<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="no"?><?xml-stylesheet href="http://www.blogger.com/styles/atom.css" type="text/css"?><rss xmlns:itunes="http://www.itunes.com/dtds/podcast-1.0.dtd" version="2.0"><channel><title>           Société Haïtienne d'Astronomie | SHA</title><description>Enregistrée au Ministère des Affaires sociales et du Travail d'Haïti au n° STW-26129. </description><managingEditor>noreply@blogger.com (Dr Rulx Narcisse )</managingEditor><pubDate>Wed, 4 Nov 2026 04:54:24 -0500</pubDate><generator>Blogger http://www.blogger.com</generator><openSearch:totalResults xmlns:openSearch="http://a9.com/-/spec/opensearchrss/1.0/">1232</openSearch:totalResults><openSearch:startIndex xmlns:openSearch="http://a9.com/-/spec/opensearchrss/1.0/">1</openSearch:startIndex><openSearch:itemsPerPage xmlns:openSearch="http://a9.com/-/spec/opensearchrss/1.0/">25</openSearch:itemsPerPage><link>https://haitiastronomie.blogspot.com/</link><language>en-us</language><itunes:explicit>no</itunes:explicit><itunes:subtitle>Enregistrée au Ministère des Affaires sociales et du Travail d'Haïti au n° STW-26129. </itunes:subtitle><itunes:category text="Science &amp; Medicine"><itunes:category text="Natural Sciences"/></itunes:category><itunes:category text="Education"><itunes:category text="Educational Technology"/></itunes:category><itunes:owner><itunes:email>noreply@blogger.com</itunes:email></itunes:owner><item><title>Christophe Galfard : Les Dernières Découvertes sur l’Univers changent tout !</title><link>https://haitiastronomie.blogspot.com/2026/11/christophe-galfard-les-dernieres.html</link><category>Christophe Galfard</category><category>Conférence</category><category>Découvertes</category><category>univers</category><author>noreply@blogger.com (Dr Rulx Narcisse )</author><pubDate>Tue, 3 Nov 2026 15:06:21 -0500</pubDate><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-434055415709160852.post-4932327825149085425</guid><description>&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;iframe allowfullscreen="" class="BLOG_video_class" height="266" src="https://www.youtube.com/embed/AfHErifmm9E" width="320" youtube-src-id="AfHErifmm9E"&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Cette conférence présente les découvertes récentes en astrophysique à travers les observations de télescopes comme James-Webb, Gaia et Vera Rubin. Elle fait voyager le public de la Voie lactée — dont les cartes récentes révèlent notamment une forme ondulée — jusqu’aux grandes structures de l’Univers, en expliquant les distances et les limites de l’Univers observable. La présentation montre aussi des régions où naissent et meurent les étoiles, ainsi que le passage de l’objet interstellaire 3I/ATLAS, dont les observations indiquent une composition familière. Enfin, elle aborde la défense planétaire et le test DART, qui a modifié l’orbite d’un petit astéroïde, avant d’introduire la découverte de Vera Rubin sur la rotation des galaxies.&lt;/p&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;Retour a la page d'accueil: https://haitiastronomie.blogspot.com/p/home.html&lt;/div&gt;</description><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" height="72" url="https://img.youtube.com/vi/AfHErifmm9E/default.jpg" width="72"/><thr:total xmlns:thr="http://purl.org/syndication/thread/1.0">0</thr:total></item><item><title> Un NOUVEAU MONDE découvert dans le SYSTEME SOLAIRE ! DNDE</title><link>https://haitiastronomie.blogspot.com/2026/11/un-nouveau-monde-decouvert-dans-le.html</link><category>decouverte</category><category>DNDE</category><category>Planete naine</category><author>noreply@blogger.com (Dr Rulx Narcisse )</author><pubDate>Tue, 3 Nov 2026 13:39:33 -0500</pubDate><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-434055415709160852.post-7110895192170274965</guid><description>&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;iframe allowfullscreen="" class="BLOG_video_class" height="266" src="https://www.youtube.com/embed/SlEtNB3lSZQ" width="320" youtube-src-id="SlEtNB3lSZQ"&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;L’observatoire Vera Rubin a repéré l’objet transneptunien 2026 ED138, dont le diamètre pourrait atteindre plusieurs centaines de kilomètres et qui pourrait, selon ses caractéristiques encore incertaines, entrer dans la catégorie des planètes naines. Les observations futures de Rubin pourraient révéler des dizaines de milliers d’objets lointains et aider à tester l’hypothèse controversée de la « planète 9 ». L’épisode aborde aussi les pistes envisagées pour prolonger la mission du télescope Hubble, les essais préparatoires de la Chine en vue d’un alunissage habité avant 2030, ainsi que le démonstrateur européen de lanceur réutilisable Calisto. Il montre ainsi comment de nouveaux relevés et des essais technologiques pourraient faire avancer à la fois l’exploration du système solaire et les capacités spatiales.&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;Retour a la page d'accueil: https://haitiastronomie.blogspot.com/p/home.html&lt;/div&gt;</description><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" height="72" url="https://img.youtube.com/vi/SlEtNB3lSZQ/default.jpg" width="72"/><thr:total xmlns:thr="http://purl.org/syndication/thread/1.0">0</thr:total></item><item><title>Géologie planétaire : Que peuvent nous apprendre les roches, les cratères et les volcans sur l'histoire d'une planète ?</title><link>https://haitiastronomie.blogspot.com/2026/10/geologie-planetaire-que-peuvent-nous.html</link><category>2026</category><category>Astro-ENGA</category><category>astwonomi</category><category>Captain Astro</category><category>geologie</category><category>Jeoloji</category><category>kratè</category><category>Kreyòl</category><category>planèt</category><category>Planète</category><category>planètè</category><category>vòlkan</category><category>wòch</category><category>Youtube</category><category>ÉPISÒD 7</category><author>noreply@blogger.com (Dr Rulx Narcisse )</author><pubDate>Sat, 31 Oct 2026 07:07:42 -0400</pubDate><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-434055415709160852.post-8440513760012145391</guid><description>&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;iframe allowfullscreen="" class="BLOG_video_class" height="266" src="https://www.youtube.com/embed/V_NKxQn8J8M" width="320" youtube-src-id="V_NKxQn8J8M"&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;SCÈNE 1. UN MYSTÈRE SUR LA MONTAGNE
MARTIENNE&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;/p&gt;&lt;table align="center" cellpadding="0" cellspacing="0" class="tr-caption-container" style="margin-left: auto; margin-right: auto;"&gt;&lt;tbody&gt;&lt;tr&gt;&lt;td style="text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjxj9_bqLahFFzfgIpOh7i8AwjSRAiFCiL1UymvcUCndy4UzysOgCm_dRnnssCW-OXhyphenhyphenG24xYiWyepHYX_xsAaZ1qYaIeFAr7sINSribq1S1rp2Bok0RRrQk15u9TeM_7Hu57txQ8484RRsW8MOi5p_umhWMi8S0_jQwMiEbzvlcaKRUy0r6xdJWHslLpTw/s1600/image.png" style="margin-left: auto; margin-right: auto;"&gt;&lt;img alt="" data-original-height="620" data-original-width="1440" height="138" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjxj9_bqLahFFzfgIpOh7i8AwjSRAiFCiL1UymvcUCndy4UzysOgCm_dRnnssCW-OXhyphenhyphenG24xYiWyepHYX_xsAaZ1qYaIeFAr7sINSribq1S1rp2Bok0RRrQk15u9TeM_7Hu57txQ8484RRsW8MOi5p_umhWMi8S0_jQwMiEbzvlcaKRUy0r6xdJWHslLpTw/s1600/image.png" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="tr-caption" style="text-align: center;"&gt;&lt;span style="text-align: left;"&gt;Grand panorama de la surface de Mars, avec des montagnes, des roches et des cratères.&lt;/span&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO:&lt;/strong&gt;Bonjour
à tous !&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;Bienvenue à ASTRO-ENGA, un espace où
nous prenons le temps d'observer le ciel, de nous poser des questions
et de chercher à comprendre l'Univers par la science. Je suis le
&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO&lt;/strong&gt;, astronome professionnel à la Société
Haïtienne d’Astronomie (SHA) et professeur d’astronomie à
l’École Nationale de Géologie Appliquée (ENGA).&lt;/p&gt;&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiu6RkUpbFMiyC_4K8s-YNRE4nwlqBqH3FSwD7vFjQTJMa3LV3hzVaR0SAuEqsy7pe-w6Ax-IioIOn2TZPtDpOb-TFdB83AIM9bDJcl3Gat7xBJOC_jxtJX3MbxVUM2wn4t8okJo-OWYVguSpd9tRpjnLs32F3SaVjkt6MDKW0KsBye6gdqMmXVlMGCTKd6/s355/Captain%20Astro2-1.png" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em; text-align: center;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="220" data-original-width="355" height="198" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiu6RkUpbFMiyC_4K8s-YNRE4nwlqBqH3FSwD7vFjQTJMa3LV3hzVaR0SAuEqsy7pe-w6Ax-IioIOn2TZPtDpOb-TFdB83AIM9bDJcl3Gat7xBJOC_jxtJX3MbxVUM2wn4t8okJo-OWYVguSpd9tRpjnLs32F3SaVjkt6MDKW0KsBye6gdqMmXVlMGCTKd6/s320/Captain%20Astro2-1.png" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;Aujourd’hui, j’ai le plaisir
d’accueillir deux étudiants de troisième année : Guerlens
Desloriers et Catherine Toussaint.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;Catherine Toussaint, bienvenue sur
ASTRO-ENGA !&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;Guerlens Desloriers, bienvenue sur
ASTRO-ENGA !&lt;/p&gt;&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi-zwTmvT_wW59AiHkk8yzSGixEMQnIiFua_QZpmI6zQBepVQf5RktJKWV2aX4r_ZwwCf39f9dxxhmDPMQxLMj7fV1t2OAb4eWAHwDbJ46aKMurTQqdhkC_g5xIo6cTtcbhPaGuSXMjGyhUc7rC-JHfw1Gx0I8lIVHVZjbS2Qnku1zamtOgFrtAId9luuFI/s1672/Interfas-Webin%C3%A8%20Astro-Enga%20sou%20Jewoloji%20Plan%C3%A8t%C3%A8.png" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em; text-align: center;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="940" data-original-width="1672" height="180" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi-zwTmvT_wW59AiHkk8yzSGixEMQnIiFua_QZpmI6zQBepVQf5RktJKWV2aX4r_ZwwCf39f9dxxhmDPMQxLMj7fV1t2OAb4eWAHwDbJ46aKMurTQqdhkC_g5xIo6cTtcbhPaGuSXMjGyhUc7rC-JHfw1Gx0I8lIVHVZjbS2Qnku1zamtOgFrtAId9luuFI/s320/Interfas-Webin%C3%A8%20Astro-Enga%20sou%20Jewoloji%20Plan%C3%A8t%C3%A8.png" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;Bienvenue dans ce nouvel épisode
d’ASTRO-ENGA 2026. Aujourd’hui, nous allons faire un voyage
exceptionnel. Nous allons visiter un monde où, pour l’instant,
aucun d’entre nous n’a jamais posé le pied.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;Il s’agit de la planète Mars !&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;Mais j’ai une question à vous poser.
Si nous arrivons sur une planète inconnue et que nous y trouvons des
roches, des montagnes, des cratères et des traces qui ressemblent à
d’anciennes rivières, pourrons-nous savoir ce qui s’est passé
sur cette planète il y a des milliards d’années ?&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;GUERLENS :&lt;/b&gt;&amp;nbsp;Je le pense,
professeur. Car les roches ne se forment pas par hasard. Certaines
proviennent de la lave, d'autres de sédiments, et d'autres encore se
forment après un impact majeur.&lt;/p&gt;&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhoB8kCOobq8zwSriOZXw2oG5hUc7hreu7jSdiAqkOehCIfcJMk8rC-I2V_IcOd3beihdp-D8K3vMF8H0AVobPVW-lO4gvIQvapFBcUnf_5AhNipXuWLFxR27_iPS9DzocGYdTj7TQbxvSRrCe0FerV4N7Pzq4UVnw4MU6bPDz4Pebnc_a-6NMNSGQrQI_E/s351/Guerlens2.png" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em; text-align: center;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="295" data-original-width="351" height="269" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhoB8kCOobq8zwSriOZXw2oG5hUc7hreu7jSdiAqkOehCIfcJMk8rC-I2V_IcOd3beihdp-D8K3vMF8H0AVobPVW-lO4gvIQvapFBcUnf_5AhNipXuWLFxR27_iPS9DzocGYdTj7TQbxvSRrCe0FerV4N7Pzq4UVnw4MU6bPDz4Pebnc_a-6NMNSGQrQI_E/s320/Guerlens2.png" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;CATHERINE :&lt;/b&gt; Je suis d'accord, mais il
faut rester prudent. Même si l'on découvre une forme qui ressemble
à une rivière, cela ne signifie pas que l'on peut immédiatement
conclure que de l'eau l'a traversée.&lt;/p&gt;&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjdLjBmfq6usO3KE5pck2QS8hcjFI4XX9A1H1PHfSpaKx6dq41L6lINv3bKXjWeQ9hD8LHx1eMv-RXYaZPCBTBVwLCouVC1jfEWT5GcHLae-NdJCompzYtH64T4jsydAolEuGT1LLL2qsXdYp8_hqYPUvA8brsMANVtQcTuOpvpTeOQy7YxGMACOE_rxlIa/s341/Cathrine.png" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em; text-align: center;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="332" data-original-width="341" height="312" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjdLjBmfq6usO3KE5pck2QS8hcjFI4XX9A1H1PHfSpaKx6dq41L6lINv3bKXjWeQ9hD8LHx1eMv-RXYaZPCBTBVwLCouVC1jfEWT5GcHLae-NdJCompzYtH64T4jsydAolEuGT1LLL2qsXdYp8_hqYPUvA8brsMANVtQcTuOpvpTeOQy7YxGMACOE_rxlIa/s320/Cathrine.png" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;Captain Astro:&lt;/b&gt; Excellent!
Guerlens a déjà commencé à étudier l'histoire des roches, et
Catherine a déjà demandé des preuves. C'est ainsi que fonctionne
la science : on observe, on propose une explication, et on vérifie
si les preuves la confirment.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;En géologie planétaire, les
scientifiques étudient les surfaces et les structures d'autres
mondes pour comprendre comment elles se sont formées, comment elles
ont évolué et quelles transformations elles ont subies.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;Mais comment déchiffrer une histoire
inscrite dans les roches ?&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;SCÈNE 2. LES CRATÈRES : PORTÉES
DE COLLISIONS D'AUTRES ÉPOQUES&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table align="center" cellpadding="0" cellspacing="0" class="tr-caption-container" style="margin-left: auto; margin-right: auto;"&gt;&lt;tbody&gt;&lt;tr&gt;&lt;td style="text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEg70uBIGjNRG1mI1xjnkC_VPQtolK8dDsGFsknkC5BuTGmj4hQRrG56ZYQDdT8qaDqJgL6Lm6jz7BWspzV9CN1sU5SWu0qvFAsIy3Pc-0P3WPebUiNdD_MK44-65fiUMn9zrvCy8e8QEx-hyd6Kv1z4zvshV5QgFpx3Ew-wvQ8P_ESCTatmyevtTy1rA5Hl/s1536/Konparezon%20Krat%C3%A8%20Lalin%20ak%20Mas.png" style="margin-left: auto; margin-right: auto; text-align: center;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="1024" data-original-width="1536" height="426" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEg70uBIGjNRG1mI1xjnkC_VPQtolK8dDsGFsknkC5BuTGmj4hQRrG56ZYQDdT8qaDqJgL6Lm6jz7BWspzV9CN1sU5SWu0qvFAsIy3Pc-0P3WPebUiNdD_MK44-65fiUMn9zrvCy8e8QEx-hyd6Kv1z4zvshV5QgFpx3Ew-wvQ8P_ESCTatmyevtTy1rA5Hl/w640-h426/Konparezon%20Krat%C3%A8%20Lalin%20ak%20Mas.png" width="640" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="tr-caption" style="text-align: center;"&gt;&lt;span style="text-align: left;"&gt;Un grand cratère sur la Lune et un cratère sur Mars&lt;/span&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;
&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;GUERLENS :&lt;/b&gt; Commençons par les
cratères. Quand on observe la Lune, on voit de nombreux trous ronds
de tailles variées. Beaucoup sont des cratères formés par l'impact
d'astéroïdes ou d'autres petits corps spatiaux à grande vitesse.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;CATHERINE :&lt;/b&gt;&amp;nbsp;Mais Guerlens, est-ce que
tous les trous que l'on voit sur une planète sont des cratères
d'impact ? Et s'ils étaient formés par un volcan ?&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;GUERLENS :&lt;/b&gt;&amp;nbsp;C'est une excellente
question ! Certains trous sont liés à l'activité volcanique. C'est
pourquoi il faut observer la forme du cratère, les roches qui
l'entourent et d'autres indices géologiques, plutôt que de se fier
uniquement à son apparence.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO:&lt;/strong&gt; Très
bien ! Un cratère d'impact se forme lorsqu'un objet spatial percute
une surface. La collision libère beaucoup d'énergie, brise les
roches, creuse le sol et peut projeter des matériaux très loin.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;Mais voici une autre question : si l'on
trouve de nombreux cratères à la surface d'une planète, cela
signifie-t-il que cette planète a subi plus de collisions que toutes
les autres ?&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;GUERLENS :&lt;/b&gt;&amp;nbsp;Pas nécessairement. La
surface est probablement très ancienne, et les cratères sont là
depuis des milliards d'années.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;CATHERINE :&lt;/b&gt;Cela signifie qu'une autre
planète a pu subir elle aussi de nombreux impacts, mais si le vent,
l'eau ou les volcans modifient sa surface, certains cratères peuvent
disparaître !&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO:&lt;/strong&gt;
Exactement! C'est l'une des grandes leçons de la géologie
planétaire. Sur Terre, l'érosion, la tectonique des plaques et
l'activité volcanique peuvent effacer ou transformer de nombreuses
traces d'impacts anciens. Sur la Lune, où l'érosion est différente
de celle de la Terre, de nombreux cratères restent visibles pendant
très longtemps.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;Par conséquent, le nombre de cratères
peut aider les scientifiques à estimer l'âge d'une surface,
notamment en comparant différentes zones. Mais il ne s'agit pas
simplement de compter les trous. Nous devons également prendre en
compte d'autres indices.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;GUERLENS :&lt;/b&gt;&amp;nbsp;Les cratères sont donc des
témoins de l'histoire !&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/b&gt; Oui ! Mais nous
devons apprendre à bien les interpréter.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;SCÈNE 3. VOLCANS : CE QUI SE
CACHE SOUS LA SURFACE&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table align="center" cellpadding="0" cellspacing="0" class="tr-caption-container" style="margin-left: auto; margin-right: auto;"&gt;&lt;tbody&gt;&lt;tr&gt;&lt;td style="text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjdcH5fYViLYbWb71uAZ__3bD6vW6sTF1eI9Zur1d4pD_ny-kgYBsS7NtCJ3h7co8qUt-2czPw9q3OjTDZJpnsaK0N9sPw8ceMZAutuZtvdxsqlhLkeDMAY79YA3CyFzZatzsIDBCe5dtJUe6QPUVYiuXo7Jy1QnPkZgnG-ij9iEmAyI-cY6LGiPw95Syac/s1536/V%C3%B2lkan%20Lat%C3%A8%20ak%20Olympus%20Mons.png" style="margin-left: auto; margin-right: auto; text-align: center;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="1024" data-original-width="1536" height="426" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjdcH5fYViLYbWb71uAZ__3bD6vW6sTF1eI9Zur1d4pD_ny-kgYBsS7NtCJ3h7co8qUt-2czPw9q3OjTDZJpnsaK0N9sPw8ceMZAutuZtvdxsqlhLkeDMAY79YA3CyFzZatzsIDBCe5dtJUe6QPUVYiuXo7Jy1QnPkZgnG-ij9iEmAyI-cY6LGiPw95Syac/w640-h426/V%C3%B2lkan%20Lat%C3%A8%20ak%20Olympus%20Mons.png" width="640" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="tr-caption" style="text-align: center;"&gt;&lt;span style="text-align: left;"&gt;Un volcan sur Terre, et l’imposant volcan Olympus Mons sur Mars&lt;/span&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;
&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;CATHERINE :&amp;nbsp;&lt;/b&gt;Parlons maintenant des
volcans. Sur Terre, lorsque le magma remonte de l’intérieur de la
planète à la surface, on trouve de la lave, des cendres et d’autres
matériaux volcaniques. Ces matériaux refroidissent ensuite et
forment de nouvelles roches.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;Sur d’autres planètes et certaines
lunes, les scientifiques ont trouvé des preuves que l’activité
volcanique a également joué un rôle majeur dans la formation de
leurs paysages.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;GUERLENS :&lt;/b&gt;&amp;nbsp;Catherine, j’ai une
question. Si l’on découvre un volcan massif sur une planète, cela
signifie-t-il qu’il est encore actif ?&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;CATHERINE :&lt;/b&gt;&amp;nbsp;Non ! Un volcan
peut avoir été actif par le passé et ne plus l’être
aujourd’hui. Sa forme et les roches dont il est issu peuvent être
préservées pendant des millions, voire des milliards d’années.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO:&lt;/strong&gt; C'est
exact. Regardez la Montagne Olympique, Olympus Mons sur Mars. C'est
l'un des plus grands volcans connus du Système solaire. Cela montre
qu'il y a eu une importante activité volcanique sur cette planète.
En étudiant les volcans, les roches volcaniques et les coulées de
lave, nous pouvons essayer de comprendre comment fonctionnait
l'intérieur de la planète, comment sa surface a évolué et comment
ces activités ont évolué au fil du temps.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;CATHERINE :&lt;/b&gt;&amp;nbsp;Cela signifie que la
surface peut nous renseigner sur ce qui s'est passé à l'intérieur
de la planète, même si nous ne pouvons pas creuser en profondeur !&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO:&lt;/strong&gt; Oui,
avec une importante mise en garde : nous ne tirons pas toutes les
conclusions d'une seule photo. Nous combinons images, mesures,
analyses de roches, données de gravité et autres observations pour
tester nos hypothèses.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;GUERLENS :&lt;/b&gt;&amp;nbsp;Je commence à comprendre.
La géologie planétaire ne se limite pas à l'observation de beaux
paysages. Elle cherche aussi à comprendre les processus qui les ont
créés.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;SCÈNE 4. L'EAU SUR MARS : UNE
TRACE, UNE QUESTION&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table align="center" cellpadding="0" cellspacing="0" class="tr-caption-container" style="margin-left: auto; margin-right: auto;"&gt;&lt;tbody&gt;&lt;tr&gt;&lt;td style="text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEg16-VQufwZKMJqzwNtzBbLeIluUOGEsy2fX-fyiKRdXj5JxrSc5BEiY20Tv3-rzhayVnIRpDMfAujbBoz5R6ObJkZq5iFsKtt9x6fOcx5VYt8lXVxSBoIAyNWdTKFwCT6Bu8XwwINmkjRd4PkLUTTyuJmtgVOWXR3N_3Zf6F3B2HY1eLjWJSJsdMD_XvV2/s1536/Delta%20ansyen%20Jezero%20sou%20Mas.png" style="margin-left: auto; margin-right: auto; text-align: center;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="1024" data-original-width="1536" height="426" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEg16-VQufwZKMJqzwNtzBbLeIluUOGEsy2fX-fyiKRdXj5JxrSc5BEiY20Tv3-rzhayVnIRpDMfAujbBoz5R6ObJkZq5iFsKtt9x6fOcx5VYt8lXVxSBoIAyNWdTKFwCT6Bu8XwwINmkjRd4PkLUTTyuJmtgVOWXR3N_3Zf6F3B2HY1eLjWJSJsdMD_XvV2/w640-h426/Delta%20ansyen%20Jezero%20sou%20Mas.png" width="640" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="tr-caption" style="text-align: center;"&gt;&lt;span style="text-align: left;"&gt;Un ancien delta sur Mars, comme celui du cratère Jezero, où le rover Perseverance étudie les roches.&lt;/span&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;
&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;CATHERINE :&amp;nbsp;&lt;/b&gt;Il y a autre chose qui
m'intéresse beaucoup : l'eau sur Mars. Aujourd'hui, Mars est un
environnement froid et sec, avec une atmosphère très ténue. Mais à
sa surface, on trouve des formations qui ressemblent à d'anciens
lits de rivière, des chenaux et des deltas.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;GUERLENS:&amp;nbsp;&lt;/b&gt;Attendez! Si l'on
trouve une formation qui ressemble à un ancien lit de rivière,
comment sait-on qu'elle a été créée par l'eau ? Le vent ne
peut-il pas créer des formations similaires ?&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;CATHERINE :&lt;/b&gt;&amp;nbsp;Exactement. C'est
pourquoi la formation seule ne suffit pas. Les scientifiques
examinent les roches, les minéraux, la disposition des sédiments et
recherchent d'autres preuves.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO:&lt;/strong&gt; Bravo,
Catherine! Et bravo, Guerlens, d'avoir posé la question des
autres explications possibles. Sur Mars, de nombreux indices
suggèrent que de l'eau liquide a jadis coulé à la surface. On y
trouve d'anciens chenaux, des deltas et des minéraux qui se sont
formés ou transformés au contact de l'eau.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;Des rovers comme Perseverance étudient
directement les roches, prennent des photos, effectuent des mesures
et prélèvent des échantillons pour la recherche scientifique.
L'objectif est de comprendre les environnements dans lesquels ces
roches se sont formées et de rechercher des indices qui pourraient
nous aider à déterminer si les conditions étaient favorables à la
vie microscopique.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;GUERLENS :&lt;/b&gt;&amp;nbsp;Mais si les
scientifiques trouvent des traces d'eau sur Mars, cela signifie-t-il
qu'ils ont déjà trouvé la vie ?&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;CATHERINE :&lt;/b&gt;&amp;nbsp;Non ! L'eau est
peut-être importante pour la vie, mais trouver des traces d'eau ne
signifie pas trouver des traces de vie.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO:&lt;/strong&gt; C'est
une distinction fondamentale ! Nous n'avons encore aucune preuve
confirmée de la présence de vie sur Mars. Les scientifiques
cherchent à comprendre si les conditions étaient propices à la
vie. En science, il ne faut pas surinterpréter les preuves.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;SCÈNE 5. TROIS MONDES, TROIS
HISTOIRES&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table align="center" cellpadding="0" cellspacing="0" class="tr-caption-container" style="margin-left: auto; margin-right: auto;"&gt;&lt;tbody&gt;&lt;tr&gt;&lt;td style="text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgMw8zmEbyRt79ksYQAvQKdOxQ71OjXgian92Sd-_-RU2EnvvpqYFojgZQSCl8N9xE0bqd6jNYHUiEaq4Exsy0nX13N9YmSC1IV3rlC3HEKVrHwPtJqClO5ACSKkVoLm1TaKnPqwfpQw8o3TNmsgjOVwTuTZMv2PgwbHOS49RlOSFhkSuDAajfjFRtJPIAh/s1408/Gemini_Generated_Image_9hw4pi9hw4pi9hw4.jpg" style="margin-left: auto; margin-right: auto; text-align: center;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="768" data-original-width="1408" height="350" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgMw8zmEbyRt79ksYQAvQKdOxQ71OjXgian92Sd-_-RU2EnvvpqYFojgZQSCl8N9xE0bqd6jNYHUiEaq4Exsy0nX13N9YmSC1IV3rlC3HEKVrHwPtJqClO5ACSKkVoLm1TaKnPqwfpQw8o3TNmsgjOVwTuTZMv2PgwbHOS49RlOSFhkSuDAajfjFRtJPIAh/w640-h350/Gemini_Generated_Image_9hw4pi9hw4pi9hw4.jpg" width="640" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="tr-caption" style="text-align: center;"&gt;&lt;b style="text-align: left;"&gt;TROIS MONDES, TROIS HISTOIRES&lt;/b&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;
&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO:&lt;/strong&gt; Alors,
Guerlens, un petit récapitulatif : que nous apprennent les
cratères ?&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;GUERLENS :&lt;/b&gt;&amp;nbsp;Ils nous donnent des
indices sur les collisions qui ont frappé la surface. En étudiant
le nombre de cratères, leur répartition et leur relation avec
d’autres structures, nous pouvons estimer l’âge de différentes
zones et reconstituer certains événements de leur histoire.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO:&lt;/strong&gt; Très
bien.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;Catherine, et les volcans et les traces
d’eau ? Un petit résumé, s’il vous plaît.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;CATHERINE :&lt;/b&gt;&amp;nbsp;Les volcans et les
coulées de lave nous aident à comprendre comment l’activité
interne d’une planète a transformé sa surface. Les anciens
chenaux, les deltas et les minéraux liés à l’eau nous aident à
reconstituer certains des environnements qui existaient autrefois.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;GUERLENS :&lt;/b&gt;&amp;nbsp;Ce qui est intéressant,
c’est que les mêmes types de formations ne racontent pas toujours
la même histoire sur toutes les planètes. Sur Terre, l'eau et le
mouvement des plaques tectoniques ont profondément modifié la
surface. Sur la Lune, de nombreux cratères anciens restent visibles.
Sur Mars, on trouve un mélange de cratères, de grands volcans et de
traces d'eau ancienne.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;CATHERINE :&lt;/b&gt;Et cela nous montre que
chaque planète a sa propre évolution. On ne peut pas appliquer
l'histoire de la Terre à tous les autres mondes.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO:&lt;/strong&gt; C'est
une excellente question ! Mais n'oubliez pas : ce que l'on voit sur
une image n'est que la première étape. Ensuite, on pose des
questions, on compare les données, on teste des hypothèses et on
recherche des preuves qui peuvent confirmer ou infirmer nos
explications.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;C'est ainsi que l'on peut étudier une
planète sans jamais y poser le pied.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;SCÈNE 6. LA DERNIÈRE QUESTION&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;
&lt;br /&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgziBC29ghlhJxYE98XbbLBFIGsKgGL_eXFlReu3Jax1-ZokGW3dIA9MGbzk2HSNNq6V99c5fuhAtOfMT16dnDVF6fFnIOTbHokN9YFi2g6-rXvY_YFyc_f4yrr1CVsjhPwFKOmFN640ZdNNfRKHHvNfSnOgye_7-3ZUcAAiWJlY4MVGPUPjnMteBnuoYgw/s1117/Jeoloji%20planete.png" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="147" data-original-width="1117" height="84" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgziBC29ghlhJxYE98XbbLBFIGsKgGL_eXFlReu3Jax1-ZokGW3dIA9MGbzk2HSNNq6V99c5fuhAtOfMT16dnDVF6fFnIOTbHokN9YFi2g6-rXvY_YFyc_f4yrr1CVsjhPwFKOmFN640ZdNNfRKHHvNfSnOgye_7-3ZUcAAiWJlY4MVGPUPjnMteBnuoYgw/w640-h84/Jeoloji%20planete.png" width="640" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;GUERLENS :&lt;/b&gt;&amp;nbsp;Avant de terminer
l'émission, une dernière réflexion. Quand on regarde un cratère,
on ne voit pas qu'un simple trou. Nous observons les traces d'un événement qui aurait pu se produire des milliards d'années avant l'apparition de l'humanité.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;CATHERINE :&lt;/b&gt;&amp;nbsp;Et lorsque nous observons
un ancien delta sur Mars, nous pouvons imaginer une époque où
l'environnement était très différent de celui d'aujourd'hui. Mais
les preuves doivent guider notre imagination.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO:&lt;/strong&gt; Nous
avons passé un excellent moment aujourd'hui ! Guerlens et Catherine
nous montrent que la géologie planétaire est une science qui exige
curiosité, observation, patience et esprit critique. À présent,
chers téléspectateurs, à vous la parole !&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;Si vous aviez l'opportunité d'étudier
un seul endroit du Système solaire, lequel choisiriez-vous : les
cratères de la Lune, les grands volcans de Mars ou les anciennes
vallées fluviales martiennes ? Et quelles questions aimeriez-vous
résoudre ?&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;Partagez vos réflexions dans les
commentaires. Car en science, une bonne question est souvent le point
de départ d'une grande découverte.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;Je suis le Capitaine Astro.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;CATHERINE :&lt;/b&gt;Catherine TOUSSAINT était
avec nous.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;b&gt;GUERLENS :&lt;/b&gt;&amp;nbsp;Je suis Guerlens DESLORIERS,
étudiant en 3e année ENGA.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO:&lt;/strong&gt; Merci à
Guerlens DESLORIERS et Catherine TOUSSAINT pour leur participation,
et merci à vous tous qui avez fait ce voyage avec nous.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;N'oubliez pas : l'univers n'est pas
seulement quelque chose que nous regardons. C’est un livre qu’on
peut apprendre à lire, à condition de prendre le temps d’en
chercher les preuves.&lt;/p&gt;
&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;Rendez-vous dans le prochain épisode
d'ASTRO-ENGA 2026 !&lt;/p&gt;&lt;p style="margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhVvO6XSg0UoHUJ2bmfa8eCNNjXj8wNGkj_6fUAfcFqddJZAizSzrYw1udVg2Gl6cPPR_7pTDsz39corqYOaN9bgQgkUNHCIEN1nPA7Yi6LBt3qWMX41JsTpGE6HIcQ_HRvLu8wAAlfL89WFlLQ4RkaIj4AAv1jonZZOgFhBmOYZy_wXihyIETGShW-CdwY/s1671/Miniature-Jeoloji%20plan%C3%A8t%C3%A8%20_%20Konesans%20atrav%C3%A8%20w%C3%B2ch%20ak%20zetwal.png" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em; text-align: center;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="941" data-original-width="1671" height="360" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhVvO6XSg0UoHUJ2bmfa8eCNNjXj8wNGkj_6fUAfcFqddJZAizSzrYw1udVg2Gl6cPPR_7pTDsz39corqYOaN9bgQgkUNHCIEN1nPA7Yi6LBt3qWMX41JsTpGE6HIcQ_HRvLu8wAAlfL89WFlLQ4RkaIj4AAv1jonZZOgFhBmOYZy_wXihyIETGShW-CdwY/w640-h360/Miniature-Jeoloji%20plan%C3%A8t%C3%A8%20_%20Konesans%20atrav%C3%A8%20w%C3%B2ch%20ak%20zetwal.png" width="640" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;Retour a la page d'accueil: https://haitiastronomie.blogspot.com/p/home.html&lt;/div&gt;</description><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" height="72" url="https://img.youtube.com/vi/V_NKxQn8J8M/default.jpg" width="72"/><thr:total xmlns:thr="http://purl.org/syndication/thread/1.0">0</thr:total></item><item><title>Mèki: Kisa kratè li yo ka aprann nou sou istwa Sistèm Solè a? ASTRO-ENGA 2026 | EPIZÒD 6</title><link>https://haitiastronomie.blogspot.com/2026/10/meki-kisa-krate-li-yo-ka-aprann-nou-sou.html</link><category>Astro-ENGA</category><category>ASTRO-ENGA 2026</category><category>Captain Astro</category><category>cratere</category><category>Kreyòl</category><category>Mercure</category><category>Percide DUCLAIR</category><category>reed Cruz FREGISTE</category><author>noreply@blogger.com (Dr Rulx Narcisse )</author><pubDate>Tue, 27 Oct 2026 13:34:24 -0400</pubDate><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-434055415709160852.post-4705223087552398481</guid><description>&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;iframe allowfullscreen="" class="BLOG_video_class" height="266" src="https://www.youtube.com/embed/ln1l6PuPcks" width="320" youtube-src-id="ln1l6PuPcks"&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;h1 class="western"&gt;SÈN 1. YON PLANÈT KI KENBE TRAS TAN AN&lt;/h1&gt;&lt;table align="center" cellpadding="0" cellspacing="0" class="tr-caption-container" style="margin-left: auto; margin-right: auto;"&gt;&lt;tbody&gt;&lt;tr&gt;&lt;td style="text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhv4X4OZEa0QgYa2kdREaNhWuTftWudLeLGux_xZhl1ZGkxucPwXoioFPlVYYQMLzjmgMR3ZCehMZoZrbSCOAsDi1oXSR-wGE1cD38A28U1uCZcB4N7PjvwngjXou7MJ8oM8Bc8Tq51f3UQDVBfHxi9MwdPWtVIk9yR-lYfTtLU5v7HNubxyMmqq5dj-n36/s960/Mercury_in_color_-_Prockter07_centered.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: auto; margin-right: auto; text-align: center;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="952" data-original-width="960" height="317" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhv4X4OZEa0QgYa2kdREaNhWuTftWudLeLGux_xZhl1ZGkxucPwXoioFPlVYYQMLzjmgMR3ZCehMZoZrbSCOAsDi1oXSR-wGE1cD38A28U1uCZcB4N7PjvwngjXou7MJ8oM8Bc8Tq51f3UQDVBfHxi9MwdPWtVIk9yR-lYfTtLU5v7HNubxyMmqq5dj-n36/s320/Mercury_in_color_-_Prockter07_centered.jpg" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="tr-caption" style="text-align: center;"&gt;M&lt;strong style="text-align: left;"&gt;&lt;span style="font-weight: normal;"&gt;è&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;ki (Mercure)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;&lt;table align="center" cellpadding="0" cellspacing="0" class="tr-caption-container" style="margin-left: auto; margin-right: auto;"&gt;&lt;tbody&gt;&lt;tr&gt;&lt;td style="text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEicedo4nk_cIVq7J-y3UVdJHNhreZh4qOpPrpqSAnzx8WN647l-ZNrtiM3g1KaFu5gb48QptX9FWPpvVyTIAeHRkih2EJIpGmSnayW5T9OjRw8zBhNRLODET_6ay3iqFumSiQfgUWHpNcnHQ1dHPiNUCiumY8z4A9qyDfCYQB-GXNyEiGDG5K-edYnXiGNp/s355/Captain%20Astro2-1.png" imageanchor="1" style="margin-left: auto; margin-right: auto; text-align: center;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="220" data-original-width="355" height="198" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEicedo4nk_cIVq7J-y3UVdJHNhreZh4qOpPrpqSAnzx8WN647l-ZNrtiM3g1KaFu5gb48QptX9FWPpvVyTIAeHRkih2EJIpGmSnayW5T9OjRw8zBhNRLODET_6ay3iqFumSiQfgUWHpNcnHQ1dHPiNUCiumY8z4A9qyDfCYQB-GXNyEiGDG5K-edYnXiGNp/s320/Captain%20Astro2-1.png" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="tr-caption" style="text-align: center;"&gt;Captain Astro (Professeur Dr Rulx Narcisse)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO:&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Bonjou tout moun!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-weight: normal;"&gt;Byenvini nan ASTRO-ENGA,
espas kote nou pran tan pou nou obsève syèl la, poze kestyon epi
chèche konprann Linivè a avèk lasyans.&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-weight: normal;"&gt;Mwen se Captain Astro,
yon astwonòm pwofesyonel nan Société Haitienne d’Astronomie
(SHA), epi tou pwofesè astwonomi nan École Nationale de Géologie
Appliquée (ENGA).&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-weight: normal;"&gt;Jodi a, mwen gen avèk
mwen 2 lòt etidyan 3yèm ane, Percide DUCLAIR ak Freed Cruz
FREGISTE.&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-weight: normal;"&gt;Byenveni nan ASTRO-ENGA
2026, Freed !&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Freed: &lt;/strong&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-weight: normal;"&gt;Mèsi
Captain Astro ! Nou kontan la anpil anpil wi, paske nou pral
pale de lasyans !&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiOXKUM_vLCVmo7_xelIvlNQu9SC9fJPQeMTQArGfZLRXs5u36nLYCfLg3_v1yAphLvHtBciQeoz0nivj8d6iCMZunx0ByRUhnwlSr3xMq9mymu6O0OMBMuLbDqsmMyELEoFniDb2xWniqloVVJKz3IpvVrw_NUkSVVV2itj9ypyyfUbVH1Z66a060b57Xq/s347/Freed.png" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em; text-align: center;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="277" data-original-width="347" height="255" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiOXKUM_vLCVmo7_xelIvlNQu9SC9fJPQeMTQArGfZLRXs5u36nLYCfLg3_v1yAphLvHtBciQeoz0nivj8d6iCMZunx0ByRUhnwlSr3xMq9mymu6O0OMBMuLbDqsmMyELEoFniDb2xWniqloVVJKz3IpvVrw_NUkSVVV2itj9ypyyfUbVH1Z66a060b57Xq/s320/Freed.png" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO: &lt;/strong&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-weight: normal;"&gt;Byenveni
nan ASTRO-ENGA 2026, Percide !&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;PERCIDE: &lt;/strong&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-weight: normal;"&gt;Mèsi
Captain Astro ! Bon, mwen menm, m pa ka kenbe kontantmanm, 
paske non sèlman nou pral pale de lasyans, nou pral itilize yon
langaj ke tout moun ka konprann… !&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgAaXC3U8vNmQgbNUXB6lavpbphWLpua-2ifFOthdmY5V3OwmR6jkQMt-xwoDzpK-FtGZIU17Ps-R7hyphenhyphen9ISxHf9dvdHWS5jACGNSLWozPSrmet9si341niPoaD_9w9rTIMIRYWcL9qX66GI2A0ROiCr6aZybId7cPb3m3nwHaGeTttl5V8fcNmvIg8b5E51/s347/Percide2.png" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em; text-align: center;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="96" data-original-width="347" height="89" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgAaXC3U8vNmQgbNUXB6lavpbphWLpua-2ifFOthdmY5V3OwmR6jkQMt-xwoDzpK-FtGZIU17Ps-R7hyphenhyphen9ISxHf9dvdHWS5jACGNSLWozPSrmet9si341niPoaD_9w9rTIMIRYWcL9qX66GI2A0ROiCr6aZybId7cPb3m3nwHaGeTttl5V8fcNmvIg8b5E51/s320/Percide2.png" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO: &lt;/strong&gt;Voilà !! ASTRO-ENGA 2026, se
yon seri kote nou mete astwonomi ak jewoloji ansanm pou nou dekouvri
sekrè Linivè a.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Jodi a, nou pral pale de yon planèt ki pi pre Solèy la pase tout
lòt planèt yo. Li piti, li gen anpil kratè, epi sifas li sanble
yon liv ki konsève mak yon istwa ki trè ansyen.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;M ap pale de planet Mèki!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Men, kite m poze nou yon kestyon: si nou jwenn yon sifas ki chaje
ak kratè, èske nou kapab rekonstwi kèk evènman ki te pase sou li
depi plizyè milya ane?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;PERCIDE: &lt;/strong&gt;Wi, pwofesè! Paske kratè yo se tras
kolizyon. Lè yon astewoyid oswa yon lòt kò spasyal frape yon
planèt, enpak la ka kite yon mak sou sifas la.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Freed: &lt;/strong&gt;&lt;span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: initial; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial;"&gt;Mwen
dakò, e men mwen ta renmen ajoute yon bagay. Si nou wè anpil kratè,
nou pa kapab konnen laj sifas la sèlman lè nou konte yo. Fòk nou
konprann kijan kratè yo fòme ak sa ki te pase sou sifas la apre sa.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: initial; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEg4VfJAoIZ-cUqK7PHN3LGwnUnUpytMbm1W_8iQoXUD3i-aUmVvWDf3t44eWnh8Q8Ui754WeCcw7_wwpHnf_xz23wUqBIcDPwBeC0UfSQby_MOAqj6i2dtvAsBNGHE1QlnIEFnJtSoYvjrgk2LUqPq1TBLiYo8J9Hq8mcJ2mrBVcjY9HAegHG47X4wzNwKl/s1112/Epizod%206-2.png" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em; text-align: center;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="432" data-original-width="1112" height="124" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEg4VfJAoIZ-cUqK7PHN3LGwnUnUpytMbm1W_8iQoXUD3i-aUmVvWDf3t44eWnh8Q8Ui754WeCcw7_wwpHnf_xz23wUqBIcDPwBeC0UfSQby_MOAqj6i2dtvAsBNGHE1QlnIEFnJtSoYvjrgk2LUqPq1TBLiYo8J9Hq8mcJ2mrBVcjY9HAegHG47X4wzNwKl/s320/Epizod%206-2.png" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO: &lt;/strong&gt;Bravo! Menm depi nan kòmansman
an, nou deja mete dwèt sou 2 prensip enpòtan: kratè yo se prèv
evènman ki pase, men entèpretasyon yo mande anpil analiz.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Jodi a, nou pral chèche konnen sa kratè Mèki yo kapab aprann
nou sou istwa planèt la ak sou premye epòk Sistèm Solè a.&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;h2 class="western"&gt;SÈN 2. KIJAN YON KRATÈ FÒME?&lt;/h2&gt;&lt;table align="center" cellpadding="0" cellspacing="0" class="tr-caption-container" style="margin-left: auto; margin-right: auto;"&gt;&lt;tbody&gt;&lt;tr&gt;&lt;td style="text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjIfu5vcfto5xnQ5L2qn8Ng_p_dvaRGUyAEUm8rDr6bw3o3nzoYVxQDajk6GwlichffBmXAdQ7RnONII_4LpnIceysfuvUrHZUx4b-Y-EYOWghpyw3DdpcmmpGGXQIA2tmTi_2X3xh4HNCOrwG31HfaI56yIrVgmr1cY4ltPdZ4RlutG3TbhrjavComDHqk/s1376/S%C3%88N%202.%20KIJAN%20YON%20KRAT%C3%88%20F%C3%92ME.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: auto; margin-right: auto; text-align: center;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="768" data-original-width="1376" height="179" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjIfu5vcfto5xnQ5L2qn8Ng_p_dvaRGUyAEUm8rDr6bw3o3nzoYVxQDajk6GwlichffBmXAdQ7RnONII_4LpnIceysfuvUrHZUx4b-Y-EYOWghpyw3DdpcmmpGGXQIA2tmTi_2X3xh4HNCOrwG31HfaI56yIrVgmr1cY4ltPdZ4RlutG3TbhrjavComDHqk/s320/S%C3%88N%202.%20KIJAN%20YON%20KRAT%C3%88%20F%C3%92ME.jpg" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="tr-caption" style="text-align: center;"&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Yon ilistrasyon ki montre yon astewoyid k ap frape sifas
yon planèt, epi materyèl k ap voye anlè.&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;&lt;br /&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;PERCIDE: &lt;/strong&gt;Pou nou konprann kratè Mèki yo, fòk
nou kòmanse ak fòmasyon yo.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Lè yon astewoyid oswa yon lòt objè spasyal frape sifas yon
planèt ak gwo vitès, li libere yon kantite enèji ki kapab kraze
wòch, fouye tè a epi voye materyèl nan plizyè direksyon. Apre
enpak la, nou ka jwenn yon twou ki gen fòm won, pafwa ak yon rebò
ki leve.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Freed: &lt;/strong&gt;Percide, èske gwosè kratè a depann
sèlman de gwosè astewoyid la?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;PERCIDE: &lt;/strong&gt;Non. Vitès objè a, ang kote li frape
a, mas li ak kalite materyèl ki sou sifas la gen enpòtans tou. Yon
objè ki piti anpil men ki deplase ak yon gwo vitès kapab libere
anpil enèji.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Freed: &lt;/strong&gt;Sa vle di 2 kolizyon ki pa menm ka bay
kratè ki diferan anpil. Epi, si nou jwenn yon gwo kratè, fòk nou
analize tout kondisyon yo anvan nou eseye konprann kijan li te fòme.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO: &lt;/strong&gt;Egzakteman! Nan syans planetè,
nou pa sipoze tout kratè gen menm orijin, menm laj oswa menm
"structure".&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Anpil kratè nou obsève sou Mèki se kratè enpak. Lè syantifik
yo etidye dyamèt yo, pwofondè yo, rebò yo ak materyèl ki antoure
yo, yo jwenn enfòmasyon sou enèji kolizyon an ak sou istwa
jewolojik zòn nan.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Men, gen yon lòt kestyon: poukisa Mèki konsève anpil kratè
konsa menm?&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;h2 class="western"&gt;SÈN 3. POUKISA SIFAS MÈKI A GEN ANPIL KRATÈ?&lt;/h2&gt;&lt;table align="center" cellpadding="0" cellspacing="0" class="tr-caption-container" style="margin-left: auto; margin-right: auto;"&gt;&lt;tbody&gt;&lt;tr&gt;&lt;td style="text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh9M9cOQJAhbwo4UvbcsC7dDYFEZ4onOvKRL5SXpWnT7-cgmSz52puKw1A_HDrBsdAc80H0_uUIjK-sGhpNBFjrtql0ZDscn0Jo-TAHq0ac9DhIHqGYMzP106_vDt4UrdwzV08ie2Lop1KPsKhi-MUSEXSOXl0uC-H20-ti0dtIY1xYAGnMoH4cg6CGwoP9/s1376/SEN2-KONPAREZON.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: auto; margin-right: auto; text-align: center;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="768" data-original-width="1376" height="179" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh9M9cOQJAhbwo4UvbcsC7dDYFEZ4onOvKRL5SXpWnT7-cgmSz52puKw1A_HDrBsdAc80H0_uUIjK-sGhpNBFjrtql0ZDscn0Jo-TAHq0ac9DhIHqGYMzP106_vDt4UrdwzV08ie2Lop1KPsKhi-MUSEXSOXl0uC-H20-ti0dtIY1xYAGnMoH4cg6CGwoP9/s320/SEN2-KONPAREZON.jpg" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="tr-caption" style="text-align: center;"&gt;&lt;strong style="text-align: left;"&gt;Konparezon ant yon sifas ki gen anpil kratè sou Mèki ak yon peyizaj Latè ki gen dlo, vejetasyon ak mòn&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Freed: &lt;/strong&gt;Mwen ta di se paske Mèki pi pre Solèy
la. Petèt se poutèt sa li resevwa plis objè spasyal ki vin frape
l.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;PERCIDE: &lt;/strong&gt;Mwen pa fin dakò avè w, Freed. Lefètke
yon planèt pi pre Solèy la pa vle di otomatikman li resevwa plis
enpak. Mwen panse nou dwe konsidere sa k ap pase sou sifas li tou.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Freed: &lt;/strong&gt;Ou gen rezon, Percide. Mwen te fè yon
dediksyon twò rapid. Men, ki sa ki fè kratè yo rete vizib pandan
anpil tan?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;PERCIDE: &lt;/strong&gt;Sou Latè, dlo, van, glas, ewozyon ak
mouvman plak tektonik kapab transfòme sifas la. Gen kratè ki vin
kouvri oswa efase. Sou Mèki, pwosesis sa yo pa aji menm jan.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO: &lt;/strong&gt;Trè byen! Mèki pa gen yon
atmosfè epè tankou Latè. Li gen yon egzòsfè ki ekstrèmman mens,
kidonk van ak lapli pa ka modifye sifas li menm jan yo fè sa sou
Latè.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Mèki pa gen ni oseyan ni yon sistèm plak tektonik aktif tankou
sa nou genyen sou Latè. Sa ede anpil kratè rete vizib pandan yon
tan trè long, menm si aktivite jewolojik ak lòt enpak kapab modifye
sifas la.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Men, ann korije yon lide ki ka parèt lojik, men ki pa nesesèman
kòrèk: èske lefètke Mèki gen anpil kratè pwouve li resevwa plis
enpak pase tout lòt planèt yo?&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgxAuuBIPibwSpWgGfhguDiTUpxenFxg96aEwKq03aUUHCqTdYRu67k4C_TtqmU958qHZWZj7Q_2_sNsDlXiCvb5FXSwsAOvVuSh6114xBK8Lv0h29Z29u5aLFJ_t5OWLH2m-DC_Iu7Pp1uf5HJgCOfVUFX9OihE-HoiPQ_9OJGEi7N9OV9Wv-IhkdVP2nh/s356/South_Pole_of_Mercury.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em; text-align: center;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="311" data-original-width="356" height="280" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgxAuuBIPibwSpWgGfhguDiTUpxenFxg96aEwKq03aUUHCqTdYRu67k4C_TtqmU958qHZWZj7Q_2_sNsDlXiCvb5FXSwsAOvVuSh6114xBK8Lv0h29Z29u5aLFJ_t5OWLH2m-DC_Iu7Pp1uf5HJgCOfVUFX9OihE-HoiPQ_9OJGEi7N9OV9Wv-IhkdVP2nh/s320/South_Pole_of_Mercury.jpg" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Freed: &lt;/strong&gt;Non. Li ka gen anpil kratè paske gwo pati
nan sifas li ansyen anpil, epi paske gen mwens pwosesis ki efase mak
sa yo.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO: &lt;/strong&gt;Se sa menm wi! Nou dwe fè
diferans ant kantite enpak yon planèt resevwa ak kantite kratè li
konsève.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEirfELOK1ckG6uVnzmOKUFdNPDIXX9AKP8nHcAArnbVfcoJnFyeirxiTaKv-9ow-5XuZhPFvKW6YKNWXcBJc2l5EC1AIU-BYghDNqMRaT5QtnPTJ0vQhc67C-n0gAD89fQXiQcIuNc9otxSpbKNx3zU7ih-jRDIot40JN8w38EgW4NR311Stqyt4SXVnY87/s1672/INTERFACE%20_%20M%C3%A8ki%20ak%20krat%C3%A8%20li%20yo.png" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em; text-align: center;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="941" data-original-width="1672" height="180" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEirfELOK1ckG6uVnzmOKUFdNPDIXX9AKP8nHcAArnbVfcoJnFyeirxiTaKv-9ow-5XuZhPFvKW6YKNWXcBJc2l5EC1AIU-BYghDNqMRaT5QtnPTJ0vQhc67C-n0gAD89fQXiQcIuNc9otxSpbKNx3zU7ih-jRDIot40JN8w38EgW4NR311Stqyt4SXVnY87/s320/INTERFACE%20_%20M%C3%A8ki%20ak%20krat%C3%A8%20li%20yo.png" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;h2 class="western"&gt;SÈN 4. KRATÈ YO, YON KALANDRIYE JEOLOJIK&lt;/h2&gt;&lt;table align="center" cellpadding="0" cellspacing="0" class="tr-caption-container" style="margin-left: auto; margin-right: auto;"&gt;&lt;tbody&gt;&lt;tr&gt;&lt;td style="text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEixwu54tY4TxX5His9_ibrQsPlwVAg1jYDMPd4N2MmZCnrZDhRdUfTtFDtc1eZUDqOllo__YJHlq5r9aBghaQ-W8b9wsotAMAeIauFKkMwrl8Hr5m2gHUJxrg43GBbx4BZZLQSnMZzXJGfw2tsa2wtvRTPAbHEN9UxetifQkCGJxR3QNo5TEi-Y3v5Vvxmk/s1376/SEN4-KRAT%C3%88%20YO,%20YON%20KALANDRIYE%20JEOLOJIK.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: auto; margin-right: auto; text-align: center;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="768" data-original-width="1376" height="179" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEixwu54tY4TxX5His9_ibrQsPlwVAg1jYDMPd4N2MmZCnrZDhRdUfTtFDtc1eZUDqOllo__YJHlq5r9aBghaQ-W8b9wsotAMAeIauFKkMwrl8Hr5m2gHUJxrg43GBbx4BZZLQSnMZzXJGfw2tsa2wtvRTPAbHEN9UxetifQkCGJxR3QNo5TEi-Y3v5Vvxmk/s320/SEN4-KRAT%C3%88%20YO,%20YON%20KALANDRIYE%20JEOLOJIK.jpg" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="tr-caption" style="text-align: center;"&gt;&lt;strong style="text-align: left;"&gt;Yon rejyon Mèki ki gen anpil ti kratè ak yon lòt rejyon ki gen mwens kratè.&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO: &lt;/strong&gt;Kounye a, ann antre nan pati ki pi
enteresan an. Imajine nou gen 2 zòn sou Mèki. Premye zòn nan gen
anpil kratè, epi dezyèm nan gen mwens kratè.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Bon, Percide, dim non, ki ipotèz ou ta pwopoze la?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;PERCIDE: &lt;/strong&gt;Premye ipotèz mwen se premye zòn nan
ka pi ansyen pase dezyèm nan, paske li te ekspoze pandan plis tan ak
kolizyon ki t ap fèt nan Sistèm Solè a.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Freed: &lt;/strong&gt;Men, èske sa toujou vre? Si yon gwo koule
lav te kouvri yon ansyen zòn, li ta kapab efase kèk kratè. Zòn
nan ta sanble pi jèn, menm si planèt la te deja la depi lontan.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;PERCIDE: &lt;/strong&gt;Wi, ou gen rezon! Yon sifas ki gen mwens
kratè ka yon sifas ki te renouvle akoz aktivite vòlkanik oswa lòt
pwosesis jewolojik.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO: &lt;/strong&gt;Ekselan analiz! syantifik yo rele
metòd sa a datasyon relatif lè yo konpare evènman ak "structure"
pou detèmine kiyès ki pi ansyen oswa pi resan.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Pa egzanp, si yon kratè fòme epi pita yon koule lav kouvri yon
pati nan li, koule lav la pi resan pase kratè a. Syantifik yo sèvi
ak kantite ak distribisyon kratè yo tou pou estime laj sifas yo,
paske nou konnen frekans enpak yo te chanje pandan istwa Sistèm Solè
a. Men, pou jwenn yon laj ki pi presi, yo bezwen lòt done, modèl ak
pafwa analiz echantiyon wòch.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Freed:&lt;/strong&gt;&lt;strong&gt;
&lt;/strong&gt;&lt;span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: initial; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial;"&gt;Kidonk, kratè
yo pa sèlman montre kote yon kolizyon te fèt. Li montre nou pito
relasyon ki genyen ant kratè yo ak lòt "structure" yo ede
nou mete evènman yo nan yon lòd kwonolojik.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO: &lt;/strong&gt;Se sa menm, wi! Bon, nou pa annik
konte twou, oh oh ! Nou ap rekonstwi yon istwa. Se sa wi n ap
f&lt;span style="font-family: Liberation Serif, serif;"&gt;è &lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Liberation Serif, serif;"&gt;!&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;h2 class="western"&gt;SÈN 5. YON GWO KRATÈ KI RELE BASEN CALORIS&lt;/h2&gt;&lt;table align="center" cellpadding="0" cellspacing="0" class="tr-caption-container" style="margin-left: auto; margin-right: auto;"&gt;&lt;tbody&gt;&lt;tr&gt;&lt;td style="text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj8TYjuz9OsqLW2g_NHEPXVZ6VTcDOO0r37VBuJuvXjyZc7ShosK67kpML5w-S8Jv5UDxsZdqmi8eIWJgEVEFmseQZIVUtCArHebExipw2AJsFyQxf8JWDDx3xXwjXm8mcX1f71_YJ4Xwa3WULg3NDWiI04Hj4Cv4ni6DjOcE5F7b9ZHp-rozFLURvoLaP5/s330/Bassin%20Caloris.png" imageanchor="1" style="margin-left: auto; margin-right: auto;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="330" data-original-width="330" height="320" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj8TYjuz9OsqLW2g_NHEPXVZ6VTcDOO0r37VBuJuvXjyZc7ShosK67kpML5w-S8Jv5UDxsZdqmi8eIWJgEVEFmseQZIVUtCArHebExipw2AJsFyQxf8JWDDx3xXwjXm8mcX1f71_YJ4Xwa3WULg3NDWiI04Hj4Cv4ni6DjOcE5F7b9ZHp-rozFLURvoLaP5/s320/Bassin%20Caloris.png" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="tr-caption" style="text-align: center;"&gt;&lt;strong style="text-align: left;"&gt;Imaj Basen Caloris sou Mèki, yon gwo "structure" enpak ki mezire anviwon 1 550 kilomèt an dyamèt.&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;PERCIDE: &lt;/strong&gt;Gen yon "structure" sou Mèki
ki vrèman enpresyonan: Basen Caloris. Se youn nan pi gwo basen enpak
nou konnen sou planèt la. Li mezire anviwon 1 550 kilomèt an
dyamèt.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Freed: &lt;/strong&gt;1 550 kilomèt? Sa vle di li pi laj pase
distans ant anpil vil nou konnen sou Latè! Ki kalite enpak ki ka
kreye yon "structure" konsa?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;PERCIDE: &lt;/strong&gt;Se yon kolizyon ki te libere yon kantite
enèji ekstraòdinè. Enpak la te transfòme yon gwo rejyon nan kwout
Mèki a.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO: &lt;/strong&gt;Se vre. Basen Caloris la se yon
temwen enpòtan nan istwa enpak Mèki. "Structure" sa a gen
plizyè ano ak zòn ki te modifye apre kolizyon an.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Lè syantifik yo etidye gwo basen konsa, yo kapab konprann pi byen
enèji kolizyon yo, fason kwout yon planèt reyaji, epi kijan
materyèl yo deplase pandan yon evènman ki ekstrèm konsa.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Freed: &lt;/strong&gt;Men, èske nou kapab di egzakteman ki dat
enpak sa a te fèt sèlman apati foto basen an?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO: &lt;/strong&gt;Non. Imaj yo bay anpil enfòmasyon
sou "structure" a, men pou detèmine laj li ak plis
presizyon, nou bezwen mete obsèvasyon yo ansanm ak lòt done ak
modèl jewolojik. Se youn nan defi syantifik yo genyen lè y ap
etidye lòt planèt.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;PERCIDE:&lt;/strong&gt;&lt;strong&gt;P11&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;Sa montre menm
yon gwo kratè kapab gen plizyè istwa pou nou dekouvri: istwa
kolizyon an, istwa kwout la ak chanjman ki fèt apre enpak la.&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;h2 class="western"&gt;SÈN 6. KI SA MÈKI KA APRANN NOU SOU SISTÈM
SOLÈ A, LÈ L TE JÈN?&lt;/h2&gt;&lt;table align="center" cellpadding="0" cellspacing="0" class="tr-caption-container" style="margin-left: auto; margin-right: auto;"&gt;&lt;tbody&gt;&lt;tr&gt;&lt;td style="text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiGTIHcNF3BeJDQ6_o8bt-GaCiYPKD4eSTHzhM37tY-YQHqJZxC_L_I_Q7vdahYbezd11d5AxT7P7JDd02Y0GkuUanRI8DQ2sayHUED6r_2VvUojxCutymZ6f6j-lAz8YzO1pRlZummJms7FeYduIzIjmVIq7g_Y90RqtdUaRAbSx1WzRvF9e5QtVujrdyF/s1376/SEN6.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: auto; margin-right: auto; text-align: center;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="768" data-original-width="1376" height="179" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiGTIHcNF3BeJDQ6_o8bt-GaCiYPKD4eSTHzhM37tY-YQHqJZxC_L_I_Q7vdahYbezd11d5AxT7P7JDd02Y0GkuUanRI8DQ2sayHUED6r_2VvUojxCutymZ6f6j-lAz8YzO1pRlZummJms7FeYduIzIjmVIq7g_Y90RqtdUaRAbSx1WzRvF9e5QtVujrdyF/s320/SEN6.jpg" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="tr-caption" style="text-align: center;"&gt;&lt;strong style="text-align: left;"&gt;Yon ilistrasyon jèn Sistèm Solè a, avèk ti kò spasyal k ap deplase epi kèk k ap fè kolizyon ak planèt yo.&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;[VIZYÈL 6: ]&lt;/strong&gt;&lt;strong&gt;Freed: &lt;/strong&gt;Mwen gen yon kestyon. Si kratè Mèki yo
konsève tras ansyen kolizyon, èske yo ka ede nou konprann sa ki te
pase sou Latè lè Sistèm Solè a te jèn?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;PERCIDE: &lt;/strong&gt;Wi, an pati. Mèki ak Lalin nan konsève
anpil tras ansyen enpak. Sa ede syantifik yo etidye istwa kolizyon
nan Sistèm Solè a. Men nou dwe fè atansyon, paske tout planèt yo
pa t sibi menm evolisyon an.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO: &lt;/strong&gt;Ekselan! Nan premye epòk Sistèm
Solè a, anviwon 4.6 milya ane de sa, te gen anpil materyèl ki t ap
rasanble, epi kolizyon te jwe yon gwo wòl nan fòmasyon planèt yo.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Pita, gwo enpak yo te kontinye fèt. Etid kratè sou Mèki, Lalin
ak lòt kò san atmosfè epè ede nou konprann kijan frekans kolizyon
yo te evolye.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Men, nou pa dwe imajine tout planèt yo te resevwa egzakteman menm
kantite enpak. Òbit yo, anviwònman yo ak istwa jewolojik yo
diferan.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Freed: &lt;/strong&gt;Kidonk, Mèki se tankou yon achiv natirèl.
Li pa konsève tout istwa a san okenn chanjman, men li konsève ase
tras pou nou poze kestyon sou tan lontan an.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;PERCIDE: &lt;/strong&gt;E lè nou konpare sa nou wè sou Mèki
ak sa nou jwenn sou Lalin, Mas ak Latè, nou ka konstwi yon istwa ki
pi konplè sou evolisyon Sistèm Solè a.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO: &lt;/strong&gt;Se egzakteman sa syantifik yo fè:
yo konpare mond diferan pou yo chèche konprann pwosesis ki te fòme
yo. Chak planèt pote enfòmasyon pa l.&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;h2 class="western"&gt;SÈN 7. KONKLIZYON: LI ISTWA KI EKRI NAN KRATÈ
YO&lt;/h2&gt;&lt;table align="center" cellpadding="0" cellspacing="0" class="tr-caption-container" style="margin-left: auto; margin-right: auto;"&gt;&lt;tbody&gt;&lt;tr&gt;&lt;td style="text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi5WiPZXs1A9Yh3R-4Nfktv2nCv8zJrsDHz8AxNrHO1K3QYTjb6g4Z4j3lnGJQ4U5uznwULOpY-15DZt0MzHaXEy_jICHngDPkD3ATM1hnMS134gsBSPbFD_f-vgF2RSkonnH8q0tDCxI6K09hzPnG4qmuye2N-h_qULM6ty_JFcFjDKlvan1BkdEJDY_kQ/s662/Syst%20solaire.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: auto; margin-right: auto; text-align: center;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="302" data-original-width="662" height="146" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi5WiPZXs1A9Yh3R-4Nfktv2nCv8zJrsDHz8AxNrHO1K3QYTjb6g4Z4j3lnGJQ4U5uznwULOpY-15DZt0MzHaXEy_jICHngDPkD3ATM1hnMS134gsBSPbFD_f-vgF2RSkonnH8q0tDCxI6K09hzPnG4qmuye2N-h_qULM6ty_JFcFjDKlvan1BkdEJDY_kQ/s320/Syst%20solaire.jpg" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="tr-caption" style="text-align: center;"&gt;P&lt;strong style="text-align: left;"&gt;lanèt yo nan Sistèm Solè a&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO: &lt;/strong&gt;Ann rezime sa nou dekouvri jodi a.
Percide, di m non, ki premye leson ou kenbe nan etid nou fè sou
planèt Mèki?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;PERCIDE: &lt;/strong&gt;Kratè yo se tras kolizyon ki te fèt
nan tan lontan. Lè nou etidye fòm yo, gwosè yo ak relasyon yo
genyen ak lòt "structure", nou ka aprann anpil anoay sou
istwa sifas la.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO: &lt;/strong&gt;Freed, e dezyèm leson an? Di m
non !&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Freed: &lt;/strong&gt;Kantite kratè yo kapab ede nou estime laj
yon sifas, men nou dwe konsidere lòt pwosesis ki ka modifye li. Yon
zòn ki gen mwens kratè pa nesesèman vle di li te resevwa mwens
enpak.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO: &lt;/strong&gt;Trè byen! E dènye leson an se
sa: lè nou etidye Mèki, nou pa sèlman ap aprann istwa yon ti
planèt ki toupre Solèy la. Nou ap chèche konprann tou yon pati nan
istwa Sistèm Solè a.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Nou pa bezwen kanpe sou yon planèt pou nou kòmanse konprann li.
Nou bezwen bonjan  obsèvasyon, bon kestyon, bon metòd epi prèv
syantifik.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;PERCIDE: &lt;/strong&gt;Pwofesè, kounye a lè m ap gade yon
kratè, mwen pap wè yon senp twou ankò. M ap mande tèt mwen ki
evènman ki te kreye l, ki laj li ka genyen, epi ki lòt chanjman ki
fèt bò kote l.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Freed: &lt;/strong&gt;E mwen menm, m ap sonje yon bon syantifik
pa prese bay yon repons. Li konpare prèv yo, li teste lide li yo,
epi li pare pou korije sa li te panse anvan.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO: &lt;/strong&gt;Se sa ki fè nou se syantifik an
fòmasyon!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Zanmi k ap suiv ASTRO-ENGA 2026 yo, nou menm tou, ann poze
kestyon. Si nou te kapab voye yon misyon syantifik sou Mèki, ki
kratè oswa ki rejyon nou ta chwazi etidye, e poukisa?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ekri repons nou nan kòmantè yo.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ann kontinye dekouvri Linivè a ansanm.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;PERCIDE: &lt;/strong&gt;Mwen se  Percide DUCLAIR&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Freed: &lt;/strong&gt;Mwen se  Freed Clud FREGISTE&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO: &lt;/strong&gt;Mwen se Captain Astro.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Mèsi ak Percide DUCLAIR ak Freed FREGISTE pou bèl refleksyon yo.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Mèsi ak nou tout ki te avèk nou.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Sonje byen: &lt;strong&gt;nan  syans, menm yon mak ki rete sou yon wòch
kapab louvri yon fenèt sou plizyè milya ane listwa.&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;N a wè nan pwochen epizòd ASTRO-ENGA 2026!&lt;/p&gt;&lt;span&gt;&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;p&gt;ASTRO-ENGA 2026&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Syans • Espas • Ayiti&lt;/p&gt;&lt;span&gt;&lt;!--more--&gt;&lt;/span&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&#128640; &lt;a href="https://starlink.com?referral=RC-DF-6736920-46699-65" target="_blank"&gt;Starlink: Jwenn $40, fè zanmi w jwenn $40 tou!&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Enskri atravè lyen parennaj mwen an. Dapre òf la, depi dezyèm mwa abònman an, ou menm ak mwen chak ka resevwa $40 an kredi sèvis Starlink, selon kondisyon pwogram nan.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&#128073; &lt;a href="https://starlink.com?referral=RC-DF-6736920-46699-65"&gt;https://starlink.com?referral=RC-DF-6736920-46699-65&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&#127760; Pataje koneksyon an, pataje avantaj yo!&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;Retour a la page d'accueil: https://haitiastronomie.blogspot.com/p/home.html&lt;/div&gt;</description><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" height="72" url="https://img.youtube.com/vi/ln1l6PuPcks/default.jpg" width="72"/><thr:total xmlns:thr="http://purl.org/syndication/thread/1.0">0</thr:total></item><item><title>Kopènik: Poukisa li te mete Solèy la nan sant sistèm planetè a?</title><link>https://haitiastronomie.blogspot.com/2026/10/kopenik-poukisa-li-te-mete-soley-la-nan.html</link><category>ASTRO-ENGA 2026</category><category>Captain Astro</category><category>Dadson</category><category>ENGA</category><category>EPIZÒD 4</category><category>Kreyòl</category><category>METHESIER</category><category>sha</category><author>noreply@blogger.com (Dr Rulx Narcisse )</author><pubDate>Sun, 18 Oct 2026 06:26:36 -0400</pubDate><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-434055415709160852.post-891292456919379807</guid><description>&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;h1 class="western"&gt;&amp;nbsp;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;iframe allowfullscreen="" class="BLOG_video_class" height="266" src="https://www.youtube.com/embed/qdU7lrDpyUo" width="320" youtube-src-id="qdU7lrDpyUo"&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/div&gt;&lt;/h1&gt;&lt;h2 class="western"&gt;SÈN 1. OUVÈTI : YON KESYON KI CHANJE ASTWONOMI&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 100%; margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-weight: normal;"&gt;Bonjou
tout moun!&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Byenvini nan ASTRO-ENGA, espas kote nou pran tan pou nou obsève
syèl la, poze kesyon epi chèche konprann Linivè a avèk lasyans.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-weight: normal;"&gt;Mwen se Captain Astro,
&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-weight: normal;"&gt;yon
astwon&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-family: Liberation Serif, serif;"&gt;&lt;span style="font-weight: normal;"&gt;ò&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-weight: normal;"&gt;m
pwofesyonel nan Société Haitienne d’Astronomie (SHA), epi tou
&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-weight: normal;"&gt;pwofesè
astwonomi nan ENGA : &lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-weight: normal;"&gt;École
Nationale de Géologie Appliquée&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-weight: normal;"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Jodi a, mwen avek Dadson METHESIER, etidyan 3yèm ane nan ENGA.
Nou pral pale de yon lide ki te chanje fason moun konprann plas Latè
nan sistèm planetè a.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Dadson, si ou leve je w nan syèl la, kisa ou wè Solèy la ap fè
pandan jounen an?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;DADSON :&lt;/strong&gt; Mwen wè l leve nan lès, li monte nan
syèl la, epi li desann nan lwès. Sa fè moun panse se Solèy la k
ap deplase toutotou Latè.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt; Egzakteman! Epi se pa yon
konklizyon ki te san sans. Se sa obsèvasyon chak jou te sanble
montre. Men, èske sa nou wè toujou reprezante egzakteman sa k ap
pase? Di m non !&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;DADSON :&lt;/strong&gt; Non. Pa egzanp, lè m chita nan yon
machin k ap deplase, mwen ka wè peyizaj la tankou se li k ap deplase
nan sans kontrè a.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt; Trè byen! Ou sot bay yon egzanp
mouvman relatif. Se yon bon pwen depa pou nou konprann istwa Kopènik
la.&lt;/p&gt;
&lt;h3 class="western"&gt;SÈN 2. POUKISA LATÈ TE NAN SANT LAN?&lt;/h3&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt; Pandan anpil syèk, anpil
astwonòm te sèvi ak yon modèl kote Latè te nan sant sistèm syèl
la. Modèl sa a asosye sitou ak lide Aristòt ak sistèm matematik
Klod Ptoleme a. Dapre modèl jeyosantrik la, Solèy la, Lalin nan ak
planèt yo te deplase toutotou Latè.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;DADSON :&lt;/strong&gt; Donk, se pa paske moun yo pa t konn
reflechi. Yo t ap eseye esplike sa yo te obsève ak zouti yo te
genyen.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt; Se sa menm. Sistèm Ptoleme a te
gen mekanis matematik konplike, tankou ti sèk yo rele &lt;em&gt;episik&lt;/em&gt;.
Yo te ede astwonòm yo kalkile pozisyon planèt yo, sitou lè planèt
yo te sanble fè bak sou chemen yo nan syèl la.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;DADSON :&lt;/strong&gt; Men si modèl la te ka predi pozisyon
planèt yo, poukisa li te nesesè pou chanje l?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt; Paske yon modèl pa sèlman sèvi
pou predi. Syantifik yo vle konprann tou ki aranjman ki esplike
fenomèn yo pi byen, avèk mwens konplikasyon epi avèk plis koerans.
Yon modèl ka itil san li pa bay pi bon eksplikasyon fizik la.&lt;/p&gt;
&lt;h3 class="western"&gt;SÈN 3. KIMOUN KOPÈNIK TE YE?&lt;/h3&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;DADSON : &lt;/strong&gt;&lt;strong&gt;C&lt;/strong&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-weight: normal;"&gt;aptain
Astro, pale m de Kopènik. Kimoun Kopènik te ye ?&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt; Nikola Kopènik te yon astwonòm
polonè ki te viv ant 1473 ak 1543. Li te etidye matematik, astwonomi
ak lòt disiplin. Li te travay pandan plizyè ane sou yon lòt fason
pou òganize sistèm planetè a.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;DADSON :&lt;/strong&gt; Epi li te mete Solèy la nan sant la?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt; Nan modèl li a, Solèy la te
toupre sant sistèm planetè a, epi Latè te youn nan planèt ki t ap
vire toutotou l. Kopènik te pwopoze tou Latè ap vire sou aks li
chak jou.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;DADSON :&lt;/strong&gt; Sa vle di, mouvman nou wè Solèy la ap
fè pandan jounen an pa nesesèman vle di Solèy la ap vire toutotou
Latè. Se vire Latè sou aks li ki esplike mouvman aparan sa a.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt; Se sa menm. Latè fè yon
wotasyon sou aks li nan anviwon 24 èdtan. An menm tan, li fè yon
revolisyon toutotou Solèy la nan anviwon 365 jou ak yon ka.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;DADSON :&lt;/strong&gt; Men, ecoute, èske Kopènik te pwouve
Solèy la nan sant tout Linivè a?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt; Non! Sa enpòtan anpil. Li te
pwopoze yon modèl pou esplike aranjman sistèm planetè a. Li pa t
demontre Solèy la se sant tout Linivè a. Jodi a, nou konnen Solèy
la se yon etwal pami plizyè milya lòt nan galaksi nou an.&lt;/p&gt;
&lt;h3 class="western"&gt;SÈN 4. YON PWOBLÈM : MOUVMAN RETROGRAD PLANÈT
YO&lt;/h3&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt; Ann pran Mas kòm egzanp. Pandan
plizyè semèn oswa plizyè mwa, lè nou suiv pozisyon planèt Mas
sou fon zetwal yo, pafwa li sanble chanje sans epi fè bak.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;DADSON :&lt;/strong&gt; Men, èske Mas vrèman kanpe epi vire
nan lòt sans?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt; Se pa sa k ap pase nan sans òbit
li non ! Mouvman sa a se yon mouvman &lt;b&gt;aparan &lt;/b&gt;ki soti nan
mouvman relatif Latè ak Mas. Latè pi pre Solèy la epi li fè yon
revolisyon pi rapid, pi rapid pase planèt Mas&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Lè Latè depase Mas nan kous òbit li, pou noumenm ki ab&lt;span style="font-family: Liberation Serif, serif;"&gt;ò&lt;/span&gt;
Lat&lt;span style="font-family: Liberation Serif, serif;"&gt;è&lt;/span&gt;, tankou nou te nan
yon &lt;i&gt;voiture&lt;/i&gt;, Mas ka sanble fè bak sou fon zetwal yo , savledi
jan nou w&lt;span style="font-family: Liberation Serif, serif;"&gt;è&lt;/span&gt; l l&lt;span style="font-family: Liberation Serif, serif;"&gt;è&lt;/span&gt;
n ap obs&lt;span style="font-family: Liberation Serif, serif;"&gt;è&lt;/span&gt;ve sy&lt;span style="font-family: Liberation Serif, serif;"&gt;è&lt;/span&gt;l
la.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;DADSON :&lt;/strong&gt; Ho ! Menm jan lè yon machin depase
yon lòt machin sou wout la. Pandan depasman an, machin ki pi dousman
an ka sanble deplase bak parapò ak machin k ap depase l la, menm si
toude ap avanse.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt; Bèl egzanp! Modèl elyosantrik
la te bay yon fason kp pi senp pou konprann mouvman aparan sa a. Men,
sonje, modèl Kopènik la te toujou sèvi ak òbit sikilè. Li pa t
fin rezoud tout difikilte yo.&lt;/p&gt;
&lt;h3 class="western"&gt;SÈN 5. YON TRAVAY KI TE KONTINYE APRE KOPÈNIK&lt;/h3&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;DADSON :&lt;/strong&gt; Kidonk, Kopènik te louvri yon chemen,
men lòt syantifik te oblije kontinye travay la. Se sa ?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt; Wi. Johannes Kepler te montre
òbit planèt yo se elips, pa sèk pafè. Galileo te sèvi ak
teleskòp pou fè obsèvasyon ki te bay modèl tradisyonèl la gwo
defi, tankou faz Venis ak satelit Jipitè yo.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Apre sa, Isaac Newton te esplike kijan gravite ak mouvman kapab
bay òbit sa yo.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;DADSON :&lt;/strong&gt; OK. Sa montre syans pa mache tankou yon
sèl moun ki jwenn tout repons yo yon sèl kou. Se yon seri
obsèvasyon, modèl, tès ak koreksyon.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt; Egzakteman. Liv Kopènik la, &lt;em&gt;De
revolutionibus orbium coelestium&lt;/em&gt;, te parèt an 1543, ane li
mouri a. Lide li yo pa t aksepte toupatou tousuit.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Syans pran tan, sitou lè yon nouvo modèl mande pou nou chanje
fason nou te abitye konprann mond lan.&lt;/p&gt;
&lt;h3 class="western"&gt;SÈN 6. DEF I VULGARIZASYON POU DADSON&lt;/h3&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt; Dadson, imajine yon timoun mande
w : « Poukisa nou di Latè vire toutotou Solèy la, alòske se Solèy
la nou wè k ap deplase nan syèl la? » Di m non, Dadson, Kijan w ap
reponn li?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;DADSON :&lt;/strong&gt; M ap di l : « Sa je nou wè a se
mouvman aparan Solèy la. Latè vire sou aks li, e se sa ki fè Solèy
la sanble ap travèse syèl la chak jou. Anplis, Latè ap fè yon
vwayaj toutotou Solèy la pandan ane a. Kopènik te ede astwonòm yo
konprann sa lè li te pwopoze yon nouvo modèl sistèm planetè a. »&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt; Epi ki leson nou ka tire nan
istwa sa a?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;DADSON :&lt;/strong&gt; Nou dwe obsève, poze kesyon epi konpare
eksplikasyon yo ak prèv yo. Sa ki parèt evidan nan premye kout je a
pa toujou esplike reyalite a nèt.&lt;/p&gt;
&lt;h3 class="western"&gt;SÈN 7. KONKLIZYON&lt;/h3&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt; Kopènik pa t jwenn tout repons
yo, men li te ede chanje kesyon astwonòm yo t ap poze. Se youn nan
gwo fòs syans : kapasite pou revize yon modèl lè nouvo prèv ak pi
bon eksplikasyon parèt.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;DADSON :&lt;/strong&gt; Mèsi paske nou te suiv epizòd sa a.
Kontinye obsève syèl la, poze kesyon epi chèche prèv.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO&lt;/strong&gt;&lt;strong&gt; :&lt;/strong&gt; N ap rankontre
ankò nan ASTRO-ENGA 2026!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;ul&gt;
&lt;/ul&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;Retour a la page d'accueil: https://haitiastronomie.blogspot.com/p/home.html&lt;/div&gt;</description><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" height="72" url="https://img.youtube.com/vi/qdU7lrDpyUo/default.jpg" width="72"/><thr:total xmlns:thr="http://purl.org/syndication/thread/1.0">0</thr:total></item><item><title>Qu’est-ce que l’échelle de Bortle ?</title><link>https://haitiastronomie.blogspot.com/2026/10/quest-ce-que-lechelle-de-bortle.html</link><category>Bortle</category><category>echelle</category><category>Journée Internationale de la Lumière</category><category>Pollution</category><category>visibilite</category><author>noreply@blogger.com (Dr Rulx Narcisse )</author><pubDate>Fri, 16 Oct 2026 18:56:27 -0400</pubDate><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-434055415709160852.post-2163883588545044828</guid><description>&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://images.openai.com/static-rsc-4/TNz8hqku_cqbMyN9N8u8T77uLPSGnWqAOYBUPrkjzoZOqhXrd5Wn_sj7532FXSz76e2jZpCQBSLPNc7fGW8GjCMmYDD-9W2FG7-5NcpJ9tOvJGKC3QAi4cEdrrn_YQZ1GzoVC1Jn2M5LLNHpjIPWY0TNo7SLR9KP2uCoRprXmXVprgXgTxByaBn1QsQhqVn5?purpose=fullsize" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="839" data-original-width="960" height="839" src="https://images.openai.com/static-rsc-4/TNz8hqku_cqbMyN9N8u8T77uLPSGnWqAOYBUPrkjzoZOqhXrd5Wn_sj7532FXSz76e2jZpCQBSLPNc7fGW8GjCMmYDD-9W2FG7-5NcpJ9tOvJGKC3QAi4cEdrrn_YQZ1GzoVC1Jn2M5LLNHpjIPWY0TNo7SLR9KP2uCoRprXmXVprgXgTxByaBn1QsQhqVn5?purpose=fullsize" width="960" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;p&gt;L’échelle de Bortle a été créée par l’astronome amateur américain John E. Bortle et publiée en 2001 dans la revue Sky &amp;amp; Telescope. Elle comporte 9 classes, de la classe 1, qui correspond à un ciel exceptionnellement sombre, à la classe 9, qui caractérise un ciel fortement pollué par les lumières artificielles.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Elle permet d'estimer ce qu'un observateur peut réellement voir dans le ciel nocturne, notamment la Voie lactée, les étoiles faibles, les nébuleuses et les galaxies.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;&lt;br /&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;&amp;nbsp;Les 9 classes de l’échelle de Bortle&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;## 1&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ciel exceptionnellement sombre&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voie lactée très structurée, lumière zodiacale bien visible.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;## 2&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ciel véritablement sombre&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Nombreuses étoiles faibles et détails remarquables de la Voie lactée.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;## 3&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ciel rural&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voie lactée bien visible, pollution lumineuse limitée.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;## 4&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Transition rural-périurbain&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voie lactée visible, mais les lumières artificielles deviennent perceptibles.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;## 5&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ciel périurbain&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voie lactée faible ou difficile à distinguer près de l'horizon.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;## 6&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ciel périurbain lumineux&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voie lactée presque invisible à l'œil nu.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;## 7&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Transition périurbain-urbain&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Le fond du ciel est lumineux, seules les étoiles les plus brillantes dominent.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;## 8&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ciel urbain&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Constellations reconnaissables, étoiles faibles largement masquées.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;## 9&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ciel de centre-ville&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Très peu d'étoiles visibles, ciel fortement éclairé.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;Attention&lt;/b&gt; : ces descriptions sont indicatives. La transparence atmosphérique, l'humidité, la Lune et les conditions météorologiques influencent aussi les observations.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;&amp;nbsp;Comment utiliser l’échelle de Bortle en astronomie ?&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Pour les activités de la Société Haïtienne d’Astronomie (SHA), elle peut aider à :&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;- Choisir un site d'observation pour distinguer les objets célestes peu lumineux.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;- Préparer une séance d'astrophotographie, notamment pour photographier la Voie lactée.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;- Comparer la qualité du ciel entre plusieurs localités haïtiennes.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;- Sensibiliser le public à la pollution lumineuse et à ses effets sur l'observation astronomique.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;Bortle et mesure scientifique : une distinction importante&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;L'échelle de Bortle est une classification visuelle empirique. Elle ne remplace pas une mesure instrumentale de la luminosité du ciel.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Pour une évaluation quantitative, on peut notamment utiliser :&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;- La brillance du fond du ciel, mesurée en magnitudes par seconde d'arc carrée&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;- Un photomètre de ciel, par exemple un SQM (Sky Quality Meter).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;- Les cartes de pollution lumineuse, en complément des observations sur le terrain.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;En résumé &lt;/b&gt;: plus la classe de Bortle est basse, plus le ciel est sombre et généralement favorable à l'observation astronomique.&lt;/p&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://images.openai.com/static-rsc-4/PV34TqfgMJ9q2DBThxYVI46-E7JitsnqWqv6_VX7cHavc9QL4pLnPAKM1Hfom_tvhtfSBi6f_09fZSCgKNo3H9XWqKqhbRIauj_gojIhYoxzcL34P86h48f4JP4kDIBgCPYvr8WQqeiiFObzqfl2kB8PRHa5bwiYM22ZdrhtXhcAKOqelUOdjamd1lq3vY-_?purpose=fullsize" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="532" data-original-width="800" height="532" src="https://images.openai.com/static-rsc-4/PV34TqfgMJ9q2DBThxYVI46-E7JitsnqWqv6_VX7cHavc9QL4pLnPAKM1Hfom_tvhtfSBi6f_09fZSCgKNo3H9XWqKqhbRIauj_gojIhYoxzcL34P86h48f4JP4kDIBgCPYvr8WQqeiiFObzqfl2kB8PRHa5bwiYM22ZdrhtXhcAKOqelUOdjamd1lq3vY-_?purpose=fullsize" width="800" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;Retour a la page d'accueil: https://haitiastronomie.blogspot.com/p/home.html&lt;/div&gt;</description><thr:total xmlns:thr="http://purl.org/syndication/thread/1.0">0</thr:total></item><item><title>Poukisa moun nan tan lontan yo te panse Latè te nan sant Linivè a?</title><link>https://haitiastronomie.blogspot.com/2026/10/poukisa-moun-nan-tan-lontan-yo-te-panse.html</link><category>Astro-ENGA</category><category>ASTRO-ENGA 2026</category><category>Berry</category><category>Captain Astro</category><category>elyosantrism</category><category>ENGA</category><category>jeosantrism</category><category>kreyol.</category><category>Late</category><category>Nationale</category><author>noreply@blogger.com (Dr Rulx Narcisse )</author><pubDate>Thu, 15 Oct 2026 08:01:41 -0400</pubDate><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-434055415709160852.post-3804146325260069625</guid><description>&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;iframe allowfullscreen="" class="BLOG_video_class" height="297" src="https://www.youtube.com/embed/-Ad4wtm9gDU" width="357" youtube-src-id="-Ad4wtm9gDU"&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;h2 class="western"&gt;&amp;nbsp;SÈN 1. OUVÈTI&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Bonjou tout moun!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Byenvini nan ASTRO-ENGA, espas kote nou pran tan pou nou obsève
syèl la, poze kesyon epi chèche konprann Linivè a avèk lasyans.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Mwen se Captain Astro, yon astwon&lt;span style="font-family: Liberation Serif, serif;"&gt;ò&lt;/span&gt;m
pwofesyonel nan Société Haitienne d’Astronomie (SHA), epi tou
pwofesè astwonomi nan ENGA. École Nationale de Géologie Appliquée.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Jodi a, mwen gen avèk mwen yon lòt etidyan 3yèm ane, Berry
LOUIS.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Berry, byenveni nan ASTRO-ENGA!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;BERRY :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Mèsi anpil, Captain Astro. Se yon plezi pou mwen la a.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Jodi a, Berry,nou pral antre nan yon kesyon ki trè enteresan nan
istwa astwonomi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Poukisa moun nan tan lontan yo te panse &lt;strong&gt;Latè te nan sant
Linivè a&lt;/strong&gt;?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;BERRY :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Paske yo pat gen teleskòp?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Se yon pati nan repons lan, men se pa tout repons lan.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;E se la sijè a vin enteresan.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Paske si nou te viv nan tan lontan, san teleskòp, san satelit,
san foto ki soti nan lespas...&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;petèt nou menm tou nou t ap panse Latè te nan sant
Linivè a!&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;

&lt;h1 class="western"&gt;SÈN 2. SA JE NOU DI NOU&lt;/h1&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Berry, gade toutotou ou.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Lè ou kanpe deyò, èske ou santi Latè ap deplase?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;BERRY :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Non, ditou!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Pou mwen menm, se tè a ki parèt imobil.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;E syèl la menm?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;BERRY :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Se syèl la ki sanble ap deplase.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Solèy la leve nan lès, li travèse syèl la, epi li kouche nan
lwès.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Lalin nan fè menm kalite mouvman.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;E zetwal yo sanble ap deplase tou.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Egzakteman.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Si ou pa gen okenn lòt enfòmasyon, ki konklizyon ki ta pi
natirèl?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;BERRY :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Mwen ta di se syèl la ki ap vire toutotou Latè.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;E se te yon konklizyon ki te sanble trè rezonab.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Men gen yon pwoblèm.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Sa nou wè pa toujou di nou dirèkteman sa k ap pase
toutbon.&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;

&lt;h1 class="western"&gt;SÈN 3. YON TI EGZANP&lt;/h1&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ann pran yon egzanp ki pi fasil.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Lè ou chita nan yon machin ki ap deplase, epi yon lòt machin
pase bò kote w, pafwa ou ka santi se ou menm ki ap deplase. Wi !&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;...Tande...bon yon lè sa te rive m. Mwen nan yon blokis...plizyè
liy machm a dwat,a goch...liy machin...m bloke...epi liy sou kote a
deplase...menmen m panse... machin nan ap fè bak avè m, m kouri 
peze fren wi ! Bon, se te yon enpresyon !&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;BERRY :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Wi! Sa rive souvan.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Poukisa?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;BERRY :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Paske mouvman an depann de pwen kote n ap fè obsèvasyon an.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Bravo!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Sa rele &lt;strong&gt;mouvman relatif&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Nou pa toujou kapab detèmine mouvman yon bagay sèlman selon sa
nou wè depi yon sèl pwen obsèvasyon.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Sa enpòtan anpil pou konprann pwoblèm Latè a.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Nou sou Latè.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Nou deplase avèk Latè.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Se poutèt sa mouvman Latè a pa fasil pou nou santi dirèkteman.&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;

&lt;h1 class="western"&gt;SÈN 4. MEN POUKISA YO TE CHWAZI LATÈ?&lt;/h1&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;BERRY :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Men Captain Astro, si moun yo te wè Solèy la ap deplase, èske
sa pat ase pou yo panse Solèy la t ap vire toutotou Latè?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Wi, e se egzakteman sa anpil moun te panse.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Men gen lòt rezon toujou.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Pou yon moun ki obsève syèl la chak jou, gen kèk bagay ki
sanble konfime lide sa a.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Solèy la leve epi li kouche.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Lalin nan fè mouvman li.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Zetwal yo sanble fè yon gwo sèk chak jou toutotou nou.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Epi, nou pa santi Latè ap deplase.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;BERRY :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Kidonk, si mwen sèlman sèvi ak eksperyans chak jou mwen, li
vrèman difisil pou mwen imajine Latè ap kouri nan lespas.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Egzakteman.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;E nou dwe fè yon lòt bagay enpòtan tou.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Nou pa dwe jije moun nan tan lontan yo avèk konesans nou
genyen jodi a.&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Yo te travay avèk enfòmasyon yo te genyen.&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;

&lt;h1 class="western"&gt;SÈN 5. ARISTOT AK MODÈL JEOSANTRIK LA&lt;/h1&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Nan Lagrès antik, filozòf tankou &lt;strong&gt;Aristòt&lt;/strong&gt; te
devlope yon modèl kosmolojik kote Latè te nan sant yon linivè ki
te òganize an plizyè &lt;i&gt;sphère&lt;/i&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;BERRY :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Yo te panse tout bagay t ap vire toutotou Latè?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;An gwo, wi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Dapre modèl sa a, Lalin nan, Solèy la ak lòt "&lt;i&gt;astre&lt;/i&gt;"
yo te gen mouvman autour Latè.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Epi gen yon bagay ki te fè modèl sa a sanble trè « élégant »
pou epòk la.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;BERRY :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Koman sa te ye menm ?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Yo te panse mouvman selès yo te dwe regilye ak sikilè, paske yo
te konsidere syèl la kòm yon domèn ki diferan de mond nou an.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Se konsa yo te konstwi yon imaj Linivè ki te parèt òdone,
regilye epi lojik.&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;

&lt;h1 class="western"&gt;SÈN 6. PWOBLÈM NAN: PLANÈT YO PA TOUJOU
KONPÒTE YO MENM JAN&lt;/h1&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Men te gen yon fenomèn ki te kreye yon gwo pwoblèm.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;BERRY :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ki fenomèn?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Mouvman &lt;strong&gt;retrograd&lt;/strong&gt; planèt yo.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;BERRY :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Retrograd?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Wi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Imajine ou ap obsève Mas pandan plizyè semèn.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Nòmalman, ou wè l ap deplase piti piti nan yon direksyon parapò
ak zetwal ki lwen yo.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Men pafwa, li sanble ralanti...&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;li kanpe...&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;epi li fè yon ti mouvman tounen nan direksyon opoze a.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Apre yon tan anko, li reprann mouvman nòmal li.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;BERRY :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Men sa pa sanble lojik ditou si tout bagay ap vire regilyèman
toutotou Latè.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Se te egzakteman pwoblèm lan.&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;

&lt;h1 class="western"&gt;SÈN 7. PTOLEMÉ AK EPISIK YO&lt;/h1&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Se la &lt;strong&gt;Ptolemée&lt;/strong&gt;, yon astwonòm grèk ki te viv
nan 2yèm syèk epòk nou an, antre nan istwa a.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Li te devlope yon modèl matematik trè sofistike pou dekri
mouvman planèt yo nan kad yon sistèm jeosantrik.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Li te itilize sa nou rele &lt;strong&gt;episik&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;BERRY :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Sa vle di planèt la t ap fè yon ti sèk pandan li t ap deplase
sou yon pi gwo sèk?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Wi, nan yon fason senplifye, se sa.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Lè yo konbine plizyè mouvman sikilè konsa, yo te kapab repwodui
mouvman konplike planèt yo te obsève nan syèl la.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;BERRY :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Sa enteresan anpil.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Donk, menm si lide prensipal la pat kòrèk, modèl matematik la
te kapab bay bon prediksyon sou pozisyon planèt yo.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Egzakteman!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;E se yon pwen trè enpòtan nan istwa lasyans.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Yon modèl kapab itil pou fè prediksyon, menm lè
entèpretasyon fizik ki dèyè l pa kòrèk.&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;

&lt;h1 class="western"&gt;SÈN 8. SA NOU KA APRANN NAN SA&lt;/h1&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;BERRY :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Mwen wè yon bagay enpòtan la a.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Moun yo pat jis envante yon lide san okenn prèv.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Yo te gen obsèvasyon, yo te konstwi yon modèl, epi yo te eseye
fè modèl la mache ak obsèvasyon yo.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Trè byen!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Se sa nou dwe konprann.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Geosantrism lan pat yon lide ki te parèt paske moun yo te « sòt
».&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Se te yon modèl entèlektyèl ki te baze sou obsèvasyon ki te
disponib nan epòk la.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Epi li te gen yon avantaj enpòtan:&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Li te sanble ak eksperyans chak jou moun ka viv.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;BERRY :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Men li te vin pi konplike toujou lè yo te bezwen eksplike tout
mouvman planèt yo.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Se egzakteman sa.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Lè yon modèl bezwen anpil ajisteman pou li esplike nouvo
obsèvasyon, syantifik yo ka kòmanse mande tèt yo:&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Èske se modèl la ki bezwen chanje?&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;

&lt;h1 class="western"&gt;SÈN 9. KOPÈNIK CHANJE PERSPEKTIV LA&lt;/h1&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Nan 16yèm syèk la, &lt;strong&gt;Nicolas Copernic&lt;/strong&gt; pwopoze yon
lòt fason pou òganize sistèm nan.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Olye Latè rete nan sant sistèm planetè a, li mete &lt;strong&gt;Solèy
la nan sant sistèm planetè a&lt;/strong&gt;, epi li fè Latè vin yon
planèt ki vire toutotou Solèy la.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;BERRY :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Se sa nou rele modèl elyosantrik la?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Wi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Elyosantrik&lt;/strong&gt; vle di Solèy la nan sant sistèm
planetè a. Al&lt;span style="font-family: Liberation Serif, serif;"&gt;ò&lt;/span&gt;ske
&lt;strong&gt;Jeosantrik&lt;/strong&gt; vle di Latè nan sant la.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Men Copernic pat fini istwa a.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Apre sa, &lt;strong&gt;Johannes Kepler&lt;/strong&gt; te montre òbit planèt
yo pa bezwen sèk pafè.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Yo se elips.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Epi &lt;strong&gt;Galileo Galilei&lt;/strong&gt;, avèk teleskòp li, te jwenn
obsèvasyon ki te bay gwo sipò pou yon lòt fason pou nou konprann
sistèm planetè a.&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;

&lt;h1 class="western"&gt;SÈN 10. OBSÈVASYON GALILEO YO&lt;/h1&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Kervens nan epizòd anvan an te montre nou kijan obsèvasyon
enpòtan nan lasyans.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Berry, èske ou konnen yon obsèvasyon Galileo te fè ki te
enpòtan anpil nan deba sa a?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;BERRY :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Mwen panse se faz Venis yo.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Trè byen!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Galileo te obsève &lt;strong&gt;faz Venis&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Venis te montre faz ki sanble ak faz Lalin nan.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Obsèvasyon sa a pat fasil pou eksplike avèk ansyen vèsyon
sistèm jeosantrik Ptolemée a.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;

&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Men li te vin pi natirèl nan yon modèl kote Venis ap vire
toutotou Solèy la.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;BERRY :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Kidonk, teleskòp la te bay syantifik yo nouvo enfòmasyon je moun
poukont li pat kapab wè.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Egzakteman.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;E se youn nan gwo leson nan istwa lasyans:&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Lè nou jwenn nouvo obsèvasyon, nou dwe dispoze teste
ansyen modèl nou yo.&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;

&lt;h1 class="western"&gt;SÈN 11. YON LESON POU YON ETIDYAN SYANS&lt;/h1&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Berry, ann fè yon ti rezime ansanm.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Si yon moun di:&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;« Moun lontan yo te panse Latè te nan sant Linivè a paske yo
pat konprann lasyans. »&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Èske ou dakò?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;BERRY :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Non.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Mwen ta di se yon fason twò senp pou esplike bagay la.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Yo te fè obsèvasyon ki te reyèl.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Latè te sanble imobil.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Solèy la ak zetwal yo te sanble ap deplase toutotou nou.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Apre sa, yo te konstwi modèl pou esplike obsèvasyon sa yo.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Pwoblèm nan se te entèpretasyon yo.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Bravo!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;E sa se yon leson ki gen anpil valè pou nou kòm etidyan lasyans.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Obsèvasyon ak entèpretasyon pa menm bagay.&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Nou ka obsève yon fenomèn kòrèkteman epi bay li yon move
entèpretasyon.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Se travay lasyans pou teste entèpretasyon sa yo avèk nouvo
obsèvasyon, mezi ak modèl.&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;

&lt;h1 class="western"&gt;SÈN 12. DEFİ VULGARIZASYON POU BERRY&lt;/h1&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Bon, Kounye a, Berry, men defi pa w.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Imajine yon timoun mande w:&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;« Poukisa moun lontan yo te panse Latè te nan sant
Linivè a? »&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Eksplike l sa nan mwens pase yon minit. Jwet pou ou...&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;BERRY :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Mwen ta di li:&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;« Paske lè moun te gade syèl la, se pa Latè yo te wè k ap
deplase. Latè te sanble rete trankil, pandan Solèy la, Lalin nan ak
zetwal yo te sanble ap deplase toutotou li. Se poutèt sa li te lojik
pou anpil moun panse Latè te nan sant la.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;span style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: initial; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial;"&gt;Men, apre anpil obsèvasyon,
nouvo kalkil ak envansyon teleskòp la, syantifik yo te dekouvri gen
yon pi bon fason pou esplike mouvman sa yo. Se konsa nou rive
konprann Latè se yon planèt ki vire sou tèt li epi ki vire
toutotou Solèy la. »&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ekselan!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Sa se yon eksplikasyon ki senp, men li pa sakrifye lasyans.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Se egzakteman sa nou chèche nan ASTRO-ENGA.&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;

&lt;h1 class="western"&gt;SÈN 13. KONKLIZYON&lt;/h1&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Jodi a, nou te fè yon ti vwayaj nan istwa panse syantifik.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Nou wè poukisa lide Latè nan sant la te sanble lojik pou anpil
moun.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Nou wè kijan Aristòt ak Ptolemée te kontribye nan devlopman
modèl jeosantrik la.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Nou wè tou kijan mouvman retrograd planèt yo te kreye yon defi
pou modèl sa a.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Epi nou wè kijan Copernic, Kepler ak Galileo te ede chanje fason
moun konprann sistèm planetè a.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;BERRY :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Men pi gwo leson an pou mwen se ke lasyans pa vle di nou toujou
gen repons final la.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Syans ap chanje lè nouvo prèv parèt.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Egzakteman.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;E petèt nou ka kite telespektatè nou yo ak yon sèl lide:&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Pa konfonn sa je nou wè ak eksplikasyon nou bay pou sa
nou wè.&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;BERRY :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Paske pafwa, reyalite a pi etone pase aparans li.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Mwen se Captain Astro.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;BERRY :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Mwen se Berry LOUIS.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;ENSEMBLE :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;N ap wè nan pwochen epizòd ASTRO-ENGA!&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;

&lt;h2 class="western"&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;

&lt;/h2&gt;
&lt;p style="line-height: 100%; margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;br /&gt;

&lt;/p&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;Retour a la page d'accueil: https://haitiastronomie.blogspot.com/p/home.html&lt;/div&gt;</description><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" height="72" url="https://img.youtube.com/vi/-Ad4wtm9gDU/default.jpg" width="72"/><thr:total xmlns:thr="http://purl.org/syndication/thread/1.0">0</thr:total></item><item><title>Mars : Perseverance devient le véhicule ayant parcouru la plus grande distance sur un autre monde</title><link>https://haitiastronomie.blogspot.com/2026/10/mars-perseverance-devient-le-vehicule.html</link><author>noreply@blogger.com (Dr Rulx Narcisse )</author><pubDate>Wed, 14 Oct 2026 15:54:54 -0400</pubDate><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-434055415709160852.post-3254781587087061308</guid><description>&lt;p&gt;&amp;nbsp;Le rover martien Perseverance a dépassé le record de distance parcourue sur un autre monde, jusque-là détenu par le rover Opportunity.&lt;table align="center" cellpadding="0" cellspacing="0" class="tr-caption-container" style="margin-left: auto; margin-right: auto;"&gt;&lt;tbody&gt;&lt;tr&gt;&lt;td style="text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgcID1uk3DjO_rgCcJL7Sqdq3X2asIw8tfWc2BMS2s9BTRFPQU_j5TkN876mfIfizMsOwecYQY5KdgZRAv1-WtHNvfhsGAlQnu94YUOzYVNMfrX5uLB8XnwHwcArLrzfwhvCJyW5zlUU8JDE7A8Z70vAzh9jLCREZASxGjdhAOcOw61GN-YjtXsHsE3-zFr/s1200/1000476329.png" imageanchor="1" style="margin-left: auto; margin-right: auto;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="1200" data-original-width="675" height="320" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgcID1uk3DjO_rgCcJL7Sqdq3X2asIw8tfWc2BMS2s9BTRFPQU_j5TkN876mfIfizMsOwecYQY5KdgZRAv1-WtHNvfhsGAlQnu94YUOzYVNMfrX5uLB8XnwHwcArLrzfwhvCJyW5zlUU8JDE7A8Z70vAzh9jLCREZASxGjdhAOcOw61GN-YjtXsHsE3-zFr/s320/1000476329.png" width="180" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="tr-caption" style="text-align: center;"&gt;Cette infographie illustre les distances parcourues par divers astromobiles à la surface de la Lune et de Mars. Parmi les véhicules présentés, les astromobiles martiens de la NASA, Perseverance et Curiosity, sont toujours opérationnels et se déplacent à la surface ; les chiffres indiqués pour ces deux engins correspondent aux distances parcourues au 11 octobre 2026.&lt;br /&gt;NASA/JPL-Caltech&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Date de l'événement : 11 octobre 2026.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Annonce de la NASA : 12 octobre 2026.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Le 11 octobre, son odomètre a atteint 45,22 km, contre 45,16 km pour Opportunity, qui avait exploré Mars de 2004 à 2018. Perseverance a franchi ce seuil au cours de son 2 006e jour martien d'activité. (Référence : NASA Science)&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;Pourquoi est-ce important ?&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ce record illustre les progrès de la navigation autonome des véhicules d'exploration planétaire.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Perseverance utilise un système appelé AutoNav qui analyse le terrain, cartographie les obstacles et planifie des itinéraires. Selon la NASA, le rover a effectué plus de 90 % de sa distance totale grâce à ce système.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;L'intérêt dépasse le record lui-même &lt;/b&gt;: parcourir davantage de terrain permet d'examiner plus de formations géologiques et d'échantillons, donc d'étudier une plus grande diversité de l'histoire martienne. Le rover explore actuellement les environs du cratère Jezero, où il recherche notamment des indices d'anciens environnements hydrothermaux. (Référence :&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;NASA Science)&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;Ce qui est établi :&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Le record de distance a été franchi le 11 octobre.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Perseverance avait parcouru 45,22 km à cette date.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;La mission a été prolongée et la NASA prévoit de poursuivre l'exploration jusqu'à la fin de 2028 environ.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;Ce qui reste à distinguer&lt;/b&gt; : ce record est un jalon opérationnel, et non une découverte géologique en soi. Sa portée scientifique dépend des terrains explorés et des résultats obtenus.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;Source officielle &lt;/b&gt;: NASA Science, « &lt;a href="https://science.nasa.gov/blogs/perseverance-mars-rover/2026/10/12/nasas-perseverance-sets-off-world-record-for-total-distance-driven/" target="_blank"&gt;NASA’s Perseverance Sets Off-World Record for Total Distance Driven&lt;/a&gt; », 12 octobre 2026&lt;/p&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;Retour a la page d'accueil: https://haitiastronomie.blogspot.com/p/home.html&lt;/div&gt;</description><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" height="72" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgcID1uk3DjO_rgCcJL7Sqdq3X2asIw8tfWc2BMS2s9BTRFPQU_j5TkN876mfIfizMsOwecYQY5KdgZRAv1-WtHNvfhsGAlQnu94YUOzYVNMfrX5uLB8XnwHwcArLrzfwhvCJyW5zlUU8JDE7A8Z70vAzh9jLCREZASxGjdhAOcOw61GN-YjtXsHsE3-zFr/s72-c/1000476329.png" width="72"/><thr:total xmlns:thr="http://purl.org/syndication/thread/1.0">0</thr:total></item><item><title>Mars : un mécanisme inédit de formation des nuages pourrait être à l'œuvre</title><link>https://haitiastronomie.blogspot.com/2026/10/mars-un-mecanisme-inedit-de-formation.html</link><author>noreply@blogger.com (Dr Rulx Narcisse )</author><pubDate>Tue, 13 Oct 2026 01:46:14 -0400</pubDate><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-434055415709160852.post-1300017563041992813</guid><description>&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;table align="center" cellpadding="0" cellspacing="0" class="tr-caption-container" style="margin-left: auto; margin-right: auto;"&gt;&lt;tbody&gt;&lt;tr&gt;&lt;td style="text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhzzh8UxJc3FyUJq3H-MuEgCdTqXqLK_uGjrJWlmEgnqMcEvr3nA1-X_rbRBWNkhs4SlTHo2QzzfDN5tdPQn21T0e4ZnXCtuH9z5-uz9XPmyOWg_WEbJgDFVSRtdgV5PWtyp12INAnlc_fIHTb4V1QKtas7qKy81FCys1J-Z0v69pvGG5nqm8TKlHPbzDP7/s960/1000474217.png" style="margin-left: auto; margin-right: auto;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="600" data-original-width="960" height="200" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhzzh8UxJc3FyUJq3H-MuEgCdTqXqLK_uGjrJWlmEgnqMcEvr3nA1-X_rbRBWNkhs4SlTHo2QzzfDN5tdPQn21T0e4ZnXCtuH9z5-uz9XPmyOWg_WEbJgDFVSRtdgV5PWtyp12INAnlc_fIHTb4V1QKtas7qKy81FCys1J-Z0v69pvGG5nqm8TKlHPbzDP7/s320/1000474217.png" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="tr-caption" style="text-align: center;"&gt;Le nuage allongé d'Arsia Mons vu par Mars Express&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;&lt;br /&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Publication scientifique : 7 octobre 2026.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Des chercheurs utilisant les données de la sonde Mars Express et un modèle météorologique de Mars proposent une explication à la formation du nuage allongé d'Arsia Mons (Arsia Mons Elongated Cloud).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ce nuage de glace d'eau apparaît régulièrement sous le vent du volcan Arsia Mons. Il peut s'étendre sur environ 1 800 km, puis disparaître rapidement.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Le modèle reproduit ses caractéristiques en intégrant un mécanisme appelé nucléation homogène : dans certaines conditions, la vapeur d'eau formerait directement des particules de glace, sans devoir se condenser au préalable sur des particules de poussière ou d'autres noyaux. ( European Space Agency)&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;Pourquoi est-ce important ?&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;Science planétaire&lt;/b&gt; : ce mécanisme pourrait expliquer un phénomène atmosphérique martien que les modèles conventionnels reproduisaient difficilement.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Physique des atmosphères : le résultat remet en question certaines hypothèses sur les conditions nécessaires à la formation des nuages.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;Exoplanètes&lt;/b&gt; : cette recherche pourrait aider à mieux comprendre les processus atmosphériques sur d'autres mondes.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ce qui est établi et ce qui reste incertain&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;Établi&lt;/b&gt; : le nuage d'Arsia Mons est un phénomène récurrent observé par Mars Express. L'étude, publiée dans Nature Geoscience, montre qu'un modèle intégrant la nucléation homogène reproduit ses caractéristiques de manière convaincante. (Référence : European Space Agency)&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;À nuancer&lt;/b&gt; : il ne s'agit pas d'une observation directe du mécanisme microscopique dans l'atmosphère martienne. Son rôle est déduit de la modélisation et de la comparaison avec les observations. L'ESA précise également que certains aspects du nuage ne sont pas encore parfaitement reproduits.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;Sources&lt;/b&gt; &lt;b&gt;fiables&lt;/b&gt; :&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Agence spatiale européenne (ESA), 7 octobre 2026&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Article scientifique en accès libre sur arXiv&lt;/p&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;Retour a la page d'accueil: https://haitiastronomie.blogspot.com/p/home.html&lt;/div&gt;</description><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" height="72" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhzzh8UxJc3FyUJq3H-MuEgCdTqXqLK_uGjrJWlmEgnqMcEvr3nA1-X_rbRBWNkhs4SlTHo2QzzfDN5tdPQn21T0e4ZnXCtuH9z5-uz9XPmyOWg_WEbJgDFVSRtdgV5PWtyp12INAnlc_fIHTb4V1QKtas7qKy81FCys1J-Z0v69pvGG5nqm8TKlHPbzDP7/s72-c/1000474217.png" width="72"/><thr:total xmlns:thr="http://purl.org/syndication/thread/1.0">0</thr:total></item><item><title>Solar Orbiter relie une perturbation du vent solaire à son origine sur le Soleil</title><link>https://haitiastronomie.blogspot.com/2026/10/solar-orbiter-relie-une-perturbation-du.html</link><author>noreply@blogger.com (Dr Rulx Narcisse )</author><pubDate>Sun, 11 Oct 2026 13:54:03 -0400</pubDate><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-434055415709160852.post-7787442917166776847</guid><description>&lt;p&gt;&amp;nbsp;La mission Solar Orbiter a permis de remonter à l'origine d'une structure magnétique particulière du vent solaire, appelée switchback. Il s'agit d'une déformation en forme de S du champ magnétique transporté par le plasma solaire.&lt;/p&gt;&lt;table align="center" cellpadding="0" cellspacing="0" class="tr-caption-container" style="margin-left: auto; margin-right: auto;"&gt;&lt;tbody&gt;&lt;tr&gt;&lt;td style="text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj80-FOa_6TBCHoBU1aI2t51zgdKLKR3z4bvrLhbnNV6QksyqnozdCsy_UkIF2n6aZNHsxn8hYAdXIF_UA6UFUbpmOGxzMG-QWluR7_-LoMqsQI8_wJL_747EOzoGA2fFAg8m-kfoG4tr3JACvPAGw41TRhHCP0-c6V20_UZy2OIDbK7NKmKCJKqxf3kPQx/s1920/1000472074.png" imageanchor="1" style="margin-left: auto; margin-right: auto;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="1080" data-original-width="1920" height="180" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj80-FOa_6TBCHoBU1aI2t51zgdKLKR3z4bvrLhbnNV6QksyqnozdCsy_UkIF2n6aZNHsxn8hYAdXIF_UA6UFUbpmOGxzMG-QWluR7_-LoMqsQI8_wJL_747EOzoGA2fFAg8m-kfoG4tr3JACvPAGw41TRhHCP0-c6V20_UZy2OIDbK7NKmKCJKqxf3kPQx/s320/1000472074.png" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="tr-caption" style="text-align: center;"&gt;L'inversion de champ magnétique (« switchback ») repérée par Solar Orbiter en 2022 (structure d'un blanc bleuté brillant s'étendant vers la gauche). L'observation a confirmé qu'elle présentait une forme en S.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;&lt;p&gt;En analysant la composition des particules mesurées par la sonde, les chercheurs ont établi un lien avec des boucles magnétiques chaudes de l'atmosphère solaire. Les résultats indiquent que la reconnexion magnétique à la surface du Soleil contribue à la formation de ces structures, tandis que les ondes et la turbulence influencent leur propagation dans l'espace. L'étude a été publiée dans Nature Astronomy. (Référence : European Space Agency )&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;Pourquoi est-ce important ?&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Physique solaire : ces résultats améliorent notre compréhension de la formation du vent solaire et de l'évolution de son champ magnétique.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Météorologie spatiale : mieux comprendre ces mécanismes peut contribuer à améliorer, à terme, notre capacité à évaluer les phénomènes susceptibles d'affecter les satellites et les infrastructures technologiques terrestres.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Avancée scientifique : l'étude rapproche les mesures effectuées dans l'espace de l'identification des mécanismes physiques à l'origine des structures observées.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ce qui est établi : les signatures des particules mesurées soutiennent une origine dans des régions magnétiques chaudes du Soleil. Le modèle proposé associe reconnexion magnétique et propagation par ondes et turbulence. Cela ne signifie pas que tous les mécanismes du vent solaire sont désormais compris.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Sources : Agence spatiale européenne (ESA), publication scientifique du 8 octobre · Notice de publication dans Nature Astronomy&lt;/p&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;Retour a la page d'accueil: https://haitiastronomie.blogspot.com/p/home.html&lt;/div&gt;</description><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" height="72" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj80-FOa_6TBCHoBU1aI2t51zgdKLKR3z4bvrLhbnNV6QksyqnozdCsy_UkIF2n6aZNHsxn8hYAdXIF_UA6UFUbpmOGxzMG-QWluR7_-LoMqsQI8_wJL_747EOzoGA2fFAg8m-kfoG4tr3JACvPAGw41TRhHCP0-c6V20_UZy2OIDbK7NKmKCJKqxf3kPQx/s72-c/1000472074.png" width="72"/><thr:total xmlns:thr="http://purl.org/syndication/thread/1.0">0</thr:total></item><item><title>RAPPORT DE RENCONTRE SPÉCIALE DU COMITÉ DIRECTEUR</title><link>https://haitiastronomie.blogspot.com/2026/10/rapport-de-rencontre-speciale-du-comite.html</link><category>Coeur</category><category>reunion</category><category>sha</category><author>noreply@blogger.com (Dr Rulx Narcisse )</author><pubDate>Sun, 11 Oct 2026 12:56:56 -0400</pubDate><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-434055415709160852.post-7407355436130796810</guid><description>&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p style="line-height: 100%; margin-bottom: 0in;"&gt;
&lt;br /&gt;

&lt;/p&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhtdmjyk_GJl5jCUZYaB89wOgBMZ_vO7gTYTAdBfxlROCcdj0Vx8ZpNjnjgpVkZR4R1gQm5I2OSPyTqUjp9zKSBMoIuUsVs48XWcQkhUIjpLxV66Gz6YJuLkEalZKbV3MNm57miBxQJQXQq_SLC-DkAGWyYpKYhCf7wT7eJ80C8zxdOA2Shpj-RyyPbykhl/s564/SHA.png" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="48" data-original-width="564" height="54" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhtdmjyk_GJl5jCUZYaB89wOgBMZ_vO7gTYTAdBfxlROCcdj0Vx8ZpNjnjgpVkZR4R1gQm5I2OSPyTqUjp9zKSBMoIuUsVs48XWcQkhUIjpLxV66Gz6YJuLkEalZKbV3MNm57miBxQJQXQq_SLC-DkAGWyYpKYhCf7wT7eJ80C8zxdOA2Shpj-RyyPbykhl/w640-h54/SHA.png" width="640" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;h1 align="center" class="western"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/h1&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Objet :&lt;/strong&gt; Stratégies de développement de
l’astronomie en Haïti, formation en astronomie à l’ENGA,
pérennisation des activités de la SHA et présentation du projet
FENCASH&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Date :&lt;/strong&gt; 11 octobre 2026&lt;br /&gt;
&lt;strong&gt;Format :&lt;/strong&gt;
Rencontre en ligne&lt;br /&gt;
&lt;strong&gt;Durée totale :&lt;/strong&gt; 1 h 19 min
32 s&lt;br /&gt;
&lt;strong&gt;Nombre de participants :&lt;/strong&gt; 4&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 100%; margin-bottom: 0in;"&gt;Dr Rulx Narcisse,
Ing-geo John Masken Larose pendant, Prof. Paya Charley &amp;amp; Agr.
William Gustave&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 100%; margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;br /&gt;

&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;La participation a été marquée par des arrivées successives et
une interruption de connexion Internet ayant empêché John Masken
Larose de poursuivre les échanges.&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;

&lt;p&gt;Cette rencontre spéciale s’inscrit dans la volonté de relancer
les activités du Comité Directeur de la SHA et de redynamiser la
coordination des initiatives visant au développement de l’astronomie
en Haïti.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Les échanges ont principalement porté sur les orientations
stratégiques de la SHA, la possibilité de renforcer la formation en
astronomie à l’École Nationale de Géologie et d’Astronomie
(ENGA), le développement d’activités de sensibilisation
scientifique dans les établissements scolaires, ainsi que la
structuration et la pérennisation des clubs d’astronomie à
travers le projet FENCASH.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;La question du renouvellement des responsables et de la
mobilisation de nouveaux membres actifs a également occupé une
place importante dans les discussions.&lt;/p&gt;
&lt;h2 class="western"&gt;Deroulement de la rencontre&lt;/h2&gt;
&lt;p style="line-height: 100%; margin-bottom: 0in;"&gt;D’abord le
Président (Captain Astro) de la SHA lança Google Meet, d&lt;span style="font-family: Liberation Serif, serif;"&gt;è&lt;/span&gt;s
10hAM, ensuite ce fut Larose qui se présenta (10:11 AM). On commença
par discuter des stratégies pour le développement de l’astronomie
en Haïti. Ensuite on est revenue sur l’idée de développer la
formation d’astronome professionnel &lt;span style="font-family: Liberation Serif, serif;"&gt;à&lt;/span&gt;
l’ENGA, le A terminal deviendrait « Astronomie » au
lieu de « Appliquée ». Une idée d’ailleurs déjà
partagée et appréciée par le Directeur de l’institution, M.
Michael Saimbertyl.&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 100%; margin-bottom: 0in;"&gt;L’ing. - géologue
Larose rappela cependant qu’il existe des filières de
spécialisation au sein de l’ENGA et l’une d’elles est le STU
(Science de la Terre et de l’Univers), mais ces filières ne sont
pas utilisées ni priorisées. Donc Captain Astro a suggér&lt;span style="font-family: Liberation Sans, sans-serif;"&gt;é&lt;/span&gt;
que le nouveau sigle ENGA (École Nationale de Géologie et
d’Astronomie) pourrait mettre en valeur les filières liées &lt;span style="font-family: Liberation Serif, serif;"&gt;à&lt;/span&gt;
l’astronomie. Il faudra relancer le débat avec le Directeur de
cette institution de l’Université Publique de l’Ouest (UPO).&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 100%; margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;br /&gt;

&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 100%; margin-bottom: 0in;"&gt;Ensuite Paya nous
rejoignit (10:13 AM). Après ses salutations d’usage, il manifesta
son intérêt pour le développement d’activités de
sensibilisation dans les écoles.&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 100%; margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;br /&gt;

&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 100%; margin-bottom: 0in;"&gt;Entre-temps Larose
perdit son signal Internet. Seul Paya et Captain Astro ont pu
continuer la réunion.&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 100%; margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;br /&gt;

&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 100%; margin-bottom: 0in;"&gt;L’idée de
mobilisation dans les écoles est revue par Captain Astro qui rappela
que ces activités furent récemment exécutes dans un projet
supporté par l’IAU OAO ; Larose aurait pu donner des détails…
Mais le grands souci est la pérennisation et l’amplification d’une
telle activité. Il faudrait le plus que possible développer des
projets pér&lt;span style="font-family: Liberation Serif, serif;"&gt;e&lt;/span&gt;nnes, sans
être obligé de dépendre de l’extérieur. De toute façon, on a
bénéfici&lt;span style="font-family: Liberation Sans, sans-serif;"&gt;é&lt;/span&gt; de
quelques matériels tel projecteur.&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 100%; margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;br /&gt;

&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 100%; margin-bottom: 0in;"&gt;Puis Paya partit
...et instrumentalement l’agronome William nous rejoignit (10:34
AM).&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 100%; margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;br /&gt;

&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 100%; margin-bottom: 0in;"&gt;Après les
salutations d’usage, et le fait de nous aviser sa présence en
République Dominicaine (Santiago) pour des raison de santé, Captain
Astro rappela son passage aussi dans cette même ville dominicaine
pour des raisons de santé aussi.&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 100%; margin-bottom: 0in;"&gt;Le sujet des clubs
d’astronomie fut abord&lt;span style="font-family: Liberation Sans, sans-serif;"&gt;é&lt;/span&gt;,
surtout du fait que l’agronome William est l’un des leaders les
plus actifs pour la gestion des clubs. Il gère actuellement le Club
d’Astronomie de Limonade qu’il a fond&lt;span style="font-family: Liberation Sans, sans-serif;"&gt;é&lt;/span&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 100%; margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;br /&gt;

&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 100%; margin-bottom: 0in;"&gt;Captain Astro
présenta le projet FENCASH, avec ses avantages pour une meilleure
structuration et gestion administrative des clubs ; la notion de
Club d’Astronomie de Voisinage, CAV, fut débattu dans notre
contexte d’insécurit&lt;span style="font-family: Liberation Sans, sans-serif;"&gt;é&lt;/span&gt;
nationale. Ce sera une très bonne stratégie conclurent les deux.&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 100%; margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;br /&gt;

&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 100%; margin-bottom: 0in;"&gt;Captain Astro compte
distribuer des taches pour la phase pilote de FENCASH. Et l’agr.
William est vise pour être en tête de liste, quitte &lt;span style="font-family: Liberation Serif, serif;"&gt;à&lt;/span&gt;
ne pas désavantager sa santé.&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 100%; margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;br /&gt;

&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 100%; margin-bottom: 0in;"&gt;La problématique de
la pérennisation des activités et de la relève furent abordée...Dr
Narcisse et Agr William étant vieux et malade. On s’inquiète pour
les jeunes au sein même du Comit&lt;span style="font-family: Liberation Sans, sans-serif;"&gt;é&lt;/span&gt;
Directeur de la SHA qui sont difficilement présents dans les
rencontres ou autres. L’idée est venue, pour palier &lt;span style="font-family: Liberation Serif, serif;"&gt;à&lt;/span&gt;
cette problématique, de créer une espace de discutions en direct et
en ligne, avec de nouveaux intéressés &lt;span style="font-family: Liberation Serif, serif;"&gt;à&lt;/span&gt;
rejoindre le Cœur de la SHA, même si c’est momentanément. Un
invitation publique pourrait être faite sur le groupe d’astronomie
WhatApp, un groupe qui pourrait un jour devenir un relais officiel de
FENCASH. Captain Astro rappela justement dans le cadre de ce projet
pilote de 2ans, que la centralisation administrative est importante,
et un seul groupe WharsApp public serait nécessaire pour tous les
clubs, et ceci n’exclue pas des groupes WhatsApp autonomes de
gestion interne pour chaque club.&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 100%; margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;br /&gt;

&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 100%; margin-bottom: 0in;"&gt;Salutations d’usage
et fin de rencontre.&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 100%; margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;br /&gt;

&lt;/p&gt;
&lt;h2 class="western"&gt;Principaux constats&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Les échanges ont permis de dégager plusieurs constats
transversaux :&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
	&lt;li&gt;&lt;p&gt;La SHA doit renforcer la régularité de ses réunions et la
	coordination de ses initiatives.&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;
	&lt;li&gt;&lt;p&gt;L’ENGA pourrait constituer un partenaire stratégique pour
	le développement de la formation en astronomie, à condition de
	mieux valoriser les filières existantes et de poursuivre le
	dialogue institutionnel.&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;
	&lt;li&gt;&lt;p&gt;Les activités de sensibilisation scolaire doivent être
	pensées dans une logique de continuité, au-delà des projets
	financés ponctuellement par des organismes externes.&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;
	&lt;li&gt;&lt;p&gt;La structuration des clubs d’astronomie constitue un levier
	essentiel pour élargir la pratique astronomique en Haïti.&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;
	&lt;li&gt;&lt;p&gt;Le modèle des Clubs d’Astronomie de Voisinage paraît
	adapté aux contraintes de déplacement et de sécurité.&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;
	&lt;li&gt;&lt;p&gt;La pérennité de la SHA exige une meilleure répartition des
	responsabilités et la préparation progressive d’une relève.&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;
	&lt;li&gt;&lt;p&gt;La centralisation de certaines fonctions administratives et
	de communication peut améliorer la coordination nationale tout en
	préservant l’autonomie opérationnelle des clubs.&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;h2 class="western"&gt;Actions à entreprendre&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Les actions suivantes sont proposées à la suite des échanges.
Leur attribution définitive et leur calendrier devront être
précisés par la coordination de la SHA.&lt;/p&gt;
&lt;table cellpadding="2" cellspacing="0" style="width: 665px;"&gt;
	&lt;colgroup&gt;&lt;col width="336"&gt;&lt;/col&gt;
	&lt;col width="178"&gt;&lt;/col&gt;
	&lt;col width="139"&gt;&lt;/col&gt;
	&lt;/colgroup&gt;&lt;tbody&gt;&lt;tr&gt;
		&lt;th style="border: none; padding: 0in;" width="336"&gt;&lt;p&gt;Action&lt;/p&gt;
		&lt;/th&gt;
		&lt;th style="border: none; padding: 0in;" width="178"&gt;&lt;p&gt;Responsable
			pressenti&lt;/p&gt;
		&lt;/th&gt;
		&lt;th style="border: none; padding: 0in;" width="139"&gt;&lt;p&gt;Échéance
			indicative&lt;/p&gt;
		&lt;/th&gt;
	&lt;/tr&gt;
	&lt;tr&gt;
		&lt;td style="border: none; padding: 0in;" width="336"&gt;&lt;p&gt;Relancer les
			discussions avec la direction de l’ENGA sur la formation en
			astronomie et la valorisation des filières STU&lt;/p&gt;
		&lt;/td&gt;
		&lt;td style="border: none; padding: 0in;" width="178"&gt;&lt;p&gt;Présidence
			de la SHA, avec l’appui des membres concernés&lt;/p&gt;
		&lt;/td&gt;
		&lt;td style="border: none; padding: 0in;" width="139"&gt;&lt;p&gt;À définir&lt;/p&gt;
		&lt;/td&gt;
	&lt;/tr&gt;
	&lt;tr&gt;
		&lt;td style="border: none; padding: 0in;" width="336"&gt;&lt;p&gt;Faire le
			bilan des activités de sensibilisation scolaire précédemment
			soutenues par l’IAU OAO&lt;/p&gt;
		&lt;/td&gt;
		&lt;td style="border: none; padding: 0in;" width="178"&gt;&lt;p&gt;SHA, avec la
			contribution de John Masken Larose si possible&lt;/p&gt;
		&lt;/td&gt;
		&lt;td style="border: none; padding: 0in;" width="139"&gt;&lt;p&gt;À définir&lt;/p&gt;
		&lt;/td&gt;
	&lt;/tr&gt;
	&lt;tr&gt;
		&lt;td style="border: none; padding: 0in;" width="336"&gt;&lt;p&gt;Élaborer le
			dispositif opérationnel de la phase pilote de FENCASH sur deux
			ans&lt;/p&gt;
		&lt;/td&gt;
		&lt;td style="border: none; padding: 0in;" width="178"&gt;&lt;p&gt;Présidence
			et coordination de la SHA&lt;/p&gt;
		&lt;/td&gt;
		&lt;td style="border: none; padding: 0in;" width="139"&gt;&lt;p&gt;À définir&lt;/p&gt;
		&lt;/td&gt;
	&lt;/tr&gt;
	&lt;tr&gt;
		&lt;td style="border: none; padding: 0in;" width="336"&gt;&lt;p&gt;Répartir les
			tâches entre les personnes mobilisées pour le lancement de
			FENCASH&lt;/p&gt;
		&lt;/td&gt;
		&lt;td style="border: none; padding: 0in;" width="178"&gt;&lt;p&gt;Présidence
			de la SHA&lt;/p&gt;
		&lt;/td&gt;
		&lt;td style="border: none; padding: 0in;" width="139"&gt;&lt;p&gt;Avant le
			démarrage effectif de la phase pilote&lt;/p&gt;
		&lt;/td&gt;
	&lt;/tr&gt;
	&lt;tr&gt;
		&lt;td style="border: none; padding: 0in;" width="336"&gt;&lt;p&gt;Identifier
			les clubs existants susceptibles de participer à la phase pilote&lt;/p&gt;
		&lt;/td&gt;
		&lt;td style="border: none; padding: 0in;" width="178"&gt;&lt;p&gt;Coordination
			de FENCASH à désigner&lt;/p&gt;
		&lt;/td&gt;
		&lt;td style="border: none; padding: 0in;" width="139"&gt;&lt;p&gt;À définir&lt;/p&gt;
		&lt;/td&gt;
	&lt;/tr&gt;
	&lt;tr&gt;
		&lt;td style="border: none; padding: 0in;" width="336"&gt;&lt;p&gt;Préparer une
			invitation publique à destination des personnes souhaitant
			contribuer aux activités de la SHA&lt;/p&gt;
		&lt;/td&gt;
		&lt;td style="border: none; padding: 0in;" width="178"&gt;&lt;p&gt;SHA&lt;/p&gt;
		&lt;/td&gt;
		&lt;td style="border: none; padding: 0in;" width="139"&gt;&lt;p&gt;À définir&lt;/p&gt;
		&lt;/td&gt;
	&lt;/tr&gt;
	&lt;tr&gt;
		&lt;td style="border: none; padding: 0in;" width="336"&gt;&lt;p&gt;Examiner les
			modalités de transformation du groupe WhatsApp public commun
			(« Astronomie en Haiti-SHA ») en réseau FENCASH, tout
			en préservant les espaces internes des clubs.&lt;/p&gt;
		&lt;/td&gt;
		&lt;td style="border: none; padding: 0in;" width="178"&gt;&lt;p&gt;SHA et futurs
			responsables de FENCASH&lt;/p&gt;
		&lt;/td&gt;
		&lt;td style="border: none; padding: 0in;" width="139"&gt;&lt;p&gt;À définir&lt;/p&gt;
		&lt;/td&gt;
	&lt;/tr&gt;
	&lt;tr&gt;
		&lt;td style="border: none; padding: 0in;" width="336"&gt;&lt;p&gt;Définir des
			mesures favorisant la participation régulière des jeunes membres
			et le renouvellement des responsables&lt;/p&gt;
		&lt;/td&gt;
		&lt;td style="border: none; padding: 0in;" width="178"&gt;&lt;p&gt;Comité
			Directeur de la SHA&lt;/p&gt;
		&lt;/td&gt;
		&lt;td style="border: none; padding: 0in;" width="139"&gt;&lt;p&gt;À définir&lt;/p&gt;
		&lt;/td&gt;
	&lt;/tr&gt;
&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;
&lt;h2 class="western"&gt;Conclusion&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Cette rencontre spéciale a permis de reprendre les échanges sur
plusieurs enjeux importants pour l’avenir de la Société Haïtienne
d’Astronomie : le développement de la formation en astronomie, la
continuité des actions de sensibilisation scientifique, la
structuration des clubs et la préparation de la relève.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Le projet FENCASH est apparu comme une piste stratégique pour
renforcer l’organisation du réseau national des clubs
d’astronomie. Son approche fondée sur les clubs de voisinage, la
coordination administrative commune et une phase pilote de deux ans
pourrait contribuer à consolider les activités existantes et à
faciliter l’intégration de nouveaux groupes.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;La rencontre a également rappelé qu’aucune stratégie de
développement durable ne peut reposer uniquement sur l’engagement
de quelques personnes. La mobilisation de nouveaux volontaires, la
répartition des responsabilités et la transmission progressive des
compétences devront donc accompagner les initiatives
institutionnelles et scientifiques.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;La poursuite de ces travaux nécessitera de transformer les
orientations discutées en un plan d’action précis, assorti de
responsabilités clairement définies, d’un calendrier réaliste et
de mécanismes de suivi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Fait pour servir et valoir ce que de droit.&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Dr Rulx Narcisse&lt;br /&gt;
Président&lt;br /&gt;
Société Haïtienne
d’Astronomie (SHA)&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 100%; margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;br /&gt;

&lt;/p&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;Retour a la page d'accueil: https://haitiastronomie.blogspot.com/p/home.html&lt;/div&gt;</description><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" height="72" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhtdmjyk_GJl5jCUZYaB89wOgBMZ_vO7gTYTAdBfxlROCcdj0Vx8ZpNjnjgpVkZR4R1gQm5I2OSPyTqUjp9zKSBMoIuUsVs48XWcQkhUIjpLxV66Gz6YJuLkEalZKbV3MNm57miBxQJQXQq_SLC-DkAGWyYpKYhCf7wT7eJ80C8zxdOA2Shpj-RyyPbykhl/s72-w640-h54-c/SHA.png" width="72"/><thr:total xmlns:thr="http://purl.org/syndication/thread/1.0">0</thr:total></item><item><title>La NASA ouvre au public une importante archive scientifique d’Artemis II</title><link>https://haitiastronomie.blogspot.com/2026/10/la-nasa-ouvre-au-public-une-importante.html</link><author>noreply@blogger.com (Dr Rulx Narcisse )</author><pubDate>Sat, 10 Oct 2026 21:30:17 -0400</pubDate><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-434055415709160852.post-8245707021548502625</guid><description>&lt;p&gt;&amp;nbsp; &amp;nbsp;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://images-assets.nasa.gov/image/art002e025880/art002e025880~large.jpg?w=1920&amp;amp;h=1280&amp;amp;fit=clip&amp;amp;crop=faces%2Cfocalpoint" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="1280" data-original-width="1920" height="1280" src="https://images-assets.nasa.gov/image/art002e025880/art002e025880~large.jpg?w=1920&amp;amp;h=1280&amp;amp;fit=clip&amp;amp;crop=faces%2Cfocalpoint" width="1920" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;Les astronautes de la NASA Christina Koch (en bas) et Victor Glover (en haut) partagent un hublot à bord du vaisseau spatial Orion lors du sixième jour de la mission Artemis II. Cette sixième journée de vol correspondait au survol de la Lune par l'équipage ; les astronautes y ont alterné les rôles pour prendre des photos, effectuer des annotations et consigner leurs observations&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Le 7 octobre, la NASA a publié plus de 800 Go de données scientifiques recueillies pendant la mission habitée Artemis II, qui a emmené quatre astronautes autour de la Lune en avril 2026. L'archive comprend plus de 11 000 images et vidéos en pleine résolution, 8,5 heures d'enregistrements audio et des photographies annotées par les astronautes. (Référence :&lt;/p&gt;&lt;p&gt;NASA )&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;Ce qu'il faut retenir&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Les observations humaines complètent les mesures des sondes automatiques.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Les astronautes ont signalé cinq éclairs lumineux attribués à de petits impacts de météoroïdes sur la surface lunaire.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Les images permettent d'étudier les variations de couleur, le relief et les contrastes entre les régions éclairées et obscures de la Lune.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;Pourquoi est-ce important ?&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ces données constituent une ressource pour les chercheurs en géologie lunaire, en télédétection et en planétologie. Elles contribueront à préparer les prochaines missions habitées, notamment celles qui viseront les régions proches du pôle Sud lunaire.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;Intérêt pour la SHA&lt;/b&gt;&amp;nbsp;: ces images et enregistrements peuvent alimenter des activités de vulgarisation scientifique en Haïti. Ils permettent notamment d'expliquer comment les astronautes observent le terrain, documentent leurs découvertes et transmettent leurs données aux chercheurs.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Pour explorer les données : Archive scientifique Artemis II de la NASA.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&amp;nbsp;&#128070;&lt;b&gt;À retenir&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Le fait scientifique le plus utile à exploiter aujourd'hui est la mise à disposition des données d'Artemis II. La NASA ne publie pas seulement des images spectaculaires : elle rend accessibles des observations qui pourront être réanalysées par des chercheurs, des enseignants et des étudiants.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Pour la SHA, cette ouverture représente une occasion concrète de développer des activités éducatives à partir de données spatiales authentiques. &#129300;&#129300;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Source: https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/10/07/nasa-releases-artemis-ii-lunar-science-data-images/&lt;/p&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;Retour a la page d'accueil: https://haitiastronomie.blogspot.com/p/home.html&lt;/div&gt;</description><thr:total xmlns:thr="http://purl.org/syndication/thread/1.0">0</thr:total></item><item><title>Poukisa planèt yo vire toutotou Solèy la? ☀️ | ASTRO-ENGA 2026 #01</title><link>https://haitiastronomie.blogspot.com/2026/10/poukisa-planet-yo-vire-toutotou-soley.html</link><category>Alexandro</category><category>Captain Astro</category><category>ENGA</category><category>LALIN</category><category>planet</category><category>Soleil</category><category>soley</category><author>noreply@blogger.com (Dr Rulx Narcisse )</author><pubDate>Sat, 10 Oct 2026 11:34:50 -0400</pubDate><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-434055415709160852.post-4480017494051690784</guid><description>&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;iframe allowfullscreen="" class="BLOG_video_class" height="431" src="https://www.youtube.com/embed/tzhIEypO5zI" width="519" youtube-src-id="tzhIEypO5zI"&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;h2 class="western"&gt;&amp;nbsp;SÈN 1. OUVÈTI AK PREZANTASYON&lt;/h2&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;
&lt;p&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Bonjou tout moun! Byenvini nan ASTRO-ENGA, espas kote n ap
dekouvri Linivè a ansanm, atravè syans, obsèvasyon ak kiryozite.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Mwen se Captain Astro, pwofesè astwonomi nan École Nouvelle de
Géologie Appliquée, ENGA.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Jodi a, nou pral lanse premye epizòd nan yon seri konvèsasyon
syantifik avèk etidyan twazyèm ane yo.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;E pou premye epizòd sa a, mwen kontan resevwa Alexandro AMILCA.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Bonjou Alexandro!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;ALEXANDRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Bonjou Captain Astro! Bonjou bonswa tout moun k ap swiv nou yo! Se
yon plezi pou mwen patisipe nan premye emisyon ASTRO-ENGA sa a.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Alexandro, jodi a nou pral pale sou yon kesyon ki sanble senp, men
ki kache youn nan pi gwo prensip fizik ki esplike mouvman planèt yo.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Poukisa planèt yo vire toutotou Solèy la?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Poukisa Latè pa kontinye ale dwat nan lespas? Epi, si Solèy la
ap rale Latè, poukisa Latè pa tonbe sou li?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;ALEXANDRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Se yon bèl kesyon, Captain Astro! E se sa menm nou pral eseye
konprann ansanm jodi a.&lt;/p&gt;
&lt;h2 class="western"&gt;SÈN 2. SOLÈY LA, YON GWO SANT GRAVITASYONÈL&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Alexandro, ann kòmanse ak yon premye kesyon. Ki sa ki fè planèt
yo rete nan òbit yo toutotou Solèy la?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;ALEXANDRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ebyen, Se gravite a, pwofesè!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Solèy la egzèse yon fòs gravitasyonèl sou planèt yo. Fòs sa
a rale planèt yo nan direksyon Solèy la.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Trè byen!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Gravite se yon fenomèn fizik ki fè tout kò ki gen mas atire
youn lòt.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Solèy la gen yon mas ki reprezante anviwon 99.86 pousan mas total
sistèm solè a. Se poutèt sa li jwe yon wòl dominan nan mouvman
planèt yo.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Men, Alexandro, tande, èske se planèt yo sèlman Solèy la
atire?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;ALEXANDRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Non, pwofesè! Li atire astewoyid, komèt, satelit natirèl, e
menm veso espasyal nou voye nan lespas.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ekselan!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Newton te dekri fenomèn sa a nan lwa gravitasyon inivèsèl la.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Fòmil la se :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;F= G (Mm/r&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Sa se ekwasyon gravite &lt;i&gt;universelle&lt;/i&gt; NEWTON te ekri a ;
li kalkile fòs atraksyon gravitasyon ant 2 kò. F reprezante fòs
atraksyon an, G se konstant gravitasyonèl la, gran M ak ti m se mas
2 objè yo, epi r se distans ant 2 objè sa yo. Sa vle di fòs
gravitasyonèl la depann de mas 2 kò yo ak distans ki separe yo.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Plis mas yo gwo, se plis atraksyon an fò. Men, plis distans lan
ogmante, se plis fòs la diminye.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;i&gt;Par exemple, cette force permet à la Terre de maintenir la
Lune en orbite autour d’elle.&lt;/i&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;ALEXANDRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Kidonk, Solèy la toujou ap rale Latè. Men, sa pa esplike poukont
li poukisa Latè pa tonbe sou Solèy la.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Bon, Se la menm mistè a kòmanse!&lt;/p&gt;
&lt;h2 class="western"&gt;SÈN 3. POUKISA LATÈ PA TONBE SOU SOLÈY LA?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Kounea menm Alexandro, ann imajine yon ti eksperyans.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Si yon moun voye yon boul dwat devan li, ki sa k ap rive boul la?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;ALEXANDRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Boul la ap avanse, men gravite Latè ap fè l desann jouk li
touche tè a.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Trè byen. Men, si boul la te kapab deplase ak yon gran vitès
ekstrèm, epi pa t gen okenn rezistans lè, èske li t ap toujou
tonbe menm jan an?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;ALEXANDRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Nan ka sa a, li t ap kontinye avanse pi lwen. Men, mwen ta di
gravite a t ap toujou eseye fè l desann.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ou gen rezon!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Kounye a, ann pale de Latè.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Latè gen yon mouvman li ta kontinye fè natirèlman nan yon liy
dwat si pa t gen okenn fòs ki t ap chanje direksyon li.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Prensip sa a rele prensip inèsi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Men, Solèy la ap egzèse yon fòs gravitasyonèl sou Latè. Fòs
sa a toujou ap chanje direksyon mouvman Latè.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Se la nou jwenn sa nou rele vitès tanjansyèl la.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;ALEXANDRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Vitès tanjansyèl? Sa vle di kisa egzakteman?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;i&gt;Bonne question !&lt;/i&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Imajine yon machin k ap fè wonn nan yon sèk. Nan chak pwen,
direksyon machin nan ap deplase a diferan.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Vitès tanjansyèl la se vitès ki oryante sou liy tanjant òbit
la nan yon pwen presi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Nan ka Latè, li gen yon vitès òbital ki anviwon 29.8 km/s.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;ALEXANDRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ah bon ! 29.8 kilomèt pa segonn? Sa vle di nan yon sèl
segonn, Latè fè prèske 30 kilomèt!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Egzakteman!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Latè kontinye avanse akoz inèsi li, pandan gravite Solèy la ap
koube trajektwa li.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;ALEXANDRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Mwen konprann kounye a!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Latè pa bezwen yon fòs k ap pouse l devan toutan. Li deja gen
mouvman pa li. Gravite a sèlman chanje direksyon mouvman sa a.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Bravo, Alexandro! Se sa menm!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Nou ka di Latè ap tonbe nan direksyon Solèy la toutan, men vitès
tanjansyèl li fè li kontinye rate Solèy la.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;ALEXANDRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Kidonk, yon òbit se tankou yon tonbe ki pa janm fini!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Bon, sa, de yon bèl fason pou eksplike sa bay piblik la wi! &lt;i&gt;Très
important&lt;/i&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;h2 class="western"&gt;SÈN 4. KANON NEWTON NAN: YON EKSPERYANS NAN
LESPRI NOU&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;

&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Pou nou konprann sa pi byen, ann sèvi ak yon eksperyans Isaac
Newton te imajine.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Imajine nou mete yon gwo kanon sou tèt yon mòn ki byen wo.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Nou tire yon boul kanon orizontal.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Si vitès la piti, boul la ap tonbe sou tè a.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Si nou ogmante vitès la, boul la ap ale pi lwen anvan li tonbe.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Men, si nou bay boul la yon vitès orizontal ki ase gwo, epi nou
neglije rezistans lè a, sa k ap pase menm? Sak pral pase ?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;ALEXANDRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Boul la ap kontinye tonbe anba efè gravite a, men akoz koub Latè,
sifas la ap bese anba boul la pandan l ap avanse.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Si vitès li ase gwo, li kapab kontinye tonbe san li pa janm
touche tè a.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Li antre nan òbit!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Egzakteman! Se sa menm wi !&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;E se menm prensip sa a ki esplike poukisa Lalin nan vire toutotou
Latè, epi poukisa Latè vire toutotou Solèy la.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;ALEXANDRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Sa vle di gravite pa yon bagay ki anpeche òbit egziste. Okontrè,
se gravite ki fè mouvman òbital la posib!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Trè byen di! O wi, &lt;i&gt;très bien dit !&lt;/i&gt;&lt;/p&gt;
&lt;h2 class="western"&gt;SÈN 5. ÈSKE ÒBIT PLANÈT YO SE SÈK PAFE?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Alexandro, ann pase nan yon lòt kesyon.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Èske tout planèt yo vire toutotou Solèy la sou yon sèk ki
&lt;i&gt;pa&lt;/i&gt;&lt;i&gt;rfait&lt;/i&gt;?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;ALEXANDRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Non, pwofesè!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Dapre premye lwa Kepler la, planèt yo deplase sou òbit eliptik,
kote Solèy la chita nan youn nan fokis elips la.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ekselan!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Nan kòmansman 17yèm syèk la, Johannes Kepler te etabli twa lwa
ki dekri mouvman planèt yo.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Premye lwa a pale sou fòm òbit yo.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Dezyèm lwa a di liy imajinè ki konekte yon planèt ak Solèy la
bale menm kantite sifas nan menm kantite tan.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Twazyèm lwa a montre relasyon ki genyen ant peryòd revolisyon
yon planèt ak dimansyon òbit li.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;ALEXANDRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Kidonk, planèt yo pa deplase ak menm vitès nan tout pwen òbit
yo, jan n te ka panse.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Lè Latè pi pre Solèy la, li deplase pi vit. Lè li pi lwen
Solèy la, li deplase pi dousman.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Se sa menm!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Pwen kote Latè pi pre Solèy la rele periheli, epi pwen kote li
pi lwen an rele afeli.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Men, fòk nou presize òbit Latè a prèske sikilè. Se poutèt sa
diferans distans sa yo pa ekstrèm.&lt;/p&gt;
&lt;h2 class="western"&gt;SÈN 6. ALEXANDRO VIN YON VULGARIZATÈ&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Alexandro, nou sot pale de gravite, inèsi, vitès tanjansyèl ak
lwa Kepler yo.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Men, objektif ASTRO-ENGA pa sèlman pou nou aprann syans.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Nou vle aprann esplike syans tou.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Mwen pral ba ou yon ti defi. Tande byen :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Imajine yon timoun vin mande w :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;« Alexandro, poukisa planèt Latè pa tonbe sou Solèy la? »&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Kijan ou ta reponn li san w pa itilize gwo mo syantifik?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ale,,,jwèt oiu ou...&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;ALEXANDRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ebyen ann fe l simple. Mwen ta di li :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;« Solèy la ap rale Latè ak yon fòs nou rele gravite. Men, Latè
ap deplase trè vit sou kote tou. Se poutèt sa, olye li tonbe
dirèkteman sou Solèy la, li kontinye vire toutotou li. Se tankou
Latè ap tonbe, men li pa janm rive touche Solèy la! »&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ekselan, Alexandro!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ou sot fè yon bagay ki enpòtan anpil anpil nan syans.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ou pran yon konsèp fizik ki kapab parèt konplike, epi ou esplike
l nan yon fason yon timoun kapab konprann.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Sa, se sa nou rele vulgarizasyon syantifik.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;ALEXANDRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;span style="background: #ffbf00;"&gt;Mwen konprann. Se pa sèlman
ko&lt;/span&gt;nnen syans lan, men se kapab pataje l ak lòt moun.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Egzakteman!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;E se youn nan misyon nou nan ENGA: fòme jèn moun ki kapab
konprann syans, sèvi ak li, epi kontribye nan difizyon konesans
syantifik nan peyi nou.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Bon, se sa menm nou bezwen !&lt;/p&gt;
&lt;h2 class="western"&gt;SÈN 7. KONKLIZYON&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Bon OK. Bon, la, ann fè yon ti rezime.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Poukisa planèt yo vire toutotou Solèy la?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ebyen, se paske yo gen yon vitès ki fè yo kontinye deplase,
pandan atraksyon gravitasyonèl Solèy la ap chanje direksyon mouvman
yo.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Se konbinezon inèsi ak gravite ki pwodui mouvman òbital la.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;ALEXANDRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;E kounye a, nou konprann yon bagay ki vrèman enteresan.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Planèt yo pa rete nan espas la paske yo pa gen lòt kote pou yo
ale. Yo kontinye deplase, men gravite a fè yo swiv yon trajektwa ki
fè yo rete nan sistèm solè a.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Mèsi anpil, Alexandro, paske ou te patisipe nan premye epizòd
ASTRO-ENGA sa a.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;ALEXANDRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Mèsi Captain Astro! Se te yon bèl eksperyans pou mwen. Mwen
espere konvèsasyon sa a ap ankouraje plis jèn moun enterese nan
astwonomi ak nan syans an jeneral.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;CAPTAIN ASTRO :&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;E nou menm ki te avèk nou, pa janm sispann poze kesyon !
Tande wi :  pa janm sispann poze kesyon , obsève lanati
epi chèche konprann Linivè a.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Mwen se Captain Astro, n ap rankontre ankò nan yon lòt epizòd
ASTRO-ENGA.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;

&lt;/p&gt;
&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjzlezm81HdTuJs8ZbI0c_0pyfnjXMub60vMtIQDv35k00_rkju4qB_LeYhFuOJGwqKkwtZYKYYCaEQwJbM3HcsP0FlbtcIVQrEZO3J_MaNS_Gb7fRyXdBI6c_DGXFaJ06IUCMSRyl_-nkfecHKazJ2x4TARMkxJflB_vyGE0eDXywIYwxxWf-zL9lmZ8nW/s1110/Alex%20et%20Captai.png" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="197" data-original-width="1110" height="114" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjzlezm81HdTuJs8ZbI0c_0pyfnjXMub60vMtIQDv35k00_rkju4qB_LeYhFuOJGwqKkwtZYKYYCaEQwJbM3HcsP0FlbtcIVQrEZO3J_MaNS_Gb7fRyXdBI6c_DGXFaJ06IUCMSRyl_-nkfecHKazJ2x4TARMkxJflB_vyGE0eDXywIYwxxWf-zL9lmZ8nW/w640-h114/Alex%20et%20Captai.png" width="640" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;p style="line-height: 100%; margin-bottom: 0in;"&gt;&lt;br /&gt;

&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;Retour a la page d'accueil: https://haitiastronomie.blogspot.com/p/home.html&lt;/div&gt;</description><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" height="72" url="https://img.youtube.com/vi/tzhIEypO5zI/default.jpg" width="72"/><thr:total xmlns:thr="http://purl.org/syndication/thread/1.0">0</thr:total></item><item><title>Webb observe les traces de collisions entre mondes</title><link>https://haitiastronomie.blogspot.com/2026/10/webb-observe-les-traces-de-collisions.html</link><category>astronomie</category><category>collision</category><category>Webb</category><author>noreply@blogger.com (Dr Rulx Narcisse )</author><pubDate>Thu, 8 Oct 2026 11:29:48 -0400</pubDate><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-434055415709160852.post-6809449937444885846</guid><description>&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjepPI2odyE4Lw2d5qwnVS2fBruWWPYtUzXuVqARjoDcuR25gi6SzBwg9S0KVT1VdAZ0RWmrn3iGwFwKlpHC0NALlvUCvJ3PT4h5zBWKZi21xWto-b-xeah5sn_jouVinfEWqno_6xh4krP_2raTpwNHbepH1MHH7xBu5K0-d15TCPOav9TTIIeFqDWkwBn/s1057/Webb%20observe%20collision.png" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em; text-align: center;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="276" data-original-width="1057" height="257" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjepPI2odyE4Lw2d5qwnVS2fBruWWPYtUzXuVqARjoDcuR25gi6SzBwg9S0KVT1VdAZ0RWmrn3iGwFwKlpHC0NALlvUCvJ3PT4h5zBWKZi21xWto-b-xeah5sn_jouVinfEWqno_6xh4krP_2raTpwNHbepH1MHH7xBu5K0-d15TCPOav9TTIIeFqDWkwBn/w640-h257/Webb%20observe%20collision.png" width="640" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;&lt;br /&gt;&lt;h2 class="PDq2pG_selectionAnchorContainer" data-end="271" data-section-id="1j9k13b" data-start="202" dir="auto"&gt;Une étude menée avec le &lt;strong data-end="329" data-start="297"&gt;télescope spatial James Webb&lt;/strong&gt; apporte de nouveaux indices sur les collisions planétaires qui ont pu façonner les systèmes planétaires, y compris le nôtre. Les chercheurs ont étudié &lt;strong data-end="526" data-start="481"&gt;21 disques de débris extrêmement violents&lt;/strong&gt; autour de jeunes étoiles. Certains présentent une abondance de silice compatible avec des collisions impliquant des corps de taille comparable à Mars.&lt;/h2&gt;
&lt;p data-end="1045" data-start="717" dir="auto"&gt;&lt;strong data-end="730" data-start="717"&gt;Contexte.&lt;/strong&gt; Ces observations donnent un moyen indirect d'étudier les grandes collisions qui surviennent durant la formation des planètes. Elles renforcent notamment les scénarios dans lesquels la Terre primitive a subi une collision géante avec un corps de type Théia, événement généralement associé à la formation de la Lune.&lt;/p&gt;
&lt;p data-end="1336" data-start="1047" dir="auto"&gt;&lt;strong data-end="1057" data-start="1047"&gt;Enjeu.&lt;/strong&gt; Webb ne « voit » pas directement une planète en train de percuter une autre. Il analyse les signatures thermiques et chimiques de la poussière produite par ces collisions. C'est une nouvelle fenêtre observationnelle sur la &lt;strong data-end="1335" data-start="1281"&gt;dynamique violente des systèmes planétaires jeunes&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;&lt;p data-end="1336" data-start="1047" dir="auto"&gt;&lt;a href="https://images.openai.com/static-rsc-4/_6AUCc-VBLKDf9BqK2V9sdasgEneSzUp4D3snyobqpo0N2gShJqaxit4CTt0GDf-QfclvEndzRiMMTorg0MKdp6gER322TKdpQKYmARYGazZ3w3kZ8OmtnFPms5GVmn4Eb1U8LMmRt2UPHsQ3uTyfM04oh-_6gn-3HwJT-f4HwM?purpose=inline" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em; text-align: center;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="714" data-original-width="1024" height="714" src="https://images.openai.com/static-rsc-4/_6AUCc-VBLKDf9BqK2V9sdasgEneSzUp4D3snyobqpo0N2gShJqaxit4CTt0GDf-QfclvEndzRiMMTorg0MKdp6gER322TKdpQKYmARYGazZ3w3kZ8OmtnFPms5GVmn4Eb1U8LMmRt2UPHsQ3uTyfM04oh-_6gn-3HwJT-f4HwM?purpose=inline" width="1024" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;Retour a la page d'accueil: https://haitiastronomie.blogspot.com/p/home.html&lt;/div&gt;</description><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" height="72" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjepPI2odyE4Lw2d5qwnVS2fBruWWPYtUzXuVqARjoDcuR25gi6SzBwg9S0KVT1VdAZ0RWmrn3iGwFwKlpHC0NALlvUCvJ3PT4h5zBWKZi21xWto-b-xeah5sn_jouVinfEWqno_6xh4krP_2raTpwNHbepH1MHH7xBu5K0-d15TCPOav9TTIIeFqDWkwBn/s72-w640-h257-c/Webb%20observe%20collision.png" width="72"/><thr:total xmlns:thr="http://purl.org/syndication/thread/1.0">0</thr:total></item><item><title>Physique fondamentale | Les premières horloges nucléaires fonctionnelles</title><link>https://haitiastronomie.blogspot.com/2026/10/physique-fondamentale-les-premieres.html</link><category>horloges</category><category>nucléaire</category><category>Physique fondamentale</category><author>noreply@blogger.com (Dr Rulx Narcisse )</author><pubDate>Thu, 8 Oct 2026 11:23:25 -0400</pubDate><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-434055415709160852.post-4794308682481065076</guid><description>&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;table align="center" cellpadding="0" cellspacing="0" class="tr-caption-container" style="margin-left: auto; margin-right: auto;"&gt;&lt;tbody&gt;&lt;tr&gt;&lt;td style="text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://www.reuters.com/resizer/v2/KXJWGI6WQFLBRPXU4LNKLB2QQY.jpg?auth=4af57f9f39cfcf32fd7fca38498bfdc1b5dc5e4bc159d332f62782021382d57a&amp;amp;width=720&amp;amp;quality=80" imageanchor="1" style="margin-left: auto; margin-right: auto;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="959" data-original-width="720" height="959" src="https://www.reuters.com/resizer/v2/KXJWGI6WQFLBRPXU4LNKLB2QQY.jpg?auth=4af57f9f39cfcf32fd7fca38498bfdc1b5dc5e4bc159d332f62782021382d57a&amp;amp;width=720&amp;amp;quality=80" width="720" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="tr-caption" style="text-align: center;"&gt;Un cristal de fluorure de calcium, placé dans son support et contenant un grand nombre de noyaux de thorium, est visible dans le système à vide d’une horloge nucléaire. Un faisceau laser sonde les noyaux de thorium, dans un laboratoire de l’Université technique de Vienne, en Autriche. Photo diffusée le 7 octobre 2026. T. Schumm, TU Wien/Document transmis via REUTERS.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;h2 class="PDq2pG_selectionAnchorContainer" data-end="1463" data-section-id="m6g1cx" data-start="1385" dir="auto"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/h2&gt;
&lt;p data-end="1792" data-start="1465" dir="auto"&gt;Des équipes scientifiques à &lt;strong data-end="1512" data-start="1493"&gt;Vienne et Pékin&lt;/strong&gt; ont annoncé indépendamment la réalisation des premières &lt;strong data-end="1608" data-start="1569"&gt;horloges nucléaires opérationnelles&lt;/strong&gt;. Contrairement aux horloges atomiques classiques, elles exploitent une transition au niveau du &lt;strong data-end="1722" data-start="1704"&gt;noyau atomique&lt;/strong&gt;, notamment dans le thorium-229. &lt;span class="contents" data-content-reference-end="1975" data-content-reference-start="1946"&gt;&lt;span class="" data-state="closed"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p data-end="2048" data-start="1794" dir="auto"&gt;&lt;strong data-end="1823" data-start="1794"&gt;Pourquoi c'est important.&lt;/strong&gt; Les meilleures horloges actuelles utilisent des transitions électroniques extrêmement précises. Une horloge nucléaire pourrait, à terme, être encore plus stable et moins sensible à certaines perturbations électromagnétiques.&lt;/p&gt;
&lt;p data-end="2249" data-start="2050" dir="auto"&gt;&lt;strong data-end="2080" data-start="2050"&gt;Applications potentielles.&lt;/strong&gt; Navigation, synchronisation des réseaux de télécommunications, métrologie, géophysique et recherche de phénomènes physiques encore inconnus, notamment la matière noire.&lt;/p&gt;
&lt;p data-end="2471" data-start="2251" dir="auto"&gt;&lt;strong data-end="2273" data-start="2251"&gt;Point de prudence.&lt;/strong&gt; Nous ne sommes pas encore devant une horloge nucléaire commerciale qui remplacerait les horloges atomiques actuelles. C'est une &lt;strong data-end="2435" data-start="2402"&gt;preuve de faisabilité majeure&lt;/strong&gt;, pas encore une technologie mature.&lt;/p&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;Retour a la page d'accueil: https://haitiastronomie.blogspot.com/p/home.html&lt;/div&gt;</description><thr:total xmlns:thr="http://purl.org/syndication/thread/1.0">0</thr:total></item><item><title>100 Hours of Astronomy. Compilation Regionale 2026</title><link>https://haitiastronomie.blogspot.com/2026/09/100-hours-of-astronomy-compilation.html</link><category>100 Hours of Astronomie</category><category>IAU</category><category>oao</category><author>noreply@blogger.com (Dr Rulx Narcisse )</author><pubDate>Wed, 30 Sep 2026 07:48:36 -0400</pubDate><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-434055415709160852.post-2936435905812073871</guid><description>&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;iframe allowfullscreen="" class="BLOG_video_class" height="420" src="https://www.youtube.com/embed/DpPk3_-dbcw" width="505" youtube-src-id="DpPk3_-dbcw"&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&#127758;&#128301; 100 Hours of Astronomy 2026 –&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Regional Compilation&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Noua avons le plaisir de vous présenter cette&amp;nbsp; compilation réunissant les contributions des NOC de l’Union Astronomique Internationale (UAI) de plusieurs pays d’Amérique latine, d’Amérique centrale et des Caraïbes, dont Haïti &#127469;&#127481;.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&#127756; Thème : « Une nouvelle perspective sur le Système solaire »&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://youtu.be/DpPk3_-dbcw?si=pWIdORq-C2Of98ZX⁠"&gt;https://youtu.be/DpPk3_-dbcw?si=pWIdORq-C2Of98ZX⁠&lt;/a&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;Retour a la page d'accueil: https://haitiastronomie.blogspot.com/p/home.html&lt;/div&gt;</description><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" height="72" url="https://img.youtube.com/vi/DpPk3_-dbcw/default.jpg" width="72"/><thr:total xmlns:thr="http://purl.org/syndication/thread/1.0">0</thr:total></item><item><title>KOTE LALIN NAN SOTI? (orijin Lalin nan)</title><link>https://haitiastronomie.blogspot.com/2026/09/kote-lalin-nan-soti-orijin-lalin-nan.html</link><category>Captain Astro</category><category>ENGA</category><category>LALIN</category><category>orijin</category><author>noreply@blogger.com (Dr Rulx Narcisse )</author><pubDate>Sat, 26 Sep 2026 00:59:01 -0400</pubDate><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-434055415709160852.post-1598591466393052726</guid><description>&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;iframe allowfullscreen="" class="BLOG_video_class" height="266" src="https://www.youtube.com/embed/gXLV22heo5g" width="320" youtube-src-id="gXLV22heo5g"&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Èske Lalin nan se sè Latè? Pitit fi li? Madanm li? Oswa èske yon kolizyon cosmic ki te fòme li?&lt;/p&gt;&lt;p&gt;https://youtu.be/gXLV22heo5g&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Nan epizòd sa a, Captain Astro (Dr Rulx Narcisse) ap mennen Marie Sulfise Elisma ak Kenold Hyppolite, etidyan ENGA, nan yon ti ankèt syantifik sou youn nan pi gwo kesyon astwonomi yo:&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&amp;nbsp;Kijan Lalin nan te vin la?&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ansamm, yo eksplore 4 gwo senaryo ki te pwopoze pou eksplike orijin Lalin nan:&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&#128301; Lalin kòm sè Latè : hypothèse de la co-accrétion&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&#127757; Lalin kòm pitit fi Latè : hypothèse de la fission&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&#128171; Lalin kòm “madanm” Latè : capture gravitationnelle&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&#128165; Theia ak l’impact géant : senaryo ki domine rechèch syantifik aktyèl la&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Men videyo a pa sèlman rakonte istwa Lalin nan.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Li montre kijan syans fonksyone.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Kijan syantifik yo teste yon ipotèz?&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ki sa wòch Lalin yo revele nou?&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Poukisa misyon Apollo ak Luna te enpòtan?&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Epi, èske nou ka vrèman di nou konnen egzakteman sa ki te pase plis pase 4.5 milya ane de sa?&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Avèk Marie ak Kenold, Captain Astro ap montre nou yon bagay fondamantal:&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&amp;gt; Nan linivè a, istwa yo ka ekstraòdinè... men se prèv yo ki deside.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&#127765; Gade videyo a, epi pwochen fwa ou gade Lalin nan, eseye imajine istwa li ap rakonte nou.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&amp;nbsp;Nan videyo sa a&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Captain Astro – Dr Rulx Narcisse&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Professeur, animateur ak gid syantifik&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Marie Sulfise Elisma&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Etidyan ENGA&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Kenold Hyppolite&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Etidyan ENGA&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&#127891; ENGA – École Normale de GGéologie Appliquée&amp;nbsp; / Université d'État d'Haïti&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&#128301; Société Haïtienne d'Astronomie (SHA)&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&#127758; IAU OAO Office of Astronomy Outreach&amp;nbsp; – National Outreach Coordination NOC HAITI&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&#127758; IAU Office of Astronomy for Education – National Astronomy Education Coordination, Haiti&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&#127765; Pa sèlman gade Lalin nan. Aprann li.**&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;Retour a la page d'accueil: https://haitiastronomie.blogspot.com/p/home.html&lt;/div&gt;</description><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" height="72" url="https://img.youtube.com/vi/gXLV22heo5g/default.jpg" width="72"/><thr:total xmlns:thr="http://purl.org/syndication/thread/1.0">0</thr:total></item><item><title>  Célébrons ensemble la Journée Internationale des Astéroïdes !</title><link>https://haitiastronomie.blogspot.com/2026/06/celebrons-ensemble-la-journee.html</link><category>asteroid day</category><category>asteroide</category><category>ENGA</category><author>noreply@blogger.com (Dr Rulx Narcisse )</author><pubDate>Thu, 25 Jun 2026 14:57:43 -0400</pubDate><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-434055415709160852.post-5393055735435987151</guid><description>&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj4Brkcer-5QaID-iGsZoOSK9M7xlAWKlZpuPT8aAo2BgTl-5T14DK9z0siLy3BHR1-6Squl50JAzBVOIaT3VtngqI5gng900PTaNefEA-lQQoOWT9ilc4PmIy2wWNAHdnQRt6-GLGcFvrfhze44oQq28rymljda9nSKAtvQ-aGrME6uFfGL_PE_UXYChsL/s1195/Affiche%202.jpeg" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="1195" data-original-width="896" height="640" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj4Brkcer-5QaID-iGsZoOSK9M7xlAWKlZpuPT8aAo2BgTl-5T14DK9z0siLy3BHR1-6Squl50JAzBVOIaT3VtngqI5gng900PTaNefEA-lQQoOWT9ilc4PmIy2wWNAHdnQRt6-GLGcFvrfhze44oQq28rymljda9nSKAtvQ-aGrME6uFfGL_PE_UXYChsL/w480-h640/Affiche%202.jpeg" width="480" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&amp;nbsp;Célébrons ensemble la Journée Internationale des Astéroïdes !&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;​La Promo 2023-2027 de l'École Nationale de Géologie Appliquée (ENGA) vous invite cordialement à participer à sa conférence exclusive sous le thème : « Défense Planétaire : Risque d’impact d’astéroïde ».&lt;/p&gt;&lt;p&gt;​Rejoignez-nous pour une journée d'échanges scientifiques passionnants avec nos intervenants et modérateurs de haut niveau.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;​&#128467;️ Date : 30 juin 2026&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&#128345; Heure : 10h00 à 15h00&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&#128205; Lieu : École de Formation à l'Engagement Sociopolitique Toussaint Louverture (ETL), #2 angle rue des Marguerites et avenue Jean-Paul II (en face de la Pharmacie de Turgeau).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;​Entrée libre. Votre présence fera la différence ! &#128640;&lt;/p&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjZhyWI2rn0xNHSJPCugskbM2x3Cuk5Wk62eutX6YVnQHkhtweB6N91KsRAb-A4DlUY5_rgnMIhwac8u9B2YPhuOvyUKvk243YGqUnsajjzGBqxlFhHPX0EnWI75D_K9JjpG5MdjrB_wbOrpZpAcqBC6aUzqd-1ewk6G9zHYrxsox-KJj28vwFcrdG44Tpt/s1402/Affiche%201.jpeg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="1402" data-original-width="1122" height="640" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjZhyWI2rn0xNHSJPCugskbM2x3Cuk5Wk62eutX6YVnQHkhtweB6N91KsRAb-A4DlUY5_rgnMIhwac8u9B2YPhuOvyUKvk243YGqUnsajjzGBqxlFhHPX0EnWI75D_K9JjpG5MdjrB_wbOrpZpAcqBC6aUzqd-1ewk6G9zHYrxsox-KJj28vwFcrdG44Tpt/w512-h640/Affiche%201.jpeg" width="512" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;Retour a la page d'accueil: https://haitiastronomie.blogspot.com/p/home.html&lt;/div&gt;</description><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" height="72" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj4Brkcer-5QaID-iGsZoOSK9M7xlAWKlZpuPT8aAo2BgTl-5T14DK9z0siLy3BHR1-6Squl50JAzBVOIaT3VtngqI5gng900PTaNefEA-lQQoOWT9ilc4PmIy2wWNAHdnQRt6-GLGcFvrfhze44oQq28rymljda9nSKAtvQ-aGrME6uFfGL_PE_UXYChsL/s72-w480-h640-c/Affiche%202.jpeg" width="72"/><thr:total xmlns:thr="http://purl.org/syndication/thread/1.0">0</thr:total></item><item><title>CONFÉRENCE EN LIGNE AVEC CAPTAIN ASTRO: Se repérer dans l’Univers : des coordonnées célestes aux surfaces planétaires</title><link>https://haitiastronomie.blogspot.com/2026/04/conference-en-ligne-avec-captain-astro.html</link><category>Captain Astro</category><category>CONFÉRENCE EN LIGNE</category><author>noreply@blogger.com (Dr Rulx Narcisse )</author><pubDate>Fri, 24 Apr 2026 10:13:07 -0400</pubDate><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-434055415709160852.post-953819861659469363</guid><description>&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;table align="center" cellpadding="0" cellspacing="0" class="tr-caption-container" style="margin-left: auto; margin-right: auto;"&gt;&lt;tbody&gt;&lt;tr&gt;&lt;td style="text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjTj4cmVBMMLTQ0o_jCZZM8Jgl8UTYnVyGeF-fj2vGeFayShXe5oNX7_2fTwHSUvopL2KCdAcIWVNBzbc-M_JlnoPh1oNj17nBU9PAY6j6JzxFY2BEyLP7siujiKIG4NSqIYYZ3lwUMtXwjDUX9nTHAsks-CQ1ALCUUUdCMZC9sv6zSBLrFqHBeOmVV9kof/s1536/Affiche-Se%20rep%C3%A9rer%20dans%20l%E2%80%99Univers%20_%20des%20coordonn%C3%A9es%20c%C3%A9lestes%20aux%20surfaces%20plan%C3%A9taires.png" imageanchor="1" style="margin-left: auto; margin-right: auto;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="1536" data-original-width="1024" height="640" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjTj4cmVBMMLTQ0o_jCZZM8Jgl8UTYnVyGeF-fj2vGeFayShXe5oNX7_2fTwHSUvopL2KCdAcIWVNBzbc-M_JlnoPh1oNj17nBU9PAY6j6JzxFY2BEyLP7siujiKIG4NSqIYYZ3lwUMtXwjDUX9nTHAsks-CQ1ALCUUUdCMZC9sv6zSBLrFqHBeOmVV9kof/w426-h640/Affiche-Se%20rep%C3%A9rer%20dans%20l%E2%80%99Univers%20_%20des%20coordonn%C3%A9es%20c%C3%A9lestes%20aux%20surfaces%20plan%C3%A9taires.png" width="426" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="tr-caption" style="text-align: center;"&gt;&lt;span style="text-align: left;"&gt;&lt;a href="https://meet.google.com/ggo-fqfx-fnt"&gt;https://meet.google.com/ggo-fqfx-fnt&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&#128640; &lt;b&gt;CONFÉRENCE EN LIGNE AVEC CAPTAIN ASTRO &#127756;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;&lt;br /&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;Se repérer dans l’Univers : des coordonnées célestes aux surfaces planétaires&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Du ciel étoilé aux paysages de la Lune et de Mars, venez découvrir comment les astronomes localisent les objets dans l’espace… et sur les mondes extraterrestres !&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&#128467; &lt;b&gt;Mardi 28 avril 2026&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;⏰ À partir de 17h00 (5h PM)&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;⏳ Durée : environ 2 heures&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&#128187; &lt;b&gt;Accès direct via Google Meet :&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&#128073; &lt;a href="https://meet.google.com/ggo-fqfx-fnt"&gt;https://meet.google.com/ggo-fqfx-fnt&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&#128273; Code : &lt;b&gt;ggo-fqfx-fnt&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&#127919; &lt;b&gt;Au programme :&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&amp;nbsp;* Le système &lt;b&gt;alt-azimut&lt;/b&gt;&amp;nbsp;: observer le ciel en temps réel&lt;/p&gt;&lt;p&gt;* Le système &lt;b&gt;équatorial&lt;/b&gt;&amp;nbsp;: la carte universelle des étoiles&lt;/p&gt;&lt;p&gt;* Le système &lt;b&gt;galactique&lt;/b&gt;&amp;nbsp;: notre position dans la Voie lactée&lt;/p&gt;&lt;p&gt;* Les &lt;b&gt;coordonnées planétaires&lt;/b&gt;&amp;nbsp;: explorer les surfaces de Mercure, Vénus et bien plus encore&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&#127776; Que vous soyez étudiant, passionné d’astronomie ou simplement curieux, cette conférence vous donnera les clés pour &lt;b&gt;comprendre, naviguer et rêver l’Univers autrement&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&#128226; &lt;b&gt;Objectif : 50 participants en ligne !&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Rejoignez-nous et invitez vos collègues, amis et étudiants à vivre cette expérience unique.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;✨ &lt;b&gt;Prêts pour l’exploration ?&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;Retour a la page d'accueil: https://haitiastronomie.blogspot.com/p/home.html&lt;/div&gt;</description><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" height="72" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjTj4cmVBMMLTQ0o_jCZZM8Jgl8UTYnVyGeF-fj2vGeFayShXe5oNX7_2fTwHSUvopL2KCdAcIWVNBzbc-M_JlnoPh1oNj17nBU9PAY6j6JzxFY2BEyLP7siujiKIG4NSqIYYZ3lwUMtXwjDUX9nTHAsks-CQ1ALCUUUdCMZC9sv6zSBLrFqHBeOmVV9kof/s72-w426-h640-c/Affiche-Se%20rep%C3%A9rer%20dans%20l%E2%80%99Univers%20_%20des%20coordonn%C3%A9es%20c%C3%A9lestes%20aux%20surfaces%20plan%C3%A9taires.png" width="72"/><thr:total xmlns:thr="http://purl.org/syndication/thread/1.0">0</thr:total></item><item><title>Conference: A la recherche des Asteroides (John Masken larose)</title><link>https://haitiastronomie.blogspot.com/2026/04/conference-la-recherche-des-asteroides.html</link><category>Conference</category><category>Larose</category><author>noreply@blogger.com (Dr Rulx Narcisse )</author><pubDate>Thu, 16 Apr 2026 16:09:00 -0400</pubDate><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-434055415709160852.post-5973632319593534778</guid><description>&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;table align="center" cellpadding="0" cellspacing="0" class="tr-caption-container" style="margin-left: auto; margin-right: auto;"&gt;&lt;tbody&gt;&lt;tr&gt;&lt;td style="text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEit8sANMNY375LLUIQpJy8fg7u1cW175jCpS6CaQQMJuRHolWpHqdK19Zh8xein72-bzeNZuG6I-cNcyVkx7MP6dmDEl5FnPtibkNXNGuP90orv8YuaFtE7yMgBgv8DWa18_2pJTBlJmTHxwVodyO3ysdnM7dZTMmjWr6Z1pmdWKarThuU-IlVLVDGwxP8-/s1280/Conference-avril-larose.jpeg" imageanchor="1" style="margin-left: auto; margin-right: auto;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="1280" data-original-width="853" height="640" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEit8sANMNY375LLUIQpJy8fg7u1cW175jCpS6CaQQMJuRHolWpHqdK19Zh8xein72-bzeNZuG6I-cNcyVkx7MP6dmDEl5FnPtibkNXNGuP90orv8YuaFtE7yMgBgv8DWa18_2pJTBlJmTHxwVodyO3ysdnM7dZTMmjWr6Z1pmdWKarThuU-IlVLVDGwxP8-/w426-h640/Conference-avril-larose.jpeg" width="426" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="tr-caption" style="text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://meet.google.com/nep-qimn-bax"&gt;https://meet.google.com/nep-qimn-bax&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;Retour a la page d'accueil: https://haitiastronomie.blogspot.com/p/home.html&lt;/div&gt;</description><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" height="72" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEit8sANMNY375LLUIQpJy8fg7u1cW175jCpS6CaQQMJuRHolWpHqdK19Zh8xein72-bzeNZuG6I-cNcyVkx7MP6dmDEl5FnPtibkNXNGuP90orv8YuaFtE7yMgBgv8DWa18_2pJTBlJmTHxwVodyO3ysdnM7dZTMmjWr6Z1pmdWKarThuU-IlVLVDGwxP8-/s72-w426-h640-c/Conference-avril-larose.jpeg" width="72"/><thr:total xmlns:thr="http://purl.org/syndication/thread/1.0">0</thr:total></item><item><title>KONFERANS SOU BIG BANG AK CAPTAIN ASTRO &#128640;</title><link>https://haitiastronomie.blogspot.com/2026/04/konferans-sou-big-bang-ak-captain-astro.html</link><category>Big Bang</category><category>Big-Bang</category><category>bigbang</category><category>cosmogonie</category><category>cosmologie</category><author>noreply@blogger.com (Dr Rulx Narcisse )</author><pubDate>Thu, 9 Apr 2026 03:55:00 -0400</pubDate><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-434055415709160852.post-3967056178944186920</guid><description>&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgAUqRETIZhWEfgaME4G7mhCPyilBHQFCagley-3CV5XMpFwcfJdLDNbiWo3zPmBRm2dZZfBSaCNSDzzqTxUpImM62ecHLjfN-uQFb6fkM781yoedAtHd2ErEAj2W_ezPXBGt2qr1dbMLBfgt73vkyadbTVtvR-H8jKi1_bXUE3Aqb_1qZ5jVIuhAgi8vi6/s757/L'Origine%20du%20Monde-Affiche%202.png" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="757" data-original-width="685" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgAUqRETIZhWEfgaME4G7mhCPyilBHQFCagley-3CV5XMpFwcfJdLDNbiWo3zPmBRm2dZZfBSaCNSDzzqTxUpImM62ecHLjfN-uQFb6fkM781yoedAtHd2ErEAj2W_ezPXBGt2qr1dbMLBfgt73vkyadbTVtvR-H8jKi1_bXUE3Aqb_1qZ5jVIuhAgi8vi6/s16000/L'Origine%20du%20Monde-Affiche%202.png" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://meet.google.com/ggo-fqfx-fnt"&gt;&lt;b&gt;&lt;span style="font-size: x-large;"&gt;https://meet.google.com/ggo-fqfx-fnt&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&#127756; &lt;strong&gt;KONFERANS SOU BIG BANG AK CAPTAIN ASTRO&lt;/strong&gt; &#128640;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Vini dekouvri youn nan pi gwo mistè linivè a!&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&#128197; &lt;strong&gt;Dimanch 12 Avril 2026&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&#128341; &lt;strong&gt;6:00 PM (aswè)&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&#128187; &lt;strong&gt;An liy sou Google Meet&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;a href="https://www.astroshop.de/fr/telescopes/smart-telescope-dwarflab-ap-30-150-mini/p,88212?affiliate_id=rulxnarcisse" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;" target="_blank"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="800" data-original-width="800" height="320" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEje1IN6y7hHGaOLQNHcDzpESge4ZMZ_sy1dI3NC84iAwiG_X4DKxCd5mM-QnZ49NCM-LodTbS3uS4OHfGEXBIFfBVy5t0FAeloP-Wp46Tnta6WzwkbwVFmM7CQsmjaeM_mX6VjRUPpnX8wCj9zjGPBAf178dpJzK-EvrP5lQSkWN4MlpIO7wBO6Ml_6s-Xo/s320/Smart-Telescope-DWARFLAB-AP-30-150-mini.jpg" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;strong&gt;&lt;br /&gt; 
  &lt;/strong&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;b&gt;Nous vous invitons à une conférence en ligne sur l'origine de l'espace et du monde. Invitez tout votre entourage pour maximiser votre expérience !&amp;nbsp;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Nan okazyon anivèsè &lt;strong&gt;premye vwayaj imen nan lespas&lt;/strong&gt;, Captain Astro envite w nan yon konferans espesyal sou &lt;strong&gt;Big Bang&lt;/strong&gt;, gwo evènman kosmik ki make nesans linivè a.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&#128301; &lt;strong&gt;Pwogram nan :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;ul&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;Eksplikasyon klè sou &lt;strong&gt;kijan linivè a te kòmanse&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;Sa syans di sou &lt;strong&gt;Big Bang&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;Diskisyon sou kestyon ak mistè kosmos la&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;2 èdtan ansanm ak Captain Astro&lt;/strong&gt; pou aprann, reflechi, epi poze kestyon&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;p&gt;Se yon rankont pou tout moun ki renmen &lt;strong&gt;syans, astwonomi, ak sekrè linivè a&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;✨ &lt;strong&gt;Pa rate opòtinite sa a pou vwayaje nan orijin linivè a san kite lakay ou!&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&#128227; &lt;strong&gt;Pataje enfòmasyon an ak zanmi w yo.&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;Ann selebre ansanm gran moman nan istwa eksplorasyon espasyal la!&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://meet.google.com/ggo-fqfx-fnt"&gt;&lt;b&gt;&lt;span style="font-size: x-large;"&gt;https://meet.google.com/ggo-fqfx-fnt&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&amp;nbsp;Vous pouvez également ouvrir Meet et saisir ce code : ggo-fqfx-fnt&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Captain Astro&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;Sosyete Ayisyèn Astwonomi&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;Retour a la page d'accueil: https://haitiastronomie.blogspot.com/p/home.html&lt;/div&gt;</description><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" height="72" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgAUqRETIZhWEfgaME4G7mhCPyilBHQFCagley-3CV5XMpFwcfJdLDNbiWo3zPmBRm2dZZfBSaCNSDzzqTxUpImM62ecHLjfN-uQFb6fkM781yoedAtHd2ErEAj2W_ezPXBGt2qr1dbMLBfgt73vkyadbTVtvR-H8jKi1_bXUE3Aqb_1qZ5jVIuhAgi8vi6/s72-c/L'Origine%20du%20Monde-Affiche%202.png" width="72"/><thr:total xmlns:thr="http://purl.org/syndication/thread/1.0">0</thr:total></item><item><title>Aynot</title><link>https://haitiastronomie.blogspot.com/2026/04/aynot.html</link><category>Aynaute</category><category>Aynot</category><author>noreply@blogger.com (Dr Rulx Narcisse )</author><pubDate>Thu, 9 Apr 2026 01:47:00 -0400</pubDate><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-434055415709160852.post-6632638019309222874</guid><description>&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;table align="center" cellpadding="0" cellspacing="0" class="tr-caption-container" style="margin-left: auto; margin-right: auto;"&gt;&lt;tbody&gt;&lt;tr&gt;&lt;td style="text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhifyQf-42hJEzK5ajLa4yVXR2FYnpdYOHXcu9XZvsQEtUV1BVAx6bOa6JQFBEWy89Nt2cxzEBGOilDPuPZwpfmd7XWy9AotTz5vbG4lpyNVWwh4rj6n3ivYewqFvp5fLCeC8HaHIJ5anmn3cm-BQrpTgEfewTgwomiMySHqWKJcwA73kDrBm_L8bRdKSzT/s1536/Aynot.png" imageanchor="1" style="margin-left: auto; margin-right: auto;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="1536" data-original-width="1024" height="640" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhifyQf-42hJEzK5ajLa4yVXR2FYnpdYOHXcu9XZvsQEtUV1BVAx6bOa6JQFBEWy89Nt2cxzEBGOilDPuPZwpfmd7XWy9AotTz5vbG4lpyNVWwh4rj6n3ivYewqFvp5fLCeC8HaHIJ5anmn3cm-BQrpTgEfewTgwomiMySHqWKJcwA73kDrBm_L8bRdKSzT/w426-h640/Aynot.png" width="426" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;&lt;/p&gt;Aynot / Aynaute :&lt;table align="center" cellpadding="0" cellspacing="0" class="tr-caption-container" style="margin-left: auto; margin-right: auto; text-align: center;"&gt;&lt;tbody&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="tr-caption" style="text-align: center;"&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class="tr-caption"&gt;Voyageur spatial représentant Ayiti dans l’exploration du cosmos.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;Retour a la page d'accueil: https://haitiastronomie.blogspot.com/p/home.html&lt;/div&gt;</description><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" height="72" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhifyQf-42hJEzK5ajLa4yVXR2FYnpdYOHXcu9XZvsQEtUV1BVAx6bOa6JQFBEWy89Nt2cxzEBGOilDPuPZwpfmd7XWy9AotTz5vbG4lpyNVWwh4rj6n3ivYewqFvp5fLCeC8HaHIJ5anmn3cm-BQrpTgEfewTgwomiMySHqWKJcwA73kDrBm_L8bRdKSzT/s72-w426-h640-c/Aynot.png" width="72"/><thr:total xmlns:thr="http://purl.org/syndication/thread/1.0">0</thr:total></item><item><title>ÉPHÉMÉRIDES ASTRONOMIQUES: Avril 2026</title><link>https://haitiastronomie.blogspot.com/2026/04/ephemerides-astronomiques-avril-2026.html</link><category>2026</category><category>Avril</category><category>Ephemerides</category><author>noreply@blogger.com (Dr Rulx Narcisse )</author><pubDate>Tue, 7 Apr 2026 09:14:00 -0400</pubDate><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-434055415709160852.post-1844346718839966312</guid><description>&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjJsSAh_SNBLZGgQiuChryDvQWlK7xfYRCYL8ISqPXIQq0YMDTs93wiXa9swAeS38Q2KH26G8A4xTGlZqMSzObIG7bjWr0d5tc3Cvk7bmZCcVeydhtOzYEoPondecLSYDaA2qHM-jv17odTGXhnkrBc8BMOuEywLABiZ0shjLHWHwtDiz6xce6asQhyphenhyphenNQp6/s320/Ephemerides%20astronomiques-SHA.png" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="213" data-original-width="320" height="426" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjJsSAh_SNBLZGgQiuChryDvQWlK7xfYRCYL8ISqPXIQq0YMDTs93wiXa9swAeS38Q2KH26G8A4xTGlZqMSzObIG7bjWr0d5tc3Cvk7bmZCcVeydhtOzYEoPondecLSYDaA2qHM-jv17odTGXhnkrBc8BMOuEywLABiZ0shjLHWHwtDiz6xce6asQhyphenhyphenNQp6/w640-h426/Ephemerides%20astronomiques-SHA.png" width="640" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;h1&gt;&lt;span style="font-size: medium; font-weight: 400;"&gt;Le mois d’avril marque l’une des meilleures périodes de l’année pour l’observation du ciel nocturne. Les nuits deviennent plus favorables pour explorer les galaxies lointaines tandis que plusieurs phénomènes célestes intéressants rythment le mois : pleine Lune pascale, visibilité de Mercure à l’aube, alignement planétaire et pluie d’étoiles filantes des Lyrides. (&lt;/span&gt;&lt;a href="https://astrotelescopios.com/en-us/blogs/telescopios/eventos-astronomicos-de-abril-2026?utm_source=chatgpt.com" style="font-size: medium; font-weight: 400;" title="Astronomical events in April 2026 – Astro Telescopios"&gt;Astro Telescopios&lt;/a&gt;&lt;span style="font-size: medium; font-weight: 400;"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/h1&gt;&lt;h1&gt;Observations du ciel depuis Haïti&lt;/h1&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhPbaS2SyKsobIIZ2ZSs9v6tKA1qwsP3dmG-qQGbhjYWQm3R-EocL3dlNejR63lAbrhyphenhyphentDe3AlSNYTOPH_TP0WNZMHtGxOL0vs3HUsJf16luLLBlOLefuNlErCx71vGJpaRdUFOTqzs4jBJgespD385clxZRgxrf8fymVknoyO3uHib_j8ukVIJxB1VCzy2/s1536/Resume%20ephemerides%20avril%202026.png" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="1536" data-original-width="1024" height="764" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhPbaS2SyKsobIIZ2ZSs9v6tKA1qwsP3dmG-qQGbhjYWQm3R-EocL3dlNejR63lAbrhyphenhyphentDe3AlSNYTOPH_TP0WNZMHtGxOL0vs3HUsJf16luLLBlOLefuNlErCx71vGJpaRdUFOTqzs4jBJgespD385clxZRgxrf8fymVknoyO3uHib_j8ukVIJxB1VCzy2/w508-h764/Resume%20ephemerides%20avril%202026.png" width="508" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;h1&gt;LES PHASES DE LA LUNE&lt;/h1&gt;&lt;p&gt;Les phases de la Lune influencent fortement la qualité du ciel nocturne.&lt;/p&gt;&lt;ul&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;&#127765; &lt;strong&gt;2 avril : Pleine Lune&lt;/strong&gt; (Lune Pascale, dite « Pink Moon »)&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;&#127767; &lt;strong&gt;10 avril : Dernier Quartier&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;&#127761; &lt;strong&gt;17 avril : Nouvelle Lune&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;&#127763; &lt;strong&gt;24 avril : Premier Quartier&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;p&gt;&#128301; &lt;strong&gt;Conseil d’observation :&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;La période &lt;strong&gt;du 14 au 20 avril&lt;/strong&gt; sera idéale pour observer les galaxies, amas d’étoiles et nébuleuses, car la lumière lunaire sera minimale. (&lt;a href="https://astrotelescopios.com/en-us/blogs/telescopios/eventos-astronomicos-de-abril-2026?utm_source=chatgpt.com" title="Astronomical events in April 2026 – Astro Telescopios"&gt;Astro Telescopios&lt;/a&gt;)&lt;/p&gt;&lt;hr /&gt;&lt;h1&gt;PRINCIPAUX PHÉNOMÈNES DU MOIS&lt;/h1&gt;&lt;h2&gt;2 avril – Pleine Lune Pascale&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;La pleine Lune d’avril est traditionnellement appelée &lt;strong&gt;Lune Rose (Pink Moon)&lt;/strong&gt;. Ce nom ne signifie pas que la Lune devient rose : il provient de la floraison printanière de certaines plantes en Amérique du Nord. (&lt;a href="https://timesofindia.indiatimes.com/science/aprils-full-moon-known-as-pink-moon-peaks-on-april-1-why-it-wont-actually-turn-pink-and-the-science-behind-it/articleshow/129948713.cms?utm_source=chatgpt.com" title="April's full moon, known as &amp;quot;Pink Moon&amp;quot;, peaks on April 1: Why it won't actually turn pink and the science behind it"&gt;The Times of India&lt;/a&gt;)&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Cette pleine Lune joue également un rôle historique important : elle sert à déterminer la date de &lt;strong&gt;Pâques&lt;/strong&gt; dans le calendrier chrétien.&lt;/p&gt;&lt;hr /&gt;&lt;h2&gt;3 avril – Mercure à sa plus grande élongation Ouest&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;La planète &lt;strong&gt;Mercure&lt;/strong&gt; sera visible dans le &lt;strong&gt;ciel du matin&lt;/strong&gt;, peu avant le lever du Soleil.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&#128301; Conditions d’observation en Haïti :&lt;/p&gt;&lt;ul&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;regarder vers &lt;strong&gt;l’horizon Est&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;observer environ &lt;strong&gt;30 à 45 minutes avant le lever du Soleil&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;utiliser des jumelles si possible&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;p&gt;C’est l’une des meilleures occasions de l’année pour apercevoir cette planète difficile à observer. (&lt;a href="https://www.kcci.com/article/pink-moon-mercury-lyrid-meteor-shower-astronomical-events-april-2026/70866452?utm_source=chatgpt.com" title="Astronomical events April 2026: Pink Moon, Mercury, Lyrid meteors"&gt;KCCI&lt;/a&gt;)&lt;/p&gt;&lt;hr /&gt;&lt;h2&gt;13–14 avril – Lumière cendrée (Earthshine)&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;Au lever du jour, le fin croissant lunaire sera faiblement illuminé par la lumière réfléchie par la Terre.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ce phénomène, parfois appelé &lt;strong&gt;« lumière de Léonard de Vinci »&lt;/strong&gt;, permet d’observer la face sombre de la Lune faiblement éclairée. (&lt;a href="https://www.kcci.com/article/pink-moon-mercury-lyrid-meteor-shower-astronomical-events-april-2026/70866452?utm_source=chatgpt.com" title="Astronomical events April 2026: Pink Moon, Mercury, Lyrid meteors"&gt;KCCI&lt;/a&gt;)&lt;/p&gt;&lt;hr /&gt;&lt;h2&gt;17 avril – Nouvelle Lune&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;La Lune se situe entre la Terre et le Soleil.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;➡️ &lt;strong&gt;Ciel parfaitement sombre&lt;/strong&gt; : excellente période pour observer :&lt;/p&gt;&lt;ul&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;galaxies&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;amas d’étoiles&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;nébuleuses&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;la Voie lactée (dans les zones éloignées de la pollution lumineuse)&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;hr /&gt;&lt;h2&gt;18 avril – Alignement planétaire&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;Avant l’aube, un &lt;strong&gt;petit alignement de trois planètes&lt;/strong&gt; sera visible dans la constellation du matin :&lt;/p&gt;&lt;ul&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;Mercure&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;Mars&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;Saturne&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;p&gt;Ces planètes formeront une &lt;strong&gt;figure triangulaire près de l’horizon Est&lt;/strong&gt; juste avant le lever du Soleil. (&lt;a href="https://astrotelescopios.com/en-us/blogs/telescopios/eventos-astronomicos-de-abril-2026?utm_source=chatgpt.com" title="Astronomical events in April 2026 – Astro Telescopios"&gt;Astro Telescopios&lt;/a&gt;)&lt;/p&gt;&lt;hr /&gt;&lt;h2&gt;20–21 avril – Lumière cendrée du soir&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;La lumière cendrée sera également observable le soir sur le jeune croissant lunaire, un spectacle délicat et très esthétique dans le ciel du crépuscule. (&lt;a href="https://www.kmbc.com/article/pink-moon-mercury-lyrid-meteor-shower-astronomical-events-april-2026/70866452?utm_source=chatgpt.com" title="Astronomical events April 2026: Pink Moon, Mercury, Lyrid meteors"&gt;KMBC&lt;/a&gt;)&lt;/p&gt;&lt;hr /&gt;&lt;h2&gt;22–23 avril – Pluie d’étoiles filantes des Lyrides&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;C’est le &lt;strong&gt;grand événement astronomique du mois&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;&lt;ul&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;&#127776; &lt;strong&gt;Maximum : 22 avril&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;&#128171; &lt;strong&gt;10 à 15 météores par heure&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;&#127769; conditions favorables (faible lumière lunaire)&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;p&gt;Les météores semblent provenir de la constellation de &lt;strong&gt;la Lyre&lt;/strong&gt;, près de l’étoile brillante &lt;strong&gt;Vega&lt;/strong&gt;. (&lt;a href="https://www.kcci.com/article/pink-moon-mercury-lyrid-meteor-shower-astronomical-events-april-2026/70866452?utm_source=chatgpt.com" title="Astronomical events April 2026: Pink Moon, Mercury, Lyrid meteors"&gt;KCCI&lt;/a&gt;)&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&#128301; &lt;strong&gt;Conseils pour Haïti :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;ul&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;observer après &lt;strong&gt;minuit&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;regarder vers le &lt;strong&gt;Nord-Est&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;choisir un site éloigné des lumières urbaines&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;hr /&gt;&lt;h1&gt;PLANÈTES VISIBLES EN AVRIL&lt;/h1&gt;&lt;h3&gt;&#127775; Vénus&lt;/h3&gt;&lt;p&gt;Très brillante dans le &lt;strong&gt;ciel du soir&lt;/strong&gt;, visible peu après le coucher du Soleil.&lt;/p&gt;&lt;h3&gt;&#128308; Mars&lt;/h3&gt;&lt;p&gt;Visible à l’aube dans le ciel oriental.&lt;/p&gt;&lt;h3&gt;&#129680; Saturne&lt;/h3&gt;&lt;p&gt;Apparaît également &lt;strong&gt;avant le lever du Soleil&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;&lt;h3&gt;&#128993; Jupiter&lt;/h3&gt;&lt;p&gt;Encore observable en début de nuit.&lt;/p&gt;&lt;h3&gt;&#128301; Uranus et Neptune&lt;/h3&gt;&lt;p&gt;Observables uniquement avec &lt;strong&gt;télescope&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;&lt;hr /&gt;&lt;h1&gt;OBJETS CÉLESTES À OBSERVER&lt;/h1&gt;&lt;p&gt;Avril marque le début de la &lt;strong&gt;saison des galaxies&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Objets intéressants à observer avec télescope :&lt;/p&gt;&lt;ul&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Triplet du Lion&lt;/strong&gt; (M65, M66, NGC 3628)&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;M3&lt;/strong&gt; (amas globulaire brillant)&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;M83&lt;/strong&gt; (galaxie spirale)&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;galaxies de l’amas de &lt;strong&gt;la Vierge&lt;/strong&gt; (&lt;a href="https://astrotelescopios.com/en-us/blogs/telescopios/eventos-astronomicos-de-abril-2026?utm_source=chatgpt.com" title="Astronomical events in April 2026 – Astro Telescopios"&gt;Astro Telescopios&lt;/a&gt;)&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;hr /&gt;&lt;h1&gt;CONSEIL D’OBSERVATION POUR HAÏTI&lt;/h1&gt;&lt;p&gt;Sous le ciel tropical haïtien, plusieurs lieux offrent de bonnes conditions d’observation :&lt;/p&gt;&lt;ul&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;zones rurales éloignées des villes&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;montagnes ou plateaux&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;littoraux avec horizon dégagé&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;p&gt;Évitez la pollution lumineuse des grandes agglomérations comme &lt;strong&gt;Port-au-Prince&lt;/strong&gt; pour profiter pleinement des étoiles.&lt;/p&gt;&lt;hr /&gt;&lt;p&gt;⭐ &lt;strong&gt;En résumé :&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Événements majeurs d’avril 2026 :&lt;/p&gt;&lt;ul&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;Pleine Lune Pascale : &lt;strong&gt;2 avril&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;Mercure visible à l’aube : &lt;strong&gt;début du mois&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;Nouvelle Lune : &lt;strong&gt;17 avril&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;Alignement planétaire : &lt;strong&gt;18 avril&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;li&gt;&lt;p&gt;Pluie d’étoiles filantes des &lt;strong&gt;Lyrides : 22 avril&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;hr /&gt;&lt;p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;Retour a la page d'accueil: https://haitiastronomie.blogspot.com/p/home.html&lt;/div&gt;</description><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" height="72" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjJsSAh_SNBLZGgQiuChryDvQWlK7xfYRCYL8ISqPXIQq0YMDTs93wiXa9swAeS38Q2KH26G8A4xTGlZqMSzObIG7bjWr0d5tc3Cvk7bmZCcVeydhtOzYEoPondecLSYDaA2qHM-jv17odTGXhnkrBc8BMOuEywLABiZ0shjLHWHwtDiz6xce6asQhyphenhyphenNQp6/s72-w640-h426-c/Ephemerides%20astronomiques-SHA.png" width="72"/><thr:total xmlns:thr="http://purl.org/syndication/thread/1.0">0</thr:total></item><item><title>Foto Astwonomi Jounen an : Madi 31 mas 2026</title><link>https://haitiastronomie.blogspot.com/2026/03/foto-astwonomi-jounen-madi-31-mas-2026.html</link><author>noreply@blogger.com (Rivaldo JOSEPH)</author><pubDate>Tue, 31 Mar 2026 14:36:00 -0400</pubDate><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-434055415709160852.post-4267719154955391708</guid><description>&lt;p style="text-align: justify;"&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiDXz4RmutHPuqwDCwS1BMKdvOZmC2pkmOKYMwJGVtVG5OXvfCpAJJg54rML88Zw54cqANbudnhYNYI73PYwya_v4LY-QKOaIf2B5mdI8RDuKlZGtbrA4D8vmcidFdAGgLYrzFmXHaymlsyBrE11OinVU4njrFbKIhbjTkXCTOKSjVy5GztRCKA9zJjNhI/s960/Titania_Voyager2_960.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="960" data-original-width="960" height="365" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiDXz4RmutHPuqwDCwS1BMKdvOZmC2pkmOKYMwJGVtVG5OXvfCpAJJg54rML88Zw54cqANbudnhYNYI73PYwya_v4LY-QKOaIf2B5mdI8RDuKlZGtbrA4D8vmcidFdAGgLYrzFmXHaymlsyBrE11OinVU4njrFbKIhbjTkXCTOKSjVy5GztRCKA9zJjNhI/w532-h365/Titania_Voyager2_960.jpg" width="532" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;b&gt;Eksplikasyon&lt;/b&gt;: Teren tòtire Titania a se yon melanj ravin, falèz, ak kratè. Veso espasyal robo entèplanetè NASA a, Voyager 2, te pase bò pi gwo lalin Uranis nan lanne 1986 epi li te pran foto prensipal la. Lefèt ke twou Titania yo sanble ak sa yo ki sou yon lòt lalin Iranis, Ariel, endike ke Titania te sibi yon evènman vyolan sou sifas li ki petèt gen rapò ak konjelasyon ak ekspansyon dlo nan tan lontan. Malgre ke Titania se pi gwo lalin Iranis, li sèlman apeprè mwatye reyon Triton, pi gwo lalin planèt Neptin, ki li menm yon ti kras pi piti pase Lalin Latè. Titania, dekouvri pa William Herschel nan lanne 1787, se esansyèlman yon gwo boul glas sal ki konpoze apeprè mwatye glas dlo ak mwatye wòch. Gen espekilasyon resan ke chofaj radyo-aktif fonn kèk glas anba tè nan oseyan yo.&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style="text-align: justify;"&gt;Sous la, se paj sa: https://apod.nasa.gov/apod/&lt;/p&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjFGxlisnTF-2CkSNbtOx7GWeStzwdwOmw8eBf122Ev85Tb0YohG7UIdSsKIlFhjjmcAvzhpIA3oHzxk5H_w24_lCqS9nRsmDwJZajYWl914Bsz5zbTYy0moEQ-Zj6gF0Vdv9hh9U5HQqSN-nA-DuZLRmEkCycpO6oYju1Rz3KOf9rWqab0DAYKBjLXHD4/s1024/LogoAstwonomi.jpeg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="1024" data-original-width="1024" height="363" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjFGxlisnTF-2CkSNbtOx7GWeStzwdwOmw8eBf122Ev85Tb0YohG7UIdSsKIlFhjjmcAvzhpIA3oHzxk5H_w24_lCqS9nRsmDwJZajYWl914Bsz5zbTYy0moEQ-Zj6gF0Vdv9hh9U5HQqSN-nA-DuZLRmEkCycpO6oYju1Rz3KOf9rWqab0DAYKBjLXHD4/w589-h363/LogoAstwonomi.jpeg" width="589" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;p style="text-align: justify;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;Retour a la page d'accueil: https://haitiastronomie.blogspot.com/p/home.html&lt;/div&gt;</description><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" height="72" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiDXz4RmutHPuqwDCwS1BMKdvOZmC2pkmOKYMwJGVtVG5OXvfCpAJJg54rML88Zw54cqANbudnhYNYI73PYwya_v4LY-QKOaIf2B5mdI8RDuKlZGtbrA4D8vmcidFdAGgLYrzFmXHaymlsyBrE11OinVU4njrFbKIhbjTkXCTOKSjVy5GztRCKA9zJjNhI/s72-w532-h365-c/Titania_Voyager2_960.jpg" width="72"/><thr:total xmlns:thr="http://purl.org/syndication/thread/1.0">0</thr:total></item><item><title>Foto Astwonomi jounen an : lendi 30 mas 2026</title><link>https://haitiastronomie.blogspot.com/2026/03/foto-astwonomi-jounen-lendi-30-mas-2026.html</link><author>noreply@blogger.com (Rivaldo JOSEPH)</author><pubDate>Mon, 30 Mar 2026 12:57:00 -0400</pubDate><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-434055415709160852.post-8627694879898935766</guid><description>&lt;p style="text-align: justify;"&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiVOSqQur4APh7oF5tXYb5exa67aK4nnS0x0-djv-eNT-vWPwB9JdVvcFhJV2LuIYj249KAbQHuNWLD0z9CGKV7yvzl30YNZRXkWDpas3z4-t-9-M3APyLfIRuZyhEyJBiBJRGfzsB2CjokS3KWcJKvgY1FWS8FiD7o4FbHyD5Rjo4FjhOB1Zkn9adLEnY/s1080/1000226727.jpg" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="730" data-original-width="1080" height="255" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiVOSqQur4APh7oF5tXYb5exa67aK4nnS0x0-djv-eNT-vWPwB9JdVvcFhJV2LuIYj249KAbQHuNWLD0z9CGKV7yvzl30YNZRXkWDpas3z4-t-9-M3APyLfIRuZyhEyJBiBJRGfzsB2CjokS3KWcJKvgY1FWS8FiD7o4FbHyD5Rjo4FjhOB1Zkn9adLEnY/w320-h255/1000226727.jpg" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style="text-align: justify;"&gt;&lt;b&gt;Eksplikasyon&lt;/b&gt;: Ki sa ki rive sant galaksi sa a? Liy pousyè dramatik travèse sant galaksi eliptik dwòl Centaurus A a. Liy pousyè sa yo tèlman epè yo prèske konplètman kache sant galaksi a nan limyè vizib. Sa a patikilyèman dwòl paske zetwal ki pi gran Cen A yo ak fòm oval li yo karakteristik yon galaksi eliptik jeyan, yon kalite galaksi ki tipikman gen ti pousyè nwa. Nan imaj pwofon sa a, nou wè yon rezo konplèks gaz ak pousyè an premye plan, ansanm ak kouch zetwal fènwa ak yon jè k ap projeté anlè adwat. Li konnen tou kòm NGC 5128, Cen A se siman rezilta yon kolizyon galaktik kote anpil jèn zetwal ki kreye pousyè te fòme. Sepandan, yo toujou ap fè rechèch sou detay kreyasyon sant aktif dwòl Cen A a ak liy pousyè santral ikonik yo. Cen A sitiye sèlman 13 milyon ane limyè, sa ki fè li galaksi aktif ki pi pre a.&lt;/p&gt;&lt;p style="text-align: justify;"&gt;Sous la, se paj sa: https://apod.nasa.gov/apod/&lt;/p&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj7MKpXFOq-MznwqcRtYQPxosZYwfGmFCcSGUmjVqDKzazALbuWhMeNSntt1qc4boBRWb9acH8uO-l7k9EEW2-L4PWByp-rlLvuQKQ_a8mQX8QZtdsO-YEvbNzPnD27xbWPlW4Xvy3qFt7jqQ6BgMysejXniQPyJcAPUD_BsfGdbZsOIsKu9hEWr_Yyrfg/s1024/1000226734.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" data-original-height="1024" data-original-width="1024" height="320" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj7MKpXFOq-MznwqcRtYQPxosZYwfGmFCcSGUmjVqDKzazALbuWhMeNSntt1qc4boBRWb9acH8uO-l7k9EEW2-L4PWByp-rlLvuQKQ_a8mQX8QZtdsO-YEvbNzPnD27xbWPlW4Xvy3qFt7jqQ6BgMysejXniQPyJcAPUD_BsfGdbZsOIsKu9hEWr_Yyrfg/s320/1000226734.jpg" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;p style="text-align: justify;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;Retour a la page d'accueil: https://haitiastronomie.blogspot.com/p/home.html&lt;/div&gt;</description><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" height="72" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiVOSqQur4APh7oF5tXYb5exa67aK4nnS0x0-djv-eNT-vWPwB9JdVvcFhJV2LuIYj249KAbQHuNWLD0z9CGKV7yvzl30YNZRXkWDpas3z4-t-9-M3APyLfIRuZyhEyJBiBJRGfzsB2CjokS3KWcJKvgY1FWS8FiD7o4FbHyD5Rjo4FjhOB1Zkn9adLEnY/s72-w320-h255-c/1000226727.jpg" width="72"/><thr:total xmlns:thr="http://purl.org/syndication/thread/1.0">0</thr:total></item></channel></rss>