Smaointe As Gaeilge

Gach Ceithre Bliana, Plá Lócaistí

2020-10-28T16:21:00.001-05:00

Nuair a sílim ar lócaistí, smaoiním ar na scéalta a chuala mé fúthu nuair a bhí mé i mo bhuachaill. Is cuimhin liom, go háirithe, na seanscannáin ghreannmhara a chum cineál miotaseolaíochta ar na lócaistí. Mar shampla, i scannán amháin, tháinig plá ollmhór lócaistí ar fheirm agus d'ith siad 'chuile rud, beagnach -- na héadaí ar na príomhcharachtair ina measc, agus na feirmeoirí fágtha gan tada orthu ach na fo-éadaí! (Níos sine anois, ní thuigim cén fáth ar ith na lócaistí na héadaí amháin, gan greim ar bith a bhaint as na fo-éadaí, ach ag an am sin, níor rith an cheist liom.)

Ar ndóigh, ní bhíonn na lócaistí chomh dona sin 'chuile bhliain. Ach anois 's aríst, bailíonn na lócaistí ina scaotha, na milliúin de na feithidí a fholaíonns an ghrian agus a fháganns talamh lom in áit na mbarr.

Ní feirmeoir mise, ach tuigim an faitíos atá spreagtha ag na scaotha lócaistí, tuigim an léirscrios a fháganns siad ina ndiaidh. Go deimhin, anois díreach anseo sa SAM, tá muid i ngreim ag an speiceas is measa, is gránna, is bréine, is bearránaí, is neamhthrócairí, agus is plapái a fheicfear ariamh:

Polaiteoirí!

Dháiríre, is mór an crá croí iad na polaiteoirí de ghnáth, cinnte. Gach ceithre bliana, áfach -- nuair atá toghchán uachtaránach i gceist -- bailíonn siad ina scaotha. Seachtain i ndiaidh seachtaine, mí i ndiaidh míosa, caitheann na feachtais 'chuile shórt cumarsáide. Mar na lócaistí, folaíonn na teachtaireachtaí polaitiúla na cláir raidió agus na cláir theilifíse. Líonann fógraí na n-iarrthóirí do bhosca poist le bréaga, ionsaithe, agus áibhéil . Bualaíonn an fón an lá uilig, daoine ag rá go bhfuil páirtí amháin foirfe, agus an páirtí eile go holc. Sna meáin -- nuachtáin, raidió, tv, meáin shóisialta -- níl ach aon ábhar á phlé, an pholaitíocht.

Ag deireadh an scéil, níl tada fágtha ar d'intinn seachas do chuid fo-éadaí, mar a déarfá.

Nuair a thiocfas lá an toghcháin, beidh ceiliúradh ann gan dabht. Ceiliúradh ar son na saoirse agus an daonlathais? B'fhéidir.

Ceiliúradh mar gheall ar go bhfuil stop ar an aighneas agus an troid agus na polaiteorí ag béiceadh mar ainmhithe? Cinnte.

Bhuel, ní stop é ach sos, sin an méid. An lá i ndiaidh an toghcháin, tosóidh na polaiteoirí agus na páirtithe an t-airgead a bhailiú, an chéad fheachtas eile a ullmhú. Ní bheidh siad ina dtost le fada ... agus is mór an trua é!

Namhaid #1

2020-07-09T14:13:00.001-05:00

Tá muid i mbun cogaidh.

Is dochloíte an namhaid atá againn. Níl tuirse air ariamh. Má chuireann muid stop le hionsaí amháin, seolann sé ionsaí eile, agus ceann eile ina dhiaidh, aríst agus aríst eile. Ní féidir linn ár n-aire a mhaolú ar feadh nóiméid, fiú. Is cuma cé chomh minic a stoptar é, tagann sé ar ais le fuinneamh agus le diongbháilteacht.

Is namhaid glic, seiftiúil é. Nuair atá constaic curtha ina bhealach, tagann sé ar bhealach eile an damáiste a dhéanamh. An doras dúnta, osclaíonn sé fuinneog. Tá an namhaid seo ag lorg de shíor aon laige, aon locht atá inár gcóras cosanta. Baineann sé lánúsáid as gach deis a ligeann muid roimhe, dá laghad atá sí.

Is é Namhaid #1 é tigh Kenny, go háirithe do mo bhean, agus í ina laoch a bhíonns ag troid ina aghaidh 'chuile lá le bia a chur ar fáil dá cairde cleiteacha.

Iora damanta!

Ag Imirt "Cops 'n' Robbers" Aríst

2020-05-03T18:23:00.004-05:00

Nuair a bhí mé i mo bhuachaill, i mbaile beag i bPennsylvania, bhí gunnaí ag 'chuile leaid i mo chomharsanacht. Gunnaí bréaga i gceist, ár ndóigh. (Caithfidh mé a rá, afach, faoin am a bhí muid inár ndéagóirí, bhí raidhfil nó gránghunna ag an gcuid is mó againn. Théadh go leor leor daoine ag seilg sa gceantar seo 'ainne.)

Bhaineadh muid úsáid as na gunnaí bréaga i gcluifí ina ligeadh muid orainn go mbíodh muid ag troid, 'sea, ag marú a chéile! Agus ba é an cluife is coitianta inár measc ná "Cops 'n' Robbers". Ghlacadh beirt nó triúr páirt na gardaí, agus na leaids eile páirt na robálaithe. Ag deireadh 'chuile chluife, bhíodh cathach gunna mór idir an dá fhoireann.

Tharlaíodh na troideanna taobh amuigh, go hiondúil. Agus na leaids ag caitheamh piléir lenár dtreo go trom -- níl a fhios 'am cén fáth, ach ní athlódáladh muid ariamh, agus ní bhíodh easpa piléir againn ina ainneoin sin -- théadh muid ar foscadh, ag rith ó chrann go cúinne tí, nó faoi bhord picnice. Agus ansin, bhíodh argóint idir an dá fhoireann: an raibh duine buailte ag piléar nuair a bhí sé ag rith ó fhoscadh go foscadh?

Bhaineadh thart ar 90% de na hargóintí sin le mo sheanchara Dave Theodore, nach maireann. Agus é ag rith ó chrann go crann, shíneadh sé a lámh amach roimh a aghaidh. "Dave! Stop! Mharaigh mé thú!" "Níor mharaigh! Bhí mo lámh thuas!" Chreid Dave go raibh an lámh in ann piléar a stopadh.

Is an-fhada ó shíl mé ar an am sin agus ar na cluifí sin. Chuir an phaindéim iad i mo chloigeann. Nuair a ghlacadh muid páirt na robálaithe, is minic a cheanglaíodh muid ciarsúir dhearga ("bandanna") ar ár n-aghaidheanna, a bheith faoi bhréagriocht.

Séasca bliain i ndiaidh na cluifí "Cops 'n' Robbers", tá mé ag caitheamh mo bhandanna aríst. Ach is mór an trua nach féidir linn lámh a shíneadh amach, mar a dhéanadh mo chara óg, le stop a chur ar an gcoróinvireas mar a stop Dave na piléir shamhailteacha blianta, blianta ó shin.

Anois Díreach, Am Foirfe A Bheith Ag Foghlaim Gaeilge (Nó Fraincis, Nó ...)

2020-04-26T21:37:00.002-05:00

Strus ort? Imní ort faoin gcoróinvíreas? Ag plé le fadhbanna oibre? Ag smaoineamh i gcónaí faoi do chlann, faoi airgead, faoi do shláinte?

An mbíonn d'intinn ag rith ó fhadhb go fadhb, agus tusa trína chéile faoi dheireadh, d'inchinn ar tí pléascadh?

Mar fhreagra ar na dúshláin seo, tá daoine go leor ag goil i muinín an aireachais, an domhainaireachais ("mindfulness"), ag foghlaim faoi macnamh, agus ag dlúthbhreathnú ar an anáil. In áit smaointe atá scoilte, ag léim ó rud amháin go rud eile, agus rud eile ina dhiaidh sin, tugtar an aird ar ábhar amháin le tamall. An staid atá á lorg ná a bheith i láthair go hiomlán ("fully present").

Tá an t-aireachas úsáideach go minic, gan dabht ar bith. Ach níl sé éasca a fhoghlaim, ní réiteach tapa é. Is féidir cleachtadh a dhéanamh le tamall an-fhada sula bhforbróidh daoine na scileanna a thabharfas faoiseamh dhóibh.

Ach tá bealach níos giorra go dtí an t-aireachas: teanga nua a fhoghlaim, mar an Ghaeilge, mar shampla!

Nuair atá tú ag déanamh comhrá i do theanga nua, an bhfuil d'intinn ag scinneadh ó rud go rud? Nó an bhfuil do chloigeann líonta go léir leis an teanga, leis an iarracht atá tú a dhéanamh na focail a thuiscint, na habairtí a chumadh? Nuair a bhím féin ag labhairt Gaeilge, níl spás ar bith i m'intinn le liostaí cúraimí, le himní faoin todhchaí, le tada seachas an teanga, na rudaí a deirim, na rudaí a deireann na daoine eile.

Is é sin le rá, tugann comhrá as Gaeilge (nó in aon teanga eile atá tú ag foghlaim) an oiread airde nach bhfágann aon spás meabhrach do smaointe eile. Is sórt aireachais de thimpiste, más maith leat.

Ar ndóigh, bíonn an tionchar sin is láidre le comhrá, ach is féidir an t-aireachas, an sárfhócas a fháil nuair a bhíonns tú ag léamh, ag éisteacht le RnaG nó le taifeadtaí, 7rl. Bain úsáid as acmhainn réasúnta dúshlánach gan a bheith chomh deacair go dtagann an éadóchas ort!

Is foinse faoisimh í an fhoghlaim Gaeilge, mar sin, a chuireanns mothúcháin dhearfacha in ionad imní agus faitís. Is fearr a bheith ag goil i ngleic le deachrachtaí Gaeilge ná a bheith ag goil i ngleic le deachrachtaí an tsaoil, le tamall beag ar an laghad.

Bain triail as an aireachas le linn na géarchéime. Is iontach ar fad an machnamh, chomh maith leis an yóga agus a leithéid.

Ach is iontach freisin an fhoghlaim Gaeilge mar bhealach le faoiseamh a fháil agus le cumas airde a fhorbairt.

Níos Mó Comhrá, Níos Lú Le Rá

2020-04-18T14:11:00.001-05:00

Tá cupla deartháir, cupla driofúr agam, 'chuile dhuine acu ina chónaí níos mó ná 1,000 míle uainn, an chuid is mó acu san Oirthear Mheiriceá. Le blianta, ní bhíodh muid i dteagmháil lena chéile chomh minic sin. Ó, tá an grá eadrainn sách láidir, cinnte, ach ní hé an nós atá againn a bheith cuairteanna agus glaoanna a thabhairt ar a chéile go rialta.

Mar shampla, tá mo dheartháir is sine ina chónaí i Washington, DC. Le blianta, ní fhaca mé é ach 'chuile darna bliain, nuair a bhaileann mo mhuintir sa samhradh le hathaontú a dhéanamh. Faighim cárta Nollag uaidh, agus b'fhéidir glaoch fóin uair nó dhó sa mbliain. Glaoch gearr, cupla nó trí nóiméad, sin é. Is duine aonarán é, beagnach.

Ansin, tháinig an phaindéim. Anois, faighim glaoch uaidh 'chuile sheachtain! Agus labhraíonn muid b'fhéidir deich nóiméad. Rud nach gcreidfainn bliain ó shin.

Ar an mbealach céanna, faighim glaoch ó mo dhriofúr is óige 'chuile choicís nó mar sin. Roimh seo, bhíodh muid i dteagmháil lena chéile trí r-phostanna uair nó dhó sa mí. Anois, labhraíonn muid ar an bhfón i bhfad níos minicí ná a labhraíodh le blianta.

Ach tá fadhb ann. Cén chaoi a thosaíonn an comhrá? "Cén scéal? Cén rud nua atá i do shaol?"

Freagra: diabhal scéal, tada nua.

Le dianghlasáil curtha i bhfeidhm beagnach 'chuile áit, tá muid uilig sáite sa mbaile. Níl muid ag an oifig, ní théann muid amach as an teach go minic. Ní fhreastalaíonn muid ar chluifí no ar dhrámaí, ní fheiceann muid scannáin nó ceolchoirmeacha.

Bíonn 'chuile lá mar a chéile le 'chuile lá eile. Bíonn inniu, inné, amárach an-chosúil lena chéile, is deacair aithint eatarthu. Is minic a chloisim an cheist, "Cén lá ... ?"

Tá an fhadhb chéanna againn ag ár gciorcal comhrá. Bailaíonn ár ngrúpa Gaeilgeoirí in éíndí lena chéile 'chuile choicís. Tosaíonn muid le scealta nua, ach ar an bpointe seo den phaindéim, is deacair rud ar bith nua a chuimhneamh le roinnt lenár gcairde. Bhí an tseachtain seo caite go díreach mar an tseachtain roimpi, agus í ionnan is an tseachtain roimpi sin.

Bainim an-sult as an méadú teagmhála idir mise agus mo mhuintir agus cairde. Ó, dhá mbeinn in ann cur síos ar rud éicint nua ...

Is Beag Nár Thit Mé Isteach Sa gClóiséad Cótaí I nDiaidh Ciorcail Comhrá

2020-04-02T22:12:00.000-05:00

Cruiníonn ciorcal comhrá tigh carad liom 'chuile choicís. An lá faoi dheireadh, agus mise ag goil isteach san arasán, bhain mé mo chuid bróga dhíom. (Is minic a dhéantar é sin anseo, go háirithe sa ngeimhreadh.)

De bhrí sin, ar ndóigh , agus mise ag imeacht, caithfear na bróga a chur orm aríst, rud sách simplí de réir cosulachta. Ach d'éirigh an gníomh simplí sin deacair go sciobtha.

Agus ag cur na bróga orm dhom, sheas mé ar chos amháin le bróg a chur ar an gcos eile. Déanaim é sin go minic, gan mórán fadhbanna, d'ainneoin ghalar Pharkinson atá orm. (Tharlaíonn fadhbanna cothroim go minic leis an ngalar sin.) Ach an oíche sin, baineadh de mo chothrom, agus níorbh é sin ach tús mo thrioblóide.

Nuair a thuig mé go raibh ag titim, shín mé m'uillinn amach le tacaíocht a fháil on mballa. Ar an drochuair, níor bhuail m'uillinn ar an mballa. Buail sí ar dhoras an chlóséid cótaí...an doras fillteach a bhí ar an gclóiséad.

Agus d'fhill sé.

Níor thit mé go hiomlán isteach sa gclóiséad, buíochas le Dia. Ar feadh nóiméid, shíl mé go mbeinn i mo shuí ar urlár an chlóiséid i measc na cótaí.

Mar sin féin, thóg mé callán mór and chas 'chuile dhuine eile sa ngrúpa i mo threo. Bhí mé ann, ar ghluin amháin, ag mothú sách amaideach.

Bhí comhrá deas againn an tráthnóna sin. Ach chuir mé deireadh leis an gcomhrá le seó craiceáilte, cineál mar fear grinn i sorcas!

Gaeilgeoirí Sa gCarrchlós

2017-07-07T23:05:00.000-05:00

Cupla lá ó shin, tháinig mé amach as an YMCA i ndiaidh babhta traenála agus shiúil mé i dtreo mo chairr sa gcarrchlós. Mar is gnáth leis na carrchlóis mhóra, bhí na carranna páirceáilte srón ar shrón, mar sin, na boinéid beagnach ag bualadh faoina chéile.

Shroic mé mo charr agus bhí mé sásta a fheiceáil gur imigh cheana féin an carr a bhí os mo chomhair. D’fhéadfainn dul go díreach ar aghaidh tríd an spás folamh a bhí fágtha romham.

Chuaigh mé isteach sa gcarr agus thosaigh í. Ag an nóiméad sin, thiomáin bhean isteach sa spás. Maith go leor, athrú plean. Bhí mé ar tí dul ar gcúl as an spás nuair a thug mé faoi deara go raibh an bhean ag síneadh méire ar mo charr. Ní raibh mé cinnte céard a bhí ar a hintinn.

Ar dtús, shíl mé go raibh imní uirthi go raibh ár gcuid carranna ró-chóngarach dá chéile. Ansin, chreid mé go raibh sí ag cur ceist orm: an raibh mé ag imeacht? Má bhí, ar ndóigh, bheadh sí in ann an spás maith a fháil.

Go tobann, léim an bhean amach as a carr agus tháinig g0 ta0bh tiománaí mo chairr féin. D’íseal mé an fhuinneog, agus sháigh sí a ceann isteach le labhairt liom.

“Gaeilgeoir?” a dúirt sí!

Tá an cosúlacht ar an scéal go bhfaca sí an uimhirphláta ar mo charr: “Gaeilge” scríofa air. As Dún na nGall an bhean, agus rinne muid comhrá as Gaeilge le cupla, trí nóiméad, an-deas ar fad.

Fíor “Popup Gaeltacht” é, nach ea?

In Aghaidh na Gaoithe

2016-08-07T16:21:00.000-05:00

Tá mé in Albain anois, i mbaile beag cois fharraige (Fife). Is an-ghaofar an lá atá againn inniu, agus mise ag breathnú amach trí fhuinneog ár n-árasáin, feicim na faoileáin ag eitilt os cionn an bhaile.

Tá na héin ar foluain, ag fanacht san áit chéanna sa spéir...rud nach bheidís in ann déanamh gan an ghaoth láidir. Mar sin, an rud olc í nó rud maith í, an ghaoth seo? Nó, níos simplí, an bhfuil sé difriúil a bheith ag eitilt ar lá gaofar, 's sin an méid?

Céard faoi na créatúir talún mar muide? Déanann muid gearáin nuair atá muid, 'ag eitilt in aghaidh na gaoithe', cinnte.

Ach b'fhéidir nach mbíonn dúshláin go dona i gcónaí. B'fhéidir go dtugann siad deiseanna dhúinn rudaí nua, rudaí maithe, a fhoghlaim.

An chéad uair eile a chuirfeas an saol gaoth ghann romham, cuirfidh mé fáilte roimpi mar sheans a bheith ar foluain sa spéir.

Cá Bhfuil na Lucharacháin Nuair atá Siad ag Teastáil Uait?

2014-10-07T21:00:00.000-05:00

Nuair a bhí mise óg, chuala mé scéal faoi lucharacháin an ghréasaithe. Ba dheas an gréasaí, deirtear, agus ag obair go dian i gcónaí. Dáiríre, thraoch sé é féin ag obair, agus lá amhaín, tháinig an oíche, agus peire bróga le déanamh fós, ach gan smidirín fuinnimh fágtha aige. Chuaigh sé a codladh gan iad a dhéanamh.

Ach bhí lucharacháin ina gcónaí i siopa an ghréasaithe, agus bhíodh an gréasaí carthanach 's cineálta leo. Mar sin, chuidigh na lucharacháin leis, rinne siad na bróga, agus an gréasaí ina chodladh.

Anois, níl mórán ama nó fuinnimh agam le gairid a bheith ag scríobh postanna ar an mblag seo, gabh mo leithscéal. Tá mo chloigeann folamh le seachtainí anuas.

Ach ní rinne mé drochrud ar aon lucharachán ariamh, creidim, agus bhí súil agam go ndéanfadh siad sásta cupla post a scríobh, agus mise i mo chodladh.

Á, bhuel, b'fhéidir go gcaithfidh mé cupla sásar bainne te a chuir i ndiaidh an dórais.

Go dtí sin, caithfidh mé na postanna a scríobh i m'aonar glan.

Pobalbhreith na Speigeanna Neanta: Gnáthgheimreadh Romhainn

2014-09-23T23:31:00.000-05:00

Tá an fómhar tagtha faoi dheireadh go Minnesota, an séasúr is áille anseo, gan dabht.

Agus leis an bhfómhar, tagann cupla feithid spéisiúil, mar na "box elder bugs", ina gcruinnithe ar an gcosán, sna fuinneoga, srl.

Anois, feicim na speigeanna neanta ag siúl ar na cosáin freisin. Dar leis an bpiseog nó leis an mbéaloideas, ar an laghad, tugann an speig neanta réamhaisnéis gheimridh dúinn.

Ar ndóigh, tá dhá dhath ar an speig neanta, stríoc donn idir dhá stríoc dubha. Nuair a bhíonns na stríocaí dubha níos mó, beidh an geimhreadh fuar agus crua. Nuair a bhíonns an stríoc dhonn níos mó, is bog an geimhreadh a bhíonns romhainn.

Chonaic mé sé - ocht speig neanta, b'fhéidir, i mbliana, go dtí seo. Tá an chuid is mó acu in aontú lena chéile: beidh gnáthgheimreadh againn.

Feicfidh muid ...

Seiceanna, Scríofa Ar Chuntas Cuimhne

2014-09-02T18:05:00.002-05:00

Ag glanadh seilfeanna sa mbasement lá cheana, fuair muid bosca lán le seiceanna. B'fhéidir nach dtuigfidh na daoine óga an scéal seo, ach roinnt bliana ó shin, sheoladh na bainceanna na seiceanna a bhíodh íoctha amach ar ais dhuit, sa bpost. Mar sin, bhí bosca againn, agus go leor leor sean-seiceanna ó 1988, 1990, blianta ó shin.

Thosaigh mé na seiceanna a stialladh, ach, ar ndóigh, ní féidir liom iad a chur isteach sa meaisín gan feiceáil céard atá scriofa orthu, an duine nó comhlacht nó eagraíocht ar íoc muid as rud éicint.

Agus thosaigh sé turas trí mo chuimhne féin.

Mar shampla, bhí seiceanna go leor do "Arnold's Diner", bialann nach maireann. Ba an-mhaith lenár mbeirt iníonacha Arnold's, mar gheall ar gur rua é an bainisteoir, ruanna na cailíní chomh maith, agus an rud a deir an bainisteoir 'chuile uair a chonaic sé na cailíní, "Us red heads gotta stick together!"

Bhí seiceanna do na scoileanna rince, ballé ar dtús, rince Gaelach ina dhiaidh sin. Seiceanna le lón ar scoil, seiceanna do chairde atá imithe anois, seiceanna do chomhlachtaí nach maireann, nó a bhfuil ainmneacha nua orthu.

Leis an mbainceáil ar líne agus 'chuile shórt leictreonach, ní fhaighim na seiceanna ar ais anois. Is maith é, cinnte.

Ach gan pháipéar, gan chuimhne, b'fhéidir.

An Fáth Go nAontaím Leis an bhFéilire Ceilteach

2014-08-26T08:00:00.000-05:00

Tús Mhí Lúnasa, agus airím na laethanta ag dul i ngiorracht. Níl a fhios agam an é an oiread ama go mbíonn solas againn, nó an uilinn gréine i rith an lae, ach airím an t-athrú, ó lá go lá, gan dabht ar bith.

Athrú eile i mo shaol: airím an t-athrú solais níos láidre anois agus, go háirithe, níos luaithe 'chuile bhliain. Tá mé i bhfad níos mothálaí faoin athrú seo, agus mise níos mó na séasca bliana d'aois, ná a bhí mé i m'óige.

Ar ndóigh, tagann mothúchán cineál dubhach orm leis an ngiorrú lae.

Ach ar an taobh eile, airím an t-earrach go luath i Mí Feabhra, leis an bhfuacht agus an sneachta ar an talamh, ach leis na laethanta ag fadú chomh maith.

Is malairt réasúnta é, creidim.

An Cheist Churtha Orm ... Dáiríre?

2014-08-22T07:00:00.000-05:00

Lá breá amháin le gairid, bhí mé ag déanamh siúlóide timpeall locha i Minnesota. Tá cosán deas asfailt in aice leis an loch, agus tháinig mé ar speig neanta ag dul treasna an chosáin, an chéad cheann a chonaic mé i mbliana. (Deirtear go dtugann na dathanna ar an speig neanta réamhfaisnéis aimsire roimh an ngeimhreadh.)

Bhí mé ag iarraidh grianghraf a fháil le m'fhón. Mar sin, ar leataobh an chosáin, bhí mé craptha ar mo ghogaide, mo cheann cromtha, íseal, os cionn na speige neanta, nuair a chuir fear a bhí ag siúl tharam ceist orm. Cén cheist?

Arbh í an cheist: "Céard atá tú ag breathnú air?" Níorbh í.

Arbh í an cheist: "An féidir liom cuidiú a thabhairt dhuit?" Níorbh í.

An cheist a chuir sé orm: "An bhfuil taom croí ort?" B'in í.

Muise. Tuigim nach bhfuil mé óg, ach taom croí? Dáiríre?

Sheeesh!

Is Breá Liom an Nádúr ... ina Áit Féin

2014-08-19T08:30:00.000-05:00

Bhí cruinniú an-fhada agam ar maidin (agus meánlae) lá amháin le gairid. Ina dhiaidh, stop mé ag páirc, ag Bush Lake, i mBloomington, Minnesota.

Blianta ó shin, bhínn ag obair gar don pháírc seo, ach ní raibh mé ann le blianta, blianta. Mar sin, rinne mé siúlóid ar an gcosán deas, timpeall an locha, agus crainn ag gach taobh de. Stop mé cupla uair le breathnú ar bhláthanna nó ar fhéileacáin nó ar rudaí deasa eile.

Leathuair níos déanaí, bhí mé i siopa grósaera. Stop duine den fhoireann an tsiopa, sín sí méara i mo threo, agus dúirt sí liom -- go calm, socair, caithfidh mé a rá -- "Tá damhán alla ar do léine."

Bhreanaigh mé síos, agus ag imeall mo radhairc, d'airigh mé gluaiseacht, ag smaoineamh gur damhán beag a bhí ar mo ghualainn. Scuab mé mo lámh thar an léine agus thit an damhán alla ar an urlár.

Bhuel, ní raibh damhánaín beag bídeach orm ach créatúr cupla orlach (5 cm) ar fad! Agus bhí sé ag marcaíocht ormsa le leathuair, ar a laghad, agus mise ag tiomáint go dtí an siopa grósaera.

Gan dabht, is bréa liom an nádúr. Ach bhí an iomarca náduír orm an lá sin.

Aonach Éireannach, Aonach Gael-Meiriceánach, Gan Bheith i mo Shaothín

2014-08-15T19:32:00.002-05:00

Bhí feis mhór i St. Paul an tseachtain seo caite, an "tAonach Éireannach” bliaintiúil ar Harriet Island (féach ar http://www.irishfair.com). Chaith mé an deireadh seachtaine ag cuidiú leis an bpuball Ghaeltacht Minnesota.

Go hoifigiúil, is aonach cultúrach é. Ach cén cineál cultúir? Cultúr na hÉireann? B’fhéidir. Ach ag labhairt le mo chuid comhleacaithe, d'aontaigh muid go raibh an cultúr Gael-Meiriceánach i gceist.

Bíonn daoine ann an bhfuil spéis acu ar an litríocht nó ar an teanga, cinnte. Bíonn i bhfad níos mó daoine an bhfuil spéis acu ar an spórt, nó ag sórt ar bith ceoil, má bhíonn sé sách ard.

Caitheann daoine go leor éadaí uafásacha, glé-uaine, nó léinte le fógraí mímhúinte orthu, agus a ndóthain óil acu, ag labhairt ró-ard.

Bheadh sé éasca a bheith ina shaothín, ag baint bród as an obair leis an teanga, i gcompáraid leis an gcuid is mó den slua. Ach ní bheadh sé sin ceart.

D’fhoghlaim mé ó Denis Clarke, bunaitheoir Ghaeltacht Minnesota, blianta ó shin, nach mbíonn rud ar bith eile ag na daoine sin mar cheangal den chultúr dúchais. Agus is tús é, na héadaí agus na seamróga agus an chuid eile de. Tosaíonn daoine leo, agus anois is aríst, tagann siad ar rudaí níos doimhne, níos cultúrtha, níos déanaí.

Is maith an rud é, an teanga a bheas ag duine. Ach ní foinse bróid é. Is foinse buíochais é.

Níl na Gaeilgeoírí nios fearr ná na “party crowd” Gael-Meiriceánach. Tá siad níos ámharaí.

Is Fearr an Ciúnas Ná an Tost

2014-08-12T00:07:00.002-05:00

Oibrím in oifig atá i mo theach féin, féinfhostaithe mise, agus is breá liom é. Níl aon troid agam leis an trácht ar maidin. Le dul ag an oifig, siúlaim ó chistin, i ndiaidh mo bhricfeasta, suas an staighre agus isteach san oifig.

Sa samhradh, nuair nach mbíonn sé róthe nó rófhliuch, bíonn na fuinneoga oscailte. Anois díreach, ar an drochuair, tá mé ag éisteacht le sábh slabhrach, agus mo comharsa ag leagan crainn síos. Ní maith liom an fhuaim sin, ar ndóigh, agus anois 's aríst, bím ag tnúth leis an tost.

Ach i ndáiríre, is maith liom an ciúnas, is fearr liom é ná an tost. Is maith liom na fuaimeanna éadroma na comharsanachta -- daoine ag labhairt agus iad ag siúl ar an gcosán roimh ár dteach, daoine ag obair sna gáirdíní nó ag déanamh siúinéireachta, caoi a chur ar an díon, rudaí mar sin ... na héin ... an ghaoth ...

Is binn béal ina thost, ach is níos binne an chomharsanacht ina ciúnas.