्य कति निजि भन्ने फेरी पनि व्यक्तिगत स्वबिबेक्मा भर गर्ने कुरा हो.

६.जानजान भाईरस तथा स्पाम र मालवेयर फैलाउने गैर कानुनी काममा संलग्न हुने छैन।
यस्तो त नगरम है. नेपाली ब्लगरको ग्रुप मेल बाट कहिले काही यस्तो आएर हैरान पार्यो भन्या.

७.स्रोत नखुलाई कसैको पनी सामाग्रि निजि बनाएर पोष्ट गर्ने छैन।
यस्तो चोरी त गर्न भएन नि.

८.स्रोतब्यक्तिको अनुमतीविना उसको परिचय सार्वजनिक गर्नेछैन।
यो पनि ठिक छ.

Grizzly Bear in Yellostone National Park on July 2011

2011-07-28T15:16:00.000-07:00

In our recent trip to Yellostone and Grant Teton National Park, we were lucky to see Grizzly bear. Yellostone national park is world's first national park. We were on our third day in this area and coming down from Mammoth, WY. Driving downhill drive on the Grand Loop Road making 8 on the NP, right after the Tower Junction. The landscape was beautiful, driving was fun. I saw some people pointing their binacular towards the mountain on our right. I thought there must be something on that hill. I stopped my vehicle on the side of the road. They were looking at the Grizzly bear. YES we saw Grizzly bear. Check out this video.

Grizzly bears are one of the most aggressive bears. More about it on wiki.

अर्काको लागि बाच्ने हामि

2011-07-23T13:35:00.000-07:00

आज नेपाल ले जोर्डन सँग विश्वकप फुट्बल छनोटको लागि गेम खेल्यो। त्यो गेम भन्दा पनि त्यहा खेल्ने नेपाली खेलाडी रोहित चन्दको चर्चा बढी भयो। युरोपका क्लबले उनलाई लैजाने सम्भावनाको कारण। जालान नजालन त्यो अर्कै कुरो भो। फुट्बल खेलाडी मात्रै होइन। बर्षेनि बेलायती गोराहरु नेपालमै आउछन् उनिहरुको आर्मीमा भर्ती गर्न लाएक नेपाली ठिटाहरुको खोजिमा। यो एक किसीमको परम्पराको रुपमा बिकसित भैसक्यो सताब्दिऔ देखि। अर्काको लागि ज्यान फाल्ने/ लड्ने र काम गर्ने। अहिले हजारौं नेपालीहरु कामको खोजिमा अरबको खाडी तिर जान्छन्। पहिले यसै गरि भारत जान्थे, अहिले पनि जान्छन्। देशमै राम्रो खेल्न पाउने भए किन बिदेशी क्लबबाट खेल्न खोज्दा हुन र, आफ्नै देशको क्लबले जित्दा दिने खुशि बिदेशी क्लब ले जित्दा कहाँ मिल्ला। देशमै राम्रो, क्षमता अनुसारको काम पाउने भए किन अरबको मरुभुमी मा पसिना बगाउथे होलान् र। अब त यस्तो भैसकेको छा की देशमै गर्न सकिने काम पनि नगर्ने र बिदेश जाने संस्क्रिती बिकाश भाई सकेको छ। हिजो एक्जना साथीको फेसबुक इस्ट्याटस देखेको थिए। उनले लेखेका थिए गाऊको भाई जसको प्रसस्त जमिन छ, जसले त्यहा हुँदा सिनको भाच्ने काम गरेनन्- आजभोलि अरबमा भेडा चराउने गर्छन्। गाउमै, आफ्नै जमिनमा तरकारी खेती गरेको भए पनि अरबको भन्दा २-३ गुणा बढी आम्दानी गर्ने थिय।

अलिकति पढेकाहरुको पनि हाल तेही हो। अर्कैको लागि काम गर्ने। एस.एल.सी पास् गर्दा बित्तिकै +२ भर्ना हुनेहरुको लक्ष्य भनेको प्रथमत डाक्टर अनी त्यसपछि इन्जिनियर अनी तेस्रोमा फिजिक्स। फिजिक्स पढे पछि अमेरिका सजिलै जना पाईन्छ भनेर। अमेरिका गए पछि नेपालको लागि काम गर्ने हैन केरे। कुनै पनि क्षेत्र छैन् जहाका मान्छेहरु अरुका (बिदेशि)काम नगर्ने कमै होलान्। आधा भन्दा बढी नेपाली डाक्टरहरु बिदेशीको सेवा गर्छन्, तेत्तिकै इन्जिनियर पनि बिदेशीको लागि काम गर्छन्। नेपाल मा भन्दा बिदेशमा बढी छन् नेपाली बैग्यानिकहरु।

जता हेर्यो तेतै उस्तै। एउटा क्षेत्र बहेक्। त्यो हो राजनीति गर्ने हरु। राजनीति गर्नेहरु लाई भने बिदेशमा नो चान्स। कहीले सम्म यस्तो होला कुन्नि। पुस्तौ पुस्ता देखि अरुकै लागि काम गर्नु पर्ने?

अम्रिकामा गरीब मोटा, नेपालमा धनी मोटा

2011-07-13T09:16:00.000-07:00

खान त नेपालमै पनि टन्न भात खाएकै हो, तर नेपाली माप्दन्ड अनुसार कहिल्यै खाइलाग्दो भैएन। आफूलाई चिन्ता नभए पनि आफ्नालाई/समाजलाई सरोकार हुने। अम्रिका आए पछि पनि खासै परिवर्तन भैएन। कम्तिमा ~१५-२० किलो मासु जिउमा थपेर नेपाल गा'बेलामा मेरा केही साथिलाई के भन्छन् आफ्नाले, थाहा छ? अम्रिका फापेछ। आफूलाई त त्यसरी अम्रिका फापेन। यो कुरा यतै छोडौ।

यो पाताल मुलुक (अम्रिका) मा नेपालमा जे हुन्छ ठ्याक्कै उल्टो हुन्छ। नेपालमा गरीबहरु सुकुटे हुने, यहाँ धनीहरु सुकुटे हुने। नेपाली गरीबहरु पेट्भरी खान न'पार सुकुटे, यहाँका धनी हरु राम्रो राम्रो खा'र सुकुटे। खाइलाग्दाको कुरो गर्दा नेपालमा धनीमानीहरु यति ठुलो भुँडी हल्लौदै मर्निङ वाक जान्छन्। अनि गरीबहरु काम गर्दा गर्दा लखतरान पर्दा पर्दै सुक्छन्। अम्रिकामा गरीबहरु मोटा, थल् थल गर्दै हिड्ने। हिड्नै गार्हो हुनेहरु। रोगीहरु। संसारमै धेरै खाने वा खाने कुरा खपत गर्नेहरुमा नम्बर एक हुन अम्रिकीहरु। मन ला'को खान्छन्, नला'को फाल्छन्। धनीहरुले रसिलो, पोसिलो, तागतिलो, फ्रेस खान्छन्। खाए पछि तेत्तिकै तन्दुरुस्त हुन ब्यायाम गर्छन् र पो निरोगी र राम्रा देखिन्छन्। गरीबहरु बोसै बोसो भरिएको कुखुरो खान्छन (जुन सस्तो हुन्छ तेहि), ब्यायाम गर्ने सुबिधाबाट बन्चित छन् अनि मोटाको मोटै। नेपालका धनीहरु खाको खाइ गर्छन्, भौतिक काम काम गर्छन अनी मोटो हुन्छन्। उता गरीबहरु खानै पादैनन तर काम गरेको गरेइ अनि चाइए भन्दा पनि सुकुटे हुन्छन्।

Beautiful Flowers in Laramie

2011-07-10T20:55:00.000-07:00

One thing to be noted about the plants in this area is that they have to complete their life cycle in very short interval of time. Summer is short. Rest of the year is covered with snow. That's why in the early summer these plants start their life and late summer they just dye. Summer is beautiful because winter is all white. One can see nice and beautiful flowers around the campus area of University of Wyoming. Some of them are just wild and many of them are planted by the campus. Last year, I had posted one blog post with fully grown flowers. Click here to see them. This time of the year they are not too big. Have a look of some of the flowers. I took these pictures today evening.

All these photos were taken using close up setting by myself.

Some more pictures of flowers from Cheyene Botanical Garden.

Lotus

I have no idea about the names of the flowers. If you know, write comments.

Colorado Spring Visit from Laramie, WY

2011-06-22T13:41:00.001-07:00

Two weeks ago we visited Colorado Spring area of Colorado with some friends. We live in Laramie, a small school town on south east of WY. CS was one of the near by tourist places in a driving distance. It is ~4 hrs drive, some other touristic destinations are Yellostone national park and Grand Canyon. The later ones are far, require more time and money. We plan to see Yellostone in late July this year.

Shashi sir family at Colorado Welcome Center

Our journey started early morning (~7.30am) on Saturday, stopped by at Colorado Welcome center in Fort Colin. This is the place where I stop by every-time while travelling to Colorado. They provide free coffee, have restroom, map, and other stuffs related to Colorado. This time, Basanta bhauju had brought MO:MO, maalpuwa with tasty and spicy chatni. That was our breakfast. Brad, post-doc researcher in my lab liked the Nepali dumpling and chatni. Second stop was in Denver to pick up Sasi and Ravi. Then, 3rd stop was at the US Air Force Academy( AFA) which is like 30min drive from Denver.

Chapel at USAF Academy. Inside is really beautiful

AFA is a historic place for people interested in army. Most of the people there, I believe, were somehow related to army. We stopped at Information Center and had our lunch there at SubWay. Then we walked down to see Chapel. Everyone in our group liked the architecture of the chapel. It was beautiful inside and good looking, attractive from outside. One more attraction there was the old plane where you can take pictures. This was not exciting to me because I have been to the Boeing museum in Seattle where they have all kinds of planes including Air Force 1 (US president plane). If you are not interested in above things then, its worthless going this place. However location itself is nice, on the lap of mountain with forest.

Planning to visit this area? Interested in my travel diary? More story with lots of pictures inside.

Sasi and Brad Jumping below the plane

Lights inside the Chapel

Inside the Chapel

Royal Gorge Bridge

This was the rope from one side to the other side
of the river for aerial tram

Then, we headed to Royal Gorge Bridge. This place is ~1 hr drive from Colorado Spring downtown. After you reach Canon city, the drive is pretty nice, windy and narrow roads on small hills. I like this. There are two entrances: north gate (main gate) where information center is located and the south gate. These two gates are separated by the gorge and bridge. We ended up to the north gate. Finding a parking place was not easy. But one can find parking place easily on 2nd parking lot. Entrance ticket was $23 for adults. I was little worried abt the price but later on found that it was worthy. NOT expensive at all. The landscape of the river around the gorge bridge is amazing. First of all we walked on the bridge and crossed the river looking down on the river. Awesome. Then we hiked little bit up to the Skycoaster. This coaster was built in 2003. It is 1200 ft above the Arkansas river and has 100 ft tall towers. They charge $25/person. I thought it is bit expensive. My friends Sasi and Brad did the swing. After this, we went to the Aerial tram station. This was also awesome. We crossed the river (2200 ft) using the tram which runs back and froth above ~1200 ft above the river. Next thing we did was that took the inclined raliway to reach the river. It takes ~6min to reach the river, inclination is ~40 degree. It was also awesome. From the river, we could see the bridge. Took lots of pictures around and came up to the information center on the last car at about sun set time. Inside the information center there are lots of things that kids could enjoy. It was lots and lots of fun. The entrance ticket included all activities except the Skycoaster.

Sasi and Brad on the Skycoaster

Summit of Pikes Peak

Our hotel was ~10 miles away from downtown Colorado Spring. We reached the hotel ~10pm. Next day we headed towards Pikes Peak. Entrance fee for the area is $12/person, but some time back I wrote an email to the officials stating that we are students from Laramie and want some discount. They offered discount rate with $5/person. This way we saved $57 bucks. After catching the pikes up road, driving is challenging, exciting, breathtaking whatever you want to say. We stopped by at the lake on the side of the road. I forgot the name but its pristine, beautiful, you can do fishing on less than half way of the pikes peak. The peak itself is at 4,115 feet (4,302 m) elevation. We saw Rocky mountain peaks way below from the Pikes Peak. That was awesome. The weather was not bad, little bit cold and little bit windy, and also little effect of high altitude. We came back to the base and had lunch at Nepali restaurant. Our last destination was Garden of Gods.

Our team on the bank of the Lake on the way to Pikes Peak

Windy road to the Pikes Peak

Brad jumping at ~1400 ft. Rocky mountain range on the backgroun

We didn't spent much time at Garden of Gods. We stopped by at the visitor center looking to the garden of gods area. Looked beautiful. And, drove around the garden, took some pictures and came back to Laramie.

Garden of Gods mountain

We four: Sasi, I, Ravi and Brad

I believe our choice of specific locations in Colorado Spring area (Royal Gorge Bridge, Pikes Peak and Garden of Gods) was right. Everyone enjoyed a lot this time. We also did right decision for not going to Seven's Fall.

स्कुल देखि क्याम्पस सम्म: SLC पछि को कथा

2011-06-20T17:06:00.000-07:00

यो बर्ष पनि एस.एल.सी को रिजल्ट निस्क्यो। आधा जति फेल भएछन। पास भए जति अब स्थानिय देखि राजधानी सम्मका +२ मा भर्नाको लागि दौड धुप चल्छ। कलेजका हाकिमहरु आफ्ना आउरे धुपौरे लगाएर विद्यार्थी खोज्न लागिपर्या होलान्। मेरा साथिहरु मिलेर यो साल देखि नयाँ +२ कलेज खोल्या छन्, अनी तीनलाई पोखरा देखि नारायणघाट सम्म के पड्ने भनेर सेमिनार दिदै हिड्याछन्। आज भन्दा करिब १५ बर्ष अघिको कुरो अर्कै छ।

हुनत एस.एल.सी दिदा बित्तिकै नै हो काठ्मान्डु गएर अङ्रेजी र कम्पुटर सिक्ने भनेर बुवाले नभन्नु भाको त हैन, म पनि मख्ख पर्या थे काठ्मन्डु जना पाइने भयो भनेर। त्यति बेला फेसन आ'थ्यो एस.एल.सी जाच दे पछि कम्पुटर र अङ्रेजी भाषा सिक्ने। तर खै किन हो त्यो पूरा हुन पाएन। एस.एल.सी दिए पछि रिजल्ट ननिस्किदा सम्म घरमा गोबर ग्यास पलान्ट बनाइयो, बाटो पारीको ३ कठ्ठा नयाँ किनेको खेतमा बेमौसमी मकै लगाइयो, धेरै जसो समय त्यहि मकै खेती मै बित्यो। त्यति बेला बनाको गोबर ग्यासले अहिले सम्म पनि काम गरि रा छ। रिजल्ट निस्के पछि भने काठ्मान्डु जाने पक्का जस्तै भयो, त्यो पनि नम्बर को कारणले। पहिलो डिभिजन आयो भने साईन्स पड्नु पर्छ भन्थे। त्यो पढ्न लाई अन्त जना भन्दा काठ्मन्डु नै ठीक पर्थ्यो धेरै कारण ले। असार तिरै होला बुवाको पछि लागेर नाइट् बस चढेर काठ्मान्डु हिंडेको थिए।

मार्क्सिट संगै सिमेन्टको बोरामा तरकारी पनि थिय। काठ्मान्डुमा बासु अन्कलले भर्खर् घर बनाउनु भा'थ्यो। हाम्रो बास त्यहि हुने भयो। त्यो भन्दा ८ बर्ष पहिले आमाको उपचारको सिल सिलामा गा'थे तर सानैमा गा'हुनाले त्यति मेसो पर्या थेन। बिहान पख नयाँ बस पार्क ओर्ले पछि अर्को बस चडेर कोटेश्वरतिर लागिम। एस् ओ एस् को नजिकै बाट पूर्व तिर असारमा मकै घारीको बिचमा अन्कल को घर। अहिले त पुरै घरै घर छन् त्यहा। नयाँ ठाउँ गाऊ बाट शहरको जीवन शैली सिक्दै गरेका कुरा हरु छन्। अहिले त्यता नगैकन म क्याम्पस भर्ना हुने तिर लाग्छु। साइन्स पड्ने माइन्ड मेकअप काठ्मान्डु आउनु भन्दा अगाडि नै भैसकेको थियो। कुन क्याम्पस पड्ने भन्ने फिक्स भै सक्या थेन। साइन्सको लागि अस्कल राम्रो हो भन्ने था'थ्यो। बासु अन्कल्, भोजु अन्कलले पनि अस्कलमै साइन्स पढेकोले। तर त्यहा नाम निकाल्न गार्हो थियो। त्यसैले त्यहा नाम् निस्क्यो भने अस्कलमै पढ्ने नत्र अन्त। अन्त भन्नले त्रिचन्द्र वा पाटन क्याम्पस्। एक दिन गएर ३ वटै क्याम्पसको फर्म किनेर ल्याइम बाउ छोराले र फर्म भरेर बुजाइम्। फर्म भर्दा अर्को आपत्। त्यहा त बायो र फिजिकल हुदो रैछ। कुनमा भर्ने त? पहिलो क्ष्रेणिमा एस.एल.सी पास् भए साइन्स पड्ने अनी साइन्स पढे पछि की डाक्टर की इन्जिनिअर बन्ने। यस्तै त थियो त्यतिबेलाको फर्मुला। धन्न बायो पढ्यो भने डाक्टर बन्ने लाइन तिर गैन्छ भन्ने था'भए पछि बायो छनेर फर्म बुजाइयो। फर्म बुजाएर मात्रै नहुने रैछ नी त। प्रबेश परिक्षा दिनु पार्ने रैछ नाम् निकाल्न लाई त। के सोद्ने हो, के पड्ने होला भन्ने अलि अलि चिन्ता पर्यो। अब नेपालिमा पढेको, प्रश्न अङ्रेजिमा सोद्ने। के होला भन्ने डर लाग्यो। नयाँ परिबेसको बसाइ भएकोले खासै प्रबेश परिक्षाको तयारी गरिन। त्यो परिक्षा भने यौटै परिक्षाले सबै क्याम्सलाई काम गर्ने रैछ। अस्कल एक नम्बरमा, त्रिचन्द्रलाई दुई नम्बरमा र पाटन क्याम्पसलाई तीन नम्बरमा राख्या थे। प्रबेश परिक्षा दे पछि, निराजन अन्कल लाई नाम् निस्क्यो भने भर्ना गर्दिनु भनेर घर फिर्ती सवारी भयो, बाउ छोराकै।

काठ्मान्डु बाट केही खबर आएन। त्यति बेला अहिले जस्तो फोन सोन छ्याप-छ्याप्ती थे'न। घर देखि ४ किलोमिटर टाढा लालमटियामा यौटा लाइन थियो। कस्ले फोन गरेर खबर गर्देउस। काठ्मान्डुमा नाम् निस्केन भने घोराही क्याम्पसमै आर्ट्स पढ्ने त होला बुवाले भने पछि भने अलि चिन्ता लाग्न थाल्यो। के होला त भन्ने। खासमा घोराइ जाने, आर्ट्स पढ्ने तिर कुनै चाख थेन। काठ्मान्डु मै साइन्स पढ्नेतिर दिमाक गैसकेको थियो। ऐले सोच्दा साइन्समै इन्टरेस्ट भएर भन्दा पनि आर्ट्स भन्दा साइन्स पढ्नेको इजेत हुने, यति धेरै नम्बर ल्यार पनि साइन्स नपद्दा अरुले के भन्लान भनेर हो जस्तो लाग्छ। पछि काठ्मान्डु गए पछि थाहा भयो कि, सिदै नाम् निस्केन भने स्वबियुले आफ्नो लिस्ट निकालेर भर्ना गर्ने रैछ। पहिलो लिस्ट निकाले पछि दोश्रो र त्यसपछि तेश्रो लिस्ट निस्किने रैछ। मलाई के लाग्या थ्यो भने, एउटा लिस्ट निस्किन्छ होला, त्यसमा नाम् निस्केन भने बाटो बन्द। केही समय पछि फेरि सिमेन्टका बोरामा तरकारि, सरकारि, सुत्नको लागि तन्न, सिरानि, सिरक बोकेर एक्लै काठ्मान्डु तिर लागे। धन्न अन्कल को घर पत्ता लगाए। एस ओ एस सम्म त बसले लगिदियो, त्यसपछि सबै सामान् आफै बोकेर लान नसक्ने। नजिकै को एउटा पसल (हाम्रो गाऊ तिर दोकान भन्थिम्)मा राखेर खेपै खेप गरि सामान् ओसारे। निराजन अन्कल ले भर्ना गर्दी सक्नु भा रैछ। अस्कलमै नाम् निस्के छा त्यो पनि पहिलो लिस्टमै। पछि क्याम्पस गएर हेर्दा था'भो अन्तिम् अन्तिम् तिर निस्केको रैछ। यसरी क्याम्पस जीवन सुरु भ'को अझै सक्या छैन। साइन्स पनि छोडेको छैन। क्याम्पस सुरु भए पछिको कुरा कुनै दिन लेखम्ला, अहिले लाई यत्ति है त।

वायु उर्जा खेती: प्रचन्डले ठिकै भन्या रचन

2011-06-10T13:08:00.000-07:00

लहरै मिलेर बसेका वायु उर्जा टर्बाइन हरु

केही दिन अगाडि वायु उर्जा उत्पादन गर्नको लागि बनाका वायु मिल हेर्न गैयो। ती पंखा घुम्दै बिजुली निकाल्ने खम्बा देख्दा केही बर्ष अगाडि प्रचन्ड (नेपालको तत्कालिन प्रधानमन्त्री) भनेको कुरो याद् आयो। भर्खर प्रधानमन्त्री भा'का उनको अगाडि समस्यै समस्याका पहाड थिए, हुनत अहिले पनि ती जिउ का तिउ छन्। राजनितिक समस्याको भो कुरा नगरम। धेरै समस्या मध्य बिजुलीको एक प्रमुख हो। अहिले पनि एकै दिनमा घन्टौ घन्टा बिजुली आउदैन। के गर्ने के भनेर अल्मलिएको सरकारले तत्कालको लागि डिजेल बाट बिजुली निकाल्ने कारखान थप्ने र नबिकरणिय उर्जाको लागि कस्सिने भयो। नबिकरणिय मध्य पर्‍यो एक वायु उर्जा। वायु उर्जाको सम्बन्धमा अध्ययन गर्न प्रधानमन्त्री नै युरोपको भमण्मा निस्कियो। त्यसको लागि प्रधानमन्त्रिनै जान पर्थेन। तर उनी गए। फर्केर आउँदा हिस्स पारेर बिमान्स्थल्मा भने यो वायु उर्जा त हाम्रो लागि हैन रैछ। उनले भनेको कुरो सहि हो भन्ने मेरो पनि हो, अस्तिको वायु मिल हेरेर फर्के पछि।

टर्बाइन को टुप्पो

अम्रिकाको वायोमिङ राज्यले अरु राज्यले भन्दा बढी वायु उर्जा निकाल्ने क्षमता राख्ने रैछ। सबै भन्दा पैलो वाउ उर्जा बनाको ठाउ आर्लिङ्टोन हामि बस्ने ठाउँ भन्दा करिब १ घन्टाको मोटर दुरिमा पर्छ। पहिले पनि यता उता गर्दा त्यो बाटो हिंडेको हो तर नजिकै बाट भने यस्पाली मात्रै हेरिम्। टाढा बात हेर्दा त क्या राम्रो देखिने, यी हावा बाट बिजुली निकाल्ने टर्बाइनहरु। लहरै प्राय जसो पहाडको टुप्पामा। सेतै खम्बाको माथी तिन्वटा ब्लेड (टेक्निकली त के भन्छन् कुन्नि?)। धेरै जसो हाई वे मा गाडिमा दगुर्दा सेतै लहरै मिलेका अली अली घुमेक देखिन्छन। त्यो त अली टाढा भ'र पो रैछ। नजिकै बाट हेर्दा पो था'भो कति ठुला हुँदा रैछन भनेर। ती खम्बाको फेदबाट टुप्पो हेर्न खोजेको, फोटो खिच्न खोजेको त के सकिन्थ्यो र? पुरै भुइमै सुतेर तेसो गर्दा पनि सकिएन। फेद बाट अली पर पुगे पछि मात्रै फोटो सम्म खिच्न सकियो, त्यो पनि फेद देखि टुप्पो सम्म नभ्याउने। भन्न खोजेको धेरै अग्ला टावर हुने रैछन्। अर्को कुरो नयाँ जिनिस न हो, हेरी र'नी मन लाग्नी के। अनि फेद नजिक बाट टुप्पो तिर हेरेको, हावा चलेको बेलामा। एकै छिन् भन्दा बढी हेर्न सकेपो! यस्तरी हल्लिदो रैछ त्यो खम्बा (टर्बाइन्, खासगरी टुप्पो भाग्), रिंगटा नै लाग्ने गरि। अहिले नै खस्छ कि, खसेर मेरै टाउकोमा बज्रिन्छ की झै गरेर। केही बेर यता उता गरेर, फोटो खिचेर फर्किम हामि।

टर्बाइन को फेद

लगभग १२५ बर्ष अगाडि देखि प्रयोग गर्न सुरु गरेका रैछन वायु उर्जा। पहिले सानो सानो मात्रामा उर्जा निकाल्न प्रयोग परे पनि, २१औ सताब्दिमा उर्जा सुरक्षा, ग्लोबल वार्मिङ, नबिकरणिय उर्जा आदिका कारणले पनि वायु उर्जाले खुब चर्चा पा'रैछ। वायु उर्जा निकाल्ने टर्बाइनको टुप्पामा हुने ब्लेडले हावामा रहेको काइनेटिक उर्जालाई मेकानिकल उर्जामा परिणत गर्छ। र त्यसलाई बिजुलिमा परिणत गरिन्छ। सामान्यतया तिनवटा ब्लेड हावाको दिषा तिर फर्केका हुन्छ, कम्पुटरले कनत्रोल गर्न सकिन्छ, करिब ३०० की मी प्रति घन्टाको गतीले घुम्न सक्छन्, ~५० मी लामा यस्ता ब्लेड करिब ~१०० मी अग्ला टर्बाइनको टुप्पामा बस्छन्। यस्ता टर्बाइन यति ठुला हुन्छन् की यसकै भित्र बाट भर्याङ चढेर माथी टुप्पो सम्म जान सकिन्छ।

नेपालको सन्दर्भमा त्यति उपयुक्त हुन्छ जस्तो लागेन. खासगरी यसको भौतिक पूर्वाधार निर्माणको पक्षलाइ हेर्दा. नेपालि पहाडको टुप्पामा कसरि पुर्याउने? पश्चिमा देश तिर जता कतै बाटो पुर्या छन् खैरे ले. त्यसैले टर्बाइन राख्न सजिलो भयो. हाम्रो मा त मान्छे बस्ने गाउमा त बाटो पुगेको छैन, टर्बाइन राख्न लाइ मात्रै बाटो बनाउन कतिको सम्भव होला अहिलेको अवस्थामा? त्यो पनि अहिलेको देशको अवस्थामा, पछि निकै बिकाश भयो भने बेग्लै कुरो. अनि अर्को तिर ल मानम बिजुली निकालियो रे, त्यो बाड्न पर्यो नि (प्रयोग को लागि). अनकन्टार ठाउमा निकालेको बिजुलो शहर बजार सम्म पुर्याउन प्रसारण लाइन बनाउन पर्यो. कति बिजुली त यसरि बाटोमै सिद्दिन्छ होला. हुन त बिज्ञहरुलाई थाहा हुनु पर्ने हो यसको लागत र प्रतिफल. तर सामान्य मान्छेको आँखाले हेर्दा त्यस्तो देखिने. भन्न खोजेको ठुलो मात्रा मा वायु उर्जा निकाल्न गार्है होला. तर एक घर लाइ वा सानो गाउ लाइ पुग्ने बिजुली निकाल्न भने सम्भव हुनु पर्ने हो. किन भने त्यसको लागि ठुला टर्बाइन को सट्टा साना सानाले पनि काम गर्छ होला नि.

हिमालयन थारको खोजिमा घान्द्रुक देखि लान्द्रुक सम्म

2011-05-27T23:23:00.000-07:00

-सुस्मा

नेपाल प्राक्रितिक सम्पदाले भरिपुर्ण देश हो भन्नेमा कसैको दुई मत नहोला। छेत्रफलमा सानो भएपनि जैबिक विविधताको हिसाबले धनी राष्ट्र हो। यसले नै पर्यटकलाई आकर्षण गरिरखेको छ। यहाँ धेरै ठाउँहरु छन् जुन explore भएका छन् र पर्यटकिय छेत्रका रुपमा विकसित गरिएका छन्। तर धेरै यस्ता ठाउँ पनि छन् जुन explore भएका छैनन् र अझै पनि wild stage मा छन्। गन्तब्य तर्फ जाँदा बाटोमा पर्ने यी ठाउँ एवम् द्रिस्य यति सुन्दर छन् की जो कोहि पनि त्यहाँ एक्छिन् रमाउन चाहन्छ। यसै प्रसँगमा आज म आफ्नो पढाइको सन्दर्भमा field जाँदाखेरीको अनुभव बाँड्न चहन्छु।

जानु पार्ने थियो ब्याम्बो भन्ने ठाउमा। काम थियो "हिमालयन थार" ले के-के खान्छ र कस्तो कस्तो ठाउँमा बस्छ/घुम्छ भनेर अनुसन्धान गर्नु। त्यसको लागि त्यो बाख्रो जस्तो पनि देखिने जनावरको आची खोजेर ल्याउने र त्यो आची भेटियको ठाउ ओरिपरीको बनस्पतीको नमुना ल्याउने काम्। यो ठाउ ACAP (Annapurna Conservation Area Project) अन्तर्गत पर्छ। घान्द्रुक गाबिसमा पर्ने यो ठाउँमा Bamboo को एउटा species (जसलाई नेपालीमा टुसा भनिन्छ) अधिक मात्रामा पाइन्छ। त्यसैले यो ठाउँलाई Bamboo भनि नामाकरन गरिएको हो। हामी चार जनाको टोली थियो। पोखरा बाट Bamboo पुग्ने धेरै बाटो छन्। ती बाटोहरु ACAPका प्रख्यात trekking route मध्ये थिए।

यस पटकको यात्रा दोस्रो थियो। अघिल्लो पटक घान्द्रुक हुँदै गएकाले यसपटक लान्द्रुक हुँदै जाने निर्णय गर्यौ। बिहानको ९ बजे हामी आफ्नो यात्रा सुरु गरेउँ। अगिल्लो पटक हामीलाई लग्भग २ दिन लागेको थियो। नियमित हिडिरनेलाई त केही होईन तर हामीलाई त गार्हो र धेरै नै हो। तर पनि रमाइलोले गर्दा दुख्ख बिर्सिदो रैछ। हिँड्न सुरु गरेपछी गत बर्ष भदौको अन्तिम् दिन तिर भए पनि सिम्सिम पानी पर्यो। पानी पर्‍यो भनेर यात्रा रोक्न सकियन। चार जनाको हाम्रो टोलिमा कसैसँग पनि पानी कोट (raincoat) थिएन। Windproof jacket लगाएर हामी सबै गन्तब्य तिर हिडि राख्यौ। माथी माथी तिर पुग्दै जादा, मौसम् चिसो चिसो हुँदै गयो। अनी बर्खा भर्खर सकियेर अलि अलि पानी परी रहेकोले होला बाटोमा धेरै जुका थिए। जुका भने पछि मेरो सातो जान्छ अहिले पनि। एकछिन उभियो की जुका लागिहाल्थ्यो। त्यसैले हामी सकेसम्म लगातार हिँडिराखेका थियौँ। जति उकालो चड्दै गयो त्यती पानी दर्किन थाल्यो। जाडो ठाउँ थियो त्यसमाथी हावा चलिराखेको थियो। हिँड्दा खेरी त खासै जाडो भएको अनुभव हुन्थेन तर यसो कतै एकछिन् आराम गर्न बस्यो की जिउ काम्न थाल्थ्यो। मौसमले साथ नदिएको भन्दै उसमाथी रिस पोख्दै हिँडेका थियौँ हामी।

करीब ३ घण्टा उकालो चढेपछी १२ बजे देउराली भन्ने ठाउँमा खाना खान रोकियौँ। पानीले सब लुगा भिजेको हुनाले निकै जाडो थियो। धन्न हीटर नजिकै बसेर खाना खाना पाइयो र खाएपछी पुन: आफ्नो गन्तब्य तर्फ लम्कियौँ। ६:३० घण्टाको निरन्तर हिँडाइ पछि हामी लान्द्रुक पुग्यौँ। थाकेको अनि अली पर सम्म होटेल नभएकाले त्यस रात हामी त्यहीँ बास बस्ने निर्णय गर्यौ। त्यहाँको रमणिय द्रिस्य सँग रमाउदै हामी आफ्नो काम पनि सँगसँगै गर्दै थियौँ। भोलिपल्ट बिहान चिया नास्ता खाएर हामी पुन: आफ्नो यात्रा सुरु गर्यौ। अगिल्लो दिनको थकाइ त्यसमाथी दिनभर भिजेकाले हामी सबैको उर्जा काम भैसकेको थियो। त्यसमाथी पनि खुट्टामा जुक लागेर हैरान पारेको थियो। लखतरान परेका हामी हिम्मत बटुलेर हिँड्दै थियौँ। लग्भग आधा घण्टाको हिँडाइ पछि हामी अली चिसो ठाउँमा आइपुग्यौँ। त्यहाँ हामीले जुन द्रिस्य देख्यौँ त्यसले हामीमा उर्जा भर्ने काम गर्यो। त्यहाँ एउटा ठुलो अनि अती राम्रो झर्ना रहेछ। म पोखरामा बसेकी मान्छे Devi’s fall निकै घुमे, तर त्यो झर्ना Devi’s fall भन्दा कम थिएन। माथि बाट खसेको पनि बीचमा rocky protuberance मा ठोक्किएर निकै पर पुगेर खस्दै थियो। सँगसँगै निकै माथि सम्म बाफ उडिरहेको थियो अनि छहराको आवाज यति ठुलो थियो कि हामिलाई एकअर्का बोलेको सुन्न गाह्रो भएको थियो।

केहीबेर त्यस ठाउँमा रमाएपछी हामी पुन: आफ्नो गन्तब्यतर्फ लम्कियौँ। करिब १ घण्टाको हिँडाइ पछि हामी फेरि त्यस्तै सुन्दर झर्ना भएको ठाउँमा पुग्यौँ। त्यो झर्ना पनि केही कम थिएन। निकै माथीबाट पानि खसेको हुनाले त्यसको force निकै ठुलो थियो। त्यस झर्नाबाट बनेको खोलाले बाटो रोकेको थियो। त्यस कारणले गर्दा पारी तर्नको लागि हामीलाई झर्नाको नजिकै जानुपर्ने थियो। संगै यात्रमा हुनुभएका मेरो अनुसन्धान गाइड सर पहिले पारी जानुभयो अनि हाम्रो झोला परि फालेर हामी झर्ना पनि नजिक पुग्यौँ। द्रिस्य निकै राम्रो थियो तर नजिकै पुगे पछि पो थाहा पायौँ पानीको force कति रहेछ भनेर। उडेको बाफले हामीलाई पूर्ण रुपमा भिजएको थियो अनि force यति धेरै थियो की हामीलाई राम्रोसँग धानिन धौधौ परेको थियो। एक्छिन डिलमा बसेर रमाएपछी हामी पुन: आफ्नो गन्तब्यतर्फ लम्कियौं।

उक्त अनुसन्धान यात्राको क्रम मा आफ्नो काम त हुने नै भयो तर त्यसको सँग सगै प्रकृति सँग एक्दमै नजिक हुने मौका मिल्यो र आफै क्षेत्रको सुन्दरता आफ्नै आँखाले हेर्ने अवसर मिल्यो। मैले माथी उल्लेख गरेका त केही झरना मात्र हुन। बास्तवमा त्यो क्षेत्र यस्ता थुप्रै रमणिय द्रिश्यले भरिपुर्ण छ। मौका मिल्यो भने अरु पछि लेख्दै जाने छु। पारिवारिक काम बिशेषले अहिले अमेरिका को वायोमिङ राज्यमा बसेर हिउदका ४ महिना कटाउदा ती झरना र अन्य प्राक्रितिक द्रिस्यको महत्व बढेको छ म मा। सानो सानो पोखरि, साना साना पहाडले कति रमायका छन् यहाँका मान्छे हरु। यिनीहरुले हाम्रा तिरका ती झरना र अग्ला हिमालहरु देखे भने पक्कै भन्ने छन् स्वर्ग भनेको त यहाँ पो रहेछ्। आफ्नो मुख्य कार्य सकेर केही दिन पछि हाम्रो टोली पोखरा फर्क्यो।

उक्त यात्राको क्रममा खिचियका केही सुन्दर तस्बिर तल राखेकी छु। आशा छा यहाँ हरुलाई मन पार्ने छन्।

All pics by Susma

निकाल्यौ हिरा मोती बनायौ सुनका दरबार

2011-04-29T21:50:00.000-07:00

मे १ मज्दुर दिबस। नेपालमा मइ दिबस भन्छन्।मजदुर दिबस्, अन्तराष्ट्रिय मजदुर दिबस्।

यहाँ म बस्ने 'कुटि'बाट स्कुल (अन्त भए युनिभर्सिटी भन्दा हुन्)बसमा जादा आउँदा दिन दिनै यौटा बनाउदै गरेको ठुलो घरमा काम गरि रा'का देख्छु। आजभोलि त यहाँको मौसम् खासै खराब छैन। अली अली हिउ पर्छ तर पग्ली हल्छ। फेब्रुअरीको सुरुका दिनमा -३५ F पुग्यो। त्यस्तो बेलामा सास फेर्दा पनि जम्थ्यो। नाक नछोप्ने हो भने नाक भित्र को तरल पदार्थ आइस बनेर घोच्थ्यो। तेति बेला काम गरि रा'का मजदुर लाई देख्दा कसरी काम गर्न सकेका हुनन भन्थे। पक्कै पनि रहरले त होईन होला। खास गरि यस्ता काम मा मेक्सीको तिरका illegal आप्रबासी हुन्छन्। यिनीहरुको कथा ब्यथा बेग्लै छ। भौतिक काम जति यिनिहरुकै जिम्मा मा हुन्छ। हाम्रो बिभाग (department)मा पनि मर्मत सम्भारको काम भै रा छ। त्यहा पनि उही हो कुरो। दिमाग लगौने काम खैरेको बाँकी हात् पाखुर लगाउने काम तिनै मेक्सिकन हरुको । जसरी तसरी आउछन्, महल बनाउछन् थोरै पैसामा तर कस्को लागि हो कस्को। बनाइसके पछि पैलो टेक्ने अवसर तीनलाई मिल्दैन।

यस्तै देख्दा देख्दा जीवन शर्माले यिनै किसान्, मज्दुरको बारेमा गाउने गीत को याद् आइ राछ आजभोलि।

निकाल्यौ हिरा मोति बनायौ सुनका दरबार!
न हामलाई एक छाक रोटी न पायौ ओत् लाग्ने घर!!

लग्भग 160 बर्ष अगाडि नै अहिलेका बिकसित मुलुकका मजदुर ले दिनको ८ भन्टा मात्रै काम गर्नु पार्ने नियम बसाली सुरु भएको यो दिन नेपालमा अहिले सम्म पनि लागु भा'छैन होला भन्ने लाग्छ। जति घोट्टेर काम गरे पनि खान लाउन धौ धौ हुने लाखौं छन्। शिक्षा,बिरामी हुँदा औषधी को त के कुरा गराई भो र। दिन्भरी खेत्मा काम गर्ने थारुले पेट्भरी खान पाउदैन। अहिलेको सन्चयकोसको भवन् (काठ्मान्डु मल भाको) बन्ने ताका, हाम्रो गाउका टन्नै थारु थरुनीहरु त्यहा काम गरेको देखेको छु। उही मज्दुरि। हात् पाखुरा को काम्। तिनी मज्दुरले आजभोलि त्यो महल मा पाइलो टेक्ने के चान्स पा'होलान र। ज्याला कति पाए कुन्नि? उचित ज्याला त पाउनु पर्‍यो नि। काम अनुसार को दाम्। तेति बेला पनि जीवन शर्मा को उक्त गीत् खुब सम्झिन्थे। उनका अरु गीत हरु यू टुबमा हेर्ने मौका मिले पनि यो चै देखेको छैन। बास्तवमा सन्सारका मजदुरहरुको पिर ब्यथा उस्तै उस्तै रैछ।

हुनत आफ्नो काम पनि कुनै मजदुर को भन्दा काम छैन। खाली यत्ती फरक हो की दिमाक पनि सँग संगै चलाउनु पर्छ। ग्र्याजुअट विद्यार्थीलाई प्रोफेसरको सस्तो लेबर, दास्, नोकर भन्ने चलन छ। केही प्रोफेसर ले नै त्यस्तो भनेको सुनेको छु। उनिहरुको लागि सबै भन्दा सस्तो मजदुर्। केही बर्ष बितिसके यसरी बौद्दिक मजदुर भएर समय बिताएको। केही पाउने आशामा। सबै भन्दा काम पैसो मा धेरै काम गर्ने। कोठा भाडा तिर्दा र भात खान ठीक्क हुने पैसो, तर काम भने रात् दिन नभनी गर्नु पर्ने। त्यसमाथी पेलाई र चेपाइ, अनि कति बेला निकाल्देला की भन्ने डर सधैं। कुनै कार्यक्रम बात उब्रेको खाने कुरा भयो भने "ग्राजुअट विद्यार्थी लाई खबर गर्देउ न खाइ हाल्छन भन्ने"। कुरो साचो पनि हो। पुरै काम गर्‍यो अनि लास्टमा डिग्री लियो हिड्यो। हुनत तेस बाट प्राप्त हुने ज्ञान लाई त पैसो मा नाप्न नमिल्ला तर मजदुरले महल बनाइसकेर ज्याल थापेर घर मालिक लाई सुम्पेर हिंडे जस्तो। सुन खानि बाट सुन निकाली मालिक लाई सुम्पेर आफू ज्याल थापेर हिंडे जस्तो। सन्सारै भरि यस्तै रैछ। आधारभुत काम गर्ने बर्गले उस्तै उस्तै समस्या भोग्नु पर्ने।

सन्सारका सबै खाले मजदुरहरुलाई सम्झना।

फेरि पनि जीवन शर्मा कै उही गीत् सम्झिदै। खासमा बाँकी भाग बिर्सें जस्तो लाग्यो।

.............................................................................

निकाल्यौ हिरा मोति बनायौ सुनका दरबार!

न हामलाई एक छाक रोटी न पायौ ओत् लाग्ने घर!!

बगैचामा फूलहरु हामीले फुलायौ!

फांटैभरी धानका बाला हामीले झुलायौ!!

काठ्मान्डौ र दिल्ली हास्छन हाम्रो रगत माथि!

संसारलाई सिँगार्ने हामी निर्धन जाति!!

न्युयोर्क र पेरिस शहर हामीले उठायौ!

चन्द्रमा र प्रिथिबी लाई हामिले जुटायौ!!

लुगा फाटो रास लाग्छ पसिनाले हाम्रो!

तर हामीले खानु लाउनु छैन् कहिल्यै राम्रो!!

सहरका मजदुर हरु उठ अब उठ!

गाऊ घरका किसानहरु सङ्हर्समा जुट!!

पाइदैन हक त्यसै खोसी लिनु पर्छ!

गरीब किसान मजदुर मिली अब हिड्नु पर्छ!!

काम गर्ने काम्दार हो जुटेर एक बन लौ!

गरीब का बैरी हरुलाई जुटेर अब हान लौ!!

नेपालबाट अम्रिका आउँदा शब्दहरुको परिवर्तन

2011-04-23T03:53:00.000-07:00

फुट्पाथ = साइड वाक
मार्क = ग्रेड
चकलेट = क्यान्डी
ट्वाइलेट = रेस्ट रुम
होस्टल = डोर्म
मोबाइल = सेल फोन
चप्पल = फ्लिप फ्लोप

सोफा = काउच
बिस्कुट = कुकिज
पेट्रोल = ग्यास

पुलिस = कप
फुट्बल = सकर

हाम्ले नेपालमा पढेको र बोल्ने/ब्यवहारमा प्रयोग गर्ने अङ्रेजी बेलायतको हो। आम्रिकने अङ्रेजी अलि फरक छ। त्यसैको कारण हुन यी शब्द हरुमा परेको फरक्। धेरै जसो शब्द फरक परे पनि अर्थ बुज्न गार्हो छैन्। तर कुनै कुनै ले त अफ्ठेरो नै पारे नि। जस्तो काउच, ग्यास्, कप भनेको सुरुमा बुझिन मैले त। तपाईंले सम्झेका अरु यस्तै केही छन् भने थप्नुस् है।

-------------------
यो पोस्ट गरे पछि आएका २टा कमेन्ट:

प्रदीप भाइ लेख्छन:
सेडुअल = इस्केजुल

अनि सिताराम सरले लेख्नु हुन्छ:

क्लास (class) = ग्रेड (grade)
एक्जाम (exam) = टेस्ट (test)
ब्याग (bag) = ब्याग्प्यक (bag pack)
कोनिकल फ्लास्क (conical flask) = एर्लेन्मेयेर फ्लास्क (Erlenmeyer flask)
फ्ल्याट (flat) = अपार्ट्मेन्ट (apartment)
लिफ्ट (lift) = एलेभेटर (elevater)
टोर्च (torch) = फ्ल्याश लाइट (flash light)
नम्बर प्लेट (number plate) = लाइसेन्स प्लेट (license plate)
किउ (queue) = लाइन (line)
डस्ट बिन = ट्र्यास क्यान

फेसबुकमा साथीहरुले थप्दै जादा

जिरो(0) = ओ
कोल्ड ड्रिन्क्स = सोडा

Hate the Bad Project: Lady Gaga's Parody on Science Project

2011-04-17T15:39:00.000-07:00

सबभन्दा पहिले यो यूटुबको भिडियो हेरम है त।

लेडी गागाको गीतलाई प्यारोडीको रुपमा प्रस्तुत गरिएको यो भिडियो अल्जाइमर्स रोगको बारेमा अनुसन्धान गर्ने Research Lab ले बानाको रैछ। मैले यो भिडियो यो बर्षको सुरु तिरै हेरेको थिए। यसका शब्दहरु फलो गर्न झ्याउ लाग्यो भने म तल रख्दिन्छु पड्नुस्।

oh oh oh ...caught in a bad project
why why why oh why?
do I waste my time?
why why why oh why?
Hate this bad project?
मेरो अनुभब पढ्न भित्र आउनुस्।

In my rotation, you said guaranteed
One year = first author, is all I would need
But you just lied
lied lied lied but you just lied

you were defending, one foot out the door
I got your project and its problem galore
I hate my life
life life life I hate my life

You know that I want you (publication)
And you know that need you
I got a bad project

I want good data
A paper in "Cell"
But I got a project straight from hell
I wanna graduate in less than 5 yrs
But there ain't no getting out of here
Oh oh oh ...caught a bad project

Your tubes aren't labeled
Your lab book's mess
And all this gives me such incredible stress
What is that smell?..................

धेरै पो रैछ अह टाइप गर्दा। भिडियोमै हेरम है बाकी।

वास्तवमा यो प्यरोडिमा हामि सबैको पिडा र मर्म लुकेको छ। हामि भन्नाले अनुसन्धान हुने प्रयोग्सालाहरुमा काम गर्नेहरु। बिषेश गरि यो गीतमा केन्द्रित गरिय झै बिद्यावरिधी विद्यार्थीहरु। त्यै भ'र होला खुब फेमस भा'छ यो भिडियो yeuTube मा। यो बर्षको तेस्रो हप्तामा राखेको रैछ, अहिले सम्म करिब २,६८७,५९१ पटक हेरिसकेछन र ३,२४५ वटा प्रतिक्रिया लेखेछन youtube मै।

कुनै पनि अनुसन्धान कार्य गर्नु निकै कठिन र चुनौतिपुर्ण काम हो। त्यो पनि अझै बिग्यानको क्षेत्रमा। खासगरी युनिभर्सिटीहरुमा हुने अनुसन्धानको प्रकृति कस्तो हुन्छ भने, प्रोफेस्सरले कुनै अनुसन्धान प्रस्ताब् गर्छ, त्यसको लागि चाइने पैसोको जोहो भयो भने त्यसलाई ल्याब्मा बिभिन्न प्रयोग गरेर उतार्ने काम विद्यार्थीहरुले गर्छन्। त्यसैले माथीको भिडियोमा भने झै MS र PhD स्टुडेन्टको सफलता प्रत्यक्ष रुपमा प्रोफेस्सरले लेखेको (डिजाइन गरेको) उक्त प्रोजेक्ट्मा भर पर्छ। यसको मतलब स्यंमा काम गर्ने ब्यक्ति (बिध्यार्थि)मा पर्दैन भन्न खोजेको होइन।

यस्ता अनुसन्धान कार्यमा प्रतक्ष्य सामेल हुने वा भएका लाई थाहा वा अनुभब हुन्छ कि, यस्ता काम कती गाह्रो हुन्छ भनेर। दिन रात् खट्नु पर्छ। यसो गरे हुन्छ की उसो गरे हुन्छ भनेर बिभिन्न तरिका प्रयोग गर्यो। खास गरि यस्ता स्टुडेन्टको जिन्दगी नोक्कर को जस्तो, दासको जस्तो भन्ने गरिन्छ। यति दुख्ख गर्दा पनि एकदम काम पैसो पाउनेमा पर्छन यिनीहरु (हामी हरु)। ज्ञानको खोजिमा। डिग्रीको खोजिमा। पछि राम्रो होला भनेर।

यति गर्दा पनि आफ्नो प्रोजेक्टले भने अनुसारको रिजल्ट नदिदा दिक्क लाग्छ, निरासा उत्पन्न हुन्छ। अनि सोच्न वाध्य भैन्छ की यो प्रोजेक्ट नै खराब प्रोजेक्ट हो। यो काम हुँदै हुदैन जस्तो। सम्भब नै छैन जस्तो।

Celebrate Nepal 2011 # Happy New Year 2068 BS# in Wyoming

2011-04-02T23:00:00.000-07:00

An act demonstrating traditional marriage process

Nepalese People (mainly students) at University of Wyoming, Laramie, USA celebrated Nepalese New Year 2068 today (04/02/2011). The event was very successful with lots of performances including slide shows and videos introducing Nepal, Nepali Culture and Natural beauty, songs, dances and variety of acts demonstrating Nepalese culture. Looked like each and every Nepali has talent and they can dance and sing or play. The actual Nepali new year 2068BS is on 14th of April this time, we celebrated today considering exams of most of the students and other technical reasons.

This was the second celebration of its kind after last years grand success. You can check last years performances videos and blog posts by clicking here.

Nepalese students have put lots of effort and time to organize and make this event a successful. Some groups were the winners of UW got talent (dance) show last week. They have also won international talent show. This years program also showed these students and friends really have talent.

I appeared few seconds on couple of events on stage. It was fun.

After the formal cultural show, we had Nepalese food from Mt. Everest cafe, Fort Colin Colorado. And, finally had dance. Dance is still going on while I am writing these lines.

Happy New Year 2068 BS to all of you.

Enjoy some of the pics and videos from the program.
Folk dance

Some more pictures (source: facebook)

Food Serving

Celebrating Teej

Audiences

Food Serving

Dance

Raato Machhindranath Rath Jatra

Why I Write?

2011-03-26T12:04:00.000-07:00

This blog was started in late 2007 and was the first blog I started. It has been few years by now and I am able to keep it alive. It takes some time to think what I should write for next post. Actual writing doesn't take much time. Most of the blog post materials start with my interest and I try to have something that is interesting to others as well. Remember, I am not a writer by profession rather a science student. I have written blog posts both in English and Nepali languages but mostly in English. Some of the readers of this blog like my way of writing in Nepali. Some friends ask why I am writing.

In the list below, I've tried to outline the reasons why I want to write and become a better composer of the written word.

1. To Improve Writing Skill

I wanted to improve my writing in English and make a habit of writing. Expressing one's feeling, knowledge, experiences is very important and writing is one of the ways to express. This is equally true in professional life. My English learning started when I was in 4th grade. Forget about speaking, writing was never good. I had 57 points out of 100 in English in SLC exam. During college study, we just had to copy and paste writing in books and notes. Later on I realized that writing in English is important for my professional life (that time I had decided to go on science career). I took English as an elective subject in 3rd year of BSc. After BSc, I joined Biswabhasa Campus and studied English for one semester. These two times definitely improved my English but was not enough because learning has to be continuous or has to be practiced regularly.

After coming to the US, I felt that strong improvement in English writing and speaking is necessary. For speaking, I took one class at OSU. For writing, in my opinion practice is very important. Thats why I started this blog. When I look back my email correspondence to the professors while applying for graduate school, I feel ashamed. Over past years, my writing is improved I can say for sure but still learning. This blog has improved my writing in Nepali as well.

2. Writing is My Passion

I like to write and read. This is what I do in my leisure time. I can read each and every letters in newspaper without headache :). I started writing when I was in high school mostly poems. One of the poem was published in a national weekly when I was in 8th grade and I had won first prize on some district level poem competition. During my college time, specially after ISc, have published several popular science articles on national newspapers mostly in Nepali. Very few are on English.

With this blog I am able to continue my writing habit. Actually apart from this blog, I own/or administer/ or write some other blogs (3 more but not on regular basis).

3. Sharing with others
Blogging has become one of the best ways to share ideas, feelings, opinions to others. This applies to me equally. In this blog, most of the time I have shared my travel events to different parts of the US. Some of the blog posts are my opinions, experiences, and views on issues related to our country, culture etc.

4. Keeping Record of Time Events
I think blogging is a new form of writing everyday or event wise diary in old days. This way one can keep records of past events (location, date, event, persons etc). Some of the blog posts in Science to Society are for this purpose. It will be useful after some years to look at blog posts and know where/when I went and what I did. Therefore it helps to keep record of history (personal).

5. Brings Some $$
It is also earning some money. This is not the main purpose of writing and the money it brings is very nominal compared to the time one has to spent for this. I think whatever money it brings is kinda of bonus.

नेसा (NeSA-NMSU) को अन्तरास्ट्रिय कन्फेरेन्स

2011-03-22T19:08:00.000-07:00

New Mexico State University मा रहेको नेपाली विद्यार्थीहरुको यो संस्थाले आयोजना गर्न थालेको यो कन्फेरेन्सको निमन्त्रणा यहाँको नेपालीहरुको संस्थालाई आको थियो। मलाइ पनि फर्वार्डेड ईमेल आथ्यो। यसो कन्फेरेन्सको थिम हेर्दा खासै आकर्सित गरेन। राजनले जाने होर भनेर सोद्दै थिए जादैन होला भन्दे। कन्फेरेन्सको बिषय “प्रबासी नेपाली: प्रबासका चुनौतीहरु तथा मातृभूमिको चासो” (Nepalese Diaspora: Hostland Challenges and Homeland Interest) मेरो ज्ञानको क्षेत्रको परेन। त्यसैले त्यहा आफूले गरि राखेको अनुसन्धानको काम प्रस्तुत गर्न उपयुक्त देखिन। खाली त्यहा भएका साथि भाई सँग भेट घाट् गर्ने बाहेक अरु मैले केही गर्न सक्ने थिन। चिने जानेको र भेट्न मन भा'का नभा'का होइनन तर गाडी हाकेर जादा धेरै टाढा पार्ने ठाउँ, उडेर जान पैसो नहुने अनि सँग संगै समय पनि टन्नै लाग्ने हुनाले गैन। त्यसको सट्टा क्यन्सास तिर गए केही दिनको लागि।

कन्फेरेन्सको बिषय त राम्रै हो। अनि बिस्वबिध्यलयको नेपाली संस्थाले यस्तो कार्यक्रम गरेको झनै राम्रो। धेरै यस्तै संस्थाले खाली साँस्कृतिक कार्यक्रम मात्रै गरेको जानकारी आउछ। कम्तिमा यस्तो academic कार्यक्रम गर्दा स्वम विद्यार्थीहरुको ब्यवसाइक जीवनमा फाईदा हुन्छ। हामिले वायोमिङमा पब्लिक टक को कार्यक्रम गर्छौ। विद्यार्थीहरुले आफूले गरि राखेको अनुसन्धानको बारेमा presentation दिन्छन्। यसको बारेमा कुनै दिन लेखुला।

नेसाको कार्यक्रम सफलतापुर्बक सम्पन्न भएछ। संसार भरिका नेपाली मेडियामा समाचार आइरा रैछ। प्रचार प्रसारमा साथिहरु निकै अगाडि रैछन्। यसै सम्बन्धी समाचार राखेको छु तल।

.......................................................................

अमेरिकाको न्यु मेक्सिको राज्य स्थित न्यु मेक्सिको स्टेट युनिभर्सिटीका नेपाली विद्यार्थीहरुको संस्था नेसा एनएमएसयु (NeSA-NMSU) ले “प्रबासी नेपाली: प्रबासका चुनौतीहरु तथा मातृभूमिको चासो” (Nepalese Diaspora: Hostland Challenges and Homeland Interest) नामक तेश्रो अन्तरास्ट्रिय कन्फेरेन्स सफलतापुर्वक आयोजना गरेकोछ|

उक्त एक दिने कन्फरेन मार्च १९, २०११ का दिन न्यु मेक्सिको स्टेट युनिभर्सिटी, लस क्रुसेस, न्यु मेक्सिकोमा सम्पन्न गरिएको थियो| यस अघि सन् २००९ र २०१० मा आयोजित दुई सफल पछि नेसाले गरेको यो तेस्रो अन्तरास्ट्रिय कन्फेरेन्स हो|

सो कार्यक्रममा अमेरिकाका विभिन्न विश्वबिधालयहरुमा उच्च शिक्षा हासिल गरिरहेका नेपाली तथा अमेरिकी विध्यार्थी तथा विज्ञहरुद्वारा विभिन्न बिषयमा अनुसन्धानमुलक सामग्रीहरु प्रस्तुत गरिएको थियो| नेपाली तथा अमेरिकी र अन्य विदेशी विज्ञ एवं विध्यार्थीहरुको उलेख्य सहभागिता रहेको सो कार्यक्रममा सभापति तुल्सी पौडेलले स्वागत मन्तब्य दिदै प्रबासी नेपालीहरुले बिदेशमा सिकेका सीपहरु देशको बिकास निर्माणमा प्रयोग गर्न सकिनेकुरामा जोड्दिनुभएको थियो भने युनिभर्सिटी अफ न्यु मेक्सिकोका प्रोफेसर तथा नेपाल स्टडी सेन्टरका सस्थापक र “प्रवासी नेपाली समुदाय” का विज्ञ डा. आलोक बोहराको संदेश नेसाका उपसभापति डिल्लीराज पौड्यालद्वरा पढेर सुनाइएको थियोI संस्थाका सल्लाहकार न्यु मेक्सिको स्टेट युनिभर्सिटीका प्रोफेसर डा. राम आचार्यले यस्ता कार्यक्रमले प्रवासी नेपाली समुदायको शैक्षीक उत्थान गर्दै नेपाल तथा नेपालीको बृहत्तर बिकासमा विशेष योगदान दिन सक्ने कुरा बताउनु भएको थियो|

दुइ सत्रमा आयोजना गरिएको सो कार्यक्रमको पहिलो सत्रमा अमेरिकी विश्वबिधालयहरुमा स्नातकोत्तर तथा बिधाबारिधी तहमा अनुसन्धान भइरहेको विभिन्न बिषयहरुसंग सम्बन्धि कार्यपत्रहरु प्रस्तुत गरिएको थियो| उक्त सत्रमा गणित शास्त्रका साभिक मिल्लोस, नर्सिंगकी संगीता थपलिया, भौतिक शास्त्रका चुर्ण भण्डारी र मंजिता श्रेष्ठ, इलेक्ट्रिकल इन्जिनीरिंगका ओम प्रसाद दाहाल, र बायो-केमिस्ट्रीका सन्तोष दुलालले आ-आफ्नो कार्यपत्र प्रस्तुत गर्नुभएको थियो भने दोश्रो सत्रमा नेपालको शिक्षा, स्वास्थ्य, अर्थब्यवस्था, जनजाती, विद्युत र विज्ञान तथा प्रविधिसंग सम्बन्धित अनुसन्धानमुलक कार्यपत्रहरु प्रस्तुत गरिएको थियो| कार्यक्रमका प्रमुख वक्ता टरान्ट काउन्टी कलेज, टेक्सासका अनुसन्धानकर्ता डा. अर्जुन बन्जाडेले नेपाली सामुदायिक रेडियोको अवस्था र भूमिका संग सम्बन्धित आफ्नो अनुसन्धानको अनुभवहरु सुनाउनुभएको भएको थियो|

उक्त बिश्वबिधालयमा ईन्जिनियरिङ बिषयमा बिधाबारिधी गर्दे गर्नुभएको मालती चौधरीले नेपालमा बायु उर्जाको सम्भाव्यताबारे कार्यपत्र प्रस्तुत गर्नु भएको थियो भने नेसाका पूर्व सभापति तथा सोही बिषयका देशराज संयोकले अमेरिकामा प्रबासी नेपालीहरुको वर्तमान अवस्थाको बारेमा तथ्याँकगत कार्यपत्र प्रस्तुत गर्नु भएको थियो| युटेप,टेसक्समा अङ्रेजी बिषयमा बिधाबारिधी गर्दे गर्नुभएको रमेश पोखेरलले नेपालमा जात तथा जातियताको संरचना सम्बन्धि अनुसन्धान पत्र प्रस्तुत गर्नु भयो भने सोही बिषयका प्रबासी विद्यार्थीहरुको शैक्षिक चुनौती सम्बन्धि धारणा पत्र पेस गर्नुभयो| न्यू मेक्सिको बिश्वबिधालयमा अर्थशास्त्र बिषयमा बिधाबारिधी गर्दे रहनु भएको दधिराम अधिकारीले नेपालको विकाशमा वैदेशिक ब्यापारको भूमिका सम्बधी अनुसन्धान पत्र प्रस्तुत गर्नुभएको थियो| बिहान ८ बजे सुरु भएको सो कार्यक्रमको बिधिबत समापन नेसाका शैक्षिक निर्देशक तथा कार्यक्रम संयोजक सुरेश गौतमको धन्यबाद मन्तब्य संगै साझ ५ बजे गरिएको थियो|

पृथ्वीको सूरक्षा: चिन्ता र चासो

2011-03-20T18:30:00.000-07:00

फागुपुर्णिमाको दिन पृथ्वीको सबैभन्दा नजिक आएको पूर्णचन्द्र चम्किलो र ठूलो देखिने आशामा आकाश नियालिरहेकाले 'सुपरमुन' ठूलो त देखे तर चम्किलो देखेनन्। काठमाडौंको आकाशमा व्याप्त धुलोले गर्दा चन्द्रमाको वास्तविक रङ पनि देख्न पाइएन।' गर्मी र सुख्खा समय आउँदै गर्दा काठ्मान्डुले यो समस्याबाट मुक्ति पाउन सक्दैन। फेरि यो अहिलेको असर् लोकल नभएकोले अन्य ठाउँमा हुने नकारत्मक घट्नाले असर् देखाउछ।

मौसम् परिवर्तन र बिश्वब्यपी तापक्रम ब्रिधी को कुराहरु धेरै भइ'रा छन्। यसो कम्पुटर भित्र खोज्दै जादा एउटा पुरानो लेख भेटे। कम्तिमा पाच बर्ष पुरानो हुनु पर्छ र मेरो बिचारमा हाक साप्ताहिक मा प्रकाशित पनि भैसकेको हुनु पर्छ। मानबिय क्रियकलाप बाट प्रिथिबीमा पर्न गएको असर् सम्बन्धीकुराहरुलाई समेटेर लेखेको यो लेख यसपाली ब्लग मार्फत बाड्न चहन्छु। नयाँ लेख्न अलि समय मिलिराखेको छैन।

........................................................................

मानविय कृयाकलापबाट असुरक्षित बन्दै गइराखेको पृथ्वीलाई जोगाउने एक कदमको रूपमा लिइएको क्योटो अभिसन्धि गत फागुन ५ गते देखि लागु भएको छ। विगत १३ बर्षको लामो प्रयास पछि यसलाइ रसियाले अनुमोदन गरेपछि लागु भएको हो। सन् १९९७ मा जापानको क्योटो सहरमा भएको जलवायु परिवर्तन सम्बन्धि तेश्रो विश्व सम्मेलनले प्रमुख औधोगिक राण्ट्रहरूले सन् २०१२ सम्म हरितगृह ग्याँस उत्सर्जन दर सन् १९९० को भन्दा ५.२ प्रतिशत कम गर्ने गरि क्योटो अभिसन्धि तयार गरेको थियो। उक्त अभिसन्धिमा औधोगिक राष्ट्रहरुले उत्सर्जन गर्ने कूल अंशको ५५% समेट्ने गरि देशहरूले अनुमोदन गरेमा मात्र क्रियान्वयनमा आउने सर्त थियो। विश्वको कूल हरितगृह ग्याँस उत्पादनको १७% ओगट्ने रसियाले अनुमोदन गरे पछि ६१% हरितगृह ग्याँस उत्पादन गर्ने देशहरू समेटियका छन्। यसबाट औधोगिक प्रदुषणको रूपमा निस्कने हरितगृह ग्याँसको कम हुने र केहि हदसम्म भएपनि वातावरणिय सन्तुलन कायम हुने अपेक्षा गर्न सकिन्छ।

औधोगिक राष्ट्रहरूले ठूलो मात्रामा प्रयोग गर्ने जैविक इन्धन: पेट्रोलियम पदार्थ, कोइला आदिको जलनबाट निस्कने प्रदुषक ग्याँसहरूले हरित गृह प्रभाव देखाउँछन्। यि मध्ये पनि कार्वनडाईअक्साइड प्रमुख हरित गृह ग्याँस हो। हाम्रो वायुमण्डलमा कार्वनडाईअक्साइडको मात्रा लगातार वढ्दै गएको छ र यसले हरितगृह प्रभाव पनि बढेर गएको छ। यसको कारण पृथ्वीको तापक्रम वृद्वि भईरहेको छ। जलवायु परिवर्तन सम्बन्धी राष्ट्रसंघीय अन्तरसरकारी समूहको प्रतिबेदन अनुसार सन् १९०० को दशकमा विश्वको औसत तापक्रम शून्य दशमलव छ डिग्री सेल्सीयसले वृद्वि भएको छ। सन् २१०० सम्म विश्वको तापक्रम पाँच दशमलव आठ डिग्री सेल्सीयस बढ्ने अनुमान वैज्ञानिकहरुले गरेका छन्। जल तथा मौसम विज्ञान विभागको अध्ययन प्रतिवेदनका अनुसार नेपालको तापक्रम औसतमा ०.०६ डिग्री सेल्सीयस प्रति वर्ष बढीरहेको छ। भने सन् १९६० पछि हिमाली क्षेत्रको तापक्रम एक डिग्री सेल्सीयसले बढेको छ। अझ् यो तापक्रम वृद्धि दर उच्च हिमश्रृंखलाहरुमा बढी पाइएको छ। स्मरणिय यो छ कि सन् १९५८ तिर वायुमण्डलमा दश लाख भागको केवल ३१५ भाग मात्र कार्वनडाईअक्साइडले ओगटेको थियो। तर सन् १९८८ मा सो मात्रा बढेर ३४५ पुगेको थियो भने सन् २०५० सम्ममा यो मात्रा ६५० सम्म पुग्ने बैज्ञानिकहरुको पूर्व अनुमान छ।

हरितगृह प्रभाव र त्यसबाट हुने तापक्रम वृद्धि विश्वब्यापी रुपमा हुने भएकाले नेपालले न्यून मात्रामा हरितगृह ग्याँस उत्सर्जन गरे पनि त्यसले पार्ने नकारात्मक प्रभाव भने खेप्नु परेको छ। विश्वब्यापी तापक्रम वृद्धिका कारण हाम्रा हिमालका हिंउ पग्लन थालेका छन्।नयाँ नयाँ हिमतालहरु जन्मिरहेका छन्। र तिनमा पानीको आयतन तीब्र गतिमा वढिरहेको छ। सन् २००१ मा राष्ट्रसंघिय वातावरण कार्यक्रम तथा इसिमोडले तयार गरेको प्रतिवेदन अनुसार पृथ्वी तातिएको कारण नेपालका हिमाली क्षेत्रका चालीस हिउँतालहरुलाइ खतरा पुगेको छ भने बीस वटा ताल फुट्ने अवस्थामा पुगेका छन्। तिब्र गतिमा भएको हिंउ पग्लाईले त्यसक्षेत्रको जैविक विविधता र संस्कृतिमा समेत खतरा उत्पन्न गराएको छ। यसको प्रभावबाट कोष्टारिकामा पाइने दुर्लभ “वुफो पेरिग्लेन्स” विश्वबाट लोप हुनेछ। विश्व वन्यजन्तु कोषले पृथ्वीको मौसममा अस्वभाविक परिवर्तन देखापरेकोले आगामी दुइ दशकमा ध्रुवीय भालु लोप हुने चेतावनी दिएको छ। हरित गृह ग्याँसले एकातिर यसरी हिंउ पग्लने क्रम तिब्र हँदैछ भने अर्कोतिर समुद्रमा पानीको आयतनमा वृद्धि हँदै गएको छ। यसबाट समूद्रि तटका मानव वस्तीहरु डुब्ने खतरा बढेको छ। हालै वेलायतमा भएको मौसमबिदहरुको सम्मेलनमा सार्बजनिक गरिएको तथ्य अनुसार यो शताब्दीको अन्त्यसम्म तापक्रम वृद्धिको कारण विश्वमा तीन करोड मानिसहरुले पानीको कारण दुःख पाउनेछन।

वातावरणीय प्रदुषणको कारणले असुरक्षित बन्दै गइरहेको पृथ्वीलाइ बचाउन प्रदुषणलाइ स्रोतबाटै कटौति गर्न जरुरी छ। यसको सबैभन्दा राम्रो विकल्प भनेको स्वच्छ उर्जालाइ बढावा दिनु नै हो। अर्को पाइला भनेको अहिले हरितगृह ग्याँस उत्पादन गरिरहेका उधोगहरुमा स्वच्छ सँयन्त्र जडान गर्ने हो। जसबाट प्रलुषक ग्याँसको उत्पादन कम गर्न सकिन्छ। यि प्रदुषक ग्याँसलाइ सोसेर वातावरणमा तीनको मात्रालाइ कम गराउने हरिया विरुवाको सँख्या वृद्धि गर्नु हो। यसको लागी प्रमुख औधोगिक राष्ट्रहरु जिम्मेवार हुन पर्दछ। विश्वमा सवैभन्दा वढि(३७%) हरितगृह ग्याँस उत्पादन गर्ने राष्ट्र अमेरिका हो। तर उसले आफना उद्योगको सुरक्षाको नाममा हरितगृह ग्याँस उत्पादन गर्ने क्योटो अभिसन्धिमा हस्ताक्षर गर्न मानेको छैन्। हरितगृह ग्याँसको उत्सर्जन घटाउँदा औद्योगिक संरचना परिवर्तन गर्नु पर्ने र त्यसबाट देशको अर्थतन्त्रमा नकारात्मक प्रभाव पनैृ अमेरिकीहरुको भनाई छ। उनीहरुले पर्याप्त बैज्ञानिक अनुसन्धान भएपछिमात्र यस बारे धारणा बनाउन सकिने बताएका छन्। र बिकासोन्मुख देशहरुले पनि अह्लिे देखिनै जिम्मेवारी लिनु पर्ने जिकिर गर्छन्। यसबाट पृथ्वीको बिग्रदो भविश्य प्रति अमेरिकाले लापरवाही गरिरहेको बुझिन्छ। क्योटो अभिसन्धिमा हस्ताक्षर नगर्ने अष्ट्रेलिया पनि हो। अमेरिका पछि चीनले बढि हरितगृह ग्याँस उत्पादन गर्छ। तर उसले क्योटो अभिसन्धी अनुमोदन गरि कार्यान्वयन गर्ने दृढता ब्यक्त गरेको छ। यता दक्षिण एसियामा नेपाल बाहेकका सबै देशहरुले उक्त अभिसन्धी अनुमोदन गरिसकेका छन। नेपालले अनुमोदन नगरेपनि उक्त अभिसन्धी कार्यान्वयन गर्न कुनै बाधा पर्दैन। तर उक्त अभिसन्धीबाट लिन सकिने फाइदाका लागी भने अनुमोदन गर्नु पर्दछ। उक्त अभिसन्धीले स्वच्छ विकास संयन्त्रको ब्यवस्था गरेको छ। नेपालजस्ता न्यून हरितगृह ग्याँस उत्सर्जन गर्ने देशहरुले उक्त संयन्त्रबाट फाइदा लिन सक्छन। प्रदुषित ग्याँस पृथ्वीको जुन कुनाबाट निस्केपनि तिनले पार्ने नकारात्मक प्रभाव विश्वब्यापी छ र पृथ्वीको अर्को कुनासम्म पुग्छ। त्यसो हुनाले यसका निम्ति कुनै एकपक्षमात्र जिम्मेवार भएर पुग्दैन। सबै जिम्मेवार हुन जरुरी छ। त्यसमा पनि बढी हरितगृह ग्याँस उत्सर्जन गर्ने देशहरु बढी चिन्तित हुन अत्यन्त आवश्यक भईसकेको छ।

बसन्त गिरी

रसायनशास्त्र केन्द्रिय विभाग, त्रि.वि.,कीर्तिपूर