ŞİMDİ GEZELİM

Ortaya Karışık: Vietnam, Kamboçya, Isviçre'den

2010-03-08T10:48:00.000+02:00

Yavru kaplan lokantaları: Vietnam

Vietnam’ın mutfağı malum karafatmadan, kaz embriyosuna kadar geniş bir yelpazede hemen her şeyi yiyorlar. Ülkede sayıları pek fazla olmasa da “yavru kaplan” lokantaları var. Siz de benim gibi “Kaplan avlamak yasak değil mi? Vietnamlılar yemek için bu kadar yavru kaplanı nereden buluyor?” dediyseniz, cevabı kısa. Lokanta sahipleri ürünlerini satmak için cafcaflı bir isim vermişler “yavru kaplan”, aslında sattıkları kedi eti.

Evlere akü servisi: Kamboçya

Kamboçya’nın kırsal alanındaki çoğu yerleşim merkezinde henüz elektrik yok. Evlerde buzdolabı, çamaşır makinesi zaten olmadığı için sorun değil. Ama Kamboçyalılar TV seyretmek ya da müzik dinlemek isterse ne yapacaklar? Hemen her Kamboçya köyünde bir sundurmanın altında hamakta yatmış gürültülü bir jeneratöre bağlı onlarca aküyü bekleyen birine rastlarsınız. İşte o adam Kamboçya’ya özgü “evlere akü servisi” sektöründe çalışıyor: elektrik olmayan yerlerde TV seyredebilmek için Kamboçya’nın hemen her yerinde faaliyet gösteren “evlere akü servisi” verenlerden birine abone olmaları gerekiyor. “Evlere akü servis”ine üye olduğunuzda evinize dolu bir adet akü bırakılıyor, Akü boşaldığında akücü arayıp dolusunu istiyorsunuz, evinize geliyor. İyi seyirler.

En barışçı millet, en silahlı millet: İsviçre

Dağları, iyi manzaraları, bankaları ve Avrupa’nın en barışçı ülkesi olma özellikleri ile tanıdığımız İsviçre, aslında dünyanın en çok silahlanan ülkelerinden biri. İsviçre’de tren istasyonunda omzunda otomatik silahı ile trene binen askeri üniformalı insanları görebilirsiniz. İsviçre kendini savunmak için düzenli ve büyük bir ordu beslemek yerine, gerektiğinde bir araya gelen sivil savunma birlikleri kurmuş. Askerlik çağındaki her İsviçreli yılın birkaç gününü askeri birlikte eğitim alarak geçiriyor. Eğitim sonrası kullandıkları otomatik silahları evlerine götürüyorlar. Devlet verdiği silahlar için kurşunları sübvanse ediyor ve silahlı sporları destekliyor. İsviçre’de her üç kişi başına bir silah , her on kişi başına bir otomatik tüfek düşüyor. Yani her an patlamayan hazır bir cephanelikten hiç farkı yok. Ama havasından mıdır yoksa suyundan mı patlamıyor işte.

“11 Doğa Harikası” Fotoğraf Gösterisi + Söyleşi ( 6 Mart Cumartesi)

2010-03-02T15:23:00.004+02:00

6 Mart Cumartesi günü dünyanın en güzel doğa harikalarından 11’ini beraberce göreceğiz, üzerinde konuşacağız. Sunumda anlatacağım yerler:

Canaima Şelalesi: Venezuela

Salar de Uyuni: Bolivya

Galapagos adaları: Ekvador

Sossusvlei: Namibya

Victoria Falls: Zambia

Ngorongoro Krateri: Tanzanya

Perito Moreno Buzulu: Arjantin

Uluru: Avustralya

Guatemala: Antigua Yanardağları

Iguazu Şelalesi: Brezilya

Güney Adası: Yeni Zelanda

Niah mağaraları: Borneo

Lake Toba: Endonezya

Halong Körfezi: Vietnam

Okavango Deltası Botswana

11’den fazla mı oldu ne :)

Yer: Hepsi Hikaye Bebek. Tarih: 6 Mart Cumartesi Saat 19:30-21:30 arası.

Giriş ücretlidir. Katılımınızı önceden Hepsi Hikaye’ye bildirmeniz gerekiyor, çünkü a) kısıtlı sayıda yer var, yer olmayabilir ya da tam tersi b) belli bir sayıda katılımcı olmazsa sunumun tarihi değişebilir Daha fazla bilgi www.hepsi-hikaye.com ya da 0212 263 22 29’da.

Hepsi Hikaye Adres: Selçuk Sok. No:7 Bebek
Tel: (0212) 263 22 29
(0212) 263 09 85
Faks: (0212) 2632681
Adres tarif: Bebek sahil yolunda Yapı Kredi ve Akbank arasındaki küçük yokuştan girip, ilk sağa dönünce, soldan 3. apartmanın altında Hepsi Hikaye tenteli giriş katı.

Yabancı cinslerin istilası: Yeni Zelanda

2010-02-28T14:48:00.001+02:00

Yeni Zelanda’ya gümrüğünde son yedi günde toprakta yürüyüp yürümediğimi sordular. “Yürüdüm” deyince “hangi ayakkabı ile?” sorusu geldi. Ayağımdakileri gösterince, memur ayakkabının altını büyük bir ciddiyetle inceleyip beni “biyolojik arıtma 5 no’lu kanal”’a yönlendirdi. 5 numaralı kanaldaki memur ayakkabımın altını fırçalamamı seyrettikten sonra ayakkabılarımı giydirip beni içinde dezenfektan olan bir suda yürüttü. Kendimi biyolojik savaş bölgesine girermiş gibi hissettim, oysa altı üstü Yeni Zelanda’ya gelen bir turisttim. Oysa bilmediğim Yeni Zelanda’nın gerçekten biyolojik bir savaşın tam ortasında olduğu idi.

Yeni Zelanda doğayı korumak için “yabancı cinslerin” sayısını azaltmaya çalışıyor. Yabancı cins, ülkede daha önce yaşamayıp Yeni Zelanda yerleşime açıldıktan sonra gelen veya getirilen ve adada doğal düşmanı olmadığı için nüfusları kontrol altına alınamayan hayvan türlerine verilen genel isim. Yeni Zelanda’da 120’den fazla yabancı cins var: fareler, keçiler, atlar, karıncalar, geyikler, köstebekler. Özellikle kemirgenler doğaya ve ürünlere zarar verdiği için hükümet bunları yok etmek için seferber olmuş durumda. Hararetli bir tartışma başlatmak isterseniz sokakta herhangi bir Yeni Zelandalıyı çevirip “1080” deyin yeter. 1080, ülkedeki “yabancı cinsler”in yok edilmesinde kullanılan bir zehir. Tıpkı bizdeki cep telefonları için kurulan baz istasyonlarının etkileri konusunda olduğu gibi 1080 konusunda da Yeni Zelanda halkı birbiriyle uzlaşmayacak iki kampa ayrılmış durumda. Bakalım kim kazanacak: “doğa dengesini bulacaktır” cephesi mi, “ben o doğaya dengesini buldururum” cephesi mi?

İngiltere: Başlangıçtan Bitişe, Bitişten Başlangıca ( 2/2)

2010-02-22T14:45:00.002+02:00

Devam ediyoruz......

Okuyucu, öyle mahmur bakma sabah sabah. Gece gelirken koltuğu yatırıp yolda uyuyan ben değildim. Ama haklısın, bu ülkede yaz dışında sabahları uyanmak zor. Gün geç ışıyor. Hadi bir şeyler yiyip ülkenin en kuzeyine doğru yola çıkalım. Alarmı devreye aldık, pencereleri kapattık. Evet, burada hemen her evde alarm vardır. Bizdeki gibi demir parmaklık olmaz pencerelerde, hatta sokak kapısı kilidi bizim ev içinde kullandığımız basit modellerdendir. Alışkanlık işte. Aynen bazı İngiliz tuvaletlerinde sıcak ve soğuk su için iki ayrı musluk olması gibi. Birinden soğuk su, diğerinden kaynar su akar. İki musluk birleştirilmediği için elini soğuk ve kaynar sular arasında gezdirip yıkarsın: don, piş, don, piş. Evi gördün, her yer halı kaplı. Tamam salonu, koridoru anladım ama tuvaletler niye halı kaplı? Okuyucu, 5 seneden beri bunu halen anlayabilmiş değilim. Çıkalım. Komşuya bir selam daha. Adam soğuk mu geldi? Yok değil. Aslında İngilizler çok geyik olabilen bir toplum. İyi insanlar. Ama yanlış anlaşılma var. İngilizler soğuk değildir: ilgisizdir. Bir İngiliz’in evi kalesidir, onun dışındakiler pek önemli değildir. Hani senin derdin var, yok, ona nolmuş bu neymiş. İngiliz’e tısss gelir bunlar. İlgilenmez. Bak geçtiğimiz şu sokaklara. Çoğu evin perdesi açıktır, tül yoktur. İngiliz birisinin onun ev hayatını göreceğinden çekinmez. Der ki “pencere cam açık diye içeri mi bakılırmış canım?”. İngilizlerin kibarlığının ada milleti olmasıyla ilgisi var kesin. Japonlarda öyle. Adada yaşıyorsan kibar olacaksın, sağı solu kızdırmayacaksın küçük yer nasılsa, yarın kavga ettiğinin yüzünü yine göreceksin. Kaçacağın yer yok, naparsın? Kibar olacaksın, açık pencereleri görmezden geleceksin. Dönünce Kıbrıslı arkadaşlarına bir daha bak, sakin ve kibar olmayanı var mı? Ama gelenekler İngiltere’de etkisini yitiriyor. Şimdilerde İngiltere’nin en büyük sorunlarından biri aile kurumu. Aileler çok parçalanıyor, olan çocuklara oluyor. Gençlik sorunlu. 15-16 yaşında soygun yapan, çevresine zarar veren, içki uyuşturucu kullanan çok İngiliz genci var. Bunlara “yob” diyorlar. Hükümet deli gibi çözüm arıyor. Neyse okuyucu sen çevreye bak biraz, geçelim bunları şimdi.

Bak bu geçtiğimiz kasaba Malmesbury. Çok eski bir kilisesi vardır, beşinci yüzyılda kurulduğu için tarihidir. Ama kasaba en çok şu ilerdeki Abbey House bahçesinin eksantrik sahipleri ile bilinir. Karı-koca bahçe işlerini çıplak yapmayı seviyorlar da. Kendilerini doğaya daha yakın hissediyorlarmış, istersen bir bilet alıp gezebilirsin. Ben almayayım. Şimdi geçeceğimiz yer Cirencester. Bu şehirde görülecek hiç bir şey yok adını söylemeyi seviyorum sadece “ sayrınsesta”. Hemen Gloucester yolunda , pardon “gılosta”. Niye birincideki “sesta” okunur da ikincide ki okunmaz diye sormayacaksın değil mi okuyucu? İngilizler beş yüz seneden beri neyi nasıl okusak diye tartışıyorlar, henüz sonuç yok. Bak şimdi geçtiğimiz Bourton-on-the-water kasabasını “kartpostal üreticileri birliği” düzenlemiş gibime geliyor. Bu kadar şirin ve fotojenik ikinci bir yer zor bulursun. İngiliz televizyonlarında ev düzenlemesi programları kadar antika programları da ilgi görür. O programlarda adı geçen yerlerden biri az ilerideki Moreton-in-Marsh. Antika pazarıyla ünlü. Geçtiğimiz bu bölge İngilizlerin tatil için çokça geldiği Cotswold Göller bölgesi. Görüyorsun şirin, yemyeşil ve tarihin çok iyi korunduğu bir yer.

Okuyucu, edebiyatı sever misin? Tiyatroyu? İyi öyleyse sana bir sürprizim var, 20 dakika sonra Shakespeare’in doğduğu ve yaşadığı Stratford-upon-Avon’a varacağız. Stratford-upon-Avon İngiltere’nin ünlü Shakespeare Kraliyet Tiyatrosunun da ev sahibi. Şehir küçük, endüstri yok, halk geçimini neredeyse tamamen Shakespeare’den sağlıyor. Shakespeare’in doğduğu ve yaşadığı evler bugün de dolup taşıyor. İngilizlerin hoşuma giden özelliklerinden biri tarihlerine ve kültürel miraslarına çok düşkün olmaları. Keşke bizde de öyle olsa. Tarih deyince benzer yanlarımız da var bunlarla. İmparatorluğu kaybetmiş milletler uzun süre kendilerine gelemezler: ne onlar, ne biz bu kaybın altından halen kalkamadık. Adamların iki gıdım toprağı var, adı Birleşik Krallık. Biz de Balkanlardan Çin seddine kadar Türk var olayına yaslanırız. Neyse okuyucu yolcu yolunda gerek, öğlene doğru Stratford’u bir turist basar ki sorma, sağanak yağmurdan beter. Yakalanmadan kaçalım.

Etrafına iyi bak okuyucu. Şimdi araba sürdüğümüz Midlands bölgesi İngiltere’nin ortasında. Midlands’in tam ortasında da sağımızdaki Leicester şehri var. Bak bu şehrin adını okuması daha da kafa karıştırıcı “lester”, hani demin “gılosta” ve “sayrınsesta”’dan geçtik ya. Hepsinin son 6 harfi aynı, hepsi de farklı okunuyor. Ne diyordum, kafam karıştı yaa. Haah, Midlands İngiltere’nin bağrı. Küçük evinin küçük bahçesinde herkesin bahçıvanlık yapıp havaların düzeleceği günü beklediği sakin, yeşil ve tam İngiliz yerler. İngiltere’nin kalbi işte. Aynı zamanda ülkede en fazla yabancının yaşadığı yerlerden biridir, tam tezat. Burada benim doktor bir arkadaşım oturuyor. Valla, İngiltere’de doktor olmak zor zanaat, devamlı ders çalışıyor. Bizde doktor olan “iki dönüm bostan, yan gel yat Osman”. Burada her sene kursa gidip sınav olmaları şart. İngiltere’de sağlık sigortası herkese ücretsiz, her reçete için az bir para ödersin o kadar. Ama sigorta sistemi tam iyi çalışmıyor. Bazen sıra gelmesi uzun sürer, uzman doktor az. Bazı ameliyatlara 3-4 ay sonraya gün verildiği olur. Bir de biz Türklere ters gelen bir şey var, burada ölecek durumda değilseniz antibiyotik biraz zor alırsınız, vermezler. Adamlar haklı, ama bizimki de alışkanlık. Sağlık deyince bir şey daha. Birinin İngiliz olduğunu dişlerinin kötü durumundan anlayabilirsin. Diş sistemi cidden berbat, paran yoksa tedavi yok. “Eee bu bizle aynı yaa” diyorsun içinden di mi okuyucu? Öyle, aynı. İngiltere hakkında pek bilinmeyen başka bir gerçekte bu ülkenin çift hukuk sistemi kullanmakta olduğudur. İngiliz hukuku + şeriat. İsteyen İngiliz vatandaşı her iki tarafında kabulü halinde şeriat mahkemesinde yargılanabilir. Şimdi geçtiğimiz Leicester’da da var şeriat mahkemesi. Dedim ya çok yabancı var bu şehirde, bazıları şeriat hukuku istiyor, İngilizler de veriyor.

Basalım otoyolda ama radarlara da yakalanmayalım. Yemek için Newcastle-upon-Tyne’da dururuz, oraya kadar benzin yeter. Bak, yolda bizi

bir trafik polisi sizi durdursa ve ehliyetim evde kalmışsa sorun değil: adımı kaydeder, 15 gün içinde evimin yanındaki karakolda ehliyetimi göstermemi söyler, bırakır. Güven ucuzdur. Vatandaşa güvenirler, hatta benim gibi vatandaş olmayana bile. Gerçi son terör olaylarından sonra Müslümanlara bakış negatife döndü ama Avrupa’nın geri kalanından iyidir yine de. Burada ehliyet almak için başvurduğunda formun arkasını bir İngiliz “şahidim” diye imzalasa noter yerine geçer. Daha çok noterlik işin varsa bankaya gidersin, gişe memuru imzalayıp altına kaşe basar olur biter, para falan istemezler. Araba alıp satarken bırak noteri üçüncü bir kişiye bile gerek yoktur: arabanın ruhsatına “sattım” yazıp imzalarsın ve polise postalarsın, bitti. İki hafta içinde polisten size kayıt değişikliği bildirimi gelir.

Mola verme zamanı.Ne zamandan beri yoldayız. Newcastle-upon-Tyne’a vardık, bak benzin ancak yetti. Benzin istasyonunda bir sandviç, bir kola 8.5 paund. Evlat acısı gibi fiyat di mi? İngilizlerin niye öğle yemeğini evden getirdiği sandviçle geçiştirdiğini şimdi anlıyor musun okuyucu? Newcastle-upon-Tyne, bu bölgenin kültür ve eğlence kentidir. Eğlencelidir. Büyük bir kentte yaşamak istemeyip yine de müzik ve kültürden uzak kalmak istemeyenlerin yerleştiği bir yerdir.Burada evi olan çok yazar-çizer tayfası var. Gece hayatı da iyidir hani.

Abbas, hadi arabaya geri gidelim. Birazdan resmi olarak İskoçya’ya gireceğiz. Biz ülkeye İngiltere diyoruz toptan. Ama burada yaşayana sorsan Galler, İngiltere, İskoçya ve Kuzey İrlanda ülkelerinden oluşmuş Birleşik Krallık burası der. Bazıları için etnik köken önemlidir, bazıları için pub sohbeti o kadar. Biz yine topuna birden İngiltere diyelim. Aklımdayken söyleyeyim, Galler ve İskoçya’nın kendi meclisleri, İskoçya’nın kendi parası bile var. İskoç paundu İngiliz paunduna eşit ama sadece İskoçya’da geçiyor. Bak İskoçya’ya geldik ya trafik tabelaları iki dilde yazmaya başladı. Bu otoyolun sol tarafı göller bölgesidir. İngiltere’nin en hoş manzaralı iki yerinden biridir. Bir dahaki sefere sen oraya da uğrarsın. Biz şimdi Edinburgh’a çıkacağız.

Okuyucu, İngiltere’de bir şehre yerleşmeyi düşünürsen listenin başına bence Edinburgh’yı koy. Bir kere Londra’da ne varsa aynen var. Aynı zamanda daha küçük olduğu için Londra’nın trafiği, kiri, pası yok. Doğa daha yakın. Edinburgh kalesinin olduğu eski şehir civarında dolaşması çok keyiflidir. Sonra Edinburgh festivali dünyanın en iyilerindendir. İskoçya’nın başkenti olduğu için İskoçlar buraya daha bir özenle bakıyorlar. Bak İskoçya’nın diğer büyük şehri Glasgow için aynı şeyleri söylemem. Eskiden iyiymiş. Şimdi sönük bir yer. Havasıyla aramız hoş değildir, temmuz ayında donduğumu bilirim. Karnın mı acıktı okuyucu? Sandviç kesmedi di mi? Şöyle güzel bir İskoç yemeği mi istedin? Tamam, ama benden söylemesi İskoç yemeği dediğin İngilizlerin kötü yemeklerinin una bulanıp hayvan yağıyla kızartılmış olanıdır. İskoçların dünya mutfağına kazandırdıkları arasında domuz yağında kızartılmış Mars çikolatası gibi gurme ürünler vardır. Onları yemeyi yerellere bırakalım, gel senle biftek yiyelim. Buranın Angus biftekleri şahanedir. Sonra yine yola vuracağız.

Dundee, bu kente uğramamızın tek sebebi ben ilkokuldayken Dundee United isimli takımın ismini Dandik Yunaytıd olarak söylememiz, merak ettim o kadar. Ne, boşuna vakit mi geçiriyoruz? Hiçte değil. Dolaşmanın, gezmenin mantıklı bir açıklaması olması şart mıdır? Yaptığın her şeyi mantığa göre mi yaparsın? Girip çıkalım. Ne bileyim şehirde ne olduğunu? Gelmek için plan yapmadım ki önceden. Haritada ismini görünce daldık işte. Bakalım, bakalım. Burası da eskiden önemli olup şimdilerde bütün sanayisini kaybeden yitik şehirlerden. Haklısın bir şey yokmuş. Olsun, kendi gözümüzle gördük.

Inverness’e vardık işte. Buranın kuzeyinde şehir falan yok. İnverness’te büyük bir yer değil gerçi, ama aradığın her şeyi bulursun. Şehrin tam ortasından Ness nehri geçer, nehir üzerindeki adalarda dolaşmak çok güzeldir ama şimdi rüzgar var. Bu şehirden sonra yollarda yavaş gidebileceğiz. Daha kuzeyde pek insan yaşamaz, giderek ıssızlaşır. Kuzey İskoçya’da yollar tek şerittir zaten, özel mülkiyetten geçtiği için. Karşıdan bir araba gelse durur geçmesini beklersin, iki araba yan yana aynı yoldan geçemez. Gel, kalenin yanındaki pubda kahve içelim, kafein krizim tuttu. Bizimkiler sigara yasağına karşı çıkıyorlar, ama boş ver okuyucu, alışırlar. Bak İskoçya’da da aynı uygulama 2006’dan beri var. Tıkır tıkır çalışıyor, herkes memnun. Üstelik bunlarda sıkıyönetim var. Sıkıyönetim ne mi? Zaten sorasın diye açıklamadım. Soracağını biliyordum. Gece 12’den sonra barlara, publara giremezsin. Hala açıktırlar ama içeri yeni müşteri alamazlar. Yasak. 12’den sonra sigara içmeye dışarı çıkan tiryaki bir daha içeri giremez. Onun için gece yarısından sonra sigara içmeye ara veren çakma yeşilaycılar çok bu kentte. Biraz daha yolumuz var, en kuzeye. Hadi gel.

Birleşik Krallık’ın en kuzey noktasındayız, burası John o’Groats köyü. Daha çok sürmek istesekte daha ötesi yok artık. İngiltere’yi uçtan uca geçtik seninle. Dün seninle Land’s End’e gitmiştik ya, hani ne güneydeki nokta. John o’Groats ‘ın takma adı Land’s End’le aynı: “başlangıç ve bitiş noktası”. “Burada İngiltere’nin ilk ve son dükkanı bulunuyor” yazısının altında fotoğrafını çekmemi ister misin? Yok, sağol, çekme benim fotoğrafımı, sevmem. Hop hop, dur! Çekme o çocuğun fotoğrafını da! Yasak, valla alırlar içeri. İngiltere’de çocuk sevicilerinin önüne geçebilmek için çıkan kanuna göre çocukların fotoğrafını anne babasından izinsiz çekmek hapse girme sebebi. Aman gözünü seveyim okuyucu, döndür o kamerayı. Hah şöyle.

İskoçya viskinin anavatanı ama canım Guinness çekti, gel okuyucu gel girelim şu pub’a. Zaten hava da buz gibi. İçelim birer sıcak bira. Bu ülke havadan bağımsız olarak daima sıcak bira ikram etmeyi becerebilenlerin yeri. Guinness iyi geldi. Biraz da elma birası “cider” içmeli. Gerçi burada yeni yetme içeceği olarak bilinir ya neyse. İçinde biraya göre daha fazla alkol olduğu ve fiyatı aynı olduğu için içmeye yeni başlayan delikanlılar hep cider ısmarlar. İki birayla acayip gevşedim valla.

Okuyucu, burası tam bana göre, deniz var, fazla insan yok, istediğim zaman çıkarım piyasaya, istediğim zaman yok olurum. Ben biraz daha takılayım burada. Yol benim için burada bitiyor. Al bu anahtarları, yolcu artık sensin. Harita mı lazım? Benim haritam var, ama kullanmanı tavsiye etmem. Gitmen için başkasının haritasına ihtiyacın yok. Önce hayal et, sonra sür, sonra herkese anlat. Güle güle yolcu.

İngiltere: Başlangıçtan Bitişe, Bitişten Başlangıca ( 1/2)

2010-02-18T14:47:00.003+02:00

Beş seneye yakın ev bellediğim İngiltere’yi size aktarmayı erteleye erteleye en sona bıraktım. Anlatmaya bir yerden başlamak lazım, dinleyin o zaman. Bir ara “bilgi” nedir diye takmıştım: “özünde nasıl bi şeydir, nasıl öğrenilir, nasıl aktarılır?” üzerine ne bulsam okuyordum. Bilgi konusunda 20. yüzyılın en önemli düşünürlerden biri de Michael Polanyi. Adam önce kimyagermiş, sonraları ekonomist olmuş ve en sonunda felsefe dersleri vermiş, her yol var yani, güzel. O sıralar yaşadığım Amerikan şehrindeki kütüphanede Polanyi’nin kitaplarını aradım. Tuğla kadar bir kitap buldum: “Kişisel Bilgi”. 1967’de kütüphaneye satın alınmış, o zamandan sonra sadece bir kez, o da 1971’de, ödünç alınmış. Raftan bir daha alınmak için 35 seneden fazla beni beklemiş. Polanyi demiş ki “ Bilginin çeşitleri vardır: bir kısmı resmidir ve formüle edilebilir. Dolayısıyla başkasına kolayca aktarılabilir. Bir kısım bilgi ise kişiselleşmiştir. Kişi, içselleştirdiği bilgiyi nasıl bildiğini bilemez, bu çeşit bilgiyi aktarmaya kalkarsa hep bir şey eksik kalacaktır. Dolayısıyla iyi bildikleriniz eğer basit ve formüle edilebilir değilse karşınızdakine asla tam olarak aktarılamaz.”. Bu girişi yaptıktan sonra “ İngiltere nasıl bir yer?” sorunuza cevap vereyim “ Bilemem. İngiltere’yi anlatabilmek için gereğinden uzun kaldım oralarda, isterseniz ülkeye iki haftalığına giden birine sorun. Onun anlatacağı daha çok hikayesi olabilir.”. Ey okuyucu, boş ver sen benim karalamalarımı. Ben sana bir şey anlatmaya kalkmayayım, böyle olmayacak. Gel seninle Birleşik Krallığın sokaklarına, bahçelerine, soluk benizli insanlarına ve havayla bozmuş İngiliz beyninin kıvrımlarına vuralım kendimizi. Arabada yanıma otur, ben süreyim, sen gör.

Gezi listemiz ortaya karışık: popüler yerler, turistlerin öldürsen uğramayacağı yerler ve İngiliz kimliğinin dışarıdan kolayca gözükmeyen katmanları bir arada. Çorba gibi yani, böylesi daha iyi, inan bana. Yola Swindon’dan çıkacağız. Swindon’ın nerede olduğunu bilmemen çok doğal, yoldan çevirdiğin bir İngiliz’e sorsan büyük ihtimal o da bilmez nerede olduğunu. Swindon, Londra ile Bristol’un ortasında bizim İzmit benzeri endüstriyel bir şehir. Pek bir numarası olmayan önemsiz bir yer, benim ev orada. Yola çıkmadan önce kahvaltı edelim. Evin salonu dar mı geldi? Hiç değil, okuyucu. Burası İngiltere. Evim büyük bile. İngilizler apartmanda yaşamak yerine müstakil evleri tercih ediyorlar. Küçük bir adada herkes müstakil ev isterse toprak fiyatları aya kadar çıkar, burada olduğu gibi. Evler müstakil kalır, ama küçülür de küçülür. Buradaki iki katlı villaların çoğu 100 metrekarenin altındadır. Önünde küçük bir bahçesi olan bu evlerin aylık belediye vergisi 300 TL’den başlar, dikkatini çekerim okuyucu aylık dedim, 300 TL dedim. Kira gibi belediye vergisi yani. Biraz daha çay vereyim mi? İngiliz çayı nerede mi yetişiyor? Dünyaca ünlü İngiliz çaylarının hiçbiri İngiltere’de yetişmiyor. Artık İngiltere’de hemen hiçbir şey üretilmiyor zaten. Finans merkezi burası, dünyanın parası bu ülkeden geçiyor. Biraz da eskiden sömürgecilik günlerinden kalma bağlantılarını kullandıkları komisyonculuk işleri falan. Sanayi devrimini gerçekleştiren ülkede artık sanayi yok, hükümet sanayi ayakta kalsın diye uğraşmıyor bile. Bilgi çağı, yenilikçilik, tasarım üzerine yatırım yapıyor. Hadi çıkalım. Kapıda su şişeleri mi var? Onlar belediyeden. Nadir de olsa su kesintisi oluyor burada, bakım-bonarım için. O zaman kesintiden bir hafta önce evlere su bırakıyorlar, bakalım bu kesinti ne kadar sürecekmiş? Üç saat, üç şişe su. İnanmayacaksın ama İngiltere’de su sıkıntısı olan bölgeler de var. Barajların kapasitesi bazı bölgelerde hızla artan nüfusa yetişemediği için iki ay az yağmur yağsa su yetmemeye başlıyor. Biliyorum, yağmur ülkesinde su sıkıntısı garip, ama böyle işte. Neyse okuyucu hadi bin arabaya. Dur ben şu çöpü çıkarayım, malum bugün çöp toplama günü. Komşuya hafif bir selam ve yola çıkış.

Sokaklar dar değil mi? Aslına bakarsan özellikle iki araba yan yana geçemesin diye planlanmış bunlar. Ara sokaklara arabaların girmesi istenen bir şey değil. Şehir planlamacılar buralara ,sadece işi olan girsin diye, “trafiği yavaşlatma” yöntemleri uygulamış: bol viraj, hız tümsekleri, çok düşük hız limitleri. Onun için İngiltere’de mahalle arasında yol bulmak kabus gibi bir şeydir. İlerideki şu yeni pub’ı görüyor musun? İlginç bir hikayesi var. Bak burası yeni mahalle, her şey yeni planlanmış, altyapıyı devlet hazırlamış sonra üzerine villalar inşa edilmiş. Pub’ın olduğu arazi imar planında sağlık ocağı olarak ayrılmış, ama siteye yerleşenler ”civarda sağlık ocağı zaten var, bize pub lazım” diyerek planı değiştirtmişler. Sonra gördüğün pub yapılmış. Pub deyip geçme, İngilizler için çok önemlidir. Sanayi devrimi başladığında köyden fabrikalara çalışmaya gelenler için yeteri kadar ev yokmuş, insanlar mecburen aileleri ile birlikte mutfağı ve salonu olmayan odalara sığışmışlar. Yer olmadığı için ne evde yemek pişebiliyor ne de kimse kimseye misafirliğe gidebiliyormuş, işte “public house” ( halk evi-Pub) bu ihtiyaçtan doğmuş. Şimdi girelim şu pub’a kucağında çocuğuyla yemeğe gelen ev hanımından, işe gitmeden önce bira içmeye gelen inşaat işçisine, en tepedeki yöneticisinden, çöpçüsüne herkese rastlarsın. Yerel pub’lar hep böyle. Büyük şehirler farklı ama. Yemek servisi yapan pub’larda nedense hep “iyi yemek” diye reklam yapılır. “Lezzetli yemek, nefis yemek” yazmaz. Adamlar gerçekçi de ondan, İngiliz mutfağı denilen şey tat değil doyuruculuk üzerine kurulu: haşla, kızart, mideye indir. Ülkede İngiliz lokantasından çok Hint lokantası var zaten.

Gel ilk önce bir deniz havası alalım senle okuyucu. Bu adada en çok özlediğim şey deniz, ne garip di mi? Swindon’dan en yakın deniz kıyısı bir buçuk saat, hafta arası gelinmiyor yani. Şimdi yönümüz Bournemouth sahili. Yolda Marlborough’dan geçeceğiz, severim ben bu küçük şehri. Marlborough eskiden Londra-Bath yolunda önemli bir durakmış, halen İngiltere’nin en genişi olan ana caddesi kim bilir neler görmüştür? Ben buraya her geldiğimde şu ağaçtan toplar satan dükkana uğrar ve her seferinde halen açık olmasına şaşırırım. Dükkanda çeşitli boylarda tahta toplar dışında şey satılmıyor. “Ne yapılır bu toplarla?” diye dükkan sahibine sordum: “dekoratif olarak sonsuz olasılık var, al istediğin renge boya istediğin şekle sok” dedi. Demek ki adama inananlar var. Marlborough yakınlarında Stonehenge var. Hani şu eski pagan anıtı, taşları yuvarlak şekilde dizmişler ya. Ben olsam gitmezdim ama madem istiyorsun okuyucu, tamam oraya da uğrayalım.

Bak şu ortadaki yuvarlak şekilde dizilmiş taşlar Stonehenge. Ziyaretçi merkezinden biletle beraber bir elektronik rehber al okuyucu, yok bana lazım değil çok kişiyi getirdim buraya ne dediğini biliyorum. Stonehenge için diyecek ki “ bu taşlar pagan törenleri için dikilmiş olsa gerek ama niye burada bilmiyoruz, sonra kim getirdi bilmiyoruz, tam olarak ne işe yarardı bilmiyoruz, aslında taşların orijinal dizilişlerini de bilmiyoruz. Stonehenge, çok değerli bir Dünya mirasıdır. ”. Hadi gidelim. Deniz daha ilginç.

Bournemouth, İngiltere’nin küçük ama adı bilinen tatil beldelerinden biri. 10 kilometrelik koca bir kumsalı var. Şehrin arkası çam ormanları, şehir bakımlı. Biz doğrudan sahile inelim okuyucu, iskele civarında dolaşması keyifli oluyor. Sıcaklık kaç derece mi dedin? Bugün sekiz derece. Denize bu havada nasıl mı giriyorlar? Üstelik çamur gibi denize bu kadar dalga varken girilir mi? Ooo, dur bi dakka okuyucu. Çıkar bakayım o Akdenizli gözlüğünü. İlk sorundan cevaplamaya başlayayım. Sekiz derecede deniz girilir mi dedin di mi? Bu İngilizlerin kanında anti-friz olduğunda kuşkulanıyorum. En soğuk havada bile üzerlerine bir tişört atıp çıkarlar, sonra titrerler ama ses etmezler. Sokakta soğuktan dudakları morarmış çocukları sen görürsün, anneleri “hava soğuk değil ki” der çocuklar da dert etmez. O çamur gibi dediğin deniz İngiltere’nin en iyilerinden. Boşuna mı her yaz İngilizler İspanya kıyılarını istila ediyor, boşuna mı Marmaris İngilizleşiyor? Geçenlerde anket yapmışlar, İngilizlerin %60 ı başka ülkelere göç etmeyi planlıyormuş. Havanın etkisi büyük bu cevapta. Güneşi gördüler mi hemen açılır saçılırlar zaten. Sen güneşi gördün mü kaç bu ülkeden: ne kadar bira göbeği yapmış obez kadın, ne kadar 11 aylık hamile görüntüsünde adam varsa açılırlar. Avrupa’nın en şişman kadınları bu ülkededir bu arada. İngiltere kıyılarında gelgit farkı fazla olduğu için iskeleleri uzun yaparlar, gel bunun en ucunda çay içilecek bir yer var. Biraz serindir ama denizin üzerinde yiyip içebileceğin pek yer yok bu ülkede.

Bournemouth’tan batıya Bath’a gidiyoruz şimdi. Ne oldu okuyucu rengin sararmış, araba mı tuttu? Hızlı mı gidiyorum küçücük yolda? Hayır yavaşlamayacağım, kurallara uyuyoruz. Sıkıysa uyma, bu ülkede 20,000’den fazla hız radarı var. Bak şu sarı kutuları gördün mü? Onlar radar. Burası ada, dar yani, adamlar her karış toprağı değerlendiriyor Yol kenarlarında emniyet şeridi ancak büyük yollarda olur. Bu da şehirlerarası yol ama yok işte. Merak etme yol fazla uzun değil.

Geldik işte, burası Bath. Bath “hamam” demek, şehir Romalılar zamanında bir kaynağın çevresine kurulmuş. O zamandan beri de turistleri kendine çekmeyi bilmiş. Uzun uzun şehirde turlamayacağız. Ben seni buraya kartpostal turistliği yapasın diye getirdim okuyucu. Geldin mi geldin. Bath’ın zevki iki saatte çıkmaz, güzel bir şehirdir, daha çok vakit geçirmek lazım. Ama gel Royal Crescent’ta bir fotoğrafını çekelim, buranın en tanınan binalarındandır. Sorarlarsa gittim dersin, ama sonra sen yine gel. Bu binalar, bu nehir, bu şirin sokaklar İngiltere’nin başka yerlerinde zor bulunur.

Sırada Bristol var. Burası eskinin en heyheyli şehirlerinden. Liman şehri. Bugünlerde bana göre pek bir şey yok. Resmi olarak İngiltere’nin en iyi Japon lokantası burada, Londra’da değil. İkinci en iyi Japon lokantası da Swindon’da. Niye anlattım bunu? İngiltere’de her şey tek şehre yığılı değil, iyi bir şey. Buraya geldik madem, limanda turlayalım biraz, şehrin en görülesi yerlerinden biridir. Yok, oraya park edemem. Niye mi? Otomatik park parası ödeme makinesi var, ama en fazla bir saatlik parka izin veriyor. Ceza yememek için bir saat sonra gelip yeniden ödeme yapmam lazım, yetişemeyiz. İngiltere belediyeleri için park cezaları çok iyi bir gelir kaynağı. Ödediğin süreden 5 dakika fazla park et, anında cezayı yersin. Gece bu şehirde iyi müzik olur okuyucu. Müziğiyle bilinen İngiltere’de canlı müzik yapan pub bulmak o kadar kolay değil artık. Belediyeler gürültü olmasın diye sadece evlere uzak yerlere canlı müzik ruhsatı veriyor, Bristol o bakımdan şanslı. Başka zamana artık.

Bristol’den güney batıya doğru sürmeye devam ediyoruz, okuyucu. Bak şu soldaki yola girersek Cheddar kanyonuna varırız. İngilizler pek sever bu bölgeyi. Cheddar peyniri ilk olarak bu köyde üretilmiş, şimdi sadece çakma cheddar peynir mekanı: başka yerde üretip burada satıyorlar. Sağdaki yoldan devam edersek Weston-super-Mare’ye varırız. Burada gelgit olduğunda deniz 15 metre çekilebilir, 2 saat önce deniz olan kilometrelerce alan boş kalır. O zaman yürümek hoş oluyor, garip bir duygu. Ufak gölcüklerde suyun gelmesini bekleyen balıklar, onları yemeye çalışan martılar, kuma gömülen yengeçler. Kendi kendine diyorsun ki “ abi 2 saat önce burası 15 metre derindi, şimdi kara, işe bak”. Ama çok da hayale dalmaya gelmez burada. Su gittiği hızla geri gelir, onun için her yer uyarı levhası dolu.

Okuyucu, bu bölgenin adı Cornwall. Birleşik Krallıkta İskoçya’nın göller bölgesi ile birlikte benim en sevdiğim iki yerden biridir. Doğa güzel, çevre bakımlı, evler şirindir. Üstelik İngiltere’de yiyipte hoşuna gidebilecek tek yerel yiyecek olan “Cornish pasty”’nin mekanıdır. Cornish pasty, bizim böreklerin malzemesi çok bol olup, yarım ay şeklinde ve çeyrek ekmek büyüklüğünde hazırlanmış olanı. Yeme de yanında yat. Bak bunu başka İngiliz yemeğine söylemem mümkün değil, gördük mü ısmarlayayım sana.

Arabayı sürdük, sürdük ve sonunda adada olduğumuzu bize hatırlatacak şekilde yolun sonuna geldik. Yol bitti. Okuyucu, buradan ötesi deniz. Olduğumuz yerin adı Land’s End, yani “Karanın Sonu”. Burasının takma adı “başlangıç ve bitiş noktası”dır. Niye? Amma da çok “niye” diyorsun okuyucu, bana benzemeye başladın. Çünkü, Birleşik Krallık’ta yapabileceğin en uzun kara yolculuğun buradan başlar ya da biter. Burası en güneydeki uç, en kuzeydeki John o’Groats’a 874 mil yol var. Yarın gideceğiz John o ‘Groats’a. O gördüğün “Karanın Sonu” tabelasının fotoğrafını çekmek bile paralı, 5 paundun varsa. Niye bütün turistler aynı yerde aynı fotoğrafı çekmek ister? Koyun sürüsü gibi aynı şeyi yapınca niye mutlu hissedilir ki? Tamam, sen de çek fotoğrafı okuyucu, ben biraz oturacağım deniz kenarında. Gece eve geri döneceğiz, Swindon’a.

Yazı devam edecek....

Hurafeistan: Moğolistan

2010-02-08T10:03:00.002+02:00

Gezdiğim yerlerde yerel halkın pek çok ilginç batıl inancı olduğunu fark ettim. Her halkın batıl inançları var ama Moğollar batıl inançlar konusunda herkesi aşmışlar onlara yetişmek zor. Moğol inançları arasında kısa bir gezi yapalım hadi.

Gerde ( çadır) ıslık çalınmaz, fırtınaya yol açar.
Kapının eşiğine oturulmaz kısmet bağlanır.
Kapıdan içeri düşmek iyidir, dışarı düşmek kötüdür.
Tilki önünüzde soldan sağa geçerse iyidir, para gelir. Sağdan sola geçerse kötüdür para gider.
Süt dökmek kötü şans getirir. Ama birisi yola çıkarken peşinden süt dökmek gerekir.
Moğolistan’da çocuklar 5-6 yaşına gelene kadar çabuk hasta olup ölebildikleri için onlara geçici bir isim verilir. Bizim kültürümüzde bunun karşılığı “Boğaç han” hikayesinde vardır, çocuğun ismi büyünce değiştirilir. Moğollarda çocuğun yaşamasını garantilemek için çocuğa” İsimsiz”, “bu yok”, “bu insan değil”, “bu kız (erkek çocuğa verilen isim)” gibi isimler var. Bize Moğolistan’da eşlik eden rehber Ulzii’nin 53 yaşındaki bir çalışma arkadaşından bahsetti. Küçükken “ bu insan değil” adı verilen hanım, ismi daha sonra değiştirilmediği için halen “insan değil” .
Votka içilmeden önce tanrılara da sunmak gerekir. Bunun için orta parmağınıza votkaya azıcık daldırıp göğe, rüzgara ve toprağa da votka vermeniz gerekir. Yoksa tanrıları kızdırmış olursunuz.

Şimdigezelim'deki yazılar kitap oluyor!

2010-01-29T14:23:00.001+02:00

Simdigezelim’deki yazılarımın bir kısmı kitap haline geliyor. Şu ana kadar kitaba girmeye 70 yazı yazdım, bunlardan 55’i kitaba girecek. İnternet ortamında yayınlanan yazıların hepsi yorumunuza açık, kısa bir süre sonra hangi yazıların kitaba gireceğine beraber karar verecegiz. Binrota adresine giderek sizde kitaba katkıda bulunabilirsiniz.

Uyku Hastalığı: Afrika

2010-01-23T16:31:00.001+02:00

Nijerya’da işyerindeki ofis boylardan biri ne zaman boş vakit bulsa uyurdu. Hem de çok garip yerlerde ve vücudunu inanılmaz pozisyonlara sokarak: mutfak lavabosunun kenarında, yemek masasında boş kalmış üç karış yerde, tezgahın altında. Sonra birisi “onda orak hücresi var, uyuması normal” dedi. Orak hücresi ne demek bu deyip, takıldım bilgi peşine.

İnsanlığın doğduğu yer olan Afrika, doğal olarak insanlar üzerinde yaşayan parazitlerin ve mikropların da ilk doğduğu yer. Başka yerlerde yaygın olmasalar da bu kıtada çok rastlanan hastalıklar halen can almaya devam ediyor. Bu kıtada rastlanan ama dünyanın geri kalanında görülmeyen bir hastalık türü de “uyku hastalığı.”. Uykuya yol açan iki ayrı hastalık var: birincisi çe-çe sineği, ikincisi ise genetik bir mutasyon. Çe-çe sineğinin ısırması sonucu hem hayvanlar hem insanlar uyku hastalığına kapılabiliyor. Etkilenen canlının ilk önce uyuşup sonra devamlı uyuklayıp sonunda ölmesine yol açan hastalık yüzünden Afrika’da halen üzerinde hiçbir yerleşimin kurulamadığı topraklar var. Afrika ülkelerinden Botswana mavi renkli çe-çe tuzakları ile sineklerin kökünü kazımaya çalışırken Zanzibar radyasyonla kısırlaştırılmış sinekleri mücadelede kullanıyor. Afrika’da sıtmadan ölen sayısı her sene milyonu buluyor. Yani tehlike büyük. Afrikalıların bir kısmı sıtmaya karşı doğal bağışıklık geliştirmişler. “Orak hücre” adı verilen bu genetik mutasyonları hiçbir zaman sıtma olmuyorlar çünkü hücrenin şekli içine sıtma mikrobunu sokmayacak şekilde değişmiş oluyor. Ama bunun da bir bedeli var: yorgunluk, uyku ve ortalama 45 yıllık bir ömür. Yani tam bir sıtmayı gösterip ölüme razı etmek durumu.

----------------------------------------------------
Bu blogda yayınlanan yeni yazıların size otomatik olarak e-postalanmasını isterseniz linke tıklayarak ŞİMDİ GEZELİM'e abone olabilirsiniz.

Moğolistan, 20 bin Türk erkeği istiyor

2010-01-22T16:26:00.000+02:00

21 Ocak 2010, Perşembe günü güzide basınımızda "Moğolistan, 20 bin Türk erkeği istiyor" konulu uyduruk bir haber çıktı. Bu habere göre Moğolistan'da her 6 kadına bir erkek düşmekteydi ve Moğolistan devleti Türk damatların peşine düşmüştü. Moğolistan'da kadın sayısı daha az ama 6 da bir? Yok öyle bir şey.

Bu blogdaki Moğolistan yazıları fazla ilgi görmüyordu.... bu habere kadar. Aşağıda bu sitenin bir haftalık sayfa okunma istatistiği var. Bakın haber sonrası Moğolistan sayesinde sayfa okunma sayısı nasıl aniden fırlamış. Türk damatlar iz peşinde :)

Gazeteler küçük bir araştırma yapsa haberin yanlış olduğunu anlamaları 2 dakika sürerdi. Sonrada sorarlar "niye bizde gazete tirajları düşüyor?" diye.

----------------------------------------------------
Bu blogda yayınlanan yeni yazıların size otomatik olarak e-postalanmasını isterseniz linke tıklayarak ŞİMDİ GEZELİM'e abone olabilirsiniz.

Öldüren ve penis çürüten telefon mesajları: Mısır, Nijerya

2010-01-20T16:29:00.001+02:00

Alt başlığı okuyunca gözünüz cep telefonunuza kaydı değil mi? 2005 yılında bir telekom ihalesi için Mısır’ı ziyaret ettiğimde garip bir yerel dedikodu Kahire’de binlerce kişinin telefonlarındaki mesajlarını okumadan silmelerine yol açmıştı. Nereden çıktığı belli olmayan söylentilere göre telefonuna gelen bir mesajı okuyan herkes aniden ölmekteydi. Kısa süreli paniğe yol açan bu dedikodu hızlı bir şekilde söndü. Ta ki 2009’a kadar. 2009’da gazetelerde çıkan haberlere göre sonu 111’le biten bir numaradan gelen mesajı okuyanlar anında düşüp ölüyorlardı. Hatta SMS’in kaynağı olarak isim verilmeden İsrail kastediliyordu. Söylentinin medya aracılığı ile yayılması sayesinde yüz binlerce kişi telefonuna gelen mesajlara ayakları titreyerek baktı ya da okumadan sildi. Bu arada benim telefon numaram da 111’le bitiyor, tanıdığım bir kaç Mısır’lıya çok kötü bir şaka yapma şansım hala var.

Yukarıdaki SMS’le gelen ölüm dedikoduları sadece Mısır’a özgü değil. Nijerya’daki versiyon biraz farklı ama ana fikir aynı. Ülkenin kuzeyindeki Kano eyaletinde çok hızlı yayılan ve küçük çaplı bir isyanın çıkmasına yol açan söylentilere göre telefonuna gelen büyülü bir mesajı okuyan erkeklerin penisinin çürüyüp düştüğü haberleri yayılmıştı. Bu bölgedeki söylenti neyse ki hızla söndü.

Hutt River Prensliği:Avustralya

2010-01-18T16:26:00.002+02:00

Hükümetin kararlarını beğenmezseniz, eleştirmek yerine devlete savaş açıp bağımsızlığınızı ilan etmeye ne dersiniz? Biraz abartılı bir hareket gibi mi geldi? Avustralya’da yerel hükümetin kararlarını beğenmeyen Leonard Casley adında bir çiftçi 21 Nisan 1970’te Perth şehrinin kuzeyinde Hutt River yakınlarındaki çiftliğinin Avustralya’dan bağımsızlığını ilan eder. Avustralya’nın eski ve alengirli kanunları sayesinde kimse ona dokunamaz ve çiftliği fiili olarak bağımsız olur. Leonard, 1971’de kendini “Hutt River Prensi” ilan ettiğinden beri “prensliği” Avustralya’ya vergi ödemiyor, kendi parasını basıyor, kendi pasaportu var ve off-shore şirketlere vergisiz kurulma imkanı sağlayabiliyor. Halen geçerli olan kanunlara göre Hutt River Prensliği yaşamaya devam edecek gibi gözüküyor. Avustralya’ya giderseniz belki dünyanın en genç prensliğini de ziyaret etmek istersiniz?

No Shit, Just Piss ( Kaka yapma, sadece işe) : Ekvador

2010-01-15T16:24:00.003+02:00

Güney Amerika ülkelerinde tuvaletlerin giderleri nedense dar ve hemen hiçbirine tuvalet kağıdı atılamıyor. Tuvaletlerde klozetin yanında çöp kovası var, işinizi gördükten sonra kağıtları oraya atıyorsunuz. Buna rağmen tuvaletler çok sık tıkanıyor. Ekvador’un başkenti Quito’da kaldığım hostelde tuvaletteki tıkanma sorununu radikal bir şekilde çözme yoluna gitmişler. Tuvalet gidenleri şu uyarı karşılıyordu: No Shit, Just Piss ( Kaka yapma, sadece işe). Kurala uymazsanız ne mi olur? Denemesi bedava ama temizlemesi uzun sürebilir.

Suudi Arabistan: Yasak hemşerim (2 / 2)

2010-01-12T17:12:00.002+02:00

Bu ülkede iş hayatını etkileyen bir konuya geçelim. Suudi Kraliyet ailesinde 6000 tane prens var. Prens gibi yaşamaya çalışan birinin de ciddi masrafları oluyor haliyle. Zengin Suudi Arabistan’ın bile 6000 prense birden bakacak maddi kaynağı yok. Ama prenslerin hepsi bir şekilde çok para harcamaya devam ediyor. Nasıl mı beceriyorlar? Suudi Arabistan’da kuracağınız firmanın büyüklüğü ne olursa olsun yarısı bir Suudi Arabistan vatandaşına ait olmak zorunda. Genelde yerel ortaklar işe gelmeden karın yarısına ortak oluyorlar. Kurduğunuz firma büyükse o zaman bağlantıları güçlü bir yerel ortak almanız gerekiyor, özellikle devletle iş yapacaksanız güçlü bir prensle ortak olmanız şart. Yoksa Suudi Arabistan’ın iş ortamında pek yol almanız mümkün değil. Prensler size verdikleri destek karşılığında danışmanlık ücreti adı altında parsayı topluyorlar. Birine danışmadan yol almanız mümkün değil, sektörler prensler arası paylaşılmış.

Suudi Arabistan’ın zenginleşmesi diğer gelişmiş ülkelerde olduğu gibi endüstri devriminin getirdiği dönüşümle 200 sene süren bir süreç sonunda değil, petrolün çıkarılması ve işlenmesi ile 25 senede başarılmış. Çöldeki çadırında yaşayıp basit bir yaşam sürenler birden kendilerini en lüks araçları kullanır, Londra’nın en pahalı mağazalarından alış veriş eder ve Fransa kıyılarında şato satın alırken bulmuşlar.Ülke çok hızlı zenginleşmiş ama sosyal gelişim buna henüz ayak uyduramamış. Suudi Arabistan’da bağnaz ve yasakçı bir zihniyet her alanda hakimiyeti eline almış. Hayatın her alanında karşınıza çıkan “yasak hemşerim”ler arasında biraz turlayalım mı? Hadi gelin şu banka şubesi ile başlayalım. Banka şubesinin iki giriş kapısı var: erkeklere ve kadınlara ayrı katlarda kendi hemcinsleri servis veriyor. Cinsiyet ayırımı hızlı yemek restoranlarında da var: kadınlarla erkeklerin kasaları farklı ve aralarında paravan var. Yemeğinizi aldıktan sonra cinsiyete göre ayrılmış salonlara geçiyorsunuz. Namaz vakti yaklaşınca bütün lokantalar mecburen kapanıyor. Çünkü siz namaz vakti yemek yerken yakalanırsanız lokanta sahibinin başı din polisi ( mutavin) ile derde giriyor. Kadınların araç kullanması yasak olduğu için arabaları Asyalı şoförler kullanıyor. B ülkede mağaza vitrinlerinde gördüğünüz mankenlerin kafası yoktur, çünkü plastikten de olsa kadınların yüz göstermesi günahtır. Suudi Arabistan AVM’lerinde soyunma odaları da yasak bu arada. Bir şey alırsanız evde denemeniz lazım. Sinemalar da uzun süre yasaklıydı, yeni açılan sinemalarda ise sadece müftülükçe onay verilen filmler gösterilebiliniyor. İnternetin sansürlü olduğunu söylememe gerek yok herhalde. Ülkeye gelen her türlü yazılı veya dijital ürün denetimden geçiyor. Aynı uçakta geldiğim bir yolcunun yanındaki dergileri inceleyen polis, dergi kapağındaki kadın maratoncunun şortlu resmini açık bulduğu için bacaklarını siyah kalemle sansürleyip geri vermişti. Suudi Arabistan’da bir ara telefonlardaki Bluetooth yasaklanmıştı. Nedeni de AVM’lerde kadın ve erkeklerin birbirlerine bu şekilde telefonlarını verebilmesiydi. Fotoğraf çeken cep telefonları da aynı şekilde yasaklı listesindeydi. Eskiden bir ara Pokeman ‘da yasaklanmıştı. Yasakları say say bitmiyor, anlayacağınız yasaklamak bir Suudi klasiği. Ama yasaklanmayan şeyler de var. Geçenlerde 71 yaşındaki bir adamın başlık parasını verip evlendiği 9 yaşındaki kız çocuğuyla ilgili haberler gazetelere çıkmıştı. Mahkeme din adamlarından aldığı görüş doğrultusunda 9 yaşın evlenmek için erken olduğunu ve kız çocuğunun ancak 10 yaşında kadın sayılabileceğini hükme bağladı. Başka bir davada ise evli bir çift evlerinde sorun çıkardığı için bir “cin”’i ( içilen değil hani şu çarpan) mahkemeye vermişti. Bildiğim kadarıyla cin mahkemeye gelmemiş.

Suudi Arabistan’ı diğer gezdiğimiz ülkeler içinde bir sınıfa sokmamız zor, burası kendine has özellikleri olan eski, oldukça farklı, din merkezli ve içine kapanık bir yaşam stilinin modern bir altyapı ve petrol zenginliği ile iç içe devam ettiği bir ülke. Ülkede petrol çıktıkça bu hayat stilinin fazla değişmesi beklenmiyor, ama değişime dirençli bu ülkede nadiren de olsa yenilikler olabiliyor. Örneğin, Suudi Arabistan şimdiye kadar iş ve hac vizesi haricinde başka tip vize vermemiş, ama hükümet yakında ülkenin bir kısmını turizme açmayı planlıyor. Kim bilir, belki de ülkeyi gezen ilk resmi turistlerden biri siz olursunuz? Neden olmasın?

Suudi Arabistan: Yasak hemşerim (1 / 2)

2010-01-04T22:46:00.000+02:00

Suudi Arabistan medyada dünyanın en büyük petrol üreticisi olması, hac, prenslerin akıl almaz harcamaları ve ilginç yasakları ile öne çıkan bir ülke. Petrolden gelen gelir sayesinde Suudiler çoğu alanda çalışmayı yabancılara bırakmış durumdalar: 28 milyon kişinin yaşadığı ülkede 7 milyon yabancı işçi var. Ben de iş için Suudi Arabistan’ı defalarca ziyaret ettim ve şehirlerinde dolaştım. Bu ülkenin günlük yaşantısını ve farklılıklarını yerinde gördüm. Bu yazıda Riyad’dan başlayarak Suudi Arabistan deyince en fazla akılda kalanlar arasında beraberce gezeceğiz.

Suudi Arabistan’ın en büyük şehri Riyad’da iş dışında yapılabilecek şeyler kısıtlı, ama hiç yok değil. Özellikle alışverişi sevenler için Riyad altmıştan fazla alışveriş merkeziyle iyi bir yer. Buralara gidebilirsiniz ancak hatırlatayım alışveriş merkezlerinde genelde “aile” uygulaması var, içeriye damsız girilmiyor: erkeklerin eşleriyle beraber gelmesi lazım, kadınların ya eşleriyle ya da aileden bir kadınla. Ne kadar batılı görünürseniz bu kuralın size uygulanmama şansı o kadar artıyor. Mekke ve Kral Fahd caddeleri Riyad’ı boydan boya geçen iki önemli ana cadde, şehirdeki bir çok alışveriş ve iş merkezine bu caddeler üzerinden kolayca erişebilirsiniz. Şehrin her yerinden gözüken Faisaliah ve Kraliyet kuleleri şehrin iş merkezi olan Olaya semtinde. Bu bölgede birçok Amerikan tipi hızlı yemek restoranı var. Çalışanlarının çoğu Filipinli olan bu işletmelerde Araplar siparişlerini yarım yamalak bir İngilizce ile vermek zorunda kalıyorlar, çünkü çalışanların Arapçası kısıtlı. Daha yerel yemekler için El-Batha semtine gitmek gerekiyor, üstelik bu semt daha ucuz. Suudi Arabistan tarihini öğrenmek isteyenler ise El-Murabba semtindeki Milli Müzeye gidebilirler. Bu müzedeki pek çok bilgi levhası Arapçanın yanı sıra İngilizce ve son derece iyi düzenlenmiş, tavsiye ederim. Kentte görülmesi gereken diğer yer ise Masmak kalesi: burayı dolaşmak için güneşin tepede olmadığı bir saati seçmek gerekiyor, yoksa sıcaktan dolayı gezmek sıkıntılı olabilir. Masmak kalesi yakınındaki Deyra meydanında Cuma namazı sonrası idam mahkumlarının cezaları boyunları halk önünde kılıçla kesilerek infaz ediliyor. Riyad güvenli bir şehir olmasına rağmen şehirde ağır zırhlı araçları devlet ve batılı şirketlerin binalarını korurken görmeniz mümkün. Poliste yollarda sık sık arama yapıyor. 11 Eylül’ü gerçekleştiren 18 intihar bombacısından 17’sinin Suudi Arabistan vatandaşı olduğunu düşünürseniz bu normal. Bir ara ülkedeki batılılara yönelik bombalı saldırılar ile gündeme gelen Suudi Arabistan, şimdilerde radikalleri büyük ölçüde susturup güvenliği sağlamış durumda. Riyad’da istediğiniz saatte istediğiniz mahallede korkusuzca dolaşabilirsiniz. Ülkede en büyük tehlike sıcaklık, kötü sürücüler ve geceleri otoyollarda develer.

Riyad’da eğlenmek isteyen erkekler topluca ve oldukça samimi bir şekilde caddelerde turluyor ve yorulunca bir kafeye oturup sohbet ediyorlar. Yemek, nargile ve alışveriş diğer eğlencelerden. İçmek ya da eğlenmek isteyen çoğu Suudili hafta sonu Bahreyn’e ya da Dubai’ye gidiyor. Suudi Arabistan’da alkol yasak. Ama yasak olan her şey gibi fiyatını ödeyen bulabiliyor. Alkol içerken ya da üretirken yakalanırsanız kırbaçlanıyorsunuz, eğer yabancıysanız ülkeden sınır dışı ediliyorsunuz. O kadar çok yakalanan var ki günlük gazeteler yarım sayfalarını alkol üretirken yakalananlar ve kırbaçlananların haberlerine ayırıyor. Hani bizim gazetelerde üçüncü sayfa güzeli olur ya, burada da kırbaç yiyenler sayfası var. Suudi Arabistan’a yerleşen yabancı yöneticilerden ailesi ile yaşayanlar genelde hayatlarından memnunlar: yabancılar için yapılmış ve Suudilerin girmesine izin verilmeyen sitelerde yerel halktan ve geleneklerden tamamen uzak, batı standartlarının epey üzerinde evlerinde hizmetçiler ve şoförlerle lüks bir hayat sürüyorlar. Yabancılara ayrılmış bu sitelerde batılı kurallar geçerli ama dışarı çıkarken Suudi kanunlarına uymaları şart: içeride bikiniyle erkek kadın karışık havuza giren bir kadın ancak kara çarşafına girerek Riyad caddelerine çıkabiliyor. Hıristiyan kadınların başlarını açması serbest, Müslüman kadınlar için bu kırbaçla cezalandırabilecek bir suç.

Devam edecek.....

SON 3 Gun! Ozlem-Pansiyon seyahat bursu için genç gezginler arıyor!

2010-01-02T10:14:00.002+02:00

İlgileneceği düşündüklerinize Özlem-Pansiyon blog adresini hemen gönderiniz: seyahat bursuna başvurmak için sadece 3 gün kaldı ( 5 Ocak 2010 son gün ).

Mutlu Yıllar !

2009-12-30T00:57:00.004+02:00

Sevgili Şimdigezelimciler,

2010'un hepimize sağlık, keyif ve bol bol seyahat getirmesini diliyorum.

Nice mutlu yıllara,

Başar

Ozlem-Pansiyon seyahat bursu için genç gezginler arıyor! SON 8 Gun!

2009-12-29T13:59:00.003+02:00

Ben dünya seyhatine çıkmadan önce bakabileceğim fazla Türkçe kaynak yoktu. Bu kısıtlı kaynakları içinde en eğlendirici ve bilgilerendirici olanlarından biri Özlem Yücel'in yazdığı Özlem Pansiyon bloğu idi. Özlem döndükten sonra güzel bir girişimde bulunuyor ve gezginlere seyahat bursu veriyor.

Nasıl mı?

Özlemin Web sayfasına gitmek için acele edin: sadece 8 gün kaldı!

ÖZLEM'İN KONUYLA İLGİLİ YAZISI
-------------------------------------------------------------------------------------

Bindiğim ilk otobüsü hatırlamıyorum, ilk treni ya da uçağı... Çıktığım ilk tatili de. İlk yalnız ve gerçek seyahatimi hatırlıyorum ama.

Beş yaşındaydım. Babam bir yaz beni çocukluğunun geçtiği topraklara götürdü; birkaç gün sonra ben kalıcam da kalıcam diye tutturuk yapınca beni bırakıp İstanbul'a döndü. Her yer, bağ bahçe... Tarlalarda gezinmeyi, ateş yakıp mısır közlemeyi, arılardan kaçmayı, eşeğe ve dövene binmeyi, ağaçlara tırmanmayı, havuza atlamayı (tarlaları sulamak için kullanılan havuz) o yaz öğrendim ben. Arı soktu, dayak yedim vs.

Anladım ki sonradan, dayaklı gezi seyahat, dayaksızı tatildir. İte kaka deneyene, örselenerek ilerleyene gezgin... ekmek yoksa pasta yiyen, mutlulukla yuvarlanana ise turist denir (yani ben dedim şimdi:)).

Tatillere bir itirazım yok, yanlış anlaşılmasın. Her insan tatil sever ama her insan yolculuk sevmez. Daha doğrusu her insanı, o çileli bilinmez karanlık yollar aynı şiddetle çağırmaz.

Seyahat kimileri için bir 'ihtiyaç'tır.

Yaşamla kavgası olanların, önündeki yoldan gitmeyip, kendi yolunu arayanların işidir gezginlik.

Bir yandan yel değirmenleriyle savaşmak, bir yandan su gibi akmak ihtiyacını duyan romantikler alır çileli yolların tadını...

Serseri, adressiz ruhlar özler ötedekini.

İşte ben o ihtiyaç sahibi genç gezginleri arıyorum !!!

Daha önce kabaca bahsettiğim bursu biraz detaylandırayım.

Genç Gezginler Seyahat Bursu

Burs Kapsamı Ne Olacak?

Burs bir genç gezginin, 2010 yazında kullanabileceği, Avrupa'da geçerli tren biletini (interrail) ve su/ekmekle yaşayacağı kadar cep harçlığını kapsıyor (500 Euro civarı bir bütçe diyelim biz burs kapsamına, gerekli ekipmanı ve desteği çevremizden döve döve toplarız icabında. Unutmayın dayaksız seyahat tatildir:P).

Adaylarda Ne Arıyorum?

Genç Gezgin; 18-26 yaş aralığında, öğrenci (iyi okulun tembel tenekesi en sevdiğim modeldir), 'ihtiyaç' sahibi (ihtiyaçtan anladığımı yukarıda açıkladım) ve yazmaya yetenekli olmalı. Yabancı dil bilse hayrına olur (yoksa her memlekette bolca gözyaşı akıtması, yana yakıla da gurbetçi araması gerekir:)
Bursiyeri Nasıl Seçeceğim?

Bu burs ile; 5 mi, 10 mu, 100 kişi mi ilgilenecek, hiç fikrim yok. O yüzden kervan biraz yolda düzülecek sanırım.

İlgili arkadaşların 5 Ocak 2010 tarihine kadar seyahatbursu@gmail.com adresine resimli bir özgeçmiş (korkmayın, resim sadece güvenlik amaçlı, yoksa bana ne sizin tipinizden;)) + 'Interrail'a çıkmayı neden istediğini' açıklayan bir yazıyla başvurması gerekiyor. Dilerseniz o yazının yayınlandığı bir blog adresi de yollayabilirsiniz. Seçilen adayın anılarını bir blog ile paylaşması, bursun beklediğim tek karşılığı olduğu için hali hazırda bir blog yazarı olmanız avantaj bile olabilir.

Gelecek başvurulardan yapacağım bir ön eleme ile, coşkusuna ikna olduğum 5 adayın yazılarını 15 Şubat'ta blogda paylaşacağım. Interrail'a çıkacak kişiye Pansiyon okurları anketle karar verecek. Mart ortasında da bursiyer belli olacak (hazırlık yapabileceğiniz ve hayal kurabileceğiniz kadar zaman var yani. Interrail için ideal zaman bence yaz ayları).

Adil geliyor mu bu yaklaşım size? Bildiğim bir seyahat bursu olmadığı için, uydurduğum bu yaklaşımda bir olmamışlık veya akla getirmediğim uygunsuz bir durum görüyorsanız lütfen yazın. Ben de acemisiyim bu işin.
Niye Böyle Bir İşe Kalkıştım?

Ben de interrail yaparak başladım gezginliğe. 18 yaşından beri çalışıyorum. Okul masraflarım için bile ailemden maddi destek istemedim. O yollarda olmayı yürekten isteyen bir insanın, mutlaka ama mutlaka bir yolunu bulabileceğini biliyorum. Yine de bazen koşulları o kadar da zorlamaya gerek yok. İnsanın vakti varken güveni, parası, vizyonu olmayabiliyor. Parası olduğunda da zamanı ya da kurduğu hayatı riske atacak cesareti. Hayata geç kalmak o kadar mümkün ve kolay ki.

Ne böyle bir destek fikrini yaşama geçirmeye çalıştığım için kahramanım, ne de bunu kurumsallaştırmaya çalıştığım için art niyetli. İşim, iletişim. Bir şeyin kitleselleşmesi için kurumsallaşması gerektiğine inanıyorum. Yoksa elbette çevremde al sana interrail bileti desem havalara uçacak bir dünya genç var.

Bu seyahat bursu sadece bir sembol benim için. Hayırlara vesile olmasını, gelenekselleşerek sürmesini, bursu anlamlı bulanlarca desteklenmesini ve (inşallah bir gün) 1 değil, 10 gencin yollara düşmesine katkıda bulunmasını dilerim.

Venezuela: Bir kilometre boyundaki şelale

2009-12-28T08:55:00.000+02:00

Resmi adı “ Bolivarcı Venezuela Cumhuriyeti” (República Bolivariana de Venezuela ) olan Venezuela'nın, Bolivar eyaletinin Bolivar şehrinde (Ciudad Bolivar) Bolivar meydanına çıkan Bolivar caddesindeyim. Şehrin kurucusu -bildiniz- Bolivar. Bu gezimizde Bolivar şehriyle ilgimiz aslında transfer noktası olmasından öteye gitmiyor. Ama gelmişken turlamamak olmaz. Şehir Orinoko nehrinin daraldığı bir noktaya -ki genişlik 300 metreye düşüyor- kurulmuş. Nehir kıyısındaki Paseo Orinoco ve eski şehrin merkezi Plaza Bolivar dışında şehirde ilgi çekici bir bölge yok. Bolivar şehri bölgenin ticaret merkezi olduğu için genişçe bir alanı pazara ayrılmış. Pazarda satılanlar genelde Çin'den gelme ucuz mallar. Bizim gideceğimiz Angel şelalesi öyle sapa bir yerde ki 1933 yılına kadar varlığı bile bilinmiyormuş. 1933 yılında bölgede maden arayan maceracı pilot Jimmie Angel, şelaleyi havadan görmüş. Karadan gidecek yeri bulamayınca sonunda 1937 yılında uçakla şelalenin yanına inmeyi denemiş. İniş sırasında uçak kullanılamaz hale gelmiş: Jimmie Angel ve yanındakiler çakılan uçaktan kurtularak şelaleyi herkese anlatmışlar. Jimmie’nin şerefine şelaleye Angel adı verilmiş. Angel şelalesi bildiğiniz şelalelerden değil: boyu bir kilometre ( mühendisler için not : tamaammm kesin rakam isterseniz 979 metre). Şelaleye ulaşmak bugün bile zor ve tam bir dert, yani tam bize göre. Ne duruyoruz o zaman? Şimdi yol zamanıdır.

Bolivar şehrinden Angel şelalesine gitmek için uçak şart. Niye mi? Bölgeye giden hiç yol yokta onun için. Uçakla Canaima milli parkı merkezine inip oradan sürat teknesi devam edeceğiz. En sonunda da tropik ormanın içinde mümkünse anakondalarla haşır neşir olmadan yürüyerek Angel şelalesine ulaşacağız.

Canaima'da ancak uçakların inişine müsait bir havaalanı olduğu için 5 kişilik pırpır uçakla Bolivar'dan yola çıkıyoruz. Pilotumuzun omuz ve baş sallama tikleri var: birden omuzlarını ritmik bir şekilde oynatmaya başlıyor, sonra birisini onaylarmışçasına başını sallıyor, duruyor, üç dakika sonra yine. Özellikle pilotun yanına oturan yolcu ( ben) için garip bir durum. Bir saatten biraz fazla süren bir uçuş sonunda Canaima'ya iniyoruz. Havaalanında bizi Angel şelalelerine götürecek olan tur lideri karşılıyor. Başka uçaklarla gelenlerle birlikte nehir kenarına kamyonla gidiyoruz. Burada can yeleklerini takıp “curiara” denen yekpare ağaçtan oyma kanoya biniyoruz. Curiara’lar, arkalarına çok büyük dizel motorlar takılan ince ve uzun el yapımı kanolar. Kanoda yan yana iki kişi oturabiliyor, 6 sıra var. Kano sürücüsü bizleri ağırlığımıza göre eşleyip sıralara öyle oturtuyor: maksat kanonun dengesini sağlamak. Herkes yerine oturdu, artık yola çıkmaya hazırız. Ve nehir üzerinde alçak uçuşumuz başlıyor

Kulakları sağır eden motor gürültümüzle kuşları kaçırarak nehrin akış yönünün tersine yol alıyoruz. Yağmur mevsimi yeni başladığı için yer yer su derinliği az. Kanomuzun sürücüsü Canaima’nın yerli halklarından biri olan Pemon kabilesinden. Buralardan yüzlerce kez geçtiği belli: herhangi görünür bir sebep olmaksızın kendinden emin bir şekilde yön değiştiriyor, doksan derece açıyla kıyıdaki ağaçlara dönüyor, yine yön değiştiriyor, ağaç dallarını büyük bir hızla yalayarak ve altımız kayalara az da olsa çarparak ilerliyoruz. Nehrin bazı bölgeleri merdiven gibi. Suyun seviyesinin azaldığını görüyorsunuz ve siz bu merdivenin aşağı katındasınız. Sürücü büyük bir maharetle kanoyu son sürat su merdivenlerinden birer birer yukarı çıkarıyor.

Geniş bir nehir düşünün, her iki kıyıda da birer kilometre genişliğinde çok ama çok sık orman ve ormanın bittiği yerden birden yükselen 2.5 kilometrelik bir duvar. Birden yükselip tepesi masa gibi düz olan bu dağlara “tepui” adı veriliyor. Biz kolayımıza gelen şekliyle “masadağ” diyelim. Canaima bölgesinde yüksekliği sıfırdan bir çok masadağ var. Masadağların tepesi kıraç falan değil, ağaçlık yeşil. Masadağların çoğunun zirvesinden aşağı şelaleler akıyor, yol boyunca yüksekten düşen yüzlerce şelalecik görüyorsunuz. Dört saat süren yolculuk sırasında gördüğümüz masadağlar ve yüzlerce şelale bile bizi ufukta bir anda beliren Angel şelalesini görmeye hazırlayamıyor. Angel şelalesi kalın orman örtüsü bir an için azaldığında bir masadağın ardından tüm muhteşemliği ile kendini gösteriyor. Dünyanın en uzun şelalesi olan Angel, tam bir doğa harikası. Şelale o kadar uzun ki fizik kurallarını alt üst ediyor: masadağın tepesinde 979 metreden çağlayarak düşen su, aşağıya doğru düştükçe form değiştirmeye başlıyor. Yere doğru yaptığı yolculuğu yarıladığında bir sis halini alıyor. Şelale artık şelale değil: sadece beyaz ve yoğun bir sis. Sis bulutu yere yakınlaştıkça yoğunlaşıp rengi daha da beyazlaşıyor. Sisteki su damlacıkları yer çekimine karşı koyamayıp yerde kayalara çarpınca birden bir şelale olduklarını hatırlıyorlar. Tekrar su haline geliyorlar ve Angel şelalesi yine çağlıyor. Nefis bir görüntü.

Teknemizi Angel’a yakın bir yere çekip sisin şelale olduğunu hatırladığı noktaya doğru yürümeye başlıyoruz. Tropik orman içinde yürümek zahmetli iş, nemden anında sırık sıklam oluyorsunuz. Yerler bitkilerden dolayı kaygan bir de bunun üzerine bölgede bulunan zehirli yılan ve böcek türlerinden sakınmak için adımınızı attığınız yere dikkat etmeniz gerekiyor. Pemonların “geyik yutar” adını verdikleri bir anakonda cinsi de bu bölgenin yerlisi. Bir saatlik bir tırmanış sonrası şelalenin sis olarak yere çarpıp su olarak yoluna devam ettiği kayalıklara varıyoruz. Sisin su olduğunu hatırladığı yerde küçük bir gölcük var. Yürüyüşün tüm yorgunluğunu Angel şelalesi sularına bırakıyoruz. Karşıdaki dağlarda ise başlayan yağmuru görebiliyoruz. Güneş bulutların arasından sızıp yüzünü gösteriyor. Yüzdüğümüz gölcüğün üzerinde güneş ışınları gökkuşağı yaratıyor. Hayranlıkla gökkuşağını seyrederken karşıdaki dağlarda başka bir gökkuşağı daha çıkıyor. Yeşil dağlar, gri gökyüzünde hapsolamayıp kaçan güneş ışınları, iki gökkuşağı, büyüklüğüyle kendine hayran bırakan masadağlar, insanı kendine getiren serin bir su ve üstümüzde bir kilometreden gelen Angel şelalesi. Hayat güzel şey!

Şelaleden aşağıya inmeye başladığımızda karşıki dağlarda gördüğümüz yağmur bize ulaşıyor. Üzerimde yağmurluk olduğu halde tamamen ıslanmam bir kaç dakika sürüyor: ya yağmurdan ya da sıcaktan sırılsıklam oluyorsunuz. Kamp yerimize vardığımızda yanında ek çamaşır getirenler üstlerini değiştiriyor, diğerleri soğuk geçecek bir geceye hazırlanıyor. Kampta hamaklarda uyuyacağız. Böceklere karşı hamaklar sineklikle örtülüyor. Jeneratörün sağladığı ışık eşliğinde akşam yemeğimizi yedikten sonra tur lideri ışıkların söndürüleceğini bildiriyor. Kamp lideri yemekten önce herkesi toplayıp bölgeyle ilgili bilgi veriyor. Şelale yakınlarında jaguar, puma, zehirli yılan ve kurbağalara rastlamak olasıymış, liderin ricası geceleyin kampın adım atmamız. Tabi canım, kırar mıyız liderimizi? Gece yattığımızda saat henüz sekizi gösteriyor. Sabaha kadar hız kesmeden devam eden yağmurun serinlettiği hava üşütmeye başlıyor, hamakta battaniyemi hem altıma hem üstüme çekiyorum. Kamp lideri yağmur kesilince yola çıkacağımızı söylüyor. Oysa gök sanki hiç durmayacak gibi. Kahvaltıdan sonra liderin dediği gibi yağmur aniden kesiliyor, güneş çıkıyor. Kanoya binip Angel şelalesini son kez seyrederek yola koyuluyoruz. Kanodaki herkes Angel şelalesine son bir kez bakmak isteyince kanonun dengesi bozuluyor, sol taraf iyice suya yaklaşıyor. Ama kimsenin kano sürücüsünün uyarılarını takmaya niyeti yok: bu doğa harikasını bir daha kim bilir ne zaman ziyaret edebiliriz ki? İyi bak, oğlum Başar, iyi bak.

Bruney: 1788 odalı sarayındaki 5000 arabasıyla mutlu olabilen kanaatkar sultan

2009-12-20T18:54:00.000+02:00

Bruney Sultanlığı, Borneo adasında, tek komşusu Malezya olan ve 400,000 nüfuslu küçük bir devlet. Ülke küçük ama gelir bakımından dünyanın önde gelenlerinden: petrol ve doğalgaz kaynakları ülkenin gelir seviyesini yükseklere taşımış. Bruney güzel bir yer, ama ülke dünyada ülkenin güzelliklerinden çok hükümdarının zenginliği ve müsrifliği ile tanınıyor. Ülkede eğitim, sağlık hizmetleri bedava. Hacca gitme ücretleri de devletçe karşılanıyor. Sultanlık, kendi geliştirdiği muhafazakar bir İslam modelini resmi din olarak seçmiş. Sultan hem devletin, hem de dinin başı.

Bruney'in başkentinin tam adı Bandar Seri Begawan ( Seri Begawan Şehri). Bruneyliler şehre zaten kısaca “bandar” diyor. Otelden çıkmadan resepsiyondaki görevliye nereleri gezebileceğimi soruyorum. Görevli “ Yavaş yürü” diyor. “Niye?” deyince önceden hazırlanmış cevabını yapıştırıyor: “ Yavaş yürü ki bütün şehri yarım saatte bitirebilesin.”. Bandar’ın merkezi oldukça küçük ama rahatlıkla bir gün geçirilebilecek kadar da büyük. Şehirde mutlaka görülmesi gereken üç şey var.

Birincisi, Sultan Ömer Ali Seyfettin camisi. Bandar’ın her yerinden gözüken bu cami İtalyan bir mimarın elinden çıkmış. Caminin bahçesindeki gölcükteki betondan yapma kayık ile minarenin üzerindeki motifler İtalyan etkisini iyice ortaya çıkarıyor. Caminin tamamen altın kaplı kubbesi en ufak bir ışıkta göz kamaştırıyor. Bandar denince ilk akla gelen bina bu cami.

İkincisi, Bandar’ın Kampung Ayer bölgesi . Kampung Ayer, yerel dilde "su köyü" anlamına geliyor ama, otuz bin kişiden fazla insanın yaşadığı bu yere köy demek tam doğru değil. Kampung Ayer’de biraz dolaşalım da siz karar veririsiniz su köyü mü su şehri mi olduğuna.

Kampung Ayer iki bölgeden oluşuyor: Bandar tarafı ve bir dakikalık kısa bir tekne yolculuğu ile varılan deniz tarafı. Kampung Ayer’in özellikle deniz tarafındaki kısmı ilginç ve büyük. Buradaki tüm evler suya çakılan kazıkları üzerinde kurulmuş.Sokaklar evlerin arasına tahta kaldırımları çakılmasıyla oluşmuş. Sokaklar dar ve hele bazı yerlerde yürüdükçe sallanıyor. Kampung Ayer içinde yaşam karadakinden pek farklı değil okullar, hastaneler, bakkallar, lokantalar ve camiler var. Su şehri sakinleri evlerinden uzaklaşmadan ve Bandar’a geçmeden hemen her ihtiyaçlarını karşılayabiliyorlar. Kümes hayvanları da su şehrinde yerlerini ( sokakta dolaşamazlarsa da) almışlar. Sokaklarda oynayan çocuklar biraz daha dikkatli olmak zorunda o kadar.

Evler dışarıdan bakımsız gibi duruyor, ama içleri son derece iyi durumda. Elektrik ve su her evde var . Çoğunda havalandırma ve bir çok elektronik alet göze çarpıyor. Evler su üzerinde olduğu için çürüme sorunu var. Yer yer içinde yaşanmayan evlerin yıkıldığını görüyorsunuz. Gelgitle sular çekildiğinde evlerin üzerinde durduğu sırıklar iyice ortaya çıkıyor. İşte o zaman yengeçle beslenen balıkçıllara gün doğuyor, ve tabi kuş peşinde olan kedilere de. Bütün evlerin iki kapısı var: sokaklara bakan kapılar ve suya inen ( kayıklara) merdivenlere bakan kapılar. Evlerin balkonlarından ve salonlarından denize sarkıtılmış olta ve yengeç tuzakları görmek mümkün. Salonda TV seyrederken balık avlamaya ne dersiniz? Su şehrinde yaşıyorsanız ve “salondan balık tutmak beni açmaz illaki kayıktan tutacağım.” derseniz balkonunuza bağlı kayığınıza hemen atlayabilirsiniz. Kampung Ayer’de sokaklar karışık bir düzen içinde. Yabancı olarak kaybolmanız olası ama yereller her zaman nazik ve yardımsever. Benim gibi nerede olduğunuzu karıştırırsanız yerellerden birine “taksi” deyin, sizi evinin balkonundan çağırdığı bir “su taksisi”ne bindirecektir. Bandar’ın bu ilginç köşesinin tek kötü yanı aşırı nemli oluşu, mümkünse sabah saatlerinde dolaşmak en iyisi.

Bandar’da görülmesi gereken üçüncü ve en ilginç olan şey ise ülkenin mutlak hükümdarı Sultan Hasan Bolkiah.

Sultan, 1788 odalı, 200,000 metrekarelik alanıyla dünyanın en büyüğü olan sarayında yaşıyor. Evin garajı da fena değil: sultanın 5000 arabasına yetecek kapalı alanı var. Sultanın polo oynarken zaman zaman kullandığı 200 at ise 24 saat havalandırmalı ahırlarda bakılıyor. Sultan’ın başı son zamanlarda kardeşinin harcamaları yüzünden derde girmiş. Kardeşi maliye bakanıyken iki senede ülkenin kasasından 14 milyar dolar “uçmuş”. Bu olay İngiltere mahkemelerine düşünce sultanın harcamaları uluslararası basında bolca yer bulmuş. Zavallı sultan yılda 15 milyon dolar maaş ödediği baş ev hizmetkarının getirdiği gazeteleri okurken ne kadar sıkılmıştır. Kardeş kavgasının sonunu merak ettiyseniz, ülkeyi iyi yönettiğini halkına duyurmak için tuttuğu yıllık 12 milyon dolar maaşlı beş halkla ilişkiler uzmanına göre, sultan kardeşiyle anlaşmış. Artık kardeşi bir daha habersiz 14 milyar dolar iç etmeyecekmiş. Sultan mahkemenin stresini atmak için yılda 2.5 milyon dolar ödediği badminton hocası ile bol bol spor yapıyormuş bugünlerde. Bir de yeni doğan torunun seviyormuş. Torununun ismi tam asillere göre, 126 harf: Yang Teramat Mulia Pengiran Muda Abdul Muntaqim Ibni Duli Yang Teramat Mulia Paduka Seri Pengiran Muda Mahkota Pengiran Muda Haji Al-Muhtadee Billah. Annesi çocuğu kahvaltıya çağırırken öğle yemeği vakti gelir yahu. Laf aramızda bende sultanın ev hizmetkarı olmak istiyorum, bir ay çalışsam yeter. Hizmetçinin günlüğü 40,000 dolara geliyor, var mı beni eve temizliğe çağırmak isteyen sultan?

Bruney sultanı dünyanın sayılı zenginleri arasında olsa da aynı şey ülke vatandaşları için geçerli değil. Ekonomisinin %90'ı petrole dayanmakta olan Bruney artan petrol gelirlerine rağmen 1985 yılından beri bütçe açığıyla boğuşuyor. Zira ülke kaynaklarının çok büyük bir bölümü sultan ve ailesinin müsrif yaşamın desteklemek için kullanılıyor. Peki Bruney halkı bütün bunlara bir şey demiyor mu? Sultan Hasan Bolkiah ülkenin anayasasında iki küçük değişiklik yapmış. Eklediği maddelerden biri “ Sultan, gerek özel, gerekse resmi hayatında hata yapmaz.” diğeri ise “ Sultanın ününü, şerefini ve büyüklüğünü gölgeleyebilecek herhangi bir yayın Bruney’de yapılamaz.” olmuş. Halkın bir şeyden haberi olmuyor, olsa da sultan kanunen hata yapmaz ki. Bandar’da görülmesi gereken üçüncü şey sultan dedim ama sultanı nasıl göreceksiniz? Onunda kolayı var: her sene şeker bayramında Sultan sarayında halkı kabul ediyor. Tek yapmanız gereken doğru zamanda Bandar’da olmak.

Otele dönünce resepsiyondaki görevli gezimin nasıl geçtiğini sordu, biraz sohbet ettik. Odama çıkmadan sultan hakkında ne düşündüğünü sordum, “ Sultanımız halkını seven dürüst ve kanaatkar biridir.” dedi.

Lihtenştayn: Dünya Takma Diş Ve Sosis Zarı Başkenti

2009-12-14T08:52:00.000+02:00

Bugün dünya takma diş ve sosis zarı başkentine gideceğiz. Çok heyecanlandınız değil mi? Hangimiz takma dişlerin nereden geldiğini merak etmemişizdir ki ya da sosis zarının üretim tekniklerine kafa yormamışızdır? Tamam, kabul ediyorum bunları kafaya takan fazla insan yoktur. Zaten ben de Lihtenştayn’a gitmek için üllenin çok küçük ve şirin olması dışında iyi bir neden üretmeye çalışıyorum. Gelin, Lihtenştayn caddelerinde biraz gezinelim bakarsınız benden daha iyi bir neden bulursunuz.

Lihtenştayn’a doğrudan gitmek mümkün değil: kendi havaalanı ve tren hizmeti yok. Bu 160 kilometrekarelik ülkeye gelmek için yakındaki bir İsviçre ya da Avusturya şehrinden otobüse binmek gerekiyor. Ben Zürih’ten buraya ulaşmak için önce Sargans’a kadar trenle gelip sonra otobüsle devam ettim. Tüm yolculuk iki saat kadar sürüyor. Sargans tren istasyonunun önünden kalkan İsviçre Posta otobüslerinden birine binip Lihtenştayn’a ulaşıyorsunuz. Ülke İsviçre’nin bir şehri gibi, İsviçre ile arasında sınır yok. İsviçre Frangı resmi para birimi. Ülkedeki otobüsleri de İsviçre işletiyor. Lihtenştayn’ın kendi ordusu yok, ordu taşeronu olarak İsviçre’yi kullanıyorlar.

Lihtenştayn’ın başkenti Vaduz’da beş bin, ülkenin en büyük şehri olan Schaan’da ise altı bin kişi yaşıyor. Toplam 35,000 kişinin yaşadığı bu ülkede 73,000 şirket var. Bu şirketlerin çoğu vergiden kaçmak için kurulmuş “tabela şirket” olarak anılan cinsten. Lihtenştayn’ın zenginliği bu firmaların sağladığı para akımı ve boyuna göre oldukça fazla olan ihracatından geliyor. Dünyanın en küçük dördüncü ülkesi olan Lihtenştayn, dünyanın en büyük takma diş üreticisi. Bir alanda birincilikle de yetinmeyip işlenmiş sosis zarı üretiminde de zirveye yerleşmişler.

“Lihtenştayn’a geldim hediyelik bir şeyler götüreyim” derseniz cebinizde ciddi bir delik oluşabilir. Ortalama bir Lihtenştayn vatandaşının geliri ortalama bir Türk’ün onbir katı olduğu için ülkede her şey pahalı (takma diş ve sosis zarı dışında). Takma diş ve sosis zarı hediye edecek tanıdığınız olmadığı varsayarsak Vaduz’un Stadle caddesine gitmeniz gerekecek. Bu cadde üzerindeki mağazaların çoğu nedense İsviçre’ye özgü hediyelikler satıyor: saat, çikolata vb. En çok ilgiyi para karşılığı pasaportunuza Lihtenştayn damgası vuran hediyelik eşya dükkanı çekiyor, çünkü İsviçre’den geliyorsanız sınır kontrol yok.

Vaduz’un en yüksek yerinde Prensin şatosu var. Hükümet konağı da orada. Şato ziyarete kapalı. Lihtenştayn prensi Hans-Adam’ın kişisel serveti beş milyar doların üzerinde. Prens halen Çek cumhuriyeti, Polonya ve Avusturya’dan İkinci Dünya Savaşı sırasında el konan topraklarının iadesini istiyor. Bu toprakları da geri alırsa Avrupa’nın en zengin adamlarından biri olacak. Prens Hans-Adam zenginliğinin yanı sıra resim sanatına olan düşkünlüğü ile de tanınıyor. Prensin koleksiyonundaki resimler Vaduz Sanat Müzesi’nde dönüşümlü olarak sergileniyor.

Lihtenştayn, “günümüzde bir prenslik nasıl ayakta kalabilir?” sorusuna cevap arayanlar , takma diş ve sosis zarı tüccarları ya da ülkenin yakınlarında işi olup hoş ve değişik zaman geçirmek isteyenler için bir günlük güzel bir gezi olanağı sağlıyor.

Gana: Biri penisimi çaldı!

2009-12-08T08:49:00.000+02:00

Afrika’da bağımsızlığını ilk ilan eden ülke olan Gana bir çok bakımdan komşusu olan diğer Batı Afrika milletlerinden daha iyi durumda. Ekonomi daha iyi, eğitim daha iyi, güvenlik daha iyi, demokrasi daha iyi çalışıyor. Afrika’da örnek ülke olarak gösteriliyor ve bir çok batı ülkesi tarafından destekleniyor. Buna karşın komşularından daha kötü olduğu bazı şeyler de var. Mesela son yirmi sene içinde otuzdan fazla kişinin linç edilmesiyle son bulan “Biri penisimi çaldı!” vakaları.

Gana’nın başkenti Akra üç milyonluk bir şehir. Deniz kıyısını saymazsak diğer Afrika şehirlerine göre oldukça temiz ve düzenli. Deniz kıyısı tam bir çöplük ve parası olan denizden olabildiğince uzağa taşınıyor. Ocak ayında uğradığım Akra’da hava alabildiğine boğucu. Hava her zamanki gibi sıcak ama rahatsızlık verici boyutta değil, daha önemlisi bu mevsimde kuzeyden gelen güçlü rüzgarların sürüklediği toz bulutları şehrin üzerini örtmüş durumda. Harmatan rüzgarları Sahra çölünden kaldırdıkları tozları gana’nın kuru mevsimi boyunca ülke üzerine indiriyorlar. Gana’ya bu gelişim iki gün gecikti çünkü uçuşlar harmatanın görüş mesafesini düşürmesinden dolayı iptal oldu.

Akra’ya gelipte üç yeri görmeden geri gitmek olmaz. Birincisi Hollandalı, Portekiz ve İngiliz sömürgecileri gören Osu kalesi. İkincisi şehir merkezindeki Gana’yı bağımsızlığına kavuşturan Kwame Nkrumah adına dikilen anıtı. Ve üçüncüsü ise Makola pazarı. Makola pazarını en sona bırakmanızı tavsiye ederim çünkü ilginç görüntülerin oldukça fazla olduğu bu yerde daha fazla zaman harcamak isteyeceksiniz. Pazarın civarında ise Afrika'dan tipik görüntüler ard arda; trafik sıkışıklığı, dilenenler, yol kenarındaki açık hava lokantaları, motosikletler, Harmatan fırtınasının etkisiyle renk değiştirmiş kirli binalar, yol kenarında tamirciler... Türkiye’de beyaz eşya kampanyalarında toplanan eski buzdolabı ve TV lere ne olduğunu merak ettiniz mi? Ben söyleyeyim, eski Vestel'ler Gana'ya... Bir sokak boyunca eski Vestel satan ikinci el eşya satıcıları...

Batı Afrika kültüründe büyücülüğün önemli bir yeri var. . Örneğin Gana’nın yakınındaki Togo’da halkın yarısından çoğu, Benin’de ise beşte biri “hangi dindensin?” sorusuna “ Vudu! ( karabüyü) “ olarak cevap vermektedirler. Togo’da kaza yerinde kan izleri kalırsa polisin görevlerinden biri kanın karabüyüde kullanılmasını engellemektir. Bundan dolayı kalan kan izleri yok olan dek benzinle yakılmaktır. Her ne kadar Gana nüfüsunun çoğunluğu sorulduğu zaman Hristiyan ya da Müslüman olduklarını ifade etseler de geleneksel inanışlar halen devam etmektedir. “Penis çaldırma” olayları geleneksel inançların Gana toplumunda halen güçlü bir şekilde yaşadığının iyi bir göstergesidir.
Genelde bu tür olaylar bir erkeğin birdenbire “şu adam büyücü, penisimi çaldı” şeklinde ortaya çıkıp halkı galeyana getirmesiyle başlamakta ve büyücünün daha fazla zarar vermesini engellemek isteyen halkın onu yakması ya da döverek öldürmesi ile son bulmakta. Son zamanlarda bu olayların Gana’da daha az görülüyor çünkü polisin artık suçlamayı yapan kişiyi tutuklamaya başlamasıdır. . Otuz kişiden fazla insanın linç edilmesine yol açan “penis çalma” olaylarının polis araştırmasında çalınan herhangi bir şeye rastlanmamıştır. Ama penisini çaldırdığını söyleyeni ikna etmek hiç kolay olmamıştır.
Diyeceğim o ki Gana’ya yolunuz düşerse hırsızlara aman dikkat!

----------------------------------------------------
Bu blogda yayınlanan yeni yazıların size otomatik olarak e-postalanmasını isterseniz linke tıklayarak ŞİMDİ GEZELİM'e abone olabilirsiniz.

Guney Afrika: Burasi Cennet Burasi Cehennem

2009-12-01T08:39:00.000+02:00

“Güney Afrika harika bir yer”. “ Hayır cehennemin taa kendisi”. “Çok zengin bir ülke “. “Hepsi sefil”. Cape Town’ı ve safari parklarını görüp gidenler burayı cennet, Johannesburg merkezini görenler cehennem sanır. Bir sene yaşadığım Güney Afrika içinde bütün karşıtlıkları barındıran bir yer. Güney Afrika üzerine binlerce farklı konuda birbiriyle çatışan on binlerce ayrı fikir ileri sürülebilir. Güney Afrika konusunda herkesin kolayca anlaşabileceği bir kaç nadir noktadan biri ülkenin şaşırtıcı bir yer olduğudur.

Güney Afrika’da nüfusun çoğunu oluşturan siyahlarla beyazlar birbirlerini mümkün olduğu kadar görmeden yaşarlar. Hayatları ayrı, istekleri ayrıdır, ama ülkeleri aynıdır. Güney Afrika’yı anlatırken aynı ayırıma biz de uyalım.

SİYAHLAR

Siyahlar size "boss" (patron) yada "master" (sahip) der. Arkanızdan “Dutchman” ( Hollandalı, aşağılayıcı bir terim) derler.

Birisi size yol tarif ederken robotu geçince ikinci sokak derse şaşırmayın. Trafik ışıklarının ismi "robot" tur.

Her sene 13000 araba içinde insan varken kaçırılır.Yine her sene 11000 insan cinayete kurban gider

Nüfusun %20’ı AIDS'lidir, bunların çoğu siyahtır. Ülkenin Cumhurbaşkanı beş sene boyunca AIDS hastalığının bilimsel sebeplerini reddetmiştir, sonra nedense fikrini değiştirmiştir.

Bakire bir kızla yatınca AIDS’in tedavi olduğuna inanırlar, onun için tecavüz vakaları çok yüksektir.

AIDS yüzünden ortalama yaşam süresi erkekler için şu anda 41 yaştır.

Genel olarak poligamdırlar, ailenin reisi babaannedir. O yoksa amca. Bu yüzden erkekler pek sorumluluk hissetmeden eş değiştirip dururlar

Dindardırlar. Maaşlarının bir kısmı kiliseye akar.

Eğitimsizdirler.

%40 inin evinde elektrik, %25 inin evinde su yoktur. Gaz lambası yakar, su taşırlar.

Dilenirler, çünkü iş yoktur. Nüfusun %35 i issizdir. Bu onları suça iter.

Aile bağlantıları çok kuvvetlidir; Aile, akraba, köy, kabile ve diğerleri seklinde önem sırasına göre hareket ederler.

Beyazları sevmezler ama paraları yoktur susarlar. Beyazlardan daha ırkçıdırlar.

Diğer kabileden olan siyahları da sevmezler, fırsat bulunca kavga edip soyarlar. Her sene soygun ve cinayetlerde ölen 11000 kişinin en az %80 i zencidir.

Parası olan siyah diğer siyahları ezmekten beyazlarla uğraşmaya vakit bulamaz.

Emek çok ucuzdur, sürünürler.

Kamyonet arkaları ve tıka basa dolu minibüsler ana ulaşım araçlarıdır.

Bütün suçları komşu ülkelerden gelen göçmen siyahların işlediğini savunurlar.

Batıl inançlar halen canlıdır. Bir kısmı halen “sangoma”’ya gider ( geleneksel doktor) horoz ibiği tozuyla kurutulmuş insan cenininden yapılma ilaçtan medet umarlar.

Her şeye rağmen çok neşelidirler, yüzlerinden gülümseme kolay kolay silinmez.

En ufak bir müzikte ayağa fırlayıp çok iyi dans ederler.

BEYAZLAR

Siyahları genelde pek sevmezler ama bunu söyleyemezler. Eskiden sahip olduklarını kaybettikleri için kızgındırlar, söyleyemezler. Daha çok kızarlar.

Okumuşturlar.

Büyük şehirde olanları dışındakiler, çiftçiler kıt kanaat geçinirler. Yollarda dilenen beyazları görürseniz bunlar çoğunlukla çiftçidir.

İşini kaybeden bir beyazın yeniden iş bulması siyahları kayıran kanunlar yüzünden neredeyse imkansızdır. Bunun için hiç bir iş yapmayan beyazları dahi kovmazlar.

İşsiz kalanlar İngiltere, Dubai ve Avustralya’ya göçer.

Kendilerini Avrupalı görür, Avrupa’dan gelen her şeye karşı hayranlık beslerler.

Emek çok ucuzdur, sömürürler. Siyahların ucuza ürettiği hizmetleri beyazlara astronomik fiyatlarla satar, kazandıklarıyla en iyi koşullarda yaşarlar.

Ataerkil ve maçodurlar. Eşlerini döverler.

Güzel ve yeni arabalar alır bunlara; immobilizer, direksiyon kilidi, alarm, vites kilidi ve dünyada bilinen en son teknoloji alarmlarını takar, sonra araç çalınınca kafayı yerler.

Evleri elektrikli telle çevrilidir ve duvarda “silahla cevap verilir” tabelası illaki asıldır.

Tüm polis arabalarında immobilizer, direksiyon kilidi, alarm ve vites kilidi vardır. Polis arabalarının çalınması konusunda tekdirler.

“Johannesburg şehir merkezine ineceğim” diyen yabancıya deli gözüyle bakarlar, çoğu beyaz Johannesburg’lu hayatı boyunca bir kez bile merkeze inmemiştir.

Soyulmak korkusuyla yolda yürüyemezler, geceleyin bırakın yolda yürümeyi kırmızı ışıkta bile duramazlar. Zaten güvenlik sebebiyle karanlıktan sonra kırmızı ışıkta durmak kanunen zorunlu değildir.

GENEL

Yolda kaza geçirip polisi çağırırsanız gelmeleri en az 45 dakika sürer. Eğer bir kötü mahalle yakınında iseniz, bu sürede soyulur ve vurulursunuz. Ama çekici araçlar sizin kimseyi aramanıza gerek kalmadan en fazla 3 dakika içinde olay yerine damlarlar.

Bir şey bozulursa yapılması uzun sürer ama yaparlar.

Biz bir Nobel ödülü alabilmişken onların 6 ödülü birden vardır.

Dünya altın stokunun yarısı buradadır.

Dünyanın ilk büyük elmas madeni Kimberley’dedir.

Dünyanın en büyük elmas şirketi buradadır

Resmi dil sayısı bir değil iki değil tam onbirdir.

Beyazlar golfe ve rugbye siyahlar futbola tapar.

Afrika'nın en iyi altyapısına sahiptirler, öyle ki sadece beyaz mahallelerde dolaşsanız kendinizi ABD de sanmanız olasıdır.

Bütün Afrika’ya mal satarlar.

Afrika ile çalışmak isteyen bütün batılı şirketler burada ofis açmak zorundadır, her şeye rağmen Afrika’nın en iyi ekonomisi ve altyapısı Güney Afrika’dır.

İklimi güzeldir. Ama her zaman sıcak değildir.

Kışın ortasında yani Temmuz ayında (kulağa garip geliyor di mi?) sıcaklık gece sıfır gündüz yirmilerde dolaşır. Akşamları kesinlikle ısınmak gerekir ama Güney Afrikalıların çoğu Afrika’da havanın soğuk olmayacağına iman etmiştir, evlerde kalorifer yoktur belki elektrik sobası olur.

Zenginleşince siyahlarda etrafı elektrikli telle çevrili evlere yerleşirler.

Güney Afrika’da yaşadığım bir sene boyunca her hafta en az birinin soyulma, kaçırılma , yaralanma hikayesini dinledim.

Dünyanın en tehlikeli mesleği Güney Afrika’da beyaz çiftçi olmaktır. Geceleyin çiftiği basıp soygun ve öldürme vakaları çok yüksektir.

Normal bir beyaz uyurken kendini şöyle korur: evinin çevresinde elektrikli dikenli tel, telin çevresinde nöbet tutan siyah bekçi, evin etrafında demir parmaklık, içeride silah taşıma ruhsatına sahip bir güvenlik şirketine bağlı alarm sistemi ve yatak odasının kapısında içeriden kilitlenen demir kapı. Yine de soyulurlar.

Soyulmayı garanti etmek isterseniz Johannesburg’da Hillbrow’a gidersiniz. Siyahların bile girmeye çekindiği bir mahalledir.

İngilizceyi değişik bir aksanla konuşurlar ve kendilerine ait argoları ilginçtir. Sizi biri braai’ye ( barbecue= mangal) çağırdı. Dedi ki “ China ! ( Porselen!=arkadaş) Yarın bize braai chow ( köpek= yemek) etmeye gelsene. Bizim ev Sunbird caddesini geçince iki robot ( trafik ışığı) sonra ilk sağda. Önde park edilmiş bakkie ( kamyonet) lerin oraya bırak. Gelin tamam mı? 99 ( cidden) . Lekker ( iyi) olacak”.

Ülkede hatırı sayılır sayıda Çinli, Hintli, Lübnanlı, Musevi ve Lübnanlı nüfusu vardır. Bu yazıyı Johannesburg’da çalıştığım şirketin muhasebecisi Hint kökenli Güney Afrikalının serzenişi ile kapatayım “ Eissh ( off yaa). Bu ülkeyi zenciler birde beyazlar batırıyor. Yoksa çok güzel bir yer! “.

Eski geziler, yeni yazilar

2009-12-01T07:43:00.001+02:00

Sizden daha fazla soru gelmeden cevaplayayım: Hayır, şu anda seyahatte değilim. Bugün blogda yayınlanan Güney Afrika'da bir sene yaşadım, ama oturup yazmamıştım. Ancak şimdi yazdım.

Bloğa koymadığım ama gezdiğim başka yerlerde var. Zaman buldukça eski gezilerime ait yeni yazılarımı ve bazı eski yazıların elden geçirilmiş hallerini burada yayınlamaya devam edeceğim.

İyi gezmeler,

Başar

----------------------------------------------------
Bu blogda yayınlanan yeni yazıların size otomatik olarak e-postalanmasını isterseniz linke tıklayarak ŞİMDİ GEZELİM'e abone olabilirsiniz.

Rovaniemi ( Lapland- Finlandiya)

2009-11-23T23:14:00.000+02:00

Rovaniemi caddeleri Kasım geceleri bile dondurucu soğuk, kat kat giyinmeden dışarı çıkmak için çılgın olmak gerekiyor. Finliler size diyorum heyy, eksi on derecede şortla karda ne işiniz var heyy. Neyse ben onlara aldırmadan koşturarak ana caddede bir şeyler yiyip hemen hostele döneceğim zaten. Gece ana caddede hızlıca yürüdüm. Sokakta geçirdiğim kısa sürede bir çok Filipinli kadın görünce yakında bir yerlerde çalıştıklarına kanaat getirdim. Ama kazın ayağı öyle değilmiş. Sabah kahvaltıda rastladığım bir Rovaniemili durumu aydınlattı. Öğrendiğime göre, kırsal kökenli Finli kadınlar okullarını bitirdikten köylerine genelde dönmeyip şehirde kalıyorlar. Erkekler ise geleneksel olarak köylerine dönüp toprağı işliyorlar. Kırsal alanda yeteri kadar Finli kadın olmadığı için eş bulamayan Finli erkekler çareyi buralarda yaşamaya razı olan yabancılarla evlenmekte buluyorlar. Filipinli kadınlarda tam burada devreye giriyor. Rovaniemi kırsalında evliliklerin yüzde beşinin Asyalı kadınlarla yapıldığını öğreniyorum. Finlandiyalıların yabancılara kuşkuyla bakan ırkçı yapısı hakkında okuduklarımı düşününce burada yaşayan Asyalılara içimden sabır dileyerek hostele geri yürüyorum.

Niyetim bugün şehir içinde iyice dolaşıp yarın şehirden ayrılmak. Ama birden düşen sıcaklık planlarımı bozuyor. Dışarıda dolaşmak pek keyifli olmadığından şehrin ünlü müzesi Arktikum’a sığınıyorum. İyi de yapıyorum, kutup dairesinde yaşam nasıl bir şey çok iyi anlatmışlar. Siz de Rovaniemi’ye uğrarsanız, Arktikum uğrayıverin: gerçekten güzel bir yer. Rovaniemi’de kışın Noel Baba evi ziyareti dışında da yapacak çok şey var. Özellikle cross-country kayak ve köpek ya da geyiklerle çekilen kızaklarla yapılan geziler çok popüler. Daha sakin bir şeyler yapmak isteyenler balık tutabilir ya da benim yapacağım gibi bir kafeye girip elde kahve yağan karı seyredebilir. Rovaniemi merkezinde neredeyse her dört kişiden biri üniversite öğrencisi olduğu için bolca öğrenci mekanı var. Isındığımda sokaklarda yürüyüp üşüdüğümde öğrenci mekanlarına dalarak geceyi getiriyorum. Rovaniemi küçük ama hoş bir yer. Özellikle daha kuzeye çıkacak olanlar bu şehirde bir mola vermek isteyeceklerdir. Ekim ayında bile oldukça soğuk olabilen bu şehre gelirken Noel Baba’yı çekmek için fotoğraf makinenizi ve mevsime bakmaksızın kalın giysilerinizi getirmeyi ihmal etmeyin.

Kuzey Kutup Dairesinde ( Finlandiya)

2009-11-18T00:01:00.000+02:00

“Kurallar: 4 kategoride katılabilirsiniz: Küçükler, Serbest Stil, Orijinal ve Takım Orijinal. Orijinal ve Takım Orijinalde cep telefonları omuzdan fırlatılacaktır. Diğer dallarda cep telefon fırlatma stili serbesttir. İki fırlatma hakkınız var. Aralarında en fazla bir dakika olacaktır. Bütün telefonlar organizasyon komitesince sağlanacaktır.”. “Bu ne yaa?” mı dediniz. Duyuru panosunda “ Dünya Cep Telefonu Fırlatma Şampiyonası” katılma şartları ve aranılan nitelikler asılı. Yanındaki panoda ise bulunduğumuz yerdeki sekiz mevsim açıklanmış: gece yarısı güneşi mevsimi, hasat mevsimi, sonbahar, ilk kar mevsimi, yeni yıl ( Christmas) mevsimi, kış, donmuş kar mevsimi ve buz erimesi mevsimi. Cep telefonu fırlatma şampiyonası ve 8 mevsim mi? ? Açıklayayım efendim, Kuzey Kutup dairesinin tam üzerinde, Noel Babanın evinin önündeyiz. Yetmedi mi? Daha mı açık anlatmak lazım? En iyisi geriye sarıp baştan başlayayım: şu anda kuzey Finlandiya’da Lapland bölgesinin başkenti Rovaniemi’deyim. Rovaniemi bölgenin en önemli kenti olmasından çok Noel Baba’nın evinin burada olmasıyla tanınıyor. Kuzey Kutup dairesi Rovaniemi’nin sekiz kilometre kuzeyinde. Rovaniemi’liler tam kutup daire çizgisi üzerine bir müze, bir ev ve postane kurup burası “Noel Baba’nın evidir” demişler. Yılın 365 günü isteyen çocuk Noel babayı burada ziyaret ediyor, o günkü nöbetçi Noel Baba’nın kucağına oturuyor ve hediyeli eşyasını alıp mutlu bir şekilde ülkesine geri dönüyor. “ Noel Baba / Kuzey Kutbu” adresine her yıl gönderilen bir milyondan fazla mektubun ulaştığı yerde burası. Oysa ki o mektupların Demre’ye gönderilmesi lazım ama kime anlatacaksın? Rovaniemi, Noel Baba turizminden iyi para kazanınca ard arda Noel Baba Parkı / Oteli / Pub’ı açmış. Hatta turist aşkına mevsimleri sekize bile çıkarmış. Şehirde yaşayan altmış bin insanın çoğu turizmle bağlantılı işlerde çalışıyor. Geri kalanı tarım ve kerestecilikle uğraşıyor.

Rovaniemi, tüm İskandinavya’da olduğu gibi ateş pahası bir yer. Kaldığım hostel fiyatları düşürmek için çalışanların hepsini yarı zamanlı yapmış. Tren istasyonundan ağır sırt çantamla kara bata çıka hostelin önüne geldiğimde bir “ohh” çektim. Kapıyı ittiğimde esen rüzgardan biran kurtulmak için adımlarımı hızlandırdım, kapı duvar.. Üzerinde yazı: “anahtar almak için şu şu adresteki otele geliniz”, bu sefer de “aah” çektim. Hayda, on dakika yürü. Var otele. Açıklama: “Hosteli ucuz yapmak için otelde devamlı personel çalıştırmıyoruz. Sadece temizlik personelini o da sabahları üç saat çalıştırıyoruz. Hostelden çıkacağınız zaman anahtarı kapının kenarındaki kutuya atın, kapıyı çekin”. Bu fiyat düşürücü tedbirlerden sonra bile Rovaniemi’de üç kişilik hostel odasında bir yatağa ödediğim para ile İstanbul’da krallar gibi kalırdım. Ama ucuz şeyler de var. Örneğin, Rovaniemi’ye gelirken bindiğim tren hem çok temiz hem çok ucuzdu. Finlandiya hükümeti kuzeydeki şehirlerin boşalmasını engellemek için buralarda yaşayanlara özel destekler veriyor. Tren biletlerinin ucuz olması bu desteklerden biri. Vergi ve iş bulma kolaylıkları da var. Ama bunlar pek işe yaramıyor ve Finliler geriye ıssız yerleşim birimleri bırakarak büyük şehirlere göçmeye devam ediyor. Küçük yerleşim birimlerinde yapacak bir şey bulamayan ve canları sıkılan Finlilerin zekası kendilerine eğlenecek “ dünya şampiyonaları” yaratıveriyor. Finlandiya’da her sene düzenlenen “dünya şampiyonaları” listesi bir hayli eğlenceli: Dünya Cep Telefonu Fırlatma Şampiyonası, Dünya Eşini Taşıma Şampiyonası, Dünya Lastik Çizme Fırlatma Şampiyonası, Dünya Sinek Avlama Şampiyonası, Dünya Buzda Yüzme Şampiyonası, Dünya Gitar Çalma Taklidi Yapma Şampiyonası. Seç, beğen ve katıl birine. Dünya Lastik Çizme Fırlatma Şampiyonası ile Dünya Cep Telefonu Fırlatma Şampiyonasını Finlandiya’nın en büyük firması olan Nokia kendine Pazar yaratmak için destekliyor olabilir mi acaba ? Malum, Nokia cep telefonu yapmadan önce lastik çizme üretiyormuş. Çok merak ediyorum çizmeden cep telefonu üretimine geçiş kararının alındığı toplantı nasıldı acaba? 20 sene önce çizme üreten Nokia’nın yönetim kurulunda olduğumuzu hayal edin. Şirketin genel müdür hissedarlara açıklıyor “ Bu çizmeler artık pek satmıyor. Yeni bir şeyler üretmemiz lazım.”. Hissedarlar sorar “ Peki ne üretelim?”. Genel müdür cevap verir “ Cep telefonu diye bir şey çıkacakmış. O işe girelim diyorum. Hem telefonların lastik kısmını da kendimiz yapabiliriz”. Ve gerisini zaten biliyorsunuz.