Sorularla Katılım Bankacılığı http://www.katilimbankaciligi.com Tue, 09 Apr 2019 13:52:41 +0000 tr-TR hourly 1 https://wordpress.org/?v=4.9.26 Borcun Altın ve Dövize Çevrilerek Verilmesi Câiz midir? http://www.katilimbankaciligi.com/borcun-altin-ve-dovize-cevrilerek-verilmesi-caiz-midir/ Tue, 30 Jun 2015 17:01:56 +0000 http://www.katilimbankaciligi.com/?p=48 Borç verilebilir her türlü mal ve varlık borç olabilir. Bu bakımdan para borcu yanında altın ya da döviz borcu vermek de meşrûdur. Alacaklının TL olarak verdiği borcun enflasyon karşısında değer kaybetmesi sebebiyle uğrayacağı zararı enflasyon farkını talep ederek gidermesi mümkündür. Aynı 27rşekilde borç verirken vereceği borcu diğer para türlerinden birine çevirerek vermesi de câizdir. Bu bakımdan alacaklı fiilen TL karşılığı altın ya da döviz alıp bunu borçluya verebileceği gibi borçluyu kendisi adına borç vereceği miktarda altın ya da döviz almaya vekil kılıp aldığı altınları ya da dövizi kendisine borç vermiş de olabilir. Bu işlemin endeksleme yoluyla sanki altın ve döviz alınmış ve verilmiş gibi yapılması ise borçlu yararına olduğu için istihsânen uygun görülebilir. Zira borçlunun önce altın alıp sonra bunu satması lüzumsuz yere zarar etmesi anlamına gelir. Ancak endeksleme yapılırken borç verilen günün kuru ile hesaplama yapılmalı; günün kuru üstünde bir bedelle endekslemeye gidilmemelidir.

Borç verilirken herhangi bir emtianın esas kabul edilmesini doğru bulmaz iken döviz ve altın için endekslemenin uygun olacağını söylemek çelişki değildir. Zira altın ve döviz para cinsi içerisindedirler ve paralar birbirlerinin yerine geçebilirler. Ayrıca paraların değer kazanma ve kaybetme süreçleri emtialar kadar riskli değildir. Elbette altın, döviz ya da TL’nin birbirleri karşısındaki değerinde farklılaşma mümkündür. Ancak bu farklılaşma emtiaların değerindeki farklılaşmaya göre daha sınırlı kalmaktadır.

Borç, altına ya da dövize endekslenmiş ise artık alacaklı altın ya da döviz almayı kabul etmiş demektir. Altın ve döviz düşerse enflasyon farkının alınması kararlaştırılamaz. Yani alacaklı her halükârda değeri artanı almayı garantilemek üzere birden fazla enstrümana endeksleme yapamaz. Zira bu borçluya haksızlık anlamına gelir.

Bu arada endekslenen ürünlerin fiyatlarındaki değişimler sebebiyle taraflardan birinin diğer ürünlere nazaran borçtan daha az ya da çok tahsil etmesi ya da ödeme yapması haksızlık sayılamaz. Zira borç ilişkilerinde mutlaka böylesi düşme ya da artmalar olabilecektir. Önemli olan bunun baştan haksızlık olacak tarzda düzenlenmemesidir.

Borç / Ödünç


Âriyet Nedir?

Menkul ya da gayr-ı menkul malların kira alınmaksızın başkalarına…

]]> Fâiz Meşrû mudur? http://www.katilimbankaciligi.com/faiz-mesru-mudur/ Tue, 30 Jun 2015 16:55:07 +0000 http://www.katilimbankaciligi.com/?p=77 İslâm hukûkuna göre fâiz meşrû değildir. Fâiz hem Kur’ân-ı Kerîm hem de Sünnet’te açık ve sert bir dille yasaklanmıştır. Birkaç örneği şöylece sunabiliriz:

“Fâiz yiyenler, (mezarlarından) şeytan çarpmış kimselerin kalktığı gibi kalkarlar. Bunun nedeni, onların, “alım satım da fâiz gibidir” demesidir. Halbuki Allah alım-satımı helal, fâizi ise haram kılmıştır”.7
22r“Şayet fâiz hakkında söylenenleri yapmazsanız, Allah ve Rasûlü tarafından (fâizcilere karşı) açılan savaştan haberiniz olsun. Eğer tevbe edip vazgeçerseniz, anaparanız sizindir. Ne haksızlık etmiş, ne de haksızlığa uğramış olursunuz”.8

“Resûlullah fâiz alana, verene, yazana ve şahitlerine lanet etmiştir. Bunların hepsi aynıdır”9.

Fâizin meşrû olmadığı o kadar sert ve keskin ifade edilmiştir ki bu konu artık tartışmaya ve yoruma açık değildir. Fâizin meşrû olduğunu iddia etmek İslâm dininin kesin bir hükmünü reddetmek anlamına gelir.

7. el-Bakara (2), 275.
8. el-Bakara (2), 279.
9. İbn Mâce el-Kazvînî, Sünen, I-II, (thk. Muhammed Fuâd Abdulbâki), Dâr İhyâi’l-Kütübi’l- Arabiyye, II, 764.

]]> Dinen Meşrû Olmayan İşler Yapan Şirketlere Limit Tahsis Edilebilir mi? http://www.katilimbankaciligi.com/dinen-mesru-olmayan-isler-yapan-sirketlere-limit-tahsis-edilebilir-mi/ Tue, 30 Jun 2015 16:45:45 +0000 http://www.katilimbankaciligi.com/?p=99 Günümüz ticâret hayatına din penceresinden baktığımızda kurumların ve şahısların ya tamamen meşrû ya kısmen meşrû ya da bütünüyle gayr-ı meşrû işler yaptıklarını görmekteyiz. Meşrû iş yapanların kısmen gayr-ı meşrû gelirleri olabildiği gibi gayr-ı meşrû iş yapanlarında kısmen meşrû gelirleri olabilmektedir. Ana faaliyeti dinen meşrû sayılmayan bazı kurum ya da şahıslar katılım bankalarıyla çalışmak isteyebilmektedirler. Yine katılım bankaları da müşterilerini artırmak amacıyla söz konusu kurum ya da kişilerle çalışma arzusu taşıyabilmektedirler.

Dinen gayr-ı meşrû bir iş yapmakla birlikte katılım bankasından meşrû bir mal için murâbaha talebinde bulunan ya da bulunacak olan müşterilere katılım bankası limit tahsis edebilir ve murâbaha yapabilir. Müşterinin yaptığı iş ve bankaya ödeyeceği parayı nereden kazandığı ilkesel olarak katılım bankasını ilgilendirmez. Katılım bankasından müşterilerinin nereden kazanç sağladıklarını, bütün gelirlerinin dinen haram kabul edilen işlerden olup olmadığını araştırması talep edilemez. Bu muhâli istemek olur. Katılım bankasının araştırmaksızın müşterinin haram gelirleri olduğunu bilmesi durumunda ise yine katılım bankası adına satış işlemi problem teşkil etmez. Zira aralarında alım satım ilişkisi vardır. Satıcı meşrû malını peşin ya da vâdeli olarak satar. Alıcı da mal için peşin ya da vâdeli bedeli öder.

Finansman


Murâbaha Nedir?

Murabaha Mekanizması Klasik fıkıhta murâbaha malın…

]]> Fâizli Bankalardaki Vâdesiz Hesapların Hükmü Nedir? http://www.katilimbankaciligi.com/faizli-bankalardaki-vadesiz-hesaplarin-hukmu-nedir/ Tue, 30 Jun 2015 16:30:09 +0000 http://www.katilimbankaciligi.com/?p=321 Vâdesiz hesaplara yatırılan meblağ bir yönüyle bankaya verilmiş borç diğer yönüyle bankaya bırakılmış emânet sayılır. Banka vâdesiz hesaplardaki parayı tazminle sorumludur. Bu bakımdan borç sayılması daha uygundur. Ancak bankanın vâdesiz hesaptaki parayı tamamen kullanamaması, bir bölümünü Merkez Bankası’na yatırması, bir bölümünü şube ve ATM’lerde bırakması, bir bölümünü muhâbir bankalarında tutması ve hesap sahiplerinin parayı banka vasıtasıyla koruma ve istedikleri anda ona ulaşma amacı taşımaları söz konusu paranın emânet olduğu izlenimi vermektedir. Bununla birlikte vâdesiz hesaplara fâiz ödemesi olmadığından borç olarak da değerlendirilse fâizsiz borçtur.

Vâdesiz hesaba yatırılan meblağ banka tarafından fâizli işlemlerle değerlendirilip fâiz geliri elde edildiğinden vâdesiz hesapta para tutmak söz konusu fâizli işlemlere yardımcı olmak anlamına gelir.

 

Hesaplar


]]> ATM Kartları Nasıl Değerlendirilmelidir? http://www.katilimbankaciligi.com/atm-kartlari-nasil-degerlendirilmelidir/ Tue, 30 Jun 2015 16:20:53 +0000 http://www.katilimbankaciligi.com/?p=156 Günümüz ticâret hayatı hızlı para transferlerini ve banka hesaplarını kullanmayı gerektirdiğinden, milyonlarca insana maaş dağıtımı ancak bankalar aracılığıyla yapılabileceğinden, satıcılar sattıklarının bedelini garantiye almayı ve müşteriler paraları olmasa da alım yapabilmeyi arzuladıklarından bankalar gelişen teknolojiden yararlanırlar. Kullandıkları teknolojik araçlardan biri de banka kartlarıdır.

ATM’ler ve ATM kartları pek çok bankacılık hizmetinin alınabildiği teknolojik ürünlerdir. Para çekip yatırma, havale ve eft yapma, fatura ödeme, hesap bakiyesi öğrenme, döviz alım satımı, bağış yapma, alıverişlerde kullanma ve yapılan bütün işlemleri yazılı belgeleme en yaygın kullanılan hizmetlerdir. Ayrıca kart hamili para taşıma ve bundan kaynaklanan pek çok sorundan kurtulmuş olmaktadır.

Bankalar bir bedel karşılığında ya da ücretsiz olarak müşterilerinin belirli bir vâde içerisinde bu hizmetlerden yararlanması imkanı verebilirler. Yani bankaların ATM cihazından alınan hizmetler mukâbilinde ücret alması da mümkündür.

ATM kartının alışverişlerde kullanımı ise havâle ya da vekâlet işlemi olur. Buna göre ya alacaklı müşteri, borçlandığı işyerini kart vasıtasıyla borçlusu bankaya havâle etmektedir ya da müşteri bankaya yaptığı alışverişin bedelini işyerine ödemesi vekâleti vermektedir.

ATM kartlarıyla başka banka ATM’lerinden para çekildiğinde de yukarıdaki iki seçenekten biri gerçekleşmektedir.

 

Kartlar


]]> Alacakların (Borçların/Deynin) Satımı Uygun mudur? http://www.katilimbankaciligi.com/alacaklarin-borclarindeynin-satimi-uygun-mudur/ Tue, 30 Jun 2015 16:15:25 +0000 http://www.katilimbankaciligi.com/?p=160 Vâdenin azaltılması mukâbilinde borcun azaltılması uygulaması bir kısım İslâm hukukçusu tarafından vâdesi dolmuş borcun vâdesinin uzatılması ve borcun artırılmasına benzetilmiştir. Örneğin İbn Ömer bunu doğru bulmamıştır. İmam Mâlik de böylesi bir anlaşmayı ribâ saymış ve şöyle demiştir: “Bizim indimizde üzerinde ihtilaf olmaksızın mekruh görülen hüküm şudur: Bir adamın bir başkası üzerinde vâdeli alacağı olur. Alacaklı borcu indirir borçlu da ödemeyi peşin yapar. Bize göre bu uygulama başkasında alacağı bulunan ve vâde dolduğunda alacaklının vâdeyi uzatması ve borçlunun da borcu artırmasıyla aynıdır. Bu hiç kuşkusuz ribâdır”45. Rivâyete göre İbn Abbâs ise bunda bir beis görmemiştir. Hatta ribânın, vâdenin uzatılıp borcun artırılmasında olduğunu; vâdenin kısaltılıp borcun indirilmesinin fâiz sayılmayacağını söylemiştir46. Ebû Hanîfe ve Süfyân esSevrî’nin menfî kanaat sahibi olduğu, Züfer’in ise müspet görüş serdettiği nakledilmiştir. İmam Şâfiî’den ise iki çelişkili görüş aktarılmıştır47. İbn Kayyım elCevziyye de bunu tecvîz edenler arasındadır48. Çağdaş ulema ve heyetler arasında da bu mesele tartışılmıştır. İslâm Fıkıh Akademisi (Mecmau’lFıkhi’lİslâmî) peşin ödenen vâdeli borçlar için iskonto yapılmasını fâiz saymamış ve dinen câiz olduğunu belirtmiştir49. Konu hakkında bir değerlendirmede bulunan Abdulaziz Bayındır da erken ödemede yapılan iskontoyu câiz görür. Görüşünü şöyle arzeder: “İbnü’lKayyım’ın dediği doğrudur. Bu tür bir ıskontoyu yasaklayan ne âyet, ne hadis, ne de icmâ vardır. Fâiz, borca yapılan ilavedir. İskonto ise borca ilave değil, tam tersi borçtan indirim yapmaktır. Ama İbnü’lKayyım’ın “Her iki taraf da bundan yararlanır” şeklindeki gerekçesi kabul edilemez. Çünkü iki taraf, fâizden de yararlanır. Biri, fâiz geliri elde eder, diğeri de aldığı ödünçle bir ihtiyacını görür. Burada önemli olan bu işlemin fâiz olup olmamasıdır. İmam Malik’in dediği gibi iskonto ile fâiz arasında benzerlik vardır. Gerçekten vaktinden 1 ay önce ödenen borçtan % 5 indirim yapmakla, bir ay sonra ödenecek borca % 5 ilave yapma bir yönüyle iki aynı işlem gibi gözükür. Bu, zamana değer biçme yönüdür. Böyle bir benzerlik vâdeli satış ile fâiz arasında da kurulmuş ve “Peşin fiyatı 10 lira olan bir malı bir ay vadeli 11 liraya satmak helâl ise, 10 lirayı bir ay vâdeli 11 liraya satmak da helâl olmalıdır” denmiştir. Benzerliğe bakılarak hüküm verilseydi vâdeli satışı fâizli işlem kapsamına sokmak gerekirdi. Çünkü her ikisinde de bedel, vâdeye bağlı olarak artırılmaktadır. Ama bunu Kur’an reddetmiş, alım satım ile fâizi kesin olarak ayırmıştır. Öyleyse fâize benzeyen yönü var diye iskontoyu fâiz kapsamına sokmamak gerekir. Çünkü arada temel bir fark vardır. Fâiz borçtan elde edilen gelir, iskonto ise borçtan yapılan indirimdir. Borçtan gelir elde etmeyi yasaklayan âyetler ve hadisler olduğu halde borçtan indirim yapmayı yasaklayan bir şey yoktur. İndirime fâiz denemeyeceği için iskonto fâiz kapsamına alınamaz. Sonuç olarak bize göre borcun iskontosu câizdir”50. Kanaatimizce de erken ödeme iskontosunu tecvîz edenlerin görüşü daha isâbetli görünmektedir. Zira burada alacaklının borçluya ihsânı yani borcu azaltması söz konusudur. Borcun azalması ise kesinlikle fâiz olarak algılanamaz.

Para cinsinden vâdeli bir alacağın peşin olarak başka bir para cinsiyle ödenmesi konusuna gelince rivâyete göre İbn Ömer develeri dirhem üzerinden sattıklarını; daha sonra dinar olarak tahsil ettiklerini söylemiştir. Hz. Peygamber (aleyhisselâm) de eğer ödeme yapıldığı günün kurundan hesaplama yapılmışsa ve alıcı ile satıcı ayrıldıklarında aralarında söz konusu ödemeden bir alacak verecek kalmamışsa işlemin câiz olduğunu belirtmiştir51. Tirmizî bu hadisin Simâk b. Harb – Saîd b. Cübeyr – İbn Ömer tarîkiyle merfû nakledildiğini ancak Ebû Hind – Saîd b. Cübeyr – İbn Ömer rivâyetinin ise mevkûf olduğunu ifâde etmiştir52. Yine Şu’be’ye bu hadis sorulduğunda da Eyyûb – Nâfi’ – İbn Ömer, Katâde – Saîd b. Müseyyeb – İbn Ömer ve Yahyâ b. Ebî İshâk – Sâlim – İbn Ömer tariklerinin mevkûf olduğunu sadece Simâk’in bu hadisi merfû naklettiğini söylemiştir53. Konu hakkında fakihlerin kanaatine gelince Tirmizî’nin beyanına göre âlimlerden bir kısmı gümüş borcun altınla ya da altın borcun gümüşle tahsil edilmesini meşrû görürken diğer bir kısmı bunu câiz görmemişlerdir54. Kanaatimizce buna mâni hiçbir delil yoktur.

Para nitelikli vâdeli bir alacağın yine vâdeli (ancak önceki alacağın vâdesinden az) olarak bir başka para cinsiyle mübâdelesine gelince burada şöyle bir sakınca ortaya çıkmaktadır. Rivâyete göre Hz. Peygamber (aleyhisselâm) altın ve gümüşün kendi cinsiyle peşin ve eşit; karşılıklı olarak ise (yani altını gümüşle) peşin satılmasını emretmiştir55. Dolayısıyla sarf akdinde taraflar akit meclisini terk etmeden önce bedellerin kabzedilmesi gerekir56. Bu konuda âlimlerin icmâ ettikleri ifâde edilmiştir. Dolayısıyla bir taksitli mal satımı sebebiyle ileri bir vâdede alınacak altının (ya da doların) para cinsi değiştirilerek yeniden vâdeli olarak anlaşılması sarf akdindeki peşin olma şartına ters düşmektedir. Dolayısıyla bunun câiz olduğu söylenemez.

45. Mâlik b. Enes, el-Muvatta, II, 672.

46. İbn Abdilber en-Nemirî, el-İstizkâr, I-IX, (thk. Sâlim Muhammed Ata), Beyrut: Dâru’l-Kütübi’lİlmiyye, 2000, VI, 489.

47. İbn Rüşd, Bidâyetü’l-müctehid, Beyrut: Dâru’l-Fikr, II, 108.

48. İbnü’l-Kayyım, İ’lâmü’l-muvakkîn, III, 278-279.

49. Mecelletü Mecmai’l-Fıkhi’l-İslâmî, II, 217. Karar no: 7/2/66.

50. http://www.suleymaniyevakfi.org (06.10.2009)

 

Para Ticareti


]]> Borsada Hisse Senedi Almak Câiz midir? http://www.katilimbankaciligi.com/borsada-hisse-senedi-almak-caiz-midir/ Tue, 30 Jun 2015 16:10:53 +0000 http://www.katilimbankaciligi.com/?p=162 Ortaklık veya alacaklılık sağlayan, belli bir meblağı temsil eden, yatırım aracı olarak kullanılan, dönemsel gelir getiren, misli nitelikte, seri halinde çıkarılan, ibareleri aynı olan ve şartları SPK’ca belirlenen kıymetli evraklara menkul kıymet denilir. Hisse senetleri, tahvil ve hazine bonoları menkul kıymetler arasındadır. Menkul kıymetlerin arz ve talebinin karşılandığı organize pazarlara ise menkul kıymet borsası adı verilir.

Hisse senetleri ait oldukları şirkete ortaklık sonucu verdiklerinden alım satımları ilkesel olarak meşrûdur. Ancak ortak olunacak şirketlerin faaliyet ve gelirlerine göre hüküm değişmektedir. Dinen meşrû olmayan faaliyetler için kurulmuş şirketlerin hisse senedi alınamaz. Faaliyet alanı dinen meşrû olan ve dinin onaylamayacağı hiçbir geliri bulunmayan şirketlerin hisse senedi alınabilir. Şirket ana sözleşmesinde sayılan faaliyet alanları tamamen dinen meşrû olmakla birlikte dinin onaylamayacağı faaliyetleri ve gelirleri de olan şirketlerin hisse senetlerinin alım satımında ise görüş ayrılığı vardır. Kabul edilen görüşe göre şirketin toplam aldığı fâizli kredi, hisse senetlerinin toplam piyasa değerinin % 30’unu geçmiyorsa, şirketin fâizli bankalardaki mevduatının toplamı, hisse senetlerinin piyasa değerinin % 30’unu geçmiyorsa ve şirketin dinin uygun görmeyeceği kârı o yılki kârının % 5’ini geçmiyorsa böylesi şirketlerin hisse senedi alınabilir. Az da olsa dinen gayr-ı meşrû geliri olan şirketlerin hisse senedi alınmaz diyenler de vardır. Temettü alındığında dinin uygun görmediği gelirler toplam gelirin içinden çıkarılıp ihtiyaç sahiplerine aktarılır. Türkiye’de Katılım Endeksi böylesi bir incelemenin ürünüdür.

 

Sermaya Piyasası


Sukuk Nedir?

 Devletlerin ve anonim şirketlerin faiz karşılığı borçlanacakları…

]]> Sigorta Câiz midir? http://www.katilimbankaciligi.com/sigorta-caiz-midir/ Tue, 30 Jun 2015 16:05:08 +0000 http://www.katilimbankaciligi.com/?p=169 İnsanoğlu hayatı boyunca zaman zaman kötü olaylarla karşılaşmakta ve hayatını, sağlığını, ailesini, bin bir emekle elde ettiği mal varlığını ve işini kaybetmektedir. Deprem, sel, fırtına, toprak kayması, çığ, yangın, trafik kazası, iş kazası ve hastalık gibi istenmeyen olgular dünyanın hemen her yerinde sıkça görülebilmektedir. Böylesi kötü zamanlarda insanların akrabalarından, arkadaşlarından, vakıflardan ve devletten yardım talebinde bulunması ve onların da yardıma koşması gerekir. Ancak bu tür yardımlar çoğu zaman gecikir ya da yetersiz kalır. Kısacası insanın zor zamanlar için tedbir alması kendi menfaatinedir. Bu tedbirlerden biri de sigortadır.

1. Sosyal sigorta: Devletin kurduğu bir sistem ile yaşlılık, hastalık, tabii afetler vb. durumlar için vatandaşlarından vergi (prim) toplaması ve sigortaya konu riskin gerçekleşmesiyle de onlara yardımda bulunmasıdır.

2. Karşılıklı üyelik sigortası: Sigortalıların sigorta şirketine ortak oldukları, ödedikleri primin bir kısmıyla gerçekleşen risklerin karşılandığı diğer kısmının yatırıma dönüştürülüp kâr sağlanmaya çalışıldığı sigorta çeşididir. Günümüzde uygulanmaya çalışılan İslâmî sigortacılık bu sisteme dayanmaktadır. İslâmî sigortacılıkta primler meşru alanlarda değerlendirilir.

3. Ücretli ferdi sigorta: Sigorta şirketinin belli bir prim karşılığı, belli bir dönem için, belli riskler karşılığında, belli bir tutarı ödemeyi taahhüt etmesi şeklinde işleyen sigortadır.

Devletin kurduğu sosyal sigortacılık sistemine üye olmak, vergi ya da prim sayılacak ödemeler yapmak ve ihtiyaç halinde devletin yardımlarından ve ödemelerinden istifade etmek meşrudur.

Karşılıklı üyelik sigortasında toplanan primler dine uygun alanlarda değerlendiriliyor ise meşrudur. Zira sigortalılar kurulan şirketin ortağıdır ve ödedikleri primler aslında şirkete ödedikleri sermayedir. Sermaye ise ancak meşru alanlarda değerlendiriliyor ise yaptıkları işlem dine uygun sayılabilir. İslâmî sigortacılıkta primler meşru alanlarda yatırıma dönüştürülür.

Ücretli ferdi sigorta hakkında yoğun tartışmalar yaşanmıştır. Tartışmaları şöyle özetleyebiliriz:

Şekil-26: Sigortalılardan Prim Havuzu Vasıtasıyla Riskin Gerçekleştiği Kişilere Fon Akışı.

11r

Sigorta konusunu ilk defa ele alan İbn Âbidîn olmuş ve böylesi bir sözleşmenin ancak dâru’l-harpte gayr-ı müslimlerle yapılabileceğini ifade etmiştir. Zira ona göre sigorta borç olmayan bir şeyi borçlanmak olarak değerlendirilmiştir. Daha sonra pek çok âlim ve heyet fâiz, kumar, belirsizlik hali ve haksızlık gibi gerekçelerle sigorta sözleşmelerini meşru görmemişlerdir. Bir takım İslâm hukukçuları ise sigortayı kişinin uğradığı zararı hafifleten bir yardımlaşma sistemi ya da konusu teminat olan bir sözleşme olarak değerlendirmiş ve ücretli ferdi sigortacılığı meşru görmüştür. İtirazı olan ilim adamlarının fâiz, kumar ve belirsizlik hali gibi gerekçelerine katılmamışlardır. Diyanet İşleri Başkanlığı da fâiz ve gayr-ı meşru gelir elde edilen birikimli hayat sigortası ve bireysel emeklilik dışında sigorta çeşitlerini meşru görmüştür.

Sigorta


Sigorta Câiz midir?

İnsanoğlu hayatı boyunca zaman zaman kötü olaylarla karşılaşmakta…

]]> Aval Vermek Ne Anlama Gelir? http://www.katilimbankaciligi.com/aval-vermek-ne-anlama-gelir/ Tue, 30 Jun 2015 16:00:52 +0000 http://www.katilimbankaciligi.com/?p=171 Aval, üçüncü tarafın ya da poliçede imzası bulunanlardan birinin müteselsil sorumluluk hükümlerine göre senet bedelini üstlenmesidir. Dolayısıyla aval bir kefâlet işlemidir. Poliçe, alacaklının borçlusuna borcu bir başka tarafa ya da onun havale edeceği bir başkasına ödemesi emridir. Kimi zaman bu üçüncü alacaklılar bir banka kefâleti aramaktadırlar ki bu kefâlet aval vererek sağlanır. Kefâlet ve teminat mektubu için zikredilen şartlar aval için de geçerlidir.

 

Teminatlar


]]> Swap Nedir? Câiz Midir? http://www.katilimbankaciligi.com/swap-nedir-caiz-midir/ Tue, 30 Jun 2015 15:15:41 +0000 http://www.katilimbankaciligi.com/?p=528  Uygulamada fâiz swap sözleşmeleri ve para swap sözleşmeleri olmak üzere iki farklı swap işlemine rastlanılmaktadır.

Fâiz swap sözleşmesinde taraflar, belirli bir vâde için, fâiz ödemelerini karşılıklı olarak değiştirirler. Fâizler iki tarafın anlaştığı bir anapara tutarı üzerinden hesaplanır. Fâiz swap işleminde anaparalar hiçbir şekilde el değiştirmez. Zira bu işlemde taraflar kredileri temin ettikleri piyasalara karşı borçlandıkları anaparaları değil, ödemeyi taahhüt ettikleri fâizleri değiştirmektedirler. Taraflar kredilerin temin edildiği piyasalara birbirleri adına fâiz öderler. Fâiz swapının başta gelen amaçlarından biri, dalgalı fâiz ödemeli borcu, sabit fâizli borca çevirerek ya da tersini uygulayarak yüksek tutarda fâiz ödemelerinden kurtulmaktır. Fâiz swap sözleşmeleri genellikle farklı kredi değerliliğine sahip taraflar arasında yapılır. Kredi değerliliği düşük olan taraf, kredi değerliliği yüksek olan tarafa bir bedel (swap primi) öder. Bu işlem sonucunda her iki taraf da kredi maliyetlerini ucuzlatmış olurlar.

Para swapına gelince, iki taraf arasında belirlenen tutarda bir para biriminin başka bir para birimi ile değiştirilmesi ve belirli bir süre sonunda değiştirilen anaparaların geri ödenmesini içeren bir sözleşmedir.

Para swapı sözleşmesi üç aşamada gerçekleşir:

Birinci aşamada, taraflar, farklı döviz cinsinden anaparaları, sözleşmenin yapıldığı tarihte üzerinde anlaştıkları kur üzerinden (genelde carî kur) değiştirirler.

İkinci aşamada swap sözleşmesi süresince değişimi yaptıkları anaparaların fâizlerini karşılıklı olarak değiştirirler.

Üçüncü ve son aşamada ise, taraflar önceden kararlaştırılan kur üzerinden anaparaları karşılıklı olarak geri verirler. Görüldüğü üzere, bir swap işlemi biri spot ikisi de (fâiz ve anapara) forward olmak üzere üç işlemden oluşmaktadır.

Fâiz swapı fâizin dinen meşrû olmaması sebebiyle câiz değildir. Döviz swapında da fâiz swapı var olduğundan yine işlem meşrûiyetini yitirmektedir. Faiz takası olmaksızın spot işlemle değiştirilen para birimlerinin belli bir vâdede başta anlaşılan bir kur üzerinden yeniden değiştirilmesi işlemi ise forward işlemin hükmünü alır. Yani amaç spekülasyon ise bu da câiz olmaz. Ancak amaç normal ticareti korumak ise bu tür işlemlere de izin verilebilir.

 

]]>