Skliros.blogspot.com

Οι θεωρίες των άκρων Του Κωστή Παπαϊωάννου

2012-09-27T20:04:00.001+03:00

Ο συμψηφισμός της βίας και η νομιμοποίηση του φασισμού

Δεν είναι καινοφανής η θεωρία πως τα άκρα ταυτίζονται διότι οι όμοιες πρακτικές τους ακυρώνουν τις αντίθετες ιδεολογικές αφετηρίες. Εσχάτως μάλιστα, μετά την ορμητική είσοδο της Χρυσής Αυγής στο προσκήνιο, η θεωρία των όμοιων άκρων κερδίζει ραγδαία έδαφος στον δημόσιο διάλογο. Σύμφωνα με την τελευταία εκδοχή, οι κακές πρακτικές του ενός άκρου, της Αριστεράς, ευθύνονται για την άνοδο του άλλου, της Ακροδεξιάς. Με άλλα λόγια λοιπόν, θεωρείται απλό άκρο το νεοναζιστικό μόρφωμα με τα τάγματα εφόδου, τη βία, τους ξυλοδαρμούς μεταναστών, ομοφυλοφίλων, μειονοτικών Ρομά. Απλό άκρο μια δύναμη εκτός συνταγματικού τόξου, με παραστρατιωτικό σκέλος, μεταγραφές στελεχών ...

... από το ποινικό περιθώριο και αρχηγό που δηλώνει ότι νιώθει αηδία που βρίσκεται στη Βουλή. Στο άλλο άκρο η ίδια θεωρία συγκαταλέγει ατάκτως αποδοκιμασίες και ρίψεις γιαουρτιών, συνδικαλιστικές πρακτικές θεμιτές ή αθέμιτες, κουκουλοφόρους «αναρχομπάχαλους» και εραστές του ένοπλου αντάρτικου πόλεων. Ολα ένας χυλός, χωρίς καν διαβάθμιση από τις πρακτικές αμφίβολης αισθητικής και πολιτικής ορθότητας ώς τις πράξεις δολοφονικής βίας. Οτιδήποτε, αρκεί ο πολιτικός αντίπαλος να χρεωθεί τον νεοναζισμό κι έτσι να απονομιμοποιηθεί.

Η θεωρία των δύο άκρων παρουσιάζει πολλές αναλογίες με το «μαζί τα φάγαμε»: αφού η εμπλοκή των πολλών στο ρουσφέτι και τη φοροδιαφυγή είναι ίσης βαρύτητας ατόπημα με την πολιτική ευθύνη των λίγων για τα πελατειακά δίκτυα και τη διαφθορά, τότε γιατί η άρνηση πληρωμής διοδίων και η μικροανομία των πολλών να μην είναι ισοδύναμες με την οργανωμένη φονική βία των ταγμάτων εφόδου; Κατεξοχήν φανατικοί διακινητές αυτών των σοφισμάτων είναι οι θιασώτες του διπολικού παιγνίου. Αποσιωπούν βέβαια ότι ο κατ' επίφαση αντισυστημισμός του νεοναζιστικού μορφώματος κυρίως από τις στρεβλώσεις του δικομματικού μεταπολιτευτικού συστήματος τρέφεται. Η δικομματική ανοχή επέτρεψε στη Χρυσή Αυγή να έχει ανοιχτές παρτίδες με τμήματα του κρατικού μηχανισμού και να χαίρει κραυγαλέας ασυλίας. Ο κυρίαρχος «αντιλαϊκιστικός» λόγος με ευκολία καταδικάζει τις «πρακτικές των άκρων» αλλά παραβλέπει πως η «πολιτική του κέντρου» κυρίως τροφοδότησε το αντισυστημικό περιθώριο. Ξεχνά το επίσημο άλλοθι που δόθηκε στην Ακροδεξιά, όταν εθνικιστές και αντισημίτες έκρυψαν το τσεκούρι, φόρεσαν το κουστούμι της συναινετικής υπευθυνότητας και μπήκαν στο σαλόνι της κεντρικής πολιτικής σκηνής.

Ξεχνά πως η διακομματική προσχώρηση στην ξενοφοβική ατζέντα -θυμηθείτε τον πολιτικό κανιβαλισμό του κ. Λοβέρδου με τις οροθετικές ιερόδουλες - μετατόπισε ολόκληρο τον άξονα της πολιτικής αντιπαράθεσης προς τα (ακρο)δεξιά. Ακούω τον αντίλογο: δηλαδή δεν υπάρχει φονική βία της άλλης πλευράς; Φυσικά και υπάρχουν και τυφλή αντιεξουσιαστική βία και ένοπλα γκρουπούσκουλα και σκοτεινές οργανώσεις που έχουν διαπράξει ανθρωποκτονίες. Αν τους επιτραπεί να κατεβούν στις εκλογές και μπουν στη Βουλή, θα είναι ο αριστερός αντίποδας της νεοναζιστικής βίας. Προς το παρόν όμως παραμένουν αποκλειστικά αντικείμενο του ποινικού δικαίου ενώ η Χρυσή Αυγή - που θα έπρεπε επίσης να αντιμετωπίζεται έτσι - διεκδικεί τον διττό ρόλο του τρομοκράτη στα πεζοδρόμια και του τσαμπουκά - τιμωρού στη Βουλή. Οποιος λοιπόν συμψηφίζει τη συντεταγμένη, προγραμματική, μιλιταριστικού τύπου βία με τις ρίψεις γιαουρτιών ή ακόμα και με διαδηλωτές στις παρυφές της βίας, στην ουσία εξισώνει τη μαφία και τους μπράβους της νύχτας με τους μικροκακοποιούς πορτοφολάδες. Αυτή είναι η αναλογία. Η ανιστόρητη αριθμητική της βίας παραγνωρίζει πως ο φασισμός απλούστατα δεν συμψηφίζεται με τίποτα.Η αντιμετώπιση της νεοναζιστικής απειλής αποτελείδημοκρατικό καθήκον ανώτερο από το πολιτικόπρόταγμα της κάθε πολιτικής δύναμης. Οσοι υιοθετούν τη θεωρία των όμοιων άκρων αρνούνται να αναλάβουν αυτό το καθήκον, για να μπορούν από την «όχθη της ευθύνης» να ομογενοποιούν όσους δηλώνουν αντιμνημονιακοί. Προσφέρουν πολύ κακή υπηρεσία στη δημοκρατία. Αλλά και η Αριστερά πρέπει να τελειώνει με τον ακατέργαστο εθνολαϊκιστικό αντιμνημονιακό λόγο και το απλόχερο άλλοθι λαϊκής διαμαρτυρίας σε πράξεις χουλιγκανικής βίας. Εν ολίγοις, όσοι εξαντλούν την αντιφασιστική τους ρητορεία στο να χρεώνουν τη Χρυσή Αυγή στο απέναντι στρατόπεδο, πλανώνται αν πιστεύουν πως έτσι απονομιμοποιούν τον αντίπαλο. Στην πράξη, νομιμοποιούν τον επελαύνοντα φασισμό. Ο καθένας εντέλει πρέπει να συμμαχήσει ακόμα και με τον διάβολο μπροστά στη μείζονα απειλή. Το συνταγματικό τόξο πρέπει να λειτουργήσει.

Ο Κωστής Παπαϊωάννου είναι μέλος του ΔΣ τηςΕλληνικής Ενωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και του Πολίτη,

Πηγή: Τα Νέα

Είναι θέμα δημοκρατίας, του Δημήτρη Χριστόπουλου

2012-09-21T20:28:00.001+03:00

Το κατεξοχήν ορατό χαρακτηριστικό της σύγχρονης φασιστικής ιδεολογίας είναι ο ρατσισμός. Ο ρατσισμός εδραιώνεται σε ένα θεμέλιο αντιλήψεων που χονδρικά μπορούν να ταξινομηθούν ως εξής: 1ον «είμαστε βιολογικά άνισοι», 2ον «διαφέρουμε και για τον λόγο αυτό δεν μπορούμε να συνυπάρχουμε» και 3ον «δεν χωράμε στον ίδιο τόπο μαζί». H ρατσιστική ιδεολογία και στις τρεις εκδοχές της συγχωρεί ή δικαιολογεί τη βία απέναντι στους μετανάστες. Ετσι, ένα πολύ μικρό κομμάτι της κοινωνίας με δομικά χαρακτηριστικά...

...που παραπέμπουν σε οργανωμένο έγκλημα αναλαμβάνει τη φυσική αυτουργία, ενώ ένα μεγαλύτερο κομμάτι της κοινωνίας επικροτεί, δικαιολογεί ή αδιαφορεί διότι θεωρεί ότι το «πράγμα έχει φτάσει στο αμήν και το κράτος δεν κάνει τίποτε».
Κάπως έτσι θα μπορούσε να οριοθετήσει κανείς το πώς δείχνουν τα πράγματα με τη Χρυσή Αυγή σήμερα. Μπορούμε να ταξινομήσουμε τις αντιδράσεις σε δύο κατηγορίες απέναντι σε αυτήν τη κατάσταση ανάλογα με την πολιτική τους καταβολή. Από τη μία πλευρά, με γνώμονα την αλληλεγγύη, η Αριστερά συγκροτεί το αντιρατσιστικό στρατόπεδο υπεράσπισης των μεταναστών. Η άλλη αντίδραση, σε γενικές γραμμές αυτή του αστικού χώρου, αντιλαμβάνεται ότι η συγκατάβαση απέναντι στον ρατσισμό είναι γέννημα των συνθηκών. Αποτέλεσμα είναι η συνολική μετατόπιση του πολιτικού λόγου προς το δεξιότερο σε μια προσπάθεια κάλυψης του χαμένου πολιτικού χώρου και χρόνου απέναντι στη φασιστική Δεξιά. Και στις δύο περιπτώσεις, η ατζέντα τίθεται από την Ακροδεξιά και οι υπόλοιποι απλώς τοποθετούνται απέναντι της με τον τρόπο τους. Οι συνέπειες πλέον είναι γνωστές. Από τη μία πλευρά, ο αριστερός βερμπαλισμός υπέρ των μεταναστών συγκινεί ολοένα και λιγότερους, ακόμη και αριστερούς. Από την άλλη πλευρά, η διαρκής ολίσθηση του πολιτικού λόγου προς τα ακροδεξιά σε μια προσπάθεια συγκράτησης του εκλογικού σώματος σε λύσεις διάφορων παραλλαγών του Κέντρου έχει ολέθρια αποτελέσματα. Το ίδιο το πολιτικό Κέντρο εθίζεται στον ακροδεξιό λόγο τον οποίο χρησιμοποιεί για να μη χάνει εκλογικό ακροατήριο. Η εκλογική απεύθυνση αυτή είναι ωστόσο ατελέσφορη. Οι εκλογείς απενοχοποιούνται και ψηφίζουν πιο άνετα τον αυθεντικότερο εκφραστή των «καθαρών λύσεων». Τα τελευταία χρόνια αυτό συνέβη στις ευρωεκλογές του 2009 με την αντιμεταναστευτική ατζέντα που ενίσχυσε τον ΛΑΟΣ και επί των ημερών μας με τη δημοσκοπική έκρηξη της Χρυσής Αυγής, η οποία συν τοις άλλοις φοράει και τον αντιμνημονιακό μανδύα που κατεξοχήν έλκει τους αφηνιασμένους ανθρώπους.
Το πρόβλημα μας, λοιπόν, είναι η μονοδιάστατη πρόσληψη του φαινομένου και η αποκλειστική του συσχέτιση με τον ρατσισμό σε συνδυασμό με την ανυπαρξία μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής των κυβερνώντων και της Αριστεράς για το μεταναστευτικό. Ομως το ζήτημα Χρυσή Αυγή δεν είναι ζήτημα που πρέπει να δούμε με κύρια ή αποκλειστική αιχμή το μεταναστευτικό, ούτε τον ρατσισμό. Την ίδια στιγμή που μια πολιτική κοινότητα σε κρίση, όπως η ελληνική, καλείται να επεξεργαστεί ολοκληρωμένες, ανθρώπινες και ρεαλιστικές στρατηγικές για τη μετανάστευση, ο σύγχρονος αντιμεταναστευτικός ρατσισμός είναι απλώς η πρόσοψη του κτήνους. Σήμερα είναι αυτή, χθες ήταν διαφορετική, πιο παλιά άλλη. Η ευρωπαϊκή - και κατεξοχήν η ελληνική - πολιτική ιστορία μας δείχνει ότι κατά καιρούς το φασιστικό κτήνος κουρνιάζει και μετά βρυχάται. Τον βρυχηθμό του τον υπαγορεύει η συνθήκη της αφύπνισης: ρατσισμός σήμερα, δωσιλογισμός και μανιώδης αντικομμουνισμός άλλοτε, αιματηρός εθνικισμός πιο πίσω και πάει λέγοντας.
Η βασική παραδοχή του σύγχρονου ρατσιστικού λόγου δεν είναι τόσο ο βιολογισμός, ούτε καν οι πολιτισμικές διαφορές μεταξύ μεταναστών και γηγενών. Είναι η αντίληψη πως «δεν χωράμε». Όμως αν σήμερα «δεν χωράμε» με τους μετανάστες, είναι επίσης βέβαιο ότι «δεν θα χωράμε» και μεταξύ μας. Διότι ο βιοτικός αποκλεισμός - κυρίως στην κρίση - δεν γνωρίζει ιθαγένειες. Σήμερα είναι αυτοί, αύριο άλλοι και πάει λέγοντας. Πίσω από τη ρατσιστική πρόσοψη, η φασιστική βία έχει αυθεντικά κοινωνικά και ταξικά χαρακτηριστικά. Όπως δηλαδή σε όλη της την ιστορική διαδρομή. Δεν θυμάμαι τα μέλη της συμμορίας να τα βάζουν με άραβες επενδυτές από το Κατάρ... Προς υπεράσπιση, λοιπόν, δεν είναι απλώς οι μετανάστες, αλλά η δημοκρατία, η ίδια η πολιτική κοινότητα.

Ο Δημήτρης Χριστόπουλος είναι επίκουρος καθηγητής Συγκριτικής Πολιτικής του Παντείου Πανεπιστημίου.

Πηγή: Τα Νέα

Και όμως αρχίσαμε…

2012-04-01T20:40:00.000+03:00

Και όμως αρχίσαμε…

Συχνό φαινόμενο των ημερών μας, οι πολιτικές υποσχέσεις να μένουν μόνο στα χαρτιά. Στην περίπτωση όμως του καινούριου προέδρου του ΠΑ.ΣΟ.Κ., όλα αυτά ανήκουν στο παρελθόν. Σύμφωνα με πληροφορίες στενών συνεργατών του, η επανίδρυση της σχέση με την κοινωνία είναι ένας από τους κύριους στόχους του ΝΕΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ. και αυτό δεν θα μπορούσε να μην συνοδευτεί με την εισροή στο χώρο νέων άφθαρτων και οραματικών προσώπων.

Το στοίχημα που είχε βάλει ο κ. Βενιζέλος φαίνεται σιγά-σιγά ότι το έχει κερδίσει. Πολλές είναι οι περιπτώσεις που ακόμα και στα ψηφοδέλτια των επόμενων εκλογών συναντάμε νέα πρόσωπα.

Ένα απ’ αυτά είναι οικείο και εδώ, στην τοπική κοινωνία της Ξάνθης. Σύμφωνα με διασταυρωμένες πληροφορίες και στα πλαίσια της ανανέωσης του χώρου, υποψήφιος στην εκλογική περιφέρεια της Ξάνθης με το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα θα είναι ο κ. Παναγιώτης Δαβιτίδης. Ο Παναγιώτης ενσαρκώνει τις τρεις λέξεις κλειδιά που χρειάζονται για την αλλαγή: ΝΕΟΣ, ΑΦΘΑΡΤΟΣ, ΟΡΑΜΑΤΙΚΟΣ!

Χρόνια η ενασχόλησή του στον πολιτικό στίβο. Από τα 18 του διετέλεσε στέλεχος της Π.Α.Σ.Π. Ξάνθης και μερικά χρόνια αργότερα εκλέχτηκε Γραμματέας Νεολαίας ΠΑ.ΣΟ.Κ. νομού Ξάνθης, συμμετέχοντας παράλληλα στην εθνική αντιπροσωπεία Νεολαίας ΠΑ.ΣΟ.Κ. .Πτυχιούχος Πολιτικός Μηχανικός με έντονη ενασχόληση στις κοινωνικές σχέσεις (PR στο rich live clubbing), έχει εφόδια και γνωριμίες που μπορούν πολύ εύκολα να του χαρίσουν την βουλευτική έδρα στην εκλογική περιφέρεια της Ξάνθης.

Παναγιώτη καλό αγώνα και καλή επιτυχία…!

Φιλελεύθερη σοσιαλδημοκρατία, Του Γιώργου Σιακαντάρη

2012-03-19T13:02:00.000+02:00

Στην Ελλάδα της κρίσης και του φθαρμένου πολιτικού συστήματος, ερωτήματα του τύπου αν μπορεί η σοσιαλδημοκρατία να είναι φιλελεύθερη μοιάζουν παράταιρα και παράλογα. Το δυστύχημα είναι πως, ακριβώς επειδή αποφεύγαμε να τα θέτουμε, οδηγηθήκαμε στην παρούσα κρίση. Θεωρώ πως το μείζον ερώτημα δεν πρέπει να είναι το τι θα γίνει αύριο με το ΠΑΣΟΚ, αλλά το γιατί στην Ελλάδα ποτέ δεν αναπτύχθηκε μια ισχυρή σοσιαλδημοκρατική συνιστώσα. Ισως γιατί πολλές σωστές απαντήσεις, όπως ήταν η δημιουργία του ΠΑΣΟΚ, δόθηκαν σε λάθος ερωτήσεις και στον ελληνικό σοσιαλιστικό χώρο ποτέ δεν τέθηκε το ερώτημα της σχέσης σοσιαλδημοκρατίας και φιλελευθερισμού.

Μερικοί βεβαίως αναρωτιόνταν για το κατά πόσο είναι εφικτή η συμφιλίωση της φιλελεύθερης υπεράσπισης των ελευθεριών με το σοσιαλιστικό πρωτείο της κοινωνίας. Αυτό το ερώτημα όμως είναι λανθασμένο, μια που αφετηρία του φιλελευθερισμού και του δημοκρατικού σοσιαλισμού είναι το πρωτείο του ελεύθερου ατόμου. Αυτή είναι η ελευθερία που προκύπτει μέσα από την ισότητα δυνατοτήτων και ευκαιριών κάθε ξεχωριστού ατόμου. Φιλελευθερισμός και δημοκρατικός σοσιαλισμός είναι αλληλοσυμπληρούμενα ιδεολογικά προτάγματα, κοινή αρχή των οποίων είναι η καντιανή αρχή sapere aude, τόλμησε να σκεφτείς και σκέψου ο ίδιος. Προϋπόθεση για την πλήρη ένταξη ενός ανθρώπου σε μια κοινωνική ομάδα είναι η εκ μέρους του συνειδητοποίηση της διαφορετικότητάς του από κάθε κοινωνικό σύνολο. Συνεκτικές είναι αυτές οι κοινωνίες οι οποίες φτιάχνονται από ανθρώπους που πιστεύουν στην αυτοτελή τους δύναμη. Καμία κοινωνική αλληλεγγύη δεν μπορεί να σταθεί εκεί όπου οι άνθρωποι αισθάνονται εξαρτημένοι από αυθεντίες (θρησκευτικές ή πολιτικές) πέρα από τους ίδιους.

Αντίπαλος των δύο ιδεολογιών είναι η αρχή του κοινοτισμού. Ο κοινοτισμός (ό,τι προσωπείο και να φορά, είτε το δεξιό της παράδοσης, της ενότητας αίματος και φυλής είτε το αριστερό της υποταγής του ατομικού στο κοινωνικό) δεν παύει να αποτελεί μια αρχή η οποία βρίσκεται σε ευθεία αντίθεση με τις προτεραιότητες του φιλελευθερισμού και του σοσιαλισμού.

Μήπως τότε η ειδοποιός διαφορά τους βρίσκεται στο αίτημα της κοινωνικής αναδιανομής και αλληλεγγύης; Είναι αλήθεια πως συστατική αρχή του φιλελευθερισμού είναι η μη επέμβαση του κράτους στη σφαίρα της ιδιοκτησίας και της οικονομίας. Ο πολιτικός και οικονομικός φιλελευθερισμός συμπίπτουν στην αρχή της μη επέμβασης του κράτους στη σφαίρα της ιδιωτικής ιδιοκτησίας. Ταυτόχρονα όμως είναι αλήθεια ότι o κλασικός φιλελευθερισμός δεν είναι μόνο μια θεωρία υπεράσπισης των ελευθεριών αλλά και μια θεωρία καταδίκης των κοινωνικών ανισοτήτων και υπεράσπισης της κοινωνικής δικαιοσύνης. Πρώτος ο κλασικός φιλελευθερισμός, και όχι ο Μαρξ, υποστήριξε ότι ακόμη και η ελάχιστη απαλλοτρίωση του προϊόντος της εργασίας των εργαζομένων αποτελεί το εφαλτήριο από το οποίο ξεκινά η κοινωνική ανισότητα. Είναι αυτός ο φιλελευθερισμός που ανέδειξε σε κεντρική του θέση το αίτημα της κοινωνικής αναδιανομής. Ο κλασικός φιλελευθερισμός πιστεύει πως ακόμη και αν ορισμένοι συσσωρεύουν όσα αγαθά επιθυμούν μέσω της εργασίας τους, χρειάζεται να υπάρχουν τρόποι ώστε οι υπόλοιποι να μην αποκλείονται από τη δυνατότητα ιδιοποίησης μέρους αυτών των αγαθών. Για να γίνει όμως κάτι τέτοιο, χρειάζεται το κράτος να εξασφαλίζει κάποια συγκεκριμένα δικαιώματα όπως το δικαίωμα στην ιδιοκτησία (property), στη ζωή, την ελευθερία και την περιουσία (estate). Αυτές ακριβώς είναι οι θέσεις που διαφοροποιούν και τον δημοκρατικό σοσιαλισμό από τον ολοκληρωτικό.

Μήπως τότε η διαχωριστική γραμμή ανάμεσά τους τίθεται στο ζήτημα της σχέσης της ελευθερίας με την ισότητα; Μπορεί για τον φιλελευθερισμό η ελευθερία του πολίτη να εκφράζει το αίσθημα της προσωπικής ασφάλειας και της προστασίας της ιδιοκτησίας, αλλά το πνεύμα της ελευθερίας δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς εκείνη, τη στηριζόμενη στην αρχή της ισότητας, ισορροπία μεταξύ των τάξεων. Αυτό σημαίνει πως ελευθερία δεν είναι μόνο η απουσία εξωτερικής παρεμβολής, βασική θέση του φιλελευθερισμού, αλλά και η απουσία κοινωνικής εξάρτησης, η οποία βρίσκεται στην προμετωπίδα του δημοκρατικού σοσιαλισμού και του ρεπουμπλικανισμού.

Φυσικά, όπως τόνισα από την αρχή, οι δύο ιδεολογίες ταυτίζονται και στο θέμα της προτεραιότητας της ατομικότητας έναντι του κοινοτισμού. Μάλλον πιο σωστό είναι ότι η προτεραιότητα του ατόμου (φιλελευθερισμός) αποκτά πραγματική αξία, όταν γίνεται αφετηρία για την κοινωνικοποίηση του αυτόνομου και ανεξάρτητου ατόμου (σοσιαλισμός). Γιατί οι συνεκτικές κοινωνίες φτιάχνονται από πολίτες που πιστεύουν στους εαυτούς τους. Μόνο τέτοιοι πολίτες κατανοούν τι σημαίνει πραγματική κοινωνική αλληλεγγύη και δικαιοσύνη. Τελικά, φιλελεύθερο είναι εκείνο το άτομο που τους όρους της αυτονομίας και της ελευθερίας του τούς κτίζει μέσα στον κοινωνικό κόσμο και στις ταξικές και κοινωνικο-πολιτικές συγκρούσεις.

Η ενότητα του φιλελευθερισμού με τον δημοκρατικό σοσιαλισμό ή ακόμη και η ενότητα των φιλελευθέρων με τους σοσιαλδημοκράτες αποτελεί τον μοναδικό δρόμο για την υπέρβαση της κρίσης και των δύο ρευμάτων. Οι φιλελεύθεροι δεν πρέπει να εμμένουν άλλο στον αυτοματισμό της αγοράς, εξάλλου αυτή η θέση δεν είναι καν φιλελεύθερη, με την κλασική έννοια του όρου. Οι δε σοσιαλδημοκράτες δεν μπορεί να κατηγορούν την έννοια της ατομικότητας και ταυτόχρονα να αναζητούν λύσεις στον χώρο της φιλανθρωπίας για την κρίση του κράτους πρόνοιας. Τα «δίκτυα αλληλεγγύης στις γειτονιές» μπορεί να είναι πρόταση της Εκκλησίας και των φιλανθρωπικών μη κυβερνητικών οργανώσεων, δεν μπορούν να είναι όμως προτάσεις της σύγχρονης ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας.

Αν πάντως ρωτήσει κανείς για την ελληνική σοσιαλδημοκρατία, αυτή μάλλον δεν πρόλαβε να δρέψει ούτε καν τις δάφνες της κλασικής σοσιαλδημοκρατίας, γιατί ο ελληνικός σοσιαλισμός, αντί να παντρέψει τα αιτήματα της ελευθερίας με την ισότητα, προώθησε την ισοπέδωση μέσω του κρατισμού.

http://www.tanea.gr/

Τι μας διδάσκει η Ελλάδα, Tου Πολ Κρούγκμαν

2012-03-13T13:45:00.000+02:00

Να λοιπόν που η Ελλάδα παραδέχθηκε κι επισήμως πως δεν μπορεί να ξεπληρώσει τα χρέη της στους ιδιώτες πιστωτές. Έχουμε έτσι μιαν «τακτική» χρεοκοπία, που δεν ανακοινώθηκε απλά, αλλά προηγουμένως διευθετήθηκε, πράγμα που κατ' αρχήν είναι θετικό. Από την άλλη, το ελληνικό ζήτημα πολύ απέχει από το να έχει λήξει. Παρά την αναδιάρθρωση του χρέους της, η Ελλάδα -όπως πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες- εξαναγκάστηκε να επιβάλει μέτρα λιτότητας σε μια οικονομία ου ήδη βρισκόταν σε ύφεση και φαίνεται να είναι καταδικασμένη σε πολυετές ακόμα μαρτύριο.

Εδώ έχουμε μια ιστορία που αξίζει να αναλυθεί περισσότερο. Όπως ανέφερε πρόσφατα ένα άρθρο σε μια οικονομική επιθεώρηση, την τελευταία διετία η περίπτωση της Ελλάδας, θεωρήθηκε κάτι σαν «παραβολή για τις επιπτώσεις της δημοσιονομικής ασωτίας». Σπανίως περνάει μια μέρα χωρίς κάποιος πολιτικός ή ειδήμων να επαναλαμβάνει, με τον αέρα του μεγάλου σοφού, πως αν δεν προχωρήσουμε αμέσως σε μεγάλες περικοπές στις κρατικές δαπάνες, θα δείτε, θα καταντήσουμε σαν την Ελλάδα.

Ένα τελευταίο σχετικό παράδειγμα είναι ο κυβερνήτης της Ιντιάνα Μιτς Ντάνιελς (Mitch Daniels)που απαντώντας εκ μέρους του Ρεπουμπλικανικού κόμματος στην ομιλία του προέδρου για την «κατάσταση του έθνους», επέμεινε πως «λίγο απέχουμε από την Ελλάδα, την Ισπανία και τα άλλα ευρωπαϊκά κράτη που βρίσκονται αντιμέτωπες με οικονομική καταστροφή». Παρεμπιπτόντως, κανείς δεν του είπε πως πριν την κρίση η Ισπανία είχε πολύ μικρό δημόσιο χρέος και πλεονασματικούς προϋπολογισμούς· το πρόβλημά της οφείλεται στις υπερβολές του ιδιωτικού -κι όχι του δημόσιου τομέα.

Αλλά τα δεινά των Ελλήνων μας δείχνουν πως ενώ την εποχή των «παχιών αγελάδων» τα κρατικά ελλείμματα είναι επικίνδυνα -πράγμα που αφορά την Ελλάδα, αλλά όχι την Ισπανία- η προσπάθεια να τα μηδενίσεις όταν η οικονομία αντιμετωπίζει ήδη προβλήματα, είναι συνταγή για βέβαιη ύφεση.

Τούτο τον καιρό, η ύφεση λόγω των μέτρων λιτότητας είναι ορατή σε όλη την περιφέρεια της Ευρώπης. Η Ελλάδα είναι η χειρότερη περίπτωση, με την ανεργία να φθάνει στο 20% ενώ καταρρέει ο δημόσιος τομέας, ακόμα και στην υγεία. Αλλά και η Ιρλανδία, που ακολούθησε κατά γράμμα όλες τις συνταγές λιτότητας που τη διέταξαν, βρίσκεται επίσης σε κακή κατάσταση: η ανεργία βρίσκεται στο 15% και η ύφεση σε διψήφια ποσοστά. Η Πορτογαλία και η Ισπανία επίσης δεινοπαθούν.

Αλλά ο συνδυασμός λιτότητας και ύφεσης δεν πλήττει μόνο την κοινωνία. Γίνεται ολοένα και πιο φανερό πως είναι επίσης κακός για τα δημόσια οικονομικά, καθώς ο συνδυασμός των μειωμένων εσόδων σε συνδυασμό με την ύφεση, επιδείνωσε τις μακροπρόθεσμες προοπτικές της οικονομίας, υπονόμευσε την εμπιστοσύνη των αγορών και έκανε λιγότερο εύκολα διαχειρίσιμο το δημόσιο χρέος. Αξίζει να αναρωτηθείτε πώς είναι δυνατό κράτη που συστηματικά αρνούνται στη νεολαία τους κάθε μέλλον -στην Ιρλανδία η ανεργία των νέων, που συνήθως ήταν μικρότερη από τις Ηνωμένες Πολιτείες, έφτασε σχεδόν το 30% κι είναι 50% στην Ελλάδα- θα κατορθώσουν να πετύχουν ρυθμούς ανάπτυξης επαρκείς για να υπηρετήσουν το χρέος τους.

Τα πράγματα δεν έπρεπε να έχουν συμβεί έτσι. Εδώ και δύο χρόνια, όταν πολλοί πολιτικοί και ειδήμονες άρχισαν να συστήνουν την ανάγκη επιβολής μέτρων λιτότητας, υπόσχονταν πως τα δεινά της λιτότητας θα απέφεραν μεγάλα οφέλη. «Δεν είναι σωστό πως τα μέτρα λιτότητας θα προκαλέσουν οικονομική στασιμότητα» διαβεβαίωνε τον Ιούνιο του 2010, ο Ζαν-Κλοντ Τρισέ(Jean-Claude Trichet), πρόεδρος τότε της «ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας» (ΕΚΤ). Αντιθέτως, επέμενε, η δημοσιονομική πειθάρχηση θα εμπεδώσει την εμπιστοσύνη στην οικονομία, που με τη σειρά της θα οδηγήσει σε οικονομική ανάπτυξη. Ακόμα και το παραμικρό σκίρτημα των οικονομιών που βρίσκονται σε ύφεση χαιρετίζεται σε απόδειξη πως αυτή η πολιτική έχει αποτελέσματα. Η ιρλανδική λιτότητα αναγορεύθηκε σε «πετυχημένη» όχι μια φορά, αλλά δυο: μια φορά το καλοκαίρι του 2000· μια δεύτερη φορά το περσινό φθινόπωρο· αλλά κάθε φορά, τα δήθεν ευχάριστα νέα διαψεύστηκαν γρήγορα.

Ίσως να αναρωτιέστε τι εναλλακτικές λύσεις θα είχαν χώρες σαν την Ελλάδα και την Ιρλανδία, και η απάντηση είναι πως δεν υπήρχαν πολλές, πέραν της αποχώρησής τους από το ευρώ, ένα ριζοσπαστικό μέτρο που ρεαλιστικά μιλώντας οι ηγέτες τους δεν μπορούν να λάβουν παρά μόνον αν ακυρωθούν όλες οι εναλλακτικές τους λύσεις -μια κατάσταση που, αν θέλετε τη γνώμη μου, η Ελλάδα προσεγγίζει ταχέως.

Η Γερμανία και η ΕΚΤ οφείλουν να αναλάβουν δράση ώστε αυτό το ακραίο βήμα να πάψει να είναι τόσο αναγκαίο, απαιτώντας λιγότερη λιτότητα και συμβάλλοντας περισσότερο στην αναθέρμανση της ευρωπαϊκής οικονομίας συνολικά. Αλλά η θέση που κυρίως θέλω να υποστηρίξω είναι πως η Αμερική έχει εναλλακτικό δρόμο: έχουμε δικό μας νόμισμα, μπορούμε να δανειζόμαστε μακροπρόθεσμα με ιστορικά χαμηλά επιτόκια, πράγμα που σημαίνει πως δε χρειάζεται να ακολουθήσουμε το φαύλο κύκλο της λιτότητας με οικονομική ύφεση.

Είναι άρα ώρα να πάψουμε να χρησιμοποιούμε την Ελλάδα ως διδακτικό μύθο για τις απειλές των ελλειμμάτων: από αμερικανικής απόψεως, η Ελλάδα θα έπρεπε μάλλον να θεωρηθεί διδακτικός μύθος για τους κινδύνους που αντιπροσωπεύει η προσπάθεια του απότομου περιορισμού των ελλειμμάτων, ενώ η οικονομία βρίσκεται σε βαθιά ύφεση (και ναι, παρά κάποια πρόσφατα καλά νέα, η οικονομία μας βρίσκεται σε ύφεση).

Η αλήθεια είναι πως αν θέλετε να μάθετε ποιος προσπαθεί να μετατρέψει την Αμερική σε Ελλάδα, αυτοί δεν είναι όσοι ζητούν περαιτέρω μέτρα τόνωσης της οικονομίας· είναι όσοι ζητούν να μιμηθούμε μέτρα λιτότητας ελληνικού τύπου, έστω κι αν δεν αντιμετωπίζουμε ελληνικού τύπου κρίση δανεισμού, με αποτέλεσμα να ρίξουμε την οικονομία μας σε μια ελληνικού τύπου ύφεση.

http://www.ppol.gr/cm/index.php?Datain=7607&LID=1

Προς τον αιώνα της αυταρχικής δημοκρατίας, Tου Σεργκέι Καραγκάνοφ

2012-03-13T12:40:00.000+02:00

Ο κόσμος σήμερα υφίσταται σχεδόν αναρίθμητες τεκτονικές αλλαγές: η συνεχιζόμενη οικονομική κρίση επιταχύνει την αποδιοργάνωση της παγκόσμιας διακυβέρνησης και των διεθνών οργανισμών· στην πολιτική και την οικονομία συνεχίζεται η μείζονος σημασίας μεταφορά ισχύος προς την Ασία. Λιγότερο από ένα τέταρτο του αιώνα μετά την ανακήρυξη του «τέλους της ιστορίας» από τον Φράνσις Φουκουγιάμα (Francis Fukuyama) βρισκόμαστε μάλλον στη χαραυγή μιας νέας εποχής μεγάλων κοινωνικών και γεωπολιτικών ανατροπών.

Κατά δραματικό τρόπο, ο αραβικός κόσμος σαρώθηκε από μια επαναστατική άνοιξη που εξελίσσεται ραγδαία σε δριμύ χειμώνα. Πράγματι, τα νέα μετεπαναστατικά καθεστώτα απλά προσθέτουν στον παραδοσιακό αραβικό αυταρχισμό και τον ισλαμισμό, προκαλώντας περαιτέρω κοινωνική στασιμότητα, απογοήτευση και αστάθεια.

Ακόμα πιο αξιοσημείωτες όμως είναι οι κοινωνικές (ή αντικοινωνικές) λαϊκές διαδηλώσεις που πολλαπλασιάζονται στις εύπορες δυτικές χώρες. Αυτές οι διαμαρτυρίες έχουν βασικά δύο αιτίες:

Πρώτον, τα τελευταία είκοσι πέντε χρόνια η κοινωνική ανισότητα αφέθηκε ανενόχλητη να αυξάνει, λόγω εν μέρει της εξαφάνισης της Σοβιετικής Ένωσης και της άρσης της κομμουνιστικής απειλής. Το φάντασμα του κομμουνισμού είχε υποχρεώσει τις δυτικές ελίτ να αξιοποιούν την κρατική ισχύ για να αναδιανέμουν τον πλούτο και να τροφοδοτούν τη νομιμόφρονα μεσαία τάξη. Όταν όμως ο κομμουνισμός κατέρρευσε στην καρδιά της Ευρασίας, οι πλούσιοι της δύσης, θεωρώντας πως δεν έχουν πλέον να φοβούνται τίποτα, έστρεψαν τα πυρά τους προς το κράτος πρόνοιας, αυξάνοντας ραγδαία τις εισοδηματικές ανισότητες. Όσο η οικονομία συνεχιζόταν να μεγεθύνεται, αυτό γινόταν ανεκτό. Η παγκόσμια κρίση του 2008 όμως έβαλε ένα τέλος στην ανοχή αυτή.
Δεύτερον, την τελευταία δεκαπενταετία εκατοντάδες εκατομμύρια θέσεις εργασίας μετακινήθηκαν προς την Ασία, που πρόσφερε φθηνότερη και συχνά καλά καταρτισμένη εργατική δύναμη. Υπό την ευφορία της επικράτησής της επί του κομμουνισμού -και της προεξοφλώντας την ασταμάτητη οικονομική της μεγέθυνση- η δύση (με εξαίρεση τη Γερμανία και της Σουηδία) απέτυχε να εφαρμόσει αναγκαίες διαρθρωτικές αλλαγές. Η ευημερία της δύσης στηρίχτηκε στο δανεισμό.

Αλλά η διατήρηση της ευημερίας χάρη σε δανεικά κατέστη εντέλει αδύνατη, λόγω της οικονομικής κρίσης. Αμερικανοί κι Ευρωπαίοι αρχίζουν να συνειδητοποιούν πως οι ίδιοι, αλλά και τα παιδιά τους θα έπαυαν να γίνονται διαρκώς πλουσιότεροι.

Οι κυβερνήσεις βρίσκονται τώρα υποχρεωμένες να εφαρμόζουν δύσκολες και σκληρές μεταρρυθμίσεις, στις οποίες αντιτίθεται η πλειοψηφία των εκλογέων. Εντωμεταξύ, η μειοψηφία των κερδισμένων της προηγούμενης φάσης είναι αποφασισμένη να μην εγκαταλείψει τα προνόμιά της αμαχητί.

Όλα αυτά δεν μπορεί παρά να αποδυναμώσουν την ακτινοβολία της δυτικής δημοκρατίας σε κράτη σαν τη Ρωσία όπου, σε αντίθεση με τη δύση ή σε μεγάλο βαθμό και τον αραβικό κόσμο, οι οργανωτές των αντικαθεστωτικών διαδηλώσεων ανήκουν στην οικονομική ελίτ. Εδώ οι διαδηλώσεις εντάσσονται σε ένα μεταρρυθμιστικό κίνημα που ζητά περισσότερη ελευθερία και λογοδοσία των κυβερνώντων, και δεν αποτελούν αυθόρμητες κοινωνικές διαμαρτυρίες, τουλάχιστο προς το παρόν.

Εδώ και λίγα χρόνια, ήταν της μόδας να ανησυχούμε για την απειλή που εκπροσωπούσαν για το δυτικό δημοκρατικό καπιταλισμό οι αυταρχικές μορφές καπιταλισμού (επί παραδείγματι η Κίνα, η Σιγκαπούρη, η Μαλαισία ή η Ρωσία). Αλλά σήμερα, το πρόβλημα δεν αφορά μόνο την οικονομία.Το μοντέλο του δυτικού καπιταλισμού που βασιζόταν στην παγκόσμια ακτινοβολία του και τη φιλελεύθερη δημοκρατία, μοιάζει να υστερεί ολοένα και περισσότερο σε σχέση με τις απαιτήσεις των καιρών. Στα αυταρχικά κράτη, σαν τη Ρωσία, η μεσαία τάξη μπορεί να ζητά περισσότερη δημοκρατία, αλλά οι δυτικές δημοκρατίες φαίνεται πιθανότερο να γίνουν πιο αυταρχικές.

Πράγματι, με τις σημερινές προδιαγραφές ηγέτες σαν τους Σαρλ Ντε Γκολ (Charles De Gaulle),Ουίνστον Τσόρτσιλ (Winston Churchill) και Ντουάιτ Αιζενχάουερ (Dwight Eisenhower) ήταν μάλλον αυταρχικοί ηγέτες. Η δύση όμως καλείται να υιοθετήσει εκ νέου παρόμοιο στιλ ηγεσίας ή να ηττηθεί κατά κράτος καθώς η άκρα δεξιά και η άκρα αριστερά θα ενισχύουν την επιρροή τους και οι μεσαίες τάξεις τους θα αποσυντίθενται.

Χρειάζεται να βρούμε τρόπους που θα αποτρέπουν την πολιτική πόλωση που τον 20ό αιώνα οδήγησε σε ολοκληρωτικά συστήματα –κομμουνιστικά και φασιστικά. Ευτυχώς, αυτό είναιεφικτό. Ο κομμουνισμός και ο φασισμός ευδοκίμησαν σε κοινωνίες ηθικά αποδιαρθρωμένες λόγω του πολέμου, πράγμα που αιτιολογεί γιατί ο πόλεμος πρέπει σήμερα να αποφευχθεί πάση θυσία.

Αυτή η παρατήρηση είναι ιδιαιτέρως ουσιώδης σήμερα, καθώς το Ιράν μυρίζει μπαρούτι. Το Ισραήλ, που μετά τις «δημοκρατικές» εξεγέρσεις βρίσκεται αντιμέτωπο με όξυνση της εναντίον του αντιπάθειας στους γείτονές του, δεν είναι ο μόνος που οφείλει να επιδείξει αυτοσυγκράτηση. Πολυάριθμοι άνθρωποι, σε πολλές αναπτυγμένες χώρες, της Ρωσίας συμπεριλαμβανομένης, υποστηρίζουν με αυξανόμενη θέρμη την κήρυξη πολέμου εναντίον του Ιράν, παρά (ή μήπως εξαιτίας) του επείγοντος χαρακτήρα που έχει η αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης και η αποτυχία της παγκόσμιας διακυβέρνησης.

Από την άλλη, κάθε περίοδος μεγάλων αλλαγών κυοφορεί και σπουδαίες ευκαιρίες. Στην Ασία,δισεκατομμύρια άνθρωποι ξέφυγαν από τη φτώχεια. Εμφανίζονται διαρκώς νέες αγορές και νέες ευκαιρίες να αξιοποιεί ο καθείς τη διάνοια, τη μόρφωση, τα ταλέντα του. Οι παγκόσμιες δυνάμεις εξισορροπούνται, μην επιτρέποντας την ανάδειξη κοσμοκρατορικών προσδοκιών σε κανέναν, και δημιουργούν μια «δημιουργική αστάθεια» που στηρίζεται στον αυθεντικό πολυπολισμό και στην επέκταση της δυνατότητας να καθορίζει ο καθένας αυτόνομα τη μοίρα του στην παγκόσμια αρένα.

Παραδόξως, οι σημερινές αλλαγές μπορούν να οδηγήσουν τόσο στην ειρηνική συνύπαρξη όσο και σε βίαιες συγκρούσεις. Εξαρτάται από εμάς και μόνο να καθορίσουμε το μέλλον.

*Ο Sergei Karaganov είναι διεθνολόγος, κοσμήτορας του πανεπιστημίου της Μόσχας

http://tvxs.gr/

Η κόπωση της Βαϊμάρης Του Αντώνη Τριφύλλη

2012-03-13T12:33:00.000+02:00

«Ο καθένας για πάρτη του»

Ο Μάικλ Λιούις για

την κρίση στην Ελλάδα

Η Δημοκρατία της Βαϊμάρης, όπως ονομάζεται το δημοκρατικό διάλειμμα της Γερμανίας μεταξύ δυο παγκοσμίων πολέμων, είναι ξανά της μόδας. Νέα βιβλία κυκλοφορούν και οι αναφορές στον Τύπο, ελληνικό και ξένο, είναι συχνές. Τι έχει πιάσει κάποιους, αίφνης, και εντρυφούν σε αναλύσεις, ιστορικές αναδρομές και αναφορές στην περίοδο που σημαδεύτηκε από το τραγικό της τέλος και την άνοδο του ολοκληρωτισμού; Ας προσπαθήσουμε να δώσουμε απάντηση στο ερώτημα εντοπίζοντας κάποια από τα χαρακτηριστικά της περιόδου (1918-1933).

Η εκθρόνιση του Κάιζερ και η αποκαθήλωση της μοναρχίας είχαν συνέπεια την ψήφιση του πρώτου δημοκρατικού Συντάγματος της Γερμανίας. Τα πρώτα χρόνια, η ηττημένη χώρα βίωσε το Μεγάλο Τραύμα του υπερπληθωρισμού. Η μεσαία τάξη διαλύθηκε και περιουσίες εξατμίστηκαν. Εως και σήμερα, οι Γερμανοί τρέμουν τον πληθωρισμό. Και αυτή η ιστορική φοβία καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την πολιτική της Γερμανίας αλλά και τα ένστικτα των πολιτών της. Στην πορεία, βεβαίως, η οικονομία άρχισε να αναρρώνει, αλλά σύντομα η μεγάλη κρίση του 1929 χτύπησε τις εξαγωγές και πλημμύρισε τη χώρα ανέργους.

Ολο αυτό το διάστημα σφραγίστηκε από την επικυριαρχία του σοσιαλδημοκρατικού κόμματος στο πολιτικό σύστημα, αλλά και με την αντιμετώπιση σημαντικών προβλημάτων που στοίβαζαν τους ανέργους στους δρόμους και στις πλατείες και επέτρεπαν τις παράτες των Ναζί. Το κομμουνιστικό κόμμα κήρυξε δομικό πόλεμο στους σοσιαλιστές (γνωστούς στην ορολογία του και ως σοσιαλφασίστες), ενώ το αυγό του φιδιού του Μονάχου έβγαζε νύχια, φτερά και δόντια κοφτερά. Ολα αυτά στο όνομα της εργατικής τάξης.

Τα τελευταία χρόνια της Δημοκρατίας, όλο και περισσότερα πολιτικά πρόσωπα, κόμματα και δημοσιογραφικές φωνές της νηφαλιότητας αποχωρούσαν από την πολιτική σκηνή. Αλλοτε με εκλογική συρρίκνωση, άλλοτε από πολιτικούς προπηλακισμούς αλλά κυρίως από κόπωση που καταλάμβανε δημοκράτες πολιτικούς και ψηφοφόρους, που μέσα από την ανέχεια, τον πόνο αλλά και τον φανατισμό έχαναν τα ρεφλέξ της λογικής.

Με άλλα λόγια, κυρίως οι οικονομικές αποτυχίες των κυβερνήσεων της δημοκρατίας και η σταδιακή επικράτηση των φανατικών σχηματισμών οδήγησαν τη δημοκρατία στο στόμα του φιδιού. Το φίδι ανέλαβε την εξουσία αμαχητί. Του την παρέδωσαν κουρασμένοι πολιτικοί και καταπονημένοι πολίτες.

Τα υπόλοιπα τα ξέρουμε.

Ζώντας σε περίοδο οικονομικής κρίσης, παγκόσμιας αλλά και ειδικότερα ελληνικής, αναλογίζομαι την «κόπωση» της Βαϊμάρης. Οχι ότι θα συμβούν παρόμοια γεγονότα ή καταστάσεις στην ΕΕ - αλλά είναι αδιαμφισβήτητο ότι όλο και περισσότεροι έχουν κουραστεί, από όσους ασκούν την εξουσία και από όσους υφίστανται την αδυσώπητη κρίση.

Σε ένα τέτοιο κλίμα, τα ανορθολογικά αισθήματα καταλαμβάνουν όσους πλήττονται. Δεν μπορεί να περιμένει κανείς ψυχραιμία και νηφαλιότητα από πρόσωπα που έχουν χάσει τη δουλειά τους, που δεν έχουν τα προς το ζην και που το αξιοπρεπές μέλλον των παιδιών τους είναι η μετανάστευση. Οσο η κρίση βαθαίνει τόσο η σκηνή της ηλιόλουστης χώρας μας θα μοιάζει με καταθλιπτική διαμονή σε εχθρικούς πλανήτες.

Βέβαια οι Ελληνες είναι μπουχτισμένοι από πολιτικές ανωμαλίες, δικτατορίες και κατοχές. Και θέλουν να ζήσουν το ευρωπαϊκό όραμα της αξιοπρεπούς και δημοκρατικής διαβίωσης. Μόνο οι πολιτικές δυνάμεις, όμως, μπορούν να συγκρατήσουν και να αναστρέψουν την κόπωση που λέγαμε. Και τη δική τους, και της οικονομίας, και των πολιτών.

Ας σκεφτούν λοιπόν οι ηγέτες μας ότι κανείς δεν είναι εχθρός σ' αυτήν τη χώρα και ότι οφείλουμε να βγούμε από τη φάκα της κρίσης χωρίς να πέσουμε στα νύχια του ιστορικά δικού μας τέρατος - του διχασμού.

Μετά τον πόλεμο, σε μια άλλη χώρα, τη Γαλλία, η οικονομία ήταν κατεστραμμένη και για χρόνια ήταν απαραίτητο το δελτίο ειδών πρώτης ανάγκης. Αλλά εκεί οι πολιτικοί έμειναν ψύχραιμοι και, σε αντίθεση με τη Βαϊμάρη, καταστρώθηκε σχέδιο ανόρθωσης, το οποίο αναδιαμόρφωσαν και στήριξαν οι πολιτικές δυνάμεις. Ο ταξικός αγώνας προσωρινά αναβλήθηκε.

Αυτό που απαιτούν οι καιροί της κρίσης νομίζω ότι είναι η εθνική συνεννόηση, που θα επιτρέψει στις μελλοντικές κυβερνήσεις να κινητοποιήσουν το σύνολο του ικανού δυναμικού μας για την εθνική ανόρθωση. Αν μάθαμε κάτι από την κυβέρνηση Παπαδήμου είναι ότι η επιτυχία από την αποτυχία απέχουν ελάχιστα. Και ότι η εθνική συνεννόηση είναι το πρώτο βήμα για την επιτυχία.

H δική μου γενιά απέτυχε γιατί ουδέποτε συνομίλησε, διαπραγματεύτηκε ή ανέχτηκε τη δημιουργική σύνθεση μέσα από την αντιπαράθεση - αδυνατώντας στην ουσία να κατανοήσει και να επιλύσει σύγχρονα προβλήματα που δημιουργεί η παγκοσμιοποίηση, να οργανώσει και να σχεδιάσει στρατηγικά αντίδραση στις μεταβολές που, με ταχύτητα, βιώνει η ανθρωπότητα. Τρεις προϋποθέσεις θεωρώ απαραίτητες για την επιτυχία του εγχειρήματος. Εξωθεν στήριξη για την ανάπτυξη, σταθεροποίηση του πολιτικού και οικονομικού συστήματος και συνεννόηση για μακρόπνοο σχέδιο ανάταξης. Η ψυχική αντοχή των πολιτικών και του χειμαζόμενου λαού είναι καταλύτης και για τις τρεις προϋποθέσεις.

http://www.tanea.gr/gnomes/?aid=4701627

Νέες ισορροπίες στην Ευρώπη Του Π.Κ. Ιωακειμίδη

2012-03-03T18:04:00.000+02:00

Η περίπτωση της Ελλάδας κινητοποιεί την ευρωπαϊκή κοινωνία. Αλλά και κάποιες νέες πραγματικότητες και νέες ισορροπίες, διακρατικές και πολιτικές, φαίνεται ότι έχουν αρχίσει να διαμορφώνονται ή να κυοφορούνται στην Ευρώπη, οι οποίες θα μπορούσαν να αλλάξουν το εδώ και χρόνια αποδεκτό πρότυπο πολιτικής/στρατηγικής για τη διαχείριση της κρίσης στην ευρωζώνη. Οπως είναι γνωστό, το πρότυπο αυτό διαμορφώνεται από τη συντηρητική αντίληψη που εκφράζεται κυρίως αλλά όχι αποκλειστικά από τη Γερμανία και που λέει ότι η κρίση θα αντιμετωπιστεί μέσα από τη βαθύτερη δημοσιονομική πειθαρχία και την οικονομική λιτότητα. Η πρώτη υπό διαμόρφωση νέα ισορροπία αφορά τη σχέση χωρών Βορρά και Νότου στο πλαίσιο...

... της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Ως γνωστόν, οι χώρες του Βορρά (Ολλανδία, Φινλανδία, Σουηδία και βεβαίως Γερμανία) τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα μετά τη κρίση στην ευρωζώνη, έχουν αναδειχθεί σε ηγετική ομάδα της ΕΕ, ικανή να επιβάλλει τις ιδιαίτερα και άκαμπτα συντηρητικές απόψεις της για την προώθηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, την τιμωρία και τον σωφρονισμό των άτακτων και σπάταλων κρατών του ευρωπαϊκού Νότου. Ο Νότος, λόγω ακριβώς των οξύτατων φαινομένων κρίσης, ήταν μέχρι σήμερα ανήμπορος «να αρθρώσει λέξη». Βρέθηκε ουσιαστικά στο έλεος των Βορείων. Το χάσμα είχε λάβει και ηθικολογική διάσταση: οι Βόρειοι ήταν οι «ενάρετοι», οι Νότιοι οι «φαύλοι» και «αμαρτωλοί». Γι' αυτό έπρεπε να τιμωρηθούν, να πληρώσουν για τα αμαρτήματά τους και όχι απλώς να διορθώσουν τα κακώς κείμενα στην οικονομία τους. Αυτή υπήρξε η λογική του τρίο - Γερμανών, Ολλανδών και Φινλανδών.

Εκτός από τη συνειδητοποίηση ότι η στρατηγική αυτή από μόνη της τουλάχιστον δεν αποδίδει, ο παράγων που διαφοροποιεί την κατάσταση στη σχέση Βορρά - Νότου λέγεται Μάριο Μόντι. Ο Πρωθυπουργός της Ιταλίας έδωσε «φωνή στον Νότο». Αναδιάταξε τις ισορροπίες υπέρ του Νότου προς μια κάπως περισσότερο συμμετρική σχέση. Ο Μόντι επανέφερε πρώτα απ' όλα την Ιταλία, την τρίτη ισχυρότερη οικονομία της ευρωζώνης, στο προσκήνιο της ΕΕ ως υπολογίσιμο παίκτη (μετά την ουσιαστική εξαφάνισή της την περίοδο Μπερλουσκόνι). Και κυρίως, ο Μόντι είπε μερικά πράγματα που μέχρι τώρα δεν ήθελε να ακούσει ο Βορράς. Είπε π.χ. ότι η πειθαρχία και λιτότητα, όσο αναγκαίες και να είναι, δεν θα επιλύσουν από μόνες τους την κρίση. Αντίθετα, μπορεί να οδηγήσουν σε νέα αδιέξοδα την Ευρώπη, όπως η άνοδος του εθνικολαϊκισμού που μπορεί να υπονομεύσει την ίδια την ύπαρξη της ευρωζώνης, ίσως και της ΕΕ. Αυτό που χρειάζεται, τόνισε ο Μόντι, είναι επίσης ανάπτυξη και κοινωνική συνοχή. Προς την κατεύθυνση αυτή έχει αρχίσει «κάτι να γίνεται», όπως δείχνουν οι τελευταίες αποφάσεις της ΕΕ. Ακόμη και η Ανγκελα Μέρκελ αποδέχεται τώρα την αναγκαιότητα αναπτυξιακής στρατηγικής για την Ευρώπη. (Βεβαίως, ο Μάριο Μόντι λέει όλα αυτά γιατί μπορεί να τα λέει. Δεν εξαρτάται από τα δάνεια της Γερμανίας και των άλλων. Αντίθετα, η Ελλάδα που εξαρτάται δεν έχει την άνεση για τέτοιες παρεμβάσεις. Δυστυχώς).

Η δεύτερη αναδιάταξη στις ισορροπίες κυοφορείται στο πολιτικό πεδίο. Στη Γαλλία αρχίζει να εμφανίζεται σχεδόν ως βεβαιότητα η εκλογή στην Προεδρία του Φρανσουά Ολάντ, υποψηφίου του Σοσιαλιστικού Κόμματος. Η προεδρία του Σαρκοζί φαίνεται ότι τερματίζεται τον Μάιο (αν και μέχρι τότε πολλά μπορεί να ανατραπούν). Η ανάδειξη Σοσιαλιστή Προέδρου στη Γαλλία, αν και θα προκαλέσει αρχικά κλυδωνισμούς ιδιαίτερα στη σχέση με τη Γερμανία, θα φέρει ευδιάκριτες αλλαγές στον συσχετισμό πολιτικών δυνάμεων στο Συμβούλιο της ΕΕ. Οι θέσεις Ολάντ και Σοσιαλιστών για την Ευρώπη αποστασιοποιούνται ευκρινώς από τη μονοσήμαντη λογική της δημοσιονομικής πειθαρχίας και οικονομικής λιτότητας. Προβλέπουν επαναδιαπραγμάτευση του Δημοσιονομικού Συμφώνου, επαναπροσδιορισμό του ρόλου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, προώθηση του ευρωομολόγου και αναπτυξιακής στρατηγικής. Αναπόφευκτα θα υπάρξουν συμβιβασμοί, αλλά η συντηρητική μονοσημαντότητα μπορεί να σπάσει. (Οι αλλαγές αυτές μπορεί να προσλάβουν ακόμη ευρύτερη σημασία αν το επόμενο έτος υπάρξει επίσης πολιτική αλλαγή στη Γερμανία, δηλαδή αν η Καγκελαρία περάσει στους Σοσιαλδημοκράτες).

Μια πρόσθετη εξέλιξη που μπορεί επίσης να συμβάλει στον επαναπροσδιορισμό των πολιτικών συσχετισμών και ισορροπιών αφορά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο τελευταία απέκτησε νέο πρόεδρο, τον Μάρτιν Σουλτζ από την πολιτική ομάδα των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (σε μια ομολογουμένως προκαθορισμένη εκλογή). Ο νέος πρόεδρος υποσχέθηκε περισσότερο πολιτικό και ενεργό Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στη λογική της εμβάθυνσης της ενοποίησης και της ενίσχυσης του ρόλου της Ενωσης ως συστήματος συνοχής και αλληλεγγύης.

Ενδιαφέρουσες εξελίξεις για την Ευρώπη και για την Ελλάδα... Παρότι χρειάζεται να επισημανθεί ξανά ότι πρώτιστος στόχος της χώρας μας παραμένει η προώθηση των μεταρρυθμίσεων. Ο,τι και να γίνει στην Ευρώπη θα έχει μικρή αξία για τη χώρα χωρίς τις μεταρρυθμίσεις που θα επιτρέψουν στην Ελλάδα να επανέλθει στη θέση του ισότιμου θεσμικού μέλους της ΕΕ και όχι να εμφανίζεται ως ειδική, προβληματική περίπτωση.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος του ΔΣ του ΕΛΙΑΜΕΠ

http://kapistri.blogspot.com/

ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΚΑΙ ΤΙ ΣΥΝΕΠΑΓΕΤΑΙ ΜΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΧΡΕΟΚΟΠΙΑ;

2012-02-16T16:19:00.000+02:00

Του Κ.Μ.

Επειδή γίνεται πολλή συζήτηση περί "χρεοκοπίας" τόσο στην «Ίσκρα» όσο και στις εφημερίδες, στα ΜΜΕ κ.λπ. και συχνά αυτή παρουσιάζεται σαν η συντέλεια του κόσμου, ακόμη και σε συζητήσεις αριστερών (και εδώ), είναι, πιστεύω, ανάγκη να συμφωνήσουμε σε κάποια πράγματα.

Α. ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΑΠΟΦΕΥΧΘΕΙ Η «ΧΡΕΟΚΟΠΙΑ»;

"Παύση πληρωμών" σημαίνει παύση εξυπηρέτησης του χρέους. Αυτό τεχνικά είναι χρεοκοπία. Φυσικά, το ίδιο είναι η"πλήρης άρνηση του χρέους" (όρος του Αλ. Αλαβάνου) καθώς και η "μονομερής διαγραφή του χρέους" (όρος της Αλ. Παπαρήγα).

Είναι τόσο τρομερή η χρεοκοπία; Σε άλλη στήλη έχω αναρτήσει δύο γνώμες ξένων αναλυτών που βρίσκουν ότι το τρομερό για τους Έλληνες δεν είναι η χρεοκοπία, αλλά η παράταση της παρούσας κατάστασης με τη συνεχή προσθήκη μνημονίων . Και φυσικά αυτές οι φωνές δεν είναι ούτε οι μόνες ούτε οι πιο σημαντικές από όσους έχουν την ίδια γνώμη.

Επιπλέον αποτελεί κοινό τόπο στο εξωτερικό ότι η Ελλάδα σαφώς αδυνατεί να ανταποκριθεί στα δάνεια και θα χρεοκοπήσει μόλις διασφαλιστούν τα συμφέροντα των δανειστών της (όσο μπορούν αυτά να διασφαλιστούν και στο βαθμό που καταφέρουν να λεηλατήσουν τον τόπο). Άρα, το ζητούμενο για τηνΑριστερά είναι να θέσει τους όρους με τους οποίους η χώρα και ο λαός θα μπορέσουν να ανακάμψουνΔΕΔΟΜΕΝΗΣ της χρεοκοπίας. Κατά τη γνώμη μου, αυτή τη παρέμβαση έχουν κάνει χτες και σήμερα το ΚΚΕ, ο Αλ. Αλαβάνος, αλλά όχι και ο ΣΥΝ. Επομένως, το πρώτο ζήτημα στο οποίο πρέπει να συμφωνήσουμε είναι (1) στην αντικειμενική μη αναστρεψιμότητα της χρεοκοπίας και (2) στηνεκτίμηση ότι οι κυρίαρχοι κύκλοι, που επιμένουν για το αντίθετο, το κάνουν αποκλειστικά προκειμένου να περνάνε κάθε τόσο και νέα μέτρα εξαθλίωσης του λαού. Η κρίση των αστικών κομμάτων οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι αυτή η εκτίμηση γίνεται όλο και πιο φανερή στο λαό.

Β. ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΧΡΕΟΚΟΠΙΕΣ ΚΑΙ ΧΡΕΟΚΟΠΙΕΣ.

Το επόμενο ζήτημα όπου πρέπει να συμφωνήσουμε: Η χρεοκοπία μπορεί να γίνει με δύο τρόπους (ο κάθε ένας με διάφορες παραλλαγές φυσικά): Ή με τους όρους της Ευρωζώνης, που σημαίνει ότι ο Ελληνικός λαός θα συνεχίσει να χρωστά στο διηνεκές και θα υποχρεωθεί αφενός να δουλεύει σαν τους σκλάβους προκειμένου να του κόβονται κομμάτια από το χρέος και ταυτόχρονα η εθνική περιουσία θα πουληθεί για ένα κομμάτι ψωμί, ή με όρους εθνικής ανεξαρτησίας. Αυτού του τελευταίου είδους η χρεοκοπία είναι που προβάλλεται ως μπαμπούλας από τα ΜΜΕ.

Το ζήτημα δεν είναι λοιπόν αν η χρεοκοπία θα είναι «άτακτη» ή «τακτική». Το ζήτημα είναι οι οικονομικοί όροι κάτω από τους οποίους η, έτσι κι αλλιώς αναπόφευκτη, χρεοκοπία θα υλοποιηθεί.

Αλλά χρεοκοπία με όρους εθνικής ανεξαρτησίας δε μπορεί να γίνει χωρίς τη δυνατότητα άσκησης ανεξάρτητης νομισματικής πολιτικής. Αυτό αυτόματα συνεπάγεται την έξοδο από την Ευρωζώνη. Και όχι μόνο. Διότι, κάτω από όρους εθνικής ανεξαρτησίας (δηλ. που να συμφέρουν την Ελλάδα και το λαό της) η χώρα μετά τη χρεοκοπία θα υποχρεωθεί να αναστείλει τις συνθήκες που επιτρέπουν την ελεύθερη διακίνηση κεφαλαίων, καθώς και τις συνθήκες που απαγορεύουν τους δασμούς, τις εθνικές επιδοτήσεις, κ.ο.κ. Επίσης θα είναι αδύνατο να μην καταρρεύσουν οι τράπεζες σε συνθήκες χρεοκοπίας, που σημαίνει ότι ή θα πρέπει να εξαγοραστούν από ξένες ή να εθνικοποιηθούν. Η δεύτερη λύση είναι αυτή που αντιστοιχεί στη χρεοκοπία με όρους εθνικής ανεξαρτησίας. Το ίδιο θα συμβεί και με τα ασφαλιστικά ταμεία, που σημαίνει ότι θα πρέπει να παρθούν έκτακτα μέτρα στήριξής τους (στην άλλη εκδοχή της χρεοκοπίας, αυτά απλά θα αφεθούν να καταρρεύσουν).

Γίνονται όλα αυτά χωρίς έξοδο από την Ε.Ε.; Προσωπικά δε βλέπω πώς και θα ήθελα, αν κάποιος άλλος το βλέπει, να το εξηγήσει.

Γ. ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΌΡΟΙ ΜΙΑΣ ΧΡΕΟΚΟΠΙΑΣ ΜΕ ΟΡΟΥΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ

Σε μια χώρα που και μόνο ο υπαινιγμός ότι μπορεί να φύγουμε από την Ε.Ε. προκαλεί ανατριχίλες στην κοινωνικοπολιτική ελίτ (δηλαδή την αστική τάξη) και όπου η συμμετοχή μας στην «Ενωμένη Ευρώπη» έχει καταστεί η νέα «μεγάλη ιδέα» της κυρίαρχης ιδεολογίας, μια πολιτική χρεοκοπίας με όρους εθνικής ανεξαρτησίας θίγει

τα "Άγια των Αγίων" της Ελληνικής αστικής τάξης καθώς και των υπηρετών της μέσα στον πολιτικό κόσμο (εδώ συμπεριλαμβάνω και δυνάμεις όπως η ΔΗΜΑΡ).

Θα πρέπει να είναι επομένως σαφές ότι θα κάνουν ό,τι περνά από το χέρι τους για να ανακόψουν μια τέτοια έκβαση της πολιτικής πάλης. Οι σημερινές δηλώσεις του Καρατζαφύρερ, παρόλο που έχουν έντονο το στοιχείο της δημαγωγίας και απευθύνονται στα ακροδεξιά αντανακλαστικά, αποτελούν σαφή προειδοποίηση για την Αριστερά.

Επομένως, για μια λύση χρεοκοπίας με όρους εθνικής ανεξαρτησίας θα απαιτηθούν μέτρα εκδημοκρατισμού και λαϊκού ελέγχου καίριων τομέων του κρατικού μηχανισμού. Δεν αναφέρομαι μόνο στο στρατό και στην αστυνομία, αλλά και στους όρους διακίνησης των ιδεών και των πληροφοριών, στη λειτουργία της εκπαίδευσης, κ.λπ.

Είναι ένα θεωρητικό ερώτημα αν στην Ελλάδα θα μπορούσε να εμφανιστεί ένα κομμάτι του αστισμού το οποίο θα προχωρούσε σε χρεοκοπία με όρους εθνικής ανεξαρτησίας. Να πούμε καταρχήν ότι τέτοια εξέλιξη δε διαφαίνεται. Να πούμε επίσης ότι μια τέτοια διαδικασία χρεοκοπίας ΔΕΝ αμφισβητεί από μόνη της τον καπιταλισμό στην Ελλάδα ούτε προϋποθέτει (όπως κάκιστα γράφεται - και εδώ)σοσιαλιστικό κοινωνικό σύστημα. Θεωρητικά (και το υπογραμμίζω), ο καπιταλισμός μπορεί να λειτουργήσει μια χαρά με τους όρους που περιγράψαμε. Οι καπιταλιστικές παραγωγικές σχέσεις θα κυριαρχούν, η κρατική μηχανή θα παραμένει εν πολλοίς αυτή που ήταν και προ χρεοκοπίας, κ.ο.κ.

Όμως, είναι τέτοιος ο προσανατολισμός και η συνταύτιση της ελληνικής αστικής τάξης με τα ιμπεριαλιστικά κέντρα, ώστε μια εξέλιξη σαν την παραπάνω να αποτελεί μάλλον άσκηση ονειροφαντασίας. Άλλωστε, στην παρούσα φάση η βίαιη συμπίεση του κόστους της εργατικής δύναμης αποτελεί στρατηγική επιλογή της Ελληνικής αστικής τάξης και αυτός είναι ένας επιπλέον λόγος που παρατείνουν τα μνημονιακά σήριαλ και δεν προχωράνε απευθείας στην (ούτως ή άλλως επερχόμενη) χρεοκοπία.

Δ. ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΜΙΑΣ ΧΡΕΟΚΟΠΙΑΣ ΜΕ ΌΡΟΥΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ

Είδαμε ότι το πολιτικό καθεστώς που θα προκύψει προκειμένου να ασκηθεί μια πολιτική χρεοκοπίας με όρους εθνικής ανεξαρτησίας θα εξακολουθεί να έχει χαρακτηριστικά αστικής δημοκρατίας. Όμως θα είναι ένα ασταθές καθεστώς και λόγω της αντίδρασης της αστικής τάξης και λόγω της αναμενόμενης αντίδρασης από τους πιστωτές και τους γύπες του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος που θα δούνε το φαΐ να χάνεται μέσα από το στόμα τους. Επιπλέον, θα είναι ασταθέςεπειδή αν θελήσει να κρατηθεί στη ζωή θα υποχρεωθεί να προχωρήσει παραπέρα στη λογική των μέτρων που περιγράψαμε.

Θα πρέπει να είναι σαφές μέσα στην Αριστερά ότι στις συνθήκες αυτού του καθεστώτος θα διεξαχθείπάλη για τη διεύρυνση των λαϊκών ελευθεριών η οποία μοιραία θα προσκρούσει στο ρόλο τουκρατικού μηχανισμού. Η διέξοδος της «λαϊκής εξουσίας» στην οποία προσβλέπει το ΚΚΕ θα αποτελεί μια σαφή επιλογή ενός τμήματος της Αριστεράς (και εμένα προσωπικά) στις ασταθείς πολιτικές συνθήκες που θα επικρατούν στο καθεστώς χρεοκοπίας με όρους εθνικής ανεξαρτησίας.

Όμως ούτε η «λαϊκή εξουσία» ούτε ο «σοσιαλισμός» αποτελούν ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ για τα παραπάνω. Συνολικά εδώ μιλάμε για μια ρευστή διαδικασία που η εξέλιξή της θα κριθεί από την ταξική πάλη και, όπως κάθε τέτοια διαδικασία, αν θα μετεξελιχθεί σε επαναστατικό μετασχηματισμό της Ελληνικής κοινωνίας ή θα οπισθοχωρήσει θα είναι ένα ανοιχτό ζήτημα. Όμως, η χρεοκοπία με όρους εθνικής ανεξαρτησίας έχει πλέον καταστεί όρος επιβίωσης του λαού και του έθνους.

Ε. ΟΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΧΡΕΟΚΟΠΙΑ ΜΕ ΌΡΟΥΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ

Ο πρώτος όρος είναι το σημαντικό ανέβασμα της ιδεολογικής επιρροής της Αριστεράς, το σπάσιμο της ιδεολογικής τρομοκρατίας που έχουν επιβάλει τα ΜΜΕ, το πολιτικό προσωπικό των αστικών κομμάτων (δείτε τις κορώνες που βγάζουν τις μέρες αυτές στη Βουλή). Σε κανονικές συνθήκες αυτό θα αποτελούσε έργο τερατώδους μεγέθους δεδομένων των αδυναμιών που έχουν προκύψει από τη χρόνια ΥΠΟΤΙΜΗΣΗ αυτής της δραστηριότητας από την Αριστερά.

Αλλά οι συνθήκες δεν είναι κανονικές, και αυτό φαίνεται από την αντιφατικότητα των ευρημάτων τωνδημοσκοπήσεων όσο αφορά τις προτεινόμενες λύσεις, όπου συχνά ταυτόχρονα πλειοψηφούν (και με διαφορά) εντελώς αντιφατικές θέσεις (π.χ. η έξοδος από την Ευρωζώνη επικροτείται, αλλά ταυτόχρονα επικροτείται και ο διορισμός επίτροπου, κ.ο.κ). Κυρίως οι συνθήκες επιτρέπουν τηραγδαία ανατροπή κατεστημένων αντιλήψεων και ο κόσμος διψά να μάθει. Παράδειγμα της ρευστότητας στο ιδεολογικό πεδίο αποτελούν οι πωλήσεις του βιβλίου του Ν. Μπογιόπουλου. Είμαι της γνώμης ότι στο πεδίο της ιδεολογικής πάλης θα συμπυκνωθεί, το αμέσως επόμενο διάστημα, η ταξική πάλη στην Ελλάδα.

Ο δεύτερος όρος είναι, κατά τη γνώμη μου, η συμπαράταξη της αριστεράς πάνω σε ένα μίνιμουμ πρόγραμμα χρεοκοπίας με όρους εθνικής ανεξαρτησίας, που, πάλι κατά τη γνώμη μου, οφείλει να κινείται στους προηγούμενους άξονες (οι όροι δεν έχουν σημασία). Αλλά εδώ τα πράγματα είναι δύσκολα, διότι η αριστερά η ίδια διαπερνάται και λεηλατείται από την κυρίαρχη ιδεολογία. Η ΔΗΜΑΡ αποτελείτυπικό παράδειγμα του εύρους και της δύναμης της ιδεολογικής επιρροής της αστικής ιδεολογίαςμέσα στην Αριστερά. Αλλά και οι ταλαντεύσεις και οι δυσκολίες που συναντά το εγχείρημα πρόταξης μιαςπρότασης αριστερής διεξόδου στην κρίση εδώ και δυο χρόνια, οι πολυδιασπάσεις στον αριστερόχώρο και η αδυναμία εμφάνισης ενός ριζοσπαστικού πόλου, τι άλλο καταδεικνύουν; Από μια άλλη σκοπιά, το ίδιο αποδεικνύει και ο σεχταρισμός του ΚΚΕ, αλλά εδώ ξεφύγαμε από το κεντρικό μας θέμα.

Οι όροι αυτοί μοιάζουν βουνό. Όμως, οι εξελίξεις τρέχουν με ραγδαίους ρυθμούς οι οποίοι ολοένα και θα επιταχύνονται και πράγματα που κάτω από άλλες συνθήκες θα χρειαζόταν χρόνια για να πραγματοποιηθούν, τώρα μπορεί να τα δούμε σε λίγους μήνες.

http://www.iskra.gr

Η ΑΧΙΛΛΕΙΟΣ ΠΤΕΡΝΑ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ!

2012-02-16T16:16:00.000+02:00

Η Αριστερά δε μπορεί να περιμένει μεγάλες θετικές (όχι τυφλές!) ενωτικές λαϊκές κινητοποιήσεις ανατροπής της σημερινής άθλιας κατάστασης, όσο αποφεύγει η ίδια να απαντήσει, ευθέως και πειστικά, στην τρομοκρατία των κυρίαρχων κύκλων περί «πτώχευσης» της χώρας και εξόδου από το ευρώ.

Ο λόγος είναι απλός: είναι πολύ δύσκολο να ξεσηκωθεί ένα μεγάλο οργανωμένο ΠΟΛΙΤΙΚΟ εργατικό – λαϊκό κίνημα για την απαλλαγή από την τρόικα, τα μνημόνια και τις κυβερνήσεις που τα υπηρετούν, όσο αυτά που συνεπάγεται αυτή η απαλλαγή: η στάση πληρωμών επί του χρέους (πτώχευση με πρωτοβουλία του δανειζόμενου) και η έξοδος από το ευρώ, θεωρούνται από το λαό, εξαιτίας της βρώμικης αστικής προπαγάνδας, ως τα απόλυτα κακά που ισοδυναμούν με«επίγεια κόλαση»!

ΟΥΤΕ ΕΝΑ ΕΥΡΩ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΟΪΚΑ!

Δεν αντιλαμβάνονται οι δυνάμεις της Αριστεράς, πρώτα απ’ όλα ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΚΚΕ, ότι έπρεπε να είχαν αναλάβει μια μεγάλη εκστρατεία, «πάμπλουτη» σε επιχειρήματα, για να πείσουν ότι η στάση πληρωμών στο χρέος και η έξοδος από το ευρώ, στο πλαίσιο γενικότερης σύγκρουσης με την ΕΕ,δεν συνιστούν «κόλαση»;

Δεν αντιλαμβάνονται ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ ότι στάση πληρωμών στο χρέος και έξοδος από το ευρώαποτελούν μοναδική εκκίνηση για μια βιώσιμη διέξοδο απέναντι στην τρόικα και τα μνημόνια, αναντικατάστατα αφετηριακά αιτήματα στο σήμερα για ένα μεγάλο πολιτικό κίνημα ανατροπής και πρωταρχικά μέτρα υλοποίησης αύριο από μια κυβέρνηση της Αριστεράς, που επιδιώκει να εφαρμόσει ένα προοδευτικό πρόγραμμα ανασυγκρότησης με σοσιαλιστική προοπτική;

Δεν αντιλαμβάνονται αυτοί που όφειλαν να είναι πρωτοπόροι ότι χωρίς τη στάση πληρωμών στο χρέος και την έξοδο από το ευρώ, η ομηρία από την τρόικα και τα μνημόνια είναι ολοκληρωτική και ταπεινωτική;

Ότι, χωρίς τη διακοπή αποπληρωμής του χρέους και έξοδο από το ευρώ, ο αγώνας κατά της τρόικας και των μνημονίων γίνεται κενό γράμμα και κούφιο περιτύλιγμα, αφού η τρόικα επισείει φοβικά τον «μπαμπούλα» της διακοπής των δόσεων και της χρηματοδότησης, αν δεν γίνουν δεκτοί οι όροι της, πράγμα που ισοδυναμεί, κατά τους κυρίαρχους κύκλους, με καταστροφή τρισχειρότερη από το κακό των μνημονίων;

Ποιος θα απαντήσει σε όλα αυτά;

Ποιοι θα πουν ευθέως ότι δεν θέλουμε ούτε ένα ευρώ από την τρόικα, γιατί είναι θηλιά στο λαιμό μας;

Ποιοι θα τονίσουν ότι η στάση πληρωμών στο χρέος (διακοπή αποπληρωμής χρέους), που θα προκύψει υποχρεωτικά, μετά την άρνηση της τροϊκανής χρηματοδότησης, είναι χίλιες φορές προτιμότερη από τη σημερινή τροϊκανή λεηλασία;

Ποιοι θα διατρανώσουν ότι η στάση πληρωμών συνδέεται άρρηκτα με την άλλη όψη της εξόδου από το ευρώ, η οποία είναι, έτσι κι αλλιώς, αναγκαία, προκειμένου να χρηματοδοτηθεί και να σταθεί στα πόδια της η ελληνική οικονομία για προοδευτική διέξοδο;

Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΤΑΣΗΣ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ

Πέρασαν περίπου δύο χρόνια με τρόικα και μνημόνια!

Δεν βλέπουν ακόμα αυτές τις αλήθειες οι αριστερές δυνάμεις; Δεν τις βλέπει ο ΣΥΡΙΖΑ; Δεν τις βλέπει το ΚΚΕ;

Έχουν την ψευδαίσθηση ότι μπορεί να φύγουν τρόικα και μνημόνια και να συνεχίσει η χώρα, χωρίς τροϊκανή χρηματοδότηση, να αποπληρώνει το χρέος;

Δεν καταλαβαίνουν ότι η στάση πληρωμών επί του χρέους είναι υποχρεωτική επιλογή, εφόσονφύγουν τρόικα και μνημόνια;

Δεν καταλαβαίνουν ότι η στάση πληρωμών είναι - πέραν από δίκαιη – και αναγκαστική, για να ανασάνει από το βραχνά τρόικας και μνημονίων ο τόπος;

Δεν καταλαβαίνουν ότι η στάση πληρωμών στο χρέος σημαίνει πτώχευση; Πτώχευση με πρωτοβουλία του δανειζόμενου; Γιατί το κρύβει αυτό η Αριστερά; Θεωρεί ότι θα αποφύγει "τα δύσκολα"; Ξεχνάει, όμως, ότι αν προσπαθεί να αποφύγει το αυτονόητο, το υπενθυμίζει ο αντίπαλος και μάλιστα, το εκμεταλλεύεται κατά το χειρότερο τρόπο, για να φοβίζει και να παραλύει το λαό!

Δεν κατανοούν επομένως ότι δεν είναι δυνατόν να κινδυνολογεί και η Αριστερά με την πτώχευση γενικώς;

Δεν κατανοούν ότι πρέπει να γίνει διάκριση ανάμεσα στην πτώχευση με πρωτοβουλία του δανειζόμενου και σε αυτήν που ανεξέλεγκτα ή «συντεταγμένα» επιβάλλουν οι δανειστές για να λεηλατήσουν ακόμα περισσότερο;

Δεν μπορούν να αντιληφθούν ότι πρέπει να προασπίσουν ευθέως και με επιχειρήματα την πτώχευση με πρωτοβουλία του δανειζόμενου και συγκεκριμένα την κίνηση μιας αριστερής κυβέρνησης στη χώρα που θα κάνει στάση πληρωμών στο χρέος, για να εφαρμόσει ένα προοδευτικό πρόγραμμα σοσιαλιστικής προοπτικής;

Η ΠΡΟΤΑΞΗ ΤΗΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΑΠΟΠΛΗΡΩΜΗΣ ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ

Δεν αντιλαμβάνονται ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ, με άλλους όρους ο καθένας, ότι πρέπει να προτάξουν το αίτημα της στάσης πληρωμών στο χρέος, ως προϋπόθεση εφαρμογής άλλων ριζοσπαστικών μετασχηματισμών;

Δεν καταλαβαίνουν ότι δεν μπορούν να υπάρξουν προοδευτικοί και σοσιαλιστικοί μετασχηματισμοί αν δεν ξεκαθαρίσει η μη πληρωμή του χρέους;

Δεν συνειδητοποιούν ότι, αν δεν απαλλαγεί η χώρα από το βραχνά του χρέους, δεν μπορεί να κάνει ούτε ένα βήμα για προοδευτικές αλλαγές, στήριξη των λαϊκών εισοδημάτων και της ανάπτυξης;

Επομένως, δεν μπορούν να «χωνέψουν» ότι δεν γίνεται να μιλάνε για αλλαγές προς το καλύτερο, αν δεν απαντήσουν στην απεριόριστη κινδυνολογία των κυρίαρχων πως η μη αποπληρωμή του χρέους οδηγεί τη χώρα απευθείας «στα τάρταρα», ανεξαρτήτως των άλλων πολιτικών επιλογών;

Η ΕΞΟΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΥΡΩ

Πέραν αυτού, όμως, υπάρχει η έξοδος από το ευρώ!

ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ δεν μπορούν να αντιληφθούν ότι η στάση πληρωμών στο χρέος οδηγεί αναγκαστικά στην έξοδο, τουλάχιστον, από το ευρώ, αν όχι και σε συνολική ρήξη ή έξοδο από την ΕΕ;

Μπορεί η Ελλάδα να μην αποπληρώνει τα δάνεια της τρόικας, δηλαδή και τα δάνεια των κρατών – μελών της ευρωζώνης, μαζί και τα ελληνικά ομόλογα που διακρατεί η ΕΚΤ και να συνεχίζει να παραμένει εντός του ευρώ;

Θα σταματήσει η χώρα να πληρώνει το χρέος στις ελληνικές τράπεζες, χωρίς να τις ανακεφαλαιοποιήσει;

Ποιος θα δανείσει χρήματα για την ανακεφαλαιοποίηση τους;

Μήπως η ευρωζώνη, που η χώρα μας θα έχει διακόψει την αποπληρωμή του χρέους στα κράτη μέλη της;

ΑΣΤΕΙΕΥΟΜΑΣΤΕ;

Αστειευόμαστε ότι η ΕΚΤ θα συνεχίσει να δανειοδοτεί, σε αυτή την περίπτωση, τις ελληνικές τράπεζεςμε 1%; Η ΕΚΤ σε αυτή την κατάσταση δεν θα δίνει ούτε ένα ευρώ στην Ελλάδα - αντίθετα θα την έχει στο στόχαστρο!

Η ΕΘΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ

Η μόνη λύση σε αυτές τις συνθήκες είναι η άμεση εθνικοποίηση των τραπεζών και η ανακεφαλαιοποίηση τους από το Δημόσιο, μέσα από μια νέα Κεντρική Τράπεζα, που θα προκύψει από την προώθηση ενός νέου εθνικού νομίσματος.

ΟΛΑ ΤΑ ΑΛΛΑ συνιστούν φαιδρότητες και στρεψοδικίες.

Άλλωστε, η συγκρότηση εθνικού νομίσματος επιβάλλεται επιπλεόν και ως όρος διεξόδου από την κρίση, διότι ένα εθνικό νόμισμα είναι το μόνο εργαλείο, μέσω μιας Κεντρικής Τράπεζας ύπο εθνικό έλεγχο, για τη χρηματοδότηση της χώρας προς μια προοδευτική παραγωγική επανεκκίνηση της.

ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΕ ΣΥΡΙΖΑ ΚΑΙ ΚΚΕ

Κι όμως, ο μεν ΣΥΡΙΖΑ δεν προτείνει στο δημόσιο λόγο του τη στάση πληρωμών (την παρακάμπτει με πολλούς τρόπους), το δε ΚΚΕ παραπέμπει τη στάση πληρωμών, ως διαγραφή χρέους, στη «λαϊκή εξουσία»!

Ασφαλώς, η στάση πληρωμών πρέπει να συνδεθεί με ένα ριζοσπαστικό πρόγραμμα και μια ριζοσπαστική εξουσία, αλλά όχι για να κρυφτεί ως αίτημα και ως ανάγκη πίσω από αυτά.

Αντίθετα, η στάση πληρωμών πρέπει να προταχθεί ως προϋπόθεση υλοποίησης ενός προοδευτικού και σοσιαλιστικού προγράμματος, αλλά και ως απαραίτητο αίτημα για ένα λαϊκό κίνημα ανατροπής και την κατάκτηση κυβέρνησης και εξουσίας!

Διότι δεν μπορεί να υπάρξουν ριζοσπαστικές και λαϊκές εξουσίες, αν δεν προταχθεί το αίτημα της στάσης πληρωμών στο χρέος και αν δεν επιχειρηματολογηθεί ότι αυτή η στάση πληρωμών συνιστά βιώσιμη εναλλακτική προοπτική και λύση και δεν αποτελεί καταστροφή και κόλαση, όπως διατείνονται οι κυρίαρχοι.

Την ίδια ώρα, επίσης, ο ΣΥΡΙΖΑ (η πλειοψηφία του) ούτε κουβέντα δεν θέλει να ακούσει για έξοδο από το ευρώ και πολύ περισσότερο για την ενδεχόμενη έξοδο από την ΕΕ, ενώ το ΚΚΕ θεωρεί,περίπου αποπροσανατολιστικό το δίλημμα «ευρώ ή εθνικό νόμισμα», ενώ συνδέει και την έξοδο από την ΕΕ με τη «λαϊκή εξουσία»!

Μπορεί, όμως, να υπάρξει αποδέσμευση από την ΕΕ με παραμονή στο ευρώ;

Και δεν αντιλαμβάνεται το ΚΚΕ πως, ότι και να λέει για αποδέσμευση από την ΕΕ, οι κυρίαρχοι θα κινδυνολογούν κυρίως με την έξοδο από το ευρώ;

Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΙΣΤΕΡΑ!

Γιατί; Γιατί θεωρούν την έξοδο αυτή το, δήθεν, αδύνατο σημείο για την Αριστερά και κυρίως, γιατί αν βγει η Ελλάδα από το ευρώ, που είναι το πρώτο αναγκαστικό βήμα που θα κάνει για να αντιμετωπίσει το χρέος και να προωθήσει προοδευτικές αλλαγές, τίθενται σε κίνδυνο, όχι μόνο η ευρωζώνη, αλλά και η ίδια η ύπαρξη της ΕΕ!

Με δύο λόγια, αν δε σπάσει η "τρομοκρατία" γύρω από την πτώχευση της στάσης πληρωμών και την έξοδο από το ευρώ, τότε δε μπορεί να αναπτυχθεί ένα γιγάντιο κίνημα ανατροπής, γιατί θαφοβίζει, πολύ περισσότερο από το μνημόνιο, η προοπτική πτώχευσης και εξόδου από την ευρωζώνη.

Μια Αριστερά, που θέλει να αποφύγει τα αιτήματα της στάσης πληρωμών στο χρέος και της εξόδου από το ευρώ, αντί να τα κάνει σημαίες, μιμείται τη στρουθοκάμηλο!

Διότι, όσο η Αριστερά επιμένει να μη βάζει το δάχτυλο "επί τον τύπον των ήλων" ή να νομίζει ότι θα κάνει αντιμνημονιακό αγώνα εντός της ευρωζώνης και χωρίς να προτάσσει τη διακοπή αποπληρωμής του χρέους, τότε αυτή η Αριστερά είναι εκτός τόπου και χρόνου!

Μεγάλο κίνημα δεν μπορεί να αναπτυχθεί, χωρίς τα μεγάλα αιτήματα που μπορούν να ανατρέψουν τη σημερινή κατάσταση.

Εύκολες λύσεις και εύκολες απαντήσεις δεν υπάρχουν!

ΙΔΟΥ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ!

Ή πιο μετριοπαθώς, ένα από τα ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ στο χώρο της Αριστεράς!

Μπορούν να αντιμετωπιστούν άμεσα;

Μπορούμε όλοι οι αριστεροί να συμβάλλουμε σε αυτό;

Το σίγουρο είναι ότι χρόνος δεν υπάρχει! Ή είναι πολύ λίγος!

ΥΓ: Ο ΣΥΡΙΖΑ, αντί να αποσαφηνίσει θεμελιώδη χαρακτηριστικά της πολιτικής του, όπως αυτά που αναφέρθηκαν, επιχειρεί συνεργασίες με το χώρο των «διαφωνούντων» από το ΠΑΣΟΚ, οι οποίες, με τον τρόπο και το περιεχόμενο που γίνονται, μάλλον θα «θολώσουν» (αντί να διευκρινίσουν) περισσότερο τις πολιτικές επιλογές του στα ως άνω θέματα!

http://www.iskra.gr

ΠΡΟΣ «ΑΝΤΙΜΝΗΜΟΝΙΑΚΗ» ΚΕΝΤΡΟΑΡΙΣΤΕΡΑ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΟΔΕΞΙΑ!

2012-02-16T16:14:00.000+02:00

ΚΑΤΕΠΕΙΓΟΥΣΑ Η ΑΝΑΓΚΗ ΕΠΑΝΑΤΟΠΟΘΕΤΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ!

Το πλήγμα που εδέχθη η κυβέρνηση του Λ. Παπαδήμου και το τρικομματικό μπλοκ (ΠΑΣΟΚ, ΝΔ , ΛΑΟΣ) από τη λαοθάλασσα της Κυριακής και τη μεταμεσονύχτια ψηφοφορία στη Βουλή, υπήρξε κάτι παραπάνω από βαρύ. Μπορεί, μάλιστα, και να αποδειχθεί η χαριστική βολή για το κυρίαρχο αστικό μπλοκ, τουλάχιστον, με τη μορφή που το γνωρίσαμε ως σήμερα!

Από το πρωί της Δευτέρας, μέρα με τη μέρα, ώρα με την ώρα, η κυβέρνηση και μαζί της τα τρία κόμματα που τη στηρίζουν, αφού ''αναγκάστηκαν'' να κάνουν, ταυτόχρονα και τα τρία, τις πιο μαζικές διαγραφές βουλευτών στην ελληνική πολιτική ιστορία, γνωρίζουν καταστάσεις όλο και βαθύτερης κρίσης, που αρχίζει και αγγίζει τα όρια της αποσύνθεσης!

ΑΝΑΔΙΑΤΑΞΗ ΤΟΥ ΣΚΗΝΙΚΟΥ

Η κυβέρνηση του Λ. Παπαδήμου βρίσκεται στα πρόθυρα αποδιοργάνωσης, αν όχι καικατάρρευσης!

Η κυβέρνηση αυτή, μετά την απώλεια της κοινοβουλευτικής αυτοδυναμίας από το ΠΑΣΟΚ αλλά και τη δραματική συρρίκνωση της ΚΟ της ΝΔ, μαζί με την "κωλοτούμπα" του ΛΑΟΣ, βρίσκεται κυριολεκτικά στον αέρα.

Ο Λ. Παπαδήμος και η κυβέρνησή του, όχι μόνο δεν διαθέτουν λαϊκό έρεισμα αλλά κάθονται πάνω σε μια ρευστή , αποδιοργανωμένη, ασυντόνιστη, κοινοβουλευτική βάση, ενώ στηρίζονται σε δύο κόμματα με προβληματικό μέλλον. Ό,τι χειρότερο για την ίδια, ενόψει ιδιαίτερα τραγικών επιλογών!

Αυτό, πλέον, το έχουν αντιληφθεί ακόμα και στην Ε.Ε., όπου αμφισβητούν ανοικτά πλέον την πολιτική ικανότητα και βιωσιμότητα αυτής της κυβέρνησης, ενώ σκέπτονται με τρόμο το μετεκλογικό τοπίο!

Αυτές οι αποσυνθετικές διεργασίες στις πέραν της Αριστεράς πολιτικές δυνάμεις, μπορεί γρήγορα να αναδιατάξουν το σκηνικό και στην Κεντροδεξιά και στην Κεντροαριστερά!

Είναι πιθανόν, γρήγορα, να αναδειχθούν νέες πολιτικές δυνάμεις «αντιμνημονιακού» προσανατολισμού και στον κεντροδεξιό και ιδιαίτερα στον κεντροαριστερό χώρο, με πυρήνα βουλευτές που διαγράφηκαν!

Οι 22 διαγραμμένοι-ες από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ, μπορεί να καταστούν, όλοι ή ορισμένοι, η βάση ή ο πυρήνας για τη συγκρότηση «αντιμνημονιακού» πολιτικού κόμματος, στο βαθμό που δεν θα θελήσουν ή δεν θα μπορούν να συμμετάσχουν στις διαδικασίες του ΠΑΣΟΚ για εκλογή νέας ηγεσίας (ίσως και μετά την εκλογή της τελευταίας!)

Είναι προφανές, όμως, ότι ένα αντιμνημονιακό πολιτικό μόρφωμα, είτε από τον κεντροδεξιό χώροείτε -και κυρίως- από τους διαγραφέντες του ΠΑΣΟΚ, που θα συγκροτήσει ένα εύκολο, επιφανειακό και δημαγωγικό αντιμνημονιακό λόγο, μπορεί να καταστεί ανάχωμα στη ριζοσπαστικοποίηση της κοινωνικής βάσης αλλά και δεν μπορεί να συνεισφέρει σε καμία θετική διέξοδο και προοπτική!

ΑΝΤΙΜΝΗΜΟΝΙΟ ΚΑΙ ΑΡΙΣΤΕΡΑ

Στο φως αυτών των διεργασιών φαίνεται εναργέστερα οτι για την Αριστερά είναι άκρως λαθεμένη στρατηγική αυτή που επιδιώκει απλώς να διαμορφώσει ένα εν γένει «αντιμνημονιακό» μέτωπο.

Η Iskra έχει επανειλημμένα τονίσει ότι το ''αντιμνημόνιο'' δεν μπορεί να είναι αφετηριακή κατεύθυνση, δεν συνιστά από μόνο του ούτε πρόγραμμα ούτε στρατηγική, ούτε καν υποδεικνύει προσανατολισμό!

Έχουμε πει επανειλημμένα ότι κάτω από μια αντιμνημονιακή ρητορική μπορεί να καλυφθούν κάθε λογής ετερόκλητες πολιτικές δυνάμεις και επιλογές , οι οποίες κατά τεκμήριο δεν είναι καθόλου αποτελεσματικές ούτε καν στην ακύρωση των μνημονίων.

Ένας ρηχός, επιφανειακός και δημαγωγικός αντιμνημονιακός ή και αντινεοφιλελεύθερος λόγος δεν είναι καθόλου ικανός να αμφισβητήσει το μνημόνιο και το νεοφιλελευθερισμό και πολύ περισσότερο να ανοίξει νέους προοδευτικούς και σοσιαλιστικούς δρόμους στη χώρα.

Η Αριστερά, -η οποία δύο και πάνω χρόνια έχει εναποθέσει την πολιτική της προοπτική σε κάθε λογής «πλατιά» αντιμνημονιακά μέτωπα, τα οποία, σε πείσμα της πραγματικότητας, ξεκινούν από ένα ανακόλουθο και χωρίς αντίκρυσμα ετερογενές άθροισμα δυνάμεων, που αρχίζει από τηνεξωκοινοβουλευτική Αριστερά και το ΚΚΕ, περνάει μέσα από τη ΔΗΜΑΡ και φτάνει μέχρι τους λεγόμενους «διαφωνούντες» του ΠΑΣΟΚ- διατρέχει κινδύνους από μια αναδιάταξη του σκηνικού στο χώρο του ΠΑΣΟΚ αλλά και της Κεντροδεξιάς , με την εμφάνιση «αντιμνημονιακών» σχημάτων.

Η ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ

Έστω και τώρα, η Αριστερά στο σύνολό της οφείλει να ανασυνταχθεί ταχύτατα, να ανοίξει δρόμους συνεργασίας και συμπαράταξης και κυρίως να προτάξει ως θεμελιώδεις κρίκους κεντρικά μεγάλα αφετηριακά αιτήματα που θα ακυρώνουν τρόικα και μνημόνια, θα απαντούν στην αστική κινδυνολογία και θα ανοίγουν νέους προοδευτικούς ορίζοντες.

Και αυτά τα εναλλακτικά αιτήματα η Iskra τα αναδεικνύει εξαρχής, ενώ η αξία και η επικαιρότητά τους επιβεβαιώνονται διαρκώς.

Αυτά είναι η στάση πληρωμών επί του χρέους και η έξοδος από την ευρωζώνη, στο πλαίσιο γενικής σύγκρουσης με την Ε.Ε.

Χωρίς την πρόταξη αυτών των στόχων δεν μπορεί να ακυρωθούν τρόικα και μνημόνια και να δημιουργηθούν προϋποθέσεις ενός νέου προοδευτικού και σοσιαλιστικού προγράμματος.

Αντίθετα, με την παρασιώπησή τους αφήνεται ανοικτό το πεδίο, όπως γίνεται τώρα, για μια αδίστακτη τρομοκράτηση του λαού από τις κυρίαρχες δυνάμεις, με προμετωπίδες την "άτακτη" χρεοκοπία και την επιστροφή στη "δραχμή".

Ήρθε η ώρα για μεγάλες ανατοποθετήσεις στην Αριστερά! Δεν είμαστε στο και πέντε. Πέφτουμε ήδη στον γκρεμό και κατρακυλάμε στην άβυσσο!

http://www.iskra.gr

Μπίζνες

2012-02-16T16:11:00.000+02:00

http://www.skitso.biz

Ιδέες για μια σύγχρονη ελληνική αισθητική

2012-02-16T16:07:00.001+02:00

Κώστας Χατζηαντωνίου

Ποιοι θα μπορούσαν να είναι στην εποχή μας, εποχή άμεσης και παγκόσμιας επικοινωνίας, οι όροι μιας σύγχρονης ελληνικής αισθητικής; Και έχει νόημα αυτή η αναζήτηση ή, ακόμη- ακόμη κι αυτή η συζήτηση, δεν απηχεί παρά την επιρροή μιας παρωχημένης πια ιδεοληψίας περί έθνους; Μήπως οδεύουμε αναπόφευκτα πλέον προς μια παγκόσμια αισθητική και προς ένα νέο πνευματικό κοσμοπολιτισμό όπου μόνον η γλωσσική εκφορά θα διαφοροποιεί; Σε καιρούς ιδεολογικής κατάρρευσης, εννοιολογικής σύγχυσης αλλά και ψευδαισθητικών αναβιώσεων που εξωραΐζουν την παράδοση, σαφώς είναι παρακινδυνευμένος κάθε παρόμοιος προβληματισμός, εν μέσω μάλιστα γενικευμένης χρεωκοπίας, κριτικής προκατάληψης και μιας δήθεν αντιστασιακής επιφυλλιδογραφίας. Θεωρώντας ωστόσο άμεσα συνδεδεμένη την πτώση της λογοτεχνικής ποιότητας της εποχής μας με την κοινωνική καθίζηση (και με τον εκδοτικό πληθωρισμό να αποτελεί μια όψη της μαζικής- αναξιοκρατικής δημοκρατίας μας που θυσιάζει διαρκώς και με ποικίλα προσχήματα τα αισθητικά κριτήρια στο πρόταγμα του Χρήματος), πιστεύουμε πως η συζήτηση περί αισθητικής και η κριτική αποσαφήνιση κάποιων βασικών αρχών, θα μπορούσε να συμβάλει όχι μόνο στην καθαρότερη αντίληψη όσων συμβαίνουν σήμερα στην πνευματική ζωή αλλά και γενικότερα να υποστηρίξει την κοινωνική μας ανάταξη.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η περιγραφή της αισθητικής εμπειρίας των ανθρώπων και των λαών είναι μια δύσκολη και σύνθετη υπόθεση αφού αφορά την ιδιαίτερη σχέση της ατομικής και της συλλογικής μας ψυχής με τον κόσμο. Η παλαιά διάκριση «αισθητά- νοητά» δεν έχει πλέον την απόλυτη ισχύ που είχε κάποτε αφού τώρα πια ξέρουμε πως αισθητά δεν είναι μόνον όσα γίνονται προσιτά με (από) τις αισθήσεις (δηλαδή: αντικειμενικά) αλλά και όσα θα μπορούσαμε να προσλαμβάνουμε μέσω παραστάσεων (των κατά Αριστοτέλη «φαντασμάτων»). Αυτό το θεωρητικό άνοιγμα ωστόσο είχε ως συνέπεια την ορμητική είσοδο ενός απόλυτου υποκειμενισμού που με το πρόσχημα της «έκφρασης» κατέκλυσε την πνευματική ζωή με τη λυρική αφέλεια του «ευαίσθητου» ανθρώπου. Ως προέκταση της καθολικής ψηφοφορίας και επειδή όλοι ψηφίζουν, επιβλήθηκε ότι μπορούν και όλοι να γράφουν και στη συνέχεια, όλοι να εκδίδουν. Η σύνδεση της αντίληψης αυτής με τα επιχειρηματικά συμφέροντα, οδήγησε σε μια κατάσταση πέραν κάθε αισθητικού ελέγχου. Και σαν να μην έφτανε ούτε αυτό, κομματικά και προσωπικά απωθημένα διαμόρφωσαν, κυρίως στον χώρο του Τύπου, ένα σιδερένιο πλέγμα «κριτικής» που μόνο κριτήρια αισθητικής δεν έχει όταν αποτιμά τα βιβλία και τα καλλιτεχνικά γεγονότα.

Καμία προσέγγιση δεν μπορεί βέβαια να διεκδικεί την αντικειμενικότητα. Αν όμως θελήσουμε να αναζητήσουμε επιτέλους κριτήρια σοβαρής ελληνικής αισθητικής (αφού στην ελληνική πνευματική ζωή ανήκουμε, θέλουμε- δεν θέλουμε, εκτός και μετοικήσουμε), θα έπρεπε να αρχίσουμε από τα δύο θεμελιώδη κριτήρια ελληνικού βίου. Τα κριτήρια αυτά, όπως η κλασική ελληνική αισθητική τα έχει αμετακλήτως ορίσει, είναι οι έννοιες του Ωραίου και του Τραγικού. Γύρω από αυτές τις δύο και μόνον έννοιες περιστρέφεται η περίφημη «ελληνικότητα» όταν είναι γνήσια. Κάθε άλλη προσέγγιση εκτρέπεται πολύ γρήγορα είτε σε φυλετιστικές κενολογίες είτε σε θεολογικές ιερεμιάδες. Φυσικά, δεν αρκεί αυτή η συνείδηση για να λυθούν ως διά μαγείας όλα τα αισθητικά προβλήματα του καιρού μας. Διότι το ζητούμενο είναι να δούμε το Ωραίο και το Τραγικό μέσα στο σύγχρονο κόσμο και όχι ως απολιθώματα του κλασικού ή του χριστιανικού μας παρελθόντος αλλά ως δυνάμεις αληθινής ζωής και δημιουργίας για το παρόν και για το μέλλον. Όσο κι αν κάθε αισθητική αλλά και θεωρητική τάση απαιτεί μιαν ορισμένη αναστολή ζωικών και πρακτικών σχέσεων με τα αντικείμενα, μιαν απόσταση από τις ανάγκες αλλά και τις συμπάθειες (ώστε να μη νοθεύεται η καθαρή αισθητική αξία), είναι βέβαιο ότι μόνο αν δούμε ξανά τον κόσμο μέσα από τη διπλή όψη του ωραίου και του τραγικού, ο ελληνικός κόσμος θα πάρει ξανά νόημα και θα πάψει να υπόκειται σε υστερικές διακηρύξεις τύπου «Finis Graeciae».

Η Τέχνη είναι πνευματική ενόρμηση και όχι ηθικοπολιτική εκδήλωση της κοινωνικής ζωής ή κάποιας ανάγκης για κοινωνική συνοχή. Μπορεί βεβαίως με την τέχνη να διαμορφώνεται κοινωνική συνείδηση αλλά αυτό θα προκύπτει ως αποτέλεσμα ενός έργου, όχι ως επιταγή δημιουργίας. Σύγχρονη ελληνική τέχνη θα σήμαινε λοιπόν όχι μια τέχνη στην υπηρεσία κάποιου εθνικού σκοπού ή μιας παραχάραξης κοινωνικής προτεραιότητας που θα ταυτίζει κοινωνείν και αληθεύειν, αλλά μια τέχνη που θα προκύπτει από την αγωνία των σημερινών Ελλήνων να γνωρίσουν τον αληθινό τους εαυτό και τον πραγματικό κόσμο. Όχι για να κρυφτούν απ’ αυτόν αλλά για να τον εξηγήσουν. Για να ανακαλύψουν σε αυτόν τον σύγχρονο, τον υπαρκτό κόσμο, τις στιγμές (ίσως κι ολόκληρες ζωές) που τον κάνουν ωραίο όσο και τραγικό, τις στιγμές που τον δικαιώνουν. Μόνο μια τέτοια τέχνη θα ήταν αληθινά ελληνική τέχνη.

Να πλαταίνει η μικρή μας ζωή και ο μικρός μας τόπος (που στα διακόσια χρόνια ελεύθερου βίου έδωσε λαμπρά στοιχεία πολιτισμού) σημαίνει να ζούμε με αίσθηση του ωραίου και του τραγικού. Να μη διδάσκουμε διαρκώς με δάκτυλο προτεταμένο αλλά να ζούμε. Να καλλιεργούμε την γλώσσα μας και να βιώνουμε την Ιστορία μας γιατί έτσι ζούμε μύριες ζωές. Αλλά να τις ζούμε στο τώρα και στο αύριο, όχι στο χτες. Να ζούμε τις πλήθος μοίρες, τάξεις, φυλές και τόπους διαμόρφωσαν το σύγχρονο ελληνικό μας παρόν. Να είμαστε πολλοί και να είμαστε παντού. Μόνον έτσι νικά ο άνθρωπος τον περιορισμένο χρόνο και τον κλειστό του χώρο. Φιλοσοφία του ωραίου και του τραγικού δεν σημαίνει βέβαια απομάκρυνση από κάθε άλλη ιδέα ή άλλο φαινόμενο ζωής, δεν σημαίνει ηθική αυτάρκεια. Κάθε άλλο. Ανοίγει τον κόσμο σε κάθε δυνατότητα και σε κάθε εκλογή, με συνείδηση αλλά και ευθύνη. Απολαμβάνεις αλλά και απορείς. Αισθάνεσαι μα και στοχάζεσαι. Είσαι έτοιμος για τη χαρά μα και για τη λύπη. Αυτή η κατ’ αίσθησιν γνώση της ζωής (αυτό είναι η φιλοσοφία του ωραίου και του τραγικού), στην ουσία και στην πηγή της παραμένει απροσπέλαστη από κάθε φιλοσοφική ενατένιση και κάθε θεολογική απλούστευση. Είναι η αλήθεια της εμπειρίας. Και ως τέτοια περιγράφεται μεν αλλά δεν εξηγείται. Η απόλαυση του ωραίου και η επίγνωση του τραγικού για την ελληνική αισθητική, είναι επαρκής σκοπός ζωής και ιδανικός σκοπός δημιουργίας.

Ένας τέτοιος σκοπός δεν είναι εύκολος. Απαιτεί μόχθο. Αλλά κάθε σχέση μας με τον κόσμο προϋποθέτει μόχθο. Γιατί λοιπόν να μην είναι τουλάχιστον στην υπηρεσία μιας αισθητικής; Η πνευματική μας πορεία προς μιαν ορισμένη αξία των πραγμάτων μπορεί να μην είναι απαραίτητο να συνοδεύεται από θεωρητική ενασχόληση, δεν μπορεί όμως να μην αρχίζει με μιαν ατομική εμπειρία. Κι η νέα ελληνική αισθητική, αν πρόκειται κάποτε να υπάρξει, δεν θα είναι αφηρημένη σκέψη ή μια φαντασιακή έννοια αλλά εμπειρία. Θα είναι γνώση που θα στηρίζεται στην αντίληψη των ίδιων των πραγμάτων και στην εντατική βίωση της ζωής, όχι στην στέρησή της. Δεν θα έχει λογικά συμπεράσματα και δόγματα μιας σχολαστικής διαλεκτικής. Δεν θα έχει την αντικειμενικότητα της επιστημονικής θεωρίας αλλά θα αφομοιώνει την αλήθεια της άμεσης πείρας που κάθε ευαίσθητος άνθρωπος αποκτά επειδή ζει. Δεν θα έχει τις ιδεολογικές κατασκευές του ανθρώπου που φοβάται να ζήσει και ξέρει μονάχα να κρίνει τους άλλους αλλά τη ζεστή ομορφιά της ζωής. Και γνωρίζουμε όλοι πόσο διαφορετικό γίνεται και το πιο συνηθισμένο τοπίο όταν το φωτογραφίζει ένας χαρισματικός άνθρωπος. Γιατί η φύση δεν είναι ούτε όμορφη ούτε άσχημη. Είναι πέραν του καλού και του κακού. Η τέχνη είναι αυτή που θα την κάνει όμορφη. Η τέχνη κι η ζωή. Που θα είναι πάντα τόσο ωραία όσο και τραγική.

Μόνο μια τέτοια τέχνη, μια τέτοια ζωή θα ήταν αληθινά ελληνική. Οι «υπερήφανες» εθνικές διακηρύξεις, οι δεκάρικοι για τους αρχαίους προγόνους, οι εξωραϊσμοί της βυζαντινής αυτοκρατορίας ή της «λαϊκής τέχνης» της τουρκοκρατίας (το διαβάσαμε κι αυτό!), μόνο σε ακόμη μεγαλύτερη ανυποληψία και περαιτέρω καταβύθιση θα οδηγούσαν την πνευματική μας ζωή, δικαιώνοντας ίσως, δίκην αυτοεκπληρούμενης προφητείας, όσους χαρακτηρίζουν «ελληνόφωνους» τους Έλληνες που απέμειναν μετά από μια πορεία χιλιετιών και μιλούν για «τέλος» της ιστορικής μας πορείας, όπως μιλούσαν πριν από αιώνες εκείνες οι σκοτεινές προγονικές τους μορφές που υπονόμευαν τον αγώνα των Παλαιολόγων και άνοιγαν το δρόμο στους Οθωμανούς. Σε κάθε περίπτωση πάντως και επειδή είναι ιδιαιτέρως ανιαρό να συνεχίζουμε, υπό τις σημερινές ειδικά συνθήκες, την παλαιότατη αντισφαίριση μεταξύ διαφωτιστών- σκοταδιστών, θα θυμίσουμε ότι όποτε υπερβήκαμε αυτή τη διαμάχη (δυο φορές στο σύγχρονο κρατικό μας βίο, μια με τη γενιά του 1880 και τον δημοτικισμό και μια με τη γενιά του Τριάντα), υψώσαμε μνημεία λόγου και τέχνης, αλλά και μνημεία αληθινής ζωής. Για τούτο και δεν θα πάψουμε να αισιοδοξούμε. Γιατί η εκλογή θα είναι δική μας. Και γιατί, σε πείσμα κάθε μεταμφιεσμένου σκοταδισμού, ο κόσμος μας θα είναι πάντα ένας κόσμος ελευθερίας.

http://www.antifono.gr

Σφαγή σε απευθείας μετάδοση

2012-02-16T16:06:00.000+02:00

Στο Σαράγεβο, είχαν να κάνουν με τους καθημερινούς βομβαρδισμούς του σερβικού πυροβολικού και με τις τυφλές βολές των ελευθέρων σκοπευτών. Στην Τσετσενία, ήταν αναγκασμένοι να κρύβουν τους τραυματίες σε αυτοσχέδια καταφύγια ή υπόγεια, γιατί ήξεραν ότι αν τους εντόπιζαν οι μπράβοι του καθεστώτος θα τους έσφαζαν, μαζί με τους προστάτες τους. Στη σφυροκοπούμενη Χομς, πάλι, οι κάτοικοι δεν ξέρουν τι να κάνουν τους νεκρούς τους, οι δρόμοι για τα νεκροταφεία είναι κλειστοί, τους θάβουν λοιπόν στους κήπους τους. Η μπορεί και να τους καίνε.

Όπως επισημαίνει στην Ελ Παϊς μια από τις πιο μαχητικές πένες της Ισπανίας, ο Χουαν Γκοϊτισόλο, στη σφαγή που έγινε πριν από 30 ακριβώς χρόνια στη γειτονική Χάμα ο υπόλοιπος κόσμος δεν είχε ενημέρωση. Είκοσι χιλιάδες άνθρωποι σφαγιάστηκαν από τα στρατεύματα του Χαφέζ ελ Ασαντ, πατέρα του σημερινού δικτάτορα, και το καθεστώς συγκάλυψε το έγκλημα. Σήμερα όμως τα πράγματα είναι διαφορετικά. Χάρις σε μερικούς ηρωικούς ανταποκριτές, αλλά και στις εικόνες που προέρχονται από τα κινητά τηλέφωνα και τα κοινωνικά δίκτυα, παρακολουθούμε το μακελειό σε όλη του την έκταση. Και επιπλέον, το παρακολουθούμε απολύτως ανήμποροι να αντιδράσουμε. Μια διεθνής επέμβαση στη Συρία, ανάλογη μ’εκείνη που έγινε στη Λιβύη, είναι πολύ δύσκολη, αν όχι αδύνατη. Όχι επειδή η χώρα αυτή δεν έχει πετρέλαιο, όπως ισχυρίζονται οι κυνικοί. Αλλά επειδή μια στρατιωτική επέμβαση θα έβαζε φωτιά σ’ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

Είναι λοιπόν πιθανό να «νικήσει» ο σημερινός δικτάτορας, όπως είχε νικήσει στη Χάμα ο πατέρας του; Όχι. Ο άνθρωπος που διάλεξε την οφθαλμιατρική γιατί τον απωθούσε η θέα του αίματος ξέρει ότι έχει περάσει το σημείο μη επιστροφής. Αν εγκαταλείψει την εξουσία ζωντανός, δεν θα βρίσκει χώρα να τον δεχθεί. Το πότε θα συμβεί αυτό όμως, παρατηρεί ο γάλλος ισλαμολόγος Ζιλ Κεπέλ στη Ρεπούμπλικα, εξαρτάται αποκλειστικά από την αντιπολίτευση. Αντίθετα με την Τυνησία ή την Αίγυπτο, η τελευταία δεν μπορεί να υπολογίζει στη στήριξη του στρατού, καθώς το γενικό του επιτελείο αποτελείται κατά πλειοψηφία από Αλεβίτες, τη θρησκευτική ομάδα στην οποία ανήκει και ο Ασαντ. Οι Αλεβίτες φοβούνται ότι αν νικήσουν οι επαναστάτες, που στην πλειοψηφία είναι Σουνίτες, θα στραφούν εναντίον τους.

Η ιδιαιτερότητα της συριακής κρίσης είναι ότι συνδέεται άμεσα με δύο ανοιχτά μεσανατολικά μέτωπα: το παλαιστινιακό και το ιρανικό. Το Ιράν έχει ανάγκη τη Συρία γιατί του επιτρέπει να μεταφέρει στο έδαφός της τα όπλα που χρειάζεται η Χεζμπολάχ για να ασκεί πίεση στο Ισραήλ. Τα κράτη του Κόλπου πάλι, που ανησυχούν για τις ιρανικές πυρηνικές φιλοδοξίες, γνωρίζουν ότι η πτώση της Συρίας θα αποδυνάμωνε την Τεχεράνη. Εχουν έτσι κάθε λόγο να ενθαρρύνουν την εξέγερση, όσο κι αν φοβούνται ότι πάνω στη σύγχυση μπορεί το Ισραήλ να επιτεθεί στο Ιράν. Όλα μπερδεύονται, αλλά καθόλου γλυκά.

http://diastaseis.blogspot.com/

Όταν οι λεηλασίες της νύχτας συναντάνε τις λεηλασίες της μέρας

2012-02-16T16:04:00.000+02:00

Tης Χριστίνας Καλαμπαλίκη

Έχω μόλις επιστρέψει από την Αθήνα. Βρέθηκα στη μεγαλειώδη συγκέντρωση διαμαρτυρίας του Συντάγματος. Μιας συγκέντρωσης, θαυμάσιας ένδειξης της δυναμικής του Κινήματος, εκείνου του καλοκαιριού της 29ης Ιουνίου, διαψεύδοντας όλους εκείνους που το θέλανε «νεκρό» ή νυσταλέο και αργοκίνητο.

Περισσότεροι από ένα εκατομμύριοάνθρωποι ξεχύθηκαν στους δρόμους της Αθήνας όχι μόνο για να εκφράσουν την καθολική αντίθεση στην πολιτική του νέου μνημονίου, αλλά και για να ρίξουν τη μαύρη συγκυβέρνηση των αστικών κομμάτων, των τραπεζιτών, της τρόικας και της ΕΕ. Αλλά και σε ολόκληρη τη χώρα οργανώθηκε ένα Κύμα αντίστασης στη διάλυση της ζωής μας, μέσα από κινητοποιήσεις πολιτών.

Την ίδια ώρα που μέσα στο κοινοβούλιο ψηφιζόταν με «Ναι σε όλα» το νέο μνημόνιο, έξω ολόκληρη η κοινωνία βροντοφώναζε «Όχι σε όλα» και η φωνή της ακούστηκε πιο δυνατά από τον θόρυβο των δυνάμεων καταστολής που είχαν διαταχθεί να επιβάλλουν συνθήκες κρατικής τρομοκρατίας. Αυτή τη φορά, τα ΜΑΤ με δακρυγόνα, χειροβομβίδες κρότου-λάμψης και πλαστικές σφαίρες δεν ήταν εκεί μόνο για να καταστείλουν τους διαδηλωτές του δρόμου. Η χρήση τους αποσκοπούσε στην πειθάρχηση των φτωχών που στη νέα εποχή της λιτότητας έχουν πια επικίνδυνα λίγα για να χάσουν.

Για ακόμα μια φορά η κυβέρνηση των φασιστοειδών αρνήθηκε να ακούσει τα αμέτρητα αιτήματα των ανθρώπων και αντ’ αυτού συνεχίζει να ακολουθεί την πολιτικές λεηλασίας, απολύοντας δημόσιους υπάλληλους, ξεπουλώντας τη δημόσια περιουσία, μειώνοντας μισθούς και συντάξεις κ.ο.κ. Αλλά η λεηλασία είναι μεταδοτική! Και όταν κλέβεις τα πολύ λίγα που έχουν απομείνει στους ανθρώπους προκειμένου να προστατέψεις αυτούς που έχουν τα περισσότερα, θα πρέπει να περιμένεις την αντίσταση, είτε της οργανωμένης διαδήλωσης, είτε της αυθόρμητης λεηλασίας. Οι άνθρωποι που λεηλατούσαν τη νύχτα, είναι απολύτως βέβαιο ότι γνώριζαν πολύ καλά ότι οι ελίτ, διέπρατταν την ίδια ώρα τη δικιά τους ληστεία κατά τη διάρκεια της μέρας.

Και ο αχταρμάς της παραπληροφόρησης ακολουθεί από τα καθεστωτικά ΜΜΕ που μιλούν για τις ταραχές στην Αθήνα και σε άλλες πόλεις, τους «κουκουλοφόρους», τις σπασμένες βιτρίνες, τους εμπρησμούς νεοκλασικών κτιρίων και για «πλιάτσικο». Φυσικά, τίποτα δεν ήταν πρωτόγνωρο για μας, ούτε η αντίδραση των ΜΜΕ, αλλά ούτε και η αντίδραση των αστικών κομμάτων και των αρχηγών τους. Εντύπωση κάνει και η δήλωση του Τσίπρα που μια ημέρα πριν δήλωνε ότι «είναι χρέος όλων μας να αποτρέψουμε την λεηλασία της χώρας», αλλά πραγματικά δεν καταλάβαμε από τη λεηλασία ποιων(;) να την προστατέψουμε! Μας έλυσε το αίνιγμα όταν την επόμενη της 12ης Φεβρουαρίου μιλούσε για προβοκάτορες και «για βανδάλους που έκαψαν τα ιστορικά κτίρια και μπορεί να ελέγχονται» από το παρακράτος που έχει δημιουργήσει η κυβέρνηση. Τα ιστορικά κτίρια προφανώς είναι οι τράπεζες και τα εμπορικά κέντρα. Ούτε λέξη για τους ληστές της ημέρας που επιβραβεύονται, ούτε λέξη για τις μαζικές λεηλασίες που έχουν ιδιαίτερη πολιτική σημασία και δεν θα είχαν συμβεί, αν δεν είχε προηγηθεί η μεγαλύτερη λεηλασία της οικονομίας και ότι οι πραγματικοί γκάγκστερ ήταν και οι υπεύθυνοι για την κατάσταση.

Το ΚΚΕ ψάχνει να βρει τους προβοκάτορες, ενώ αποδίδει τις ταραχές στην παρουσία των ΜΑΤ και στη σπίθα που ανάβει η αστυνομική βία, σε μια γενιά που νιώθει παραμελημένη και καταδικασμένη. Και φυσικά οι συντηρητικοί μιλούν για ανομία και νεαρούς που εκμεταλλεύονται μια κατάσταση, για να αρπάξουν οτιδήποτε δεν είναι δικό τους, για «καθάρματα» που «όταν έρθει η ώρα τις κουκούλες θα τις κατεβάσουν», όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο Σαμαράς, ενώ ο Καρατζαφέρης έκανε «έκκληση στον πρωθυπουργό» για αναμενόμενο ανασχηματισμό του «ευαίσθητου υπουργείου», αυτό της Προστασίας του Πολίτη τονίζοντας ότι «οι Έλληνες δεν έχουν να φάνε, τουλάχιστον ας τους εξασφαλίσουμε την ασφάλειά τους(!).Το σίγουρο είναι ότι, η νύχτα της 12ης Φλεβάρη στο κέντρο της πρωτεύουσας θύμισε αντίστοιχες πολιτικές διαμαρτυρίες, όπως αυτές της Βαγδάτης και της Αργεντινής, του Ισημερινού, ακόμη και του Λονδίνου που σημαδεύτηκαν από καταστροφές και με μαζικές λεηλασίες που ήταν ήσσονος σημασίας. Και αυτό, ήταν μόνο η αρχή, γιατί οι λεηλασίες κατά την διάρκεια της ημέρας είναι χειρότερες και πιο επικίνδυνες από εκείνες της νύχτας. Αλλά για τις τελευταίες, φροντίζει ο Καμίνης, που θα απαλλάξει τους ιδιοκτήτες που καταστράφηκαν οι επιχειρήσεις τους, από τα δημοτικά τέλη, ακολουθώντας το παράδειγμα της κυβέρνησης που τους απάλλαξε και από τους φόρους, κλείνοντας τα μάτια στην φοροδιαφυγή! Γιατί ο Καμίνης βλέπει την Αθήνα όμορφη από άλλη σκοπιά, σοκάρεται από το καμένο νεοκλασικό κτίριο και τα σπασμένα μάρμαρα, αλλά κανείς από δαύτους δε σοκάρεται από την εικόνα των χιλιάδων αστέγων της Αθήνας. Εμείς αυτήν την ομορφιά που ο Καμίνης τη βλέπει στα κτίρια και στα μάρμαρα, την αναζητούμε αλλού…

Άλλωστε, μια αναγκαία αντιασφυξιογόνα μάσκα κρέμεται πλέον σε κάθε σπίτι και δεν κρέμεται εκεί ως ανάμνηση της διαδήλωσης της 12ης Φεβρουαρίου…

http://parallhlografos.wordpress.com

Λογική της αγοράς και κοινωνική δικαιοσύνη

2012-02-08T18:19:00.000+02:00

του ΧΡΙΣΤΟΥ Σ. ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ

Όσο περνάει ο καιρός, τόσο περισσότερο οξύνεται η οικονομική κρίση και, όπως διαφαίνεται, οι επόμενες δεκαετίες για την Ευρώπη και για την Αμερική θα είναι σίγουρα πιο σκληρές. Αυτό δεν σημαίνει, ότι ο υπόλοιπος κόσμος δεν θα υποστεί τις επιπτώσεις της κρίσης του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος και του τρόπου ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας.

Ιδιαιτέρως όμως στη Δύση το επίπεδο ζωής θα ακολουθήσει πτωτική πορεία κατά 20–25% στις δεκαετίες που έρχονται σύμφωνα με τις προγνώσεις ορισμένων οικονομολόγων.

Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι προγνώσεις της Παγκόσμιας Τράπεζας για την παγκόσμια οικονομία. Σύμφωνα με αυτές το 2012 η ανάπτυξη θα περιορισθεί στο 2,5%, ενώ έξι μήνες πριν, τον Ιούνιο του 2011, προέβλεπε ανάπτυξη 3,6%. Για την ευρωζώνη προβλέπει ύφεση 0,3%. Ακόμη και για τις δυναμικά αναδυόμενες οικονομίες, όπως της Κίνας, της Βραζιλίας και της Ινδίας προβλέπει μείωση της ανάπτυξης. Οι δυναμικά αναδυόμενες οικονομίες και οι αναπτυσσόμενες μαζί θα έχουν θετικό πρόσημο στην ανάπτυξη της τάξης του 5,4%. Τον Ιούνιο του 2011 όμως η πρόβλεψη ήταν 6,2%.

Μέσα σε ένα εξάμηνο παρατηρείται αναθεώρηση προς τα κάτω. Και το τοπίο παραμένει αρκετά ρευστό. Για το 2013 η παγκόσμια οικονομία αναμένεται να έχει ρυθμό ανάπτυξης ,1 %, ενώ η ευρωζώνη θα απομακρυνθεί από την ύφεση παρουσιάζοντας 1,1% ανάπτυξη.

Είναι εμφανές ότι η εποχή της υπερχρέωσης και όχι της αναδιανομής του πλούτου με κριτήρια κοινωνικής δικαιοσύνης οδήγησε σε μια ιστορικά μοναδική μαζική ευημερία, ακόμη και αν η ψαλίδα πλούσιων και φτωχών συνεχώς άνοιγε. Η περισσότερη ευημερία, η μεγαλύτερη κοινωνική πρόνοια και οι υψηλότερες συντάξεις υπερέβησαν τα όρια του κοινωνικού κράτους, το οποίο υπήρξε το κόσμημα του ευρωπαϊκού πολιτισμού και γενικότερα του ανεπτυγμένου κόσμου.

Στην Ευρώπη η κρατική φροντίδα λόγω των γηρασκουσών κοινωνιών, οι οποίες την απαρτίζουν, σε συνδυασμό με προσδοκίες για υψηλή ποιότητα ζωής και ανάλογες συντάξεις δεν μπορεί πλέον να καλυφθεί οικονομικά.

Παραλλήλως, η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας από το ένα μέρος με την ελεύθερη διακίνηση κεφαλαίων, εργασίας και προϊόντων συνέβαλε στη γεωγραφική κινητικότητα του πλούτου και στην ανάπτυξη των δυναμικά αναδυόμενων οικονομιών (Κίνα, Ινδία, Βραζιλία, κ.λπ.), από το άλλο όμως οδήγησε στην αύξηση των κοινωνικών ανισοτήτων, στη σταδιακή εξάντληση των φυσικών πόρων και στην καταστροφή του κοινωνικού ιστού στις χώρες του αναπτυσσόμενου κόσμου και στο φαινόμενο της μαζικής μετακίνησης πληθυσμών από το Νότο στον ανεπτυγμένο Βορρά. Ταυτοχρόνως, με την επικράτηση της λογικής του νεοφιλελευθερισμού προχώρησε ραγδαία η αποσάρθρωση του παραδοσιακού συστήματος κοινωνικών αξιών και η κυριαρχία του ατομικισμού, του κέρδους και του σκληρού ανταγωνισμού.

Το πολιτικό σύστημα και οι πολιτικοί δεν δείχνουν να έχουν συγκεκριμένες προτάσεις για την αντιμετώπιση αυτής της πτωτικής πορείας και τη γρήγορη βελτίωση της κατάστασης, ενώ έχουν χάσει την αξιοπιστία τους και τη νομιμοποίησή τους στις συνειδήσεις των πολιτών.

Οι διαδηλώσεις άρχισαν να είναι στην ημερήσια διάταξη. Σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες και όχι μόνο, βρισκόμαστε σε μια περίοδο συνεχών κοινωνικών αναταράξεων, που δεν γνωρίσαμε σε αυτή την έκταση και ένταση μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Και οι εξελίξεις είναι δύσκολο να προβλεφθούν. Δημιουργείται στις κοινωνίες η αίσθηση, ότι κανείς δεν γνωρίζει τι θα ξημερώσει αύριο. Η ανασφάλεια κυριαρχεί.

Αυτή η κατάσταση δείχνει ότι ένα μεγάλο πρόβλημα επανέρχεται σε ιστορικά και πολιτικά νέα πιο οξυμένη μορφή. Πρόκειται για τη σύγκρουση της λογικής της αγοράς με την κοινωνική δικαιοσύνη.

Αγορές σημαίνει κατανομή ευκαιριών με κριτήριο τις αξίες των αγορών. Οι κοινωνίες όμως δεν έχουν ούτε τη λογική ούτε την ευελιξία των αγορών, αλλά βασίζονται σε διαφορετικές αξίες ως προς τη δίκαιη κατανομή ευκαιριών από αυτές των αγορών.

Ανάγκες όπως σταθερότητα, ασφάλεια και κοινωνικά δίκαιη κατανομή ευκαιριών, οι οποίες εκφράζονται στους διάφορους δημοκρατικούς θεσμούς, ευρίσκονται σε σύγκρουση με τη δυναμική των αγορών και την εσωτερική λογική τους ως συστήματος.

Κοινωνικά λειτουργικές και συνεκτικές είναι οι πραγματικές ανθρώπινες ανάγκες, οι οποίες βεβαίως ευρίσκονται στον αντίποδα των πλασματικών, τις οποίες προωθούν οι αγορές όπως ο καταναλωτισμός, ο ατομικισμός και ο ολοκληρωτικός ανταγωνισμός με στόχο την αέναη συσσώρευση κέρδους.

Γι’ αυτό και η κοινωνική ασφάλιση και η βελτίωση της ποιότητας ζωής πέρασαν στην αποκλειστική αρμοδιότητα του κράτους και της πολιτικής, ενώ το οικονομικό σύστημα απαλλάχθηκε από κάθε ευθύνη. Αυτό συνέβαλε στην υπερχρέωση. Επέτρεψε όμως στο οικονομικό σύστημα και στις αγορές να ευημερούν σε βάρος των κοινωνιών. Επειδή δε σε περιόδους μείωσης της ανάπτυξης έχουμε αντίδραση στην αύξηση των φόρων, οι δημοκρατικά αποφασισμένες δημόσιες δαπάνες χρηματοδοτήθηκαν με την υπερχρέωση του κράτους.

Ιδιαιτέρως δε σε κρατικοδίαιτες οικονομίες μετά την υπερχρέωση του κράτους δεν καθυστερεί να εμφανισθεί και η υπερχρέωση του ιδιωτικού τομέα, των επιχειρήσεων και των φυσικών προσώπων.

Οπότε ο ρόλος των αγορών καθίσταται πρωταγωνιστικός, προκειμένου να αντληθούν κεφάλαια για την αντιμετώπιση του χρέους.

Και δυστυχώς τα τελευταία τριάντα χρόνια ο πολιτικός έλεγχος των παγκόσμιων αγορών έχει γίνει πολύ πιο αδύναμος, σχεδόν μηδενικός. Τα αίτια αυτής της κατάστασης είναι δύσκολο να αντιμετωπισθούν, εάν δεν υπάρξουν συστημικές αλλαγές, διότι έχουν δομικά χαρακτηριστικά όχι μόνο σε σχέση με τη μορφή οργάνωσης και λειτουργίας του συστήματος, αλλά αποτελούν σημεία αναφοράς του τρόπου ζωής σε ατομικό επίπεδο.

Η επικράτηση συστήματος κοινωνικών αξιών, οι οποίες αναγορεύουν τον καταναλωτισμό και τον ατομικισμό σε βασικά στοιχεία και προϋποθέσεις ύπαρξης νοήματος σε ατομικό επίπεδο, αποσταθεροποιεί την προοπτική εξισορρόπησης της ατομικής λειτουργίας με το συλλογικό, δημόσιο συμφέρον και την κοινωνική δικαιοσύνη.

Ανάλογες επιπτώσεις έχει και η πολυδιάσπαση της κοινωνικής πραγματικότητας σε επιμέρους αυτόνομα κοινωνικά συστήματα, τα οποία βασίζονται σε κοινωνικούς ρόλους, οι οποίοι δεν συμβάλλουν στην ύπαρξη ισορροπίας μεταξύ των ανθρώπινων αναγκών και δυνατοτήτων ως προς την ταχύτητα ροής του χρόνου από το ένα μέρος και από το άλλο των λειτουργικών αναγκών των συστημάτων αναφοράς τους. Η ραγδαία εξέλιξη της επιστήμης και της τεχνολογίας σε συνδυασμό με τη λογική της συνεχούς οικονομικής ανάπτυξης έχουν διαμορφώσει ασταθείς και δυναμικές συνθήκες σε ό,τι αφορά τα επιμέρους κοινωνικά συστήματα και τους ρόλους, οι οποίοι εγγυώνται τη λειτουργία τους. Όλο και περισσότερο κυριαρχεί η αφηρημένη σκέψη, ως προϋπόθεση για τη διεκπεραίωση της λειτουργίας τους. Και αυτό δημιουργεί πολλές διαφορετικές ταχύτητες μεταξύ των κοινωνιών, όχι μόνο μεταξύ αυτών που χαρακτηρίζονται κοινωνίες της γνώσης, αλλά και μεταξύ ανεπτυγμένων και αναπτυσσόμενων. Το φαινόμενο αυτό έχει την αφετηρία του τόσο στο διαφορετικό επίπεδο αξιοποίησης της επιστήμης και της τεχνολογίας στην παραγωγική διαδικασία, όσο και στη μορφή κοινωνικής οργάνωσης και εξειδίκευσης κοινωνικών λειτουργιών και ρόλων.

Μια άλλη αιτία για την αδυναμία ελέγχου των παγκόσμιων αγορών κεφαλαίου και εργασίας από το πολιτικό σύστημα είναι η παγκοσμιοποιημένη νέα πραγματικότητα, η οποία χαρακτηρίζεται από πολυπλοκότητα και απαιτεί παγκόσμια διακυβέρνηση. Μόνο σε αυτή την περίπτωση είναι εφικτή η δημιουργία των κατάλληλων πλανητικής εμβέλειας μηχανισμών από το πολιτικό σύστημα, οι οποίοι θα είναι σε θέση με την αξιοποίηση της επιστήμης και της τεχνολογίας να σχεδιάσουν τη δυναμική της εξέλιξης. Μίας εξέλιξης, η οποία θα βασίζεται σε μια ισορροπημένη κατανομή εργασίας και πλούτου και θα σέβεται το περιβάλλον. Μόνο τότε θα διασφαλισθεί ένα βιώσιμο μέλλον.

Για να συμβεί βεβαίως αυτό, πρέπει να αντιμετωπισθεί με αποφασιστικό τρόπο η αναγόρευση του οικονομικού συστήματος και ιδιαιτέρως των αγορών σε παγκόσμια δύναμη με πολιτικές προεκτάσεις, η οποία ελέγχει ανθρώπους, κοινωνίες και κράτη, έχοντας κυρίαρχο κριτήριο της λειτουργίας της το κέρδος. Μπροστά σε αυτή την επιδίωξη μάλιστα χάνουν κάθε αξία ανθρώπινες ζωές και θέσεις εργασίας.

Εάν δεν υπάρξει ενεργοποίηση των κοινωνιών τόσο με την κρατική τους έκφραση όσο και ως δομών της κοινωνίας πολιτών στο άμεσο μέλλον τότε θα αναγκασθούμε να αντιμετωπίσουμε πολύ δύσκολες καταστάσεις. Ήδη αυξάνεται δραματικά η κοινωνική ανισότητα, αμβλύνεται επικίνδυνα η κοινωνική συνοχή και οι πρώτες αναταράξεις άρχισαν να εμφανίζονται, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ειρηνική συμβίωση των λαών.

Η πολιτική ως σύστημα και οι πολιτικοί σε πλανητικό επίπεδο και στην Ευρώπη ιδιαιτέρως πρέπει να απελευθερωθούν από τη σχεδόν πλήρη υποταγή στο οικονομικό σύστημα και στις αγορές. Είναι πλέον επιτακτική ανάγκη να πάψουν να λειτουργούν ως διαχειριστές των κατευθύνσεων τους και να αποκτήσουν την απαραίτητη αυτονομία, η οποία θα εγγυάται τη διεκπεραίωση του πολύ σημαντικού ρόλου της διασφάλισης της ισορροπίας των κοινωνικών συστημάτων και του σχεδιασμού του μέλλοντος με στόχο την ευημερία του συνόλου των πολιτών.

Οι κοινωνίες δεν θα αντέξουν σε βάθος χρόνου την εξαθλίωση τους και η παροχή «δημοκρατικής νομιμοποίησης» θα τεθεί υπό αμφισβήτηση.

Το πρόβλημα είναι, ότι αυτές οι συνθήκες είναι πολύ πιθανό να οδηγήσουν σε ανατροπές χωρίς βιώσιμη προοπτική. Αυτό οφείλεται από το ένα μέρος στην έλλειψη συνολικής εναλλακτικής πρότασης μετάβασης της κοινωνικής πραγματικότητας και των επιμέρους συστημάτων, τα οποία την αποτελούν, στην επόμενη φάση της ανθρώπινης ιστορίας, η οποία θα ισορροπεί τη βιώσιμη ανάπτυξη με την κοινωνική δικαιοσύνη, τις δυνατότητες και τα όρια του ανθρώπου με την εξέλιξη της επιστήμης και της τεχνολογίας καθώς και με την ταχύτητα της ροής του χρόνου.

Από το άλλο μέρος προκαλούνται συνθήκες ασφυξίας στις κοινωνίες από την αδυναμία του κώδικα επικοινωνίας στη σύγχρονη πραγματικότητα να αποτελέσει αξιόπιστο εργαλείο ρεαλιστικής αποτύπωσης της πραγματικότητας και ανάπτυξης ανάλογου διαλόγου, ο οποίος οδηγεί σε συγκλίσεις και συναινέσεις. Και τούτο, διότι η επικοινωνία, τόσο η μαζική όσο και η διαπροσωπική, κινούνται εγκλωβισμένες στη λογική του πολιτισμού της προσομοίωσης. Η ψηφιακή πραγματικότητα είτε στο πλαίσιο των ηλεκτρονικών ΜΜΕ είτε στο πλαίσιο του διαδικτύου οδηγεί και σε ανάλογη βίωση, η οποία οριοθετείται από τον αποσπασματικό χαρακτήρα της ψηφιακής επικοινωνίας. Η κυριαρχία της εικόνας από το ένα μέρος δεν αποτυπώνει το σύνολο της πραγματικότητας, αλλά μόνο αυτό που βλέπει ο φακός και επιλέγει ο χειριστής του και από το άλλο ο όποιος διάλογος αναπτύσσεται, βασίζεται σε αυτή την ελλειμματική εικονική αποτύπωση και όχι στο σύνολο των παραμέτρων, που συνθέτουν την σύγχρονη πραγματικότητα.

Αρνητικές επιπτώσεις έχει επίσης η έλλειψη κοινού μεθοδολογικού εργαλείου προσέγγισης και ερμηνείας της πραγματικότητας, λόγω της πολυπλοκότητας που την χαρακτηρίζει και της αδυναμίας της νόησης του ανθρώπου ως ατόμου να την συλλάβει σε όλες της τις διαστάσεις.

Αυτά τα δεδομένα οδηγούν σε ορισμένες σημαντικές διαπιστώσεις για την περίοδο κρίσης, που διανύουμε.

Συγκεκριμένα, οι αποφάσεις σε πολιτικό επίπεδο καθώς και ο σχεδιασμός του μέλλοντος προϋποθέτουν σύνθετους μηχανισμούς με διεπιστημονική επάρκεια, οι οποίοι θα παρέχουν το αναγκαίο γνωστικό υλικό και θα εγγυώνται στο μεγαλύτερο βαθμό τη βιώσιμη προοπτική των επιπτώσεων της πολιτικής λειτουργίας. Προς το παρόν τέτοια εργαλεία αξιοποιούνται μόνο από κρατικές οντότητες ανεπτυγμένων μεταβιομηχανικών χωρών.

Οι κοινωνίες και οι μεμονωμένοι πολίτες χρειάζονται μηχανισμούς απλοποίησης της πολυπλοκότητας, που χαρακτηρίζει τη σύγχρονη παγκοσμιοποιημένη πραγματικότητα, ώστε να μπορούν να την κατανοήσουν και με βάση το εκλαϊκευμένο πληροφοριακό φορτίο, που δέχονται, να είναι σε θέση να κάνουν επιλογές και να δίδουν τη δημοκρατική νομιμοποίηση στην κοινωνικοπολιτική δυναμική και εξέλιξη. Ο φορέας δε που μπορεί να διεκπεραιώσει αυτή τη λειτουργία, είναι η κοινωνία πολιτών, εάν βεβαίως δεν αποτελεί προέκταση του πολιτικού συστήματος και οργανωτικά πληροί τις προϋποθέσεις.

Ταυτοχρόνως όμως η κοινωνία πολιτών πρέπει να είναι δομημένη με δικτυακή μορφή και θεματική αναφορά ανάλογα με τον τομέα δραστηριοποίησης. Η δικτύωση βεβαίως δεν πρέπει να εξαντλείται στα εθνικά όρια, αλλά οφείλει να έχει πλανητικό χαρακτήρα, διότι και τα προβλήματα σε όλα τα κοινωνικά συστήματα από το οικονομικό μέχρι το πολιτικό και το πολιτισμικό διαπλέκονται και πλήττουν όλο τον πλανήτη.

Και η κοινωνική δικαιοσύνη εξαρτάται και οριοθετείται ποιοτικά και ποσοτικά από τη δυναμική της εξέλιξης σε παγκόσμιο επίπεδο, διότι δεν είναι ένα ιδεατό μόρφωμα, αλλά το περιεχόμενο της σχετίζεται άμεσα με τον παγκόσμιο καταμερισμό εργασίας και την κατανομή των ευκαιριών στις τοπικές κοινωνίες καθώς και την πρόσβαση των κοινωνιών αυτών στους αναγκαίους φυσικούς πόρους, ώστε να δρομολογηθεί αναπτυξιακή δυναμική.

Σε αυτή την πορεία η κοινωνία πολιτών καλείται να παίξει αποφασιστικό ρόλο. Από το ένα μέρος μπορεί να εκφράζει το δημόσιο συμφέρον και από το άλλο να συνδράμει τις τοπικές κοινωνίες, με την πληροφόρηση που θα παρέχει, στην αξιολόγηση των πολιτικών αποφάσεων και επιλογών.

Βασική επιδίωξη όμως θα πρέπει να είναι σε συνεργασία με τη διανόηση να προκαλέσει την έναρξη ενός συστηματικού διαλόγου για την αναζήτηση οράματος χωρίς εθνικές περιχαρακώσεις και στρατηγικής, που θα ανταποκρίνονται στις νέες πλανητικές συνθήκες και ανάγκες ενός βιώσιμου μέλλοντος. Δυστυχώς το πολιτικό σύστημα δεν μπορεί να ηγηθεί αυτής της πορείας, διότι λειτουργεί μόνο διαχειριστικά, σε πολλές περιπτώσεις μάλιστα βασιζόμενο σε ιδεοληψίες και εμπειρισμούς χωρίς προοπτική.

http://www.monthlyreview.gr

Η ανατολή της Ευρωπαϊκής νύχτας…

2012-02-08T18:15:00.000+02:00

Γράφει ο Αποστόλης Φωτιάδης

Το μοναχικό ταξίδι των ελίτ προς την Κυριαρχία…

Ναι παιδιά, σίγουρα… Η αιτία της κρίσης χρέους στην Ευρώπη είναι τα τοκοχρεολύσια της Ελλάδας. Και το λένε και το ξαναλένε οι τηλεορασόπληκτοι αστέρες τόσο συχνά που λες «δε μπορεί, αλήθεια θα είναι». Και το λέει και η Ευρωπαϊκή κυριαρχία, η Ελληνική κρίση χρέους είναι απειλή για την σταθερότητα της Ευρωζώνης. Στον ύπνο τους όμως βλέπουν άλλους εφιάλτες και ακούνε φωνές να διηγούνται το σενάριο της καταστροφής τους. «Ξέρει κανείς ότι η Deutsche Bank λειτουργεί σήμερα με χρηματοοικονομική μόχλευση 44 προς 1; Έχει μοχλεύσει 44 φορές το κεφάλαιο της, το πρωταρχικό κεφαλαίο της; Ποιος σε αυτή τη γη θα επιβεβαίωνε σε οποιονδήποτε έχει στοιχειώδης γνώσεις οικονομικής θεωρίας ότι υπάρχει ένα σενάριο επιβίωσης για ένα ίδρυμα με τέτοιο μέγεθος μόχλευσης; Και φυσικά δεν είναι η μόνη τράπεζα. Ο μέσος όρος μόχλευσης στο Ευρωπαϊκό τραπεζικό κλάδο είναι 33 προς 1, 33 φορές το κεφάλαιο. Όταν το 2008, την περίοδο που κατέρρεε η Lehman Brothers στις Ηνωμένες Πολιτείες, το αντίστοιχο μέγεθος εκεί ήταν 24 προς 1, και σήμερα έχει μειωθεί σε 12 προς 1. Για αυτό σας λέω απλά ότι δεν πιστεύω πως υπάρχει σενάριο επιβίωσης για την Ευρωζώνη σε βάθος χρόνου. Σας τα λέω αυτά για να καταλάβετε ότι η Ελλάδα δεν ήταν ποτέ ο λόγος της Ευρωπαϊκής κρίσης. Εδώ λέμε ότι βγάλαμε τα μάτια μας μονοί μας διαφημίζοντας όλα τα αρνητικά μας σημεία στο εξωτερικό. Είμαστε ο αδύναμος κρίκος σε μια αλυσιδωτή αντίδραση που ξεκίνησε πριν από καιρό στις Ηνωμένες Πολιτείες που εξήγαγε την κρίση στην Ευρώπη. Πολύ ειλικρινά δεν βλέπω κάποια λύση για το πρόβλημα σε Ευρωπαϊκό επίπεδο».

Και όμως δεν είναι κανένας σεληνιασμένος αριστεριστής. Είναι ο πρόεδρος του ΕΒΕΑ Κωσταντίνος Μίχαλος που ως συνεπής καπιταλιστής λέει φρικαρισμένος σε ξένο ανταποκριτή ότι το πρόβλημα του καπιταλισμού είναι η χυδαιότητα των αγορών και όχι το Ελληνικό χρέος.

Ακόμα και αυτόν το καπιταλισμό της πραγματικής οικονομίας, παιδί του Κεϊνσιανισμού, για τον οποίο μιλάει ο Μίχαλος, η Μέρκελ παλεύει να τον καταστήσει παράτυπο. Η μόνη θρησκεία που επιτρέπετε είναι ο μονεταρισμός, όλα τα άλλα μυρίζουν σαν τα αποκαΐδια της Βαϊμάρης και απαγορεύονται αυστηρά. Το Φαουστικό κρεσέντο της Ευρωπαϊκής νέο-φιλελεύθερης ελίτ δεν έχει όμοιο του. Ο Φάουστ τα πούλησε όλα για να αποχτήσει χρήμα, γνώση, δύναμη και την Μαργαρίτα. Ίσως και να είχε δίκιο, η κυριαρχία μάλλον αξίζει τα πάντα. Στο τέλος της ομώνυμης ταινίας του Σοκχούροφ που παίχτηκε το Δεκέμβρη στους κινηματογράφους, αφού ξεφορτωθεί και τον ίδιο το δαίμονα που του τα έφερε, χάνεται τρέχοντας μόνος προς την απόλυτη ερημιά. Κάτι τέτοιο φαίνεται να έκανε και η Μέρκελ στις Βρυξέλλες τις προάλλες. Αφού κεφαλοκλείδωσε την Ευρώπη σε ένα μη πραγματοποιήσιμο σύμφωνο δημοσιονομικής σταθερότητας το οποίο θα εισαγάγει στις ιδρυτικές τις συνθήκες, γύρισε πίσω για να συνεχίσει το μοναχικό της δρόμο προς την κυριαρχία. Αρνήθηκε για άλλη μια φορά η κρίση να αντιμετωπιστεί με τους καλύτερους δυνατούς όρους, να μπει δηλαδή η ΕΚΤ στο παιχνίδι και να βάλει περισσότερο χρήμα στην αγορά. Φυσικά αυτό θα αύξανε τον πληθωρισμό και δε θα εξυπηρετούσε το στόχο της εσωτερικής υποτίμησης που προωθεί η Γερμανία στην Ευρώπη, για την κάνει πιο ανταγωνιστική.

… και το ταξίδι της ελληνικής κοινωνίας προς το τέλος της νύχτας.

Το 0,5 διαρθρωτικό έλλειμμα με ορίζοντα επίτευξης το 2014 είναι απλώς αστείο για τα δεδομένα των περισσότερων Ευρωπαϊκών χωρών, πολύ περισσότερο που σε αυτό περιλαμβάνονται και τα τοκοχρεολύσια. Απλώς δεν θα επιτευχθεί ποτέ. Ο Κος Παπαδήμος θα πρέπει να το γνωρίζει αυτό αλλά δεν μας είπε κουβέντα. Όπως γνωρίζει ότι το PSI+, το κούρεμα δηλαδή, δεν βγαίνει. Θα τα έχει δώσει όλα και το χρέος δε θα γίνει βιώσιμο επίσης ποτέ. Άρα είναι προδιαγεγραμμένη και η παράδοση της έγκρισης, εάν όχι και της κατάρτισης μέχρι τότε, του προϋπολογισμού στο διευθυντήριο του Ευρωπαϊκού οικονομίστικου ιερατείου. Και αυτό είναι κάτι που ο Κος Παπάδημος γνωρίζει πολύ καλά. Αυτό που δεν γνωρίζει, γιατί έκανε καριέρα μέσα στο σωλήνα, είναι ότι εκεί που τελειώνει η οικονομετρία, αρχίζει το ανέκδοτο της ιστορίας. Δυστυχώς αυτός ως νεο-φιλελεύθερος πιστεύει ότι οι θυσίες που επιβάλλονται είναι το αναγκαίο συστατικό όχι μόνο για να διαφυλαχτεί η λειτουργικότητα της ελεύθερης αγοράς, αλλά μέσο αυτής και η ποιότητα της ανοιχτής κοινωνίας. Βέβαια για να το νομίζει αυτό χρειάστηκε ένας αιώνας παραποίησης της ιστορίας των Ευρωπαϊκών ιδεών. Αλλά τι σημασία έχει η εμπειρία ενός ολόκληρου αιώνα, όταν οι στιγμές απαιτούν την ολοκλήρωση του PSI.

Άλλα πράγματα που πρέπει να γνωρίζει ο πρωθυπουργός είναι ότι ο Γκίκας Χαρδούβελης που προσέλαβε για να οργανώσει το γραφείο επαφής του με την Τρόικα είναι επικεφαλής οικονομολόγος της Εurobank, συμφερόντων Λάτση, και ο εκπρόσωπος τύπου του ο Παντελής Καψής, εκπρόσωπος των συμφερόντων του συγκροτήματος Λαμπράκη. Να μου πεις και ποιος δεν το ξέρε αυτό; Αυτή όμως δεν είναι η πραγματικότητα της τεχνοκρατίας; Άνθρωποι αποφασιστικοί, με ψυχρό αίμα, που θα οδηγήσουν τη χώρα στο σωστό δρόμο. Το δρόμο των στημένων ιδιωτικοποιήσεων, οπού μια κάστα από εκλεκτούς πρώην αστούς και νυν δούλους των ξένων και ντόπιων συμφερόντων θα μοιραστούν την εξουσία και την ιδιοκτησία του δημοσίου.

Χωρίς πραγματική δημοκρατία. Χωρίς οικονομική αυτονομία. Σε μια Ευρώπη που ορίζεται από τα εθνικά συμφέροντα των κυρίαρχων και όχι την αρχή της Ευρωπαϊκής ισονομίας. Και με τους επιστήμονες και διανοούμενους του σωλήνα, με εξασφαλισμένο μέλλον, να μας βοηθούν με κόπο να εσωτερικεύσουμε την ενοχή για όλα αυτά τα λάθη που κάναμε εμείς οι σπάταλοι και τεμπέληδες δεν είναι δύσκολο να φανταστεί κάποιος το μέλλον. Τόση ανοησία θα μπορούσε να προκύψει μόνο μέσα στο ιστορικό κενό που γαλουχούνται οι ειδικευμένοι αναλυτές, όπως και οι οικονομέτρες της εποχής. Είναι στοιχειώδης αρχή της σύγχρονης ευρωπαϊκής ιστορίας ότι η τιμωρία των λαών, όπως η εξαθλίωση της δημοκρατίας της Βαϊμάρης, οδηγεί σε τερατογενέσεις. Και ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση προέκυψε από ένα μεγαλόψυχο συμβιβασμό που διέγραψε τις συλλογικές ευθύνες των λαών για τους δυο παγκόσμιους πολέμους. Δεν αντιλαμβάνονται ότι η λογική της συλλογικής ευθύνης που τους υπαγορεύει ο φθηνός ηθικισμός είναι βασικό δείγμα αποσύνθεσης της ευρωπαϊκής κουλτούρας που υποτίθεται ότι υπερασπίζονται. Απόδειξη του πόσο συντηρητική υπήρξε εδώ και δεκαετίες η επιχορηγούμενη διανόηση και ακαδημαϊκή πρωτοπορία του τόπου, σε ένα πλαίσιο ταχύτατης συντηριτικοποίησης της ευρωπαϊκής διανόησης δεν περίμενε κανείς να επίδειξη και ιδιαίτερη ανεξαρτησία πνεύματος.

Τελοσπάντων. Νύχτα αργά καθημερινής, γωνιά Πειραιώς και Θερμοπυλών, κάτω από μια στοά, φωτορεπόρτερ και δημοσιογράφοι έχουμε στήσει καραούλι στον ανθρώπινο πόνο και καιροφυλακτούμε τους άστεγους. «Πω πω βρομάει φοβέρα» μονολογεί νεαρή συνάδελφος, και έχει δίκιο, αυτή πρέπει να είναι η πιο βρόμικη γωνιά σε αυτή τη χώρα. Αυτό είναι κάτι που ο κος Παπαδήμος δεν πρέπει να γνωρίζει. Οι σκηνές που ακολουθούν κάτω από τη στοά είναι βγαλμένες από τη κόλαση του Δάντη, πρώτο επίπεδο για να μην υπερβάλουμε. Κυρίες και Κύριοι κόψτε εισιτήριο για το μακρύ ταξίδι της ελληνικής κοινωνίας προς το τέλος της νύχτας. Ξεκινά ακριβώς από αυτό εδώ το σημείο.

http://parallhlografos.wordpress.com

Ψάχνοντας στα σκουπίδια … για δουλειά

2012-02-08T18:12:00.000+02:00

Το 2001 ήταν εικόνα στα ντοκιμαντέρ που αναφέρονταν στην κρίση της Αργεντινής. Οι cantoneros , οι άνθρωποι που κατά χιλιάδες μάζευαν χαρτιά και ανακυκλώσιμα υλικά στους δρόμους του Μπουένος Άιρες προκειμένου να τα πουλήσουν και να βγάλουν χρήματα, αποτέλεσαν το σύμβολο της εξαθλίωσης. Δέκα χρόνια μετά , η ίδια εικόνα έγινε καθημερινό στιγμιότυπο στους δρόμους της Αθήνας που όλο και περισσότερο μοιάζει με λατινοαμερικάνικη πρωτεύουσα. Οι «άνθρωποι με τα καροτσάκια» που ψαρεύουν ένα μεροκάματο στους μπλε κάδους και τις χωματερές είναι το έμβλημα της ελληνικής κρίσης.

Παλιά στην Αθήνα και τις μεγάλες πόλεις κυκλοφορούσαν λίγοι γυρολόγοι και Ρομά με τρίκυκλα , τα οποία διέθεταν ειδική άδεια συλλογής και μεταφοράς αντικειμένων. Μάζευαν κυρίως χρησιμοποιημένες συσκευές και τις παρέδιδαν σε ειδικούς πιστοποιημένους χώρους. Υπολογίζεται ότι υπάρχουν περίπου 150 τέτοια τρίκυκλα και αντιστοίχως οι παραδοσιακοί ρακοσυλλέκτες είναι οργανωμένοι στο σωματείο ρακοσυλλεκτών «Ο Ερμής» που απαριθμεί περίπου 700 μέλη και κάθε Κυριακή κάνουν το παζάρι τους απέναντι από την Τεχνόπολη. Το 2011 όμως μαζί με όλα τα υπόλοιπα δεδομένα σ’ αυτή τη χώρα, ανατράπηκαν κι αυτά. Τα καροτσάκια άρχισαν να μετακινούνται από τα σούπερ μάρκετ στους κάδους σκουπιδιών. Χιλιάδες οικονομικοί μετανάστες που είτε δούλευαν παλιότερα στις οικοδομή και τις οικιακές υπηρεσίες και έχασαν τη δουλειά τους, είτε έφτασαν πρόσφατα στην Ελλάδα και εγκλωβίστηκαν εδώ καθώς δε διαθέτουν νομιμοποιητικά έγγραφα για να ταξιδέψουν, αναζητούν καθημερινά στα σκουπίδια ανακυκλώσιμα υλικά και κυρίως μέταλλα με σκοπό να τα πουλήσουν. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με τη ραγδαία αύξηση της τιμής των μετάλλων αλλά και τις ανεπάρκειες της κεντρικής διοίκησης να εκπληρώσει τα καθήκοντα της ως προς την ανακύκλωση, οδήγησε στην ανεξέλεγκτη ανάπτυξη ενός παραεμπορίου σκράπ.

Η συγκέντρωση και πώληση μετάλλων δεν αποτελεί πλέον έναν μειοψηφικό και περιθωριακό κύκλο. Δίπλα στους Ρομά και τους παράνομους μετανάστες, εντάσσονται σταδιακά και οι μακροχρόνια διαμένοντες μετανάστες αλλά και Έλληνες πολίτες εσχάτως. Οι ρακοσυλλέκτες και οι μικροέμποροι μετάλλου υπολογίζονται ανεπίσημα σε 100.000. Όπως κάθε κύκλωμα που βρίσκεται στο μεταίχμιο νομιμότητας και παρανομίας, έτσι και το κύκλωμα της «μαύρης» ανακύκλωσης, οργανώνεται πυραμιδωτα. Στη βάση της πυραμίδας είναι οι ρακοσυλλέκτες οι οποίοι πωλούν τα υλικά που έχουν συγκεντρώσει στα καροτσάκια σε μικρές μάντρες αποθήκευσης σκραπ, μετά αυτά πωλούνται σε μεγάλους εμπόρους σκραπ για να καταλήξουν σε μεγάλες βιομηχανίες και χαλυβουργίες.

Ο Τζαβέτ Ασλάμ , πρόεδρος της Πακιστανικής Κοινότητας Ελλάδος, περιγράφει την έναρξη της διαδικασίας: « Οι Πακιστανοί και οι άλλοι μετανάστες που κάνουν αυτή τη δουλειά ξεκινούν νωρίς το πρωί, κατά τις 6 με τα καροτσάκια και μ’ ένα μεταλλικό άγκιστρο ψάχνουν στους κάδους για χαρτιά και κυρίως για μέταλλα. Δουλεύουν περίπου 10 – 12 ώρες την ημέρα και διανύουν πάνω από 20 – 30 χιλιόμετρα με τα πόδια. Λίγο πριν τη δύση του ήλιου, πηγαίνουν και τα παραδίδουν στις μάντρες. Οι περισσότεροι βγάζουν 15 -20 ευρώ κι αν είναι πολύ τυχεροί ίσως και 30. Δεν είναι όλοι παράνομοι, αρκετοί έχουν χαρτιά. Ζουν 10 χρόνια στην Ελλάδα , έχασαν τη δουλειά τους κι αναγκάστηκαν να βγουν στο δρόμο. Ορισμένοι το κάνουν για λίγο καιρό. Μόνο και μόνο για να μαζέψουν λεφτά και να φύγουν απ’ την Ελλάδα»

Δίπλα σ’ αυτούς πρέπει να προστεθούν κι άλλοι 400 – 500 που μαζεύονται καθημερινά στο ΧΥΤΑ Φυλής με στόχο πάλι να ξεδιαλύνουν τα μέταλλα και να τα πουλήσουν. Η απελπισία και οι «μαφίες» που τη λυμαίνονται μερικές φορές παίρνει άγριες διαστάσεις. Η δολοφονία δύο Πακιστανών από Αλβανούς Ρομά πάνω απ’ τη χωματερή πριν μερικούς μήνες ήταν ενδεικτική. Ενώ εξαπλώνεται διαρκώς και η καύση καλωδίων με σκοπό την ανάκτηση του χαλκού . Στο οικόπεδο της οδού Σαλαμινίας στον Ταύρο, δίπλα σε αυτοσχέδιο καταυλισμό Ρομά, καίνε κάθε βράδυ ρετάλια από καλώδια για να πάρουν το χαλκό εκλύοντας διοξίνες και χημικά 100% καρκινογόνα , θέτοντας σε κίνδυνο πρώτα απ’ όλα τη δική τους υγεία αλλά και των κατοίκων της ευρύτερης περιοχής. Σε ορισμένες περιπτώσεις είναι προϊόντα κλοπής από το δίκτυο του ΟΣΕ ή τους πυλώνες της ΔΕΗ . Το 2010 καταγράφηκαν επίσημα 630 τέτοιες κλοπές. Σ’ αυτά πρέπει να προστεθεί και το παραεμπόριο μπαταριών , αφού οι κάθε λογής γυρολόγοι προμηθεύονται χρησιμοποιημένες μπαταρίες από ηλεκτρολογεία τις μεταπωλούν ως σκραπ

Όλα αυτά τα υλικά καταλήγουν στις μάντρες που ξεφυτρώνουν διαρκώς παράπλευρα του Κηφισού , στις υποβαθμισμένες γειτονιές του Ελαιώνα, του Ταύρου, του Ρέντη ή περιμετρικά της χωματερής στη Φυλή. Εδώ είναι το «χρηματιστήριο» σκουπιδιών. Οι ρακοσυλλέκτες αδειάζουν το υλικό τους στη ζυγαριά, ο ιδιοκτήτης, που συνήθως είναι Έλληνας, το ζυγίζει και του δίνει τα χρήματα που αναλογούν. Οι τιμές κυμαίνονται ανάλογα με την αξία του μετάλλου. Για τα σίδερα πάει 0,18 ευρώ το κιλό, για το αλουμίνιο 0,80 και στο χαλκό εκτοξεύεται στα 4ευρώ το κιλό. Το χαρτί πιάνει πολύ λίγα, γύρω στα 0,07 το κιλό. Πρόκειται για μάντρες φρούρια συνήθως που η επαφή με το ρακοσυλλέκτη γίνεται πίσω από κάγκελα. Οι έμποροι σκραπ κερδίζουν έως και 5000 ευρώ απ’ αυτή τη δραστηριότητα.

«Πρόκειται για μαύρη οικονομία. Οι ρακοσυλλέκτες για να πάρουν τα μέταλλα που χρειάζονται διαλύουν τις ηλεκτρικές συσκευές, καίνε καλώδια και πετούν ότι δεν έχει εμπορική αξία. Ο τεμαχισμός των ηλεκτρικών συσκευών απαγορεύεται. Πρέπει να γίνεται με οικολογικούς όρους σε ειδικά διαμορφωμένες μονάδες. Οι σκραπατζίδες τα παίρνουν μαύρα , εμφανίζεται ότι τα συλλέγουν οι ίδιοι και τα πωλούν ως μέταλλα στις βιομηχανίες που δε γνωρίζουν από πού μπορεί να προέρχονται. Έτσι γίνεται η μετάβαση από την παρανομία στη νομιμότητα. Στην πραγματικότητα γίνεται ξέπλυμα ηλεκτρικών συσκευών. Κανονικά είναι αρμοδιότητα των δήμων η συλλογή ηλεκτρικών συσκευών. Υπάρχει σχετικό νομοθετικό πλαίσιο και προγραμματισμένα κονδύλια. Οι δήμοι παίρνουν 40 – 160 ευρώ για κάθε τόνο που παραδίδουν στο Σύστημα Ανακύκλωσης Ηλεκτρικών Συσκευών. Μ’ αυτόν τον τρόπο και οι δήμοι χάνουν έσοδα και δεν πιάνουμε τους ποστικοποιημένους στόχους που θέτει η το ευρωπαϊκό πλαίσιο» υποστηρίζει ο Φίλιππος Κυρκίτσος, πρόεδρος της Οικολογικής Εταιρείας Ανακύκλωσης. Η διαιώνιση του προβλήματος ευνοείται συν τους άλλοις και από την οικονομική διαφορά που υπάρχει ανάμεσα στον επίσημο τρόπο και την πεπατημένη. Για παράδειγμα η Ανακύκλωση Συσκευών ΑΕ δίνει περίπου 115ευρώ τον τόνο για μεταχειρισμένα μέταλλα γιατί ακολουθεί μια περίπλοκη και επιστημονική διαδικασία επεξεργασίας, ενώ οι χαλυβουργίες δίνουν 250 ευρώ τον τόνο και έχει προηγηθεί η όχι και τόσο επιστημονική διαδικασία που περιγράψαμε.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα δεν είναι απλώς οι δραστηριότητες των μαντρών παράνομες αλλά και η ίδια η ύπαρξη τους. Στον καλλικρατικό δήμο Ταύρου – Μοσχάτου για παράδειγμα, όπως καταγγέλλει ο δημοτικός σύμβουλος Γρηγόρης Σωπάκης, οι μάντρες σκραπ που αφθονούν δεν έχουν άδειες λειτουργίας. Η περιοχή είναι γενικής κατοικίας και δεν επιτρέπεται να υπάρχουν χώροι αποθήκευσης μετάλλων. Παρ’ όλα αυτά λειτουργούν ελεύθερα κάτω από τη μύτη των αρχών και ο δήμος έχει προσφύγει νομικά για να πετύχει το σφράγισμα τους. Άδειες λειτουργίας για μάντρες σκραπ μπορούν να εκδοθούν μόνο σε περιοχές χαρακτηρισμένες ως Βιοτεχνικά ή Βιομηχανικά Πάρκα και επιπλέον πρέπει να είναι κλειστοί χώροι κι όχι ανοιχτοί όπως συμβαίνει συχνά σήμερα. «Ο Δυτικός Ταύρος πνίγεται απ’ αυτή την κατάσταση. Οι Ρομά που συλλέγουν μέταλλα ζουν σε άθλιες συνθήκες. Έχουν πρόβλημα επιβίωσης. Η γραμματέας του Υπουργείου Περιβάλλοντος Μαργαρίτα Κραβασίλη είχε προτείνει ένα πιλοτικό πρόγραμμα σε συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας και τη ΜΚΟ Κλίμακα. Οι κάτοικοι ήταν θετικοί και η δημοτική αρχή αλλά ο δήμαρχος της Αθήνας το σαμπόταρε. Έχει μείνει στα χαρτιά»

Η μεγάλη αντίφαση είναι ότι όσο μειώνεται η παραγωγή σκουπιδιών, η μείωση εκτιμάται ότι έφτασε το 25% το 2011, αφού η καθίζηση της κατανάλωσης συνεπάγεται λιγότερα σκουπίδια, τόσο αυξάνεται ο αριθμός των ανθρώπων που δίνει τη μάχη για την επιβίωση μέσα απ’ αυτά. Το πρόβλημα είναι ότι έτσι όπως γίνεται σήμερα αυτή η διαδικασία, ο δήμος και τα δημόσια ταμεία χάνουν έσοδα και οι μεγαλέμποροι κερδοσκοπούν. Μια έρευνα του οικονομικού πανεπιστημίου Insead με τίτλο «Επίσημη ανακύκλωση και ρακοσυλλέκτες: συμβίωση ή διαμάχη;» κατέληγε στο συμπέρασμα ότι θα ήταν οικονομικά και περιβαλλοντικά χρήσιμη η ένταξη των ρακοσυλλεκτών στα συστήματα ανακύκλωσης. Στην Ελλάδα όλο και περισσότερες φωνές προκρίνουν αυτή τη λύση γιατί έτσι θα εξασφαλιστούν αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας για τους ρακοσυλλέκτες , η ανακύκλωση θα γίνεται με κεντρική εποπτεία και σύμφωνα με τις επιστημονικές προδιαγραφές και η Ελλάδα ίσως ξεπερνούσε τη θλιβερή πρωτιά της χώρας που ανακυκλώνει μόλις το 10% των απορριμμάτων που παράγει.

Μαρία Λούκα

epikaira.gr

Οι περισσότεροι Σύριοι υποστηρίζουν τον 'Ασαντ, αλλά αυτό δεν πρόκειται να το μάθετε από τα δυτικά μίντια / του Τζόναθαν Στιλ

2012-02-02T16:15:00.000+02:00

Ας υποθέσουμε πως μια αξιοσέβαστη δημοσκόπηση έδειχνε ότι οι περισσότεροι Σύριοι επιθυμούν να παραμείνει πρόεδρος ο Μπασάρ Αλ-'Ασαντ (Bashar al-Assad). Δε θα άξιζε να γίνει πρώτη είδηση, πόσο μάλλον που τα αποτελέσματά της θα έρχονταν σε αντίθεση με την ισχύουσα αντίληψη για τη κρίση στη Συρία, και τα μέσα ενημέρωσης θεωρούν το αναπάντεχο πιο «πιασάρικο» από το προφανές;

Κι όμως, αυτό δεν ισχύει πάντα. Όταν η κάλυψη ενός εξελισσόμενου δράματος παύει να είναι αντικειμενική και μετατρέπεται σε όπλο προπαγάνδας, τα γεγονότα που δε μας εξυπηρετούν παραβλέπονται. Έτσι έγινε και με τα αποτελέσματα μιας πρόσφατης δημοσκόπησης στη Συρία, που έγινε κατόπιν παραγγελίας των «διαλόγων της Ντόχα», ενός φόρουμ ελεύθερου πολιτικού διαλόγου που χρηματοδοτείται από το κρατικό «ίδρυμα του Κατάρ». Η βασιλική οικογένεια του Κατάρ έχει τηρήσει μια από τις πιο πολεμοχαρείς στάσεις απέναντι στον 'Ασαντ (ο εμίρης κάλεσε να επέμβουν αραβικά στρατεύματα) και έτσι είναι θετικό που η δημοσκόπηση δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα των «διαλόγων». Το λυπηρό στην όλη υπόθεση ήταν ότι υπήρξε γενικευμένη αδιαφορία από όλα σχεδόν τα μέσα ενημέρωσης των δυτικών χωρών, οι κυβερνήσεις των οποίων ζητούν να φύγει ο 'Ασαντ.

Το σημαντικότερο είναι ότι την στιγμή που οι περισσότεροι 'Αραβες εκτός Συρίας θεωρούν πως ο πρόεδρος πρέπει να παραιτηθεί, οι αντιδράσεις εντός της χώρας είναι διαφορετικές. Περίπου το 55% των Σύριων επιθυμεί την παραμονή του 'Ασαντ στην εξουσία, λόγω του φόβου ενός εμφυλίου πολέμου -κάτι που επί τόπου δεν είναι θεωρητικό ενδεχόμενο, σε αντίθεση με την αντίληψη όσων ζουν εκτός Συρίας. Τα «κακά νέα» για το καθεστώς του 'Ασαντ είναι ότι σύμφωνα με τη δημοσκόπηση οι μισοί από τους Σύριους που αποδέχονται την παραμονή του στην ηγεσία πιστεύουν επίσης πως πρέπει να καταφύγει σε ελεύθερες εκλογές στο άμεσο μέλλον. Ο'Ασαντ ισχυρίζεται πως έχει σκοπό να προχωρήσει σε κάτι τέτοιο, και το επαναλαμβάνει σε όλες του τις τελευταίες ομιλίες. Αλλά είναι ζωτικής σημασίας να εκδώσει τον εκλογικό νόμο όσο το δυνατό νωρίτερα, να επιτρέψει τη λειτουργία πολιτικών κομμάτων και να δεσμευτεί πως θα επιτρέψει ανεξάρτητους παρατηρητές στις εκλογές.

Η παραπλανητική κάλυψη των γεγονότων από τα μέσα ενημέρωσης συνεχίζει να εμποδίζει την αποστολή παρατηρητών του «αραβικού συνδέσμου» στην Συρία. Όταν ο «σύνδεσμος» ζήτησε να επιβληθεί μια ζώνη απαγόρευσης πτήσεων στην Λιβύη την περασμένη άνοιξη, η δύση αντέδρασε πολύ θετικά. Αλλά η απόφαση να λειτουργήσει ως διαμεσολαβητής στην Συρία δεν είχε την ίδια αντιμετώπιση από τις κυβερνήσεις της Δύσης, ή τις προβεβλημένες συριακές αντιπολιτευτικές ομάδες, που υποστηρίζουν μια ένοπλη -και όχι πολιτική- λύση. Έτσι η κίνηση του «συνδέσμου» αντιμετωπίστηκε αρχικά με δυσπιστία από τους δυτικούς ηγέτες -και τα περισσότερα δυτικά μίντια ακολούθησαν την ίδια γραμμή. Εκτοξεύτηκαν κατηγορίες κατά των δημοκρατικών διαπιστευτηρίων του Σουδανού αρχηγού της αποστολής. Οι επικρίσεις κατά της αποστολής παρατηρητών ενός μόνο μέλους του συνδέσμου έγιναν πρωτοσέλιδα. Υπήρξαν απαιτήσεις να αποσυρθούν οι παρατηρητές για να αφήσουν ελεύθερο το πεδίο σε επέμβαση του ΟΗΕ. Οι επικριτές της αποστολής φοβούνται πως η ύπαρξη ανεξαρτήτων Αράβων παρατηρητών στο πεδίο θα διαπιστώσει πως η ένοπλη βία δεν ασκείται πια μόνο από τις καθεστωτικές δυνάμεις και πως η εικόνα των λαϊκών διαδηλώσεων που συντρίβονται από τις ένοπλες κρατικές δυνάμεις είναι λανθασμένη.

Η πόλη Χομς και μερικές ακόμη Συριακές πόλεις αρχίζουν να γίνονται σαν την Βηρυτό της δεκαετίας του '80 ή το Σεράγεβο τη δεκαετία του '90, με μάχες μεταξύ πολιτοφυλακών που σχηματίζονται στη βάση θρησκευτικών και εθνοτικών κριτηρίων.

Όσον αφορά την ξένη στρατιωτική επέμβαση, αυτή έχει ήδη αρχίσει. Δεν ακολουθεί το μοντέλο που είδαμε στη Λιβύη, καθώς Ρωσία και Κίνα είναι οργισμένες με την εξαπάτησή τους από τη δύση πέρσι στο «συμβούλιο ασφαλείας». Δεν θα δεχθούν καμία καινούρια απόφαση του ΟΗΕ που να επιτρέπει την όποια χρήση βίας. Τούτη τη φορά ο τρόπος επέμβασης της δύσης ριζώνει πολύ παλιά, στην εποχή του «ψυχρού πολέμου», πριν ανακαλυφθούν (και χρησιμοποιηθούν, πολύ συχνά σε βαθμό κατάχρησης) οι «ανθρωπιστικές επεμβάσεις» και η «ευθύνη» για «προστασία των αμάχων». Θυμάστε τότε που ο Ρόναλντ Ρέιγκαν (Ronald Reagan) εξόπλιζε κι εκπαίδευε τους «κόντρας» για να ανατρέψουν τους «σαντινίστας» της Νικαράγουα, εξορμώντας από βάσεις στο έδαφος της Ονδούρα; Όπου Ονδούρα βάλτε Τουρκία, το ασφαλές καταφύγιο όπου έχει στηθεί ο λεγόμενος «"ελεύθερος" συριακός στρατός».

Αλλά κι εδώ τα δυτικά μέσα ενημέρωσης τηρούν σιγή ιχθύος. Κανένας ρεπόρτερ δεν ακολούθησε το παράδειγμα ενός πρόσφατου άρθρου του Φίλιπ Τζιράλντι (Philip Giraldi), του πρώην πράκτορα της CIA που αρθρογραφεί στο περιοδικό «συντηρητικός Αμερικανός», που επικρίνει το αμερικανικό πολιτικοστρατιωτικό σύμπλεγμα από μη νεοσυντηρητικές θέσεις, στη «γραμμή» του Ρον Πολ (Ron Paul) που ήρθε δεύτερος στις προκριματικές εκλογές των Ρεπουμπλικάνων στο Νιού Χαμσάιρ. Ο Τζιράλντι ισχυρίζεται πως η Τουρκία, που ανήκει στο ΝΑΤΟ, λειτουργεί ως εκπρόσωπος της Ουάσιγκτον, και πολεμικά αεροπλάνα του ΝΑΤΟ χωρίς διακριτικά προσγειώνονται στο Ισκεντερούμ, κοντά στα σύνορα της Συρίας, μεταφέροντας Λίβυους εθελοντές και όπλα που είναι λάφυρα από τις αποθήκες του μακαρίτη Μουαμάρ Καντάφι(Muammar Gaddafi). Όπως γράφει, «στην περιοχή βρίσκονται Γάλλοι και Βρετανοί κομάντος... που βοηθούν τους Σύριους αντικαθεστωτικούς ενώ η CIA και οι αμερικάνικες ειδικές δυνάμεις τους προσφέρουν τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό και πληροφορίες που τους επιτρέπουν να διαφεύγουν από την παρακολούθηση των ενόπλων δυνάμεων του συριακού καθεστώτος»

Καθώς κλιμακώνεται ο κίνδυνος ενός κανονικού πολέμου στη Συρία, οι υπουργοί εξωτερικών του «αραβικού συνδέσμου» συζητούν το μέλλον της αποστολής τους στη Συρία, υπό την εκτενή κάλυψη των δυτικών μίντια, που προβάλλουν όσους θεωρούν πως η αποστολή παρατηρητών του «συνδέσμου» είναι «αναξιόπιστη», ή «παραπλανάται από το καθεστώς» ή «είναι ανήμπορη να σταματήσει τη βία». Τα όποια αντεπιχειρήματα θα θαφτούν -ή θα ακουστούν πολύ περιορισμένα.

Παρά τις προκλήσεις από όλες τις πλευρές, ο «σύνδεσμος» θα έπρεπε να μείνει άκαμπτος στη στάση του. Η αποστολή του στη Συρία παρατήρησε φιλειρηνικές λαϊκές διαδηλώσεις και υπέρ και κατά του καθεστώτος. Υπήρξε μάρτυρας, και σε πολλές περιπτώσεις θύμα, από βία που προερχόταν από αντικαθεστωτικές δυνάμεις. Αλλά ως τώρα δεν είχε αρκετό καιρό -ή αρκετά μεγάλη ομάδα- ώστε να συζητήσει με ένα αντιπροσωπευτικό φάσμα Σύριων ενεργών πολιτών και μετά να καταλήξει σε προτάσεις. Πάνω από όλα, δεν έχει ξεκινήσει καν να πληροί αυτό το μέρος της διαμεσολάβησής, τη βοήθεια δηλαδή στην έναρξη διαλόγου μεταξύ του καθεστώτος και των επικριτών του. Η αποστολή του «συνδέσμου» οφείλει να μείνει στην Συρία –και να μην υποκύψει στους τραμπουκισμούς που έχουν σκοπό να την κάνουν να φύγει.

Ο Jonathan Steele είναι επιφυλλιδογράφος στην «Γκάρντιαν»

http://www.ppol.gr

Εργοδοτική Αριστερά

2012-02-02T16:13:00.000+02:00

του Γαλαξιάρχη

Ο εκχυδαϊσμός της έκφρασης “ρεαλισμός” έχει ριζώσει για τα καλά σε ένα τμήμα της αυτοαποκαλούμενης Αριστεράς. Παρατήρηση μέρους της πραγματικότητας και απόδοσή της με άοσμη, άγευση και άνευρη γλώσσα (με μπόλικο newspeak), με αποτέλεσμα την όσο το δυνατό λογικοφανή, εύπεπτη και απολύτως θεσμική εικόνα. Πρόκειται για το alter ego του λαϊκισμού και εκφράζεται κατά κόρον από εκείνο το τμήμα του πολιτικού φάσματος που κυκλοφορεί με την ταμπέλα της “Αριστεράς της Ευθύνης“.

Το με προοδευτική βιτρίνα, αλλά άκρως συντηρητικό και αντιδραστικό, αυτό τμήμα του “αριστερού χώρου”, όπου κατοικοεδρεύει ή επιχειρεί να κατοικοεδρεύσει η παλαιά ελίτ(πολιτική, κοινωνική, μιντιακή) και να ξεπλύνει τα κρίματα του παρελθόντος της. Η γραβατωμένη αυτή αριστερά που χρησιμοποιείται παραδοσιακά από το σύστημα (σ.σ. ναι, το μουχλιασμένο πολιτικό σύστημα που οδήγησε στη σημερινή κατάντια), προκειμένου να αποτρέψει κάθε ενδεχόμενο πραγματικής κοινωνικής ριζοσπαστικοποίησης, με αντάλλαγμα μία καλή θεσούλα στην τραπεζαρία της ελίτ.

Ένα τυπικό παράδειγμα αυτής ακριβώς της συμπεριφοράς, προκύπτει από τις πρόσφατες εξελίξεις στο χώρο των ΜΜΕ και τον ρόλο που έπαιξε σε αυτές η Δημοσιογραφική Μεταρρύθμιση, ένας ακόμη δηλαδή “δούρειος ίππος” του κουβελικού συντηρητικού μορφώματος στο χώρο του δημοσιογραφικού συνδικαλισμού. «Αριστερή» ομάδα που φιλοξενεί εξαιρετικά δείγματα της πιο αντιδραστικής (και αρκούντως διαβρωμένης) δημοσιογραφίας: Πάσχο Μανδραβέλη, Τάσο Τέλλογλου, Βασίλη Λυριτζή, Παύλο Τσίμα, Ριχάρδο Σωμερίτη κ.α.

Αντί περαιτέρω ανάλυσης, προτιμώ να παραθέσω την εύστοχη απάντηση του Αυγουστίνου Ζενάκου στη Δημοσιογραφική Μεταρρύθμιση. Είναι κάπως μεγάλη, αλλά αξίζει να τη διαβάσετε:

Μαμά, τι σημαίνει «εργοδοτικός»;

Λίγο μετά την Έκτακτη Γενική Συνέλευση της ΕΣΗΕΑ, στις 24 Ιανουαρίου, κυκλοφόρησε – από την ιστοσελίδα της Δημοκρατικής Μεταρρύθμισης, της δημοσιογραφικής παράταξης που πρόσκειται στη Δημοκρατική Αριστερά – ένα κείμενο με τίτλο «Ας δημιουργήσουμε ένα μέλλον για τη δημοσιογραφία!». Κείμενο «επισημάνσεων», εκφράζει αγωνία για τα τεκταινόμενα στον κλάδο των ΜΜΕ και υπογράφεται από πολλούς δημοσιογράφους – ανάμεσά τους γνωστότατα ονόματα του επαγγέλματος, καθώς και άλλα που πολύ πιθανόν να γίνουν γνωστά στο μέλλον. Απαντάει ο Αυγουστίνος Ζενάκος.

Το κείμενο αυτό συνοδεύει ως δημόσια θέση μία από τις προτάσεις που τίθενται σε ψηφοφορία αύριο Δευτέρα 30 και την Τρίτη 31 Ιανουαρίου, στην ΕΣΗΕΑ. Η πρόταση ζητεί να εξουσιοδοτηθεί το «Δ.Σ. της ΕΣΗΕΑ, να προχωρήσει σε διαπραγμάτευση με τους εργοδότες» αντί να προχωρήσει το Σωματείο, μετά από αναρίθμητες αποτυχημένες διαπραγματεύσεις, σε απεργία διαρκείας.

Οι «επισημάνσεις» του κειμένου είναι μετρημένες με το αναγνωρίσιμο – αν και όχι από όλους – υποδεκάμετρο της «κοινής λογικής». Τι σημαίνει αυτό; Πρόκειται για μια γλώσσα υπό κατασκευή, η οποία πετυχαίνει ακριβώς τούτο: παρουσιάζει ως λογικές, αυτονόητες σχεδόν, μια σειρά από επιλογές που αν περιγράφονταν αλλιώς θα αποκαλύπτονταν ως ειδεχθείς. Ο δημόσιος λόγος έχει κατακλυστεί από αυτή τη γλώσσα εδώ και κάποιον καιρό, είναι το πολυτιμότερο εργαλείο της υπό ανάδυση – στην Ελλάδα – ιδεολογίας του «πραγματισμού», της άποψης ότι όλοι εμείς που «τα φάγαμε μαζί», εμείς της χώρας που από τη Μεταπολίτευση και ένθεν «περνάει με κόκκινο», πρέπει επιτέλους να μαζέψουμε τα πόδια μας ώστε να χωρούν στο κοντούλικο πάπλωμά μας. Είναι μια πολύ γνώριμη γλώσσα (την χρησιμοποιεί, λόγου χάρη, εξαιρετικά η Άννα Διαμαντοπούλου, με την «ευελφάλειά» της, τον «εργαζόμενο που πρέπει να νοιάζεται κι αυτός για την επιχείρηση», την «κυβέρνηση των αρίστων»), τόσο γνώριμη που σε νανουρίζει: κοιμάσαι και δεν καταλαβαίνεις τι γίνεται.

Ας δούμε λοιπόν τι γίνεται στο κείμενο «Ας δημιουργήσουμε ένα μέλλον για τη δημοσιογραφία!», σημείο προς σημείο…

Γράφουν: «Τα αίτια [της κρίσης των ΜΜΕ] είναι πολλά: πτώση διαφημιστικών εσόδων και κυκλοφοριών, κακοδιαχείριση και οικονομική αδιαφάνεια από μέρους των εκδοτών, έλλειψη ρευστότητας, έκρηξη των διαδικτυακών μορφών ενημέρωσης, δραστική μείωση της κρατικής διαφήμισης, ανατροπή της σχέσης των μίντια με το κράτος.»

Σωστό εν μέρει. Αν δεν υπήρχαν η «έκρηξη των διαδικτυακών μορφών ενημέρωσης» και η «δραστική μείωση της κρατικής διαφήμισης» (στην πραγματικότητα: μείωση κάθε διαφήμισης, όχι μόνο κρατικής, όπως θα όφειλε να παραδεχτεί το κείμενο αν αντιστεκόταν στο να ρίξει μια ξώφαλτση στο «κακό κράτος»), ίσως τα ΜΜΕ να συνέχιζαν ακόμη ανενόχλητα την κακοδιαχείρισή τους. Κακοδιαχείριση που συνοψίζεται στο εξής: οι εκδότες έβγαλαν πάρα πολλά χρήματα – προσωπικά, οι ίδιοι, όχι οι εταιρείες τους, αυτές κατέληξαν χρεωμένες, και τώρα δεν υπάρχει τρόπος να εξαναγκαστούν να στηρίξουν οι ίδιοι τις επιχειρήσεις τους, οπότε θα πληρώσουν τις ζημίες οι εργαζόμενοί τους. Δεν είναι ζήτημα «αδιαφάνειας», αυτό είναι παραπλανητικό. Οι ζημίες των επιχειρήσεων είναι διαφανέστατες, τις διατυμπανίζουν μάλιστα οι εκδότες για να νομιμοποιήσουν τις περικοπές. Εκτός αν με την «αδιαφάνεια» οι συνάδελφοι εννοούν τα δημόσια έργα, τις φρενήρεις εξαγορές προβληματικών εταιρειών, το παιχνίδι των «επιστροφών» με τα media shops, τις ρεμούλες με τις προσφορές, το πολιτικό μπρα-ντε-φερ των «Λόχων Διοικήσεως», το Χρηματιστήριο (και τις «φούσκες» αλλά και, κυρίως, τις «βιτρίνες» των πολιτικών), τα κανάλια με προσωρινές άδειες, τα δάνεια των τραπεζών δίχως εγγυήσεις κτλ. Αλλά αυτό οι υπόλοιποι το λέμε «απάτη», όχι «αδιαφάνεια». Και το γεγονός, συνάδελφοι, πως παρότι τα γνωρίζουμε όλοι με λεπτομέρειες, κανένας μας δεν έχει μπορέσει να τα αποδείξει όλα αυτά δημόσια – πολλοί από μας δεν θα το ήθελαν κιόλας – ώστε να στείλει αυτούς τους ανθρώπους έναν έναν στη φυλακή, δεν σημαίνει ότι πρέπει να τους χαϊδεύετε και τα αυτάκια με τέτοια γλυκά λογάκια.

Γράφουν: «Απέναντι στην κρίση αυτή, τόσο οι εκδότες όσο και το σωματείο των δημοσιογράφων συμπεριφέρονται με τρόπο σπασμωδικό και ανοργάνωτο.»

Όχι, συγνώμη, λάθος. Το Σωματείο συμπεριφέρεται με τρόπο σπασμωδικό και ανοργάνωτο. Οι εκδότες, όχι. Οι εκδότες είναι ψύχραιμοι και οργανωμένοι. Η ΕΙΕΑ έχει δώσει μαθήματα στρατηγικής, κρατώντας τους πάντες σε αποχαύνωση με υποσχέσεις ότι αν και κάποιοι πρέπει να φύγουν, «εσύ είσαι απαραίτητος στο μαγαζί». Έχουν πολύ επιδέξια χωρίσει τον κόσμο σε «μαύρες» και «άσπρες» λίστες, έχουν εξαγοράσει πολλές συνειδήσεις με υποσχέσεις ότι θα τις αφήσουν να φτάσουν ως τη σύνταξη με το εφάπαξ ακέραιο (ακόμη και – μάλλον ιδίως – παλαιούς αριστερούς, οι οποίοι ανένηψαν και είδαν το φως της «κοινής λογικής»), και έχουν βάλει τους εργαζόμενους να καρφώνουν ο ένας τον άλλον για το τι ώρα ήρθε ο καθένας και πόσα κείμενα υπέβαλε αυτό τον μήνα. Οι εκδότες είναι μια χαρά.

Γράφουν: «Η ΕΣΗΕΑ εξακολουθεί να χώνει το κεφάλι της στο χώμα και να οχυρώνεται πίσω από μη ρεαλιστικά συνθήματα όπως “μηδενικές αυξήσεις, μηδενικές απολύσεις”, χωρίς παράλληλα να απαιτεί τον έλεγχο των πραγματικών οικονομικών στοιχείων των εκδοτικών εταιρειών και των βασικών μετόχων τους. Ο διάλογος απουσιάζει πλήρως, με ευθύνη και των δύο πλευρών.»

Κι ερχόμαστε στην καθαυτό γλώσσα της «κοινής λογικής», στον «πραγματιστικό» πυρήνα: Τα συνθήματα της ΕΣΗΕΑ είναι μη ρεαλιστικά. Πιθανώς. Ωστόσο, εκεί όπου αποκαλύπτεται η παραπλάνηση που αποπειράται το κείμενο αυτό είναι στο ότι τα συνθήματα της ΕΣΗΕΑ αποτελούν μνημείο ρεαλισμού, θα μπορούσαν να αποτελούν παράδειγμα στο λήμμα «ρεαλισμός» των λεξικών, σε σύγκριση με την ιδέα ότι ο έλεγχος «των πραγματικών οικονομικών στοιχείων των εκδοτικών εταιρειών και των βασικών μετόχων τους» θα μπορούσε να απαιτηθεί μέσω «διαλόγου». Θα διαλεχθεί δηλαδή η ΕΣΗΕΑ με τους κκ Ψυχάρη, Μπόμπολα και Αλαφούζο και αυτοί θα πουν: «Α, τα πραγματικά οικονομικά μας στοιχεία θέλετε; Τι; Όχι μόνο των εταιρειών αλλά και τα προσωπικά μας, των βασικών μετόχων; Μα γιατί δεν το λέγατε τόσο καιρό; Ορίστε, τώρα που δεν είστε πλέον σπασμωδικοί, ανοργάνωτοι, με μη ρεαλιστικά συνθήματα, και κάνετε διάλογο, δείτε τα πραγματικά μας στοιχεία!» Μέχρι αυτό το σημείο, το κείμενο θα μπορούσε να είναι απλώς αφελές. Από εδώ όμως, η στάχτη στα μάτια παραείναι πυκνή.

Γράφουν: «Και το μόνο μέσο που επιλέγεται ως απάντηση στην αυθαιρεσία, οι απεργίες και οι στάσεις εργασίας, επιδεινώνει ακόμη περισσότερο την κατάσταση. Οι μάχες πρέπει να δίνονται με τα μέσα ενημέρωσης ανοιχτά.»

Γιατί; Ποιος θέλει τα ΜΜΕ ανοικτά; Ποιον βλάπτει η απεργία; Αφού η ΕΣΗΕΑ μπορεί να βγάλει απεργιακή εφημερίδα (έχουν ήδη δηλώσει πρώτοι την προθυμία τους οι συντάκτες της Ελευθεροτυπίας) και να λειτουργήσει απεργιακό τηλεοπτικό σταθμό (οι εργαζόμενοι του Alter ελέγχουν τον αέρα του), η ενημέρωση δεν θα πληγεί. Θα πληγούν τα κυριακάτικα φύλλα, θα πληγούν οι εκδότες. Α, και τα επιμίσθια. Α, και τα εφάπαξ. Α, και αν απειληθούν τα ΜΜΕ με χρεοκοπία στ’ αλήθεια, μπορεί οι «άσπρες λίστες» να μαυρίσουν. Συγνώμη…

Γράφουν: «Η κοινή γνώμη παρακολουθεί την κατάσταση με όλο και μεγαλύτερη αδιαφορία και αποστασιοποίηση. Η δίψα της για ενημέρωση δεν έχει μειωθεί. Ζητά όμως αξιοπιστία, εντιμότητα και συνέπεια.»

Ναι. Αλλά ικανοποιεί τη δίψα της για ενημέρωση αλλού. Για πρώτη φορά στην ιστορία των ΜΜΕ, δεν είμαστε αυτονόητα απαραίτητοι. Πρέπει να το διεκδικήσουμε, πρέπει να συμμετάσχουμε στη δημόσια συζήτηση και να κριθούμε γι’ αυτό σε έναν κόσμο όπου όσοι γνωρίζουν περισσότερα από εμάς – ναι, υπάρχουν! – μπορούν πλέον να τα δημοσιοποιήσουν. Σεμνή πρόταση: αδιαφορούν για εμάς επειδή γράφουμε πράγματα όπως, «αξιοπιστία, εντιμότητα, αξιοπρέπεια» – μια φράση που διαθέτει όλη τη χάρη και τη γοητεία ενός θυρεού οικοτροφείου.

Γράφουν: «[Η κοινή γνώμη] αντιδρά στη διαπλοκή, τους έξαλλους τόνους και την κατευθυνόμενη ενημέρωση. Θέλει αξιοπρεπείς και ελεύθερους δημοσιογράφους. Είμαστε;»

Ποιοι είμαστε «εμείς»;

Γράφουν: «Και ποια είναι η συγκεκριμένη ευθύνη των εκδοτών για τα όσα καταλογίζονται στα ΜΜΕ ;»

Για την διαπλοκή, πάντως, είναι τεράστια. Και το κείμενο αυτό την συγκαλύπτει, μιλώντας για «αδιαφάνεια», τσουβαλιάζοντας τους δημοσιογράφους σε ένα αυθαίρετο «εμείς» που δεν αντανακλά ούτε τις αποδοχές τους ούτε τη σχέση του καθενός με τους εκδότες ούτε τη συμμετοχή του καθενός στη διαστροφή των ΜΜΕ, και προστατεύοντας τούτη την ύστατη στιγμή τους ιδιοκτήτες των Μέσων από τη μόνη απειλή που θα μπορούσε ίσως να τους κλονίσει: να χάσουν τα μέσα επιρροής τους, να μείνουν τα μαγαζιά τους κλειστά.

Γράφουν: «Είναι επιτακτική ανάγκη να ξεκινήσει ένας ουσιαστικός και

ρεαλιστικός ως προς τις επιδιώξεις του διάλογος για τα προβλήματα των μέσων ενημέρωσης.»

Εννοούν: με τους εκδότες. Στον τελευταίο τέτοιο διάλογο, ο κ. Ψυχάρης είπε: «Καμία διαπραγμάτευση. 20% μειώσεις μισθών οριζόντια». Και οι περισσότεροι αρχισυντάκτες πίεσαν τους υφισταμένους τους να υπογράψουν. Ο διευθυντής του Βήμα FM κ. Χιώτης είπε, μάλιστα, ότι καλύτερα να εκπροσωπήσει τους εργαζόμενους ο ίδιος, διότι «βλέπει τον Ψυχάρη κάθε μέρα». Ποιος θα κάνει διάλογο με τους εκδότες, συνάδελφοι, ποιος θα διαπραγματευτεί; Η ΕΣΗΕΑ το έχει προσπαθήσει και το ξέρετε. Αλλά δεν το λέτε.

Γράφουν: «Καλούμε τους εκδότες να επιδείξουν καλή θέληση και ψυχραιμία, αλλά και την απαραίτητη διαφάνεια ως προς τα οικονομικά τους.»

Ο συντάκτης της συγκεκριμένης αποστροφής πρέπει δίχως καθυστέρηση να ανοίξει σατιρική εφημερίδα μόνος του. Θα θησαυρίσει.

Γράφουν: «Καλούμε το σωματείο μας να αποβάλει τη συντεχνιακή του αντίληψη και να διατυπώσει συγκεκριμένες αλλά ρεαλιστικές προτάσεις.»

Ωραία. Γιατί δεν υπάρχει τότε πουθενά στο κείμενό σας ή στην πρόταση που υποστηρίζετε για την ψηφοφορία το αίτημα να εγγραφούν στην ΕΣΗΕΑ τα μπλοκάκια και οι εργαζόμενοι στο διαδίκτυο;

Γράφουν: «Καλούμε την κυβέρνηση να πάψει να αντιμετωπίζει τα μίντια είτε ως εργαλείο είτε ως φορτίο και να συμβάλει στην επίλυση των προβλημάτων τους. Η ενημέρωση δεν είναι εμπόρευμα, δεν (μπορεί να) είναι αντικείμενο συναλλαγών, είναι προϋπόθεση για την ομαλή λειτουργία της δημοκρατίας.»

Ποια κυβέρνηση; Ο πρώην πρωθυπουργός βγήκε και δήλωσε ότι τον έριξε το Συγκρότημα Λαμπράκη. Και ο Σταύρος Ψυχάρης ανταπάντησε ότι ήταν ο πρώην πρωθυπουργός που «του ζήτησε κάτι». Και κατηγορείτε κάποιον άλλον για έλλειμμα ρεαλισμού;

Γράφουν: «Το σωματείο μας, αλλά και η εργοδοσία, πρέπει να επεξεργαστούν και άλλες προτάσεις για να προστατεύσουν τους δημοσιογράφους, αλλά και τους εργαζόμενους κάθε ειδικότητας, που απειλούνται από την αναγκαστική συρρίκνωση ενός χώρου ο οποίος τα τελευταία χρόνια διογκώθηκε υπέρμετρα και συχνά μάλιστα χωρίς καμιά διαφάνεια ως προς τους στόχους και τις επιδιώξεις πολλών αυτοσχέδιων και μη εργοδοτών. Πρέπει να αναζητηθούν όλες οι πιθανές λύσεις, όπως οι εθελούσιες έξόδοι δημοσιογράφων, τεχνικών και διοικητικών που βρίσκονται κοντά στη σύνταξη, ευρωπαϊκά προγράμματα επανεκπαίδευσης στα νέα μέσα ενημέρωσης κ.λπ.»

Τώρα, ποιον κοροϊδεύετε; Οι «πιθανές λύσεις» που αναφέρετε δεν αρκούν για τους εκδότες. Γιατί δεν το λέτε καθαρά; Οι «πιθανές λύσεις» είναι: ανεξέλεγκτες απολύσεις, προστασία των «χρυσών στελεχών», οριζόντιες μειώσεις χωρίς ορίζοντα και χωρίς καμία προστασία, ατομικές συμβάσεις, κατάργηση των σωματείων. Όμως, το ζήτημα – και σε σχέση με αυτό υπεκφεύγετε συνεχώς – δεν είναι αν τα ΜΜΕ είναι διογκωμένα και δη υπέρμετρα. Το ζήτημα είναι ποιος φταίει που διογκώθηκαν και που μετά χρεοκόπησαν; Εσείς υιοθετείτε την παγκάλειο ρήση και διαχέετε την ευθύνη δίχως προσδιορισμό – ο κυνισμός είναι προφανής – ενώ το ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί είναι: ποιος θα πληρώσει; Εσείς, με το κείμενό σας, λέτε: οι δημοσιογράφοι. Όλοι οι δημοσιογράφοι – και αυτοί που ευθύνονται που καταρρακώθηκε η ποιότητα όσο οι ίδιοι πλούτιζαν και αποκτούσαν ισχύ αλλά και αυτοί που απλώς εργάζονταν ή και προσπαθούσαν όσο μπορούσαν να γράψουν καλά. Αυτό λοιπόν που εννοείτε είναι: να πληρώσουν οι δημοσιογράφοι αλλά οι άλλοι δημοσιογράφοι, όχι εμείς. Διότι, όπως είπαμε στην αρχή, κάποιοι είστε τα γνωστότατα ονόματα του επαγγέλματος και ξέρετε ότι εσείς θα έχετε κάτι να περιμένετε πάντα από τους εργοδότες σας. Οι υπόλοιποι πειστήκατε ότι αν βάλετε τα ονόματά σας δίπλα σε αυτούς, μπορεί να διασωθείτε και – ποιος ξέρει; – μια μέρα να είστε κι εσείς ασφαλείς. Αλλά η ρώσικη ρουλέτα – οι κριτικοί κινηματογράφου ανάμεσά σας θα θυμούνται τον Ελαφοκυνηγό – είναι επίφοβο αγώνισμα.

Γράφουν, τέλος, επικαλούμενοι – ώ, πρωτοτυπία! – τον μακαρίτη Στιβ Τζομπς: «Ας πάψουμε κι εμείς να περιμένουμε την κατάρρευση κι ας δημιουργήσουμε το μέλλον της δημοσιογραφίας που οραματιζόμαστε!»

Κάντε απεργία, τότε. Ρισκάρετε τις δουλειές σας. Δεν εννοώ αυτούς που δεν έχουν κανέναν λόγο να ρισκάρουν – τον Τάκη Καμπύλη, τον Ηλία Κανέλλη, τον Πάσχο Μανδραβέλη, τον Γιάννη Πολίτη, την Έλλη Στάη, τον Τάσο Τέλλογλου, τον Παύλο Τσίμα. Αλλά οι πιο πολλοί, που βάλατε τα ονόματά σας μαζί με τα δικά τους, είστε σίγουροι; Είστε σίγουροι πως όταν σας εκφράσουν τα παιδιά σας (που θα έχετε να τα ταΐσετε διότι θα έχετε θυσιάσει τους συναδέλφους σας) την απορία «Μαμά, τι είναι “εργοδοτικός”;», θέλετε να απαντήσετε «εγώ»;

[UPDATE]

Προσωπικά μία μόνο απορία έχω να εκφράσω προς τις δυνάμεις του “ρεαλισμού” που μιλούν σήμερα για νίκη της “σιωπηρής πλειοψηφίας”:

Έχοντας αντιληφθεί τι σημαίνει “σιωπηρή” (και πού), ήθελα να’ ξερα πώς νομίζουν ότι τους βλέπει από σήμερα ο Ψυχάρης ή ο Μπόμπολας; Κάτι περισσότερο από χαλάκια της εξώπορτας, ή κάτι λιγότερο απόπτυελοδοχεία;

Αν αυτός ο “ρεαλισμός” επιτάσσει να πυροβολείς το πόδι σου αποδεχόμενος μειώσεις αποδοχών πριν πας σε διαπραγμάτευση, τότε τι είναι σουρεαλισμός; Ίσως η απειλή ότι αν οι διαπραγματεύσεις αυτές “δεν πάνε καλά” μόνο τότε η “σιωπηλή πλειοψηφία” θα πάει σε κινητοποιήσεις. Πολύ απλά, και ερμηνεύοντας σωστά την πρότασή τους: “αν δεν μας μειώσετε τις αποδοχές όσο θέλουμε εμείς, τότε θα κρατήσουμε την αναπνοή μας μέχρι να πάθουμε κάτι“

Ρεαλισμός; Ποιος ξέρει; Νοημοσύνη Ραν-Ταν-Πλαν, σίγουρα.

Ο δρόμος προς το συσσίτιο είναι στρωμένος με “ρεαλιστικές προθέσεις”

Ζαphod

http://parallhlografos.wordpress.com

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

2012-02-02T16:07:00.001+02:00

του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου*

Η κυβέρνηση Παπαδήμου συμμετέχει στη διαπραγμάτευση που γίνεται, βοηθώντας τις θέσεις των τραπεζών εναντίον των ελληνικών συμφερόντων. Η κυβέρνηση Παπαδήμου, προφανώς ελεγχόμενη από τις τράπεζες, τον Σόρος, τον Ρόντος κλπ., αλλά και γιατί η ελληνική πολιτική τάξη έχει παραδοθεί ψυχολογικά, είναι έτοιμη να υπογράψει ότι χαρτί της βάλουνε μπροστά της. Υπερασπίζεται τις θέσεις του Νταλάρα εναντίον της Ελλάδας, και γι’ αυτό βγήκε αυτός και είπε στους ''Φαϊνάνσιαλ Τάιμς'' και αλλού ότι δεν έχει κανένα παράπονο με την Αθήνα.

Έχει όμως με τη Γερμανία και το ΔΝΤ που, για δικούς τους λόγους, μπλόκαραν μέχρι στιγμής τη συμφωνία, απαιτώντας καλύτερα επιτόκια για την Ελλάδα! Ζητάνε χαμηλότερο επιτόκιο για τα ομόλογα από αυτό που ζητάει η Αθήνα! Το αγγλικό δίκαιο μάλιστα, που είναι το ατομικό όπλο της Αθήνας στον πόλεμο χρέους, που μπορεί να κάνει τη διαφορά ανάμεσα στο θάνατο και τη σωτηρία της Ελλάδας, βγήκαν οι ίδιοι οι Γερμανοί και είπαν στο ''Βήμα'', την Κυριακή, ότι δεν το θέλουν, αλλά δεν επιμένουν αφού το δίνουν οι ’Eλληνες.

Τα ελληνικά ΜΜΕ, που κυρίως έχουν μείνει πια στα χέρια της τρόικας, τα εμφανίζουν αυτά φυσιολογική εξέλιξη. Είναι τμήμα του ψυχολογικού πολέμου που δέχεται ο ελληνικός λαός από την αρχή της κρίσης.

Κατά τη γνώμη μου, στην Ελλάδα, σήμερα, εφαρμόζεται το πιο επεξεργασμένο πρόγραμμα ψυχολογικού πολέμου και χειραγώγησης της σκέψης ελίτ και κοινωνίας στην παγκόσμια ιστορία. Eίναι απίστευτα αυτά που κάνουν, δεν μπορεί να τους παρακολουθήσει κανείς. Να βγάζουν π.χ., την υπαρκτή τερατωδία του νέου μνημονίου μπροστά, και φροντίζουν να καλύψουν έτσι το πολύ χειρότερο έγκλημα των ομολόγων. Ο κόσμος τώρα δεν ξέρει ότι και το χειρότερο μνημόνιο μπορεί να ανατραπεί από τη Βουλή, όχι όμως να ξαναγυρίσουν τα ομόλογα στο ελληνικό δίκαιο ή να μην ισχύσουν οι όροι μιας διεθνούς συνθήκης όπως η δανειακή, αν ψηφιστεί από ενισχυμένη πλειοψηφία στη Βουλή. Για να αρνηθείς αύριο τέτοιες συνθήκες, πρέπει να κάνεις επανάσταση, να έρθεις σε πλήρη ρήξη με το διεθνές σύστημα.

Με τον τρόπο που τα μέσα παρουσιάζουν το PSI, κάνουν να φαίνεται φυσιολογική η προδοσία και η συνθηκολόγηση της χώρας για να μη ξεσηκωθούν οι ‘Ελληνες. Είναι μια διαδικασία εξοικείωσης, την ίδια που περνάει φερ' ειπείν ένας νεκροθάφτης, κάποιος που δουλεύει με τα σκουπίδια ή σε ένα σφαγείο. Του φαίνεται φυσιολογική η μυρωδιά και καταλήγει να την αποδέχεται. Αλλοιώς δεν μπορείς να δουλέψεις.

Aυτό συνέβη στον ελληνικό λαό, με κολοσσιαίες πολιτικές συνέπειες. Βέβαια υπάρχει και πιο σπουδαίο σκέλος στην καμπάνια. Να δοθεί η εντύπωση και δυστυχώς έχει δοθεί, ότι δεν γίνεται τίποτα. ‘Aμα το πιστέψεις αυτό τέλειωσες. Ο λαός θα ξυπνήσει, γιατί η πραγματικότητα είναι ισχυρότερη από την καλύτερη πλύση εγκεφάλου, όταν όμως ξυπνήσει θα είναι σε πολύ δυσκολότερη κατάσταση. Γι’ αυτό και προσωπικά, ως δημοσιογράφος, πιστεύω ότι θα ήταν σοβαρό σφάλμα και δεν θα είχε κανένα νόημα να πάμε τώρα, που επιχειρούν τη μεγάλη εγχείρηση του ελληνικού λαού, που θέλουν να αφανίσουν αυτό τον λαό και το κράτος του, σε απεργία διαρκείας των δημοσιογράφων, να θέσουμε δηλαδή τον ελληνικό λαό σε κατάσταση καταστολής, να αποκοιμιέται με σήριαλ την ώρα που του κατακρεουργούν τη χώρα. Εκτός αν πιστεύουμε κι εμείς ότι δεν γίνεται τίποτα με τα γενικά και περιοριστούμε σε κλαδικές κινητοποιήσεις. Το πρόβλημά μας όμως είναι γενικό, ελληνικό, ευρωπαϊκό και παγκόσμιο.

Αν μας δίνανε ένα κούρεμα ικανοποιητικό, ας πούμε 80%, που θα μπορούσαμε άνετα να διεκδικήσουμε με τους παρόντες συσχετισμούς, αλλά δεν το κάνει η κυβέρνηση, γιατί δεν είναι ελληνική κυβέρνηση, το ζήτημα του δικαίου και των δικαστηρίων δεν θα ήταν σοβαρό. Αν η συμφωνία της 26.10, που οδηγεί στο “πακέτο PSI, νέο μνημόνιο, νέα δανειακή”, οδηγούσε σε βιώσιμο χρέος, δεν θα ήταν σπουδαία η διαφορά. Αλλά δεν οδηγούν. Οι ίδιοι το παραδέχονται, που τις έφτιαξαν. Λένε ότι θα πάνε το ελληνικό χρέος σε 120% το 2020. Φυσικά δεν θα γίνει αυτό, βασίζονται σε εξωφρενικές υποθέσεις και έπεσαν πάντα πολύ έξω μέχρι τώρα. Και μέχρι το 2020, με αυτές τις πολιτικές και τη διεθνή κατάσταση, δεν θα υπάρχει Ελλάδα. Αλλά ας πούμε προς στιγμήν ότι έχουν δίκηο. Πάλι 120% δεν είναι βιώσιμο. Με 120% μπήκαμε στο Μνημόνιο!

Μένοντας με μη βιώσιμο χρέος τι σημαίνει; ‘Oτι πάμε είτε σε χρεωκοπία είτε σε καινούρια αναδιάρθρωση. Αλλά ενώ τώρα έχουμε στην αρμοδιότητα της Βουλής να αποφασίζει τους όρους αποπληρωμής του δικαίου και των δικαστηρίων να εκδικάζουν τις διαφορές. Αύριο, το αγγλικό δίκαιο, το πιο φιλικό για τον πιστωτή, θα διέπει τα ομόλογα. Και ξένα δικαστήρια θα εκδικάζουν τις διαφορές τους. Τώρα βέβαια επειδή στη χώρα μας οργιάζει η απάτη, θα φέρει ο Παπαδήμος μια σαχλαμάρα, ότι τις δημευτικές αποφάσεις θα τις εκτελούν ελληνικά δικαστήρια, και θα πανηγυρίσουν οι καραγκιόζηδες. Θα μας κλείσουν το μάτι και θα μας πουν ότι αυτό που η κυβέρνηση δεν κάνει τώρα, που μπορεί από πλευράς διεθνούς νομιμότητας και πολιτικής ακόμα να το κάνει, θα το κάνει αύριο ο Ειρηνοδίκης της Κοζάνης, αμφισβητώντας όλη τη διεθνή νομιμότητα και τις συνθήκες που θα επικυρώσουν δια της υπογραφής τους οι εκπρόσωποι της Ελλάδας. Αρνήθηκαν να πληρώσουν τα χρέη οι Αμερικανοί όταν επαναστάτησαν κατά των ‘Aγλλων, οι Μπολσεβίκοι, ο Κάστρο. Αλλά δεν είναι βέβαια το απλούστερο πράγμα. Οι τίτλοι έχουν σημασία. Ο Εφραίμ χρησιμοποιεί πεντακόσια χρόνια μετά τα χρυσόβουλα Βυζαντινών Αυτοκρατόρων. Λέτε οι μεγάλες τράπεζες του κόσμου και τα ευρωπαϊκά κράτη να μας αφήσουν εύκολα να κάνουμε ότι θέλουμε, να μη χρησιμοποιήσουν τους τίτλους ιδιοκτησίας της χώρας, που ετοιμάζεται να τους δώσει αυτές τις μέρες, κατά τρόπο εγκληματικό και προδοτικό, η κυβέρνηση;

Υπάρχει όμως και κάτι ακόμα, πολύ σημαντικό. Σήμερα, νόμισμα της χώρας είναι το ευρώ. Δεν γνωρίζουμε όμως αν θα υπάρχει ευρώ αύριο, αν εμείς δεν θα θελήσουμε ή αυτοί δεν θα μας υποχρεώσουν να φύγουμε. Τι γίνεται με το χρέος σε αυτή την περίπτωση. Αν είμαστε σε ελληνικό δίκαιο και ελληνικά δικαστήρια το κάνουμε δραχμές και το αφήνουμε να παρακολουθεί την εξέλιξη του ΑΕΠ. Κατά πάσα πιθανότητα θα πληθωρισθεί. Αν τόχουμε δέσει τώρα σε ευρώ, με το αγγλικό δίκαιο, κινδυνεύει να διπλασιασθεί ή να τριπλασιασθεί.

Το χρέος υπό ελληνικό δίκαιο είναι όπλο της χώρας και για να αποφύγει την άτακτη χρεωκοπία και τη δήμευση της περιουσίας της και για να εμποδίσει τυχόν εξαναγκασμό σε αποχώρηση υπό δυσμενείς όρους από το ευρώ και για να επιχειρήσει μονομερή ήπια αναδιάρθρωση σε περίπτωση αποχώρησης. Χρέος στο αγγλικό δίκαιο, σε συνδυασμό μάλιστα με EFSF, μνημόνια, μεσοπρόθεσμα και νέα δανειακή, σημαίνει ότι οι πιστωτές γίνονται νόμιμοι ιδιοκτήτες της χώρας, με εξευτελιστικό αντίτιμο. Αφοπλίζουν νομικά και πολιτικά την Ελλάδα, προτού της επιτεθούν οικονομικά και με άλλα ίσως μέσα, αυτό που κάνανε δηλαδή στο ΕΑΜ με τη Βάρκιζα, ή πήγαν να κάνουν με το σχέδιο Ανάν στην Κύπρο. Διατήρησαν την επιγραφή Κυπριακή Δημοκρατία και πήγαν να πάρουν όλο το περιεχόμενο του κράτους, τα μέσα να ασκεί την κυριαρχία και ανεξαρτησία του.

Αν διαλυθεί η Ευρωζώνη, τότε είναι πιο περίπλοκο το ζήτημα, γιατί δεν ξέρω με ποιο νόμισμα θα αντικαταστήσουν το ευρώ, ποιους όρους κ.λπ. Το σίγουρο είναι ότι η χώρα είναι στα πρόθυρα της κατάρρευσης, η Ε.Ε. περνάει μια πολύ μεγάλη κρίση, πιθανώς να γίνει ένας πολύ μεγάλος πόλεμος δίπλα μας, στη Μέση Ανατολή, και δεν ξέρω εάν υπάρχει σχέδιο εμπλοκής Ελλάδας και Κύπρου. Η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται στην χειρότερη κρίση από το 1929. Είναι κυριολεκτικά τρέλα υπό αυτές τις συνθήκες η Ελλάδα να κατοχυρώσει νομικά αξιώσεις των πιστωτών.

Προτού όμως διαλυθεί η ευρωζώνη, εμείς πρέπει να αντιμετωπίσουμε το δικό μας πρόβλημα. Να παραμείνουμε στο ελληνικό δίκαιο. ‘Oπως και η συμμετοχή στην ευρωζώνη και την ΕΕ συνεπάγεται όχι μόνο προβλήματα και υποχρεώσεις, εμπεριέχει και τεράστιες δυνατότητες, πολύ μεγάλα θεσμικά και πολιτικά όπλα για μια χώρα μέλος, που φυσικά, αυτή η κυβέρνηση και η προηγούμενη, όχι μόνο δεν χρησιμοποίησαν, έκαναν ότι μπορούσαν για να τα αχρηστέψουν.

Η συζήτηση για ευρώ ή δραχμή είναι, στην καλύτερη περίπτωση, ανόητη με τον τρόπο που διεξάγεται. Δεν μας επιτίθεται άλλωστε η ΕΕ, ούτε το ευρώ είναι το μεγαλύτερο από τα προβλήματά μας. Μας επιτίθεται το χρηματιστικό κεφάλαιο, η Αυτοκρατορία του Χρήματος, πανταχού παρούσα στις οικονομικές και πολιτικές δομές της Ευρώπης και των κρατών της.

Την Ευρώπη πρέπει να την αντιληφθούμε ως το αντικειμενικό πεδίο μάχης στο οποίο βρισκόμαστε. Κι αν φύγουμε, πρέπει να το κάνουμε γιατί εξυπηρετεί τον αγώνα μας.

* Απόσπασμα από συνέντευξη του Δημ. Κωνσταντακόπουλου στην εφημερίδα ''Δρόμος της Αριστεράς", 28.01.2012

SOPA να και η ACTA

2012-02-02T16:05:00.000+02:00

http://www.skitso.biz

Πολιτική ελέγχου στο διαδίκτυο και ψηφιακές αντιστάσεις

2012-01-25T19:19:00.000+02:00

Του Αλέξανδρου Γεωργίου*

Την Τετάρτη 18/1 όλος ο πλανήτης έγινε μάρτυρας της πρώτης μαζικής οργανομένης και συντονισμένης πρακτικής αυτού που θα μπορούσε να ονομάσει κανείς «ψηφιακή αντίσταση». Σε μια προσπάθεια εναντίωσης με την πρωτοβουλία των ΗΠΑ να νομοθετήσουν τη δυνατότητα σκληρού και αυθαίρετου περιορισμού σελίδων του διαδικτύου με αφορμή τη διακίνηση αρχείων που ενδέχεται να υπόκεινται σε νόμους για πνευματικά δικαιώματα, δημιουργήθηκε ένα τεράστιο ρεύμα διαμαρτυρίας και μια γιγάντια κινητοποίηση από χιλιάδες ανθρώπους – χρήστες του διαδικτύου. Κεντρικά site του αμερικανικού διαδικτύου ανέστειλαν τη λειτουργία τους για μια μέρα, άλλα ενημέρωναν τους επισκέπτες για τους κινδύνους σημαντικού περιορισμού του διαδικτύου από την κυβέρνηση, χιλιάδες ηλεκτρονικές επιστολές με παραλήπτες τα μέλη της γερουσίας των ΗΠΑ εστάλησαν και άλλες παρόμοιες κινήσεις συνοδεύτηκαν από κυβερνο-επιθέσεις των Anonymous σε κυβερνητικά site και σελίδες μεγάλων πολυεθνικών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον τομέα των έργων πνευματικής ιδιοκτησίας (π.χ. κινηματογραφικούς και μουσικούς κολοσσούς). Το αποτέλεσμα αυτής της πρωτοφανούς κινητοποίησης ήταν σε πρώτη φάση νικηφόρο: υπήρξε μαζική μεταστροφή μελών της γερουσίας απέναντι στα νομοσχέσια SOPA και PIPA (Stop Online Piracy Act – Protect IP Act) και φαίνεται να δημιουργείται κλίμα απόρριψής τους.

Έχει ιδιαίτερη αξία στα πλαίσια του κινήματος να εξεταστεί η νέα αυτή ψηφιακή μορφή αντίστασης. Ξεκινώντας από την άμεση πολιτική πραγματικότητα της μαζικής διαδικτυακής κινητοποίησης μπορεί κανείς να αναρωτηθεί τι ήταν αυτό που έκανε αυτή την κινητοποίηση πετυχημένη. Παρόμοιες καμπάνιες έχουν γίνει και στο παρελθόν για μεγάλο εύρος ζητημάτων αλλά καμία δεν είχε την μαζικότητα και την αποτελεσματικότητα της μέρας ψηφιακής αντίστασης που είδαμε. Η αποφασιστική απάντηση για το ερώτημα αυτό βρίσκεται στην παγκόσμια συγκυρία του 2011-2: η κινητοποίηση αυτή υπήρξε, μαζικοποιήθηκε, νίκησελόγω της τεράστιας ανόδου των κοινωνικών και λαϊκών κινημάτων σε παγκόσμιο επίπεδο τη χρονιά που μας πέρασε. Το έτος που σύμφωνα με τον βρετανό ιστορικό Έρικ Χόμπσμπαουμ θυμίζει την άνοιξη των λαών του 1848, σημαδεύτηκε από την ανασύσταση του κοινωνικού υποκειμένου σε κάθε χώρα του πλανήτη που βρίσκεται στη δίνη της οικονομικής κρίσης. Η διαδικασία αυτή εμφάνισε τεράστια πολυμορφία – από τις άγριες απεργιακές ημέρες της Αθήνας, την εξέγερση του αραβικού κόσμου και το κίνημα των πλατειών σε όλο το Δυτικό κόσμο – και σημαντικό εργαλείο για την οργάνωση αλλά και την παγκόσμια συνειδητοποίησή της ήταν το διαδίκτυο. Η τεχνική δυνατότητα της σχεδόν στιγμιαίας ενημέρωσης για γεγονότα σε όλο το μήκος και πλάτος του πλανήτη αλλά και η τεχνική δυνατότητα πραγματοποίησης μορφών άμεσης δημοκρατίας σε μαζική κλίμακα αναμφίβολα έπαιξαν κρίσιμο ρόλο στην κοινωνική πρακτική αλλά και στον ίδιο το σχηματισμό των κοινωνικών υποκειμένων. Η μαζική ψηφιακή κινητοποίηση λοιπόν έλαβε χώρα επειδή οι πρωταγωνιστές της είχαν ήδη αγωνιστικές αναπαραστάσεις από τις παγκόσμιες κινητοποιήσης και επειδή θεώρησαν ότι δίνεται υπερβολική δυνατότητα ελέγχου στις κυβερνήσεις πάνω στο μέσο που βοήθησε αυτές τις παγκόσμιες κινητοποιήσεις να οργανωθούν.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ότι αυτή η μέρα ψηφιακής αντίστασης ήταν σαφώς μια πολιτικήκινητοποίηση. Σε ρήξη με τον ακτιβισμό και τη φιλανθρωπία που χαρακτήριζαν τις προηγούμενες καμπάνιες του διαδικτύου, η συγκεκριμένη κινητοποίηση είχε άμεσο πολιτικό στόχο: να καταψηφιστούν νομοσχέδια της κεντρικής κυβέρνησης των ΗΠΑ. Επίσης, οι πρωταγωνιστές είχαν σαφές ποιον έχουν απέναντί τους και στοχοποίησαν εξ’ αρχής την κεντρική κυβέρνηση των ΗΠΑ, τις μεγάλες πολυεθνικές εταιρίες στο χώρο του θεάματος και της ψυχαγωγίας, συγκεκριμένους γερουσιαστές κλπ. Επιπλέον, αν και αμερικανοί πολίτες στην πλεινότητά τους, οι «ψηφιακοί αγωνιστές» αντιλήφθηκαν ότι λόγω της παγκόσμιας οικονομικής, πολιτικής και πολιτιστικής ηγεμονίας των ΗΠΑ σε όλο τον κόσμο, ένα χτύπημα απέναντι στην κυβέρνηση των ΗΠΑ θα ήταν χτύπημα απέναντι σε κάθε κυβέρνηση ανά την υφήλιο που θα ήθελε να ακολουθήσει το αμερικανοκεντρικό ρεύμα.

Πέρα από τις πολιτικές προεκτάσεις για τη μορφή των κινητοποιήσεων και σε τομή με τις λογικές που υποτιμούν τις κοινωνικές σχέσεις και διακυρήσσουν π.χ. ότι το ίντερνετ έφερε την επανάσταση στον αραβικό κόσμο, η αριστερή κινηματική συζήτηση πρέπει να βαθύνει με όπλο την κριτική για να αποκτήσει το δυνατόν πληρέστερη εικόνα του θέματος στις οικονομικές, πολιτικές και ιδεολογικές του προεκτάσεις. Για παράδειγμα, ο διεθνής διάλογος αναφέρεται στο ίντερνετ σαν μια νέα δημόσια σφαίρα ελευθερίας, ακόμα πρώιμη και χαοτικά ανεπτυγμένη που απέναντί της στέκει το κράτος – δυνάστης που θέλει να την περιορίσει εξουσιαστικά, περιορίζοντας την ελευθερία τη στιγμή που υπερασπίζεται οικονομικά συμφέροντα των επιχειρήσεων – κολοσσών στον τομέα της πνευματικής παραγωγής. Αυτή η οπτική σίγουρα στη συγκυρία της ανόδου των κοινωνικών κινημάτων και της κρατικής καταστολής και λογοκρισίας είναι επίκαιρη, αλλά αναπαράγει το σχήμα ελευθερία των πολιτών – εξουσία του κράτους και των επιχειρήσεων – αντιεξουσία μέσω του διαδικτύου και χάνει το τεράστιο οικονομικό και πολιτικό υπόβαθρο.

Το σχήμα που αναπαράγουν οι ακτιβιστές του ίντερνετ – χωρίς καμία αίσθηση υποτίμησης καθώς το αξιόμαχο π.χ. των Anonymous είναι εξαιρετικό – είναι σε γενικές γραμμές μια διάκριση της κοινωνίας των πολιτών του ίντερνετ σε κόντρα με την πολιτική κοινωνία των κρατών. Η κοινωνία των πολιτών του ίντερνετ έχει τη δυνατότητα να διαμορφώνεται σε δίκτυα ισότιμων εταίρων (peer to peer networks) για ανταλλαγή πληροφοριών, απόψεων, αρχείων, εφαρμογών, για επικοινωνία και διασκέδαση ενώ το κάθετο κράτος-λεβιάθαν στέκεται περιοριστικό του νέου ισότιμου κόσμου που οικοδομείται εκεί. Υπάρχει όμως στην πληροφορική η έννοια του εικονικού (virtual) (που απέχει από την έννοια του ιδεατού) και είναι η υλική αντιμετώπιση ετερογενών πόρων σαν ένα ενιαίο σύστημα. Όντως η κοινότητα του διαδικτύου εικονικά διαμορφώνεται ως μια κοινωνία των πολιτών, πάνω όμως σε υποδομές που κάθε άλλο παρά κοινωνικές είναι. Μάλιστα, σε πολλούς κοινωνικούς σχηματισμούς, οι τηλεπικοινωνιακές υποδομές είναι αυστηρά κρατικά ελεγχόμενες, όπως στην Ελλάδα πριν την μερική απελευθέρωση των τηλεπικοινωνιών, και πόσο μάλλον δε οι ασύρματες υποδομές, με το ραδιοφάσμα να θεωρείται κατοχυρωμένος κρατικός πόρος με στρατιωτική και πολιτική στρατηγική σημασία. Ακόμα όμως και εκεί που εμφανίζονται ιδιωτικά τηλεπικοινωνιακά δίκτυα, αυτά ανήκουν σε κάποιο πάροχο και παρέχουν υπηρεσία επί πληρωμή. Πώς ακριβώς ταιριάζει με την ψηφιακή ελευθερία το να πρέπει να πληρώσεις για να έχεις πρόσβαση σε αυτήν; Είναι η ψηφιακή ελευθερία ένα εμπόρευμα; Ο διαδικτυακός ακτιβιστής είναι κάτι παραπάνω από καλά ενημερωμένο και δυναμικό καταναλωτή; Τελικά, το αν θα υπάρχει ψηφιακή ελευθερία για όλους μπορεί να αναχθεί σε ένα αγώνα για φτηνό ή δωρεάν ίντερνετ;

Το πόσο ελεύθερη να λειτουργήσει είναι η δημόσια σφαίρα του ίντερνετ που χτίζεται πάνω σε κρατικές ή ιδιωτικές υποδομές το δείχνουν διάφορα παραδείγματα. Ενδεικτικά μπορεί κανείς να παραθέσει την διακοπή των υπηρεσιών ίντερνετ τις μέρες της εξεγερμένης Αιγύπτου από τον Μουμπάρακ και τον συμπληρωματικό ρόλο που έπαιξε σε αυτό η Vodafone που έκλεισε και αυτή την πρόσβαση στο δίκτυο κινητής τηλεφωνίας που διαθέτει στη χώρα. Αντίστοιχο παράδειγμα μπορεί να αποτελέσει το «δεύτερο ίντερνετ» που υπάρχει στην Κίνα, δηλαδή τον φραγμό που επιβάλει το κινεζικό κράτος – μελλοντική υπερδύναμη της πληροφορικής – στην πρόσβαση εκατέρωθεν του σινικού τείχους και η συνακόλουθη δημιουργία αντιγράφων των Δυτικών site, όπως π.χ. ένα δεύτερο Facebook με πρόσβαση μόνο από κινέζικες IP. Θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι αυτά τα παραδείγματα αφορούν ανελεύθερα καταπιεστικά καθεστώτα και είναι αρκετά βήματα πίσω από αυτά που συμβαίνουν στο Δυτικό κόσμο. Κρατώντας εν μέρει το δίκιο που μπορεί να έχει το επιχείρημα, τα παραδείγματα αυτά καταδεικνύουν τη δυνατότητα που μπορούν να έχουν τα Δυτικά κράτη να περιορίσουν το ίντερνετ.Ακόμα όμως και εντός του κόσμου της διαδικτυακής ελευθερίας υπάρχει ενός είδους «κρατική» πολιτική. Η Google, η γνωστότερη μηχανή αναζήτησης, συμμετείχε στην μέρα ψηφιακής αντίστασης απαιτώντας απόσυρση των νομοσχεδίων. Θα άξιζε να συζητήσουμε για το ποιά είναι η φιλοσοφία της. Σε πρώτο επίπεδο, φιλτράρει τα αποτελέσματα της αναζήτησης με βάση την εθνική τοποθεσία από την οποία διατυπώνεται το ερώτημα προς αναζήτηση και παρουσιάζει στο χρήστη τα κατάλληλα φιλτραρισμένα αποτελέσματα. Δεν είναι λίγες οι αναφορές για συνεργασία της Google με τα εθνικά κράτη. Σε ένα δεύτερο επίπεδο, η Google ως πρακτική (το googleάρισμα) διαμορφώνει το σύγχρονο χρήστη του διαδικτύου. Μέχρι πριν κάποια χρόνια, κυριαρχούσε η λογική της φυλλομέτρησης (browse) όπου ο χρήστης επέλεγε να ξεκινήσει τη θεματική του αναζήτηση από ένα κατάλογο θεματικά οργανωμένων ιστοσελίδων και στη συνέχεια ακολουθόντας υπερσυνδέσμους (hyperlinks) οδηγούταν από σελίδα σε σελίδα. Πλέον αυτή η πρακτική έχει ατονήσει προς χάρην της αναζήτησης, δηλαδή της διατύπωσης ερωτήματος (query) σε μια μηχανή αναζήτησης (search engine) και χρήση των σχετικών αποτελεσμάτων. Η μάχη για την καλύτερη μηχανή αναζήτησης – το κέντρο του διαδικτύου – έχει προ πολλού λήξει με την Google να ανακηρύσσεται σε νικητή. Μάλιστα, η συνήθης πρακτική είναι οι χρήστες να ασχολούνται μόνο με τα αποτελέσματα της πρώτης σελίδας ή μόνο τα δέκα πρώτα. Αυτές οι παρατηρήσεις δείχνουν την ισχύ που έχει η Google στην διαμόρφωση της λογικής του χρήστη του διαδικτύου και μας οδηγεί σε ένα τρίτο επίπεδο: ο αλγόριθμος κατάταξης ιστοσελίδων της Google (PageRank) διαμορφώνει το σύνολο των ιστοσελίδων. Με μια αλλαγή κριτηρίων στην ταξινόμηση των σχετικών με ένα ερώτημα ιστοσελίδων, η Google μπορεί να οδηγήσει σε πρακτική «εξαφάνιση» χιλιάδων ιστοσελίδων και άρα θέτει το πρότυπο για το πώς παρουσιάζεται το περιεχόμενο στις ιστοσελίδες του πλανήτη (κάτι εξίσου σημαντικό για το web όσο και το ίδιο το περιεχόμενο) και εμμέσως και το ίδιο το περιεχόμενο. Μήπως η Google είναι το «κράτος» του διαδικτύου;

Εν τέλει, η νέα ισότιμη κοινωνία που ξεπροβάλλει μέσα από το ίντερνετ, είναι μια κοινωνία – άθροισμα ισότιμων ατόμων. Αυτό μπορεί να είναι κάτι περισσότερο από την ολοκλήρωση του οράματος του πολιτικού φιλελευθερισμού; Μπορεί το όλον που σχηματίζεται από την εν δυνάμει ισότιμη συμμετοχή των ελεύθερων χρηστών του ίντερνετ να είναι κάτι παραπάνω από το απλό αλγεβρικό άθροισμα; Χωρίς να υποστηρίζω τη διάκριση πραγματικής ζωής και ζωής στο διαδίκτυο (αν και υπάρχουν πολλά φαινόμενα κοινωνικής ψυχολογίας που σχετίζονται με τη ζωή στο διαδίκτυο) υποστηρίζω ότι αυτό που κάνει τις επιμέρους δικτυακές κοινότητες να λειτουργούν συλλογικά είναι μάλλον μια συλλογική λογική, διάθεση και πρακτική γύρω από ένα υλικό στόχο που διευκολύνεται από το ίντερνετ παρά η τεχνική δυνατότητα του ίντερνετ καθαυτή.

Η πάλη για διεύρυνση της ψηφιακής ελευθερίας πρέπει να είναι κομμάτι της σύγχρονης ριζοσπαστικής πολιτικής και της κατεύθυνσης προς μια άμεση οριζόντια δημοκρατία. Πρέπει όμως να χτίζεται από κάτω προς τα πάνω, να αμφισβητεί τις ιδιωτικές και κρατικές υποδομές, τις εταιρικές πολιτικές ακόμα και εταιριών – «συμμάχων» της ελεύθερης ανάπτυξης του ίντερνετ και τις ιδεολογικές και πολιτικές αναφορές που ενέχει δομικά η πρακτική της χρήσης του διαδικτύου. Να αντιλαμβάνεται ότι σε τελική ανάλυση είναι πάλη ενάντια στις πολιτικές μορφές του σύγχρονου κράτους στο σύνολο της οικονομικής και εθνικής του στρατηγικής, δηλαδή είναι πολιτική πάλη, έχει άμεση κοινωνική σημασία και δεν μπορεί να τεθεί ξεκομμένα από το κοινωνικό ζήτημα. Έχουμε πολλά να διδαχτούμε από τους νέους σε Αίγυπτο και Puerta del Sol της Μαδρίτης που από κάποια στιγμή και μετά, για τους μαζικούς χώρους των κινημάτων στις πλατείες έφτιαξαν δικές τους ασύρματες υποδομές πάνω στις οποίες έχτισαν δομές άμεσης ψηφιακής δημοκρατίας και πάντα χρησιμοποίησαν την πληροφορική και το ίντερνετ σαν μέσο για την πολιτική πάλη και όχι σαν σκοπό.

*Ο Αλέξανδρος Γεωργίου είναι μεταπτυχιακός φοιτητής του τμήματος Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Πανεπιστημίου Πάτρας.

http://parallhlografos.wordpress.com

Να ξανασκεφτούμε την αξία της ανάπτυξης

2012-01-25T19:15:00.000+02:00

Η σύγχρονη μακροοικονομία συχνά μοιάζει να θεωρεί την ταχεία και σταθερή ανάπτυξη ως το Α και Ω της πολιτικής. Αυτό το μήνυμα αντηχεί στις πολιτικές αντιπαραθέσεις, στις αίθουσες συνεδρίασης των διοικητικών συμβουλίων των κεντρικών τραπεζών και στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων. Αλλά πόσο νόημα έχει να θεωρούμε την ανάπτυξη ως το κύριο και αμετακίνητο κοινωνικό στόχο, όπως φαίνεται να το θεωρούν τα οικονομικά εγχειρίδια;

Φυσικά υπάρχουν πολυάριθμοι επικριτές της καθεστηκυίας οικονομικής αντίληψης, που τονίζουν τη σημασία άλλων πλευρών της κοινωνικής ευημερίας, όπως είναι το προσδόκιμο επιβίωσης, η εγγραμματοσύνη κ.ο.κ. Σε αυτούς συμπεριλαμβάνονται οι εκθέσεις ανθρώπινης ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών και η γαλλικής έμπνευσης «επιτροπή για την καταμέτρηση της οικονομικής απόδοσης και της κοινωνικής προόδου», υπό τη διεύθυνση των οικονομολόγων Τζόζεφ Στίγκλιτζ (Joseph Stiglitz), Αμάρτια Σεν (Amartya Sen) και Ζαν-Πολ Φιτουσί (Jean-Paul Fitoussi).

Αλλά το πρόβλημα μπορεί να είναι πολύ βαθύτερο από μια απλή στατιστική στενομυαλιά: η βασική αποτυχία των σύγχρονων θεωριών της ανάπτυξης είναι πως παραγνωρίζουν πως ο άνθρωπος είναι πρωτίστως κοινωνικό ον. Εκτιμά την ευημερία του στη βάση του τι βλέπει γύρω του, όχι απλά στο πώς ζει εκείνος, σε απόλυτες τιμές.

Ο οικονομολόγος Ρίτσαρντ Ίστερλιν (Richard Easterlin) έκανε τη διαβόητη παρατήρηση ότι οικαταμετρήσεις της ευτυχίας στη δύση δείχνουν εντυπωσιακά μικρές μεταβολές ολόκληρη την περίοδο μετά το Β' παγκόσμιο πόλεμο, ανεξαρτήτως των σημαντικών μεταβολών στο διαθέσιμο εισόδημα. Δε χρειάζεται να πούμε πως το συμπέρασμα του Ίστερλιν δεν ισχύει τόσο στις πολύ πτωχές χώρες, όπου το ταχέως αυξανόμενο εισόδημα συχνά επιτρέπει στις κοινωνίες να βιώνουν μεγάλες βελτιώσεις στην καθημερινή τους ζωή, που αποτυπώνονται με ένταση σε όλες τις καταμετρήσεις της γενικής ευζωίας.

Αλλά στις αναπτυγμένες οικονομίες, η σύγκριση είναι αδιαμφισβήτητα ένας από τους βασικούς παράγοντες του πώς αντιλαμβάνονται οι άνθρωποι την ευημερία τους. Υπό αυτή την έννοια, η γενικευμένη αύξηση του εισοδήματος μπορεί να επηρεάζει την αίσθηση της ευζωίας πολύ λιγότερο από όσο θα ανέμενε κανείς καταμετρώντας απλά το πώς η αύξηση του εισοδήματος ενός ατόμου -σε σχέση με το σύνολο- άλλαξε τον τρόπο διαβίωσής του. Η σημασία της «συγκριτικής» αυτής συμπεριφοράς μπορεί επίσης να σημαίνει πως στην πραγματικότητα η σημασία οικονομικών παραγόντων σαν την περιβαλλοντική υποβάθμιση μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερη από όση προεξοφλούν τα συμβατικά μοντέλα καταμέτρησης της ανάπτυξης.

Για να είμαστε δίκαιοι, υφίσταται μια μικρή αλλά σημαντική βιβλιογραφία, που αναγνωρίζει πως τα άτομα βασίζουν σε πολύ μεγάλο βαθμό τις οικονομικές τους επιλογές και συμπεριφορές σε ιστορικές και κοινωνικές αναφορές. Ατυχώς αυτά τα μοντέλα είναι δύσχρηστα και δεν προσφέρονται για συγκρίσεις και ερμηνείες. Ως εκ τούτου, αξιοποιούνται σε πολύ ειδικές περιστάσεις, όπως τις προσπάθειες να ερμηνευτεί ο λεγόμενος «γρίφος της απόδοσης των μετοχών» (που αναφέρεται στην εμπειρική παρατήρηση ότι μακροπρόθεσμα οι μετοχές έχουν καλύτερες αποδόσεις από τα ομόλογα).

Επιπλέον υπάρχει ένας θεμελιακός παραλογισμός στην εμμονή με την αέναη μεγέθυνση του μέσου εισοδήματος, που δε παραβλέπει κάθε άλλο κίνδυνο ή περίσταση. Κάντε αυτό το μικρό διανοητικό πείραμα: έστω ότι το κατά κεφαλήν εισόδημα τα επόμενα διακόσια χρόνια θα αυξάνεται ετησίως κατά μέσο όρο κατά 1% το έτος. Αυτός είναι πάνω-κάτω τα τελευταία χρόνια ο ρυθμός ανάπτυξης του αναπτυγμένου κόσμο. Με τέτοιους ρυθμούς ανάπτυξης, μέσα σε εβδομήντα χρόνια οι άνθρωποι θα διαθέτουν κατά μέσο όρο διπλάσιο εισόδημα από ότι σήμερα. Στο τέλος των δύο αιώνων, το μέσο εισόδημα θα έχει οκταπλασιαστεί. Τώρα θεωρείστε πως ζείτε σε μια πολύ ταχύτερα αναπτυσσόμενη οικονομία, που μεγεθύνεται με ρυθμό 2% ετησίως. Στην περίπτωση αυτή το εισόδημα θα έχει διπλασιαστεί σε 35 χρόνια και θα έχει οκταπλασιαστεί μέσα σε έναν αιώνα. Και τώρα αναρωτηθείτε αν πραγματικά νοιάζεστε αν ο οκταπλασιασμός του εισοδήματος θα χρειαστεί 100, 200 ή 1,000 χρόνια. Δε σας φαίνεται πολύ πιο εύλογο να νοιάζεστε για την μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα και τη διάρκεια της παγκόσμιας ανάπτυξης; Δεν είναι πολύ πιο σώφρον να ανησυχούμε για το αν οι πολεμικές συγκρούσεις ή η υπερθέρμανση του πλανήτη θα προκαλέσει μια καταστροφή που θα εκτροχιάσει την ανθρωπότητα για τους πολλούς επερχόμενους αιώνες;

Όσο στενά κι αν σκέφτεται κανείς τη μοίρα των απογόνων του, είναι αναμενόμενο να ελπίζει πως θα ζουν σε μια ευημερούσα κοινωνία στην εξέλιξη της οποίας θα συμβάλουν θετικά -και όχι απλά πως θα τα βγάζουν καλύτερα πέρα από τους υπολοίπους συγχρόνους τους.

Πιθανότατα η βασική αιτία για τη σημασία που δίδεται στην ανάπτυξη να συνδέεται με την έγνοια για τη διεθνή θέση των χωρών και την εθνική τους ασφάλεια. Στο σημαντικό του βιβλίο του 1989 «η άνοδος και η πτώση των μεγάλων δυνάμεων» ο ιστορικός Πολ Κένεντι (Paul Kennedy) συμπέρανε ότι μακροπρόθεσμα η διεθνής θέση και η επιρροή μιας χώρας κρίνεται από τις αυξομειώσεις του πλούτου και της παραγωγικότητάς της, σε σχέση με τα άλλα κράτη.

Ο Κένεντι έδωσε μεγάλη σημασία και στη στρατιωτική ισχύ, αλλά στο σημερινό κόσμο η οικονομική επιτυχία εξαρτάται από πολλές διαστάσεις και οι πολιτικοί διεθνώς -και σωστά- νοιάζονται για την θέση των χωρών τους στις διεθνείς οικονομικές κατατάξεις. Η ύπαρξη μιας παγκόσμιας κούρσας για παγκόσμια ισχύ είναι εύλογος και κατανοητός λόγος για να προκρίνεται η μακροπρόθεσμη ανάπτυξη των οικονομιών, αλλά αν αυτή είναι η κύρια αιτία της εμμονής με την ανάπτυξη, αυτό σημαίνει πως χρειάζεται να επανεξετάσουμε τα οικονομικά μας μοντέλα, που αγνοούν πλήρως αυτή τη διάσταση.

Φυσικά, στον πραγματικό κόσμο τα κράτη ευλόγως θεωρούν τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξή τους ως συστατικό στοιχείο της εθνικής τους ασφάλειας και της διεθνούς τους θέσεως. Οι υπερχρεωμένες χώρες (μια ομάδα που στις μέρες μας συμπεριλαμβάνει πλείστες όσες από τις αναπτυγμένες οικονομίες) χρειάζονται την ανάπτυξη για να μειώσουν το χρέος τους. Αλλά μακροπρόθεσμα η θέση υπέρ της αξίας της ανάπτυξης είναι πολύ πιο αδύναμη από ότι τείνουν να πιστεύουν οι θεωρητικοί της οικονομίας και οι πολιτικοί.

Σε μια περίοδο μεγάλης οικονομικής αβεβαιότητας, πιθανό να μοιάζει άκαιρο να αμφισβητεί κανείς την αξία της ανάπτυξης. Από την άλλη, ίσως η κρίση να είναι ακριβώς η πιο ενδεδειγμένη περίσταση να αναθεωρήσουμε τους μακροπρόθεσμους στόχους της παγκόσμιας οικονομικής πολιτικής.

http://www.ppol.gr

Η κεντροαριστερά: χθες, σήμερα και αύριο (;)

2012-01-25T19:13:00.000+02:00

Μου φαίνεται αδύνατο να συζητήσουμε παραγωγικά για την κεντροαριστερά, χωρίς να έχουμε προηγουμένως αποτιμήσει την εμπειρία της κεντροαριστεράς στην εξουσία: τις επιτυχίες και τις αποτυχίες των κυβερνήσεων Σημίτη. Φοβάμαι ότι αυτή η αποτίμηση εκκρεμμεί. Στο χώρο του ΠΑΣΟΚ, πρωταγωνιστή της κεντροαριστεράς λόγω κυβερνητικής ιστορίας και θέσης στο πολιτικό φάσμα, η διακυβέρνηση Σημίτη στην πραγματικότητα δεν ενσωματώθηκε ποτέ στην κουλτούρα και στην ταυτότητα του κόμματος. Στο χώρο της Δημοκρατικής Αριστεράς, στον οποίο η σχετική συζήτηση φαίνεται (όπως άλλωστε φαινόταν και τότε) να απευθύνεται, επικρατούν το ίδιο αντιφατικές θεωρήσεις: από το «η καλύτερη κυβέρνηση που είχαμε ποτέ» έως «Σημίτης = αρχιερέας της διαπλοκής».

Σε ό,τι με αφορά, η 8ετία Σημίτη, μου προκαλεί ανάμεικτα συναισθήματα. Υπενθυμίζω (ή διευκρινίζω) ότι έζησα το μισό της περιόδου αυτής, 1997-2001, από τη θέση του «Ειδικού Συμβούλου του Πρωθυπουργού». Ας μην φανταστεί κανείς ότι είχα αποφασιστική επιρροή στην κυβερνητική πολιτική. Η κύρια συμβολή μου (η επεξεργασία μιας σχετικά ολοκληρωμένης πρότασης για ένα ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα), πετάχτηκε στον κάλαθο των αχρήστων μετά πολλών επαίνων... και μερικών ψόγων. Η απογοήτευσή μου για τον τρόπο που χειρίστηκε η κυβέρνηση τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση, από την Έκθεση Σπράου έως τις προτάσεις Γιαννίτση, στέρησε την παρουσία μου από κάθε περιεχόμενο και έκανε εύκολη την επανενεργοποίηση του αρχικού σχεδίου (επιστροφή στο πανεπιστήμιο). Από την άλλη, αισθάνομαι τυχερός για το ότι συνδέθηκα με ένα φιλόδοξο και συναρπαστικό κυβερνητικό εγχείρημα (την απόπειρα προοδευτικού εκσυγχρονισμού της χώρας), καθώς και για το ότι εργάστηκα για ανθρώπους με έντονη συνείδηση του δημοσίου (εθνικού) συμφέροντος, για την ακεραιότητα των οποίων δεν αμφέβαλα ποτέ - και δεν αμφιβάλλω ούτε τώρα: τον διευθυντή του Γραφείου Σχεδιασμού Στρατηγικής Νίκο Θέμελη, και φυσικά τον ίδιο τον Κώστα Σημίτη.Δεν είναι ανάγκη να υπενθυμίσω τα επιτεύγματα της 8ετίας Σημίτη στους αναγνώστες της Μεταρρύθμισης - εκτός ίσως για να παρατηρήσω ότι, παρότι ιστορικά, τα επιτεύγματα αυτά ήταν λιγότερο αναντίστρεπτα από όσο νομίζαμε τότε. Η οικονομική μεγέθυνση (με σημαντική αύξηση των πραγματικών μισθών) κάλυψε τις βαθιές αδυναμίες της παραγωγικής δομής, χωρίς να τις αντιμετωπίσει. Η δημοσιονομική σταθερότητα ανατράπηκε εύκολα. Η δραστήρια ευρωπαϊκή πολιτική, έδωσε πάλι τη θέση της στον επαρχιωτισμό, καθώς και στην παραδοσιακή αντιμετώπιση της Ευρώπης ως αγελάδας για άρμεγμα. Η «πολιτική» βία επανήλθε μετά την εξάρθρωση της 17Ν. Η ίδρυση των ανεξάρτητων διοικητικών αρχών συνόδευσε την εντεινόμενη παρακμή της δημόσιας διοίκησης, δεν τη σταμάτησε. Η διαφθορά στις ΔΟΥ, στις Πολεοδομίες, στα κρατικά νοσοκομεία και σχολεία, στη δικαιοσύνη, στις συναλλαγές με τις επιχειρήσεις που προμηθεύουν το κράτος με αγαθά και υπηρεσίες, καθώς και φυσικά στην ίδια την πολιτική, παραμένει μόνιμο χαρακτηριστικό του πολιτικού τοπίου. Θα μπορούσε κανείς να αναφερθεί σε δεκάδες άλλες αποτυχίες, μικρές ή μεγάλες: στο Κτηματολόγιο, στο Χρηματιστήριο κ.ο.κ.

Ο βαθμός κατά τον οποίο οι παραπάνω αποτυχίες ήταν αντικειμενικές («ήθελαν αλλά δεν μπορούσαν»), ή, αντίθετα, υποκειμενικές («δεν ήθελαν, γι’ αυτό δεν μπορούσαν»), είναι ερώτημα-κλειδί. Φοβάμαι όμως ότι είναι δύσκολο να απαντηθεί, πολύ περισσότερο που οι πρωταγωνιστές τού «κατά Σημίτη εκσυγχρονισμού», έχουν μέχρι σήμερα αποφύγει να αναμετρηθούν ουσιαστικά με την κρίσιμη εμπειρία της κεντροαριστεράς στην εξουσία.

Σε πολύ μεγάλο βαθμό, αυτό οφείλεται στο ότι η διακυβέρνηση Σημίτη είναι εξαιρετικά «κακοχωνεμένη» από το ίδιο το πολιτικό υποκείμενο από το οποίο προήλθε. Δεν θα αναφερθώ στο πασιφανές ότι ο τότε πρωθυπουργός ανήκε στη μειοψηφία του ΠΑΣΟΚ, ότι στην πρώτη ψηφοφορία του Ιανουαρίου 1996 πήρε μόλις το ένα τρίτο των ψήφων της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του κόμματος, ή ότι στο συνέδριο του Ιουλίου του ίδιου έτους, χρειάστηκε να εκβιάσει τα στελέχη του για να πάρει μια εντελώς απρόθυμη συγκατάθεση. (Άλλωστε, και η δική μου παρουσία εκεί οφείλεται στο ότι το 1996 δεν υπήρχαν αρκετά μέλη του ΠΑΣΟΚ με τα απαιτούμενα προσόντα και μια στοιχειωδώς ευμενής στάση για το εγχείρημα, ώστε να στελεχώσουν το Γραφείο Πρωθυπουργού). Αυτό που είναι λιγότερο πασιφανές είναι το πώς στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ, το λεγόμενο «εκσυγχρονιστικό μπλοκ» διασπάστηκε, φυλλορόησε και εν τέλει μεταλλάχθηκε σε (συχνά) κάθε άλλο παρά εκσυγχρονιστικές θέσεις, αμέσως μετά την αποχώρηση του Κ. Σημίτη από την πρωθυπουργία.

Όπως το Ιταλικό Σοσιαλιστικό Κόμμα του Κράξι πριν από 20 χρόνια, το ΠΑΣΟΚ φαίνεται σήμερα να πνέει τα λοίσθια, υπό το βάρος μιας κρίσης που (όπως και τότε) αφορά όλο το πολιτικό σύστημα -και που επί πλέον είναι όχι μόνο ηθική, αλλά και οικονομική- και μάλιστα κυριολεκτικά συγκλονιστικών διαστάσεων. Παρότι δεν ανήκα ποτέ σε αυτό το κόμμα, ενώ ορισμένες διαστάσεις της παρουσίας του τις θεωρούσα πάντοτε (και θεωρώ ακόμη) καταστροφικές για τη χώρα, ελπίζω ειλικρινά η κατάρρευση του ΠΑΣΟΚ να μην παρασύρει ανθρώπους και ιδέες που άξιζαν καλύτερη τύχη και, κυρίως, να μην οδηγήσει σε μια ερήμωση του αχανούς χώρου που εκτείνεται από την αριστερά έως την κεντροδεξιά, που το κόμμα αυτό μέχρι πρότινος κάλυπτε.

Εάν τα παραπάνω έχουν κάποιο νόημα, τότε η συζήτηση περί κεντροαριστεράς (όπως αυτή που διεξάγεται από τις στήλες της Μεταρρύθμισης, των Νέων, της Αυγής και αλλού) είναι απελπιστικά καθεστερημένη και ταυτόχρονα υπερβολικά πρόωρη. Το πολιτικό διακύβευμα της «συγκυρίας» είναι διαφορετικό: η παραμονή της Ελλάδας στην Α΄ Κατηγορία, έστω και στις τελευταίες θέσεις της βαθμολογίας, δηλαδή η επιβίωσή της ως ευρωπαϊκής χώρας - και, αντιστρόφως, η αποφυγή του υποβιβασμού της στην κατηγορία της Μέσης Ανατολής ή των Βαλκανίων.

Αντιμέτωποι με το φάσμα ενός τέτοιου υποβιβασμού, όσοι τον απεύχονται, δεν έχουν πλέον την πολυτέλεια της περιχαράκωσης, ακόμη και σε ευρύτερες ομαδοποιήσεις όπως είναι αυτή της κεντροαριστεράς. Σε μια ευρωπαϊκή Ελλάδα, η δημοκρατική αριστερά, η ανασυνταγμένη σοσιαλδημοκρατία και η φιλελεύθερη κεντροδεξιά, θα έχουν την ευκαιρία να αντιπαρατίθενται με την ησυχία τους για το ύψος της φορολογίας, ή για το επίπεδο της δημόσιας δαπάνης. Μέχρι τότε, καλά θα έκαναν να συνεννοηθούν μεταξύ τους, ώστε να αποφύγουμε την καταστροφή.

Εν τω μεταξύ, ένα πράγμα είναι βέβαιο: σε μια μεσανατολική ή βαλκανική Ελλάδα, τα περιθώρια για μια εκσυγχρονιστική κεντροαριστερά θα είναι απείρως ασφυκτικότερα από ό,τι ήταν το 1974, το 1996 ή το 2010.

*Ο Μάνος Ματσαγγάνης διδάσκει δημόσια οικονομική στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

http://www.metarithmisi.gr