seyyah oldum... gezerim

Buenos Aires, turistik gezi

2012-02-01T23:52:00.000+02:00

Sabah kahvaltıdan sonra Buenos Aires'i keşfe çıkmak için hazırlandım. Baston diye bir çocuk geldi, bedava şehir hakkında bilgi veriyorlarmış, sonra cüzi bir fiyata tur yapıyorlarmış. Ama Canan çarşamba günü müzeler bedava dediği için onlara takılmadım. Aslında sosyalleşme için iyi olurdu, kahvaltıda muhabbet ettiğim Hollandalı kız onlarla gitti.

Ilk olarak MALBA denilen Latin Amerika Güzel Sanatlar Müzesine gittim, yürüyerek. Müze, Recoleta denilen bir bölgede, hostelden bayağı uzak sayılır. Yolda fotoğraf falan çektim. Geniş bulvarlar, yeşil parklar, sıcağa rağmen güzel bir yürüyüş oldu. Burası Palermo'dan daha modern gözüküyor. Müzeye varınca açılmasına bir saat daha oldugunu görüp, oha dedim. Saat on bir, müze saat on iki de açılıyor. Bizde Topkapı Sarayını on iki de açsan, tüm turizmciler isyan eder. Kapanış ise akşam dokuz. Adamlar gece on iki de yemeğe gidince, öğlene kadar iptal oluyorlar haliyle. Bir saat var bekliyeyim dedim, bu sırada gölgede oturup cep telefonunda blogu yazdım.

Müze açılınca bedava olmadığını gördüm. 25 pesos yazıyordu, ama 12 pesos istediler. Ben de karşı atak olarak rehber kokartımı gösterdim. İndirim var mı? diye şansımı denedim. Kız, karta baktı, elbette dedi, bedava bileti verdi. Sao Paulo'daki müzenin uyuz gişecisi yarım göz atıp sertçe hayır demişti. Adamı hayırla aldım, sülalesi hakkında içimden yorumlarda bulundum. Müzeleri de bir şeye benzese, gelsinler burayı görsünler.

Buranın en ön önemli eseri Frida Kahlo'nun oto-portresi

Müzeden çıkınca Alcorta caddesi boyunca yürüyüşe devam ettim. Sonradan fark ettim, Lonely Planet aşağı yukarı yürümek için bu rotayı önermiş.

Birleşmiş Milletler meydanında bulunan dev demirden çiçek heykelinin fotoğrafını çektim. Hukuk fakültesi de orada, Dor mimarisi, büyük sütunlar. Yolun karşısında Güzel Sanatlar müzesi var. Giriş arka caddeden ve bedava. Fotoğraf yasak. Sırt çantası bedava emanete veriliyor, önceki müzede koridorlarda izin vermişlerdi.

Ziyarete başladım, ilk bilgi panosunda "Constantinopla'nın Türkler tarafından 1473'de alınması üzerine..." yazıyor. Danışmaya gittim, bu yanlış yazılmış dedim. Eleman bir defter çıkardı, buraya yaz, yukarda okurlar dedi. Haber verecek başka bir yol yok mu? diye sordum. Mektup yazabilirsiniz, dedi. Nasıl dedim, bildiğimiz mektup mu?, e-mail'iniz falan yok mu?. Yok dedi, Internetten yazarsan kimse ilgilenmez dedi. İyi dedim, ver deftere bari yazayım. Sonra bir başka kronolojik panoda tarihi doğru yazmışlardı.

Bu müze bayağı zengin, Degas, Monet, Rubens, Greco, Rodin aklımda kalanlar.

Müzeden çıkınca parkın geçince köşede bir hamburger yedim, hem kötü hem de pahalı idi. Ufak biraya altı lira aldılar. Meğer biraz yürüseymişim bir sürü alternatif varmış.

Sonra meşhur Recoleta mezarlığını ziyaret ettim. Her bir mezar küçük bir ev gibi ve heykeller ile süslenmiş.

Mezarlıktan sonra arka tarafta bulunan bir AVM'ye girdim. Arjantin, Boca resmi formaları 150 lira civarında idi. Sonra Telmo mahallesine gidecektim, son anda vaz geçip hostele döndüm, iyi ki dönmüşüm.

Bir yağmur başladı, sular seller gidiyor. Bu arada bir gürültü koptu, hostelin bir bölümünün çatısı çöktü. Resepsiyonu su bastı. Elektrik gitti. Neyse benim koğuşta bir şey yok. Böyle gece dokuzu yaptık.

Gece acıktım, karşıdaki büfeden bisküvi alırken, adama burada ucuz bir yer var mı? diye sordum. O da yüzünde acıma hissi ile, hemen ilerde bir parilla, yani mangal var dedi. Sağanak yağmurda, arabaların saçtığı sularla sırılsıklam parillaya girdim. İçerdeki bir kaç kişi, uzaydan gelmişim gibi baktı. Adamlar gerçekten dökülüyor, hatunun biri masada sızmıştı. En ucuz şeyleri istedim, kızartma biftek, iki büyük parça, bol patates kızartması, beş yüzlük bira, on beş lira tuttu. Bu porsiyon Türkiye'de iki kişilik sayılır. Ama yarısını istemek gibi bir mevhum da yok.

Bunos Aires, ilk gün

2012-01-31T19:42:00.000+02:00

Sabah Tango Backpackers'a varınca, Canan'ı aradım. Bir saatte orada olurum, dedi. Buenos Aires'te ilk gün böylece başladı.
Canan gelince ilk olarak döviz bozdurma, hostele ödeme gibi standart işleri yaptık. Hava biraz yağmurlu. Tango Hostel, Buenos Aires'in Palermo denilen biraz sosyete bölgesinde. Nişantaşı, Etiler gibi diyebiliriz.
Sonra Subte kart almaya çalıştık ama başarılı olamadık. Bir yerde uzun bir kuyruk var, öbür yerde sistem çalışmıyor. Şimdi bu Subte Kart, bizim Akbil, Istanbul Kart gibi tüm taşıtlarda geçerli bir kart. İki sene önce çıkmış, ama Arjantin milleti "kardeşim ne gerek var böyle yeniliklere, gerçi pek bulunmuyor, hep sorun oluyor ama ne güzel otobüste bozuk para kullanıyoruz, metroda da tek tek bilet alıyoruz" diye olaya sıcak bakmamışlar. Belediye de bakmış halk bu tür yeniliklere uzak, tek bileti kazık, kartı zorunlu yapmış. Şimdi, son hafta kala herkes tutuşmuş harıl harıl kuyruklarda bunu almaya çalışıyor. Televizyonda sürekli faydaları anlatılıyor.
Baktık kart işi olmuyor bari buranın meşhur etlerini deneyelim dedik. Canan, artık buralı olduğundan ucuz yerleri biliyor. Palermo bölgesinde Eros diye, aslında bir spor kulübünün olan salaş bir restorana gittik. Nerdeyse yarım kilo biftek on iki lira. Bir litre bira yedi lira. Arjantinde etler az pişmiş, bizim Türk damak tadına pek uygun değil. Ama babamın baş sloganı "et kanlı, balık canlı" yenir idi. O nedenle, ben alışığım, et hoşuma gitti.
Sonra Ermenistan caddesi yakınında Plaza Cortazar'da bir kahve içtik. Bu bölgede dizayn mağazalar, kafeler, restoranlar var.
Kahveden sonra biraz ilerideki bir merkezde Subte Kart için şansımızı bir daha denemeye karar verdik. Yolda konuşarak yürüyoruz, önümüzde giden kadın "bu Türkçe, ses de tanıdık" demiş, "Ersooyyy" diye bağırdı. Marta, eylül ayında tur yaptığım Arjantinli gruptan. Boş verin kartı alamazsınız dedi. Bizi yakında bulunan evine davet etti. Yazlıktaymış, bir günlüğüne faturalar için gelmiş. Evi iki yüz metrekareden geniş, en üst kat, dört tarafı açık. Bol bol tepeden şehir fotoğrafları çektim. Ne var derseniz, Sao Paulo gibi sadece beton.
Turda bana sürekli yağış miktarlarını soran Fredi, dönüşten onbeş gün sonra ölmüş. Gruptan birini aradı konuştuk. Bana yaptığı bir kaprisi anlattı, güldük.
Oradan çıktık, yine bir süreliğine buraya yerleşen bir Türk çiftin evine gittik. Sonuç olarak Buenos Aires'te ilk gün tanıdık ziyaretleri ile geçti. Sadece Palermo bölgesinde dolandım.

Buenos Aires yolunda

2012-01-30T16:25:00.000+02:00

Öğlene kadar eşyaları topladım, Katrin'e bilgisayar ve fotoğraf makinesi alırken yardım ettim. Lido'da bir şeyler yerken karşılaştığımız koğuş arkadaşım, Güney Amerika yerlileri üzerine çalışan, akademisyen Francis'in de benimle aynı saatte Buenos Aires'e gittiğini fark ettik. Ama o NSA ile gidiyormuş. Aynı saatte Katrin'de İguazu'ya gittiğinden üçümüz zar zor bir taksiye sıkıştık. Francis'in kitap dolu devasa bir bavulu var. Katrin'in de Uruguay'da satmak için aldığı ıvır zıvır ve elektronik eşya.
Terminalde Sol del Paraguay'dan aldığım biletin Crucero del Norte'den olduğunu fark ettim. İkisi ortak çalışıyorlarmış ve kaliteli sirketler olarak biliniyorlar.
Otobüse bagajı koyan çocuk bahşiş istedi, ilk defa burada böyle bir şey gördüm. Sonra baktım bazıları bahşiş veriyorlardı. Ben, ne yazık ki tüm bozuklukları ve Paraguay paralarını sıfırlamıştım.
Paraguay guaranisi ile Arjantin pesosu aynı değerde ya da çok az fark var, bir de üç sıfır. Yani, yüz bin guaranis yüz pesos.
Sınırda Paraguay ile Arjantin gişeleri bitişik. Paraguay görevlisi çıkışı damgalarken benim pasaporta garip garip baktı, diğer görevliye gösterdi, o da bas geç dedi. Arjantin tarafında ise pasaportu bırakıyorsun sonra muavin getiriyor. Bu işlemler sırasında koltuk numaranı soruyorlar. Ellerinde yolcu listesi var.
Sonra otobüsten hamallar eşyaları indiriyor, onlardan alıyorsun ve x-raydan geçiriyorsun. İnce kontrole giden otobüs gelince de tekrar bagajı veriyorsun. Tüm bu işlemler sırasında yardım eden hamallar bahşiş istiyor, ama gönüllü diyorlar, vermezsen ısrar etmiyorlar.
Yola çıkınca çok geçmeden tekrar duruyoruz. Bu sefer otobüse jandarmalar giriyor, sağı solu inceliyorlar. Yanda oturan elemana, daha yeni gümrükten geçtik. Her şey kontrol edildi, bu neden diyorum. Buralarda çocuk ticareti yaygın diyor. Bir de sınırda o hamallar uyuşturucu, elektronik gibi malları geçirmeye aracı oluyorlar diye ekliyor.
Paraguaylı imiş, Arjantin'de çalışıyormuş. "Arjantin çok iyi diyor, her şey kitabına göre, alınan vergiler halka harcanıyor, ülke de gelişiyor. Paraguay'da ise yolsuzluk kol geziyor, birileri götürüyor" diyor.
Bir saat sonra yine bir jandarma kontrolünden geçiyoruz.
Paralı yollardan geçiyoruz, fiyatlar ucuz, bir iki lira. Benzin ise, iki lira kırk kuruş. OGS gibi Pass dedikleri bir sistem var ama gördüğüm kadarıyla çok az kişi kullanıyor.
Sabah sekizde Retiro terminaline vardık. Yan tarafta NSA otobüsünü gördüm. Francis'i buldum, metroya gidiyormuş. Birlikte gidelim diyorum, tamam diyor.
Sonra benim otobüse sırt çantasını almaya gidiyorum, bir türlü çıkmıyor, meğer yanlış otobüse bakıyormuşum. Sırt çantasını alıp Francis'le terminalden çıkıyoruz. Ama önce polis kontrolünden geçiliyor. Polis Francis'e kitapları soruyor. O da, akademisyen olduğunu söyleyip kartını gösteriyor. Polise, ben şahitim, onu kütüphanede gördüm, diyorum, gülüşüp geçiyoruz.
Francis'le karsılaşmam iyi oldu. Meğer metro durağı dışarıda, biraz uzakta imiş. Ben bizdeki gibi istasyonun içinde sanıyordum. Francis'in kartı varmış, onunla geçiyoruz. Ben üç durak sonra yeşil hatta geçiyorum. Oradan Plaza Italya, sonra yürüyerek Tango Backpackers Hostel.
Buenos Aires'te otobüslerde sadece bozuk para kabul ediliyor ve de bozuk para zor bulunuyormuş. Şimdi bizdeki İstanbul Kart gibi Sube Kart başlamış. Otobüs, metro vs. her yerde geçiyor, aklınızda olsun. Kart bedava imiş sonra bizdeki gibi para yükleniyor.

Encarnación çevresi

2012-01-29T03:03:00.000+02:00

Sabah otelden dün bizi karnavaldan getiren taksiciyi aradık. Encarnacion civarında bulunan Jesucitas'ların kiliselerini ziyaret edeceğiz.

Jesucitaslar hrıstiyanlığı yayan, tarihte önemli tarikatlardan. Bizim naskşibendler gibi diyelim, galiba onaltıncı yüzyılda İspanya kralı onları yasaklıyor. Bu bilgileri tam hatırlamıyorum, çok merak eden wikipediaya baksın. Bu terk edilen kiliseler şimdi Unesco tarihi mirasına dahil olmuş durumda. Bu yapıların çoğu Arjantin'de, bir kaç tanesi de Paraguay'da.

Önce şehrin bir on beş kilometre dışında bulunan Jesus de Tavarangüe ören yerine gittik. Gönüllü bir rehber bize kilisenin kalıntılarını anlattı.

Sonra Trinidad kilisesine gittik. Duvarlar, bazı rölyefler falan. Tarihin dönüm noktalarından bir yerlerde olduğum için mutlu mesut her turist gibi fotoğrafları çektim.

Dönüş yolunda son okuduğu bir kitapta bahsedilen Tirol otelde bir kahve içmek istedi. Tirol otel, orman içinde, iki büyük havuzu, dört yüz odalık kapasitesi var. Bir kahve, çay ve bir pastaya altı lira alarak bizi şaşırttı. Burada durmamızın nedeni ölüm meleği olarak bilinen meşhur nazi Mengele'nin buraya takılması. Katrin'in bir tarafı Alman. O nedenle konuya ilgisi var diye düşünüyorum.

Konuyla ilgisi yok, burada tuvalete gittim. Gördüğüm kadarıyla ülkelerin altyapı düzeyi ile tuvalet kağıdı arasında ilginç bir ilişki var. Lüks ya da ucuz yer fark etmiyor. Buna bir sürü ülkede şahit oldum. Ülkenin fakirliğine göre tuvalet kağıtları önce inceliyor, sonra da zımpara formuna yaklaşıyor.

Sonra taksi saat on iki de bizi terminale bıraktı, bu olay bize 300 bin guaranise mal oldu. Terminalde, Black Cat'den, koğuştan İngiliz gençleri gördük. Arjantin tarafına gecmeye çalışıyorlar. Geçen gece barda birlikte idik. Karnavala geleceklerini biliyorduk, dün de taksiden onları görmüştük. Bir tanesinin teyzesi bir Türk ile evliymiş,uzun süre Göreme'de yaşamışlar. Bu arada Hollandalı bir kız da gelecekti ama onu bulamadık.

Asuncion'a dönüş için o an kalkan tarihi bir otobüse bindik, şimdi otobüsten yazıyorum. Yol üstündeki tüm köylere uğruyoruz. Dört saat oldu daha yolu yarılamadık.

Şimdi ulusal bir gazete ekinde gördük, bu Encarnacion karnavalı ülkenin önemli olaylarından. Bu sene açılan pist, daha büyük alandan önemli bir gelişme olarak bahsediyor.
Paraguay sakin bir ülke, insanları da. Şehirler pek kalabalık değil, kırsal alanda, geniş düzlüklerde atlar ve inekler sakince otluyorlar. Çok fazla motorlu taşıt yok, olanlar da daha çok lüks sınıfından. Bizim simitin yerini alan chipa, yoğun açlıklarda hayat kurtarıcı rolü oynuyor. Börekler bizim damak tadımıza uygun. Her şeyden biraz var, sokak satıcıları, gece hayat kadınları, hepsinden nümunelik koymuşlar gibi. İşte böyle, insanı yormuyor, bu da iyi bir şey.

Encarnación'da Karnaval

2012-01-28T23:03:00.000+02:00

Dün gece partiden saat dörtte döndük. İngiliz çocuklar başka yere gitmişlerdi, saat altıda geldiler. Onların gürültüsüne uyandım. Bir daha uyursam kalırım diye kalktım. Şilili çocuk, bizimle bardaydı, o da kalktı. Brezilya'da çalışabilmek için Paraguay'dan çalışma izni almaya çalışan ve bu nedenle hostelde kalan yetmiş yaşındaki Amerikalı George'de erken kalkıyor. Sonra tüm gün skype'dan ailesi ile muhabbet ediyor, köpeğini izliyor. O da kalktı, kızlar kahvaltıyı hazırlamışlar, oturduk. Resepsiyoncu kıza Katrin'i uyandırmasını söyledim, çünkü öbür koğuşta ve karanlıkta onu bulamadım.

Bugün Katrin ile Güneyin incisi olarak tanınan Encarnacion şehrine, karnavala gideceğiz.

Kahvaltıdan sonra sadece ufak sırt çantasını aldım. Bira, uykusuzluk ve klimadan kafam davul gibi, Katrin'e belediye otobüsü ile uğraşamam dedim, bir taksi ile terminale gittik.

65 bin guaranis verip klimasız, eski bir otobüs ile yola çıktık. Dört saat geçti, muavine daha ne kadar yol var diye sordum, iki saat deyince hayattan nefret etmem için her neden oluştu. Hostelden bize dört saat demişlerdi. Başım çatlıyor, sinüzitler isyan halinde. Bir defa organize olayım dedim, o da olmadı. Bilseydim, Buenos Aires'e bilet almazdım. Encarnacion, Arjantin sınırında, oradan devam edebilirdim. Şimdi bu kadar yolu yine geri döneceğim, Bs As'e giderken bir daha yapacağım.

Aslında olayı resepsiyona sormuştum,kız da posadadan binersin deyince şimdi mola yerlerinde telef olmayayım dedim. Posada, İspanyolca mola yeri demek ama kız Encarnacion'un karşı kıyısında bulunan Arjantin'in Posada şehrini söylüyormuş, bunu anladığım zaten zaman iş işten geçmişti.

Encarnacion'a varınca, terminalin karşısında bulunan Germano otele gittik, Black Cat'den rezervasyon yapmışlardı ve saat 17'ye kadar yeri almalıydık. Otele girdik, sahibi karşıladı, böyle bir rezervasyon yok, zaten asla yapmam. Buraya erken gelen yeri alır dedi. Karnaval olduğundan dolayı da her yer dolu imiş. Katrin, rezervasyon yapılan yeri nedense burası diye hatırlıyor. Adam halimize acıdı, İnternetten, Black Cat'in telefonunu bulduk, adam aradı, Lilia çıktı, rezervasyonu öbür kız yapmış, o da yok derken, adam Viena Oteli aradı, bir yer varmış. Not etsin diye Katrin soyadını söyledi, karşı taraf, zaten bu isime rezervasyon var deyince.. ortamı bir neşe kapladı.

Viena Otel yakınmış, eşyaları bırakıp hemen karnaval bileti almaya çıktık. Lonely Planet bileti erkenden alın bitiyor yazmış ama akşam gördük, yeni pist yapılmış kolay kolay bitmez. Köşede büfede bileti satan amcam, aracı, bir yeri aradı, biletleri bir yerden aldı, getirdi. 140 bin guaranisi de götürdü, sonra bilete baktım, üzerinde 85 bin yazıyor.

Sonra Karembe restorana gitmeye çalışırken kaybolduk. Bir taksi ile bulabildik. Burada, nefis bir sebzeli biftek yedim. Katrin'in yediği cevizli, tavuklu salata da iyiydi. Ki yemekleri bitiremedik. Sadece biftek iki kişiye yeterdi. Bir bira, iki kola.. kırk lira para verdik.

Hostele döndük, taksiye saat dokuzda bizi almasını söyledik, saatlerdir uyku yok, başım hala catlıyor, sinüzit derdi olanlar ne demek istediğimi bilir, ilaç falan kar etmiyor. Bari bir iki saat uyuyalım

Bu arada karnaval kaçta başlar diyoruz. Bileti satan sekizde başlar ama siz dokuza doğru gidin dedi. Taksici yok yedide başlar diyor. Sonuçta, dokuz çeyrek gibi gittik. Saat onda başladı.

Karnavalı artık daha organize hale getirmişler, biletlerde barkod var. Alana girdik, 18 nolu platformun kağıt bileziği kollarımıza takıldı. Yukarı çıktık. Biraz sonra bir adam ve iki hostes kız geldi. Adam bize bu platform bizim şirketin, siz kimsiniz deyince. Ben Türküm, bu da İngiliz, valla bize bir bilet sattılar, bu bileklikleri taktılar, buraya da çıkarttılar dedim. Tamam sorun yok dediler, adam bir içecek şirketinin müdürü imiş. Durum böyle olunca özel ilgiye mazhar olduk. Tüm gece hafif alkollü tropikal içkiler ikram oldu. Hatta promosyon tişörtlerinden verdiler.

Karnaval dört hafta sürüyor, cuma ve cumartesileri olmak üzere sekiz gösteri yapılıyor. Dergiden öğrendiğime göre normal tribün elli bin guaranies, sanırım şirketin toplu aldığı yeri, bir de bize sattılar, yani bizi iki kez kazıkladılar.

Karnaval sabah beşe doğru bitiyormuş ama bizim pilimiz saat üçe doğru tükendi. Hostes kızlarla kucaklaşıp ayrıldık.

Böylece ömründe ilk defa bir karnaval görmüş oldum. Bir de bu kadar çok popoyu ve memeyi bir arada görmemiştim, o da oldu.

Asunción'da devam

2012-01-27T18:22:00.001+02:00

Otobüsün kalkmasına bir saat kala fikir değiştirdim ve Asunsion'da kalmaya karar verdim. Tabii bu bana on altı liraya mal oldu. Buenos Aires'e pazartesi gideceğim. Salı günü orada olacağım.

Sabah kahvaltıda, market 4'ü göremediğimdan bahsederken, İngiliz bir hatun da gitmek istediğini söyledi. Ben saat on bire kadar dönmem lazım deyince, tamam dedi. Hemen çıktık, belediye otobüsü ile pazar yerine gittik.

Pazar yeri düzen olarak uzak doğu pazarları gibi. Ufak dükkanlar, dar sokaklar. Envai çeşit ıvır zıvır. Turistler için özellikle otlar, doğal ilaçlar ilgi çekici olabilir. CDE gibi olmasa da ucuza elektronik var. Ama çoğunluk tekstil.

Pazarda politik bir gösteriye rastladık. Gençlere partinin görüşünü sordum, sağda mı, solda mı diyorum. Bilmiyoruz diyorlar. İlginç, insan yürüyüşüne katıldığı bir hareketin görüşünü bilmez mi...

Sonra koştura koştura hostele döndük, Lido'nun önünden geçerken Katrin'e buranın da birası buz gibi deyince, dolapta bir tane birası olduğunu söyledi. Ben sırt çantasını topladım, o birayı getirdi, acele ile birayı içerken. Katrin yarın Ercarnacion'a festivale gideceğini söyledi. Lilia'da bundan bahsetmişti. Katrin, bir Hollandalı kız ile gidecekmiş, neden sen de gelmiyorsun dedi. Zaten bu Paraguay'ı hızlı geçtiğimi düşünüyordum. Tamam, dedim.

Paraguay çok tanınmadığı için sanki burada hiç bir şey yokmuş gibi bir algı oluşmuş. Gördüğüm kadarıyla burada daha fazla kalınabilir. Mesela Katrin, Lilia'nın tavsiyesi ve organizasyonu ile bir kaç yere gitmiş. Böylece Paraguay'ın bir de festivalini göreyim, tam olsun.

Akşama elemanlardan birinin yaş günü var, fiestaya gideceğiz.

Öğleden sonra buradaki elemanlarla biraz kültürel gezi yaptık. Önce tren müzesine gittik. Bir vakitler Paraguay'da tren hattı varmış, sonra iptal olmuş. Başkanın vagonunu gördük.

Sonra özel bir müze olan etnografya müzesini gezdik. Bir eleman müze hakkında, yerel halklar konusunda bayağı bilgi verdi, daha doğrusu sohbet ettik. İlginç şeyler öğrendim. Özellikle neolitik devrin on beşinci yüzyıla kadar gelmesi falan gibi. Sonra bize kütüphane bölümünü gösterdi. Koğuş arkadaşlarımızdan biri de oradaydı. Bilimsel bir çalışma yaşıyormuş.

Kültürel olay bitince, Katrin'in elektronik alışverişine yardım ettim. Bu sayede şehrin bilmediğim son noktalarını da tanıdım. Mesela bu mate içilen kapların bir tip kabaktan yapıldığı gibi ulvi bilgiler edindim.

Bu arada hostelde dedikodu dalgası bir İngiliz çift için dolaştı. Dün Machu Picchu'lara kadar gitmekten söz ediyorlardı. Bu sabah çocuk, birilerine sevgilim bunalımda demiş. Öğlen de kızı bırakıp İngiltere'ye döndü. Böyle akşam oldu.

Asunción

2012-01-26T23:02:00.000+02:00

Şehrin adı Meryem'in göğe yükselişinden geliyor. Buradan daha önce geçen yurdum gezginleri yazdıkları yazılarda şehri insana huzur veren bir yer olarak tarif ediyorlar. Dünden beri sokaklarında dolaşırken bende de aynı duygu oluştu. Sonra bunun nedenini düşününce şu yargıya vardım. Bu şehirde araba ve motor sayısı az, binalar alçak, gökyüzü görülüyor. Sokaklarda insan sayısı da az, yollarda tek tük satıcılar var, kimse bağırıp çağırmıyor, her köşe başında polis ortamı daha da kontrollü hale getiriyor. Bu kasaba havası doğal olarak huzurlu bir ortam oluşturuyor.

Ama galiba bu şehir gerçekte böyle değil, biz, turistler özel bir bölgede dolaşıyoruz. Bugün hostelde buralı bir kızla konuşunca olay daha da netleşti. Her taraf böyle mi diye sorunca, asıl kalabalığın, alışveriş bölgesi dördüncü market denilen bir yerde olduğunu söyledi, kamerayla gitme diye de ekledi. Sonra hostelin ilgili yöneticisi Lilia'ya sorunca, kamera götür ama iyi koru dedi. Bütün bu bilgileri aldığımda artık akşam olmuş pazar kapanmıştı.

Sabah, makineye sadece geniş açı 16mm'yi taktım, sokaklarda fotoğraf çekerek güne başladım, saray, müze, katedral derken, öğleden sonra oldu.

Bir kadına sattığı otları sordum. Buranın milli içeceği terere çayı imiş otlar havanda dövülüp, su ilavesi ile soğuk bir içecek elde ediliyor. Ufak kızı bu olayı gösterdi ben de fotoğrafını çektim. İnsanlar ellerinde kocaman termoslarla dolaşıyorlar. Bu da başka bir hastalık, neyse bize çay adeti bulaşmış da bu gelmemiş, yoksa en ufak gerginlikte, millet termosları birbirinin kafasında kırardı.

Şimdi Türkiye'de az buçuk buraları bilenler mate çayını Uruguay'a veya Arjantin'e ait zannederler ki, öyle değilmiş. Bu bitkinin orijini Paraguay.zaten latince bilimsel isminden de anlaşılıyor, "ilex paraguariensis". Paraguaylılar bunu soğuk içiyorlar, adına da "terere" diyorlar. Bitkiyi bir de tencerede susuz ateşe koyup, biraz kömürleştirip sonra su ekleyerek sıcak bir içecek elde ediyorlar ki, bu da "cocido" oluyor.

Dün Lido'da yemek yemiştim. Bir de benzeri Bolsi'yi göreyim dedim. Bira,patates yaptım. Gördüğüm kadarıyla Bolsi yemek olarak daha kaliteli ve pahalı. Hesabı öderken kasadaki kadına bir fotoğraf çekebilir miyim? diye nedense sordum. Ne soruyorsun. Kadın, sahibesi donya bilmem kime soralım falan deyince kalsın dedim, çıkarken bir kare aldım. Hani gece kulübü falan olsa anlayacağım, alt tarafı cafe-restoran.

Hostele dönünce hostelworld.com'dan Buenas Aires'te Tango Backpackers'a üç günlük rezervasyon yaptırdım. Bu seçimde orayı iyi tanıdığını anladıgım Avusturyalı, Hollandalı çift etken oldu. Zaten aynı yerde yıllar önce Arzu'da kalmıştı.

Sonra Sol del Paraguay'ın ofisine gittim. Otobüs bileti aldım. 400 bin guaranis yani 160 lira. Böyle giderse yol paraları batıracak beni. Bu şirket yeni uçuşlara da başlamış, 150 dolar. Yirmi iki saat otobüs yolculuğuna göre daha avantajlı ama artık biraz tasarruf yapmam lazım. Güney Amerika'nın ekonomik gezme açısından eski çekiciliği kalmamış. Onu söyleyeyim, galiba şu an en ucuza gezilecek ülke Hindistan. Bu sırada param yetmedi, hostele döndüm, koğuşta bir çocukla konuşurken, Buenos Aires'li imiş, eve dönüyormuş. Otobüs biletini 450 bine Cruce del Sur'dan almış. Daha pahalı ama üç sıra yarım yatak dediklerinden. O bileti almak için terminale gitmek lazım falan, zor geldi. Sol del Paraguay'a geri döndüm. Sonra yine yemek için Lido'ya gittim, böylece bugün de akşam oldu. Yarın yollarda geçecek. Sadece keşke bileti daha geç saate alsaydım, sabah şu halk pazarını görürdüm.

Dün hostelde hiç hatun kişi yok, kızlar Paraguay'a gelmiyor mu yazmıştım, bugün geldiler. Burada herkesin elinde bir laptop vakitler İnternette geçiyor. Bir tek ben telefonla bıdı bıdı yazıyorum.

Buralarda dolaşırken İspanyolca bilmek de garip oluyor, bu da başka bir durum. Tayland'ı, Hindistan'ı falan düşününce... Şimdi Lilia'na yolda konuştuğum insanlar şivemden beni nereli zannederler diye sordum. Brezilyalı ya da İtalyan dedi. Türk zannetmiyecekleri kesin.

Asunción yolunda

2012-01-25T15:37:00.001+02:00

Sabah erkenden sokaktan gürültüler gelmeye başladı, meğer burada saat altıda dükkanları açıyorlarmış. Demek, bu nedenle öğleden sonra dörtte kapatıyorlar. Kahvaltıdan sonra çıktım, biraz etrafı fotoğrafladım. Neredeyse gümrük kapısına kadar gittim. Saat onda odayı bıraktım. Asuncion otobüsü on bir buçuğa doğru kalkacak. Lobide bunları yazıyorum. Otelin adının Munich olmasının nedenini sarışın çocuklarla konuşunca anladım. Baba, Alman, anne İsviçreli imiş.

Bu arada, alakası yok ama aklıma geldi. Önceki gün, Arjantinde bir İsrailli, onların Paraguay'a girmesinin yasak olduğunu söyledi. Artık, Paraguay mı almıyor. İsrail tehlikeli diye mi göndermiyor, bilmiyorum. Belki de vize var, para vermek istemiyorlar. Bu backpacker milletinde sağa sola tonla para harcayıp sonra beş on dolar vize için bir ülkeye girmeme saplantısı gayet normal.

Bir de canlı fiyat bilgisi vereyim. Buranın modern, çok katlı, Mona Lisa adlı mağazasında Galaxy Note, 820 USD, Galaxy II, 740 USD, yeni Galaxy Tab 7° 680 USD. Bu, dün yoktu. Dün vitrinde olan 8°'lik Tab bugün yoktu. Demek ki ürünler limitli bulunuyor, ne varsa onu satıyorlar.

Şu an Nuestra Senyora del Asuncion yani NSA şirketinin otobüsündeyim. Bilet 83 bin guaranies, yani 33 lira. Oteldeki hatun ve de taksici "en iyisi" dediler ama yollarda dolaşan otobüsleri görünce daha kötü bekliyordum. Otobüse binmeden pasaport kontrolü ve çanta araması yaptılar. Wi-fi varmış, üst katta pencere yanı yoktu, ben de bileti alt kattan aldım. Üç sıra geniş koltuklar. Ayak uzatma var, yatak gibi oluyor. Yolculuk beş saat sürüyormuş. Binerken kontrol yapan güvenlik görevlisi de önde, şoförün yanında. Eskiden gece yolculuklarında soygunlar oluyormuş, belki güvenlik o nedenle otobüste. Buralarda uzun yol otobüslerinde şoför ile yolcular arası cam kapı ve perdelerle bölünmüş durumda, yani yolu göremiyorsun. Brezilya'dan gelirken on beş saat perdeye bakarak gitmek bayağı sıkıcı olmuştu.

Otobüs yola çıktığından beri aksırarak tıksırarak gidiyordu. Şehir çıkışındaki bir NSA acentasında değiştirdik. Yeni otobüs daha da eski, alt bölüm dört sıra, o yayvan koltuklar nasip olmadı. Wi-fi zaten çalışmıyordu.

CDE ve Asuncion arası iki şeritli sağı solu yemyeşil bir yol. Türkiye'den tarif etmek gerekirse Adapazarı gibi. Şu an yolun yarısı oldu, yüksek bir dağ çıkmadık. Sık yerleşim yeri de yok, ama yol boyunca kesintisiz çiftlik evleri var, bol miktarda da satılık ilanları. Tipik büyük tropikal ağaçlar, inekler olayı tamamlıyor.

Otobüs bir yerde durdu, karşıda beyaz gömlekli, kırmızı etekli kızlar bekleşiyor, derken, baktım bir tanesi otobüste. Chipa, chipa diyor. Yanda oturan çocuk bir liraya bir tane aldı. Ben de istedim. Tam açlık bastırıyordu. Chipa, simit gibi, içinde peynir var. Bir de anason tohumları. İlaç gibi geldi. Damağımda rakı tadı Asuncion'a vardık.

Terminalde Arjantin otobüslerini sordum, bir sürü seçenek var. Buenos Aires'e fiyatlar yüz lira civarında. Geldiğim CDE için kırmızı otobüsleri olan şirkete fiyat sordum, 60 bin guaranis imiş, hem daha ucuz hem de otobüsleri fena gözükmüyor.

Sonra yola çıktım, değnekçi en sonraki taksiyi çağırdı, adama neden önden biri gitmiyor dedim. En ön ve arkadaki sırayla gidiyor dedi. Taksimetre dedim, burası Asuncion, burada her şey düzgündür dedi. Hani, başka İstanbul yok der gibi bir hava takındı. Taksi, Black Cat hostele 37 bin, on beş lira tuttu. Hostel yöneticisi Lilia ucuza geldiğimi,normalde daha fazla yazdığını söyledi.

Black Cat'de yer varmış, klimalı sekiz kişilik lüks koğuştan iki gece aldım. Bir gece, yetmiş bin guaranis, otuz iki lira kadar. Lilia bana şehir hakkında bilgi verdi. Sadece nehir kenarına inme, gündüz, gece dolaşabilirsin dedi. Akşam oluyordu, para çekmek ve bir şeyler yemek için dışarı çıktım.

Acayip sessiz, sakin bir ortam. Tüm köşelerde pompalı tüfekli güvenlikler var. Bir iki pub dolu sayılır, sokaklar boş. Bir gazete bayinde "amma çok var" Türkiye ile ilgili Clio dergisinin özel sayısını gördüm, satın aldım. Bir bankadan para çektim. Sonra Lilia'nın söylediği yerlerden Lido'da bara oturdum.

Bir büyük Brahma bira söyledim,bir de yanda oturan kızın yediği hamburgerden. Hamburger kocaman, köfte ya da biftekli oluyor. İçinde ayrıca salam, peynir, domates var. Bira buz gibi, üstüne bir de buz kovasına koyuluyor. Mekanda, abartısız on beş kız çalışıyor, pire gibi sürekli hareket halinde olduklarından tam sayamadım. İki silahlı güvenlik, kasada sahibesi olacak kadın. Aşçı kızlar. Bizde böyle bir mekanı beş kişi ile idare ederlerdi. Diyeceksiniz şimdi tüm bu elemanlar ne yapıyor, sürekli bir devinim halindeler. Üstelik öyle fazla bir müşteri de yok. Dışarı verilen binaların kovaları için özel sehba yapmışlar, sanırsın kırk yıllık şarap sunuyorlar. Ya böyle kendine has yerleri seviyorum, bir kaç seneye teknoloji gelecek, hepsini tek tip yapacak. Hamburger sekiz, bira altı lira tuttu. Bir kişiyi fazlası ile doyuruyor.

Hostele geldim, bir şey dikkatimi çekti. Müşteriler arasında tek dişi kişi yok. Ya bu Paraguay'a kızlar gelmiyor ya da şu an bir gay hosteldeyim.

Şimdi iki tane kız varmış, gördüm. Bu Paraguay'a genel de altı ila on iki ay Güney Amerika gezisine çıkıp, artık yapacak bir şey bulamayanlar geliyormuş. Bir de benim gibi kimse gitmiyorsa ben gideyim, maksat cinslik olsun diyenler. Durum bu...

Ciudad del Este

2012-01-24T13:47:00.001+02:00

Bazen, insanın ufak tefek şansının tutması nasıl da mutlu ediyor, Ciudad del Este yolunda sular seller gibi yağarken İguazu'da iki günü güneşli geçirmekten bahsediyorum.

Neyse, dönelim bu güne. Sabah Cruce del Norte'nin 9.50 Paraguay otobüsüne binmek için hostelden çıkıp yolun karşısındaki terminale geçtim. 10 pesos (4 lira) verip bileti aldım, sırt çantamı şoföre gösterdim, bagajı açtı. Otobüs tamamen dolu, hatta ayakta yolcu var ama bagajı olan tek yolcu benim.

Şoföre Arjantin, Paraguay sınırlarında damgaya ihtiyacım var, dedim. Merak etme dururum, dedi ama Paraguay sınırında beklemiyormuş. Neden beklemediğini daha sonra anladım. Brezilya için ise gerek yok durmadan geçiyoruz dedi.

Şimdi bu geçişi ayrıntılı yazıyorum. Çünkü daha önce birileri böyle yazsa idi hem paradan tasarruf edecek hem de daha rahat olacaktım.

Otobüs Arjantin çıkışına gelince herkes indi ve çıkış damgalarını aldı.

Brezilya girişinde durmadık, gerek yok çıkışta da durmadık. Teknik olarak legal bir durum değil ama böyle daha rahat.

Paraguay sınırında şoför benim için.durdu, bu arada bir kaç kişi de indi. Kimse giriş damgası vurdurmadı.

İndim, tam büyük sırt çantasını alırken eyvah dedim, içinde pasaport hariç her şeyin olduğu ufak sırt çantasını otobüste unutmuşum, o arada biri yürütse giderdi vallahi. Zaten onu orada unutacağımı biliyordum. Otobüs Arjantin sınırında daha da ayakta yolcu alınca,durumu kontrol için, ön tarafta kaldım. Ortam sıkışık olunca çantayı gözümün önüne, üst rafa koydum. Koyarken de "bunu unutacağım" diye düşündüm. Ne zaman böyle düşünsem gerçekleşir, "artık unutacağımı biliyorum" dikkat edeyim diye düşünsem de unuttum. Pasaport cebimde, ona odaklanıyor öbürünü hafızadan siliyorum.

Brezilya, Paraguay arası dostluk köprüsü denilen bir köprü ile birleşiyor. Bu dostluk köprülerinden başka yerlerde de görmüştüm :-). Köprü yürüyerek de geçiliyor ama bazen sakat oluyormuş, özellikle akşam saatlerinde. Eğer Brezilya'dan çıkış gerekiyorsa yürüyerek geçilebilir. Elbette bugünkü gibi yağmur yağmıyorsa.

Paraguay sınırında otobüsten inince yeni bir inmigracion binası yapmışlar, girdim. Entrada dedim. Görevlilerden biri hemen ilgilendi, girişi yapıp damgayı bastı. Dışarı çıktım, yağmur devam ediyor, nereye gitsem bilmiyorum. Bir takım taksiler durmadan geçiyor. Köşede elinde düdük olan biri vardı, ona öylesine taksi dedim. Hemen yola çıktı bir tanesini durdurdu. Taksiciye o an aklıma gelen Munich Otel dedim, biliyormuş. On lira çok geldi ama okey dedim.

Sosa diye biri Beşiktaş'a gol atmış, haberlerde söylediler. Herhalde Paraguaylı olmalı.

Munich Otele gelince battı balık yan gider, zaten burda hostel falan yok,bari bir gün rahat edeyim dedim. Eskiden bunu iki ay sonunda yapardım, şimdi iki gün sonunda yapıyorum, yaşlılık alametleri.

Munich Otel, elbette Lonely Planet'in dediği gibi 15 dolar çıkmadı. Yaklaşık 40 dolar. Temiz bir üç yıldız, hatta bizdeki çoğu dört yıldızdan iyi. Resepsiyona kasa sordum. Odaya bile bırakabilirsin, güvenli dedi. Kadın otobüs için terminali aradı, bayağı yardımcı oldu.

Sonra çıktım şehri dolaştım. Benzinlikteki ATM'den para çektim. Kapıda kocaman tüfekli koruma var, aynı Mozambik'de olduğu gibi. Sonra onlardan her yerde gördüm. Şehir gündüz güvenli imiş, gece ise sırt çantası almadan, ana caddelerde dolaşılabilirmiş.

Meğer gümrükten otel yürüme en fazla on, onbeş dakikada imiş. Şimdi bu CDE şehri temel olarak oldukça geniş ana cadde, ona paralel, köprüyü baz alırsak, sağda bir, solda iki caddeden oluşuyor.

Bütün bu caddeler, her türlü ıvır zıvırın satıldığı ürünlerle dolu. Özellikle parfüm, elektronik, saat, tekstil vs. Brezilya ve Arjantin böyle pahalı olunca doğal olarak insanlar günübirlik buraya akın ediyorlar. Mesele benim şu an kullandığım Sony Nex 5N fotoğraf makinesi 690 dolar yani ABD fiyatı. Bunun bir alt modeli Brezilya'da 1130 dolar. Ama bu ürünü sadece bir yerde bir tane gördüm. Genelde, aynı Tayland vs. olduğu gibi genel geçer mallar var. Mesele 16mm lense geniş açı adaptörü sordum. 400 dolar gibi fahiş bir şey söylediler. Gerçi başka yeri aradılar, asıl yeri bulsam belki daha hesaplı olurdu. Bu ürün ABD'de 100 dolar civarında. Bol miktarda ucuz Çin malı yüz dolarlık tabletlerden var. Sonuç olarak özel bir aramıyorsanız ve garanti önemli değil ucuz olsun diyorsanız burada alacak çok şey var. Sorun buradan Türküye'ye götürmesi. Burayı Hong Kong ile karşılaştırıyorlar ama anladığım kadarı ile o çeşitlilik burada yok. Sadece çok satacak ya da bu yöreye giden ürünler var. Motorola telefonlar gibi.

Yolda dandik bir otele fiyat sordum, 35 dolar dedi. Demek Munich otelin fiyatı iyi.

Saat 16 gibi dükkanlar kapanıyor, ben de 14 000 guaraniye yani 6 liraya bir yumurtalı hamburger menü yedim. Evet burada bol sıfırlı adını söyleyemediğim, ufak banknotları plastik bir para birimi var. Burgerking fiyatlarına baktım, normal menü on lira kadar. Otelde minibarda bira iki buçuk, su iki lira. Aynı ufak su dışarıda bir liradan biraz fazla.

Buralarda her yerde dang ya da deng humması, ingilizce adıyla dengue fever'a karşı mücadele afişleri var. Sivrisinek sokmasıyla geçen bu hastalık bazı durumlarda ölümcül olabiliyor. Aşısı falan olmadığından sivrisineklere sokulmayın diyorlar. O kadar off sıkmama falan rağmen şu an, en az on yerden sokulmuş durumdayım. Hele Bolivya daha da beter imiş. Yapacak bir şey yok, böyle devam.

O tüfekli korumaların fotoğrafını çekmek isterdim ama ilk çıktığımda aklıma gelmedi. İkinci de ise çantayı hotelde bırakmıştım. Sonuçta bu şehirde hiç fotoğraf çekmedim, belki zaman olursa yarın.

Yazmayı unutmuşum, şehre girince pasaport için durmak aslında pek gerekli değil. Kalacak bir yer bulduktan sonra yürüyerek sınıra gidilip giriş damgası alınabilir.

Arjantin'in Iguazu'su

2012-01-23T23:12:00.000+02:00

Sabah yetmiş pesos fiyata dahil kahvaltıyı yaptıktan sonra sırt çantasını Hostel İnn'in emanetine bırakıp yola çıktım. Her yirmi dakikada bir, Puerto de Iguazo ile şelaleler arasında işleyen otobüs, hostelin önünden geçiyor, fiyatı on pesos yani dört lira kadar.

İguazu şelalelerinin Arjantin tarafından giriş ücreti ise 100 pesos yani 40 liraya yakın.

İçeri girince biraz yürümeden sonra iki seçenek var, trenle yirmi dakika, ya da yürüme sekiz dakikada asıl merkeze varmak. Tren niye geç derseniz, hem az sefer var, hem de çok sıra.

Asıl merkeze gelince yine iki seçenek var. Yürüme ilk şelaleleri ziyaret ya da ikinci trenle "şeytanın boğazına" gitmek.

Orada bir görevliye hangisinden başlayalım diye sordum, kalabalığı mı, sakinliği mi tercih edersin dedi. Trendeki kuyruğu görünce ilk şelalelere yöneldim.

Sonra çok susadığım için su aldım, böylece bir ufak suya altı lira ödemiş oldum. Brezilyada su pahalı diyordum, burası da aynı. Ancak akşam kasabada iki liraya marketten büyük su alarak ucuza suya kavuştum. Dün hostelde ufak suyu bu fiyata verdiler, mecbur iki şişe aldım. Bira sudan ucuz, her taraf yeşillik ve nehir, su niye böyle pahalı anlaşılmaz.

İlk şelalelere ilerleyince yine iki seçenek çıkıyor. Alt ve üst. Önce alt bölüme gittim, tekne turlarını es geçtim, sonra geri dönüp üst bölüme geçtim. Burada Jose Luis isimli bir rehberle mesleki muhabbet yaptım. Şelalelerin muhteşem haline hayran kaldım, falan... Bu bölümlerde epey vakit harcadım. Sonra geri dönüp trenle Garganta del Diablo'ya yöneldim.

Trenden inince uzun bir platform köprü ile olayın kalbine ulaşılıyor, şeytanın boğazına.

Şimdi buralara gelen gezginler, kitaplar falan Arjantin tarafı daha güzel, Brezilya tarafı ufak görmeye gerek yok diyorlar. Elbette gerçek böyle değil. Şimdi yanımda oturan Fransız arkadaş Clyde da benim gibi düşünüyor. İkisi de farklı, Brezilya tarafı daha çok kartpostal havasında, şelaleleri uzaktan görüyor ama sona doğru o deli gibi akan sulara da oldukça yaklaşılıyor. Google'da İguazu deyince çıkan fotoğraflar hep bu yakadan çekilmiş oluyor, bu kısım üç, dört saat içinde geziliyor.

Arjantin bölümünü ziyaret daha fazla sürüyor, daha ucuz diye tekne turu da yaparsanız bir tam güne yayılabiliyor. Sulara burada daha fazla yaklaşılıyor.

Bence iki taraf da görülmeli ve özellikle önce Brezilya tarafı görülmeli.

Şeytanın boğazını görüp biraz ıslandıktan sonra tam hostele dönerken, "ya buralara kadar geldim, şu tekne olayını da yapayım tam olsun" dedim, yeniden alt şelale tarafına yöneldim. Tekne ile ıslanma elli lira imiş. Can yeleklerini giydik, biraz fotoğraftan sonra her şeyi verdikleri su geçirmez torbalara koyduk. Şelalenin içine daldık. Ben olayı daha önce bildiğimden hazırlıklı gelmiştim, yani yüzme şortu ile. İşte bu hayatta bir kere yapılması gereken olaylardan, inanılmaz keyifli.

Neyse hava sıcak, su pahalı, bu ilaç gibi geldi. Tekneden çıkınca dönüş otobüsüne kadar hemen hemen kurudum.

Hostele döndüm, resepsiyona, ortak çalıştıkları için Marcopolo hostele bakarmısınız yer var mı? diye sordum. Varmış, orası terminalin karşısında, yarın Paraguay'a gideceğim için daha avantajlı.

Sırt çantamı aldım, yola çıktım, sarı otobüs fazla bekletmedi. Marcopolo'ya girişi yaptım. 85 pesos. Sonra bir şeyler yemek için sokakta bir tur attım, en sonunda tipi en basit olan istasyonun restoranına girdim. Burası da pek ucuz sayılmazmış, yemek otuz lira tuttu. Bir de Arjantin daha hesaplı diyorlardı.

Bu sırada fırtınalı bir yağış başladı, yarım saat ben yemeği bitirene kadar sürdü. Bir de bu İnternet hava durumu siteleri işi bilmiyorlar, yağmur diyorlar, nerede? hava günlük güneşlik, diyordum. Demek ki bir bildikleri varmış. Evet, yarın rota Paraguay...

Brezilya'nın Iguaçu'sı

2012-01-22T23:36:00.000+02:00

Sabah 9 gibi otobüs Foz de Iguaçu terminaline gelince, Arjantin tarafına geçme, fikrimi değiştirdim. İlk olarak bir Brezilya tarafını göreyim dedim. Otobüs terminalinden önce TTU denilen şehir içi terminale geçmek gerekiyor. Bilgi olsun, Paraguay'a bu terminalden direkt otobüs var. TTU terminalinde iki seçenek var, ya hemen terminalin dışından Arjantin'e geçilebilir ya da benim yaptığım gibi 120 numara ile şelalenin Brezilya tarafı ziyaret edilebilir.
120 numara ile şelaleye gelince tarihi bir hata yaptığımı anladım. Bugün pazar yani tatil günü, dolayısıyla gişe önündeki kuyruğun ucu bucağı yok.
Geldik madem görelim dedik, ama önce sırt çantasına bir yer bulmalı. Marketden 8 liraya bir jeton alınıyor, dışarıda bulunan kasalardan birine eşyayı koyup, jetonu atınca üzerinde bulunan anahtar ile kilitleyip, anahtar çıkarılabiliyor. Sonra kuyruğa girdim, neyse gişe sayısı bol,yarım saatte sıra geldi. Ama kuyruklar bitmedi, bunu bileti okutup içeri girme ve otobüs kuyruğu izledi. Sonuç olarak tüm bu olaylar bir saatte hal oldu. Aslında zaman değil de yavaş yavaş kapanan bulutlar beni endişelendirdi ama sonunda tam da kapanmadı. Giriş ücreti 40 lira kadar, buna otobüs ile şelalenin yakınına götürüp getirme de dahil.
Sonra tüm ziyaretçiler dar bir yoldan şelalelere doğru inmeye başladık, ilk görüntü hayal kırıklığı oldu, "yahu meşhurlar meşhuru İguazu bu mu" dedim. Angola sınırında gördüğüm Ruanaca buna beş basar. Sonra, yolu izleyince olay değişti, o ilk görülen olayın sadece bir kısmı imiş. Biraz daha ilerleyip "şeytanın boğazını" da görünce, artık diyecek bir şey kalmadı.
Sonra girişe geri döndüm, yine 120 numara ile terminale gittim. Orada, Arjantin otobüsüne binip sınıra doğru yolladım. Aslında 120 numaranın şoförüne söylense, Arjantin sapağı hemen milli parkı çıkınca, orada inip yolun karşısından her 20 dakikada bir geçen Arjantin otobüsüne binilebilir. Böylece terminale kadar o yol iki kere yapılmaz.
Sınıra gelince Brezilya'dan çıkış almak için indik, şoför bir fiş verdi, yirmi dakika sonra gelen arabaya binersiniz diyerek gitti. Bu nedenle koca sırt çantasını yanıma aldım. Çıkış damgalarını alıp yeni otobüsü beklerken İsviçreli bir eleman "Türküm dediğini duydum diyerek" lafa girdi. Muhabbete başladık.
İkinci otobüs geldi, o da bizi iki kilometre ötedeki Arjantin girişinde, yine eşyalarla indirdi. Arjantin girişini aldık, bagajları x-raydan geçirdik, bu sefer bekleyen otobüse binip terminale kadar devam ettik.
Bu arada saatleri bir saat geri aldık. Aslında saatlerin daha Brezilya tarafında ayarlanması lazımdı ama havaalanından geçerken baktım, Sao Paulo saatine ayarlı idi. Bütün bu karışıklık, Brezilya'nın yaz sa ati uygulamasından, A rjantin'in ise uygulamamasında n oluyor. Bir de yazları bize göre ters, Türkiye işler daha da karışıyor.
Bu arada bu sınırları sorgusuz sualsiz zırt diye geçiyoruz, schengen ülkelerine kapak olsun.
Yolda İsviçreli eleman Marcopolo hostelde kaldığını, terminalin karşısında olduğunu söyledi. Bu Paraguay'a geçiş için avantajlı olacağı için, beş sene önce Arzu'nun kaldığı Hostel İnn'e gitmekten vazgeçip orada kalmaya karar verdim. Zaten oraya gitmek nasıl olacak bilmiyordum.
Marcopolo'ya gelince yer olmadığını ama orada bekleyen üç kişi ile Hostel İnn'e gönderebileceklerini söylediler. Kaderden kaçınılmazmış. 70 pesos alacaklarını söylediler. Hemen orada bulunan free İnternetten fiyatı kontrol ettim. Hostelworld'den rezervasyon yaptırsam da aynı fiyat. Üstüne, bir taksi ile şehrin on kilometre dışında bulunan Hostel İnn'e götürüyorlar.
Hostel İnn'e varınca çek-ini yaptırdım, dormitorioma yani koğuşuma yerleştim, duşumu aldım, resepsiyondan verilen çarşafları yatağa geçirdim. Hamburgerimi yedim. Sonra da bu yazıyı yazdım.
İnternet salonda bedava. Havuza girmedim, soğuk İstanbul koşullarına alışmış ensem, ufacık kutusuna elli lira verdiğim güneş kremini büyük sırt çantasında bıraktığımdan dolayı pişmiş durumda, zaten havuz olayını oldum olası sevmem.
Evet saygıdeğer okurlar dün tüm gece otobüste haşat olmama, gün boyu şelalelerde pişmeme rağmen ince mesajlarla dolu bu günün hikayesini htc desire'nin daracık dokunmatik klavyesinde bitirmiş durumdayım.
Burası şu an acayip sıcak, hava durumu raporlarında dediği gibi yağmur da yağmadı. Bunu da belirteyim, benim gibi o hava durumlarına fazla güvenmeyin.

Iguazu yolunda

2012-01-21T23:13:00.001+02:00

Şu an Pluma seyahatın 17.30 otobüsüyle Sao Paulo'dan İguazu şelalerine doğru yola çıkmış bulunmaktayım. Yolculuk yaklaşık on beş saat sürecek. Otobüsün içi kutuplar gibi, klima sonuna kadar açık. Dışarıda sıcak, güneşli bir gün olsa anlayacağım, ama yağışlı ve serin bir hava var. Brezilyalılar alışık, hemen battaniyelerini çıkardılar. Ben de gezgin bloglarından hazırlıklıyım, poları, Laos'tan beri yanımda olan sweet-shirt'ü giydim. THY'nin battaniyesi zaten rezerve idi. Ama her şeye rağmen gripten daha bugün kendime geldim ve bakalım yarın İguazu'ya nasıl varacağım.

Evet, beş günlük Sao Paulo olayı böylece bitti. Artık dönüş için, bir daha, orada olacağım. Sao Paulo, çoğu kişinin malumu olduğu üzere ve bence de mümkün olduğu kadar az uğranılması gereken şehirlerden. Kırk milyon insan gecekondulara ve gökdelenlere sıkışmış köle gibi yaşıyorlar. İnsanları boşalttıktan sonra bir atom bombası atılsa ve Sao Paulo yeryüzünden silinse insanlık tarihi adına hiç bir kayıp sayılmaz. Bu şehirde hiç iyi bir şey yok mu derseniz, elbette vardır. Ben görmedim, Timur arkadaşım gitmiş, Vila Madalena diye bohem, barların olduğu bir yer, sonra envai çeşit restoranlar, "clap"lar falan.. Ee, bunlar her yerde var, günümüz global dünyasında öyle özel bir özellik oluşturmuyor ki. Bir tane zavallı müze, İstanbul'da bulunan dandik bir resim sergisi daha zengindir. Bir tiyatro binası,Tarlabaşında olsa, bir özelliği var diye kimse dönüp bakmaz. Ha, Copan binası, hani şu s harfi şeklinde olan beton yığını. Bir o orijinal bir şey.

Parası olanlar kendilerine merkezlerde güvenli vahalar oluşturmuşlar ama yine de tedirginlikle yaşıyorlar. Telefonla istediğin pizza ancak dış kapıya kadar gelebiliyor. Onu da iki demir kapı, eve güvenlik telefonu sonrası alabiliyorsun. Arka sokaklarda crack çekmiş insanlar bir birlerini tavuk gibi boğazlıyor. Parası olanlar kaçırma olaylarına karşı kesinlikle bu durumunu göstermiyorlar. Neyse bu kadar yeter, sonuç olarak yaşanacak bir yer değil diyeyim, kendi süper sübjektif gözlemlerimi bitireyim.

Sabah oldu, Cascavel diye bir yerden geçiyoruz. Gece, ilk molada şoför ile konuştum, klima olayını ayarlattım. Önümde oturan, soğuktan kıvranan Avustralyalılar teşekkür ettiler. Molada yarım ekmek peynirli salamlı sandviç aldım, on lira. İkiye böldüler, aksam ve sabah tıkınması da halloldu. Şu an hava aydınlandı, yeşil bir ovada ilerliyoruz. Bütün gece yağan yağmur kesildi ama buralarda her an yağabilir. Biraz pahalı da olsa şimdi cepten internete girip bu yazıyı da tamamlıyayım.

Sao Paulo'da turistik gezi

2012-01-19T02:52:00.001+02:00

Bugün iki sene önce yaptığım bir Anadolu turunda, grubumda bulunan Beatris ile buluştuk, bu sefer o bana rehberlik yapacak. Beni önce Pacaembu'da bulunan Estadio Municipal'e götürdü. Burada bir futbol müzesi de bulunuyor. Fotoğraflar ile Brezilya futbol tarihini anlatmışlar. Açıkçası burası çok vaktiniz varsa görülebilir, yoksa pek bir şey kaybetmiş sayılmaz.

Sonra Higienópolis AVM'de bulunan Rascal Restaurant'a gittik. Bu zincir restoranlarda içecekler hariç fiks 60 lira kadar bir sey ödüyorsun, sonra da açık büfeden istediğin kadar yiyorsun. Restoranda, oturur oturmaz sırt çantamı yere bıraktım, hemen bir garson geldi, onu bir sandalyenin üzerine koydu ve tüm sandalyelerde bulunan kayış ile sıkıca bağladı. Siz büfede yiyeceklere dalmışken çalınmaya karşı iyi bir önlem. Bizim için kazık fiyatı hariç lezzet olarak burayı tavsiye edebilirim. Bu Sao Paulo'da yapacak bir şey olmadığından işi yiyecek içecek olayına vermişler. Restoran öğle vakti tıklım tıklım dolu idi. Burada yemek yiyen insanlar o çevrede çalışanlar.

Yemekten sonra tiyatro binası, Anhangabau parkı, Se alanı, Kadetral gibi şehrin önemli yerlerini gezdik, aslını sorarsanız bu yirmi, çevresi ile kırk milyonluk devasa şehirde bunları görmeseniz de olur. Belki sırf bu açıdan belki de görülmesi gereken bir şehir bu Sao Paulo.

Bu konuya daha ekleyeceklerim var ama htc desire'nin minik klavyesi ile şimdilik bu kadar..

Sao Paulo - Brezilya

2012-01-16T14:30:00.001+02:00

Dün 10.45'de kalkan THY uçağı ile yerel saat ile 20.30'da Sao Paulo'ya vardım. Bu şu ana kadar yaptığım en uzun uçuş oldu. Brezilya ve Türkiye arasında 4 saat fark var, bu hesapla uçuş 13 buçuk saat sürdü. Böylece ömrümde ilk defa Amerika kıtasına ayak basmış oldum.

Sao Paulo'ya sağanak yağış altında indik. Şu an yağmıyor ama hava bulutlu ve oldukça serin. Yahu okulda bize kuzey yarımkürede kış varken güneyde yaz olur diye öğretmemişler miydi.

Bir yere yerleştikten sonra gece meşhur Paulista caddesinde bir kafede coxinha eşliğinde Brahma marka bira içerek yerel tatlar diyarına ufak bir giriş yapmış oldum. 600cc, büyük bira 6 buçuk reais. Brezilya reali hemen hemen bizim liraya eşit, bu nedenle burada para hesabı yapmak çok kolay. Coxihna bir çeşit kroket. Biralar ise buz gibi servis ediliyor.

Kafede dikkatimi çeken olay, dışarıda, açık havada, kaldırımda olan bölümde bile sigara içmenin yasak olması oldu. İnsanlar kalkıp kaldırımda elli santim öteye geçip öyle içiyorlar.

Şimdilik yazacaklarım bu kadar, cep telefonunun bataryası bitiyor, zaten bu ufak klavye ile yazmak bir dert.

Yedek batarya ile devam... şimdi sirenler çalmaya başladı. 10 kasım buraya mı geldi diye düşünürken burada yaşayan arkadaşım olayı açıkladı. Her gün saat 12'de yemek saatini haber veriyormuş. Tüm şehir teneffüse çıkıyor yani.

Öğle yemeği için bir AVM'ye gittik. İçerisi siren sesiyle ofislerden fırlamış beyaz yakalılar ile dolu. Ortam bana bir öğle vakti Astoria Avm'ini hatırlattı. Fark, burada tabağı büfeden dolduruyorsun, tartılıyor, kilo hesabı ödeme yapılıyor. Etler çok iyi görünüyor. Ortalama bir tabak 20 lira tutuyor. Damak tadı olarak bize uygun, hatta hiç bir fark yok diyebilirim. Asya dolaylarında yaşanan o uyum süreci burada gerekmiyor.

Akşam Paulista caddesinde ufak bir yürüyüş yaptık, bir yerde birer bira içtik. Ne olduğunu bilmeden, karışık bir şeyler diye menüden seçtiğimiz şey bildiğimiz Çin böreği çıktı. 22 lira olan fiyatı da epey kazıktı. Ama burası bu dev şehirde, anladığım kadarıyla, gece çıkıp dolaşılabilen nadir yerlerden, şehrin en lüks bölgelerinden. Bu bölgede 1+1, 30-40 metrekare mobilyalı bir daire kirası 3000 liradan başlıyor. Kalite ise o kadar yüksek değil. Bu fiyatlar inanılmaz ama burası Sao Paulo...

Fiyatlar konusunda bir örnek de elektronikten vereyim, ABD'de 1000 lira olan, Sony Nex C3 fotoğraf makinesi burada 2000 lira, Türkiye'de ise 1400 lira civarında. Yıllardır bizde elektronik çok pahalı diye şikayet ederdim, beterin beteri varmış. Brezilya son beş senede böyle oldu. Hatırlarım yıllar once ucuz yemek yesinler diye esnaf lokantasına götürdüğüm Brezilyalı grubum on lira tutan menüye isyan etmiş, bir hafta boyunca öğle yemeği yememiş idi. Nereden nereye...

Blog'da yenileme

2012-01-11T11:51:00.000+02:00

Nihayet yıllardır düşündüğüm blog'u yenileme çalışmalarına başladım. Şu an Afrika'ya kadar olan bölümlerde Türkçe harfler, ufak tefek yanlışlıklar, hatta unuttuğum bazı bilgiler düzeltildi. Her konuya büyük boy fotoğraflar eklendi.

Konulara blogger'ın yeni özelliği sayesinde harita bilgilerini de ekliyorum. Bu yerler genelde kaldığımız, bazen de ziyaret ettiğimiz yerler. Ayrıca üstte bulunan "haritalar" sekmesinden Hindistan, Namibya ve Tunus rotalarını görebilirsiniz. Tunus haritasında bulunan bazı özel ikonlar Firefox ya da Dropbox'da bulunan bir bug yüzünden gözükmüyor. Kısa zamanda çözmeye çalışacağım.

Fotoğraflara tıklayınca sayfadan çıkılmadan büyük halinin görülmesi için blog'a fancybox scripti de eklendi. Böylece gezilen yerler görsel olarak destekleniyor. Bu arada Blogger aynı işi yapan bir lightbox eklentisini sundu ama bazı tarayıcılarda düzgün çalışmadığından iptal ettim. Elbette genel fotoğraflar Picasa'da devam ediyor. Onları da bir elden geçireceğim. Daha Myanmar vs. fotoğraflarını ekleyemedim.

Son olarak mobil görünüm aktif hale getirildi.Blogger'ın yeni dinamik şekillerini görmek için üst sekmeye "dinamik bakış" linkini koydum. Bu link "magazine"'e yönlendiriyor. Oradan sidebar, flipcard, classic, mosaic, snopshot, timeslide gibi değişik görünümleri deneyebilirsiniz.

Myanmar günleri nihayet bitti. Kalan Tayland dalış günleri ile ilgili de bir şeyler yazmaya çalışacağım.

Deneme amaçlı sayfayı http://blog.ersoy.biz adresine yönlendirdim. Bu http://ersoyb.blogspot.com adresine bir etki yapmıyor. İki adres de çalışıyor.

GÜNEY AMERİKA

Myanmar günlerini bitirdim, Tayland'da Koh Tao'da dalış okulunda geçen günleri çok detaylı olmasa da genel olarak, özellikle, oralarda dalış için gideceklere bir fikir versin diye yazacaktım. Araya ev taşımalar falan girdi, derken.. birikmiş milleri kullanarak Brezilya - Sao Paulo'ya iki aylık gidiş-dönüş biletini aldım. 15 Ocak günü yola çıkıyorum. Hala daha ne yapacağıma tam karar veremedim. Ama Machu Picchu ve Galapagos görmek istediğim yerler arasında, aslında Patagonya'ya gitmeyi de çok istiyorum ama zaman yetmeyecek sanırım.

Yangon, Myanmar, son gün

2011-01-26T16:30:00.000+02:00

Bugün Myanmar günleri bitiyor, uçak öğleden sonra. Bu nedenle sabah kahvaltıdan sonra çıktım, şehri bir tepeden göreyim diye buranın en yüksek binalarından Sakura Tower'a gittim. Ama saat dokuzda varınca, işe gelenlerin asansörler önündeki kuyruklarını nedeniyle Aun San pazara kadar bir tur atıp döndüm. Yolda satıcı bir kadının fotoğrafını çekiyordum, kızdığını anladım ama çekmiş bulundum. Sonra geri dönerken bir daha göz göze geldik, birbirimize gülümseyip barıştık.

Sakura Tower'ın en üstünde bulunan Sky Bistro'da bir kahve içip, şehri tepeden fotoğrafladım. Burada, bir kahve beş altı lira civarında. Sanırım Yangon'un en pahalı yerlerinden biri. Bira yedi lira kadar.

Sonra, beyazlar giyinmiş, kadın ve çocuk rahiplerin dükkanlardan para, pilav isteme ritüelleri, sigara sarıcıları, köşe başlarında tek bir telefonla telekom hizmeti verenler, çayhaneler, yollarda dergi, çiğnenen yaprak, bilumum ıvır zıvır satıcıları ile renklenen sokakları dolaşıp hotele döndüm.

Bir de ellerinde jilet gün boyu bıyıklarını kazıyan genelde taksi şoförleri var, ama çeneden, yandan çıkmış tek tük kıllar santimetrelerce uzun bırakılıyor.

Yangon'da hemen hemen tüm trafik ışıkları sayaçlı, hatırlıyorum da İspanyollar İstanbul'da sayaçlı ışıkları görünce şaşırıyorlar. Burada ne düşünürlerdi artık bilemiyorum.

Çinli kızlar "dekolte" dolaşıyorlar, Budist Myanmarlılar daha tutucular. Bu sadece öylesine bir gözlem, Malezya gibi Müslümanların çoğunluk olduğu ülkede de, Çinliler yine böyle idi.

Ufak şişe su sadece İnle ve Yangon bölgesinde satılıyor. Bagan taraflarında bir litrelik şişeler taşıma problemi yaratabiliyor.

Gördüğüm kadarıyla, Myanmar insanı dünyada hala saf kalabilen son örneklerden. Son yıllarda turizme kapılarını açmaya başladılar, çok kalmaz, burası da diğer yerlere benzer.

Odayı boşalttıktan sonra kalan zamanı, otelin karşısındaki süper yavaş İnternet Kafede geçirdim. Bilgisayarların hepsi yeni, otuzdan fazla. Sayfaların açılmasını beklerken caddeye bakıyorum. Camı boyamışlar, sadece ayaklar görünüyor. İstisnasız herkes parmak arası terlik giyiyor. Beş on tane de değişik, normal terlikli geçti, ayakkabılı sadece bir iki kişi, onlar da turist olmalı. O an bu parmak arası terliği kim icat etti diye düşünmeye başladım, facebook'a yazdım ama bir sonuca ulaşamadık. Zaten bir sayfa on beş dakikada açılıyor. Wikipedia'ya bakmak lazım.

Havaalanına doğru yola çıkmadan önce yemek olayını yine yandaki Hint lokantasında hallettim. Pilav artı beş çeşit istedim. Çeşitlerden biri çok acı, diğerinde ise garip bir baharat vardı. Kalan üçü ise tam bizim damak tadımıza göre idi.

Havalanı için bir taksi ile 5000Ks artı 50Ks da havaalanı park ücreti olarak anlaştık yola çıktık. Yolda daha önce görmediğim Toki evleri kıvamında modern mahalleler gördüm. Alana varınca kalan bozuklukları da taksiciye verdim.

Yangon Havaalanında önce 10 dolar çıkış parası ödeniyor. Dolar yeni ve temiz olmalı. Sonra check-in yapılıyor. Air Asia, biniş kartı yerine kullandığı kasa fişlerini önceden kesmiş, pasaportu uzatana dağıtıyor. Çıkışta yine Tayland gümrüğü gibi fotoğraflar çekiliyor. Uçakta bir saat gecikme var. Sokaklarda üç kuruşa satılan hediyelik eşyalar burada bir kaç katına satılıyor. Duty-free bana ucuz gibi geldi. Neyse uzun yolculuk başlıyor. Buradan Bangkok'a gidiyorum. Orada, hava alanından tren'e geçeceğim. Sonra otobüs ile limana gidip, katamaran tekne ile adaya varacağız. Kesintisiz olarak, uçak, taksi, tren, otobüs, tekne, kamyonet yolculuğu sonunda Kho Toa Adasında kalacağım yede olacağım. Bu da böyle bir ilk olacak.

Yangon, Myanmar'ın başkenti

2011-01-25T23:30:00.000+02:00

Sabah kahvaltı için resepsiyona indim, meğer bir gece önce, Continental, Çin, Myanmar seçeneklerinden biri seçilip, odada alınıyormuş. Tekrar odaya döndüm, kahvaltıdan sonra Avustralyalı elemanları aradım, onlara adios dedim. Resepsiyondan odamı değiştireceklerini söylediler, olur dedim. Kaldığım oda rezerve imiş. Dün bunu söylüyorlarmış, sonunda anladım da, anlamadığım yeni verdikleri oda üçüncü katta, daha temiz ve güzel. Oda değişiminden sonra kendimi yollara attım.

Şehrin ve Myanmar'ın merkezi sayılan, sekizgen şekilli, altın yaldızlı Sule Paya civarına yürüdüm. Şia camini, sinagogu vs. gördüm. İnsanları fotoğrafladım. Kumaş ve mücevher satılan Aun San pazarını gezdim. Bambi kafede fantasy ve su içtim (300+200 Ks). Susuzluktan geberiyordum ama önceki yerler turist diye iki, üç katı fiyat çekince de inat edip içmemiştim. Bambi Kafede fiyatlar normal.

Biraz daha dolaştıktan sonra bir çay evinde çay içip susamlı kuru pasta yedim (500Ks). Kasada Çinli bir kadın oturuyor, içerde ise bir sürü ufak çocuk çalışıyor. Sokaklar da ise, kabak kafaları ile çocuk rahipler, sıralar halinde dolaşıp, dükkanlardan para dileniyorlar. Kadın bir deste elli, yüzlük ayırmış, her bir grup geldiğinde, çat diye masaya vuruyor, çalışan çocuklardan biri koşup kadından parayı alıp rahip çocuklara veriyor. Bir seferinde elemanlar geç kalınca, birini kötü fırçaladı. Benim gördüğüm bu rahiplik resmen dilencilik gibi olmuş.

Çay evinden sonra biraz daha dolaştım, öğlen oluyordu, bir İnternet Kafeye girdim. İkinci katta, girişte ayakkabı çıkarılıyor. Burası da çok yavaş ama saati 400Ks, ucuz.

İnternet Kafeden sonra yürüyerek Shwedagon Pagoda'ya gittim. Yolda bir ara çıkmaz bir sokağa girdim. Yabancıların yaşadığı, eski lüks evlerin olduğu bir sokaktı. Yolda zenginlerin oturduğu anlaşılan yerlerden geçtim. Cami yıkılmış, mihrap yerinde misali, onlar da eskimiş. Sonunda, zengin de olsan, o ülkenin kaymağını da yesen, sokağa çıktığında altyapı belli. Yaşam kaliten Avrupa'nın orta sınıfı düzeyinde. Böyle gezinirken gördüklerimden bir sürü sonuç çıkarıyorum ama doğru mu yanlış mı bilemem. Bunu bilmek için içinde yaşamak, insanları tanımak lazım.

Shwedagon Pagoda, efsaneye göre 2500 yıllık, yani dünyanın en eski tapınağı. Arkeologlar, şimdiki yapının, altı ila onuncu yüzyıl arası yapılmış olduğunu söylüyorlar. Yüksekliği yüz metre, altın yaldızla kaplı. Buraya akşama doğru gelmemin sebebi, herkesin böyle tavsiye etmesi. Akşam bu stupa bir başka güzel dediler ki bence de öyle.

Girişte uzun merdivenlerden çıkılıyor. Tüm stupa ve pagodalarda olduğu gibi çıplak ayakla dolaşıldığı için, önceden hazırlıklıyım. Ayakkabıları bir poşete koyup sırt çantasına tıkıyorum. Girişte 5 dolar yerine 5000Ks aldılar. Dolar düştü ya hemen sistemi çevirmişler. Fotoğraf çekmek serbestmiş. Birileri paralı demişti, ya da öyle okumuştum ama bu bilgi doğru çıkmadı.

Burada epey bir kalıp, fotoğraflar çektikten sonra, hava kararınca, tam çıkışa yönelirken bir rahip peydah oldu. "Nerelisin, hangi otelde kalıyorsun" gibi sorularını masumca cevapladım. Sonra merkeze gidiyorsan birlikte yürüyebiliriz deyince, içimden, yine batılı kuşkuculuğu ile, "ulan bu rahip, sahte olmasın, o ıssız yerlerde bir sakatlık çıkarmasın, adama tüm bilgileri de verdik" diye düşündüm ve "yok, çıkmıyorum, biraz daha dolaşacağım" dedim. Biraz ileride bulunan başka bir kapıdan çıktım, bu stupalar konik yapıda olduğundan aşağıda iki kapı arası nerede ise bir kilometreden fazla açılıyor.

Yola varınca, bir yandan yürüken, bir yandan da taksicilerle pazarlık yaptım, hiçbiri 2000'den aşağı düşmeyince yürümeye karar verdim. Bu arada girdiğim kapıya yaklaştım, yine yürüyerek dönen bir sırt çantalı gördüm, "ıssız ve karanlık yerleri geçene kadar şu elemana takılayım" diye düşünürken "hello" diye bir ses duydum. Az önceki rahip "yahu bu adam beni takip mi ediyor?", neyse ışıkları geçtik, artık birlikte yürürken, kırık dökük bir taksi gördüm. Yaşlı taksiciye yine 1500 çektim, kabul etti. Rahip bir an bozuldu, "hani yürüyecektik" dedi. Ben de "yol uzun, yorgunum ama gel sen de bin" dedim. Onu da taksiye aldım. Yolda rahip'in derdini anladım. Arkadaşının çay evi varmış. Sanırım hanutlamayacak ama arkadaşına, bak müşteri getirdim diye hava basacak.

Bindiğim taksi, her an parçalarına ayrılacak gibi görünüyordu. Hayatımda bindiğin en dökük araçtı diyebilirim. Taksici yaşlı amca sempatik biri idi, ben de otele varınca 2000Ks verdim, üstü kalsın dedim. Adamcağız sevinçen nasıl teşekkür edeceğini bilemedi. 500Ks, 80 kuruşa denk geliyor.

Taksiden inince, yapacak bir şey yok, yine otelin karşısındaki İnternet Kafeye girdim. Muz alıp akşam yemeğimi yaptım. Gece geç vakit yeni odama döndüm. Yoma otel 15 dolar, mini barda bir su 400Ks, yani fiyatlar oldukça makul.

Altın Kaya ve Yangon'a dönüş

2011-01-24T23:38:00.348+02:00

Sabahın köründe kalktım, saat 6'ya doğru altı dolarlık oda fiyatına dahil olan kahvaltımı yaptım. Sonra restorandan bir eleman beni kamyonlara götürdü. Ben o ana kadar olayın nasıl olacağını anlamamıştım. Yavaş yavaş anlatayım da gelecekte gidenler yabancılık çekmesinler.

Ben önce hostel'den dağa çıkmana yardımcı oluruz, şu kadar para denince, onların bir organizasyonu var sandım. Meğer, sadece, hemen yan tarafta kamyonların bulunduğu alanı gösteriyorlarmış.

Ortalıkta bir sürü kamyon, kasalarına tahtadan oturma sıraları yapmışlar. Yüksek platform gibi bir yere yanaşıyor, millette hemen hücum ediyor. Eleman bana şoför mahalline oturmanın epey pahalı olduğunu, ancak bir kaç kişilik bir grup isek mantıklı olacağını söyledi, zaten hepsi kapılmıştı. Bir kamyonda dört tane yabancı vardı, tam binecekken doldu dediler, ben yeni gelen bir kamyona yönlendirdiler. Etrafta bir sürü kamyon hepsi yarım dolu bekleşiyoruz. Neden bir tanesini doldurup göndermiyorlar anlamadım. Neyse biraz beklemeden sonra gidiyoruz dendi. Sonunda 6 buçuk'da yola çıktık. Bu arada oturma durumu, balık istifi şeklindeydi ve tek yabancı bendim.

Kamyon gürültüyle gecenenin karanlığında yola atıldı. GPS'den bakıyorum, 6 Km sonra bir kontrol noktasında durduk. Myanmar'da sık rastlanan, dini yardım toplayan elemanlar geldiler, millet onlara epey bir para verdi. Sonuçta Myanmar dünyanın en fakir ülkelerinden birisi falan deniyor ama bu gördüklerim hiç öyle bir izlenim bırakmadı. Bu sırada kamyon şoförü ve muavini bazı kağıtları görevlilere götürdüler, getirdiler.

Sıra para toplamaya geldi, herkes 500Ks verirken benden 1500Ks (3 TL) istediler, neden ben daha fazla veriyorum der gibi baktım, turist fiyatı denince ve çevremde oturanlar da başıyla onaylayınca mecburen verdim. Paralar toplandıktan sonra 20 dakika kamyonun tepesinde tavuk gibi bekledik. Bunun da nedenini çözemedim.

Bekleme bitince, kamyon virajlara bir daha saldırdı, lunaparkda eğlenen çocuklar modunda bir sağa bir sola savrularak park yerine vardık. Artık hava aydınlanmış, saat ise 7.30 olmuştu.

Bundan sonrası GPS verilerine göre 2 Km olan virajlı dik bir yokuş. Sağa sola bulaşmadan, yavaş bir ritm ile tırmanmaya başladım. Sadece bir kez, bir kaç dakika, fotoğraf için durdum. Sonuçta 35 dakika da tepe düzlüğüne vardım. Güneş daha yakmaya başlamamıştı, o nedenle tırmanmak pek zor olmadı. Belki daha erken gelmeliydim ama o zamanda kamyon tepesi çok soğuk olacaktı. Tırmanmak istemeyenler için sedye ile yukarı çıkmak da mümkün, ama onu yapan sadece Koreli, Japon turistler. Bir de tepeye kamyon yasak deniyor ama bazı kamyonlar çıktılar. Galiba özel organizasyonlara izin veriyorlar.

Kapıda 5 dolar alındığı söyleniyordu, ortalık kalabalıktı, sağa sola muhatap olmadan geçtim girdim, kimse de bir şey demedi.

Ana kapıda ayakkabı ve çoraplar çıkartılıyor, yer taş, dolayısı ile soğuk, artık güneşin vurduğu yerlere basarak yürüdüm ama ayaklarım her şeye rağmen dondu. Bir de ayakkabıları ortalıkda bırakmamak için bir naylon torba getirmekte fayda var, en azından sırt çantasının içi batmaz. Bu Myanmar da çoğu tapınakda geçerli olduğundan, hazırlıklıydım.

Altın Kaya, Budistler için bir hac yeri. Yer çekimine meydan okuyan bu kaya yüzyıllar boyunca ziyaretçilerin yapıştırdığı altın yapraklarla kaplanmış, pırıl pırıl parlıyor. Kasım-Mart arası ziyaretçi akınına uğruyor, özellikle Aralık ayında çok yoğun oluyormuş. Budistler bu kayanın Buda'nın bir saç teliyle dengede durduğuna ve aşağı uçmadığına inanıyorlar. Altın kaya'nın olduğu bölüme kadınların geçmesi ve dokunması yasak. Bunu belirten bir yazı var ve görevliler durumu kontrol ediyorlar. Yani, Budist olmayan bir erkek oraya giriyor ama Budist olan bir kadın giremiyor. Diğer dinlerde olduğu gibi Budizm'de de kadın ikinci konumda.

Yukarıda 8.50'ye kadar kaldım. Sonra yokuşu indim, artık güneş terletmeye başlamıştı. Park yerinde hiç kamyon yoktu. Bir tane kutu kahvelerden içtim. O sırada bir kamyon geldi, bir rehber kız kendi grubu için kamyonu yana çektirdi. Ben de bineyim mi dedim, elbette dedi. Sonra kamyon 3 metre yana geçti, platforma yanaştı, millet hücum etti, ve yine beklemeye başladık. O sırada gelen üç tane kamyon da aynı durumda idi... Rehber kıza neden bekliyoruz diye sordum. Olay aydınlandı; Efendim, bu kamyonlar özelmiş, yani her biri kendi hesabına çalışıyormuş. 46 tane yolcu hakları varmış. Kamyonlar yanaşınca Myanmar'lılar saldırıp birilerine doluşuyorlar, sonra her kamyonda beş-on kişi eksik kalınca da hep birlikte bekleşiyorlar. Bu salakça bekleme tam bir saat, evet 1 saat, sürdü, sonunda üçü de aynı zamanda doldu ve peş peşe yola çıktık.

Para toplanması esnasında rehber kıza ne kadar dedim, 500Ks dedi. Sana 500 vereyim benimkini de gruba dahilmişim gibi öde dedim. Mırım kırın etti. Türkiye de biri bana ülkemde rehberim falan dese her türlü kıyağı yaparım, meslek dayanışması diye bir şey var. Sonra bizim sırada bir kişi eksik oturduğundan üç turisti var dört kişi 2000Ks ödedi, bana onu söylüyor. Benden ise yine dalga geçer gibi 1500 aldılar. Acayip sinirlendim, elemanın yüzüne karşı tüm küfürleri, tabi Türkçe olarak söyledim. Elbette anladı, yüzü, bu Tayland-Myanmar halkında sinirlenince oluşan o sinirli gülümsemeyle kaplandı. Bütün bu durum 3TL için oldu.

Dönüşte yolu GPS ile ölçtüm 10 Km yazdı. Onbir buçukta odadan eşyaları topladım, (sinek öldürücüyü unutmuşum). Sea Sar'da yemeğimi yedim. Köyde Win Express gömlekli on kadar eleman restoranları dolaşıp yolcu toplamaya çalışıyorlar, böyle bir kaç şirket daha var. Ortalıkta direksiyonu solda yeni otobüsler gözüküyor.

Sea Sar'ın elemanı dün söz verdiği gibi 4000Ks'a Bago biletini Win Express'den aldı. Otobüs saatine kadar pazarda dolaşıp fotoğraf çektim. Saat 13'de otobüse binerken Kalaw'da tanıştığım Avustralyalı Ryan ve Brigitte'yi gördüm. İyi ki orada onlara uymamışım, bir gün sonraya kalınca yürüyüş yapamamışlar. 5 dolar yüzünden de burada Altın Kaya yerine dağda başka bir yeri ziyaret etmişler. Ben "ödemedim" deyince biraz şaşırdılar.

Otobüs yeni bir Hyundai, koltuklar rahat ve geniş. Ön tarafa 32'inç LCD TV asmışlar. Video klipte şarkı söyleyen kızlara bir erkek "peluş ayıcıklar" veriyor. Önümde siyah metal tişörtlü gençlerden iki çift var. Erkekler, o kırmızı yaprakları çiğneyip tükürüyorlar, dişleri vampir gibi, bu yaşta hepsini çürütmüşler, o kızlar da onlarla çıkıyor, ne diyeyim. Tavırları, hareketleri bizim Anadolu gençlerine ne kadar benziyor...

Yolda toprak bir yere sapıyoruz, kimlik kontrolu yapılıyor. Bazı insanlar inmiyor. Muavin biz üç yabancıya da inmeyin diyor, sadece pasaportlarımızı götürüp getiriyor. Yanımda oturan eleman inmek istemiyor, sonra zoraki iniyor. Döndüğünde insanlar gülerek onunla bir şeyler konuşuyorlar.

Üç saatte Bago'ya varıyoruz, Miguel'in tavsiye ettiği Emperor hostelin önünden geçiyoruz, pek gözüm tutmuyor. Otobüs de epey ilerde duruyor. Başım ağrıyor, o kadar yolu geri yürümek ya da motor sırtında gitmek gözümde büyüyor. Zaten rahiplerin sabah yürüyüşünü Laos'da görmüştüm. Muavine fikir değiştirdim Yangon'a gideceğim diyorum.

İlk molada muavin durumdan yararlanıyor ve 2000Ks istiyor. Bin çat ucuza aldırdığım bilet, yine aynı hesaba geldi. Yorgunum artık tartışmak istemiyorum.

Moladan sonra, otobandan, bir saatte, Yangon'a varıyoruz. Şehre girerken yine polis durduruyor. Yine bazı insanlar inmiyor. Hintliye benzeyen kadına polis "inme" diyor. Ben pasaportu çıkartırken yanımdaki genç "don't show" diyor ben de çantaya geri koyuyorum. Bu sefer kendisi de inmiyor. Sonra, inenlerden bir onunla arkadaşça bir şeyler konuşuyor. Eleman herhalde "asker"... Ama bu kontroller daha önce buraları gezen arkadaşların söyledikleri gibi değil ve oldukça azalmış, ki ben ilk defa burada rastladım. Sivil hükumete geçiş olayının etkileri olsa gerek.

Okinawa hostelde sıcak su olmadığından Ryan ile Brigitte'nin kalacağı, daha önce kalmışlar, Yoma Hotele gitmeye karar veriyorum. Taksi paylaşalım diyoruz, o sırada Ryan gidip bir sürü boş taksi varken içinde yolcu olan biri ile pazarlık yapıyor ve biniyoruz. Taksi acayip yoksul mahallelerden geçip villa tipi ama eskimiş evlerin olduğu bir yere geliyor. Öndeki adam eski, büyük bir demir kapısı olan evde inip 3000Ks veriyor. Taksici burası "Generallerin Mahallesi" diyor.

Bu arada bu geçtiğimiz yerleri GPS ile saptamaya çalışırken bir gariplik oluşuyor, otele varınca fark ediyorum her şey silinmiş. Myanmar'da çektiğim tüm fotoğrafların, treking rotasının tüm verileri. Daha sonra Türkiye'de araştırdım, bu tip hafızalar kurtarılamıyormuş. Hala o generaller bölgesinde bir sinyal falan gönderilip aletin silindiğinden kuşkulanıyorum. Paranoyanın sonu yok.

Yoma Hotel'de önce yer yok deniyor ama sonra odaları alıyoruz. Ben 15 dolarlık bir odada kalıyorum. Burası temiz, bir iki yıldız havasında bir otel. Sonra Avustralyalı yol arkadaşlarımla otelin karşısında bulunan Hint Lokantasında akşam yemeğini yiyoruz. Koyun etli pilav ve kola 2400Ks tutuyor, yani 5TL kadar ki bence pahalı. Hemen bitişikte bir İnternet Kafe var. Bir saati 400Ks, ucuz ama çok yavaş. Saydım 42 tane yepyeni PC var, ama bir sayfa 5 dakikada açılıyor.

İnle'den Altın Kaya'ya

2011-01-23T23:16:00.390+02:00

Sabah kalkıp, oldukça sıcak akan suyla duşumu aldıktan sonra kahvaltıya çıktığımda saat yediye çeyrek vardı. Alelacele kahvaltımı yaparken taksinin geldiğini söylediler. Aşağıda bekleyen, yol arkadaşlarıma "beş dakka" daha dedim. "No problem" dediler.

Mingalar Inn personeli ile vedalaştım. Üç gün için 21000Ks ödedim, artı, iki kişi daha çıktığından taksi ücreti üçe bölündü 5000Ks daha bıraktım.

Artık sıcak bölgelere gittiğimden, kapüşonlu svitşörtümü resepsiyoncu kıza bıraktım. Osmanbey'den 15TL'ye alınmış, bana Hindistan ve Afrika'da da eşlik etmiş, bir çok sabah ve akşam ayazında beni ısıtmış, bazen yastık, bazen yorgan vazifesi görmüş, gerçek bir can yoldaşı idi. Onu özleyeceğim.

Neyse bu hüzünlü vedadan sonra taksiye bindim. Taksiyi paylaşan gezginlerin biri Koreli, öbürü Malezyalı idi. Koreli Türkiye'yi gezmiş, epey bir muhabbet ettik. Malezyalı da en kısa zamanda gelmek istiyormuş.

Ovaya sis çokmüştü, nefis fotoğrafik manzaralar vardı, çekemedim ama bir daha buralara gelirsem diye aklımın bir köşesine yazdım.

Havaalanında 10USD gün değiştirme ücretini öderken, istersem bir önceki uçakla da uçabileceğimi söylediler, tamam dedim. Sırt çantamı hamallara teslim ettim. Biniş kartını "inmigration"'a kayıt ettirdim ve salona geçtim.

Uçağı beklerken, İsrailli bir hatunla muhabbet ettim, şartların zorluğundan pes etmiş, Vietnam'ı elimine edip doğrudan Tayland adalarına gitmeye karar vermiş. Bu sırada yine bir eleman elinde tabela ile uçağa çağırdı. Kalkış saatini 9.30 demişlerdi ama 9.00'da çağırdılar, 9.10'da da uçak havalandı. Bu pervaneli uçaklarda denge için hostesler yolcuları sağa sola dağıtarak oturtuyorlar. Zaten yer numarası da vermemişlerdi. Yolculuk sırasında yine ufak bir sandviç, kek verdiler. Saat 10.10'da Yangon'a vardık.

Yangon havaalanında taksiciler Aun Mingalar Otobüs istasyonu için 5000Ks (10TL) istediler. Lonely Planet çok yakın dediği için "Oha" dedim, bir an yürümeyi düşündüm. Ama dışarıda bir taksici 3000Ks'e kadar düşünce kabul ettim, iyi ki de etmişim. GPS'den yolu ölçtüm, 10 Km. tuttu.

Buraya gelirken ilk planım İspanyol Miguel'in tavsiyeleri ile Bago'da kalmak, ertesi gün rahiplerin sabah yürüyüşünü izlemek ve zaman kalırsa Altın Kaya'ya gitmek idi. Miguel, rahiplerden o kadar etkilenmişti ki, o ulvi etkilenmeyi bozmamak için çok turistik diye Altın Kaya'ya gitmemişti. Ama ben Yangon'a böyle erkenden varınca fikir değiştirdim. En uzak yerden başlamak için Win Express'den kısa bir pazarlık sonrası 6000Ks'ye Kyakito - Kin Pun Kamp'a bilet aldım.

Otobüs bayağı iyi sayılır. Geçen sene bu yolu yapan arkadaşlarım, bayağı sıkıntı çektiklerini, kamyonetlerle zar zor gittiklerini söylemişlerdi. Demek ki onları birileri yanlış yönlendirmiş. Koltuklar rahat, tıkış tıkış yolcu almadılar. Fazla müzik çalmadılar, Batı müziklerinden adapte bir kaç video koydular o kadar. Yolda yanıma bir kamyon şoförü düştü. Ehliyetini gösterdi, aynı bizdeki gibi E sınıfı idi. Az biraz İngilizcesi ile epey sohbet ettik. Bu arada o kırmızı yaprakları çiğnedi. Asıl bilet fiyatının 3500Ks olduğunu, otobüsün direkt gitmediğini, yolda beni başka bir araca aktaracaklarını söyledi. O zaman, otogarda, neden beni hemen kalkan otobüse bir süre tereddüt ettikten sonra bindirdiklerini anladım.

İlk olarak herkese naylon poşet dağıttılar, yandaki küçük kızda, bizdeki eski Maraton otobüsler gibi sallanan araç, hareket eder etmez poşeti doldurdu.

11.20'de Otogardan çıktık, 12.50'de Bago'da idik. 14.00'de mola verdik. Mola sonuna doğru, kamyon şoförü muavini çağırdı, benim öbür otobüse geçişime yardım etti. Bagajı açtıklarında o çiğnedikleri yaprakların olduğu balyalar sızma yapmış, leş gibi bir koku ortalığa yayıldı. "Eyvah" dedim, "gitti sırt çantası". Ama neyse ki mucizevi bir şekilde o sıvı benim sırt çantasına kadar bulaşmamıştı.

Yol arkadaşım, ayrıca ödeme yapmayacağımı söyledi, bir yanlışlık olmasın diye otobüs kalkmadan önce son kez kontrol etti "are you ok?" diye sordu, bana iyi yolculuklar diledi. Bu tür otobüs yolculuklarına, molada değişimlere falan bizim Türkiye'den alışık olduğumuzu nereden bilsin, ben de biraz saf bir surat takınıp ona bol bol teşekkür ettim... mutlu olmasını sağladım. Tabi bu arada, daha önce duyduğum hikayelerden bu adam beni anlamaya çalışan bir devlet görevlisi mi diye düşünmedim değil. Eh, yani biz de az paranoyak bir toplumdan gelmiyoruz.

Yolda bol verimli bir ovadan geçtik, uçsuz bucaksız çeltik tarlalarını izledik. Uzun demir bir köprüden geçip eyalet değiştirmememiz ile birlikte coğrafyada değişmeye başladı, ova bitti. Tepeler, yeşillikler başladı. Sonra yine ovalar, yine tepeler derken 15.30'da Kin Pun Kamp'a vardık.

Myanmar'da trafik sağa alınmış ama hala çoğu otobüs eski İngiliz sistemi, kapılar solda. Bu nedenle yolcular yolun ortasına iniyorlar. Muavinler bu nedenle gerekli önlemi alıp, kazaları engellemeye çalışıyorlar.

Myanmar dilinde su; ji samıla; yemek demek. Bir galon mazot 3100-3300Ks. (Litresi 1,5 Lira civarında)

Kin Pun'da otobüs beni Sea Sar restoran'ın önünde indirdi. Oradan bir eleman hemen benimle ilgilendi, arka tarafta bahçe içindeki hostel bölümüne geçtik. En ucuz oda 5USD. Sıcak sulu 6USD, Bungalov tarzı, 10USD ve 20USD'lik odalar da var. Resepsiyonda, geçen yıl kalan arkadaşlarla ilgilenen Mr. Hoo'nun ismini verdim, kimse tanımadı. Telefon numarası da değişmiş. Acaba dedim başka bir yere mi geldim. Vietnam'da böyle meşhur yerlerin bir kaç tane klonu oluyordu, ama sonunda aynı yer olduğunu anladım. Restoran kısmında bir şeyler yedim. Klasik, noodle; 2000Ks, bira; 1500Ks ve su; 300Ks.

Gece yapacak bir şey yok, biraz ortalıkta dolandım. Burası tipik bir haç yeri. Dini objeler satan bir sürü yer var. Bir de tahtadan çocuk oyuncakları. Yol ne kadar Mozambik'i hatırlattı ise de kasaba daha çok Hindistan'a benziyor. Pek öyle söylendiği gibi turistik değil. Ortalıkta benden başka bir kaç turist daha görünüyor. Bu nedenle, bir yandan da biraz Erdek gibi, restoranlar, kafeler aynı stil, yerli halk için. Hava ılık ama bir ay sonra dayanılmaz olur. Kuzeyin o tatlı serinliği yok. Buraya, Aralık ayında gelmemek lazımmış, yerli hacı adayları çoğaldığından hem fiyatlar tavan yapıyor hem de kalacak yer bulmak zor oluyormuş. En iyi ay ise Ocak imiş. Mesela bugün otobüste benden başka yabancı yoktu.

Otobüslerinin daha kaliteli olduğunu gördüğüm Win Express'e ertesi gün için Bago'ya bilet sordum. 5000Ks dediler. Neden fazla diye sorduğumda "turist fiyatı" dediler. Yandaki şirkete yöneldim, adam onlara bir şey dedi, onlar da aynı fiyatı verdi. Bileti almadım. Ben protesto edince yazıhanedeki kızlar utangaç utangaç gülümsediler. Erkekler suratsız, kızlar utangaç. Buradaki erkekler o kırmızı şeyi çiğnemeye devam etsin, bir kaç seneye tüm bu kızlar Pattaya, Phuket'e çalışmaya giderler, hem de gönüllü olarak. Geçen Fransız kızın dediği gibi "Bunlarla yaşayacağıma, fahişeliği tercih ederim". Neyse o kızgınlıkla restorana döndüm, benimle ilgilenen elemana "yarın ki bilet" dedim, "ama 5000 vermem". "Tamam" dedi, "ama belki erken dönersin, merak etme, ayarlarım" diye söz verdi.

Odaya döndüm, günler sonra sıcak soğuk dengesini yakalayarak, paslı boru tadındaki suyla duş aldım.

İnle Gölü

2011-01-22T21:04:00.270+02:00

Sabah, kahvaltıdan sonra Rene ile Arjantinli Natalia'yı alıp üç İspanyol'un kaldığı hostele gittik. "Rehberimiz" de oradaydı. Tekneye adam başı 2000Ks vereceğiz. Acentelerin, hostellerin söyledikleri tekne fiyatları normalde daha fazla ama sokakta birileri seni buluyor on bin çet'e tekne var diyor. (Mynamar parası Kyat yazılıyor Çet okunuyor, kısaltması ise Ks). Biz altı kişi olduğumuzdan on iki ödedik.

İki gün önce boydan boya geçtiğimiz İnle Gölüne bir daha döndük. Balıkçıların olduğu bölgede biraz dolandık. Suyun içinde yüzen tarlalardan, kanallardan geçtik. Bir yerde karaya çıktık, epey bir yürümeden sonra bir pazar alanına vardık. Göl turu yapacaklara tavsiye, kolay giyilip çıkarılabilen ama ayakta sağlam duran bir ayakkabı giysinler. Yolun bazı kısımları bıçak sırtı gibi, kanala uçmamak an meselesi, bazı noktalardan hafif cambazlıklarla geçtik. Tapınak falan ziyaretlerinde de ikide bir ayakkabı çıkarıldığından çok bağcıklı ayakkabılar da iyi değil.

Bu pazar anladığımız kadarıyla her gün değişik bir köyde oluyor, turist gezdiren tekneciler de buralara bir ziyaret yapıyor. Bu nedenle pazarlarda bol miktarda turistik eşya da bulunuyor. İki gün önce, yürüyüşün sonunda, göl kenarına vardığımız köyde de tesadüfen pazar vardı. O nedenle etrafta bir sürü turist dolaşıyordu. Pazarlar öğlene kadar. O gün biz vardığımızda yavaş yavaş toparlanıyorlardı.

Daha öğlen olmamıştı ama rehberimiz yemek yiyelim daha sonra bulamayız dedi. Kahvaltıda epey yemiştim, aç değildim. Bir de üstüne yemekleri görünce bir şey yemedim. Ama bizimkiler, palmiye yaprağına sarılmış o bulamaçları götürdüler. Bir de et mi, tavuk mu diye tartıştılar. Özellikle saat iki'de öğlen yemeği yiyen İspanyolların yemesi beni şaşırttı. Belki de kaldıkları yerde kahvaltı pek iyi değildi. Bir dolar az ödemek için kıytırık bir hostelde kalmanın sonucu diyeyim.

Yemekten sonra tekneye döndük, gölde kazıklar üstüne yapılmış evlerden oluşan köyleri dolaştık ve sonunda yine kazıklar üstünde bir eve yanaştık. Turun satış kısmına gelmiştik. İpek, paşmina, pamuklu kumaşlar falan. Dokuma tezgahları, boya atölyesi vs. Fiyatlar biraz uçuk idi. Sadece Rene bir paşmina aldı. Devamında bir puro imalathanesini ziyaret ettik. Tütün yapraklarını aromalı bir bulamaçla sarıyorlar. Hoş kokulu sigaralar yapıyorlardı. Burada çalışan kızlara günlük 1200Ks (2 buçuk lira) ödüyorlarmış. Aylık, taş çatlasa 60-70 lira. Artık ucuz bir yer imajı vermek için mi böyle söylediler, yoksa gerçekte daha az da söylemeye dilleri mi varmadı bilmiyorum. Turizmde çalıştığım için bu çeşit bilgilerin bazen bazı amaçlar doğrultusunda verildiğini çok iyi biliyorum. Buradan da İspanyollar bir kaç paket sigara aldılar.

Alış veriş olayını bitirip tekrar turizme döndük, önce bir Pagoda ziyareti yaptık. Tam ortada yaldızlı Buda'ların olduğu bölüme kadınların girmesi yasak, iki metre geride durmaları gerekiyor.

Son durağımız "zıplayan kediler manastırı" oldu. Bu manastırda rahipler kedileri bir şekilde alıştırmışlar, zıplatıp, çember içinden geçiriyorlar. Biz gittiğimizde rehber zıplamaya yarım saat var dedi. İspanyol çift, biraz da fotoğraf makinelerini düşürüp çalışamaz hale getirdiklerinden "zıplamayı boş verelim, Güneşin batışına gidelim" dedi. Ben ise, "her yerde Güneş batıyor, üstelik bu gölün ortasında bir şeye benzemez, bu zıplama daha ilginç" diye itiraz ettim. Rehber ortada kaldı derken, çan çaldı. Bunun anlamı zıplama olacak. Hemen toplandık, zıplama olayını görüp tekneye döndük. Bu arada elemanların makinesini tamir ettim. Düşmeden dolayı objektif sıkışmış, Manuel'e alıp tekrar AF yapınca düzeldi.

Gölün ortasında güneş batışı tam bir fiyasko oldu. Daha sonra bize rehberlik yapan elemana söyledim, ilerdeki balıkçıkların oraya gitseydik, süper fotoğraflar çıkardı. Ama yemekti, kumaştı sallanırken az daha güneş batışını ya da "kedileri" kaçıracaktık. Aslında, bir tapınak ziyareti daha vardı, diğerlerine çaktırmadan rehbere onu yaptırtmadım. Sonuçta tekne ve tura toplam on beş lira ödeniyor. İlla birileri ile paylaşmak gerekmiyor ama yaptık bir kere.

Akşam başka bir sokak lokantasına gittik, zaten bir kaç tane var. Burada kocaman taslarda sunulan içi sebzeli "çorba" ana yemek. Tanesi bir lira. Köşede ızgara balığı görünce, tüm günü gölde geçirmenin hatırına balık yemeye karar verdim. Benden güç alan Rene'de balık dedi. Tanesi 1200Ks. İspanyol kız yine bana manalı manalı baktı. Sanırsın ki sular seller gibi para harcıyorum, kocaman balık iki buçuk lira. Bir de herkesin yediği çorbanın tadına bakmak istedim, yarım saat uğraştıktan sonra kızlara "yarım çorba" istediğimi anlatabildiğimi sandım. Çorba tam dolu geldi. Nihayetinde balıkları mangalda pişiren eleman anladı, bir daha kızlara anlattı. Sonunda yarım çorba geldi ama bu sefer de "acısız" diye o kadar söylememe rağmen acılı geldi. Ben de acılı macılı demedim yiyebildiğim kadarını yedim. Balık ise göl balığı, pek lezzetli olmasa da idare ederdi.

Sonrasında bir çay evine gittik. Avusturyalılar da geldiler. Yarın herkes başka bir tarafa gidiyor. Adresler alındı, verildi. Bu çay evinin kekleri süperdi. Tam bizim damak tadımızda. Kocaman kek ve çay bir lira. Çin çayı ise bedava. Hostele döndüm, çamaşırlarım yıkanmış, onları aldım. Yatmaya gittim.

Nyaung Shwe'de ilk gün

2011-01-21T21:42:00.001+02:00

Bugün yaya kaldım. Nedeni ise hala şu bisiklete binmeyi öğrenemem. Dün akşam bizim elemanların yarısı tekne olayını bugün yapmaya karar verdi. İçinde bulunduğum diğer yarısı ise yarın. Bugün burada kalanlar, bisiklet kiralayıp çevreyi dolaşmaya çıkınca, bana da Nyaung Shwe kasabasında dolaşmak kaldı.

Sabahleyin önce sekiz dolar gecelemeye dahil sınırsız çay/kahve, samusa, şeçmeli pancake, yumurta, meyve suyu, meyveler'den oluşan kahvaltımı yaptım.

Bangkok'ta, İnle-Yangon uçak biletini ayın 24'üne almıştım. Ama Kalaw'da yürüyüşe hemen ertesi gün başlayınca bir gün fazlalık oluştu. Bunu da unutmuşum dün akşam resepsiyoncu kıza ödeme yaparken o farkına vardı. Bugün için ofisi arayabileceğini söylemişti. Uçak bileti olayında acele etmişim, gün içinde bir yere sordum, hem on dolar daha ucuzdu, hem de yer bulma sorunu yoktu. Bir kaç tane şirket var, pır pır uçaklarla sürekli ring seferleri yapıyorlar.

Kız, Air Mandalay ofisini aradı, on dolar farkı kabul ettim. Uçuşu bir gün öne aldık. Gayet kolay oldu. İlk gün bilet alırken yaşadığım bürokrasiden sonra böyle bir kolaylık beklemiyordum. Taksi 15000Ks (19USD), başkası çıkarsa bölüşeceğiz.

Sabahleyin önce köy pazarına gittim. Pazar oldukça hareketli, ve satılan ürünler bakımından zengin idi. Myanmar Dünyanın en fakir ülkesi olarak tanınıyor ama toprak olarak bereketli, insanların beslenme açısından bir sorunu yok gibi. En azından pazardaki görünüm böyle. Bol bol fotoğraf çektim ama elimdeki objektifler bu dar ve kalabalık alana uygun değildi.

Pazardan çıkınca, geçen sene arkadaşlarımın önerdiği pizzacı ve kuklacıyı aradım. Kuklacı yolun başında bekliyordu. Beni görünce sevindi. Gösterisi akşamları oluyormuş, müşteri durumuna göre bir kaç kez tekrarlıyormuş. Başka iki çift daha var diye akşam altıya anlaştık. Dönüşte bir İnternet Kafeye girdim. Günler sonra nihayet çalışan bir İnternet buldum. Nyaung Shwe'de bir sürü İnternet Kafe var, bilgisayarlar yeni, İnternet ise hem pahalı hem de hız çok yavaş. Bazen bir sayfanın açılması beş dakika sürüyor. Bir sürü sayfa da sansürlü. Gmail ve facebook bu sansürden kendilerini kurtarmışlar. İnternetle bir süre mücadele ettikten sonra Mingalar İnn'e dönüp yattım. Hala üzerimde bir kırgınlık var ve ateşim sürüyor. Paracetemol falan içtim, bu öğlen uykusu iyi geldi.

Çıkışta resepsiyoncu kızı gördüm, iyi haber dedi. Taksiye iki kişi daha çıkmış. Böylece 5000Ks vereceğim.

Öğleden sonra nehir kıyısında bir gezinti yaptım. "Pilavdan bıkanlar için Pancake" olan yerde bir kahve içip, muzlu pancake yedim. Gerçi bu Uzakdoğu ülkelerinde pancake'den de kaçış yok. Kahveci 800'den 100 dolar bozdu. Deste deste paralarım oldu. Sabah sorduğum İnternet Kafeler bu kadar yüksek vermemişlerdi. Ama bu arada sabahtan akşama dolar yükselmiş oralarda da fiyatlar artmış idi. İnternete girme girişimlerim hatların kopması nedeniyle gerçekleşmedi, biraz ortalıkta dolanıp kuklacıya gittim.

Kuklacı beni görünce çok sevindi, sokağın köşesini gözlemekten boynum uzadı diye espri de yaptı. Lonely Planet'de yazmasına rağmen çok müşterisi olmuyormuş. Aung Traditional Puppet Show 2000Ks yani 2.5 dolar, Mandalay'da aynı gösteri için 8 dolar alıyorlarmış ama bu fiyat bile bizim elemanlara çok geldi. Kukla şova bir Fransız çift daha geldi. Söz veren öbür çift gelmeyince başladık. Şov sonrası defteri imzaladık. Geçen sene bu şovu seyredip bana "mutlaka" git diyen arkadaşım Barış'ın övgü dolu sözlerini defterde bulup kuklacıya gösterdim. Barış bu naif, ses düzeni bozuk gösteriden çok etkilenmişti. Ben ise burada yapılacak çok şey çok gidin görün adamcağız sevinsin derim.

Bu arada Fransız çift yıllarca Türkiye'ye gelmişler, karış karış dolaşmışlar. Adam 90'larda ne zaman beş yıldızlı oteller sahilleri işgal etmeye başladı, Türkiye benim için bitti dedi. "Mas Turizm" birileri için iyi olurken bazılarını kovuyor, Dünyanın her yerinde bu böyle.

Kuklacıdan çıktım, bizim elemanlar yine dünkü ucuz sokak lokantasında oturuyorlar. Bisikletle bayağı dolaşmışlar. Bize tekneyi ayarlayan çocuk yani anutçu rehber de onlarla idi. Ben arkadaş tavsiyesi ile pizza yiyeceğim dedim. Yine Barış'ın tavsiye ettiği Golden Kite'ye yöneldim. Pizza+Cola 6500Ks (8 dolar) tuttu, yani pahalı ve öyle aman aman süper bir şey değildi. Normal pizza işte. Bir yemeğe sekiz dolar ödediğimi duyan yol arkadaşlarımın gözleri fertlek gibi açıldı. Benim "süper zengin" olduğumu düşünmeye başladılar. Onların yediği ne idüğü belirsiz şeyleri ara sıra yememem, otobüs yerine uçakla gitmem vs. dolayısıyla, İspanyol kız bir ara laf arasında, sanırım İspanyolca bildiğimi unutup, "pijo" yani ""sosyete" bile dedi. Oysa bir iki hafta sonra evine döndüğünde yine aynı dandik pizzaya iki katı para verecek ve bu ona normal gelecek. Bu gezilerde insanların mekana ve şartlara göre psikolojileri nasıl da değişiyor. Açıkcası o sekiz dolar bana da koydu, bir yemeğe neden bu kadar fazla verdim diye kendime söylendim, ama onu da denemek lazım.

Anutçu rehberimiz İnternet kafelerin cep telefonları ile bağlandığını bu nedenle yavaş olduğunu, üçte bir fiyatına yerler olduğunu söyleyip bizimkileri oraya götürdü. Ertesi gün sordum evet ucuzmuş ama daha da yavaşmış. Ben ise hostele döndüm. Dün gece bayağı serin olmuştu, ekstra bir battaniye aldım.

İnle'ye doğru

2011-01-20T22:39:00.028+02:00

Sabahın karanlığında patlayan bir çığlıkla herkes yattığı yerde bir zıpladı. Sonrasında, şarkılardan sabah ayinin başladığını anladım. Dün bunu rehberimiz Rambu söylemişti ama unutmuşum gitmiş. Ayin epey bir zaman sürdü, sonuna doğru kalkıp fotoğraf çekeyim dedim ama karanlıktan bir şey gözükmüyordu. Benim gibi, bir kaç kişi daha ortalıkta dolanıyordu. Ayini ufacık çocuklar yapıyordu. Dün gece tahtanın üzerinde, vücutlarına sardıkları turuncu kumaş, üstlerinde ince bir örtü ile yattılar. Biz ise iki battaniye, polarlar ile soğuktan doğru dürüst uyuyamadık.

Ayinin sonuna doğru güneş hafiften yüzünü gösterdi. Dışarı çıktık. Soğuktan kimse el yüz bile yıkamaya cesaret edemezken, Hollandalı bir eleman ise tişörtünü çıkarıp, yarım duş almaya başladı. Küçük çocukların bakçede çıplak ayakla, aceleci adımları ise üşüme katsayımı bir derece daha artırdı.

Kahvaltımız yaptık, hazırlandık, tam gideceğiz, Rambu geldi: "Baş Rahip'e veda etmemiz lazım" dedi. Bunun anlamı ayakkabıları çıkarıp, tekrar o soğuk yerlere basmak. Ben arkadaşları temsilci olarak gönderiyorum dediysem de, Rambu ısrar etti. Tekrar manastıra girdik. Baş Rahip'in etrafında halka şeklinde oturduk. Ben pencereden güneşin vurduğu bir alanın seçmeme rağmen soğuktan titremeye devam ettim. Adam bize uzun uzun Budizm'i anlattı. Rambu ise yarım yamalak çevirmeye çalıştı, hiç bir şey anlamadık. Bileklerimize bir kordon taktı, bizi kutsadı. Sonunda para mevzuuna geldik. Üç beş kuruş bağış yaptık ama tören bitmek bilmedi. Ben de bu sırada kaçak güreşenlerin hepsini çağırdım, bileklerine kordonu taktırdım... Madem manastırda çile çekiyoruz, hep birlikte paylaşmamız lazım değil mi?

Yola çıktık, Rene, dünkü düşmeden dolayı seke yürüyor, ama ilk molaya kadar devam edebildi. Bir motosiklet ayarlandı, onla gitti. Ben ise çivi çiviyi söker diye, iyice yükselen ateşe rağmen yürüdüm gittim, Her zaman en önde giden İspanyollar bile epey geride kaldılar, uzaktan aşçıyı takip ediyorum.

Yolda bir köyde, bir okul açılışına denk geldik. Bayağı ilginç görüntüler vardı, bol bol fotoğraf çektik. Pirinç yufkaları taşıyanlara rast geldik. Bu Eti Form Pirinç patlağı var ya, onun doğal hali işte. Rambu, bolca satın alıp, bize ikram yaptı. Bende taşıdıkları dalga ile fotoğraf çektirdim. Çok ağır değil, içinde yufka var.

Böylece dağları aşıp, gölü gördük. İspanyolları bekledim, birlikte yolu takip edip bir köye vardık. Köyde pazar kurulmuştu. Pazarda kocaman zarlar ile garip bir kumar oynanıyordu. Bizi görünce ilk sözleri "Fotoğraf yok" oldu. Pazarı geçip nehir kıyısına yanaşınca Rene'yi gördük. Meğer restorana varmışız. Yarım saat sonra da grubun geri kalanı, Rehberimiz Rambu eşliğinde arzı endam etti.

Yemekten sonra uzun teknelere doluştuk, bu sırada bizden bölgeye giriş parası 5 dolar istendi. İspanyollar; tur fiyatına dahildi falan diyerek ortamı karıştırdılar. Biletçi kız da anlamadı. Genelde buraya Nyaung Shwe'den bu parayı ödemiş olarak geliyorlar. Rambu'nun da kafası karıştı. Otellerde alırlar dedi. Hatta İspanyolar sırf bu yüzden rezerve edilen yerde kalmadılar, ben kalmama rağmen kimse para falan istemedi. Bu "bölge giriş" paraları askeri hükumete gidiyor diye, gezginlerde genel bir gıcıklık sebebi. Sanki başka ülkelerde verdikleri müze paralarının nerelere gittiğini sorguluyorlarmış gibi, bu artistliklere de kıl kapıyorum. Bunları fişekleyen ise Lonely Planet.

Botlarla bir buçuk süren bir seyahatten sonra Nyaung Shwe kasabasına vardık. Rambu bizi sırt çantalarımızın bulunduğu Mingalar Inn'e götürdü. Burada kalacak yer problemi çıktı. O ilk günkü karışıklıktan sadece iki oda boş bırakmışlar. Önce herkes aynı yerde kalmak istedi, sonra fiyat problemi çıktı vs. Rambu "sen buraya rezerve yaptın" diye bana baskı yapmaya çalıştı. Ben de "siz bir rezervasyonu ayarlayamadınız" dedim. O karışıklıkta Rambu ortadan kayboldu, bir veda bile edemedik. Bavulları aldık dışarı çıktık. Mingalar Inn iki odayı da satamadı... derken, bir baktık herkes başka yerlere dağılmış. Rene'ye iki oda var, gel boşuna aramayalım, biz burda kalalım dedim. Odanın biri büyük yataktı. Yazı-tura attık, ben kazandım. Böylece geceliği 8 dolara kahvaltı dahil, Mingalar Inn'de kaldım. İyi de kalmışım, sadece kahvaltısı başka ülkelerde o para ederdi. Diğerleri ile karşılaştırma yaptık, iyi seçim yapmışız.

Akşama bizim bitişikteki çay evinde buluştuk. Sütlü çay 200Ks yani 40 Kuruş. Bu tür yerlerin pastaları, poğaçaları bizim damak zevkimize uygun ve çok lezzetli, gideceklere tavsiye ederim. Sonra ana caddeye çıktık, bir sokak lokantasında bir şeyler yedik. Tofu kızartma; 500Ks, Çapati; 500Ks,ucuz çin birası 800Ks (bir daha içmem). Bizim paramızla, üç buçuk liraya karnımı doyurdum. İspanyol çift harcama sınırını aşmış, bir şey yemediler.

Yürümeye devam

2011-01-19T22:58:00.085+02:00

Sabah gün doğar doğmaz kalktık, hava da keskin bir soğukluk var. Büyük su deposundan maşrapa ile dökünerek el yüz yıkanıyor, duş falan imkansız. Eric, tuvaletin kapısında donmuş gibi dakikalardır bekliyor. Biz, yine transa girdi, içeride kimse yok falan diye dalga geçerken, kızlardan biri tuvaletten çıkıyor ve bu sefer Eric bizi morartıyor. Ben tuvalet olayını, dün akşamki gibi yine çalılıkların arasında hallediyorum, böylesi daha rahat.

Rambu bize Zencefil gösteriyor

Klasik yumurtalı kahvaltımızı yaptıktan sonra, yola çıktık. Bugün hava güneşli, bir kaç kilometre yürüdükten sonra, kalın giysileri çıkartık ama terleyince de serin oluyor, zaten dün bu nedenle hafif ateşim çıktı. Neyse, bir de sırt çantasına, duş falan yaparım diye ekstra malzeme koymuştum. Benim fotoğraf makinası da gülle gibi. Sonuçta bu yürüyüşü yapacak olanlar, benim fikrim, yanlarına öyle fazla eşya almasınlar. Gruptaki herkes yürüyüşe başladıkları elbiselerle üç gün yatıp kalktılar. Bir ufak havlu, bir yedek tişört yeter.

Rambu, yolda bir zencefil tarlasında durdu. Bir kaç tane kök çıkarttı. Bizim elemanlar da o köklerle ilk molada zencefilli çay yapmaya çalıştı. Molayı bir Tanyu köyünde verdik. Buralarda buğday ve pirinç tarımı yaygın. Moladan sonra, yan bahçede oturan iki çift daha bizimle yürümeye başladı, başlarında bulunan acemi rehber de bizimle geliyor. Biz bu dört kişiyi ayrı bir grup zannettik ama onlarında Lily'nin müşterisi olduklarını, oraya araba ile getirildiklerini ancak ertesi gün anladık.

Bir Tanyu Kadını

Yeni gelen dört kişi süper yavaş yürüyor, Rambu da onlarla takılmaya başladı. Acemi rehber önden gidiyor ama o da yolları bilmiyor, iki de bir durup onları bekliyoruz. Bizim İspanyollar ve Hollandalı, bu yavaş ritmden şikayete başladılar. Böyle dur, kalk yaparak öğle yemeğine kadar geldik. Yine bir köy evi. Yan odada bir yürüyüş grubu daha var. Suyu 500Ks'den satıyorlar. Buna biraz kıl kaptık ama turistik bölgeye yanaştığımız anlaşılıyor. Yemekten sonra kestirirken bir de cereyanda kalınca, tüm gün bir terleyip bir soğumanın sonucu, iyice ateşim yükseldi ama daha sonra yürüyüşe başlayınca biraz rahatladım.

Öğleden sonra yine köylerden geçtik, bir köyde hangar gibi büyük bir binada yapılan Budist ayinine rastladık. Bu Bagan'da da hazırlıkları yapılan dolunay festivali ile ilgili olduğunu anladık. Bir başka köyde kilim dokuyan kadınları görüntüledik. Evinin önünde yıkanan bir kadın vardı. Biraz çekingen davranmasam güzel bir fotoğraf çıkardı ama belki kızarlar diye uzaktan çektim, bir şeye benzemedi. Bu köyde, yine, buğday ve pirinç tarımının halkın ana gelir kaynağı olduğu anlaşılıyor. Hollandalı Rene, Budizm'e ilgi duyan bir tip, hızlı ve uzun adımlarla yürüyüp bizi de peşinde sürüklüyor. Aslında yavaş yürüsem de olurdu ama neden bilmem ben de hızlı yürüyenlere takıldım. Rehberimiz Rambu artık bizi bıraktı, aşcının peşine takıldık uçarcasına gidiyoruz. Mola noktalarına nasılsa erken vardığımızdan, adamın yemek pişirmeye vakti oluyor.

Böyle giderken, Rene bir tarlada çalışan kadınların fotoğraflarını çekiyor, onlara göstermek isterken de birisine dokunuyor. Hollandalı, romantik Budist, "namahrem" kavramına aşina olmadığı için, kadınların çığlıklarından ürküyor ve bir adım geri atınca, bir çukura basıp ayağını burkuyor. Ben vardığımda yerde yatıyordu. Neyse kaldırdık, bir sopa bulduk. Kalacağımız manastıra az kalmıştı idare etti. Akşam yemekte Budizm'de kadının konumu hakkında bir kaç şey söyledim, pek kabul etmek istemedi, şakaya vurup geçiştirdi.

Bu olay olduğu sırada üç kişilik bir başka yürüyüş grubu ile daha karşılaştık. Aynı yerlerde kalmamıza rağmen rehberler bizi ayrı rotalardan yürüttüler. Sanırım fazla samimi olmamızı ve fiyat/kalite farkını anlamamızı istemediler. Onlardan, yalnız seyahat eden Arjantinli Natalia, birlikte yürüdüğü yaşlı Fransız çiften sıkılmış olacak, İnle'de bizimle takıldı. Bu tura 3000Ks daha fazla para vermişler, aşcıları ve doğal olarak yemekleri daha iyi idi. Belki de, Lily biz çok pazarlık yaptığımızdan yiyecekten kesti. Artık orasını bilemiyoruz.

Bir tarladan geçerken, banyo yapan çocuklar, o serin havada, tir tir titreyerek bize doğru koşmaya başladılar, istekler hep aynı; "şampu, bonbon". Bir tanesi, elimde bulunan, içinde bir yudum su kalmış pet şişesini gösterdi, verdim. Nasıl mutlu oldu. Zaten daha önce, tahmin ettiğimden, Rambu'ya sormuştum. Pet şişeleri atmayın köylülere verin, çok işlerine yarıyor demişti. Bu köylerde elektrik, su, yol vesaire yok. Dünyada, daha teknolojinin uğramadığı bakir yerlerden. Bir pet su şişesi bile değerli bir şey olabiliyor.

Hava kararken manastıra vardık. Rambu güneş batışı için tepeye çıkmamızı önerdi ama kimse de o mecal kalmamıştı. Bugün 20 kilometre kadar yürüdük. Hemen yukarıdaki su deposunun olduğu yere çıktık. Buradan da güneş çok güzel battı. Hatta fotoğraf için daha iyi oldu.

Manastıra, anladığım kadarı ile, kadınların girmesi yasak. Ama turizm geliri için bunu bir şekilde tolere etmişler. Bir köşeye kumaş paravanlar yapmışlar. Ben hemen, duvardaki yarıkları düşünerek, iç taraftan bir yer kaptım. Gençleri havadar olur diye pencere önüne saldırdılar, gece İspanyol kızın "salak gibi burayı aldık, donuyoruz" lafını işittim. Erkek grubundan Miguel vatandaşlarının yanına geçince, bize ayrılan alanı üçe bölüp rahat bir şekilde yerleştik. Eric yine uzak köşeyi aldı.

Sonra bitişikteki üç-beş evden oluşan köye geçtik. 1500Ks verip bir büyük bira aldım. Yemeği bahçedeki sundurmanın altında yiyeceğimiz için, fazla göstermeden, bira içebileceğimiz söylendi. Yoksa, manastıra alkollü içki sokmak yasak. Kadın mevzunda olduğu gibi bunda da ufak bir esneme yapmışlar.

Manastırlarda rahipler çıplak ayakla dolaşıyorlar. O soğukta, bahçede, ufak çocukların böyle dolaşması beni daha da fazla üşütüyor. Biz sadece ana binaya girerken ayakkabılarımızı çıkarıyoruz. İçerde gece bir çalınma olayına karşı, ayakkabıları bırakılacak bir yer yapmışlar. Bunu görüp millete söyleyen yine ben oldum. Rehber Rambu, bu şeylerle ilgilenmiyor. Bir de manastırda yüksek sesle konuşmak ve hızlı yürümek hoş karşılanmıyor.

Gece soğuk, ben bütün giysilerimi giydim. Verilen battaniyeyi de başıma çektim ama yine uyku tutmuyor. Nokia N95 8GB telefonu, müzik dinlemek ve saat için kullanıyorum ama hafızada o kadar yer olmasına rağmen topu topu üç tane albüm yüklemişim. İki tane Neil Young, bir tane de Radiohead'den "in rainbows". Tapınakta öyle bir sessizlik hakim ki, telefonun ses ayarını, en düşük, 10'a getirmeme rağmen tüm sesleri duyuyorum. Sanki akustiği muhteşem bir konser salonunda gibiyim. Normalde o telefonla en az, 60'larda ses duyuluyor ki bunu acaba yanlış mı hatırlıyorum diye daha sonra da denedim. Anlatılamaz bir olay. Neyse tam müziğe kendimi kaptırmış, uyumaya başlıyorum, albüm bitti, o sessizlikte uyandım. In Rainbows'u başa aldım, uyumak için bir daha Radiohead'a başvurdum. Artık sabah oluyor, uykuda iyice bastırıyor derken, top patlamasına benzer bir gürültü, ve çocukların çığlıkları ile herkes yattığı yerde şöyle bir silkelendi.

Yürüyüşe başlama

2011-01-18T20:56:00.196+02:00

Sabah hazırlıklarımızı yaptık, üç gün sonra İnle'de elimize geçecek olan büyük sırt çantalarımızı bıraktık. Bu sırada İnle'de kalacağımız yere rezervasyon yaptırmaya çalıştık ama önce aramızda pek anlaşamadık, sonra telefonla Mingalar Inn'i aradılar, orayla da anlaşamadılar ama sırt çantalarını oradan alacağız.

Epey bir oyalandıktan sonra rehberimiz Rambu'nun peşinde tam yürüyüşe başladık, koşarak bir kişi daha geldi. Böylece, Hollandalı Rene'de ekibe katıldı. Gece çok geç vakit gelmiş, son anda bu yürüyüşe katılmaya karar vermiş. Grubumuzda ayrıca üç İspanyol, bir Avusturyalı çift, Amerikalı "fenomen" Eric var. İki İsviçreli ise öğle yemeğine kadar bizimle gelecek sonra da geri dönecekler. Aşcımız ise önden çıktı biz mola yerine varana dek kestirmeden gidip yemekleri hazırlayacak.

Grupta İspanyollar ve Rene yürüyüşe alışık, iyi bir ritm tutturdular, ben de hızlı yürüdüğüm için onlara katıldım. Dağları tırmanmaya başladık. Rehber Rambu gayet yavaş, yol çatallaşınca mecburen bekliyoruz, arkalardan geliyor rotayı söylüyor. Bir tepeye ulaşınca mola verdi. Yarım saat çimlere uzandık. Sonra beş dakika daha yürüdük, Rambu restorana geldik dedi. Rambu'nun yavaşlığının nedenini böylece anladık, saat daha 11 bile olmadı. Biz böyle motor gibi yürüyünce, Rambu'nun planlarını bozduk, yemek molasına erkenden vardık.

Aslında bu yürüyüş turu, dağlarda, köylerde gezinti mantığıyla hazırlanmış ama çoğunluk tempo yapınca, işin rengi değişti. Sonraki günlerde Rambu bizi yavaşlatmaya çalıştıkça, biz daha hızlı yürüdük.

Mearu

Öğle yemeği, bizim Karadeniz tepelerine benzeyen bir yerde oldu. İçinde mearu olan kabak ezmesini, Hindistanda olduğu gibi çapati denilen tandır ekmeği eşliğinde yedik. Tatlı olarak çok lezzetli bir un helvası yedik. Her yerde olduğu gibi "sınırsız" Çin çayı olaya eşlik etti.

Yemekten sonra biraz daha yürüdük ve bir Palang köyüne geldik. Köyde manastırı ve okulu ziyaret ettik, köyün içinde süpürge yapan kadınları gördük. Anlaşıldığı kadarıyla bu süpürgecilik, çay dışında köyün önemli gelirlerinden. Köy pek fakire benzemiyor. Yeni evler yapılmış. Son olarak bir köy evine konuk oluyoruz. Ahşap binanın üst katına çıkıyoruz. Büyük bir oda, saydık, içerde 40 tane pirinç çuvalı var. Bu kadar pirinç bir kaç ayda bitiyormuş. Adamın 9 çocuğu varmış, hepsi evlenmiş. Başlık parası 200 dolar kadar bir şeymiş, geçenlerde bir adam geline 1000 dolar başlık vermiş. Bir kez daha yazayım Myanmar fakir bir ülke ama Afrika kadar da değil. Zaten evlerin durumundan bu anlaşılıyor. Evin önünde kurkuma kurutuyorlar. İçi turuncu bir kök. Elimi hemen boyadı, iki günde çıkmadı.

Köyü çıkınca çaylıkları görüyoruz, yine Hindistan gibi burada da çay bayağı yüksek bir rakımda yetiştiriliyor. Karadeniz'de bu olmuyor. Köylüler çayı fırında ısıtıp fermante ediyorlar, sonra güneşte kurutup, demlenecek hale getiriyorlar.

Hava kapalı, çok sıcak değil, bu da yürümemizi kolaylaştırıyor, yağmur yağacak gibi ama yağmıyor. Tren yoluna geliyoruz, Rambu'nun dedeleri bu rayları döşemek için ta Hindistanlardan buralara gelmişler. Bir başka köye uğruyoruz, büyük bir dibekte pirinç taneleri döven bir kadına rastlıyoruz. Rambu bize de denetiyor ama çok da kolay bir şey değil. Sonra köyde bir evin önünden geçerken su alabileceğimizi söylüyor. Sanırım Rambu köylülere bir katkı olsun diye köylerden alış-veriş yapmamızı istiyor, ama herkesin suyu falan var, bir de yürürken daha fazla ağırlık yüklenmek istemiyoruz. O da zaten bunu çok çekingen söylüyor. Garip bir ortam oluşuyor, köylülerle dakikalarca boş boş karşılıklı bakışıyoruz. Ben bu ortamdan hemen fotoğraf çekme bahanesiyle ile uzaklaşıyorum. Sonun da bir iki kişi, bir kaç şişe su alıyor da rahatlıyoruz. Bu olay her köyde tekrarlanıyor.

Daha sonra mandaları güden köylüleri görüyoruz. Bu hayvanları sadece tarla sürmek için kullanıyorlar, kesinlikle etinden ve sütünden yararlanmıyorlarmış. Etini anladım da sütünden yararlanmamak bana pek mantıklı gelmedi. Ben mi yanlış anladım diye diğerlerine sordum, doğru anlamışsın dediler.

Rambu isterseniz yolu biraz uzatalım, Şaman'a uğrayalım diyor. "Elbette, neden olmasın" diyoruz ama onca yolun üzerine o yokuşu tırmanmak bayağı zor oluyor. Şaman'ın etrafında bir halka yapıyoruz, amcam bize bazı doğal ilaçları sunuyor, ben sadece gözüme kestirdiğim birini zar zor denedim ama yolculuk arkadaşlarım, özellikle İspanyollar, bedava, belki bir işe yarar diye her şeyi içtiler.

Sonra o yokuştan aşağı inip tekrar tren yolunu takip edip bir istasyona geldik. Rambu, istasyonda bulunan bakkalın buralarda bulunan tek alış veriş yeri olduğunu, suları vesaire tedarik etmemiz gerektiğini söyledi. Sabah köylerde 300Ks olan büyük su burada 500Ks idi. Artık, hava kararmıştı, iki kilometre daha yürüyüp bir köye geldik. Kalacağımız eve doluştuk. Ev tüm köylerde olduğu gibi kazıklar üstünde. Geniş ana bölüm biz turistlere ayrılmış, yanda ailenin kaldığı bir oda daha var.

Hemen sofra kuruluyor, yoldan geldiler, bunlar açtırlar muamelesi yapılıyor ama her durduğumuz yerde bir şeyler atıştırdığımızdan kimse de açlık falan yok. Hem daha saat erken ama yapacak başka bir şey de yok. Bu elektrik ve suyun olmadığı dağ köyünde mum ışığında akşam yemeğini yiyoruz. Yemek sırasında Eric'in kimseyi tınmadan kaçırdığı sesli gaz salvoları bayağı bir mevzu oluyor ama o ruh gibi hiç bir şeyin farkında değil. Ya da öyle davranıyor, hala kimseyle doğru dürüst konuşmuyor, peşimize takıldı geliyor.

Yatakları sıra sıra dizmişler, biz 8 kişiyiz ya, iki kişilik dört tane şilte ile olayı halletmişler. Rambu'ya "hep böyle mi oluyor" diye soruyorum. "Evet" diyor. Başka yatak yok diye de ekliyor. "Daha fazla gelsek ne olacaktı?" diye soruyorum, "O zaman bakşa evlere dağıtacaktık" diyor. Grubumuzda, sekiz kişinin ikisi kız, onlar da erkek arkadaşları ile beraber, geriye biz dört tane erkek kalıyoruz. Şakayla karışık "ama ben bu heriflerle birlikte yatmak, hele Eric'le hiç istemiyorum" diyorum. Bakıyorlar kararlıyım. Köşedeki çuvallardan bir kaç battaniye çıkarıyorlar, bunlar var ama sert olur diyorlar. Sanki yatak diye koydukları şilteler kağıt inceliğinde değilmiş gibi. Tamam diyorum. Karşı köşeye yatağımı yaptırıyorum. Bu diğer elemanları da rahatlatıyor. Eric en son köşeye gidip, yorganı başına kadar çekip hemen uyumaya başlıyor ya da uyur gibi yapıyor.

Soldaki benim yatağım

Burada banyo falan yapma imkanı yok. Tuvalet; çocukluğumda, dedemlerin köyünde olduğu gibi evin dışında, bahçede. Herkes elbiseleri ile battaniyelerin altına giriyor. Sanırım sonra köylüler gecenin soğuk geçeceğini düşünüyor, köşedeki büyük hurçlardan bir sürü yorgan çıkarıp bize dağıtıyorlar. Salak gibi benim de aklıma bir tanesini altıma koymak gelmiyor, daha doğrusu gece üç gibi falan geliyor. Bu arada Hindistan, Tunus ve Afrika'da bana eşlik eden, Şişliden 15 liraya aldığım kapşonlu kalın sweatshirt, gecenin soğuğuna karşı bayağı işe yarıyor. Gündüz sırt çantasında biraz ağırlık yaptı ama bazen çok terleyince ve serin olunca giydim. Yani buralara gelirken, tropikal falan diye düşünüp dımdızlak gelmeyin. Böyle bir şey, bir polar mutlaka gerekiyor. Gece hartamadan yapılmış duvarlardan her türlü hava akımı giriyor. Ses ve soğuk uyumayı, o kadar yorgunluğa rağmen, bayağı zorlaştırıyor. Tam uykuya dalacakken de sabah oluyor.

Yürüyüş rotasını GPS ile kaydediyorum. Bugün 17 kilometre kadar yürüdük.

Kalaw Yolculuğu

2011-01-17T21:00:00.164+02:00

Saat 03.45'de otobüs beni New Park'ın kapısından aldı. Sonra bir kaç hostel daha dolaştık, şehir meydanında yerel yolcuları da tıka basa sıkıştırdıktan sonra yola çıktık.

Otobüs'de cam kenarı olan bilet numaramda yaşlı, uzun boylu, sivri çene sakallı biri oturuyor. Adama bilet numarasını gösterdim hiç tınmadı. Sonra meydanda son yolcuları alırken bir daha pencere yanını gösterdim, bu sefer anladı. Bacaklarının zar zor çıkararak koridor tarafına geçti. Aslında onun için de böyle iyi oldu. Ben bile neredeyse iki büklüm gidiyorum. Bu yaşlı Amerikalı daha sonraki günlerde hayatımıza bir "fenomen" olarak girdi. Yol boyunca benimle hiç konuşmadı. Ara sıra video kamerasını çekip, kendince ilginç bulduğu şeyleri kaydetti.

Nyaung U - Kalaw yolu, kah asfalt kah toprak olarak devam etti. Yolda bir kaç yerde mola verdik. Satılan yiyecekler, dev kazanlarda yapılan samusalar, yuvarlak karides kızartmalar vs. Daha önce seyahat eden arkadaşların söylediği polis kontrolleri olmadı. Doğa, Laos ve Kamboçya misali. Yine bir dağ başında durduk, millet koşarak indi ve hemen yere çömelerek hacetini gidermeye başladı, ben bu olayı Laos'da yaşamama rağmen, diğer batılılarla birlikte algılamam bir kaç dakika sürdü, bu nedenle dizi dizi otobüsün arkasına çömelen vatandaşların yaratacağı güzel bir fotoğrafı kaçırdım.

Otobüsde iki İspanyol var. Son mola da onlara yürüyüş olayından bahsettim. Pek oralı olmadılar. Sonunda bize söylenenden çok önce, saat 13.30'da Kalaw'a vardık. Otobüsün ortalama hızı, GPS verilerime göre 40 km/s oldu. "Nasıl yani?" diyecekler için söyleyeyim, Kalaw'a 15.30'da varacağımız söyleniyordu. Bu coğrafyaya göre oldukça hızlı bir yolculuk oldu. Bu yol uçakla da yapılabilir, 80 dolar kadar bir ücreti var.

Kalaw'a varınca ben doğrudan arkadaşlarımın önerdiği Golden Lily House'a gittim, beş dakika sonra tüm otobüs ahalisi de aynı yere sökün etti. Bir gecelik konaklama kahvaltı dahil beş dolar. Lily ve ailesi Hintli, Sih. Dedeleri yıllar önce tren yolu inşaatında çalışmak üzere buralara gelmiş ve yerleşip kalmışlar. Şimdiki jenerasyon, burada doğup, büyümüş. Hiç biri, hükümet izin vermediği için Hindistan'a gidememiş. Erkekler gelenekleri bozmamışlar kafalarında sarıklarla dolaşıyorlar.

Kalaw'a geliş amacımız, buradan İnle gölüne sürecek olan üç günlük yürüyüş turu. Odalara yerleştikten sonra bizim grup ile Lily arasında pazarlıklar başladı. Ben de kenardan pazarlığı bekledim, sonuçta topu topu yedi kişiyiz, hep birlikte hareket etmemiz gibi bir zorunluluk var. Lily'de otobüste ki İspanyollarla yollarda tanışan yine İspanyol Miguel var. O bir gün önce geldiğinden bir şeyler konuşmuş. Bu arada Amerikalı Eric'de bir kaç kelime dışında hiç konuşmuyor ama grubu izliyor. Gel diyoruz geliyor, git diyoruz gidiyor. Pazarlık sıkıştığı anda Lily, Myanmar'da yaşamanın zorlukları ve zalim hükumete rağmen fakirlere nasıl yardım ettiklerini anlatan bir konuşma yaptı. Herkesin süngüsü düştü ve 10 bin x 3 gün + 6 bin sırt çantası taşımaya fit olundu. Toplam tur 36 000 Kyat'a geldi. Ben kestirmeden 50 USD verdim. Bu tur geçen sene 35 USD imiş. Ama dolar böyle çakılınca ve fiyatlar Kyat'a dönünce böyle olmuş. Bu arada arkadaşlarımın tavsiye ettiği meşhur rehber Robin turdaymış, mecburen ağzının içinden konuşan, ne dediği anlaşılamayan, süper yavaş Rambu ile gideceğiz.

İnsanlar tura ertesi gün çıkmak istedikleri için Pindaya Mağaralarına gidemedim. Avustralyalı bir çift mağaralara gidelim trekinge sonra gideriz dediler ama onlara güvenemedim. İyi ki öyle yapmışım, son gün onlarla karşılaştık. Pindaya'ya gitmişler ama yürüyüşü pahalı diye yapmamışlar. İnle'ye minibüse geçmişler.

Sonra toplanıp akşam yemeği için dışarı çıktık, Eric'i de çağırdık. Önce bir Hint Lokantasına gittik, özellikle İspanyolar süper ucuz bir yer aradıklarından vazgeçtik. Sonra pazar yerinde samusa falan olan bir yer bulduk, 1 yazı ile bir dolara pazarlık yaptılar. Ben Myanmar yemeklerinin acı olduğunu bahane ederek onlardan ayrıldım. Şehir girişinde bir pizzacı olduğunu söylemişlerdi, hem de yol inşaatında çalışanların fotoğraflarını çekecektim. Oraya doğru yollandım. Sorduğum insanlar "italyan" kelimesini bile anlamadılar. Doğal olarak pizzacıyı bulamadım ama buranın sanırım en lüks restoranı 7 Sisters'a rastladım. İçeri girdim, bizde de bu aralar moda, eski bir evi dekore etmişler, gayet şık, temiz. İçerde tek müşteriyim. Kız kardeşlerden biri ve yeğeni geldi. Bana hardal yaprağına sarılmış, buharda pişmiş balıkdan oluşan bir Shan, yani bulunduğumuz bölgenin, bir yemeğini tavsiye ettiler. Yemek sonrası da mandalina ikramı yaptılar, 6500 Kyat yani 13 TL hesap ödedim. Hesabın büyük bölümü 2500 Kyat olan biraya gitti, onu da belirteyim, fiyatlar hakkında bir fikriniz oluşsun.