Shqiperia

Kudhësi

2025-08-22T00:38:00.006+02:00

Kudhësi

Kudhësi është një fshat i vogël në jug të Shqipërisë, pjesë e Bashkisë Himarë dhe Qarkut Vlorë. I vendosur në një terren kodrinor me pamje nga deti Jon, Kudhësi përfaqëson një nga qendrat më autentike të Labërisë, ku historia, tradita dhe natyra bashkëjetojnë në harmoni.

Vendndodhja dhe Peizazhi

Fshati ndodhet në një lartësi mes kodrave të gjelbëruara, në afërsi të rrugës bregdetare që lidh Himarën me Dhërmiun. Pozicioni gjeografik i jep Kudhesit një klimë të butë mesdhetare dhe pamje të mrekullueshme drejt bregdetit dhe maleve përreth. Territori është i pasur me ullinj, shkurre aromatike dhe burime natyrore që e bëjnë zonën tërheqëse për vizitorët dhe studiuesit.

Histori dhe Prejardhje

Kudhësi përmendet në dokumente osmane që nga viti 1431 me emrin “Kudes”, ndërsa udhëtarë të huaj si François Pouqueville e kanë regjistruar si “Coudessi” në fillim të shekullit XIX. Emri i fshatit lidhet me fjalën shqipe “kudh” (enë balte), duke sugjeruar një lidhje të hershme me zanatin e qeramikës dhe me lumin që kalon pranë fshatit.

Popullsia e Kudhesit është historikisht ortodokse shqiptare, me rrënjë të thella në traditën labë dhe një organizim shoqëror të strukturuar. Fshati ka ruajtur zakonet, ndarjen në fise dhe një ndjenjë të fortë komunitare që e dallon nga vendbanimet e tjera të zonës.

Kultura dhe Tradita

Kudhësi është një vatër e rëndësishme e polifonisë labe, e cila është shpallur pasuri e UNESCO-s. Këngët e Kudhesit, të kënduara në grup me iso, mbartin motive të lashta, epike dhe lirike, duke dëshmuar për një trashëgimi të pasur shpirtërore.

Veshjet tradicionale, festat lokale dhe ritualet fetare janë ruajtur me kujdes nga brezat, duke e bërë fshatin një pikë referimi për studiuesit e etnografisë dhe antropologjisë shqiptare.

Natyra dhe Turizmi

Kudhësi ofron një përvojë të veçantë për vizitorët që kërkojnë qetësi, autenticitet dhe kontakt të drejtpërdrejtë me natyrën:

Shëtitje në kodrat përreth me pamje drejt detit Jon
Afërsia me plazhet e Dhërmiut, Drymades dhe Himarës
Hiking drejt Malit të Çikës dhe Parkut Kombëtar të Llogarasë
Vizita në kishat e vjetra dhe rrugët me kalldrëm të fshatit

Turizmi në Kudhës është ende në fazë të hershme, por ka potencial të madh për zhvillim të qëndrueshëm, veçanërisht në fushën e ekoturizmit dhe turizmit kulturor.

Vlera Edukative dhe Promovuese

Kudhësi mund të shërbejë si model për:

Edukim mbi organizimin tradicional të fshatrave të Labërisë
Promovim të polifonisë si pasuri kombëtare
Zhvillim të turizmit të qëndrueshëm në zona të thella
Studim të toponimisë dhe etnokulturës shqiptare

Piluri

2025-08-22T00:35:00.007+02:00

Piluri

Piluri është një fshat i vogël në jug të Shqipërisë, pjesë e Bashkisë Himarë dhe Qarkut Vlorë. I vendosur mbi kodra që shikojnë drejt detit Jon, Piluri ruan një identitet të veçantë historik, kulturor dhe natyror, duke qenë një nga vendbanimet më karakteristike të Labërisë.

Vendndodhja dhe Peizazhi

Fshati ndodhet në një lartësi mbi nivelin e detit, i rrethuar nga kodra të mbuluara me ullinj, shkurre aromatike dhe pamje panoramike drejt bregdetit. Piluri është i lidhur me rrugën bregdetare që kalon përmes Dhërmiut dhe Himarës, duke e bërë të arritshëm për vizitorët që kërkojnë qetësi dhe autenticitet.

Histori dhe Prejardhje

Sipas burimeve historike, banorët e Pilurit kanë prejardhje nga një vendbanim më i vjetër në verilindje të fshatit aktual, i braktisur rreth vitit 1650. Disa teori i lidhin pilurjotët me krahinat veriore si Mirdita dhe Dukagjini, duke sugjeruar një migrim të hershëm drejt jugut. Organizimi fisnor i fshatit është ruajtur në mënyrë të veçantë, me ndarje të qarta në fise si Tavaj, Qesaraj, Gjinaj, Dhramaj, Kokajt dhe të tjerë.

Kultura dhe Tradita

Piluri është i njohur për veshjen tradicionale me fustanellë dhe xhamadan, simbol i krenarisë dhe identitetit lokal. Këto veshje, të ruajtura me kujdes nga brezat, dëshmojnë për një kulturë të pasur dhe një ndjenjë të fortë komunitare. Fshati ka ruajtur zakonet, këngët polifonike dhe mikpritjen tradicionale, duke qenë një pikë referimi për trashëgiminë kulturore të Labërisë.

Natyra dhe Turizmi

Piluri ofron një përvojë të pasur natyrore dhe kulturore për vizitorët:

Shëtitje në kodrat e gjelbëruara me pamje drejt detit Jon
Afërsia me Parkun Kombëtar të Llogarasë dhe Malin e Çikës
Mundësi për hiking dhe eksplorim të Gjirit të Gramës dhe Shpellës së Haxhi Alisë
Ekoturizëm dhe qëndrime në shtëpi tradicionale

Fshati është një destinacion i përshtatshëm për ata që kërkojnë qetësi, autenticitet dhe kontakt të drejtpërdrejtë me natyrën dhe kulturën vendase.

Potencial Edukativ dhe Promovues

Piluri mund të shërbejë si model për:

Edukim mbi strukturat fisnore shqiptare dhe organizimin tradicional
Promovim të trashëgimisë kulturore të Labërisë
Zhvillim të turizmit të qëndrueshëm në zona të thella

Ky fshat përfaqëson një kombinim të rrallë të historisë, kulturës dhe natyrës, duke ofruar mundësi të shumta për studim, promovim dhe zhvillim lokal.

VLORË

2025-08-21T23:51:00.007+02:00

Rrethi VLORË

Rrethi Vlore ben pjese ne qarkun Vlore dhe eshte i perbere nga⁽¹⁾: BASHKIA/QYTETI Vlore; BASHKIA/QYTETI Himare: Pilur, Kudhes, Qeparo Fshat, Qeparo Fushe, Vuno, Lliaz, Dhermi, Gjileke, Palase; BASHKIA Orikum; Orikum, Dukat Fushe, Tragjas, Dukat Fshat, Radhime; BASHKIA Selenice; QYTETI Selenice, KOMUNA Qender Pusi i Mezit; Bestrove, Babice e madhe, Babice e Vogel, Hoshtime, Kanine, Kerkove, Narte, Sherihte, Panaja, Xhyherine, Zvernec, Sazan; KOMUNA Novosele: Novosele, Aliban, Bishan, Mifol, Poro, Dellenje, Delisuf, Trevllazer, Cerkovine, Skrofotine, Fitore, Akerni; KOMUNA Shushice: Shushice, Bunavi, Beshisht, Grabian, Drithas, Mekat, Llakatund, Çeprat, Risili; KOMUNA Vllahine: Vllahine, Kocul, Mertiraj, Rexhpaj, Haderaj, Mallkeq, Gernec, Pete, Kropisht, Vezhdanisht, Peshkepi, Penkove; KOMUNA Sevaster: Sevaster, Golimbas, Dushkarak, Shkoze, Mazhar, Ploçe, Lezhan, Amonice; KOMUNA Kote: Kote, Gumeice, Hysoverdhe, Lapardha, Mavrore, Mazhar, Vajze, Vodice, Shkalle Mavrove, Drashovice, KOMUNA Armen: Armen, Karbunare, Rromes, Treblove, Picar, Mesarak, Lubonje; KOMUNA Brataj: Brataj, Lepenice, Gjorm, Velçe, Ramice, Mesaplik, Matogjin, Bashaj, Vermik, Malas; KOMUNA Hore-Vranisht Hore: Vranisht, Kuç, Bolene, Kallarat, Terbaç.

· Qyteti antik Orik në Pashaliman.

· Qyteti ilir Amantia në fshatin Plloçë. Amantia ka pasur të fortifikuar akropolin rreth 220m. Murri mbante një lartësi deri në 8m.Ndërtuesit e këtyre veprave antike kanë latuar shkëmbin ku jane vendosur blloqet poligonale. Një porte hyrese në akropol ka patur formën e një harku. Amfiteatri i qytetit antik daton ne shek III-II p.e.s.. Zbuluar nga gërmimet në vitet 1949-59. Germimet kane nxjerr ne pah se amfiteatri ishte nje nga monumentet kryesore te qytetit dhe sherbente per sporte si: vrapim, hedhje e shtizes, boks, hedhje e diskut etj. dhe mbante 4000 persona. Ne baze te mbishkrimeve te gjetura ne amfiteater ndertimi i tij eshte bere ne vitin 300 p.e.s.dhe ka funksionuar deri rreth viteve 30 e.s.. Tempulli qe daton ne shekulli III p.e.s.ka emrin e Afroditës. Pranë tempullit gjendet edhe një kishë e shek I e.s.

· Qyteza e Armenit në fshatin Armen.

· Kalaja në fshatin Mavrovë.

· Kalaja në fshatin Kaninë. Qyteti i Fortifikuar i Kanines eshte ngritur aty nga shekulli IV p.e.s. Ne te gjithe sistemin fortifikues dallojme disa faza ndertimi qe shtrihen ne dy periudha, ne periudhen antike si dhe ne ate te periudhes mesjetare.

· Kalaja në fshatin Vranisht.

· Kalaja e Ceries në fshatin Brataj.

· Kalaja e Himarës në qytetin e Himarës.

· Kalaja e Gjon Boçarit në fshatin Tragjas.

· Kalaja e Porto Palermos.

· Kalaja e Ilias në fshatin Vuno.

· Kalaja e Treportit dhe muri antik në det.

· Kalaja e Bodenit në fshatin Smokthinë.

· Kalaja e Sofës në fshatin Tërbaç i Vjetër.

· Kasteli në fshatin Qeparo.

· Gjurmët e Kalasë së Vlorës në themelet e Pallatit të Sportit, qyteti i Vlorës.

· Mbishkrimet në shkëmbin Gramata në Karaburun.

· Shpella e Velçës në fshatin Velçë.

· Shpella e Spilesë në qytetin e Himarës.

· Shpella midis fshatrave Dukat e Tragjas.

· Tuma në bregun e kishës në fshatin Tragjas.

· Ura e Bratajt në fshatin Brataj.

· Ura e Frëngut në fshatin Gjorm.

· Këmbët e Urës antike nën kalanë Ceries në fshatin Brataj.

· Ujësjellësi i Ferunit në fshatin Dukat.

· Ujësjellësi i Vranishtit në fshatin Vranisht.

· Manastiri i Sh. Mërisë në fshatin Zvërnec. Ndodhet në ishullin e Zvërnecit përbën një rast mjaft te rralle per vendodhjen e tij. Vendi ku ai eshte ngritur paraqitet teper piktoresk e plot hijeshi. Ky kompleks eshte i perbere nga konaket qe ndodhen ne tre grupe dhe kisha e Shën Mërisë.

· Kisha e Manastirit të Panaisë në fshatin Dhërmi.

· Kisha e Manastirit të Sh. Mitrit në fshatin Qeparo.

· Kisha e Marmiroit në Pashaliman.

· Kisha e Sh. Sergjit dhe Bakut në Himarë.

· Kisha e Sh. Mërisë së Athalit në mal të Himarës.

· Kisha e Gjithshenjtorëve në Himarë.

· Kisha e Sh. Spiridhonit në fshatin vuno.

· Kisha e Ipapandisë në fshatin Dhërmi.

· Kisha e Sh. Mëhillit në fshatin Vuno.

· Kisha e Mesodhisë në fshatin Vuno.

· Mbeturinat e kishës së Sh. Stefanit në fshatin Dhërmi.

· Rrënojat e kishës së Sh. Kollit në Armen.

· Rrënojat e kishës së Sh. Ndreut në qytetin e Himarës.

· Rrënojat e kishës së Sh. Gjergjit në Brataj.

· Xhamija e Muradijes në qytetin e Vlorës.

· Mozaiku në vendin “Brezi i Qishë Murajve” në Mësaplik.

· Kisha e Sh. Sotirës në fshatin Vuno ku ka patur aktivitetin Çerçiz Topulli dhe Mihal Grameno.

· Shtëpia e Bukurie Abazit në fshatin gjormë.

· Shtëpia e Petrit Derit në fshatin Brataj.

· Shtëpia e Qani Zerës në fshatin Mavrovë.

· Shtëpia e Resmi Qerim Kesajt në fshatin Armen.

· Shtëpia e Beqir Gjokës në fshatin Drashovicë.

· Shtëpia e Lluk Petro Zhupës në fshatin Dhërmi.

· Shtëpia e Minedha Gjikës në fshatin Qeparo.

· Shtëpia e Strati Zhupës në fshatin Dhërmi.

· Shtëpia e Shefikajt Begajt në fshatin Kaninë.

· Shtëpia e Lilo Llazanit në qytetin e Himarës.

· Shtëpia e Kujtim Hamzës në fshatin Kaninë.

· Shtëpia me kulla (rrënojat) e Shane Kotës në fshatin Vuno.

· Rrënojat e banesës (ish) Odise Kasnecit në fshatin Vuno.

· Fshati rrënojë i Tragjasit të vjetër. Tragjasi shtrihet në jug te Vlores, rreze Lungares, mbi burimin e İzvorit. Gjurmet e vendbanimit te lashte jane shfaqur ne qytezen e sofes (SOFA), ku jane dukur edhe gjurme İlirie. Akoma dhe sot aty prane gjendet nje vend i qujtur maja e qytetes. Arkeologët kane datuar rrenojat e disa ndertimeve qysh nga shekulli i IV-VII para Krishtit. Ky fshat ka qene i njohur me disa emra si: Tregas, Dragjat, Tregasaj. Ne antikitet ky vendbanim bente pjese ne qendrat e fortifikuara te gjirit te Vlores dhe lidhej me Orikumin. U shkaterrua disa here nga pushtuesit Osmane e u rindertua ne shekullin XVI.⁽⁵⁾

Fal terenit ku eshte ndertuar, gjurmet e ketij fshati shumevjecar jane akoma aty, kuptohet mjaft qarte struktura qe ky fshat ka patur, rrugicat me kalldram si dhe arkitektura e shtepive jane edhe tani mjaft te lexueshme per viztoret e paket ne kete fshat shumevjecar.

· Kullat e Ali Pashës në fshatin Qeparo.

· Kulla në fshatin Vuno.

· Kulla e ndërtuar në kohën e Ali Pashës në fshatin Gumenicë.

· Kulla e Vretos në fshatin Dhërmi.

· Kulla e Kumive në fshatin Dhërmi.

· Kasollet e Eqerem Hadërit në fshatin Amenicë.

· Tavani dekorativ në shtëpinë e Pirro Gjikopullit në fshatin Dhërmi.

· Rruga Justin Godard në qytetin e Vlorës.

· Varri monumental i Ismail Qemalit në qytetin e Vlorës.

· Godina ku ka patur Selinë Qeveria provizore e Isamail Qemalit në Skelë, qyteti i Vlorës.

· Shtëpia e Halim Xhelos në Vlorë ku u thelemua Komiteti Qarkor i Rinisë.

· Shtëpia e Feti Elmazit në Ramicë ku ka qëndruar këshilli Nacional Çlirimtar i qarkut të Vlorës.

· Shtëpia muze e Vëllezërve Nushinë fshatin Vuno.

· Shtëpia ku u formua Komiteti Qarkor i Partisë për Qarkun e Vlorës Lagja “Partizani”, Rr. Drashovicë”, Nr. 34.

· Shtëpia ku ka lindur Hysni Kapo në fshatin Tërbaç (Muzeu Hysni Kapo).

· Shtëpia e Islam Gjonit, ku nën drejtimin e Enver Hoxhës është bërë mbledhja ku u shpartalluan elementët fraksionistë.

· Shtëpia e Murat Xhelilit në fshatin Dushkarat ku është formuar këshilli Nacional Çlirimtar i Qarkut.

· Kulla e Dervish Aliut - Dukat.

· Termat antike në fshatin Rrexhepaj.

Gjithashtu gjenden edhe monumente natyre shume të bukura për t’u vizituar, që janë:

· Qiparisi i Kambanores se Kishes se Vunoit

· Lisat e Pilurit

· Rrapi i Kosmarit, Kudhes

· Rrapi i Palases

· Rrapi i Shkolles nr .1

· Rrapi i Xhamise

· Rrapi i Çesmes (Mifol)

· Ilqet i Zarelit me (0.5 ha)

· Rrapi i Kroit te Madh

· Rrapi Laze

· Mbihipja e Çikes

· Mbihipja aktive e Dukatit

· Shkeputje e re aktive e Llogarase

· Tarraca detare e Kusbabait

· Tarraca detare e ish-shtepise se pushimit te punetoreve

· Gjiri dhe shpellat e Grames

· Bariera Koralore e grykes se Djallit

· Falezat e Sazanit

· Shpella e Shengjergjit ose e Bletes

· Shpalla e Ramices

· Shpella e Velges

· Shpellat e Boderit (Smokthine)

· Shpella e Haxhi Alise (Iliriane)

· Shpella e shkruar

· Shpella e Bilbilenjve

· Shpella e Porto Palermos

· Shpella e Pirateve (Dhermi)

· Shpella e Odisese (Surianit)

· Shpella e Duk Gjonit

· Kanioni i Gjipese

· Bokerimat e Vunoit

· Rrethi i Plakes (Brataj)

· Ujevara e Ramices

· Dunat e Nartes

· Delta e perroit te Palases

· Burim i kripur i Bashajt

· Vali i Vranishtit (burim i madh)

· Laguna Limopuo

· Rrepet e Buronjave Kuç

· Pisha Flamur, Llogara. Gjendet në parkun Kombëtar të Llogarasë, pak më në veri të qafës me të njejtin emër, 910 m mbi nivelin e detit. Ka formën e flamurit si rezultat i veprimit të erërave të forta të juglindjes. Pisha i përket llojit Pinus nigra. Druri ka lartësi rreth 20 m, diametër të trungut 75 cm dhe moshë rreth 100 vjet. Ky monument ka vlera shkencore, biologjike, estetike dhe turistike. Disa degë po thahen nga faktorët natyrorë. Për të vajtur tek ky monument merret rruga automobilistike Vlorë – Dukat -Llogora deri pra se të dalësh në qafën e Llogorasë, në të djathtë të rrugës, pasi keni kaluar fshatin turistik).

· Rrapi Mesaplikut

· Karthi i Terbaçit

· Rrapi i Dukatit

· Rrepet e Izvorit

· Rrapi i Tragjasit te Vjeter

· Rrapi i Shenvarvares (Velçe)

· Rrapi i Gurrave Smokthine

· Rrapi i madh ne Bashaj

· Rrepet e Drashovices

· Ullinjte e Trubullt ne Karbunare

· Pylli i Zvernecit

· Shpella e Lepenicës. Gjëndet në perëndim të fshatit Lepenicë, komuna Brataj e rrethit të Vlorës. Përfaqëson një shpellë karstike të formuar në shkëmbinj gëlqerorë. Shpella ka më shumë formën e guvës, por në muret e saj ka vizatime të hershme me vlera të mëdha arkeologjike. Gjëndet në perëndim të fshatit Lepenicë, komuna Brataj e rrethit të Vlorës. Ka edhe vlera shkencore (gjeomorfologjike), didaktike e turistike. Vizitohet sipas intinerarit qyteti i Vlorës – Lepenicë – rruga këmbësore në shpatin e malit të Bratajt.

Në këtë rreth, duke u mbështetur në kriteret e Qendrës Botërore të Ruajtjes së Natyrës (IUCN), janë shpallur edhe këto zona të mbrojtura si parqe kombëtare:

· 'Karaburun-Sazan" me sip. 12,428.0 ha, zone e mbrojtur e kategorise se II me VKM nr.289, datë 28.04.2010. Ky Park Kombëtar Detar përben të parën zonë e mbrojtur detare në vendin tonë. Ekosistemi detare pranë Gadishullit të Karaburunit, nga Kepi i Shën Vasilit deri te faqja e Langadhës, dhe rreth Ishullit të Sazanit, në një largësi 1 milje detare (1852m), nga vija bregdetare, është zona me vlera të larta të trashëgimisë natyrore. Bota nënujore e parkut është një mrekulli e natyrës dhe e biodiversitetit të Shqipërisë. Ky park detar konsiderohet me larmi të pasur peizazhesh nënujore, habitatesh dhe të llojeve të florës e faunës detare si vendstrehimi, ushqimi e shumimi për një numër të madh llojesh me rëndësi kombëtare, rajonale dhe globale. Karakteristike dalluese e biodiversitetit të tij janë livadhet nënujore të posidonias. Gjithashtu, është i përshtatshëm për rritjen e shumë organizmave bimore e shtazore nënujore, duke filluar me algat detare, sfungjerët, knidarët, molusqet, krustacet, lëkurëgjëmborët, koralin e kuq, reptilët, gjitarët. Përfitimi nga krijimi i parkut kombëtar detar konsiston, veç mbrojtjes se mjedisit natyror detar, të biodiversitetit, të peizazhit nënujor, të shpellave, kanioneve, etj, por edhe për nxitjen e turizimit nënujor, përfshirë dhe vlerat historike e kulturore që gjenden brenda sipërfaqes nënujore të tij. Vlerat të parkut kombëtar detar janë unikale dhe bashkëvepruese edhe me vlerat e biodiversitetit dhe ato natyrore bregdetare e tokësore të gadishlllit të Karaburunit apo dhe të ishullit të Sazanit, të cilat plotësojnë njëra-tjetrën dhe janë karakteristike për peizazhin e këtij rajoni.

· Llogara me sip. 1,010.0 ha, zone e mbrojtur e kategorise seI I me VKM nr. 96, datë 21.11.1966, ndodhet në kufirin hapesinor midis detit Adriatik dhe Jon. Afër Qafës së Llogorasë takohen drurë me forma kurorash mjaft interesante në të cilat ndihet ndikimi i korenteve.

· Karaburun me sip. 20,000.0 ha, zone e mbrojtur e kategorise se IV meRreg. MB nr.1, date 27.7.1977

· Vjosë-Nartë me sip. 19,738.0 ha, zone e mbrojtur e kategorise se V me VKM nr.680, datë 22.10.2004

TIRANË

2025-08-21T23:51:00.001+02:00

Rrethi TIRANË

Rrethi Tirane ben pjese ne qarkun Tirane dhe eshte i perbere nga⁽¹⁾: BASHKIA/QYTETI Tirane; BASHKIA Kamez; KOMUNA Qender Kamez: Fshati Bathore, Laknas, Valias, Frutikulture, Bulçesht, Zall-Mner; KOMUNA Zall-Herr: Zall-Herr, Dritas, Çerkeze-Morine, Qinam, Kallmet, Herraj, Pinar, Priske e Vogel, Radhesh; BASHKIA/QYTETI Vore; Fshati Vore, Marqinet, Sharge, Gerdec, Gjokaj, Kuc, Marikaj, Picar; KOMUNA Preze: Preze, Ahmetaq, Palaq, Fushe reze, Gjeç-Koder, Ndermjetes, Breg-Shkoze; KOMUNA Petrele Mullet: Petrele, Mullet, Stermas, Picall, Shenkoll, Gurre e Madhe, Gurre e Vogel, Daias, Barbas, Mangull, Fikas, Qeha, Shytaj, Hekal, Kryezi, Percellesh, Durishte; KOMUNA Farke Sauk: Farke e Madhe, Farke e Vogel, Lunder, Mjull Bathore, Sauk, Selite; KOMUNA Dajt Linze: Linze, Shishtufine, Tujan, Brrar, Ferraj, Priske e adhe, Surrel, Lanagregas, Shkalle, Qafmolle, Darshen, Selbe, Murth; KOMUNA Zall-Bastar: Zall-Bastar, Bastar i Mesem, Bastar-Murriz, Vilez, Zall-Mner, Mner i Siperm, Bulçesh, Zall-Dajt, Besh, Dajt, Shengjin i vogel, Selite Mali; KOMUNA Berzhite Ibe:Ibe, Berzhite, Dobresh, Ibe e Poshtme, Pellumbas, Mihajas-Cirme, Kus, Fravesh, Kllojke, Pashkashesh, Luge-Shalqize, Rozavere, KOMUNA Krrabe: Baldushk, Mushqeta, Skutere, KOMUNA Baldushk: Baldushk, Mumajes, Fushas, Balshaban,Shpate, Isufmuçaj, Mustafakoçaj, Koçaj, Kakunj, Vesqi, Parret, Shenkoll, Vrap, Shpat i siperm; KOMUNA Shergjergj Verri: Shergjergj, Verri, Ure, Burimas, Shengjin, Façesh, Bize, Fage, Parpuje, Vakumone, Domje, Derje; KOMUNA Vaqarr: Vaqarr, Allgjate, Arbane, Bultice, Damjan-Fortuz, Gropaj, Lalm, Prush, Vishaj, Sharre; KOMUNA Kashar: Kashar, Yzberisht, Mezez, Yrshek, Katundi i Ri, Kus, Mazrek; KOMUNA Berxulle: Berxulle, Mukaj, Domje; KOMUNA Peze Peze e Madhe: Peze e Madhe, Peze Helmes, Peze e Vogel, Varosh, Maknor, Dorez, Gror, Grece, Pajane, Gjysylkane; KOMUNA Ndroq: Ndroq, Zbarqe, Kerçukje, Zhurje, Lagje e Re, Pinet, Sauqet, Çalaberzeze, Shesh, Grebllesh, Menik; KOMUNA Paskuqan Babrru: Paskuqan, Babrru Qender, Koder e Kuqe, Shpat, Fushe e Kerçikeve, Koder Babrru, Paskuqan Fushe, Paskuqan Koder.

Monumentet e kulturës⁽²⁾ që mund të vizitohen në këtë qytet janë:

· Kalaja në qytetin e Tiranës.

· Kalaja e Dorzës në fshatin Pezë e Madhe. Shumë fortifikime të periudhës qytetare janë vazhdim i atyre të periudhës së parë të hekurit (shek. XII-V p.e.r.). Mjaft të përmendim rastet, kur muret e ndërtuara me gurë të latuar mbështeten mbi mure prehistorike apo janë vazhdim i tyre, si në Dorës.⁽⁴⁾

· Kalaja e Varoshit në fshatin Ndroq. Ndodhet gjatë rrugës që kalonte nëpër luginën e Erzenit dhe të çonte në Durrës. Koha më e mundshme e rindërtimit nga turqit të kësaj kështjelle është periudha pas rënies së Krujës (1478) deri nga fillimi i shek. XVI.⁽⁴⁾

· Kalaja e Lalmit në fshatin Vaqar.

· Kalaja e Petrelës në fshatin Petrelë. Në kohën e vonë antike u ndërtua një sistem i tërë kështjellash dhe kullash të veçuara për mbrojtjen e kufijve të Perandorisë Bizantine, sidomos në kohën e sundimit të perandorit Justinian I, siç është p.sh. kulla në Petrelë. Hyrja për në kalanë e Petrelës përmban një korridor të mbuluar me qemer me dy kthesa kënddrejtë. Koha më e mundshme e rindërtimit nga turqit të kësaj kështjelle është periudha pas rënies së Krujës (1478) deri nga fillimi i shek. XVI.⁽⁴⁾

· Kalaja e Tujanit në fshatin Priskë - Shish - Tufin. Kjo kala bllokonte rrugën, që kalonte nëpër Shkallën e Tujanit që ndodhet në veri të malit të Dajtit. ⁽⁴⁾ ^{Kalaja e Tujanit ndodhet pranë fshatit Tujan, mbi një kodër me shpate
të pjerrta që mbyllin luginën e lumit të Tiranës, duke zotëruar rrugën që kalon
për në Dibër. Muret e kalasë janë ndërtuar në përshtatje me terrenin, ato janë
bërë me gurë mesatar të lidhura me llaç, dhe rrethojnë një sipërfaqe afërsisht
190m x 160m. Brenda mureve ruhen gjurmë banesash dhe një stere uji. Nga
fragmentet e enëve të gjetura dhe teknika e ndërtimit të mureve, kalaja i takon
shek.IV-VI të e.sonë.}facebook

· Kalaja e Prezës në fshatin Prezë. Koha më e mundshme e ndërtimit të kësaj kështjelle është periudha pas rënies së Krujës (1478) deri nga fillimi i shek. XVI (13) . Në këtë periudhë turqit ndërmorën punime fortifikuese edhe në disa kala të tjera të kësaj zone, si në Petrelë dhe Ndroq. Ajo kishte për qëllim të mbante nën kontroll një zonë kryengritjesh të përhershme, siç ishte territori rreth Krujës, si dhe të ruante rrugën e rëndësishme që lidhte Shkodrën me Durrësin dhe Krujën. Kështjella është ndërtuar në një nga majat e një vargu kodrinor, që kufizon fushën e Tiranës në anën veriperëndimore. Ajo ka formën e një pesëkëndëshi të çrregullt me kulla të rrumbullakëta në katër nga qoshet e tij dhe me një kullë drejtkëndëshe pranë mesit të njërit prej mureve. Kalaja ka një gjatësi prej 80 m dhe gjerësi 50 m. Në oborrin e saj ndodhet një sterë e madhe, ndërsa mbi portë, në një fazë të dytë, është ndërtuar një xhami. Lartësia maksimale e ruajtur e mureve arrin në 6,40 m, ndërsa kullat në trajtë cilindrike me faqe vertikale ngrihen vetem 0,50-0,60 m mbi lartësinë e tyre. Trashësia e mureve është 1,30-1,40 m, Në pjesën e sipërme ato kanë qenë kurorëzuar me bedena. Nga disa gjurmë të ruajtura del se lartësia e tyre ishte 1,70 m, ndërsa muri mbi të cilin mbështeteshin 1 m. Për të çuar në shtegun e rojeve janë ndërtuar shkallë të gurta. Një shkallë e tillë ruhet në murin jugor, ajo është ndërtuar pjesërisht brenda trashësisë së murit. Kullat kanë qenë dykatëshe dhe me sa duket të mbuluara me çati konike me tjegulla. Katet ndaheshin me dysheme dërrase, trarët e të cilave mbështeteshin në një dhëmbëzim të brendshëm të murit. Secila kullë kishte dy ose tri frëngji topash. Porta e vetme e kështjellës përshkon një kullë drejtkëndëshe të brendshme. Kthina e hyrjes është mbuluar me një qemer cilindrik, ndërsa në dy muret anësore ndodhet nga një kamare edhe këto të formuara me qemere cilindrike.⁽⁴⁾

· Kalaja e Dajtit rrëzë malit të Dajtit. Ndërtimet e tjera mbrojtëse rreth Durrësit janë ngritur pjesërisht gjatë vargmalit Dajt-Krujë. Prej tyre Shëngjini dhe kalaja e Dajtit kontrollonin hyrjen për në Qafën e Priskës.⁽⁴⁾

· Ura e Tabakëve.

· Ura e Brarit fshati Brar.

· Ura e Kanal Zall - Her.

· Kulla e sahatit në qytetin e Tiranës.

· Mozaiku në bllokun Partizani.

· Pusi pranë Kalasë së Prezës.

· Murret antike dhe Varri i Persqopit në fshatin Petrelë. Nga kalaja e Persqopit, e ndërtuar mbi malin e Vilës, që dominon rrugën që shkon nga fusha e Tiranës për në Qafën e Kërrabës ruhen vetëm trakte të shkëputura të murit rrethues, prej të cilëve paraqet interes të veçantë një bastion në anën jugore të shpatit të kodrës. Bastioni projektohet 12 m nga muri rrethues dhe ka një gjerësi ballore prej 58 m, lartësia e tij ruhet deri në 7 m dhe përbëhet nga 10 rreshta gurësh me lartësi 0,80-1,00 m, ndërsa gjatësia e tyre më e madhe arrin deri në 2,35 m. Muret e këtij fortifikimi janë ndërtuar në një mënyrë të veçantë. Ato formohen nga një mur i jashtëm 2 m i gjerë dhe nga një i brendshëm me gjerësi 1 m, të cilët lidhen midis tyre me mure tërthorë. Muret tërthorë dalin në anën e jashtme në formë pllastrash, që projektohen 0,45-0,50 m në çdo 5-6 m largësi. Boshllëqet që krijohen midis këtij sistemi muresh të kryqëzuar janë mbushur me gurë të hedhur të ngjeshur me dhe. Në këtë mënyrë, gjerësia e murit të qytetit arrin rreth 6 m.⁽⁴⁾

· Xhamia e Ethem Beut, qyteti i Tiranës.

· Tyrbja e Kapllan Pashës, qyteti i Tiranës.

· Tyrbja e Nuses fshati Mullet - Petrelë.

· Teqeja e Sheh Dyrrit Lagja Nr. 4 , Rr. Barikada.

· Rrënojat e Kishës Sh. Mëri, fshati Linxë - Surrel.

· Shtëpia e ish Hutajve Lagja Nr. 2, Rr. Fadil Rada, Nr. 94 - qyteti i Tiranës.

· Shtëpia e Hysen Kazanit Lagja Nr. 2, Rr. Fadil Rada, Nr. 2 - qyteti i Tiranës.

· Shtëpia e Reshat, Hasan Petrelës Lagja Nr. 4, Rr. Barikada, nr. 109 - qyteti i Tiranës.

· Shtëpia e Shijakasve, Rr. Virdar Luarasi, Nr. 16 - qyteti i Tiranës.

· Shtëpia e ish Toptanasve Rr. Myslim Shyri, qyteti i Tiranës.

· Shtëpia e Sulejman Metës (Bajram Ukës) (sot pronë shtetërore) fshati Brar.

· Shtëpia e Sinan Bonacës fshati Priskë e Madhe.

· Shtëpia e Qamil Çulhaj fshati Surel Priskë.

· Shtëpia e Adem Danit fshati Herr - Pinar.

· Shtëpia e ish Bajram Danit fshati Zall Bastar.

· Shtëpia e Riza Lilës fshati Zall Mner.

· Shtëpia e Ahmet Çunit dhe vëllezërit fshati Murizë - Zall - Bastar.

· Shtëpia muze ku zu themelua PKSH, Lagja 3, Rr. Formimi i Partisë.

· Shtëpa muze ku u themelua Rinia Komuniste e Shqipërisë, Lagja 4, Rr. Reshat Petrela.

· Shtëpia muze ku u shtyp Zëri i Popullit, Lagja 1, Rr. Ali Demi.

· Shtëpia ku ka patur Qëndrën Organizata Bashkimi Lagja Nr. 2, Rr. Xhoxhi Martini.

· Shtëpia muze e Haxhi Qamilit fshati Sharrë.

· Shtëpia muze e Xha Dyrit fshati Pezë.

· Shtëpia ku u mbajt Konferenca e Pezës fshati Pezë.

· Shtëpia e ish Dalip Karajt Alltat - Baldushk.

· Shtëpia muze e Abdulla Ketës Lagja 4, Rr. Bajram Curri, Nr. 133.

· Shtëpia muze e Zeqi Agollit Lagja 2, Rr. Beqir Luga, Nr. 16.

· Shtëpia e Sabaudin Gabranit, Lagja 3, Rr. Riza Cerova, Nr. 93.

· Shtëpia e Halil Shyrit Lagja 3, Rr. Gjon Buruku, Nr. 133.

· Shtëpia e Ije Farkës, Lagja 3, Rr. Çerçiz Topulli, Nr. 50.

· Shtëpia e Esat Dishnicës, Lagja 5 Rr. Kristaq Mema, Nr. 3.

· Shtëpia e Luan Omarit, Lagja 2, Rr. Qemal Stafa, Nr. 128.

· Shtëpia e Xhemil Demit, Lagja 4, Rr. S. Pasha, Nr. 41.

· Shtëpia e ish Riza Dashit, Lagha 1, Rr. Ali Demi, Nr. 110 (66).

· Shtëpia e Thoma Kokushtës, Lagja 2, Rr. Myrteza Këlliçi, Nr. 11.

· Shtëpia e Shemso Çelës, Lagja 3, Rr. Dervish Hekali, Nr. 93.

· Shtëpia e Muhamet Ismail Tufës, Lagja. 4, Rr. S. Pasha, Nr. 3.

· Shtëpia Muze e Hasan Çelës Lagja 4, Rr. Mahmut Fortuzi, Nr. 58.

· Dyqani Flora Lagja 4, Rr. Bajram Curri.

· Instituti Petagogjik.

· Godina ish Biblioteka Kombëtare.

Gjithashtu gjenden edhe shumë monumente natyre⁽³⁾ shume të bukura për t’u vizituar, që janë:

· Bokerimat e Mustafa Koçajt. Ndodhen në afërsi të fshatit Homonim, në kodrat e Kërrabës, me lartësi 150 - 200 m mbi nivelin e detit. Përbëjnë një peizazh të shkretëtirizuar, të formuar nga erozioni i fuqishëm në shkëmbinjtë flishorë me përmbajtje të madhe argjili. Ato janë pasojë e veprimit të faktorëve natyrorë dhe të ndërhyrjes pa kriter të njeriut në mjedis, veçanërisht e përdorimin e bimësisë natyrore dhe të tokave. Ato tregojnë qartë se deri ku mund të shkojë “hakmarrja” e natyrës ndaj trajtimit barbar të burimeve natyrore. Prandaj kanë vlera sidomos edukuese mjedisore të karakterit vendor. Për të vizituar këtë monument ndiqet për rreth 25 minuta rruga automobilistike Tiranë – Baldushk – Mustafa Koçaj.⁽⁶⁾

· Shpella e Shutrese

· Shpella e Zeze (Pellumbasit)

· Shpella e Valit

· Tarraca detare e Dajtit

· Karsti i Malit me Gropa

· Gryka e Skoranes

· Gryka e Murdarit. Ndodhet në verilindje të qytezës së Kërrabës. Është formuar në shkëmbinjtë gëlqerorë nga përroi Homonim, degë e Erzenit. Gryka është e gjatë rreth 1 km, e thellë rreth 100 m dhe e gjerë rreth 30 m, duke marë trajtën e një kanioni mjaft interesant. Ka shpate të thepisura, me guva e shpella karstike të vogla. Përbën një ekosistem karstik me vlera shkencore, didaktike, kulturore, ekologjike dhe turistike të karakterit vendor. Tek ky monument shkohet duke ndjekur rrugën Tiranë - Mushqeta – qyteti i Kërrabës për 25 minuta.⁽⁶⁾

· Shkalla e Tujanit

· Bokerimat e Mnerit

· Rrapi i Priskes

· Rrapi i Kranes, Dajt

· Rrapi i Ndroqit

· Arra e Babe Myslimit. Ndodhet pranë qendrës së fshatit Pezë e Madhe, vetëm pak metra larg shtëpisë muze të Babë Myslimit. Është e lartë reth 12 m, ndërsa gjerësia e kurorës arrin në 4 – 5 m. Këtu më 16 shtator 1942 u organizua Konferenca e Pezës, ku forcat politike shqiptare hartuan platformën e luftës çlirimtare nga pushtuesit e huaj fashistë. Në hijen e kësaj arre pushonte heroi i popullit Myslym Peza. Më pas u tregua kujdes për ruajtjen e këtij druri, ndërsa përreth u shtuan edhe drurë të tjerë arre, mani, plepi, lisi, ligustra etj. Që prej disa vitesh këtu është krijuar një park dhe pikë turistike që frekuentohet shpesh nga banorët e Tiranës. Në 3 – 4 vitet e fundit, plugimi i tokës përreth këtij monumenti në thellësinë mbi 35 cm dëmtoi sistemin rrënjor, ndaj arra po shkon drejt tharjes së plotë. Ky monument ka vlera historike e biologjike me rëndësi vendore. Për ta vizituar atë meret rruga automobilistike (25 km) Tiranë – Pezë e Vogël – Pezë e Madhe.⁽⁶⁾

Në këtë rreth, duke u mbështetur në kriteret e Qendrës Botërore të Ruajtjes së Natyrës (IUCN), janë shpallur edhe këto zona të mbrojtura si parqe kombëtare:

· Mali i Dajtit me sip. 29,216.9 ha, zone e mbrojtur e kategorise se II me VKM nr.402, datë 21.06.2006. Tipike e Parkut te Dajtit është shtrirja e bimësisë me kate. Ky park është një zonë shumë e frekuentuar nga pushuesit ditor. Ai konsiderohet "Ballkoni natyror i Tiranës". Ai ofron mundësi akomodimi për pushuesit. Aty mund te shkohet me teleferik, udhëtim i cili ofron një eksperience te veçante.

· M.Gropa-Bizë-Martanesh me sip. 25,266.4 ha, zone e mbrojtur e kategorise se V me VKM nr.49, datë 31.01.2007

TEPELENE

2025-08-21T23:50:00.009+02:00

Rrethi TEPELENE

Rrethi Tepelene ben pjese ne qarkun Gjirokaster dhe eshte i perbere nga⁽¹⁾: BASHKIA/QYTETI Tepelene; BASHKIA/QYTETI Memaliaj; KOMUNA Qender Tepelene: Dukaj, Salari, Turan, Mamaj, Veliqot, Bençe, Dragot, Beçisht, Mezhgoran, Peshtan, Hormove, Lekel, Koder, Luzat; KOMUNA Memaliaj Fshat Memaliaj: Memaliaj Fshat, Vasjar, Cerrile, Mirine, Dames, Kallemb, Kashisht, Bylysh; KOMUNA Buz: Buz, Kalemaj, Bader, Kurtjez, Golemaj, Arrez e Vogel, Shales, Xhafaj, Gllave, Selcke, Selcke e Vogel, Komar, Bardhaj; KOMUNA Luftinje Tosk Martalloz: Izvor, Luftinje, Luftinje e Siperme, Rrapaj, Rabie, Gllave e Vogel, Maricaj, Arrez e Madhe, Vagalat, Tosk Martalloz, Dervishaj, Zhapokike, Zhapokike, Ballaj, Luadhaj; KOMUNA Krahes Lulezim: Krahes, Krahes e Siperme, Zhulaj, Lulezim, Levan, Allkomemaj, Kalivaç, Perparim, Leshnje, Xhaxhaj; KOMUNA Qesarat: Qesarat, Iliras, Amanikaj, Toç, Anevjose, Koshtan, Kamçsht; KOMUNA Lopes Sinanaj: Sinanaj, Matohasanaj, Dorez, Dhemblan, Lab Martalloz; KOMUNA Kurvelesh Gusmar: Progonat, Lekdush, Gusmar, Nivice, Rexhin.

· Kalaja në fshatin e Tepelenës.

· Kalaja e Qytezës në fshatin Dukaj.

· Kalaja në fshatin Lekël.

· Kalaja në fshatin Matohasanaj.

· Kalaja në fshatin Kalivaç.

· Kalaja në fshatin Nivicë.

· Kalaja e Zharës në fshatin Dukaj.

· Kalaja në fshatin Horë.

· Vendbanimi antik në fshatin Qesorat.

· Ujësjellësi i Bënçës në fshatin Bënçë.

· Rrënojat e Urës antiko-mesjetare mbi lumin e Vjosës nën Kalajën e Tepelenës.

· Rrënojat e Kishës së Dashajt në Lagjen, Dashaj në Stanajt.

· Shtëpia e Myfit Kaçubajt në fshatin Nivicë.

· Shtëpia e Selam Musait në fshatin Salari.

· Mulliri në fshatin Nivicë.

· Shtëpia e Mufit Kaçubajt në fshatin Nivicë.

Gjithashtu gjenden edhe shumë monumente natyre shume të bukura për t’u vizituar, që janë:

· Shpella Mema e Ujit

· Sterra e Cikes

· Shpella e Leke Petes

· Shpella e Ujit, Dhembel

· Vrima e Shkembit

· Ujevara e Progonatit

· Shpella e Kasarit

· Kanionet e Nivices

· Lugjet e Dhemblanit

· Lisi i Levanit

· Buza e Bredhit, Luzat

· Rrapi i Slam Musait

· Shpella e Mezhgoranit

· Shpella e Leklit

· Burimet e Ujit te Ftohte. Ky hidromonument gjendet ne te djathte te rruges automobilistike kombetare Tepelene – Gjirokaster, pak pas degezimit te rruges automobilistike per ne Permet. Burimi del ne pjesen e siperme te shpatit te majte te lugines se Drinosit ne kontaktin e shkembinjve gelqerore me ata flishore. Ujerat e reshjeve atmosferike qe bien ne pjesen lindore te malesise se Kurveleshit (Buza e Bredhit), nepermjet zgaverimeve e shpellave karstike, depertojne ne thellesi te shkembinjve gelqerore dhe ushqejne kete burim. Shpati ku del burimi eshte i veshur me bimesi natyrore te dushkut dhe shkurreve. Ne afersi te lugines, druret e rrepeve jane mjaft te rritur. Zhurma e ujit, gjelberimi, cicerrimat e zogjve etj, prej kohesh, e kane kthyer kete vend ne mjedis pushimi per udhetare. Rreth 20 vjet me pare prane rruges jane ndertuar mjedise te sherbimit social. Kjo pike turistike frekuentohet shume edhe nga banore te qyteteve Tepelene, Permet e Gjirokaster. Vizitohet me lehtesi pasi eshte prane rruges automobilistike Tepelene – Gjirokaster. Ka vlera shkencore (hidrologjike, gjeomorfologjike), estetike e turistike.

· Pusi i Shendellise

· Mogillat e Vasjarit

· Tarraca erozive e Bences

· Shkembi i Prere Dukaj

· Triavgat ne Gllave

· Rrepet e Dervenit

· Rrapi i Damsit

· Rrapi i Progonatit

· Rrapi i Qesaratit

· Rrepet e Donies, Kalivaç

· Rrepet e Ujit te Ftohte

· Lisi i Luzatit

· Rrapi i Hormoves. Ndodhet ne qender te fshatit Hormovë te rrethit te Tepelenes. Lartesia e tij eshte rreth 20 m, diametri i trungut rreth 1,2 m. Nën hijen e tij burrat e fshatit kënë diskutuar dhe marrë vendime të rëndësishme për të zgjidhur problemet e tyre. Ka vlera shkencore (biologjike), didaktike, historike e turistike me rendesi lokale. Mund te vizitohet sipas rruges automobilistike rurale: Tepelene – Hormovë.

· Mrezhda e Zhabokikes

TROPOJE

2025-08-21T23:50:00.006+02:00

Rrethi TROPOJE

Rrethi Tropoje ben pjese ne qarkun Kukes dhe eshte i perbere nga⁽¹⁾: BASHKIA/QYTETI Bajram Curri; QYTETI Fierze; Tpla, Dushaj, Dege, Gerg-Lum; KOMUNA Lekbibaj: Brise, Salce, Palç, Peraj, Gjonpepaj, Lekbibaj, Tetaj, Shengjergj, Curraj i Poshtem, Betoshe, Qerreç Mulaj, Curraj i siperm; KOMUNA Margegaj: Margegaj, Fushe Lumi, Koçanaj, Shohan, Lagja Paqes, Bradoshnice, Dragobi, Çerem, Valbone, Rragam; KOMUNA Llugaj: Bukove, Jaho Salihi, Llugaj, Luzhe, Rrez-Mali, Rragam; KOMUNA Buajan Dojan: Bujan, Rosuje, Dojan, Markaj, Gri, Lekurtaj, Selimaj, Bllate, Gri e Re; KOMUNA Bytyç Pac: Pac, Zherke, Vlad, Çorraj-Velaj, Berishe, Visoçe, Mash, Zogaj, Prush, Kepenek, Kam-Fshat, Leniq, Qytet-Kam; KOMUNA Tropoje Ast: Ast, Kojel, Viçidol, Kasaj, Gegaj, Papaj, Sopot, Buçaj, Babine, Begaj, Shumice Ahmetaj, Myhejan, Kovaç, Kerrnaje, Shkelzen.

· Kalaja në fshatin Shishan.

· Kalaja e Lekës në Selimaj.

· Kalaja e Bushatit në fshatin Bushat.

· Kalaja e Sakatit.

· Kalaja e Cernicës.

· Kështjella e Breg - Lumit.

· Qyteza e Rosunjës në fshatin Bujan.

· Kisha e Ancitit në fshatin Breg- Lum.

· Shtëpia e Ismail dhe Arif Mustafait në qytetin e Bajram Currit.

· Shtëpia e Halil Çeliposhit në fshatin Babinë.

· Shtëpia e Adem Demajt në fshatin Koçanaj.

· Shtëpia e Mehmet Ramës në fshatin Koçanaj.

· Shtëpia e Bajram Osmanit në fshatin Shoshan.

· Shtëpia e Sali Manit në fhstain Bujan.

· Kulla e patriotit Mic Sokoli në fshatin Bujan.

· Shpella e Dragobisë.

· Mulliri i Bajram Currit pranë fshatit Shoshan, bazë ku është strehuar plaku i maleve.

· Lëndina e Dragobisë ku më 30 Maj Enver Hoxha ka zhvilluar bisedë me banorët e zonës.

Gjithashtu gjenden edhe shumë monumente natyre shume të bukura për t’u vizituar, që janë:

· Rasa e Pesmarres

· Shpella e Haxhise

· Liqenet akullnajore te Doberdolit

· Liqenet akullnajore te Sylbices. Ndodhen në lartësinë mbi 1900 m, në luginën akullnajore të Sylbicës të malësisë së Gashit. Në këtë luginë ka morena dhe 8 liqene akullnajore, me gjatësi deri 1000 – 1500 m, gjerësi 100 – 250 m dhe sipërfaqe rreth 40 ha. Liqeni më i madh është ai i Sylbicës. Kanë ujë të pastër si kristali dhe të ftohtë. Gjatë dimrit ngrijnë në sipërfaqe. Kanë një botë të gjallë të larmishme dhe formojnë një ekosistem interesant të liqeneve alpinë. Kanë vlera shkencore (gjeologjike, gjeomorfologjike, hidrologjike, biologjike), estetike.

· Shkembi i Forces

· Burimi Karstik i Qirecit

· Rasa e Currajt

· Depozitimet fluvio-glacioale te Shoshajt

· Depozitimet fluvio-glacioale te Shemtires

· Bredhishtja e Ragamit

· Shelgu i Rrjetezuar

· Burimi i Qukut te Dunishes

· Burimi i Shoshanit

· Burimet e Valbones

· Shpella e Haxhise

· Shpella e Akullit

· Lugina e varur akullnajore e Kukajt

· Lugina Akullnajore e Motines

· Kanioni i Shoshanit

· Blijte ne Markaj

· Dushkajat e Qafe Luzhes

· Liqeni i Ponareve

· Meshtekna e Lugut te Zi

· Ahishtja Gurra e Hasan Gushit (Mertur)

· Rrobulli ne liqenin e Ponareve

· Arra e Dragobise

· Shpella e Dragobise

· Hormoqi i Valbones

· Ahishtja e Vranices

Në këtë rreth, duke u mbështetur në kriteret e Qendrës Botërore të Ruajtjes së Natyrës (IUCN), janë shpallur edhe këto zona të mbrojtura si parqe kombëtare:

· Lumi i Gashit me sip. 3,000.0 ha, zone e mbrojtur e kategorise se I me VKM nr.102, datë 15.01.1996. Përfshin zonën e skajit më verilindor të Shqipërisë, në pikën më të lartë të kufirit midis Shqipërisë, Kosovës dhe Malit të Zi. Lugina e lumit të Gashit, i cili derdhet në Valbonë, fillon nga zona akullnajore e Dobërdolit. Gjatë rrjedhjes së saj kjo luginë shquhet për bukurinë natyrore, mbasi ajo kalon një sërë ngushtimesh e zgjerimesh duke krijuar trajta mjaft tërheqëse. Në njërin prej segmenteve të saj, lugina ngushtohet aq shumë, sa merr formën e një kanioni të ngushtë. Shpatet e luginës janë të veshura me pyje dushku, ahu dhe sidomos me halorë. Kjo zonë është strehë edhe për kafshë të egra si ariu i murrmë, dhia e egër, ujku, ketri, shqiponja e malit etj. Zona e luginës së lumit të Gashit shquhet për reshjet e dendura të dëborës. Një ndër atraksionet më të bukura të kësaj zone janë edhe prezenca e kompleksit të liqeneve akullnajore të Dobërdol - Sylbicës, ku gjenden 8 liqene të tilla.

· Lugina e Valbonës me sip. 8,000.0 ha, zone e mbrojtur e kategorise se II me VKM nr.102, datë 15.01.1996. Konsiderohet si mrekullia e Alpeve Shqiptare. Ndodhet 25-30 km në veri-perëndim të qytetit të Bajram Currit. Shtrihet midis majash të larta e të thepisura të mbuluara me një kolorit fantastik ngjyrash në çdo stinë duke dhënë kështu imazhin e një lugine plot labirinte dhe të papritura.

SHKODER

2025-08-21T23:50:00.002+02:00

Rrethi SHKODER

Rrethi Shkodër ben pjese ne qarkun Shkodër dhe eshte i perbere nga⁽¹⁾: BASHKIA/QYTETI Shkodër, Shiroke, Zogaj; BASHKIA/QYTETI Vau-Dejës; Mjede, Spathare, Shelqet, Kaç, Naraç, Dush, Karme, Gomsiqe; KOMUNA Ana - Malit Oblike: Oblike, Babot, Muriqan, Shtuf, Dramosh, Oblike e Sipërme, Obot, Vallas, Velinaj, Vidhgare; KOMUNA Bushat: Bushat, Shkjeze, Plezhe, Kosmaç, Stajke, Ashte, Ranxe, Fshat i Ri, Mali i Jushit, Plepan, Melgush, Barbullush, Kukel, Hoten; KOMUNA Berdenice Berdenice e Madhe: Berdenice e Madhe, Berdenice e Mesme, Berdenice e Sipërme, Trush, Beltoje, Mali Hebaj; KOMUNA Dajç: Dajç, Samrisht i ri, Samrisht, Belaj, Mali i Gjymtit, Pentar, Rrushkull, Mushan, Darragjat, Suka –Dajç, Shirq; KOMUNA Guri i Zi: Guri i Zi, Juban, Ganjolle, Kuç, Renc, Vukatane, Gajtan, Ragam, Sheldi, Mazrek, Shpor-Maliq; KOMUNA Hajmel: Hajmel, Dheu i Lehte, Pistulle, Paçram, Nenshat; KOMUNA Postribe Mes: Mes, Dragoç, Boks, Kullaj, Myselim, Drisht, Ura e Shtrenjte, Domen, Shakote, Prekal, Vilez; KOMUNA Pult Pog: Pog, Kir, Gjuraj, Plan, Xhan, Bruçaj, Mgulle; KOMUNA Rrethinat Dobraç: Dobraç, Grude e Re, Shtoj i Ri, Guci e Re, Shtoj i Vjetër, Zues, Golem, Hot i Ri, Bleran, Bardhaj; KOMUNA Shale Nicaj-Shale: Breg-Lumi, Abat, Nicaj-Shale, Lekaj, Vuksanaj, Pecaj, Theth, Nderhysaj, Gimaj, Nen-Mavriq, Lotaj; KOMUNA Shllak Vukjakaj: Vukjakaj-Gegaj, Palaj-Gushaj, Bene, Koni i Madh, Barcolle, Vukaj, Uk-Bibaj; KOMUNA Shosh Ndrejaj: Ndrejaj, Nikaj-Shosh, Palaj, Pepsumaj, Brashte; KOMUNA Temal Koman: Koman, Qerret, Arre, Vile, Telum, Kllogjen, Malagji-Kajvall, Toplane, Serme, Gushte; KOMUNA Velipoje: Velipoie, Pulaj, Luarz, Baks-rjoll, Gomsiqe, Baks i ri, Pulaj , Reç i Ri, Ças, Mali i Kolajve; KOMUNA Vig-Mnele Mnele e Madhe: Mnele e Madhe, Mnele e Vogel, Vig.

Qarku i Shkodrës shtrihet në pjesën veri –perëndimore të Republikës së Shqipërisë. Ai zë një sipëfaqe prej 3.562 km 2. Veçoria kryesore e këtij qarku është prezenca në territorin e tij të Alpeve Perëndimire Shqiptare, ku ndodhen pikat e njohura turistike malore të Razmës, Thethit, Vermoshit etj. Këto pika janë të njohura për aplikimin e llojeve të ndryshme të turizmit malore si ngjitjeve alpinistike, trekingut, peshkimit malor ,eksplorimit te shpellave, sporteve dimërore sidomos në razëm (pikë e cila nuk bllokohet nga Dëbora). Në këtë zonë gjendet parku Kombetar i Thethit me një sipërfaqe prej 3.300 hektarësh.

Objekt natyror shume i rëndësishëm , pjesë e këtij qarku është liqeni i Shkodrës, i cili përbën liqenin më të madh të krejt Gadishullit ballkanik. Ai zë një sip prej 360 km, nga të cilat afro 149 km 2 gjenden në territorin Shqiptar. Liqeni i Shkodrës është një eko – sitem i rëndësishëm natyror për folezimin e Shpendeve ujore .Këtu janë rregjistruar 281 lloje shpendësh , ndërsa në ujrat e liqenit jetojnë 45 lloje shpeciesh. Këtu gjenden pikat turistike të Shirokës dhe Zogajt.

Në pjesën jug – perëndimore të qarkut gjendet plazhi ranor i Velipojës , i njohur për cilësine e lartë të rërës dhe i frekuentuar nga një munër gjithnjë ie në rritje i turistëve si vendes ashtu edhe nga kosova.

Pranë plazhit të Velipojës gjenden ekositeme të tjera natyrore si lagune a Vilunit dhe ishilli i vogël aluvional i Franc – Jozefit i cili gjendet në grykë derdhjen e lumit Buna.

· Kalaja e Shkodrës në qytetin e Shkodrës. Ruan ne brendesi te saj gjurme te antikitetit. Formen e plote qe ka tani kjo kala e ka marre aty mes shek. XIII-XIV. Ne periudha te ndryshme ne te kane vene dore kryesisht ne fortifikim dhe ndertesa shoqerore qe nga Balshajt shek. XIV, Venecianet shek XV dhe per te vazhduar me pas me ndertimet turke shek XVI dhe ato te feudaleve shqiptar te shek.XVIII-XIX. Kalaja ka nje siperfaqe prej 3.6 ha dhe eshte e ndare ne tre oborre. Muret rrethuese te kalase kane nje perimeter prej 911m.Brenda oborreve dallojme ndertime si shoqerore (objekt kulti, depo, saranxha, burgu) dhe ato fortifikuese si kulla, mure. Perfundimisht kalaja u braktis ne vitin 1858 kur qeveritaret dhe administrata e qytetit u shperngul per ne qytet.

· Kalaja në fshatin Marshej.

· Kalaja në fshatin Drisht.

· Kalaja në fshatin Vig.

· Kalaja në fshatin Vau i Dejës.

· Kalaja e Gajtanit dhe gërmadhat e quajtura qytet mbi kurrizin e malit që shtrihet në perëndim.

· Kalaja e Shurdhahut në fshatin Vjedhë.

· Kalaja e Shapës në fshatin Nenshat.

· Kalaja në fshatin Beltojë.

· Kalaja e Balleçit në fshatin Reç.

· Qyteza e Bakajve në fshatin Breg Lum

· Qyteza e Ganjollës në fshatin Ganjollë.

· Shtëpia antike me mozaik në bregun e djathtë të lumit Drin, afër urës së Baçallëkut.

· Ura e Mesit mbi Përroin e Kirit në fshatin Mes. Një ndër urat më të vjetra në Shqipëri e rajon, e cila mendohet të jetë ndërtuar në vitin 1769 me urdhër të Mehmet Pashë Bushatlliut.

· Ura mbi përroin e Thatë në fshatin Marshej.

· Ura e Tamarës mbi lumin Cem i Vuklit dhe bani pranë saj në fshatin Tamarë - Kelment.

· Ura e Mavredës në fshatin Vukpalaj.

· Ura me kalldrëm nga Gruemira në Repisht.

· Hamami në qytetin e Shkodrës.

· Hamami në breg të Bunës, në qytetin e Shkodrës.

· Xhamia e Plumbit në qytetin e Shkodrës.

· Kisha Trikonëshe në Kalanë e Drishtit.

· Rrënojat e Kishës së Shën Markut në Kalanë e Vaut të Dejës.

· Rrënojat e Kishës së Shatit në fshatin Mazrek.

· Rrënojat e Kishës së Shirgjit pranë fshatit Shirgj.

· Shtëpia e Sytki Bushatit, L. Qemal Stafa, Rr. J. Kara, Nr. 21 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia (pronë shteti), L. 28 Nëntori, Rr. J. Kara, Nr.12, në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Filip Çekisë, L. Sereq, Rr. Vaso Pasha, në qytetin e Shkodrës. .

· Shtëpia e Xheladin Prroit e Sabri Matit, L. 8 Nëntori, Rr. Shyqyri Bushati Nr. 26 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Rasim Zekës, L. “Kongresi i Përmetit”, Rr. Gjylbeku, Nr. 197 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Mehmet Gjylit, L. “Kongresi i Përmetit” Rr. Gjylbeku, Nr. 17 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia (pasuri shteti) ish kulla e Gjon Marka Gjonit, L. 1 Maji, Nr. 15 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Pionierit (pasuri shteti), L. Ndoc Mazi, Rr. Skënderbej, Nr. 63, në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Mazhe Mazrekut, L. Perlat Rrexhepi, Rr. Kuqve, Nr. 18 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Muhamed Mufti Plakut, L. 10 Korriku, Rr. Plumbit, Nr. 17 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Kol Sumes, L. Sareq, Rr. Sumaj, Nr. 68 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Mati Jubanit, Rr. Enver Hoxha, Nr. 2 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Fadil Bushatit dhe Jup Gjyrezit, L. 8 Nëntori, Rr. Kukej, Nr. 69/2 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Ismet Halilit, L. Guerrile, Rr. Llujej, në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Familjes Bushati, Rr. Shejnaze Juka, Nr. 10 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Idriz Dallnezit, Rr. Dyl Drogovaja, Nr. 10 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Daut Boriçit, L. Perash në qytetin e Shkodrës.

· Kulla e Lulash Keçit në fshatin Teth të Dukagjinit.

· Kulla e Nik Ndout në fshatin Teth të Dukagjinit.

· Shtëpia e Ndue Mark Kolës në fshatin Teth të Dukagjinit.

· Shtëpia e Shkurte Alia në fshatin Breg-Lum.

· Shtëpia e Muzeumit Popullor (pasuri shteti) Bulevardi Stalin, Rr. Teatri Migjeni, Nr. 2 në qytetin e Shkodrës.

· Galeria e Arteve, Ish Bashkia e qytetit.

· Shtëpia ku ka jetuar Migjeni në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia ku jetoi Hodo Sokoli në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia - muze “Tre herojtë” në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia ku u krijua Komiteti Qarkor i Partisë në qytetin e Shodrës.

· Shtëpia ku lindi Vaso Pasha në qytetin e Shkodrës.

· Çinari i Hoxhë Dheut ku janë bërë mbledhjet e Lidhjes së Prizrenit dhe nga u nis çeta e Ago Kukës në qytetin e Shkodrës.

· Porta e hyrjes së banesës Gjyhare Oroshit, L. A. Haxhiraj, Rr. Omeraj, në qytetin e Shkodrës.

· Oda e zjarrit dhe qilari në banesën e Rakip Saraçit, L. Kongresi i Përmetit, Rr. A Haxhiraj, Nr. 53 në qytetin e Shkodrës.

· Odë me tavan dekorativ në dru në banesën e Xhevahire Çelës, L. Selo Halilit Rr. Lek Dukagjini, Nr. 59 në qytetin e Shkodrës.

· Rrënojat e qendrës mesjetare të punimit të armëve në fshatin Hajmel.

· Shtëpia e Enver Bushatit, L. Qemal Stafa, Rr. Lidhja e Prizreni, Nr. 77, në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Sadi Mukës, L. Kongresi i Përmetit, Rr. Hamet Haxhipaj, Nr. 13, në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Simon Farketa, L. Kongresi i Përmetit, Rr. Oso Kuka, Nr. 18, në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Faik Mathija, L. Kongresi i Përmetit, Rr. Ali Kelmendi, Nr. 329 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Oso Kukës, L. Kongresi i Përmetit, Rr. Oso Kuka, Nr. 10 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Shyqyri Kalacit, L. 24 Maj, Rr. Nexhip Suli, Nr. 10 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Idriz Kajushit, L. Kongresi i Përmetit, Rr. Bukej, Nr. 10 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Muhamet Shurdhës, L. Kongrsi i Përmetit, Rr. Musa Luli, Nr. 10 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Riza Tahirit, L. Kongresi i Përmetit, Rr. Behrej, Nr. 4 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Xhevat Repishtit, L. Kongresi i Përmetit, Rr. Behrej, Nr. 8 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Ferit Spahiut, L. Kongresi i Përmetit, Rr. Oso Kuka, Nr. 105 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Vishe Barbullushit, L. Kongresi i Përmetit, Rr. Oso kuka, nr. 6 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Ramiz Podgoricës, L. Kongresi i Përmetit, Rr. Ali Kelmendi, Nr. 89 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Muhamet Llazanit, L. Kongresi i Përmetit, Rr. Ali Kelmendi, Nr. 115 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Musa Llazanit, L. Kongresi i Përmetit, Rr. Ali Kelmendi, Nr. 119 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Xhemal Mehanit, L. Kongresi i Përmetit, Rr. Lek Dukagjini, Nr. 119 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Sulejman Grenazit Garuc, L. Kongresi i Përmetit, Rr. Llazanaj, Nr. 107 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Mahmut Grudës, L. Kongresi i Përmetit, Rr. Ali Kelmendi, Nr. 115 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Hamid Perdes, L. Kongresi i Përmetit, Rr. Naim Gjbegy, Nr. 3 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Hasan Durgutit, L. Manush Alimani, Rr. Mujo Ulqinaku, Nr. 56 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Muzejen Dinit, L. Manush Alimani, Rr. Ali Kelmendi, Nr. 59 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Mehdi Xhabija, L. Manush Alimani, Rr. Salo Halili, Nr. 21 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Isa Telit (Jonuz Telit), L. Konferenca e Pezës, Rr. Mujo Ulqinaku, Nr. 10 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Xhevded Myftiut, L. Konferenca e Pezës, Rr. Musa Luli, nr. 5 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Abdulla Kraja, L. Konferenca e Pezës, Rr. Musa Luli, Nr. 93 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Hysen Bekteshi, L. Konferenca e Pezes, Rr. Karnave, Nr. 41 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Iljaz Metanit (banon Shyqyri Shoqi), L. Qemal Stafa, Rr. Lidhja e Prizrenit, Nr. 31 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Fejzi Llazanit, L. Qemal Stafa, Rr. Jorgji Karamitri, Nr. 32 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Sami Anamalit, L. Manush Alimani, Rr. Hamdi Uruçi, Nr. 68 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Hysen Matit, L. 28 Nëntori, Rr. 4 Qershori, Nr, 24 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Sadedin Bualit, L. 28 Nëntori, Rr. 4 Qershori, Nr. 23 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Kasem Bushatit, L. 28 Nëntori, Rr. Skënderbej, Nr. 8 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia ish Konvikti i Maleve tona, L. Qemal Stafa, sot shkolla Petagogjike në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Sadedin Hoti, L. Partizani, Rr. Paulin Ballada, Nr. 142 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Nazim Sykjes, L. 8 nëntori, Rr. Halit Bajraktari, Nr. 11 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Sadik Dilaverit, L. 8 Nëntori, Rr. Shyqyri Bushati, Nr. 63 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Eshref Damit, L. 8 Nëntori, Rr. Kukej, Nr. 63 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Nush Çobës (Fatim Çobës), L. Perlat Rexhepi, Rr. Bajram Curri, Nr. 23 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Tish Shapinit, L. Perlat Rexhepi, Rr. Luigj Gurakuqi, Nr. 24 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Zija Çaushollit, L. Vasil Shanto, Rr. 11 Janari, Nr. 14 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Pjetër Gjergjit, L. Vasil Shanto, Rr. 11 Janari, Nr. 8 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Guljem Sumës, L. Vasil Shanto, Rr. Jordan Misja, Nr. 14 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Kasem Jonuzit, L. Vasil Shanto, Rr. 11 Janari, në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Bashkim Bekteshit, L. Vojo Kushi, Rr. Ali Kelmendi, Nr. 259 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Ramadan Cinarit, L. Vojo Kushi, Rr. Ali Kelmendi, Nr. 26 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Hajrulla Meta, L. Vojo Kushi, Rr. Ruzhdi Tuli, Nr. 26 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Halil Mandisë, L. Vojo Kushi, Nr. Ruzhdi Tuli, Nr. 21 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Esat Lezhës, L. Vojo Kushi, Rr. Lek Dukagjini, Nr. 59 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Shefit Kalasë, L. Vojo Kushi, Rr. Lek Dukagjini, Nr. 16 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Beqir Ferizit, L. Vojo Kushi, Rr. Ruzhdi Tuli, Nr. 51 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Ethem Bakallit, L. Vojo Kushi, Rr. Ruzhdi Tuli, Nr. 26 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Hamit Llujës, L. Ahmet Haxhija, Rr. Lluej, Nr. 136 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Safie Çeliketës, L. Ahmet Haxhija, Nr. 15 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Xhevdet Llujës, L. Ahmet Haxhija, Rr. Lluej, në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Ismete Ramovit (Selim Ramovit), L. Vojo Kushi, Rr. Nuri Bushati, Nr. 22/1 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Sul Saraçit, L. Ndoc Mazi, Rr. Skenderbej, Nr. 6 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Emine Shirokës, L. Ndoc Mazi, Rr. Migjeni, Nr. 26 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Emine Dizdarit, L. Salo Halili, Rr. Kadihaj, Nr. 1 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Rexhep Ballës, L. Guerile, Rr. Balej, Nr. 54 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Hame Bajraktarit, L. 10 Korriku, Rr. Halit Bajraktarit, Nr. 6 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Veli Kasemit, L. 10 Korriku, Rr. Halit Bajraktari, Nr. 22 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Sabri Digës, L. 10 Korriku, Rr. Halit Bajraktari, Nr. 10 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Xheladin Karakaçit, L. 11 Janari, Rr. Xheladin Fishta, Nr. 5 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Skënder Krajës, L. Tre Heronjt, Rr. Blloku Ndoc Mazi, Nr. 32 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Qerazime Vulfit, L. Tre Heronjt, Rr. Shejnaze Juka, Nr. 12 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Beniamin Shantojës, L. Tre Heronjt, Rr. Bërdicaj, në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Shaik Mushanit, L. 1 Maji, Rr. Kongresi i Lushnjës, Nr. 1 në qytetin e Shkodrës.

· Shkolla 10 Korriku, L. Partizani, Rr. Çlirimi, në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Muzafer Canës, L. 24 Maji, Rr. Nexhip Luli, Nr. 24 në qytetin e Shkodrës.

· Shtëpia e Ali Sulejman Kraja, L. 11 Janari, Rr. Xheladin Fishta në qytetin e Shkodrës.

· Zona-Muze dhe Zona e Mbrojtur. V.K.M. Nr. 249, dt. 01.07.1980

· Rrugët ish-Enver Hoxha, Branko Kadia, Luigj Gurakuqi.

· Shtëpia ku u formua Komiteti “Mbrojtja Kombëtare e Kosovës” në qytetin e Shkodrës.

Gjithashtu gjenden edhe shumë monumente natyre, shume të bukura për t’u vizituar, që janë:

· Burimi i Vakes

· Olistolitet e Kodres se Tepese

· Mbihipja tektonike e Shirokes

· Fragment i Thyrjes tektonike Shkoder-Peje (Karme)

· Blloku Gravitative Gurit te Zi

· Ujevara e Thethit

· Rasa e Palajve

· Guri i Lekes

· Shpella e Gjeçovit

· Portat e Shales

· Shpella e Thethit

· Shpella e Gajtanit

· Pragu i Kapreit

· Shpella e Jubanit

· Cirku i Gropes se Bukur se Jezerce

· Burimet e Shtarzes

· Liqeni i Jezerces

· Pisha Flamur e qafes se Pejes

· Ura shkembore e Markzagores

· Burimet e Okolit -Thethit

· Shpella e Majes se Arapit

· Liqeni i Pejes

· Geshtanjat e Mgullit (Pult)

· Bliret ne Lesniqe

· Kanioni i ures se Shtrenjte

· Shpella e Zhyles

· Shpella e Melagjise

· Shpella e Muriqit

· Kanion i Grunasit

· Kerleka e Kakise

· Shpella e Liqethit Cukal

· Burimet e Kirit

· Habitati i Salamandres Alpine

· Shpella e Kataraktit

· Fusha e Liqethit

· Pylli i ishullit te Franc Jozefit

· Lisat e Minaqit (Domne)

· Rrepet e Vorrezave te Ramajt

· Rrapi i Hoxhe Dheut

· Çinari i Tophanes

· Rrapi i Toplanes

· Ahet e Gurres se Krenave

Në këtë rreth, duke u mbështetur në kriteret e Qendrës Botërore të Ruajtjes së Natyrës (IUCN), janë shpallur edhe këto zona të mbrojtura si parqe kombëtare.

· Thethi me sip. 2,630.0 ha, zone e mbrojtur e kategorise se II me VKM nr. 96, datë 21.11.1966. Ndodhet në Alpet e Shqipërisë, pranë Bjeshkëve të Nëmura në një distancë 70 km larg qytetit të Shkodrës dhe përshkohet nga lumi i Thethit, me një prurje prej rreth 1000-1300 l/sek dhe është i pasur me troftën e malit. Për tu vlerësuar është prania e drurit relik të lisit. Ky përfaqëson zonën më të populluar të vendit me rrëqebull ( linx linx ) i cili konsiderohet specie e rrezikuar.

· Liqeni i Shkodrës me sip. 26,535.0 ha, zone e mbrojtur e kategorise se IV me VKM nr. 684, datë 02.11.2005

· Lumi Buna-Velipojë me sip. 23,027.0 ha, zone e mbrojtur e kategorise se V me VKM nr.682, datë 02.11.2005

MIRDITË

2025-08-21T23:49:00.010+02:00

Rrethi MIRDITË

Rrethi Mirdite ben pjese ne qarkun Lezhe dhe eshte i perbere nga⁽¹⁾: BASHKIA/QYTETI Rreshen; Nderfushas, Nderfan, Geziq, Tarazh, Jezull, Koder Rreshen, Sheshaj, Fushe-Lumth, Malaj, Malaj Eper, Tene, Lurth, Bukmire; BASHKIA/QYTETI Rubik; Fierze, Bulshize, Fang, Rasfik, Katund i Vjeter, Munaz, Rreja e Zeze, Rreja e Veles, Vau Shkeze, Rrethi i Siperm, Livadhez; KOMUNA Selite Burbnesh: Q Burbnesh, Lufaj, Bardhaj, Lekunde, Zajs, Kthelle e Siperme, Kurbnesh-fshat, Merkurth, Kumbull; KOMUNA Kthelle Perlat Qender: Perlat Qender, Perlat i Siperm, Shebe, Tharr, Troje, Prosek, Rrushkull, Uje, Shtreze; KOMUNA Fan Klos: Klos, Shtrungaj, Bisake, Fan, Zal-Xhuxhe, Katund i Ri, Konaj, Shengjin, Petoq, Xhuxhe, Dardhez, Thirre, Sang, Hebe, Domgjon, Gjakez, Munelle; BASHKIA Orosh Reps; KOMUNA Q Reps: Kullaxhi, Blinisht, Peshqesh, Mashterkor, Shemri, Zajs, Gryke , Orosh, Lgjin, Bulshar, Planet, Ndershen, Nenshejt, Koder-Spaç, Gurth-Spaç, Lajthize; BASHKIA Kaçinar; KOMUNA Kaçinar: Arrez, Kuzhnen, Simon, Shengjergj, Shtuf, Shperdheze.

· Kalaja antike e Rubikut në fshatin Rubik.

· Kisha Manastirit të Rubikut.

· Shtëpia e Gjet Markut në fshatin Perlat i Epërm.

· Shtëpia e Dod Nikollit, fshati Kurbnesh.

· Shtëpia e Preng Lleshit, fshati Mashtërkorë.

· Shtëpia Përdhese dhe kulla e Zef Noçajt, fshati Kodër - Spaç.

Gjithashtu gjenden edhe shumë monumente natyre shume të bukura për t’u vizituar, që janë:

· Kanioni i Shehut te Keq

· Shpella Kusia e Nue Gjonit

· Rrobulli i Blaçit

· Guri i Gjonit

· Guri i Nuses

· Kroi i Bardhe

· Mrizi i Shenaprenes

· Rrapi i Kaçinarit

· Lisat e Shpalit

· Lisat e Marpepes

Në këtë rreth, duke u mbështetur në kriteret e Qendrës Botërore të Ruajtjes së Natyrës (IUCN), është shpallur edhe kjo zonë e mbrojtur si park kombëtar:

· Bjeshka e Oroshit me sip. 4,745.0 ha, zone e mbrojtur e kategorise se VI me VKM nr.102, datë 15.01.1996

MALLAKASTËR

2025-08-21T23:49:00.006+02:00

Rrethi MALLAKASTËR

Rrethi i Mallakastres ben pjese ne qarkun e Fierit dhe eshte i perbere nga⁽¹⁾: BASHKIA/Qyteti Ballsh; KOMUNA Qender Dukas: Visoke, Belishove, Belistan, Drenove, Drenove fushe, Kash, Usoje, Ngraçie, Lavdan, Lapulec, Lofkend, Dukas; KOMUNA Greshice: Greshice, Greshice e re; KOMUNA Aranites: Aranites, Panahor, Kalenje, Cfir, Metoh, Çyçen; KOMUNA Hekal: Hekal, Klos, Mollaj, Rromes; KOMUNA Ngraçan: Ngraçan, Rriban; KOMUNA Kute: Kute, Drizar, Anebreg, Çorrush; KOMUNA Fratar: Behaj, Dames, Gadurove, Malas, Kremenar, Ninesh; KOMUNA Selite: Selite, Gjerbes, Kapaj, Çerrile.

· Qyteti ilir i Bylisit në fshatin Hekal.

· Kalaja e Klosit në fshatin Klos, e quajtur Nikae, qytetarët e të cilit pasi u zgjerua mjaft qyteti, u shpërngulën në një kodër përbri, vetëm 15´ larg së parës, në Bylis, ku krijuan një lagje apo më mirë një qytet të ri të fortifikuar, duke krijuar kështu një «dyqytet».

· Kalaja e Cfirit në fshatin Cfir.

· Lisat e Kalejës (Varreza mesjetare) fshati Panahor.

· Varrezat ilire në Bakaj Aranitas në fshatin Aranitas.

· Shtëpia e Selim Shehajt në fshatin Kutë.

· (Per te tjerat shih: Fier)

Gjithashtu gjenden edhe shumë monumente natyre shume të bukura për t’u vizituar, që janë:

· Rrepet e Vurgut te Çorrushit

· Ujerat termale te Povles. Ndodhen ne veri te fshatit Symize, ne te majte te rruges automobilistike Ballsh – Tepelenë. Janë disa burime me prurje. Dalja e tyre lidhet me thyerjen e madhe tektonike Sevaster – Sinje. Kane prurje te vogel, rreth 100-150 litra në orë, por nuk thahen gjate verës. Kane squfur, era e te cillit ndjehet sapo u afrohesh burimeve. Temperatura e ujit eshte 14 – 16 ºC. Nga banoret prane tyre, shume heret jane perdorur per banjo ne gropa te vogla, por pa ditur sakte rolin kryesor te kurimit. Me teper eshte preferuar per infeksione lekure. Ne stinen e veres, jo rralle ujerat jane perdorur edhe per ujitje. Keto burime kane vlera gjeologjike, hidrologjike me rendesi lokale. Vizitohet sipas intinerarit te rruges kombetare Ballsh – Fratar.

· Rrapi i Ballshit

· Lisat e Kalenjes (afer uzines)

· Rrepet e Festes

· Lisi i Lapulecit

· Lisat e Ngasanit

· Lisi i Vakefit (Çeriles)

· Lisi i Cfirit, Mallakaster

· Lisat e Lavdanit

· Mosperputhje kendore e Greshices

· Shpella e Poçemit (Vrima e Lakuriqit)

· Rrapi i ujit (Drizar)

· Arra e Hekalit

· Rrepet e Poçemit

MALESI E MADHE

2025-08-21T23:49:00.003+02:00

Rrethi MALESI E MADHE

Rrethi Malesi e Madhe ben pjese ne qarkun Shkodër dhe eshte i perbere nga⁽¹⁾: BASHKIA/QYTETI Koplik; KOMUNA Gruemire: Gruemire, Boriç i Voael, Grude-Fushe, Grile, Kurt, Limaj-egç-lepurosh, Omare, Rrash, Vorfe, Demiraj, Ktosh, Gjorm, Mushqerre, Vajush, Boric i Madh, Kerraj; KOMUNA Kastrat Bajze: Bajze, Ivanaj, Aliaj, Gradec, Hot, Jeran, Pjetroshan, Rapsh, Vukpal, Premal, Goraj-Budishte, Kastrat, Bratosh; KOMUNA Kelmend Tamare: Tamare, Broje, Kozhje, Selce, Vukel, Lepushe, Vermosh, Nike; KOMUNA Qender Koplik: Bogiç-Palvar, Dober, Jubice, Kamice-Flake, Kalldrun, Koplik i Siperm, Sterbeq, Lohe e Poshtme; KOMUNA Shkrel Dedaj: Dedaj, Boge, Bzhete, Bzhete-Markaj, Lohe e Siperme, Vrith, Vuç-Kurtaj, Zagore, Qaf-Grade, Rec, Repishte, Kokpapaj.

· Rrënojat e Kishës së Shën Gjinit pranë fshatit Linaj.

· (Per monumentet e kultures shih: Shkodër)

Gjithashtu gjenden edhe shumë monumente natyre; shume të bukura për t’u vizituar, që janë:

· Syri i Sheganit

· Fortesa e Kelmendit

· Burimet e Koprishtit

· Syri i Gjonit

· Shpella e Krevenices

· Morenat eRamzes

· Cirku i Livadhit te Boges

· Burim i Vuklit

· Blini i Bzhetes

· Vidhat tek pusi i Markajve

· Ahu i Gerges (Mrizi i Gerges)

· Carraca e Vrithit

· Tarraca e Greges

· Shpella e Gjolajve

· Kanioni i Bashkimit Vermosh

· Mrizi (ahu) i Pleshtit (Eoge)

· Vulfenia e Shtegut te Dheneve

· Mullaret e Radit (Rrapsh)

· Arra e Madhe

· Foljeta e Lohjes

· Çinari (Foljeta) e Ganjollit

· Shpella e Pucit

· Pusi i Xhek Markut

· Shpella e Njerezve te Lagur

· Kanioni i Poices

· Mullaret e Gurte te Eajzes

· Pusi i Cilikokajve

· Kalaja e Shtegut te Dheneve

· Lugu akullnajor i Runices

· Depozitimet fluvio-glaciale te Boge

· Lugu akullnajor i Seferçes

· Geshtenja e Reçit

SARANDE

2025-08-21T23:48:00.012+02:00

Rrethi SARANDE

Rrethi Sarande ben pjese ne qarkun Vlore dhe eshte i perbere nga⁽¹⁾: BASHKIA/QYTETI Sarande; Gjashte, Metoq, Shelegar, BASHKIA Konispol: Konispol, Çiflik; KOMUNA Lukove: Lukove, Borsh, Fterre, Çorraj, Piqeras, Sasaj, Qazim Pali, Shenvasil, Nivice; KOMUNA Livadhja: Livadhja, Sopik, Pandalejmon, Kullurice, Llazat, Kalcat, Koder, Lefter Talo, Vagalat, Grave, Qesarat, Komat, Karroq, Grazhdan, Zminec; KOMUNA Markat: Dishat, Verve, Shales, Markat, Ninat, Janjar; KOMUNA Xarre: Xarre, Mursi, Shkalle, Vrine; KOMUNA Dhiver: Dhiver, Rumanxe, Memoraq, Navarice, Dermish, Leshnice e Siperme, Leshnice e Poshtme, Janicat, Llupsat, Cerkovice, Shendre, Malcan; KOMUNA Ksamil: Ksamil; KOMUNA Aliko: Aliko, Çaush, Neohor, Tremul, Rahulle, Pllake, Jerme, Vurgu i Ri, Halo, Dritas, Çuke.

· Qyteti antik Buthrot në Butrint. Shpallur monument kulture në mbrojtje nga shteti shqiptar më 1948. Zona brenda mureve që mbulonte 16 ha u regjistrua si pasuri botërore e UNESCO-s më 1992 dhe u bë në bazë të kritereve kulturore (iii) “që është një dëshmi unikale dhe e jashtëzakonshme të një qytetërimi dhe tradite kulturore të zhdukur”. Përfshirja në Listën e Monumenteve në Rrezik më 1997. Zgjerimi si Sit i Trashëgimisë Botërore më 1999.⁽⁶⁾

· Qyteza e Paleomaestirës në fshatin Karoq.

· Qyteza dhe Kalaja e Ripërësit në fshatin Zminec.

· Kalaja e Ali Pashës në fermën e Vrinës.

· Kalaja e Ali Pashës në fshatin Mëhallë.

· Kalaja e Ali Pashës në hyrje të Vivarit në Butrint.

· Kalaja e Shëngjinit në fshati Karoq.

· Kalaja e Çukës së Atojt në fshatin Çiflik.

· Kalaja në malin Ilias në fshatin Malçan.

· Kalaja në fshatin Vagalat.

· Kalaja në fshatin Borsh.

· Kalaja në fshatin Karalibej.

· Kalaja në fshatin Kalivo.

· Kalaja në fshatin Qesarat.

· Kalaja e mallathresë në fshatin Mursi.

· Kalaja në qytetin e Sarandës, (trualli).

· Kalaja e quajtur Bardha në veri të fshatit Borsh.

· Muret antike pranë manastirit të Sh. Gjergjit në vendin Dema, fshati Çukë.

· Muret antike në fshatin Çukë (trualli).

· Muret antike në fshatin Hundëconë.

· Ura në fshatin Leshnicë e Sipërme.

· Ura në fshatin Leshnicë e Poshtme.

· Ura në fshatin Cerkovicë mbi lumin Theollogo.

· Ura Jesir, 200 ml. më poshtë urës së Tatzatit në fshatin Tatzat.

· Gërmadhat e Ujësjellësit në fshatin Xarë.

· Çezma në fshatin Pllakë.

· Puset e vjetra në fshatin Dhrovjan.

· Gurorja në kogrën Shkalla e Konospolit afër qytetit.

· Manastiri i Sh. Gjergjit në Dema.

· Manastiri i Sh. Mërisë në Krorëz.

· Manastiri i Sh. Mërisë në Kakome.

· Mbeturina e Manastirit të 40 Shenjtorëve - Sarandë.

· Kisha e Manastirit të Sh. Kollit në fshatin Dhivër.

· Kisha e Manastirit të Sh. Mërisë Mavrodhivrit në fshatin Dhivër.

· Kisha e Manastirit të Sh. Thanasit në fshatin Leshnicë e Poshtme.

· Kisha e Manastirit të Sh. Triadhës në fshatin Kardhika.

· Kisha e Manastirit të Sh. Mërisë në Kanono në fshatin Kardhiq.

· Kisha e Manastirit të Sh. Mërisë Krimanovës në fshatin Piqer.

· Kisha e Sh. Mërisë në fshatin Melçan.

· Kisha e Sh. Thanasit në fshatin Pecë.

· Kullat e Manastirit Theollogos në fshatin Cerkovicë.

· Kisha e Sh. Gjergjit në fshatin Leshnicë e Sipërme.

· Kisha e Sh. Thanasit në fshatin Sopik.

· Tempulli antik në fshatin Metoq.

· Rrënojat e kishës në fshatin Çiflik.

· Rrënojat e kishës Kamenicës pranë fshatit Palavli.

· Shpella e Senicës në fshatin Senicë.

· Shpella e Sh. Marenës në malin Bogas në fshatin Vagalat.

· Shpella me piktura në fshatin Kostar.

· Shpella e Sh. Gjergjit në Dhivër.

· Mozaiku te Posta në qytetin e Sarandës.

· Mozaiku në fund të Lagjes 1 Maji në qytetin e Sarandës.

· Rrënojat e fshatit Kamenicë.

· Shtëpia e Gjik Gjipalit në fshatin Çoraj.

· Shtëpia e Foto Konomit në fshatin Sirakat.

· Shtëpia shtetërore (ish Shtëpia e Alush Dizdarit) në fshatin Rusan.

· Shtëpia e Aristidh Llocit dhe Peço Manelit në fshatin Pecë.

· Shtëpia e Gaqo Papait në fshatin Sopik.

· Shtëpia e Kristo Mitropulit në fshatin Rumancë.

· Shtëpia pasuri shteti (dyqani i fshatit) në fshatin Vagalat.

· Shtëpia e Garuf Koçinit në fshatin Rabullë.

· Shtëpia e Petro Shekës në fshatin Leshnicë e Poshtme.

· Shtëpia e Xhevat e Xhafer Xhangos në fshatin Tatzat.

· Shtëpia e Shefiko Xhangos në fshatin Tatzat.

· Kulla e Janit (rrënojat) në fshatin Janjar.

· Shtëpia e Rushit Omerit në fshatin Dishat.

· Shtëpia e Azbi Sheretit në fshatin Dishat.

· Shtëpia e Alush Myrtos në fshatin Shalës.

· Shtëpia e Shaban Xhemilit në fshatin Shalës.

· Shtëpia e Bujar Lamçes në fshatin Shalës.

· Shtëpia e Hame Takos në qytetin e Konispolit.

· Shtëpia e Beqo Zenunit në qytetin e Konispolit.

· Shtëpia e vëllezërve Koqini në qytetin e Konispolit.

· Shtëpia shtetërore (ish Shtëpia e Alush Takës) në qytetin e Konispolit.

· Shtëpia shtetërore (spitali i qytetit) në qytetin e Konispolit.

· Porta e oborit të banesës së Haki Osmanit në qytetin e Konispolit.

· Shtëpia e Maze Goxhajt në qytetin e Konispolit.

· Shtëpia pasuri shteti e Dino Omerit në qytetin e Konispolit.

· Shkolla e vjetër shqipe në fshatin Senicë.

· Shtëpia e Eqerem Myrtos, fshati Markat.

· Kalaja e Likursit.

Gjithashtu gjenden edhe shumë monumente natyre⁽³⁾ shume të bukura për t’u vizituar, që janë:

· Rrapi i Nivices

· Rrapi i Shenmarise

· Rrapi i Dhivrit

· Shkeputje tektonike e llojit shtytje, Borsh

· Faleze e vjeter, Borsh

· Poria (guri i Porise), Borsh

· Gryka e Bogazit

· Kanioni i Leshnices

· Gjiri i Kakomese

· Pllakat e Sarandes

· Shpella e Konispolit

· Shpella e Lukoves

· Kanali i Vivarit

· Liqeni i Rrezes

· Burimet e kripura te mullirit (Rrezes)

· Burimet karstike te Fteres

· Pylli i Butrintit

· Ishujt e Ksamilit

· Ixuari i Borshit

Në këtë rreth, duke u mbështetur në kriteret e Qendrës Botërore të Ruajtjes së Natyrës (IUCN), është shpallur edhe kjo zonë e mbrojtur si park kombëtar:

· Butrinti me sip. 8,591.2 ha, zone e mbrojtur e kategorise se II me VKM nr. 693, datë 10.11.2005. Kufijtë e këtij Parku shtrihen në daljen e fshatrave përreth tij, si Ksamili, Vrina, Shëndëllia dhe Xarra.

SKRAPAR

2025-08-21T23:48:00.009+02:00

Rrethi SKRAPAR

Rrethi i Skraparit ben pjese ne qarkun e Beratit dhe eshte i perbere nga⁽¹⁾: BASHKIA Çorovode, BASHKIA Poliçan. KOMUNA Qender Poliçan: Zogas, Kalanjas, Dhores, Veseshte, Polene, Osoje, Grepcka, Liqeth, Rehovice, Orizaj, Cerove, Veleshnje, Nishice, Sharove, Cerenishte, Buzuq, Munushtir, Radesh, Korite, Mollas, Gradec, Verzhezhe, Slatinje, Strore. KOMUNA Bogove: Bogove, Kakruke, Dobruzhe, Perparim, Bargullas, Novaj, Nishovaj, Jaupas, Selan. KOMUNA Vendreshe: Lavdar, Spathar, Therepel, Vale, Vendreshe e Madhe1, Vendreshe e Vogel 2, Vendreshe e Malit 3, Ibro. KOMUNA Potom: Potom, Gjergjove, Koprencke, Germenje, Visoçe, Qafa, Helmesi, Backe, Melske, Nikollare, Dyrmish, Staravecke. KOMUNA Leshnje: Turbohove, Kapinove, Kraste, Krushove, Faqe kuqe, Gostrenske, Leshnje, Vlushe. KOMUNA Gjerbes: Melove, Zaloshnje, Gjerbes, Ujanik, Gradeci, Straficke, Vishanji, Barci 1, Barci 2, Kuci, Rehove, Gremsh, Gjergovice, Floq. KOMUNA Çepan: Çepan, Muzhak, Rogu, Zaberzan i Ri, Zaberzan, Blezence, Malind, Zhapokike, Sevrani madh, Sevran i Vogel, Qeshibas, Strenec, Kakos, Prishte. KOMUNA Zhepe Konak: Greve, Posten, Kovaçanj, Gurazez, Çorrotat, Cerice, Zhepe, Leskove, Trebel, Duncke, Rromas, Terrove, Dobrenje, Buranje, Luadh, Shpatanj.

· Kalaja në Majën e Gorës, Potom.

· Kalaja e Tomorricës, Gradec, Poliçan

· Kalaja e Çorovodës

· Rrethi i Kalasë, Cepan. Kjo kala është e vendosur në një kodër dominuese, në veri të fshatit Prishtë të njohur me emrin “rrethi i kalasë“. Një pjesë e rëndësishme e mureve rrethues të kësaj kalaje ruhen ende. Ato përbëhen nga blloqe shtufi kuadratikë të përmasave të mëdha dhe mesatare. Përmasat variojnë; gjatësi 1,03m x gjerësi 0,40m x lartësi 0,26m dhe gjatësi 0,44m x gjerësi 1,12m x lartësi 0,25m. Kalaja ka tre kulla (a, b, c) të pozicionuara përkatësisht në veri (a), veri-jug (b) dhe jug (c). E veçantë ishte hyrja e kalasë e vendosur në pjesën jugperëndimore të kodrës, e cila paraqet tipare të një hyrjeje monumentale. Në pjesën e akropolit u gjet një numër i madh fragmentesh qeramike, me forma të ndryshme.⁽¹⁰⁾

· Kalaja në bregun e Koronit, Bargullas, Bogove. Fortifikimi i Bargullasit ndodhet në një kodër dominuese në perëndim të fshatit Bargullas. Prej kësaj kodre në horizont në veri ndodhet mali Tomorr, vargmali i të cilit vazhdon edhe në drejtimin verilindor. Kjo kodër ka një pozicion dominues, duke krijuar marrëdhënie në hapësirë me një numër fortifikimesh. Në veri ndodhet kalaja e Tomorrit, në veriperëndim kalaja e qytetit të Beratit, në po të njëjtin drejtim, me pak shmangie, në perëndim ndodhet Gradishta e Peshtanit. Kodra e fortifikimit të Bargullasit njihet ndryshe me emrin “Bregu i Koronit” ose “Kisha”. Fortifikimi rrethonte një sipërfaqe prej rreth 600 m2, dhe muri ka një trashësi që nuk i kalonte 1,10 m. Sot gjurmët e mureve rrethuese ruhen vetëm në disa pjesë të kodrës. Më tepër të dukshme ato janë në pjesën jugore e juglindore. Nga këto mbetje shihet qartë se muret kanë qenë ndërtuar me gurë gëlqerorë kuadratikë të përzierë më gurë shtufi, ku më tepër mbizotërojnë këta të fundit. Pjesët e tjera të rrethimit të kodrës janë shkatërruar gjatë hapjes së llogoreve në luftën italo-austriake, në vitet 1917-1918. Blloqet e gurëve të shtufit në fragmentet e ruajtura të murit kanë përmasa mesatare me gjatësi 0,83m x gjerësi 0,50m x lartësi 0,26m; ndërsa ato gëlqerorë shkojnë nga gjatësi 0,36m x gjerësi 0,42m x lartësi 0,36m në gjatësi 0,36 x gjerësi 0,46 x lartësi 0,50m. Mbi sipërfaqen e kodrës u gjetën fragmente qeramike, ku më tipik ishte një fund ene prej qeramike fine. Në pjesën fundore të kodrës së fortifikuar, rreth 700 m larg saj janë vënë re gjurmë varresh, dhe pranë tyre u gjetën disa fragmente qeramike.⁽¹⁰⁾

· Kalaja e Malindit,

· Fortifikimi antik, Qeshibes, Cepan. Kalaja e Qeshibesit ndodhet në një kodër të vogël në fshatin Qeshibes të rrethit Skrapar. Rruga për në kodrën e kalasë së Qeshibesit fillon me një kalldrëm me gurë të çrregullt të përmasave nga 0,29m – 0,35m në 0,40m – 0,20m, pjesë e një rruge të vjetër e cila sipas banorëve ndiqte itinerarin Qeshibes-Soropull-Frashër-Qafa e Dëllinjës. Gjerësia e kalldrëmit shkon nga 1,50m-1,60m e në pjesët ku ngushtohet edhe në 1,20m. Ky kalldrëm ndjek terrenin e pjerrët e mund të ketë shërbyer si rrugë për karvanët e këmbësorëve. Një pjesë e kalldrëmit sot është shkatërruar nga ndërtimi i rrugës së re tё fshatit, ende të papërfunduar. Kodra e kalasë së Qeshibesit ndodhet në të djathtë të rrugës me kalldrëm në një kodër me lartësi 1047m mbi nivelin e detit (Fig. 7). Në veri të kësaj kodre, në horizont duket mali i Ramijes, gryka e Dëvrisë; në veriperëndim kalaja e Skraparit, në perëndim mali i Kreshovës, në jug gryka e Frashërit dhe në lindje mali i Miçanit. Muret e ruajtura të kalasë janë vendosur mbi shkëmbin natyror të kodrës. Për ndërtim janë përdorur blloqe gurësh gëlqeror kuadratik, pa lidhje llaçi e të punuar pjesërisht, vetëm në faqen e jashtme të tyre Përmasat e gurëve shkojnë në; gjatësi 0,91m x gjerësi 0,63m x lartësi 0,47m në gjatësi 0, 60m x gjerësi 0,53m x lartësi 0,54m. Gjatë kësaj ekspeditë u evidentuan tre kulla të pozicionuara përkatësisht: kulla a në verilindje, kulla b në veriperëndim dhe kulla c në cepin jugperëndimor të fortifikimit. Kulla më mirë e ruajtur është kulla b, lartësia e cepit verior të së cilës është 0,88m ndërsa cepi jugor 0,93m. Pranë kullës c në pjesën jugperëndimore të fortifikimit ndodhet një hapësirë me gjerësi 1,20m, që të lë të mendosh se në këtë rast kemi të bëjmë ndoshta me një hyrje të fortifikimit. Në po të njëjtin drejtim, jashtë murit rrethues u vu re një trakt muri me gjatësi 3,10m dhe lartësi 0,80m. Ky mur i cili ndjek drejtimin jug-veri, mbështet në shkëmbin natyror të kodrës dhe është i ndërtuar me gurë mesatarë e të mëdhenj me përmasa që shkojnë nga, gjatësi 0,44m x gjerësi 0,29m në gjatësi 0,20m x gjerësi 0,25m. Nëse hyrja mund të ketë qëndruar në këtë pjesë të fortifikimit atëherë në këtë rast do të flisnim për ekzistencën e një muri barrierë. Ndërkohë që në pjesën verilindore të kodrës pranë kullës a u evidentua një linjë tjetër muri, e cila zbriste poshtë kodrës në drejtimin lindje -perëndim, duke filluar nga cepi verior i kullës a, me një gjatësi prej 14m dhe gjerësi 2,5m. Qeramika e mbledhur në sipërfaqen e kodrës së kalasë së Qeshibesit është e pakët në numër edhe pse me forma të shumëllojshme.⁽¹⁰⁾

· Pika prehistorike, Vlushe.

· Vendbanimi prehistorik, Leshnje.

· Ura mesjetare, Sharove. Ura e Sharovës ndodhet mbi lumin Osum, sapo kalon fshatin Sharovë. Një studiues e daton këtë urë në periudhën romake, megjithatë brezat e drurit që përshkojnë tërthorazi muraturën prej blloqesh guri të lidhura me llaç tregojnë për një faze rindërtimi në periudhën mesjetare. Nga ura e vjetër sot ruhen vetëm këmbët në të dyja anët e lumit.

· Rrenojat e Urës, Çorovodë

· Kisha e vjetër e Çorovodës

· Hamami, Sllatinjë, Poliçan

· Ish-Teqeja, Backë

· Ish-centrali telefonik, banesa e Fahri Alilit, Stravecke.

· Banesa e Pasho Hysit, Verzhezhe, Poliçan.

· Banesa e Riza Ceroves, Skrapar.

· Shtëpia ku u krijua Komiteti i Shpëtimit të Skraparit, Zaloshnje.

· Shtëpia ku ka punuar Shtabi i Ushtrisë N.ÇL., Helmës.

· Shtëpia ku është vendosur centrali telefonik 1944, Helmës

Gjenden shumë monumente natyre, shume të bukura për t’u vizituar, që janë:

· Stera e Katofiqit

· Stera e Proselçut

· Shpella e Pirogoshit. Pranë fshati Radesh në një lartësi prej 450 metrash gjendet shpella e Pirogoshit e cila është më e madhja në vend. Ajo ka një gjatës prej 1,5 km dhe krahas formave të shumta karstike është e populluar nga kolonitë e lakuriqëve të natës.⁽⁶⁾ Shpella ka dy hyrje, në hyrjen e parë të saj aty ku ambienti të lejon mundësinë e një sheshi të jashtëm banimi janë gjetur disa fragmente qeramike. Ndërsa më të pakta ishin këto gjetje në hyrjen e sipërme të shpellës e cila pothuajse nuk kishte hapësirë të jashtme banimi.⁽¹⁰⁾

· Sterra e Kakurkes

· Bokerimat e Tomorrices

· Lisi i Baba Fetahut. Ndodhet midis fshatrave Gostënckë – Grëmsh, rreth 820 m mbi nivelin e detit. Përbën një dru me trung dhe kurorë të veçantë me lartësi 14 m, diametër të trungut 62 cm dhe moshë mbi 132 vjeçare. Ka vlera shkencore (biologjike), ekologjike, kulturore, fetare (se lidhet me Baba Fetahun) dhe turistike, të karakterit vendor. Për të shkuar atje merret rruga rurale Çorovodë – Gostënckë – Grëmsh dhe më pas rrugën këmbësore.⁽⁶⁾

· Arra e Madhe e Zhepes

· Kanioni i Osumit. Skrapari mund të quhet edhe rrethi i kanioneve madhështore. Në të gjenden dy kanione të mëdha, të dy monumente natyre, midis tyre kanioni i Osumit, më i madhi në gjithë Shqipërinë, që me të drejtë është quajtur "Koloradoja e Shqipërisë". Ai gjendet në sektorin Çorovodë – Hambull të luginës së Osumit, është rreth 13 km i gjatë, nga 4 deri në 35 m i gjerë, i thellë deri në 70-80 m, me shpate vertikale, përfund të cilëve rrjedh "lozonjar" Osumi, duke u "mburrur" me krijesën e vetë. Janë pikërisht ujërat e tij, që me forcën e tyre gërryerrëse dhe tretëse, kanë depërtuar ashtu ngadalë, por pa ndërprerje, në masën shkëmbore gëlqerore të strukturës antiklinale të Çorovodës, duke formuar kanionin me bukuri mbresëlënëse. Kur udhëton në brendësi të tij mahnitesh nga bukuria befasuese, por edhe nga disa përshtypje të çuditshme dhe të pabesueshme që të krijohen: coprat e qiellit së bashku me pjesë të mureve vertikale të gëlqerorëve gri dhe të bimësisë të blertë pasqyrohen në pellgjet e shumta të lumit, duke krijuar kështu një përzjerje ngjyrash dhe formash të përmbysura, që me fluiditetin e tyre të hutojnë, të çorientojnë dhe të zhytin në një botë krejt tjetër, ireale, por që të ngjallin ndjesi të ëmbla, nga të cilat nuk ke dëshirë të dalësh. Kjo nuk është e vetmia mrekulli e këtij kanioni: në disa sektorë të tij shfaqen ujëvara të mëdha me bukuri befasuese, sidomos në ditët me diell, rrezet e të cilit zbërthehen nga piklat e ujit, duke formuar ylbere, që fillojnë nga qielli, vazhdojnë në shpatet e kanionit, nga ku pasqyrohen në pellgjet e ujit dhe në shtratin e lumit. Në këto raste e ke të vështirë të vendosësh kufirin midis tokës dhe qiellit, të shaqen ndjesi të tjera edhe më të fuqishme, që të ndjekin nga pas edhe kur del prej kanionit, madje edhe kur je larg tij, ato të ftojnë të kthehesh dhe ta vizitosh përsëri atë. Në muret vertikale të kanionit ka mjaft guva e zgavërime të formuara nga proceset e karstit. Midis tyre dallohet "Vrima e nuses", që ndodhet 800 m në afërsi të fshatit të Bigazit dhe që është një zgavër apo ndoshta një shpellë karstike në formën e një galerie me gjatësi 7 – 8 m dhe diametër rreth 2 m. Me siguri në muret vertikale gëlqerore ka edhe shpella të tjera shumë më të mëdha, të cilat presin eksploratorët për t’i zbuluar dhe evidentuar vlerat e tyre të shumta. Ka qenë pikërisht bukuria e veçantë dhe forma interesante e këtij kanioni që rreth tij të dilnin edhe legjenda, të cilat kanë udhëtuar gojë më gojë deri në ditën e sotme. Midis tyre tregohet legjenda e nuses dhe ajo e gjurmës të shenjtit Abaz Aliu. Legjenda e lidh shpellën e "Vrimës së Nuses", të përmëndur më lart, me fatin e një nuseje që po martohej pa dëshirën e saj, por që ishte e detyruar të zbatonte zakonin e vjetër. Krushqit po ktheheshin me nusen që kishin marrë në një fshat tjetër, kur arritën këtu nusja u thotë atyre se "po e çonin tek burri pa dëshirën e saj", por krushqit nuk i dhanë përgjigje. Ndaj ajo e mendoi vet planin e ikjes. Duke iu lutur zotit, i drejtohet shkëmbit të kanionit: "Hapu, o shkëmb që të shpëtoj nga sikleti që më ka zënë". Dhe shkëmbi e dëgjoi, menjëherë hapi një vrimë, zgavër. Nusja u hodh nga kali dhe u fsheh në këtë vrimë. Krushqit u kthyen në fshat pa të. Më vonë kjo vrimë nisi të vizitohej nga nuse të reja që kërkonin të bëheshin me fëmijë. Legjenda e dytë lidhet me format e çuditshme të krijuara nga karsti (tretja) e gëlqerorëve në ujë. Këto forma janë të ngjashme me gjurmën e një kali dhe të një shkopi. Ato gjenden pranë fshatit Dhores, rreth 5 km larg qytetit të Çorovodës. Legjenda i cilëson ato si gjurmët e shenjtit Abaz Aliu, i cili erdhi në Tomor nga Qerbelaja, hipur mbi kalin e tij të bardhë. Ai fluturoi dhe e la gjurmën e tij në dërrasën e Kajcës, nga ku përsëri fluturoi në malin e Tomorit. Besimtarët bektashianë për të qetësuar shpirtin, kërkojnë ndihmën e gjurmës së shenjtit Abaz Aliu.⁽⁵⁾

· Kanioni i Gradecit

· Cirqet akullnajore te Tomorrit

· Lisi i Osojes

· Trasgesioni i Paleogjenit te siperme ne qafen e Devries

· Karsti i Qafes se Devries

· Burimi i Guakut

· Lisi i Munushtirit

· Sterra Uvlen (pusi i Ramies)

· Stera e Bores

· Morenat e Ujanikut

· Vrima e Dragoit (Kuçedres)

· Qafa e Kulmakut

· Plepat, Konak te Tomorrices

· Rrapi i Veseshtes

· Ahishtja e Leshnjes

· Rrobulli i Kulmakes

· Pishat e Gurrit te Prere

· Rrapi i Vezhezhes

· Koshnica

· Bredhi i Kuçit

· Ahishtja e Symizes

· Ahishtja e Lirzes

· Arrat ne Novaj. Gjenden në fshatin me të njejtin emër të komunës Bogovë. Ato janë shumë, por në to dallohen dy drurë arre më të vjetër dhe më të mëdhenj: i pari me lartësi 16 m, diametër të trungut 76 cm, perimetër të kurorës 76 cm dhe moshë 95 vjeçare; i dyti me lartësi 14 m, diametër të trungut 58 cm, perimetër të kurorës 29 m dhe moshë 90 vjeçare. Kanë vlera shkencore (biologjike), ekologjike dhe didaktike. Për të vizituar këtë monument merret rruga Çorovodë - Novaj.⁽⁶⁾

· Dushkaja e Tendes se Qypit

Në këtë rreth, duke u mbështetur në kriteret e Qendrës Botërore të Ruajtjes së Natyrës (IUCN), është shpallur edhe kjo zonë e mbrojtur si park kombëtar:

· Bogovë me sip. 330.0 ha, zone e mbrojtur e kategorise se IV me Rreg.MB nr.1, date 27.7.1977

PUKE

2025-08-21T23:48:00.005+02:00

Rrethi PUKE

Rrethi Puke ben pjese ne qarkun Shkodër dhe eshte i perbere nga⁽¹⁾: BASHKIA/QYTETI Puke; Fshati Puke, Lajthize; BASHKIA/QYTETI Fushe-Arres; Miçaj, Lumbardhe; KOMUNA Gjegjan: Dom, Gjegjan, Gojan i Vogel, Rras, Kuzhnen, Gojan i Madh, Shkoz, Kimez, Kalvare, Mesul; KOMUNA Blerim: Flet, Xath, Kulumri, Truen, Blerim, Dardhe, Qebik; KOMUNA Iballe: Iballe, Sapac, Levosh, Berishe e Voqel, Berishe Vendi, Berishe e Siperme, Shopel, Mertur; KOMUNA Fierze: Fierze, Porav, Bugjon, Kokdode, Arst, Miliska, Mezi, Aprip-Guri; KOMUNA Qafe-Mali: Qafe-Mali, Armiraj, Srriqe, Mollkuqe, Lajthize, Lumbardhe, Tuç, Krvezi, Crash; KOMUNA Rrape: Breg, Rrape, Kabash, Buhot, Bicaj, Blimisht, Lumzi, Mece; KOMUNA Qelez: Qelez, Bushat, Dushneze, Midhe, Buzhale, Dedaj, Levrushk, Ukth, Qerret i Vogel; KOMUNA Qerret: Qerret, Luf, Dush, Karme, Kçire, Luf- Plan, Korthpul, Kaftall, Gomsiqe, Vrith, Plet.

· Kalaja e Dalmacës në fshatin Koman.

· Kalaja në fshatin Micaj.

· Kështjella e Fletit dhe gjurmët e rrugës për Prizren.

· Kështjellat dhe Kishat e Kabashit.

· Shpella e Kaurit.

· Varrezat e lashta të Komanit në fshatin Koman.

· Mulliri i Preng Markut, L. Racë në fshatin Berishë vendi.

· Banesa e Stak Mark Binakut dhe Martin Pjetër Binakut në L. Racë në fshatin Berishë vendi.

· Shkolla Muze “Migjeni” në Pukë.

Gjithashtu gjenden edhe shumë monumente natyre; shume të bukura për t’u vizituar, që janë:

· Shpella e Kaurit

· Fosilet e Kçires

· Peneplena e Gomsiqes

· Guri i Shenjte

· Geshtenjat e Kokdodit. Gjënden në lartësinë 981 m mbi nivelin e detit, pranë fshatit Kokdodë, komuna Iballë e rrethit të Pukës. Përbën pyll rreth 10 ha me dru gështënje kali (C. Satirea). Pylli ka formë të çrregullt e zhvillim të mirë. Lartësia mesatare e drurëve është mbi 10 – 15 m, diametri i trungjeve 100 – 130 cm, ndërsa mosha është mbi 100 vjeçare. Ka vlera shkencore (biologjike), didaktike, estetike, ekonomike e turistike. Vizitohet sipas intinerarit qyteti i Pukës – Iballë – Kokdodë.

· Bungat e varrezave ne Korthpule

· Qarret e varrezave te Shenkollit

· Qarri i Xhamise se Kryeziut

· Ujevara e Kryeziut

· Mrizi i Nderlugjeve

· Mani i Zi

· Hurdha e Tisit

· Sofra e Lekes

· Karsti I Munelles

· Pisha e Dardhes

· Akacjet e Migjenit

· Pisha e Shejzes

POGRADEC

2025-08-21T23:48:00.002+02:00

Rrethi POGRADEC

Rrethi Pogradec ben pjese ne qarkun Korçe dhe eshte i perbere nga⁽¹⁾: BASHKIA/QYTETI Pogradec; KOMUNA Udenisht: Udenisht, Memlisht, Çervenake, Piskupat, Lin, Buqez; KOMUNA Buçimas: Buçimas, Tushemisht, Peshkepi, Gurras, Geshtenjas, Remaj, Verdove, Bahçallek: KOMUNA Çerrave: Çerrave, Blace, Bletas, Alarup, Grapovice, Nishavec, Kodras, Leshnice, Lumas, Pretushe, Qershize; KOMUNA Dardhas: Dardhas, Stropcke, Prenisht, Derdushe, Osnat, Lekas, Nice, Sterkanj, Grunjas; KOMUNA Trebinje: Trebinje, Çezme e Madhe, Çezme e Vogel, Hondisht, Selce e Siperme, Llenge, Plenisht, Hoshtece, Zemce, Potgozhan, Maline, Kalivaç, Pevelan, Dunice, Guri i Bardhe; KOMUNA Proptisht: Proptisht, Rodokal Siper, Rodokal Poshte, Homezh, Slabinje, Somotine, Kriçkove, Selce e Poshtme, Homçan, Verri, Golik, Slatine, Baribardhe, Selishte, Zalltore; KOMUNA Velçan: Velçan, Buzahishte, Shpelle, Bishnice, Jolle, Losnik, Laktesh, Senishte.

· Kalaja në qytetin e Pogradecit është e vendosur në majën e kodrës, në pjesën perëndimore të qytetit të Pogradecit, me lartësi 205m mbi nivelin e liqenit të Ohrit. Ka filluar të banohej që në shek. V p.e.s., ndërsa në shek. IV p.e.s. u pajis me mure mbrojtëse. Ka pasur një vjetërsi banimi prej 1400 vjetësh, duke qenë një kala iliro - shqiptare e hershme. Enkelejtët kanë qenë fisi që kanë jetuar brenda mureve të kalasë.⁽⁵⁾

· Kalaja në fshatin Bllacë.

· Kalaja në fshatin Zemçë.

· Gradishta në fshatin Selcë e Poshtme. Në bregun e djathtë të lumit Shkumbin në një lartësi prej 1040 m mbi nivelin e detit, shtrihen rrënojat e qytetit antik të Pelionit dhe nekropolit shoqërues me pese varret monumentale te antikitetit. Nga shek IV - I p.e.s. qyteti u be rezidenca mbreterore te mbretërve ilire dhe për këtë arsye, ndoshta edhe një qendër e rëndësishme politike dhe ekonomike. Zbulimet arkeologjike nxorren ne drite 5 varre monumentale mbretërore të vendosura në bazë të Akropolit, gdhendur në shkëmb, qe flasin per nje shoqeri me nivel te larte ekonomiko - kulturor te shekullit IV-III p.e.s.. Ketu mendohet te jete varrosur edhe mbreti ilir Klit, sunduesi i Pelionit te lashte. Keshtjella duke qene ne nje vend dominues per Luginen e Shkumbinit ka luajtur nje rol paresor gjate luftes Iliro - Romake dhe Iliro - Maqedonase. Në vitin 1996, Shqipëria propozoi te përfshihen në Listën e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s varret Mbretërore të Selces se Poshtme.⁽⁵⁾

· Gradishta në fshatin Slabinjë.

· Vendbanimi prehistorik në kodrën e fshatit Zagradia.

· Ura midis fshatrave Jollë e Llëngë.

· Ura e Golikut. Kur ndjek rrugen për në krahinen e Mokres, nderkohe qe ju mund te shijoni luginen piktoreske te lumit Shkumbin, ne afersi te fshatit Golik, 40km larg nga qyteti i Pogradecit, në afërsi të rrugës automobilistike, do te gjeni nje ure te lashte mbi Lumin Shkumbin qe daton shekullin XVII e njohur si Ura e Golikut. Kjo ure elegante eshte ndertuar me nje arkitekture te veçante, me tre harqe, dy qemerë rrethorë, me nga një dritare shkarkuese, e gjatë 17 m, e gjerë 3 m dhe e lartë 10m. Aty kalonte Rruga Romake Via Egnatia, nga Ohri, përgjatë fshatrave të Mokrës dhe mbaron në detin Adriatik në Durrës.⁽⁵⁾

· Ura në fshatin Niçë.

· Ura në fshatin Çezmë.

· Ura në fshatin Zgallë.

· Ura në fshatin Servatinë.

· Ura e Terziut në fshatin Proptisht.

· Shkëmbi i qytetit në shpellë të Mokrës.

· Manastiri i Sh. Marenës në fshatin Llëngë.

· Kisha e Shën Thanasit, në fshatin Llëngë

· Kisha e Shën Mitrit, në fshatin Potkozhan.

· Kisha e Shën Mërisë, në fshatin Niçë.

· Rrënojat e Kishës Paleokristiane dhe mozaikët në fshatin Lin. Daton ne fillimet e peridhes se Hekurit, dhe atehere mendohet qe Lini ka qene nje ishull i lulezuar. Ne pjesen e siperme te gadishullit, zbulimet arkeologjike nxorren ne drite nje mozaik shume te vecante qe i perket shekullit te IV-V, kohes se sundimit te Perandorit Romak me origjine ilire Justinianit. Mozaiku i Linit ndodhet ne toke dhe ka disa figura si zogj, peshq e zbukurime te tjera te punuara me shume finese.⁽⁴⁾

· Rrënojat e Kishës Bizantine pranë stacionit të peshkimit në fshatin Lin.

· Shtëpia e Maro Mokrës, Fshati Podgozhan, Pogradec.

· Mozaiku në fshatin Tushemisht.

· Mozaiku i Trenit.

Gjithashtu gjenden edhe shumë monumente natyre⁽⁵⁾, shume të bukura për t’u vizituar, që janë:

· Burimi i Drilonit

· Guri i Kamjes

· Mullaret e Gurte, Trebinje

· Fragment i shkeputjes tektonike te grabenit te Ohrit, Pogradec

· Shpella e Memlishtit

· Shpella e Radokalit

· Shpella e Baribardhes

· Shpella e Shen Marise

· Mani i Shen Marise

· Kanioni i Llenges

· Selvite e kishes, Pogradec

· Rrepet e Tushemishtit

· Guret "nusja dhe dhenderi", Senisht

· Shpella e Najazmezes, Tushemisht

· Rrapi i Radokalit

· Rrapi i Selces se siperme

· Lisi i Leshnices

· Liqenet e Lukoves

Në këtë rreth, duke u mbështetur në kriteret e Qendrës Botërore të Ruajtjes së Natyrës (IUCN), janë shpallur edhe këto zona të mbrojtura si parqe kombëtare.

· Pogradec me sip. 27,323.0 ha, zone e mbrojtur e kategorise se V me VKM nr. 80,datë 18.02.1999.

· Guri i Nikës me sip. 2,200.0 ha, zone e mbrojtur e kategorise se VI me VKM nr.102, datë 15.01.1996.

PERMET

2025-08-21T23:47:00.010+02:00

Rrethi PERMET

Rrethi Permet ben pjese ne qarkun Gjirokaster dhe eshte i perbere nga⁽¹⁾: BASHKIA/QYTETI Permet; BASHKIA Kelcyre; KOMUNA Q Kelcyre: Fshat Kelcyre, Mbrezhdan, Maleshove, Limar, Leskaj, Kala; KOMUNA Ballaban: Ballaban, Vinokash, Vonokash Fushe, Komarak, Mazhar, Kondas, Psar, Ball, Kajce, Pavar, Toshkez, Bubes 1, Bubez 2, Beqaraj; KOMUNA Çarçove: Çarçove, Vllaho-Psillotere, Biovizhde, Zhepe, Draçove, Iliar-Munushtir, Strembec, Pellumbar, Kanikol; KOMUNA Dishnice Kelyre: Beduqas, Tolar, Panarit, Riban, Varobop, Kuqar, Mertinje, Xhanaj, Benje, Fratar, Senican, Katundishte, Leskovec, Gerdas, Kodrishte; KOMUNA Frasher: Frasher, Zavalan, Ogren-kostrec, Gostivisht, Miçan, Verçisht, Kreshove, Soropull; KOMUNA Petran Qalishte: Petran, Leshnice, Leus, Lipe, Qilarishte, Badilonje, Benje-Novosele, Delvine, Bodar, Kaludh, Lupcke, Gjinakar, Ogdunan, Lipivan-Trabozishte, Tremisht; KOMUNA Qender Piskove: Piskove, Bual, Kosine, Rapcke, Mokrize-Zleushe, Kutal, Kosove, Hotove, Odriçan, Raban, Alipostivan, Bor ocke, Gostinisht, Pagri, Pacomit, Argove, Grabove; KOMUNA Suke: Suke, Gorice, Fshat i ri, Rodenje, Podgoran, Podgoran Fushe, Ujmire, Zhepove, Shelq, Topojan, Luar, Delilaj, Çorogunj, Taronine.

· Guri i qytetit të Përmetit.

· Kalaja e Bolëngës mbi qytetin e Përmetit.

· Kalaja e Këlcyrës në fshatin Këlcyrë.

· Kalaja e Limarit në fshatin Malëshovë.

· Mulliri i Drithit buzë lumit të Langaricës në fshatin Bënjë.

· Shpella e Bënjës në fshatin Bënjë.

· Ura e Katiut në fshatin Limar mbi Urën e Zagorisë.

· Ura e Kalasë në fshatin Limar mbi lumin e Zagorisë.

· Ura në përroin e Bënjës në fshatin Bënjë.

· Ura në Përroin e Limarit në fshatin Limar.

· Rrënojat e urës së Muço Kysës mbi lumin Vjosë, në Grykën e Mezhgoranit.

· Pus karakterstik në shtëpinë e Ali Mehmetit, fshati Kaja.

· Çezma e Paçomitit.

· Kisha e Sh. Premtes në qytetin e Përmetit.

· Kisha e Sh. Mërisë në fshatin Leusë.

· Kisha e Sh. Mërisë në fshatin Seran.

· Kisha e Sh. Mërisë në fshatin Kosinë.

· Kisha e Sh. Sotirit në fshatin Tremishtë.

· Kisha e Sh. Mërisë në fshatin Bënjë.

· Kisha e Sh. Mërisë në fshatin Okdunan.

· Kisha e Dëllisë pranë fshatit Buhal.

· Shtëpia e Riza Sakos fshati Çorogunjë.

· Shtëpia e Lumo Pavarit (dëshmor) pronë e Kooperativës - fshati Pavar.

· Shtëpia e Leftel Çullurës në fshatin Buhal.

· Shtëpia e Nuro Selfos në fshatin Çorrogunjë.

· Qyteza antike e __________ dhe varreza.

· Kisha e shën Mëhillit, në fshatin Delvinë të Shqerisë

· Kisha e Shënkollit, në fshatin Lipë

· Teqja e Frashërit, në fshatin Frashër

· Ndërtesat ku u mbajt Kongresi i Përmetit, në qytetin e Përmetit

· Xhamia e vjetër në qytetin e Përmetit

Gjithashtu gjenden edhe shumë monumente natyre shume të bukura për t’u vizituar, që janë:

· Rrapi i Megallares, afer fshatit Gjinakar

· Pylli i Gerhotit, afer fshatit Zhepe

· Bredhi i Çarshoves se Vjeter

· Rrapi i Zhepes

· Pylli i Çukes

· Pylli i Ropushes

· Horizonte vithisese dhe olistolite, Çarçove

· Perendi e Borockes (Kanioni, Guri i Bletes)

· Pusi i Cilikojave afer fshatit Çorrogunj

· Pusi i Nemerçkes

· Shpella e pellumbave

· Cirku i Nemerçkes

· Guri i Qytetit

· Guri i Atos, afer fshatit Kutal

· Kanioni i Legarices

· Bokerimat e Dangellise

· Gropa e Kazanit

· Guri i Petranit

· Kanioni i Kamenikut

· Ujerava e Sopotit afer fshatit Sterbec

· Ujrat Termale te Benjes

· Uji i Zi, Kelcyre. Ndodhet në afërsi të qytetit të Këlcyrës, në krahun e majtë të shtratit të lumit të Vjosës, në rrëzën veriore të malit Dhëmbelit, në lartësinë 160 m mbi nivelin e detit. Përbëjnë 8-10 burime karstike me prurje 400-500l/sek., që dalin në kontaktin litologjik midis gëlqerorëve të kretës së sipërme dhe flishit. Kanë ujë të pastër dhe të ftohtë. Krijojnë një mjedis shumë tërheqës. Kanë vlera shkencore (gjeologjike, gjeomorfologjike, hidrologjike), kulturore, didaktike dhe turistike.

· Rrepet e Grykes se Kelcyres

· Bredhi i Petranit

· Selvia e Kishes, Leuse

· Grumbulli pyjor i Polmenit

· Rrepet e Kuqarit

· Bredhi i Kokojkes, Frasher

· Arra e llukanit, Frasher

· Geshtenja e Teqese, Frasher

Në këtë rreth, duke u mbështetur në kriteret e Qendrës Botërore të Ruajtjes së Natyrës (IUCN), është shpallur edhe kjo zonë e mbrojtur si park kombëtar:

· Bredhi i Hotovës-Dangelli me sip. 34,361.1 ha, zone e mbrojtur e kategorise se II me VKM nr.1631, datë 17.12.2008. Mund të cilë sohet si mushkeria natyrore e Shqipërisë Jugore. Me një masiv të mrekullueshëm të përbërë kryesisht nga Bredhi Maqedonas, ky park kombëtar është një nga perlat turistike të Shqipërisë, që ofron surpriza të këndëshme në çdo stinë të vitit, si në dimër, ku ai është i mbuluar nga dëbora por dhe në verë ku mund të shijosh freskinë e tij. Prej disa vitesh ai është kthyer në një vend që vizitohet shpesh nga turistët. Ai ndodhet në zonën e Frashërit, rreth 35 kilometra nga qyteti i Përmetit, në verilindje të tij. Pamja madhështore e parkut të shfaqet nga hyrja e luginës së Lumicës e deri afër majës së malit të Kokojkës. Në Bredhin e Hotovës mund të shkosh me çdo lloj mjeti pavarsisht se rruga nga kthesa e Piskovës, është e paasfaltuar. Por udhëtimi me mjete fuoristrada të krijon lehtësinë për të hyrë sa më thellë në pyll. Në Bredhin e Hotovës nuk ka lokale prandaj ushqimin duhet ta marrësh me vete ose ta porositësh më parë në fshatrat përreth tij. Ndërsa për ujin e pijshëm nuk është problem, pasi në brendësi të pyllit ka një sërë burimesh natyrore më ujë të ftohtë. Aty përveç bredhit gjen disa lloje panjash, shkozë e zezë, ilqe, dëllinjë e kuqe dhe e zezë, mjedër etj. Në lartësinë 800-1000 metra takohen livadhe e vende të sheshta të rrethuar nga drurë shekullorë të përmasave të mëdha. Parku formon një kurorë të gjelbërt gjigande me kontraste të dukshme nga njëra-tjetra. Bota shtazore është e pasur. Nga gjitarët takohen ariu i murrmë, ujku, dhelpra, kunadhja, derri i egër, lepuri i egër, ketri etj. Por krenaria e këtij parku dhe përfaqësuesi tipik i tij është kaprolli, të cilin mund ta shohësh në livadhe dhe lëndina në thellësi të pyllit.

PEQIN

2025-08-21T23:47:00.006+02:00

Rrethi PEQIN

Rrethi i Peqinit ben pjese ne qarkun e Elbasanit dhe eshte i perbere nga⁽¹⁾: BASHKIA/QYTETI Peqin; KOMUNA Pajove: Pajove, Gryksh i Madh, Bishqem, Paulesh, Bishqem Fushe, Leqit, Lazarej, Haspiraj, Hasnjok, Çengelaj, Garunje e Paprit, Cacabej; KOMUNA Gjocaj: Gjocaj, Çelhakaj, Hasmashaj, Kurtaj, Vashaj, Rumbullak, Bregas, Bardhaj, Blinas; KOMUNA Karine: Karine, Kazije, Rozeje, Proger, Sinametaj, Drangaj, Garunje e Vogel; KOMUNA Perparim: Perparim, Galush, Lisnaje, Bicaj, Caushaj, Fatish, Garunje e Madhe, Arvend, Gjevur, Kodras, Lolaj, Katesh, Copane, Uruçaj; KOMUNA Sheze Sheze e Madhe: Sheze e Madhe, Karthneke, Sheze e Vogel, Pekisht, Trash, Algjinaj, Gryksh i Vogel.

· Kalaja në kodrën e Saragut në fshatin Pajovë.

· Rrënojat antike në pellaz në fshatin Uruçaj.

· Kalaja e Peqinit në qytetin e Peqinit. Shekullit të XVI i përket dhe ndërtimi i kalasë së Peqinit në afërsi të Elbasanit. Ajo u themelua për të siguruar rrugën Elbasan-Kavajë-Durrës-Bashtovë nga kryengritësit shqiptarë. Kalaja e Peqinit është një fortifikim i vogël i ndërtuar në terren fushor në formë katërkëndëshi kënddrejtë me përmasa 57x51 m. Në fazën fillestare ajo kishte katër kulla cilindrike në qoshet dhe një portë, që përshkonte njërin nga muret. Muret kanë një trashësi prej 1,40-1,50 m dhe janë ndërtuar me gurë lumi të lidhur me llaç të bollshëm e të përfocuar me breza druri me seksion rrethor. Shkallët që të çonin në shtegun e rojes janë ndërtuar brenda trashësisë së murit. Sipas gjurmëve të ruajtura, në secilin mur ka pasur nga dy palë shkallë të vendosura në formën e shkronjës V, që të çonin në drejtim të kullave të qosheve. Muret kanë qenë të larta rreth 5 m, të ndërtuara mbi themele të cekëta. Në pjesën e sipërme ato kanë qenë pajisur me bedena, të cilët kishin një lartësi prej 1,10 m. Porta e vetme e kalasë ka qenë e mbuluar me një hark tullash të rrethuar me kornize. Kullat kanë qenë rreth 1 m më të larta se kurtinat. Ato ndaheshin në tri kate, kati i poshtëm mjaft i ulët (1,40-1,50 m), shërbente si depo, kati i dytë, me një lartësi 2,50 m ishte pajisur me frëngji të ngushta shigjetë që shërbenin njëkohësisht edhe për ndriçimin e ambientit. Të tria katet ndaheshin me dyshe-me dërrase dhe komunikonin me kalanë nëpërmjet dy portave, në katin II dhe në katin III, kjo e fundit ko-munikonte me shtegun e rojes. Katet e treta kanë qenë pajisur me nga tri frëngji topash. Frëngjitë ngushtoheshin nga ana e jashtme dhe përfundonin në formën e një dritareje të mbuluar me hark tullash. Frëngjitë për topa të Peqinit ndryshojnë krejtësisht nga ato të Prezës. Pjesën e jashtme e kanë më të gjerë nga frëngjitë e kalasë së Elbasanit.

· Portat e katit të poshtëm të kullave formoheshin nga një hark sektorial, mbi të cilin ndodhej një hark rrethor tullash që s´ishte gjë tjetër veçse fillimi i qemerit me tulla të korridorit të hyrjes. Ai ka një gjatësi prej 1,50 m dhe gjerësi prej 1,10 m. Muret anësore të tij janë ndërtuar vetëm me gurë, ndërsa qemeri me tulla. Kullat e rrumbullakëta të qosheve kanë pasur një diametër të brendshëm prej rreth 5,50 m dhe trashësi muresh të barabartë me kurtinat 1,40-1,50 m.

· Mbi portën e kalasë, ashtu si në Elbasan, ka qenë ndërtuar një «xhami» pa minare (Mesxhide), e cila përmendet nga Çelebiu në shek. XVII.

· Në periudhat e mëvonshme kalaja ka pësuar disa rindërtime siç është krijimi i disa kthinave të brendshme. Janë shtuar kulla poligonale dhe është hapur një portë në murin verilindor; është shtuar një kullë poligonale dhe një kullë katërkëndëshe në murin veriperëndimor dhe vetë kullat e qosheve janë kthyer në poligonale. Këto të fundit janë pajisur me frëngji të mëdha topash si dhe frëngji pushkësh. Të gjitha këto rindërtime janë kryer pas vizitës së Çelebiut, domethënë gjatë shek. XVIII-XIX. Duke qenë një kala e dorës së dytë dhe e dobët për kohën që u ndërtua, Peqini nuk përmendet në dokumentet e shek. XVI. Kështu që koha e ndërtimit të saj mund të përcaktohet kryesisht nga krahasimi me kalatë e tjera të kësaj periudhe. Forma planimetrike dhe sidomos dalja katërkëndëshe midis murit verilindor e afron atë me kalanë e Prezës, ndërsa frëngjitë për topa ngjasojnë më tepër me ato të Durrësit. Me këto të fundit e afron edhe mungesa e përdorimit të dukshëm të copave të tullave në mure ose e një teknike më të rregullt me tulla. Në kohën e Çelebiut nuk mbahej mend koha e ndërtimit të kësaj kalaje, fakt që do të përjashtonte së paku shek. XVII. Kështu që mbetet si periudhë më e mundshme e ndërtimit të saj gjysma e parë e shek. XVI.

· Kulla e sahatit në qytetin e Peqinit.

· Kisha e Sh. Mërisë në fshatin Bishqem.

· (Per te tjerat shih: Elbasan ose Lushnje)

Gjithashtu gjenden edhe shumë monumente natyre shume të bukura për t’u vizituar, që janë:

· Qarri i Karrines (Drangojve)

· Bakerima e Garrunjes

· Vidhi i Tabakut

· Rrapi i Haskas

· Rrapi i Uruçajt

· Lisi i Babaliut

MAT

2025-08-21T23:47:00.002+02:00

Rrethi MAT

Rrethi i Matit ben pjese ne qarkun e Dibres dhe eshte i perbere nga⁽¹⁾: BASHKIA/QYTETI Burrel; KOMUNA Klos: Klos, Bejne, Klos Katund, Shengjun, Plani i Bardhe, Fullqet, Dars, Fshat, Bel, Unjate, Pleshe, Cerruje, Patin, Bersh; KOMUNA Baz: Baz, Fushe-Baz, Rreth-Baz, Karice, Drita; KOMUNA Xiber: Xiber-Murriz, Petralbe, Shkalle, Xiber-Hane, Gur i Bardhe, Kete; KOMUNA Derjan: Derjan, Urxulle, Barbulloje, Dukagjin, Gjocaj, Lam i Madh, Zall Gjocaj; KOMUNA Rukaj Bruç: Bruç, Prelle, Rremull, Rukaj, Laç, Urake; KOMUNA Macukull: Macukull, Dej Macukull, Shell, Vig, Shqefen; KOMUNA Komsi: Komsi, Koder Qerre, Frankth, Selixe, German, Bater e Vogel, Bater e Madhe, Fushe-Burrel, Zall-Shoshaj, Midhe, Suç Kudari, Kurdari, Kuqelaj, Skenderaj, Suç, Kujtim; KOMUNA Ulez: Qyteti Ulez, Kokerdhok, Stojan, Madhesh, Lunder, Bushkash; KOMUNA Gurre Rripe: Rripe, Gurre e Vogel, Mishter, Shulbater, Dom, Gurre e Madhe; KOMUNA Lis: Lis, Vinjoll, Gjallish, Burgajet, Zenisht, Shoshaj, Mallunxe.

· Kalaja e Skënderbeut (Petralba) në fshatin Gur i Bardhë.

· Kalaja e Xibrit në fshatin Xibër.

· Qyteti i Skënderbeut në Qafmurë.

· Dera e qytezës Komsia në fshatin Komsi.

· Ura në hyrje të fshatit Dars.

· Ura e vogël tek Gurrat e kodrës në fshain Gur i Bardhë, Klos.

· Ura e gurit e Hixhës midis lagjes “Qendër” dhe “Hoxhaj”.

· Ura e Vashës mbi lumin Mat.

· Rrënojat e Kishës dhe varri monumental i Suçit.

· Shpella e Pëllumbave në luginën e Valit në fshatin Laç.

· Shpella e Blazit në luginën e Valit në fshatin Laç.

· Shpella e Nezirit në luginën e Valit në fshatin Laç.

· Kulla e Elmaz (Korb) Muharemit në fshatin Gurrë të Madhe.

· Kulla e Sul Lëkursit në fshatin Gurrë e Madhe.

· Kulla e Abdulla Zylfit në fshatin Kurdari.

· Kulla e Ali (Mehmet) Seftës në Kurdari.

· Kulla e Dyle Çelës (pronë e Preng Shpatit) fshati Patin.

· Shtëpia e Rustem (Dyl) Kryekurtit në fshatin Macukull.

· Shtëpia e Rexhep Karait (pronë e Sinan Alushi) fshati Dars.

· Shtëpia e Asllan Hutës (pronë e Shefqet Gjashit) në fshati Plan të Bardhë.

· Shtëpia e Jakup Kurtit në Plan të Bardhë.

· Shtëpia e Hysen Dodollit në Bejn.

· Shtëpia e Bajram Allushit në Klos - Katund.

· Shtëpia e Rexhep Lleshit (sot Muzeu i Kulturës Popullore) në Klos - Katund.

· Shtëpia e Abdi (Veli) Domit në fshatin Gur të bardhë.

· Shtëpia e Shaqir (Elmaz) Dezhgiut në fshatin Gur i Bardhë.

· Shtëpia e Xhella Bodës në fshatin Gur të bardhë.

· Shtëpia e Xheladin Koxherit në Gjon - Martanesh.

· Shtëpia e Osman (Tahir) Çukës në Gjon - Martanesh.

· Shtëpia e Ramiz Lekës në fshatin Lenë - Martanesh.

· Vendi ku u mbajt Kuvendi i Dukagjinit dhe gjurmët e kishës së atjeshme në fshatin Dukagjin.

· Ish - Teqeja e poshtme në fshatin Peshk të Martaneshit.

Gjithashtu gjenden edhe shumë monumente natyre shume të bukura për t’u vizituar, që janë:

· Guri i gjate, Urxuall

· Kepi i Skenderbeut, Varosh

· Kanioni i Urakes

· Rrapi i Marqethit

· Lisi i Qershizes

· Puset e Valzes

· Maja e Boshtres (Macukull)

· Guri i Vashes

· Lisi i Tushes, Frankth

· Lisi i Bershinit

· Kanioni i Filmit

· Kroi i Gjeneralit (Gur i Bardhe)

· Tisat e Mbasdejes

· Lisat e Larn Pores

· Burirni i Shutrese

· Geshtenja e kalit e Gurrit te Bardhe, Mat

· Lisi Qafe Shenkollit

· Rrapi i pazarit te Klosit

· Qarri i Bardhe ne Sheshaj

· Lisi i Fushe Lores ne Barbullej

· Lisi i Bershinit, Bershi

· Vidhi i Patllit, Suç

· Lisat e Pores, Macukull

· Lisi varreve te Rexhes (Macukull)

· Lisi Macukull (Varrit te Mire)

· Lisi i Varrit teTurkut

· Lisat e shkolles ne Macukull

· Vidhi i Qafe Shenkollit (Dukagjin)

· Lisi te varret e Shtypit (Barbullej)

· Lisi i koder varreve (Urxuall)

· Lisi te varret e Kurrnetes (Shqefen)

· Lisi i Bushkashit

· Lisi i Teqese se Domit

· Rrapi i Çeles, Patin

· Lisat e Kishes Groshot

· Lisat e Xhamise Remull

· Rrapi i Zabelit, Gurre e Madhe

Në këtë rreth, duke u mbështetur në kriteret e Qendrës Botërore të Ruajtjes së Natyrës (IUCN), është shpallur edhe kjo zonë e mbrojtur si park kombëtar:

· Zall Gjoçaj me sip. 140.0 ha, zone e mbrojtur e kategorise se II me VKM nr.102, datë 15.01.1996

KUÇOVË

2025-08-21T23:46:00.002+02:00

Rrethi KUÇOVË

Rrethi i Kuçoves ben pjese ne qarkun e Beratit dhe eshte i perbere nga⁽¹⁾: BASHKIA Kuçove. KOMUNA Kozare: Havalehas, Kozare, Feras Kozare, Salce Kozare, Vlashuk, Demollare, Fier Mimare, Zdrave, Gege, Drize, Frasher. KOMUNA Perondi: Perondi, Magjate, Tapi, Goraj, Velagosht, Rreth Tapi, Polovine.

Në këtë qytet do të keni mundesi të vizitoni këto monumente kulture:

· Kisha e Ungjillëzimit fshati Kozarë.

· Kisha e Shën Kollit fshati Perondi.

· (Per te tjerat shih: Berat)

KRUJE

2025-08-21T23:45:00.011+02:00

Rrethi KRUJE

Rrethi i Krujes ben pjese ne qarkun e Durresit dhe eshte i perbere nga⁽¹⁾: QYTETI Kruje, Barkanesh, Picerrage, Brret; Fushe Kruje: Q Fushe Kruje, Fushe Kruje, Arrameras, Luz, Hasan, Larusjk, Halil; KOMUNA Cudhi Cudhi-Zall: Cudhi-Zall, Noje, Mafsheq, Shqeze, Shkrete, Cudhi-Kant, Kroi i Madh, Bruz-Zall, Bruz- Mal, Rranxe; KOMUNA Bubq: Bubq, Bilaj, Budull, Mazhe Madhe, Mazhe Vogel, Mallkuç, Murqine; KOMUNA Nikel: Nukel, Tapize, Qereke, Rinas, Virjon, Buran, Mukaj, Kurcaj, Zeze; KOMUNA Thumane Koder Thumane: Koder Thumane, Borizane, Derven, Gramez, Thumane, Bushnesh, Dukagjin i Ri, Sukth-Vendas, Miliska.

· Kalaja e Krujës në qytetin e Krujës.

· Kalaja e Zgërdheshit në fshatin Zgërdhesh. Rrënojat e qytetit ilir të Zgërdheshit (Albanopolis) shtrihen në shpatin e një kodre, që gjendet disa kilometra në jugperëndim të Krujës. Muret rrethuese krijojnë një planimetri në formën e një trekëndëshi që i përgjigjet konturit natyror të faqes perëndimore të kodrës. Nga dy anë, në veri dhe në jug, kodra kufizohet prej përrenjsh, që kanë krijuar buzë të thepisura shkëmbore, ndërsa nga lindja ajo lidhet nëpërmjet një qafë të lartë me një kodër fqinje, duke e bërë këtë anë të ketë një mbrojtje më të dobët natyrore. Pikërisht këtu, për të kompensuar këtë dobësi, janë ndërtuar dy kulla fare pranë njëra-tjetrës. Qyteti ndahet në dy pjesë prej një muri tërthor. Në këtë mur, i cili përshkohej nga një hyrje për në akropol, ruhen dy kulla drejtkëndëshe dhe një gjysmërrethore. Qyteti i poshtëm kufizohet nga perëndimi nga një mur, që ndiqte rrëzën e shpatit të kodrës. Muri ishte i pajisur me kulla katërkëndëshe të vendosura çdo 29 m largësi. Pranë njërës prej tyre ndodhej një hyrje e ngushtë, në të cilën ngjiteshe me shkallë dhe shërbente për këmbësorë. Portat kryesore ndodheshin në të dy krahët anësorë të shpatit të kodrës. Në to të çonin rrugë të ndërtuara bri murit rrethues, të cilat në krahun tjetër kufizoheshin nga pjerrësi të thepisura shkëmbore, duke vështirësuar kështu arritjen e kundërshtarit, i cili ndodhej nën breshërinë e shigjetave dhe të armëve të tjera të mbrojtësve, që qëndronin mbi mur. Brenda mureve rrethuese të qytetit, që përfshinin një territor prej 10 ha, janë konstatuar gjurmë të shumta muresh tarracimi, që shërbenin për të krijuar parcela të sheshta për sistemimin e banesave dhe ndërtimeve shoqërore. Rrugë të brendshme lidhnin pjesë të ndryshme të qytetit me hyrjet, ndërsa shkallë të gdhendura në shkëmb lehtësonin ngjitjen. Në fortifikimet e Zgërdheshit ruhen tri periudha ndërtimi, që i përgjigjen etapave kryesore të historisë së qytetit. Periudhës I i përkiste muri i vjetër i Akropolit, i ndërtuar me gurë të thyer ose pak të përpunuar. Në periudhën e dytë, qyteti pati zgjerimin më të madh, duke përfshirë brenda mureve edhe qytetin e poshtëm. Teknika e ndërtimit të këtyre mureve të ndërtuara me blloqe katërkëndëshe, të punuara me kujdes, tregojnë se kemi të bëjmë me kohën e lulëzimit më të madh të qytetit. Në periudhën e tretë janë përdorur blloqe gurësh të punuara me rustika, ku pjesa qendrore e faqes së jashtme të blokut është lënë siç ka dalë nga gurorja ose është punuar ashpër me çekiç, ndërsa anash saj ndodhet një shirit i punuar rrafsh me gjerësi 5-7 cm. Duke u mbështetur në të dhënat e gërmimeve arkeologjike si dhe në ngjarjet historike, këto periudha janë datuar respektivisht, në shek. VI- p.e.s. në shek. III p.e.s. dhe në fundin e shek. III p.e.s..⁽⁴⁾

· Kalaja e Sebastës në fshatin Laç. ?

· Kalaja e Daulës në fshati Daul. Shënohet në listën e Prokopit në trajtën Aliula si një nga kalatë e reja të ndërtuara prej Justinianit në Epirin e Ri.⁽⁴⁾

· Varrezat e lashta në fshatin e Krujës.

· Hamami i vjetër në Kala. Banja mesjetare ndodhet në skajin jugperëndimor të kalasë, afër teqesë së Dollmës. Ky objekt përbëhet nga katër ambiente. Ambienti i zhveshjes sot ruhet i zbuluar pa çati. Me shkallë prej këndej zbritet në ambientin ndërmjetës i cili djathtas ka gjurmë të një vaske.

· Ura në lagjen Emiraj në qytetin e Krujës.

· Ura e Abdyl Agës në fshatin Shkallë e Zezë.

· Termat antike në fshatin Burizanë.

· Pjesë e kalldrëmit të vjetër të rrugës së Drojës në intervalin Kroi i Kryeshkozës - Ura e Drojës.

· Pjesë e kalldrëmit të vjetër në rrugën e Grykës së Shkallës së Zezë, ndërtimet fshatare, Bushnesh dhe Urës së Abdyl Agës.

· Ura e Kurcajt mbi lumin Zezë, fshati Kurcaj.

· Rrënojat e kishës së Sh. Mërisë në fshatin Sh. Mëri.

· Teqja e Dollmës në lagjen “Kala” të qytetit të Krujës.

· Pazari i Vjetër në qytetin e Krujës.

· Shtëpia e Xhemal Belegut Lagja Xak Pengili, Varosh Krujë.

· Shtëpia e Gocajve, në sesaraj qyteti i Krujës.

· Shtëpia e Sheqere Tetës, në seseraj qyteti i Krujës.

· Shtëpia e haxhi Agiçit, në Emiraj qyteti i Krujës.

· Shtëpia e Lyfti Meçes, në meçaj qyteti i Krujës.

· Shtëpia e Xhemal Topçit, në Perlataj, qyteti i Krujës.

· Shtëpia e Muharem Hoxhës në fshatin Ranxë.

· Shtëpia e Selman Tares në fshatin Shkretë.

· Shtëpia e Hysen Ramadan Pulacit në fshatin Shkretë. (hequr në 1987).

· Shtëpia e Ibrahim, Hamza e Bajram Gjonit në fshatin Budulli.

· Kulla e taf Bashës në fshatin Mafqet.

· Ndërtesa e Muzeut Etnografik (ish pronë e Hamit Kalasë, sot pasuri shteti), L. Mustafa Kaçaçi, Krujë.

· Monumenti i Skënderbeut në qytetin e Krujës.

· Kalldrëmi në lagjen Meçe.

Gjithashtu gjenden edhe shumë monumente natyre⁽³⁾ shume të bukura për t’u vizituar, që janë:

· Sarisallteku dhe shpella

· Gryka e Vajes

· Gryka e Zeze

· Selvia e Fushekrujes

· Rrapi i Buranit

· Masivi i pishes se Zeze, Qafe Shtame

· Kroi i Nenes Mbretereshe, Kryezi

· Rrapi ose Çinari i Eretit

· Rrapi i Ballabanecit

· Rrapi i Taslloit

· Rrepet e Aramerasit, Fushe Kruje

Në këtë rreth, duke u mbështetur në kriteret e Qendrës Botërore të Ruajtjes së Natyrës (IUCN), është shpallur edhe kjo zonë e mbrojtur si park kombëtar:

· Qafë Shtamë me sip. 2,000.0 ha, zone e mbrojtur e kategorise se II me VKM nr.102, datë 15.01.1996. Ndodhet në verilindje të qytetit të Krujës. Në përgjithësi pamja e këtij parku është rrethor dhe mjaft piktoresk. Në këtë park mjaft tërheqës përmendet çezma e "Nënës Mbretëreshë" me ujë shumë të pastër, të ftohtë e kurativ. Është një zonë mjaft e frekuentuar për vlerat e larta kurative dhe ato të peisazhit që ajo ofron.

KORÇE

2025-08-21T23:45:00.009+02:00

Rrethi KORÇE

Rrethi Korçe ben pjese ne qarkun Korçe dhe eshte i perbere nga⁽¹⁾: BASHKIA/QYTETI Korçe; BASHKIA/QYTETI Maliq; Kolanec, Goce, Gjyras, Bicke, Fshat maliq, Plovisht; KOMUNA Libonik: Libonik, Drithas, Vloçisht, Vashtemi, Poceste, symiz, Kloce, Shkoze, Kembetheker, Beras, Zbop, Memel, Manastirec; KOMUNA Gore Zvarisht: Zvarisht, Dolan, Lozhan, Lozhan i Ri, Senishte, Tresove, Strelce, Shales, Selce, Velçan, Mesmal, Moçan, Mjaltas, Marjan, Desmire, Qencke, Babjen, Dolanec; KOMUNA Moglice: Moglice, Gopesh, doberçan, Maliq-Opar, Gurkuq, Bardhas, Zerec, Dushare, Totovec, Shpatmal, Lumaj, Peshtan, Protopape, Osoje, Gurshqipe, Kucake, Nikollare; KOMUNA Vreshtas: Vreshtas, Sheqeras, Bregas, Podgorie; KOMUNA Pirg: Pirg, Gurishte, Zvirine, Leminot, Qershize, Kakaç, Shqitas, Veliterne, Sovjan, Novosele, Bubuq; KOMUNA Pojan: Pojan, Zvezde, Shengjergj, Kreshpanj, Plase, Zmblak, Burimas, Pendavinj, Terove, Rov, Orman, Rembec; KOMUNA Qender Bulgarec: Bulgarec, Lumalas, Biranj, Melcan, Porodine, Dishnice, Shamoll, Belorta, Kuç i Zi, Barç, Çifligj, ,Malavec, Neviçisht; KOMUNA Voskop: Voskop, Dersnik, Polen, Vinçan, Goskove lart, Goskove poshte, Damjanec; KOMUNA Lekas: Lekas, Marian, Gjonbabas, Gurmujas, Shkozan, xerje, Tubas, Gjergjevice, Lavdar, Brozdoverc, Mazrek, Popovine; KOMUNA Vithkuq: Vithkuq, Leshnje, Gjanc, Lubonje, Rehove, Roshanj, Trebicke, Grabocke, Treske, Stratoberdh, Panarit, Shtylle, Cemerice; KOMUNA Voskopoje: Voskopoje, Shipske, Gjonomadh, Krushove, Lavdar; KOMUNA Mollaj: Mollaj, Floq, Pulahe, Uje Bardhe, Kamenice; KOMUNA Drenove: Drenove, Mborje, Boboshtice, Morave, Qatrom, Ravonik, Turan, Dardhe; KOMUNA Liqenas: Liqenas, Diellas, Lajthize, Zaroshke, Cerje, Gorice e Vogel, Gorice e Madhe, Kallamas, Gollomboc.

· Kalaja e Mborjes në fshatin Mborje e ndërtuar mbi një kodër të lartë në afërsi të qytetit.

· Kalaja e Klocës në fshatin Klocë.

· Kalaja e Koçaçit në fshatin Koçaç.

· Kalaja e Symizës në fshatin Symizë. Gjatë gërmimeve arkeologjike në Gradishtën e Symizës, në kërkim të murit rrethues, gjatë konturit natyror të kodrës, doli kudo një linjë gurësh mesatarë e të vegjël të hedhur pa rregull dhe që nuk krijonin ndonjë faqe anësore. Ledhi nuk e kalonte gjerësinë 1,50 m dhe lidhej me shtresën më të hershme të vendbanimit, që datohet në periudhën e vonë të bronzit (1500-1200 p.e.s.).⁽⁴⁾

· Kalaja në fshatin Bellovodë. Pjesa më e mbrojtur e platformës së kodrës së rrethuar nga muret ndahej nga një mur tërthor, i cili krijonte njëfarë akropoli, që shërbente si vend strehim i fundit dhe njëkohësisht si vendbanim i aristokracisë fisnore. Në kalanë e Bellovodës, muri mbrojtës rrethon konturin natyror të platformës së një kodre shkëmbore, pjesa më e lartë e së cilës ndahet nga një mur tërthor, që kufizon një sipërfaqe të vogël. Ai ka një gjerësi prej 3,20-3,40 m dhe ruhet në lartësi prej 1 m.⁽⁴⁾

· Kalaja në fshatin Podgori, e thirrur nga vendasit «Qyteti në Podgorie», ndodhet mbi vargun e kodrave që shënojnë skajin më verior të fushës së Korçës. Maja e kodrës përfundon me një platformë të përzgjatur, konturet e së cilës i rrethonte një mur me gurë të papunuar me gjerësi 2 m. Gjurmët e një hyrjeje me gjerësi 1,50 m janë konstatuar në anën jugore. Pjesa e ndarë, «Akropoli», ndodhet në skajin më të mbrojtur nga natyra të platformës, ku një pjesë shkëmbore e aksidentuar nuk ka pasur nevojë për mure mbrojtëse.⁽⁴⁾

· Kalaja në fshatin Dishnicë. Rruga natyrore, që kalonte gjatë luginës së Devollit, kontrollohej nga kalaja e Menkulasit, në skajin juglindor të saj, nga Zvezda në grykën e Cangonjit, që lidh dy pellgjet e lartpërmendura, nga kulla e Dishnicës në afërsi të Korçës dhe më në fund nga Symiza dhe kalaja e Gopeshit.⁽⁴⁾

· Kalaja në fshatin Kuç i Zi.

· Kalaja e Gobeshit në fshatin Moglicë.

· Kalaja e Gradishtës në fshatin Zerec.

· Vendbanimi prehistorik gjatë rrugës automobilistike në fshatin Vashtëmi.

· Vendbanimi prehistorik në qytetin e Maliqit u bë i njohur nga gërmimet arkeologjike në Maliq të Korçës, ku midis të tjerave u zbulua një vendbanim palafit. Banesat në këtë vendbanim kanë qenë ndërtuar mbi një platformë druri, që mbështetej mbi shtylla të futura pjesërisht në tokë. Krejt vendbanimi ishte rrethuar nga një ledh i ndërtuar me dy radhë trarësh të çarë në mes e të ngulur në tokë që vendoseshin ngjitur, bri njëri-tjetrit, ndërsa hapësira e krijuar midis këtyre radhëve ishte mbushur me dhe të ngjeshur. Në këtë mënyrë ledhi arrinte një gjerësi prej 0,70-0,80 m. dhe rrethonte një sipërfaqe në formë eliptike, siç është gjykuar nga zbulimi i dy skajeve të rrumbullakosura të tij. Ky vendbanim i fortifikuar është datuar prej lëndës arkeologjike të gjetur në të, në periudhën e eneolitit rreth viteve 2600 p.e.r.⁽⁴⁾

· Vendbanimi prehistorik në fshatin Barç.

· Mozaiku në fshatin Polenë.

· Kulla në fshatin Turan është ndërtuar në një terren të sheshtë në skajin lindor të fshatit. Ajo ka një lartësi prej 15 m dhe planimetri katërkëndëshe që i afrohet shumë katrorit (4,60x4,46 m nga ana e brendshme). Kulla ka një hyrje të vetme të vendosur në anë të fasadës perëndimore, e cila mbulohet me dy harqe guri dhe komunikon me katin e parë. Për të arritur pragun duheshin ngjitur disa këmbë shkallë të drunjta, të cilat nuk ruhen më. Kulla ndahet në katër kate, ku secili kat formohet nga një kthinë e vetme, me përjashtim të katit të parë, i cili ndahet në dy kthina, që mbulohen me qemer cilindrik guri. Katet e tjera ndaheshin nga njëri-tjetri me dysheme druri, ndërsa mbulesa është realizuar me një kupolë sferike të mbështetur mbi katër trompa dhe mbi të është vendosur një çati me katër kullime e mbuluar me rrasa guri. Muret e katit të parë kanë një trashësi prej 1,15 m, ndërsa në katet e tjera, me përjashtim të katit të katërt, ato ngushtohen 10-15 cm për çdo kat, për të mbështetur trarët e dyshemesë. Ngjitja për në katin e dytë realizohej me anë shkallësh të gurta, ndërsa katet e tjera komunikonin me shkallë druri. Ky dallim, si dhe mbulimi me qemere i katit të parë, është bërë për ta siguruar këtë nga rreziku i zjarrit, pasi aty grumbulloheshin përkokohësisht prodhimet bujqësore. Kati i dytë ishte vendi kryesor i luftimit, i errët, pak më i ulët se katet e tjera dhe pa asnjëfarë komoditeti; ai është pajisur më së miri me frëngji për armë zjarri. Në katin e tretë ndodhet ambienti kryesor i banimit. Ai përbëhet nga një kthinë që ndriçohet nga tri frëngji. Në një qoshe të kthinës ndodhet një ambient sanitar, dyshemeja e të cilit mbështetet mbi një konsol, që formohet nga disa radhë gurësh, që dalin me shkallëzime nga faqja e brendshme e murit të kullës. Konsoli fillon në katin e dytë të kullës dhe përfundon në nivelin e dyshemesë së katit të tretë. Megjithëse kati i tretë ishte vendi kryesor i banimit, në të nuk dallohet asnjë gjurmë oxhaku apo e ndonjë vendi tjetër për ndezjen e zjarrit. Kati i katërt i mbuluar me kupolë është pak më i lartë se katet e tjera. Në të hapeshin dy dritare të mëdha, të mbuluara me hark me majë, të cilat nuk kishin kanata, megjithatë kjo kthinë është pajisur me oxhak, pasi ai përdorej për të gatuar gjatë stinës së verës.⁽⁴⁾

· Kulla në fshatin Malavec, ndodhet e veçuar në lindje të fshatit. Ajo ndahet në katër kate, por të gjitha katet janë me dysheme druri. Frëngjitë ndodhen vetëm në murin jugor të kullës nga është edhe porta, ndërsa muret e tjera nuk kanë as dritare dhe as frëngji. Frëngjitë janë shpërndarë në këtë mënyrë: kati i parë nuk ka frëngji, i dyti dhe i treti kanë nga një, ndërsa i katërti ka dy frëngji të vendosura në pjesën e sipërme, të cilat shërbenin vetëm për ndriçim. Kulla mbulohet me një kupolë sferike, e cila nuk mbështetet mbi trompa, por mbi disa trekëndësha të formuar nga trarë të vendosur horizontalisht në të katër qoshet e mureve. Siç duket, kulla e Malavecit shërbente më tepër si një hambar i grumbullimit të produkteve bujqësore dhe për ruajtjen e tyre, se sa për të qëndruar atje, qoftë dhe për një periudhë të shkurtër kohe. Ky ndryshim me kullën e Turanit është i lidhur edhe me largësinë e kullave nga banesa e fortifikuar e çifligarit. Po t´i besojmë traditës se këto kulla u përkisnin bejlerëve të Plasës, problemi del më i qartë.⁽⁴⁾

· Kulla në fshatin Shulin.

· Kulla në fshatin Goricë.

· Kulla në fshatin Gollomboç.

· Kulla në fshatin Dishnicë ruhet deri në katin e dytë dhe është përshtatur në banesë. Nga gjurmët që ruan, ajo duket se ka ngjashmëri më të madhe me kullën e Malavecit se sa me të Turanit.⁽⁴⁾

· Ura në fshatin Gopesh.

· Ura në fshatin Voskopojë.

· Ura në fshatin Moglicë.

· Ura e Zotos në fshatin Vithkuq.

· Ura e Gurit të Shipckës në fshatin Shipckë.

· Manastiri i Shën Pjetrit dhe Kisha e Shën Kozmait (Qimitiri) në fshatin Vithkuq.

· Manastiri i Shën Prodhromit në fshatin Voskopojë.

· Kisha e Manastirit të Shën Marisë në fshatin Lubonjë.

· Kisha e Shën Thanasit në fshatin Voskopojë ka piktura te shek 18 te bera nga Kostandini i Beratit.

· Kisha e Shën Mëhillit në fshatin Voskopojë.

· Kisha e Shën Kollit në fshatin Voskopojë nje mbishkrim ne mure tregon se kisha eshte ndertuar ne Qershor 1721 dhe Shtator 1722. U dekorua nga piktori i famshem David Selenica ne 1726 me dy ndihmesa nga familja e tij, Kostandin dhe Kristo.

· Kisha e Shën Marisë në fshatin Voskopojë.

· Kisha e Shën Jovanit në fshatin Bobshticë mendohet te jet ndertuar ne shek e 13. Afresko ne muret e nartheksit tregojne skena nga jeta e "Shen Gjonit". Ne pas jan pikturat e Virgjereshes dhe Baballaret e Kishes. Afer kishes eshte ikona e famshme e "Shen Gjon Pagezuesi". Punime te ndryshme i jan bere kishes por nuk ka evidenca se kur, mondohet se jan kryer disa punime ne gjysmen e dyte te shek 15, dhe disa piktura mendohet jen bere ne shek e 17.

· Kisha e shën Mitrit në fshatin Bobshticë u ndertua dhe u pikturua ne shek e 17.

· Kisha e Ristozit në fshatin Mborje ka portretin e Jezuit duke hyr ne Jeruzalem. Mbishkrimet tregojn se kisha ka qen egzistente ne 1389 dhe shum gjera tregojne se eshte ndertuar ne 1300. Freskot ne murin perendimor jane nga shek i 17.

· Kisha e Shën Gjergjit në fshatin Shipckë.

· Kisha e Shën triadhës në fshatin Larvdar të Oparit.

· Kisha e Shën Mitrit në fshatin Bezmisht.

· Kisha e Shën Marisë në fshatin Vithkuq.

· Kisha e Shën Mëhillit në fshatin Vithkuq.

· Shpella e Shën Marisë në fshatin Bezmisht.

· Shpella e Shën Marisë në shpellën e Maligradit nje kishe e shek 14. Në këtë ishull janë gjetur edhe objekte si tjegulla, kollona e kapitele që i përkasin sipas arkeologëve një kishe paleokristiane që mendohet të ketë qënë në pjesën e sipërme të liqenit.

· Kisha e Shën Dëlliut në fshatin Voskopojë. ⁽⁴⁾

· Xhamia e Iliaz Mirahorit në qytetin e korçës.

· Hani “Elbasani” në qytetin e Korçës.

· Hani “Manastiri” në qytetin e Korçës.

· Pazari i Vjetër i qytetit të Korçës.

· Shtëpia e Elpiniqi Niçes Lagja Nr. 2 “Sotir Peci” Nr. 25 në qytetitn e Korçës.

· Shtëpia pasuri shteti (ish Vaskë Xengos) Lagja 2 Rr. “Pandeli Çale” Nr. 13 në qytetin e Korçës.

· Shtëpia e Polikseni Theoharit (Trëndafilit) Lagja Nr. 1 Rr. Pandeli Çale” Nr.13 në qytetin e Korçës.

· Shtëpia pasuri shteti (ish e Xhafer Ypit) Lagja Nr. 2 Rruga “Teodor Elbasani” Nr. 8 në qytetin e Korçës.

· Shtëpia e Aleksandra Avramit, Lagja Nr. 2 Rr. “Sotir Peci” Nr. 15 në qytetin e Korçës.

· Shtëpia e vjetër e Sokrat Mias, Lagja Nr. 2 Rr. “Kiço Samara” Nr. 7 në qytetin e Korçës.

· Shtëpia pasuri shteti Rr. Evanthi Dvorani Nr. 1 në qytetin e Korçës.

· Shtëpia e Ilo Vangjel Budos Rr. “Fan Noli” Nr. 11 në qytetin e Korçës.

· Shtëpia e Anastasi Dhimitrit Rr. “Stefan Luarasi” Nr. 24 në qytetin e Korçës.

· Shtëpia e Lipi e Vaskë Kotes Rr. “Mihal Grameno” Nr. 13 në qytetin e Korçës.

· Shtëpia e vllazërisë Frashëri Rr. “Niko Dodona” Nr. 13 në qytetin e Korçës.

· Shtëpia e Margarita Grameno Rr. “Llazi Jorgaqi” Nr. 11 në qytetin e Korçës.

· Shtëpia e Ngjelina Anastasit Rr. “Spiro Velko” Nr. 9 në qytetin e Korçës.

· Shtëpia e Andromaqi Melko (Gusho) Rr. “Jovan Kosturi” Nr. 10 në qytetin e Korçës.

· Shtëpia e Filip Çekanit Rr. “Koço Çamçe” Nr. 21 në qytetin e Korçës.

· Shtëpia pasuri shteti Rr. “Koço Çamçe” Nr. 7 në qytetin e Korçës.

· Shtëpia e Afroviti Dushanit Rr. “Veteranëve” Nr. 6 në qytetin e Korçës.

· Shtëpia e Ollga Mingës, Sotir Anastasit Rr. “Pandeli Çale” Nr. 12 në qytetin e Korçës.

· Shtëpia e Marika Stratobërdës (Pajtim Halimi) Rr. “Gavril Vepo” Nr. 10 në qytetin e Korçës.

· Shtëpia e Ollga Xhamballos Rr. “Shpresa Palla” Nr. 12 në qytetin e Korçës.

· Shtëpia e Sotir Mihalit (Koçi Demirit) Rr. “Jeronim de Rada” Nr. 5 në qytetin e Korçës.

· Shtëpia e Ilo Kuneshkës në fshatin Boboshticë.

· Shtëpia e Ramadan Kantës në fshatin Xerje.

· Shtëpia e Murat Joçës dhe Safet Llapanjit në fshatin Xerje.

· Shtëpia e Syrja Haxhillarit në fshatin Gjonbabas.

· Shtëpia e Qamil Beqirajt në fshatin Gopesht.

· Shtëpia e Dalan dhe Rushan bashllarit (ish Mekë Zvarishtit) në fshatin Zvarisht.

· Shtëpia e Ramadan Kapllan Qoses në fshatin Qeskë.

· Shtëpia e Beqir Ibrahimit e Neim Pelo në fshatin Strelçë.

· Shtëpia e Idajet e Fuat Mirashit në fshatin Strelçë.

· Shtëpia e Halim e Ismail Xhaferit në fshatin Popçisht.

· Shtëpia e Fani Kota (Pjastras) Rr. “Mihal Grameno” Nr. 17 në qytetin e Korçës.

· Kulla e Veli Agollit në fshatin Desmirë.

· Katedralja e Shën Marisë (Muzeu Antik Mesjetar).

· Misafirhaja e Vangjush Mihos (studio) Rr. Shpresa Palla” Nr. 12 qyteti i Korçës.

· Shtëpia ku u ngrit Flamuri i Republikës së Korçës (Muzeu Historik).

· Mësonjtorja e parë shqipe në qytetin e Korçës (Muzeu i Arsimit Kombëtar). Monument Kulture 150-vjeçare ku është hapur Shkolla e Parë në gjuhën shqipe, ose siç thirrej atëhere, "Mësonjëtorja e Parë Shqipe". Kjo shkollë u hap më 7 Mars 1887, me leje nga Perandoria Osmane. Ndërtesa ishte shtëpia ku banonte patrioti korçar Diamanti Terpo i cili e dhuroi këtë banesë për shkollën shqipe. Në këtë muze pasqyrohet historia e shkrimit shqip, e morisë së alfabeteve deri në alfabetin që kemi sot, vendosur në Kongresin e Manastirit, më 1908. Në këtë Muze pasqyrohet historia e librit shqip prej abetares së parë të gjuhës shqipe (evetari, 1744), hartuar nga Naum Panajot Bredhi (Veqilharxhi).

· Shtëpia ku u krijua qarkor i partisë në qytetin e Korçës.

· Shtëpia e Themistokli Gërmenjit në qytetin e Korçës.

· Shtëpia e Mihal Gramenos në qytetin e Korçës.

· Shkolla e vjetër në fshatin Panarit ku më 1944 u përgatitën kuadrot e para të PPK.

· Shkolla në fshatin Kucakë ku ka qendruar Shtabi i Përgjithshëm dhe E. Hoxha.

· Shtëpia ku ka ndenjur shtabi i përgjithshëm në fshatin Vithkuq.

· Shkolla e parë e vajzave në qytetin e Korçës.

· Shtëpia e Manushe Sherit (Sotir Pendavinjit) ku ka banuar Ali Kelmendi.

· Monumenti i luftëtarit kombëtar në qytetin e Korçës.

· Monumenti i Themistokli Gërmenjit.

Gjithashtu gjenden edhe shumë monumente natyre⁽³⁾, shume të bukura për t’u vizituar, që janë:

· Guri i Prere

· Guri i Capit

· Piramidat e Tokes se Zhombrit

· Bokerimat e Moglices

· Ishulli i Maligradit

· Varreze fosilesh te kretes se poshteme (Lavdar)

· Mosperputhje kendore e Polenes se Vjeter

· Burimi uji dhe gazi te djegshem ne thyerjen tektonike te Polenes

· Liqenet e Lenies

· Lisat e Shenthanasit

· Rrobulli i Kuq

· Zgavra e Zaverit (Prespe)

· Dushqet e Manastirit (Djellas, Prespe). Gjenden në afërsi të fshatit Djellas të komunës së Prespës të rrethit të Korçës, pranë objektit të kultit fetar të krishterë. Kanë trung me diametër rreth 80 cm, lartësi mesatare 10 m, moshë 550 – vjeçare. Ato përfaqësojnë një mbetje të pyllit të dendur të dikurshëm, zhdukur nga prerjet dhe mbikullotja. Në këtë aspekt kanë vlera shkencore (biologjike) didaktike dhe fetare. Vizitohet sipas rrugës automobilistike Korçë – Diellas.⁽⁶⁾

· Venjat e Dishnices

· Pisha e Shendellise

· Rrepet e qytetit (Shenmeria)

· Shparthi i Osojes-Bakullit

· Pisha e Voskopojes

· Pisha e Makrezes

· Bredhi i Burimit te Çardakut (Guri i Capit)

· Ahishtja e Protopapes Opar

· Bliri i Shen Pjetrit (Vithkuq)

· Plepi i Gjyrasit

· Pylli i perzjere i Maliqit. I quajtur ndryshe edhe Pylli i Fazaneve ose Krastafillak gjendet në fshatin Drithas të komunës së Libonikut të rrethit të Korçës, në afërsi të qytetit të Maliqit, 813.5 m mbi nivelin e detit. Ka sipërfaqe 45 ha. Pyll i përzier gjysëm natyror, i përbërë prej plepi, shelgut, blirit, pishës dhe bredhit. Është një mbetje e pyllit të dikurshëm që mbulonte pjesën veriore të moçalizuar dhe kënetëzuar të fushëgropës së Korçës. Lartësia maksimale e drurëve arrin në 22.7 m, diametri maksimal 80 cm. Ka vlera shkencore, edukative, biologjike, estetike, didaktike dhe turistike. Për të vajtur tek monumenti duhet të ndjekësh rrugën nga Liboniku në Drithas dhe që këtej tek pylli i Maliqit.⁽⁶⁾

· Ahishtet e Bofnjes

· Venjat e Kallamisit

· Rrobulli i Lenies

Në këtë rreth, duke u mbështetur në kriteret e Qendrës Botërore të Ruajtjes së Natyrës (IUCN), janë shpallur edhe këto zona të mbrojtura si parqe kombëtare.

· Bredhi i Drenovës me sip. 1,380.0 ha, zone e mbrojtur e kategorise se II me VKM nr. 96, datë 21.11.1966

· Prespa me sip. 27,750.0 ha, zone e mbrojtur e kategorise se II me VKM nr. 80, datë 18.02.1999, duke perbere ne kete menyre edhe Parkun Kombetar me te madh te Shqiperise. Ndodhet në kryqëzimin e kufijve të Shqipërisë, Greqisë dhe Maqedonisë. Përbëhet nga liqeni i Prespës së Madhe dhe Prespës së Vogël si dhe pellgu ujëmbledhës i tyre. Kjo zonë është mjaft e pasur me vlera kulturore. Këtu mund të përmendim kishat eremitë të Bizantit, Shpellën e Trenit në liqenin e Prespës së Vogël, kalaja e Trojanit, kisha e Shën Mërisë ndërtuar në ishullin e Maligradit në shek e 14-të. Liqeni i Prespës së Madhe dhe Prespës së Vogël janë përfshirë në Parkun Ballkanik të Prespës, me një marrëveshje të kryeministrave të të dy vendeve.

· Krastafillak me sip.250.0 ha, zone e mbrojtur e kategorise se IV me Urdhër MB, 1970

LUSHNJE

2025-08-21T23:45:00.006+02:00

Rrethi LUSHNJE

Rrethi i Lushnjes ben pjese ne qarkun e Fierit dhe eshte i perbere nga⁽¹⁾: BASHKIA/Qyteti Lushnje; Karbunare, Saver; KOMUNA Divjake: Divjake, Mize, Xenge, Germenj i Madh, Germenj i Vogel, Hallvaxhias, Bregas, Dushk Cam, Zharnec, Biçukas; KOMUNA Allkaj: Toshkes, Zhekizhan, Delisufaj, Bickaj i vogel, Allkaj, Lifaj i Ri, Çukas i Ri, Mazhaj; KOMUNA Grabjan: Grabjan, Staravec, Ferras; KOMUNA Terbuf: Çerme shkumbin, Çerme Proshke, Sulzotaj, Çerme e Siperme, Terbuf, Shenepremte, Çerme Pasha; KOMUNA Bubullime: Bubullime, Eskaj, Gjonas, Halilaj, Pirre, Kamçishte, Imesht; KOMUNA Hysgjokaj: Hysgjokaj, Kurti, Çanakaj, Kupaj, Lekaj; KOMUNA Golem: Golem i Madh, Allprenaj, Shegas, Hajdaraj, Pluk, Golem i Vogel; KOMUNA Dushk: Gramsh, Dushk Peqin, Konjat, Zham fshat, Dushk i Madh, Zham Sektor, Thanasaj; KOMUNA Remas: Remas, Muçias, Karavasta, Gur, Kryekuq, Kamenice, Karavasta e re; Adriatik; KOMUNA Karbunare: Karbunare e siperme, Mollas, Kasharaj, Kashtebardhe, Stan Karbunare, Zgjane, Balaj, Skilaj, Murriz-Peqin, Bickaj; KOMUNA Ballagat: Ballagat, Gjuzaj, Garunjas, Gjyshaj, Jazexhi, Manasufaj, Xibrake; KOMUNA Fier Shegan: Jeta e Re, Kosove e Vogel, Fier Shegan, Koçaj, Barbullinje, Cinar, Sejmenas, Thane, Çukas i vjeter, Murriz Kozare, Qerret i Vjeter, Qerret i Ri, Biçakaj i ri; KOMUNA Gradishte: Kemishtaj, Merishte, Goricaj, Sopes, Fier Seman, Gradishte, Gungas, Spolet, Babunje; KOMUNA Kolonje: Kolonje, Gorre, Bishqethem, Lumth, Rrapes Fshat, Shakuj, Ardenice, Bitaj, Rrapes sector; KOMUNA Krutje: Krutje e Siperme, Krutje e Poshtme, Fier i Ri, Zhyn, Rupaj, Lifaj i Vjeter, Kadiaj, Ngurres i Madh, Ngurres i Vogel, Arrez, Gjaz.

· Qyteza e Babunjës në fahtin Babunjë.

· Vendbanimi i lashtë në fshatin Bishçukë.

· Ura në përroin e lingës në fshatin Karbunarë e Madhe.

· Ura në përroin e Kosharajt në fshatin Kosharaj.

· Manastiri i Sh. Mërisë në fshatin Ardenicë.

· Kisha e Sh. Thanasit në fshatin Karavasta.

· Kisha e Sh. Kollit në fhstain Toshkëz.

· Kisha e Sh. Kollit në fshatin Krutje e sipërme.

· Kisha e Sh. Todrit në fshatin Kadipashaj.

· Ndërtesa ku u mbajt Kongresi i Lushnjës, qyteti i Lushnjës.

Gjithashtu gjenden edhe shumë monumente natyre shume të bukura për t’u vizituar, që janë:

· Rrapi i Zonjes- Bubullime

· Lisi i Koniatit- Bubullime

· Pisha e Eger ne oazin e Divjakes

· Dushkajat i Senes

· Godulla e Pishes (Divjake)

· Ishulli i Pelikanit. Ndodhet në lagunën e Divjakës, në lartësinë rreth 0.5 m mbi nivelin e saj. Përbën një ishull interesant të formuar nga akumulimet i mbetjeve organike, në të cilin është formuar një ekosistem, ku dallohet një botë shumë e pasur bimore barishtore. Në të folenizon pelikani kaçurel. Ka vlera shkencore (biologjike), ekologjike, didaktike, edukuese. Vizitohet duke marrë rrugën automobilistike Lushnjë – Divjakë - Parku Kombëtar i Pishës së Divjakës.

· Ishulli i Kularit

· Kordoni litoral i lagunes se re te Divjakes

· Dunat e Ozait te Divjakes

· Burimi termominerar i Karbunares

· Gorica e kodres ne Kryekuq

· Selvite e manastirit Ardenice

· Dushkajat e Manastirit -Lushnje

· Rrepete Ngurrezes

· Vidhat Zharnec

Në këtë rreth, duke u mbështetur në kriteret e Qendrës Botërore të Ruajtjes së Natyrës (IUCN), është shpallur edhe kjo zonë e mbrojtur si park kombëtar:

· Divjakë-Karavasta me sip. 22,230.2 ha, zone e mbrojtur e kategorise se II me VKM nr.687, datë 19.10.2007. Ndodhet 5 km larg qytetit të Divjakës dhe 40 km larg qytetit të Lushnjes. Ky park është njëkohësisht edhe pjesë e kompleksit Laguna e Karavastasë ndodhet nën mbrojtjen e Konventës Ndërkombëtare të Ramsarit, që nga viti 1994. Ky park përbën një nga ekosistemet më të rëndësishme të gjithë vendit. Kjo sidomos për faunën e pasur ku përfaqësuesi më tipik është pelikani kaçurrel, i cili zë rreth 6.4% të popullatës botërore. Ketu ndodhet pika perendimore e folezimit te ketij shpendi ne europe.

LIBRAZHD

2025-08-21T23:45:00.003+02:00

Rrethi LIBRAZHD

Rrethi i Librazhdit ben pjese ne qarkun e Elbasanit dhe eshte i perbere nga⁽¹⁾: BASHKIA/QYTETI Librazhd; KOMUNA Librazhd Qender: Arrez, Babje, Dorez, Dragostunje, Kuturman, Gizavesht, Librazhd Katund, Marinaj, Qarrishte, Spathar, Togez; QYTETI Prrenjas; Prrenjas –Fshat, Rrashtan; KOMUNA Hotolisht: Hotolisht, Dardhe, Vulçan, Buzgare, Kokreve, Vehçan, Xhyre; KOMUNA Lunik: Lunik, Prevall, Dranovice, Kostenje, Letem, Zgozht, Koshorisht; KOMUNA Stebleve: Stebleve, Zabzun, Borove, Llange, Sebisht, Moglic, Prodan; KOMUNA Polis: Polis, Mirake, Gostime, Sheh, Gureshpate, Vilan; KOMUNA Orenje: Orenje, Floq, Gurakuq, Ballgjin, Rinas, Zdrajsh Verri, Zdrajsh, Neshte, Mexixe, Funares.

· Ura e Kamarës në fshatin Mirakë.

· Ura e Gurit në fshatin Mirakë.

· Ura antike e Keçit në fshatin Mirakë.

· Rrënojat e Urës antike mbi lumin Shkumbin në bregun e djathtë të urës së Haxhi Beqarit në fshatin Mirakë.

· Traseja e Urës Egnatia nga ura e Haxhi Beqarit deri në fshatin Qukës.

· Shpella në fshatin Kosharisht (Kisha).

· Shpella e Qafë Thanës mbi fshatin Urakë (Kisha).

· Shtëpia e Qamil Cenit në fshatin Gurakuq.

· Shtëpia e Hazis Lalës, fshati Rinas.

· Shtëpia e Arif Snallës, fshati Kostenjë.

· Shtëpia e Kamber Dishës, fshati Dranavicë.

· Shtëpia e Gani Alushit, fshati Zdrajsh.

· Shtëpia e Kamber Albrahimit, fshati Mxixë.

· Shtëpia e Xhevdet Tomës, fshati Orenjë.

· Shtëpia e Zyra Koçit (Nënë Zyrasë), fshati Orenjë.

· Shpella e Gurit “Guri i Muzhaqit” në verilindje të fshatit Orenjë ku në Korrik të vitit 1943 - Qershor 1944 ka qenë vendosur shtypshkronja ilegale në të cilën janë shtypur dokumenta të rëndësishëm të Partisë dhe Shtabit të Përgjithshëm.

· Guri i Pishkashit mbi fshatin Pishkash.

· Kisha në shpellën mbi fshatin Kosharisht.

· Kisha në Qafthanë mbi Urakë.

· Fortifikimi mesjetar në Prrenjas.

· Kalldrëmi Tunjë - Prenjas 24 m.

· (Per te tjerat shih: Elbasan ose Gramsh)

Gjithashtu gjenden edhe shumë monumente natyre shume të bukura për t’u vizituar, që janë:

· Meshtekna e Qarishtes

· Pylli i Stravajt

· Druri i Bizges

· Vrima e Sterqokave

· Shpella e Hasanit

· Shpella e Shkembit te Bletes

· Shpella e Kosharishtit

· Shpella e Pishkashit

· Shpella e malit te Letmit

· Sofra e Skenderbeut

· Burimi i Studnes

· Gurra e Kosharishtes

· Liqenet e Rajces

· Liqeni i Floqit

· Liqeni i Shebenikut

· Liqeni i Varrit te Plakes

· Rrapi i Berzheshtes

· Rrepet e Gurakuqit

· Mani i Çupit

· Rrapi i Hotolishtit

· Rrapi i Taksimit

· Rrapi i Gizaveshtit

· Ahet e Fushe Gurres

· Pylli i Barkmadhit Kostenje

Në këtë rreth, duke u mbështetur në kriteret e Qendrës Botërore të Ruajtjes së Natyrës (IUCN), janë shpallur edhe këto zona të mbrojtura si parqe kombëtare.

· Kuturman me sip. 3,600.0 ha, zone e mbrojtur e kategorise se IV me Rreg.MB nr.1, date 27.7.1977

· Polis me sip. 45.0 ha, zone e mbrojtur e kategorise se IV me VKM nr.102, datë 15.01.1996

· Stravaj me sip. 400.0 ha, zone e mbrojtur e kategorise se IV me VKM nr.102, datë 15.01.1996

· Sopot me sip. 300.0 ha, zone e mbrojtur e kategorise se IV me VKM nr.102, datë 15.01.1996

· Dardhë-Xhyrë me sip. 400.0 ha, zone e mbrojtur e kategorise se IV me VKM nr.102, datë 15.01.1996

· Shebenik-Jabllanice me sip. 33,928.0 ha, zone e mbrojtur e kategorise se II me VKM nr.640, datë 21.05.2008

LEZHE

2025-08-21T23:44:00.011+02:00

Rrethi LEZHE

Rrethi Lezhe ben pjese ne qarkun Lezhe dhe eshte i perbere nga⁽¹⁾: BASHKIA/QYTETI Lezhe; QYTETI Shengjin; Ishulli-Shengjin, Ishulli- Lezhe, Mali- Shengjin, Mali-Rencit; KOMUNA Zejmen: Zejmen, Tresh, Pruell, Berzan, Pllan, Markatomaj, Spiten; KOMUNA Shenkoll: Shenkoll, Rile, Tale 1, Tale 2, Barbulloje, Gryke-Lumi, Gajush; KOMUNA Balldre: Balldre, Mali-Kakariq, Gocaj, Balldre i Ri, Torovice, Malecaj, Qender-Kakariq, Koljakaj; KOMUNA Kallmet: Kallmet i Madh, Kallmet i Vogel, Rraboshte, Merqi; KOMUNA Blinisht: Blinisht, Troshan, Fishte, Krajne, Piraj, Baqel, Koledh; KOMUNA Dajç: Dajç, Gjader, Gramsh, Mabe, Dragush, Koterr, Zojs; KOMUNA Ungrej: Ungrej, Kashnjet, Gjobardhaj, Kalivaç, Ras-Bute, Zinaj, Fregen, Kaluar, Sukaxhi; KOMUNA Kolsh: Kolsh, Gjash, Kacinar, Palalej, Lalm, Vele, Manati, Gryke, Barbulloje.

· Murret e qytetit antik Lis (zona e mbrojtur) qyteti Lezhë. Kalaja e qytetit antik të Lezhës rrethohet nga mure të periudhave të ndryshme që vijojnë nga antikiteti shek.IV p.e.s. me emrin qyteti i lashtë i Lisit. Këto janë mure të fuqishme me blloqe të mëdha guri. Rindërtimi i parë i kalasë datohet në shek. I p.e.s. Më vonë në shek. XI-XII në pjesën e akropolit të qytetit ndërtohet kështjella mesjetare e Lezhës – Elission me gurë të vegjël të gdhendur dhe me llaç. Kjo kështjellë u përforcua për të përballuar dyndjet e shteteve të para sllave që vinin nga veriu. Në ndërtimin e kështjellës ka ndihmuar pozicioni gjeografik i kodrës (planimetria paraqet formë vezake dhe drejtim lindje-perëndim). Etapat e mureve dallohen qartë. Në kështjellë ka tri porta, dy të parat janë ndërtuar në vendet ku ishin portat e qytetit antik të Lisit.

· Gërmadhat e malit të Shelbuemit (Akrolisi) mbi qytetin Lezhë.

· Vendvarrimi I Skënderbeut në qytetin Lezhë. Për vlerësimin e katedrales së varrimit të Skënderbeut në të u ngrit përkujtimorja, e cila pati si ide qëndrore përkujdesjen dhe vënien në pah të vlerave historike, nëpërmjet një ndërtimi të ri të trajtuar me anë të një kollonade brenda së cilës ruhen pjesët origjinale të shek. XV-te. Faza e parë e ndërtimit i takon shek. XIV-të. Faza e dytë është katedralja e shek. të XV-të. Faza e tretë katedralja shndërrohet në xhami gjatë shekujve XVII-XVIII-të. Në punimet e restaurimit të monumentit u nxorrën në pah gjurmët origjinale të shek. XV-të. Në brendësi të monumentit u vendos busti i Skënderbeut si dhe një serë objektesh që evokojnë veprat e heroit. Për të simbolizuar varrin e heroit afër qëndrës së kishës u vendosën kopjet e përmendores dhe shpatës së Skënderbeut sipas origjinaleve që ruhen në Vjenë. Gjatë punimeve të restaurimit për vlerat e rëndësishme që paraqiste u vendos që monumenti të rikthehej në fazan e dytë të ndërtimit. Ne vitin 1981 përfundoi restaurimi i plotë i kishës.

· Ura.

· Rrënojat e Urës Pllakogjenit në fshatin Raboshtë.

· Kisha e Sh. Venerandës në fshatin Pllanë. Monumenti është një ndërtim i shek XIV-të i stilit Benediktin. Ruan pikturë murore në faqen perëndimore të Naosit dhe në atë lindore të Narteksit.

· Kisha e Sh. Aleksandrit në fshatin Bokion.

· Kisha e Sh. Premtes në fshatin Balldrën. Arkitektura e kishës së Shën e Premtes e ka origjinën në shek. XIV-XV-të, ajo i përket tipit Gotik, më vonë kisha pati një restaurim i cili mendohet që është i vitit 1462 sipas mbishkrimit të vendosur në anën e jashtme të Apsidës ku shkruhet : “Në vitin e Zotit 1462 kujto o ZOT sherbëtorët e tu, Perlatët së bashku me të gjithë miqtë e tyre”. Nga gërmimet e viteve 1985-86 në pjesën jugore të kishës janë evidentuar mure dhe një Apsidë, vazhdim I ekzistueses, duke përcaktuar në këtë mënyrë se forma planimetrike origjinale ka qënë e përbërë në dy Anijata dhe dy Apsida.

· Kisha e Shna Ndoit, në qytetin e Lezhës

· Kisha e Shënkollit, në fshatin Zejmen e shek. XIV.

· Rrënojat e Kishës së Sh. Stefanit, Blinisht - Zadrimë.

· Rrënojat e Kishës së Sh. Mëhillit në kalanë e Sopës, në fshatin Menshat.

· Shtëpia shtetërore (ish Esat Mlikës) L. Skënderbe, qyteti i Lezhës (sot Muzeu Etnografik dhe i Tërmetit).

· Shtëpia shtetërore (ish Sali Bajram Zekës) L. Varosh, qyteti i Lezhës.

· Shtëpia shtetërore (ish Ndue Zefit) në fshatin Ishull i Shëngjinit, L. Zemër e Katundit.

· Shtëpia e Ndue Frokut në fshatin Ishull i Lezhës, L. Pylli.

· Shtëpia e Geg Prendit në fshatin Patalej. .

· Shtëpia e Xheladinit, të Hysen Agës, Rruga Kashta e Kuqe, Lagje Drinit, nr.17. në qytetin e Lezhës

· Shtëpia e Hysen Daiut, lagja Varosh, në qytetin e Lezhës.

Gjithashtu gjenden edhe shumë monumente natyre, shume të bukura për t’u vizituar, që janë:

· Rrera e Hedhur

· Rrapi i Grykes

· Rrepet e Kolshit

· Shpella e Hutit

· Shpella e Sukes se Vogel

· Dritarja tektonike e Mirdites

· Rivat e Drinit

· Keneta e Kashtes. Ndodhet bregdet, në jug të Shëngjinit. Përbën një lagunë të vogël interesante të formuar nga akumulimet lumore e detare. Është e gjatë rreth 850 m dhe e gjerë rreth 400 m. Në të është formuar një ekosistem, ku dallohet një botë shumë e pasur bimore dhe shtazore. Ka vlera shkencore (biologjike), ekologjike, didaktike, edukuese. Për të vajtur tek ky monument natyre duhet ndjekur intinerari i rrugës automobilistike Lezhë– Shëngjin – Merxhan.

· Rrapi i Pirajave (Blinisht)

· Lisi i Markatomajt

· Pylli (dushk, frasher, shkoze), i Shenmerise Kallmet (1 ha)

Në këtë rreth, duke u mbështetur në kriteret e Qendrës Botërore të Ruajtjes së Natyrës (IUCN), janë shpallur edhe këto zona të mbrojtura si parqe kombëtare:

· Kune-Vain-Tale me sip. 4,393.2 ha, zone e mbrojtur e kategorise se IV me VKM nr.432, date 28.04.2010. Ky sistem lagunor gjendet në grykëderdhjen e lumit Drin. Këtu ka shumë shpendë ujorë dhe gjenden dy laguna, ajo e Cekës me sip 235 ha dhe e Merxhanit 77 ha. Surpriza më e këndshme për turistin është ishulli ranor i Kunes me një sip prej 125 ha në të djathtë të deltës së Drinit. Ishulli i Kunes është i mbuluar me një bimësi të harlisur hidrofile. Aty rriten shkurre të gjelbërta mesdhetare, liane, shelgje, frashëri etj. Në këtë rajon njihen 227 lloje bimësh. Përsa i takon faunës nga shpendët përmendim rosat e egra, fazanët, qukapikët, karabullakët, çapkat, rosën e madhe krye kuqe etj. Mjafton të themi se në këtë sistem lagunor gjenden 70 lloje shpendësh, 22 reptilë nga 33 që ka Shqipëria dhe 6 lloje amfibësh nga 15 që ka Shqipëria dhe disa lloje gjitarësh. Aktivitet kryesore që mund të zhvillohen janë observimi i shpendëve dhe ekoturizmi.

· Berzanë me sip. 880.0 ha, zone e mbrojtur e kategorise se IV me Rreg.MB nr.1, date 27.7.1977

KURBIN

2025-08-21T23:44:00.007+02:00

Rrethi KURBIN

Rrethi Kurbin ben pjese ne qarkun Lezhe dhe eshte i perbere nga⁽¹⁾: BASHKIA/QYTETI Laç; BASHKIA Mamurras; Mamurras, Fushe- Mamurras, Shperthen, Shemri, Zheje, Katund i Ri, Gjorm, Droje; KOMUNA Milot: Milot, Fshati Skurraj, Mal Milot, Fushe Milot, Mal Bardhe, Gallate, Selite, Gernac, Vinjoll, Shullaz, Prozhme, Delbnisht, Fer-Shkopet, Shkopet; KOMUNA Fushe-Kuqe: Fushe-Kuqe, Adriatik, Patok, Gorre, Gurrez.

Në këtë qytet do të keni mundesi të vizitoni këto monumente kulture:

· Manastiri i shna Ndoit, pranë fshatit Laç.

· (Per te tjerat shih: Lezhë, Mat ose Mirditë)

Gjithashtu gjenden edhe shumë monumente natyre, shume të bukura për t’u vizituar, që janë:

· Tarraca Detare e Laçit

· Gryka e Shkopetit

· Frasheri, Kurbin

· Lisat e Shenmillit

· Plepi i Bardhe

· Shpella e Shenavlashit (Shenandoi)

· Geshtenja e Vjeter

· Rrapi i Daulles

· Burimi i Vinjollit

· Ishulli i Cabakut

· Kordoni litoral i Bregut te Ri

· Selvite e Shenmerise

Në këtë rreth, duke u mbështetur në kriteret e Qendrës Botërore të Ruajtjes së Natyrës (IUCN), është shpallur edhe kjo zonë e mbrojtur si park kombëtar:

· Patok-Fushëkuqe-Ishem me sip. 5,000.7 ha, zone e mbrojtur e kategorise se IV me VKM nr. 995, date 03.11.2010

KUKES

2025-08-21T23:44:00.003+02:00

Rrethi KUKES

Rrethi Kukes ben pjese ne qarkun Kukes dhe eshte i perbere nga⁽¹⁾: BASHKIA/QYTETI Kukes; Gostil, Koder Lume, Drinas; KOMUNA Malzi Shemri: Shemri, Shtane, Petkaj, Mgull, Cam, Gdhesht, Piste, Spas, Shikaj, Dukagjin, Kalimash, Kryemadh; KOMUNA Bicaj: Bushat, Bicaj, Osmane, Muhole, Mustafe, Nange, Kolesian, Domaj, Gabrice, Tershene; KOMUNA Ujmisht Malcene: Lusen, Zalle, Malcene, Resk, Ujmisht, Skavice, Tejdrin; KOMUNA Terthore Bardhoc: Morine, Bardhoc, Bardhoc i ri, Breg-Lume, Pobreg, Gjegjan; KOMUNA Shtiqen: Shtiqen, Lum, Krenez, Gjallice; KOMUNA Zapod Orgjost: Orgjost, Kosharisht, Pakisht, Zapod, Orçikel, Bele, Lojme; KOMUNA Shishtavec: Shishtavec, Novosej, Kollovoz, Shtreze, Borje, Oreshke, Cernaleve; KOMUNA Topojan: Topojan, Xhaferraj, Turaj, Brekije, Nimçe; KOMUNA Bushtrice Palush: Bushtrice, Gjegje, Matranxhe, Palush, Vile, Barruq, Shpat; KOMUNA Gryk-Çaje Fshat: Fshat, Çaje, Buzemadh, Shkinak; KOMUNA Kalic: Geshtenje, Koder-Geshtenje, Kalis, Gurre, Pralisht; KOMUNA Surroj: Çinamak, Fusharre, Surroj, Aliaj; KOMUNA Arren: Arren, Arrez, Barre, Verrij, Tejmolle; KOMUNA Klosh: Klosh, Manez, Myç-Manez.

Në këtë qytet do të keni mundesi të vizitoni këto monumente kulture:

· Kështjella e Bushatit.

· Gradishta e Bardhocit.

· Kalaja e Vilës.

· Kalaja e Lekësm në fshatin Vau-Spas

· Hisari në Demaj.

· Gradishta në Domgjon.

· Ujësjellësi në Domgjon.

· Shtëpia e Asllan Fevahut (pronar Nuri Shaqiri dhe Nezir Asllani) fshati Bicaj.

· Shtëpia e Rustem Shahinit (pronar Gëzim Ali Shahini) në fshatin Osman Bicajt.

· Shtëpia e Selim Dadei Rahmanit në fshatin Gelaj.

· Shtëpia e Hasan Rexhepit (pronar Ram Rexhepi) në fshatin Shvan.

· Shtëpia e Deli Kovaçit (pronar Ethem Kovaçi) dhe Kulla e Selim Hysenit dhe Asem Kovaçit në fshatin Vllahern.

· Shkolla e Vjetër e Bicajt ku janë zhvilluar aktivitete në kohën e Revolucionit të Qershorit.

Gjithashtu gjenden edhe shumë monumente natyre shume të bukura për t’u vizituar, që janë:

· Pisha e Gjergjanit

· Gryka e Çajes

· Cirku akullnajor i Zepes

· Kroi i Bardhe

· Kanioni i Bicajt

· Kanioni i Vanave

· Lisat e Kalisit

· Karsti i Arnit. Ndodhet në lindje të Zepës, në afërsi të fshatit Surroi, në një territor të përbërë nga gëlqerorët mesozoikë, në të cilët është i zhvilluar fuqimisht procesi i karstit, që ka formuar një peizazh me shumë forma negative karstike, kryesisht hinka të ngushta dhe të thella. Nuk kanë rrjedhje uji sipërfaqësore dhe kanë pak bimësi drurore. Është i gjatë rreth 1200 m dhe i gjerë deri në 230 m. Në të njëjtën kohë përbën edhe një ekosistem interesant karstik. Ka vlera shkencore (gjeologjike, gjeomorfologjike, hidrologjike, biologjike), estetike, didaktike, ekologjike dhe turistike. Vizitohen sipas intinerarit qyteti i Kukësit – fshati Surraj – Arrën.

· Keneta e Kukesit

· Kroi i Kuq, Gjallice

· Guri i Mengjesit, Shishtavec

· Guri i Shqipes (Borje)

· Burimi i Kolosianit

· Dushkajat e Novoseit

· Meshtekna e Shishtavecit (liqeni i Kallabakut)

· Rrobulli i Lakut te Topojanit