Na een nacht vol regen en onweer klaarde het zondagochtend op en wees alles erop dat het een prachtige dag zou worden. Onder vrijwel ideale omstandigheden daagden zo’n 8500 lopers zichzelf op verschillende afstanden uit. Jochem Myjer ging – een week nadat hij weer was gaan optreden – in 23 minuten de 5 kilometer te lijf en toonde hiermee eens en voor altijd aan dat hij zijn lichaam weer de baas is. En voor wie zich na mijn column van vorige week afvraagt hoe mijn goede vriendin Marion het deed: die maakte na een hersenvliesontsteking met verve haar comeback op de hele marathon en bleef met 3 uur en 24 minuten niet alleen ruim binnen haar streeftijd, maar sleepte ook nog eens de tweede prijs bij de vrouwen in de wacht!

En zo kende deze wat broeierige dag ongetwijfeld nog veel meer verhalen van het kaliber ‘Verheug u, wij hebben gewonnen!’ Helaas kende Leiden zondag echter ook zijn eigen Pheidippides. Een deelnemer aan de halve marathon zakte na de finish in elkaar en overleed in het ziekenhuis. Wat een drama voor de nabestaanden, maar wat een domper ook voor de organisatie, die het tot dan toe zo voorspoedig verlopen – want perfect georganiseerde – hardloopfeestje plotseling zijn glans zag verliezen. Een voor velen prachtige dag kreeg zo een inktzwart randje, en ja, dat is triest…

Komende zondag maakt deze vriendin na een langzaam maar voorspoedig herstel haar comeback, nota bene in uw en mijn Leiden. Natuurlijk sta ik net als in Amsterdam en Rotterdam met een enthousiast groepje langs de hekken om haar aan te moedigen. Niet één keer, maar als alles goed gaat vijf maal zullen we haar naar de eindstreep schreeuwen. Waar we daarbij in de twee grootste steden van ons land gebruik konden maken van het openbaar vervoer, zullen we ons in Leiden per fiets tussen de geplande supportersposten moeten verplaatsen, maar dat de marathonlopers hier zondag twee keer hetzelfde rondje lopen, maakt het allemaal wel weer een stuk eenvoudiger.

Natuurlijk, elke renner verdient ontiegelijk veel respect. Maar als u zondag langs het parcours staat en u ziet met startnummer 9640 toevallig iets fluorescerends voorbijflitsen, doe mij – en haar – dan een lol en geef Marion dan even verbaal een extra duwtje in de rug. Een PR zit er gezien de voorgeschiedenis nog niet in, maar haar kennende is ze erop gebrand binnen haar streeftijd van 3 uur en 30 minuten te blijven. En met uw hulp zou dat nog kunnen lukken ook!

Draaiorgelmannen vormen een heetgebakerd volkje. En nee, dat zijn niet mijn woorden. Ik citeer hier Arnold Vroomans, organisator van de Draaiorgeldag die vorige week plaatsvond in de Hooglandse Kerk. Twee orgelmannen gingen daar nog net niet met elkaar op de vuist omdat een van hen zijn pierement voor zijn beurt zou hebben aangezwengeld. De ander merkte ten overstaan van een journalist van het Leidsch Dagblad fijntjes op dat daar ‘geen ene tyfus’ van klopte. Dergelijk taalgebruik sluit naadloos aan bij dat in de mailtjes die ik een paar jaar terug mocht ontvangen, maar dit terzijde.

Tijdens de laatste viering van Leidens Ontzet ging het op de Steenschuur ook al mis. Twee orgelmannen kregen ruzie en gingen daarbij vol op het orgel. Een van hen verloor tijdens de woordenwisseling de macht over zijn rijdende draaiorgel, waarna een vrouw nog net op tijd kon wegspringen en het orgel beschadigd raakte. De doortastende werkwijze van Diederik Stapel volgend is er dus maar één conclusie mogelijk – en de Universiteit Twente, die binnenkort écht onderzoek naar de invloed van draaiorgelmuziek gaat doen, zal dit bevestigen: Draaiorgels maken meer kapot dan je lief is!

In de vijf bloembakken aan de zijkant van het Stadhuisplein worden sinds kort de ingrediënten van hutspot verbouwd. Winterpeen, aardappel, ui en (voor de gevorderde thuistuinier en hutspotliefhebber) pastinaak zijn volgens de initiatiefneemsters van het project Vrij Groen namelijk uitstekend op kleine schaal en voor thuisgebruik te planten en te oogsten. Ik schoot in de lach toen ik het bericht las – niet in de laatste plaats omdat dat vlak voor 1 april was. In diezelfde week deelden boeren in Amsterdam ook nog eens tienduizenden kilo’s aan onverhandelbare aardappels en uien uit. Wat zou je dus zelf in de bemeste aarde van je plantenbakje gaan lopen wroeten?

Maar het was geen grap. Hoewel er nu nog slechts enkele met merkstift beschreven latjes uit de aarde van de vijf bakken steken, zou er in de aanloop naar 3 Oktober van de oogst heuse hutspot gekookt moeten kunnen worden. Hoe sympathiek ik het initiatief ook vind, ik zie het mezelf niet doen. Met IJsheiligen voor de deur – nog anderhalve week – is het weer bijna tijd om onze bakken te vullen met verse potgrond en nieuwe planten te kopen, zodat we met een beetje geluk tot aan de hutspot achter de geraniums kunnen zitten.

Liefhebbers van moderne kunst weten het LUMC al langer feilloos te vinden, want in de Galerie worden jaarlijks vijf exposities georganiseerd die bij pers en publiek hoog staan aangeschreven. De afgelopen vijfentwintig jaar heeft het ziekenhuis echter ook een imposante permanente collectie opgebouwd, waarvan de kunstwerken deel uitmaken van het interieur van het ziekenhuis. Kunst met een functie dus. Kunst die niet klinisch te midden van andere kunst in een verstild museum hangt, maar kunst in het wild.

Hoewel een ziekenhuis een openbaar gebouw is, stap je er niet zo snel binnen om eens op je gemakje rond te kijken wat er zoal aan de muur hangt. Het LUMC nodigt iedereen uit dat vooral wel te komen doen en stippelde daartoe een Kunstroute uit langs een representatieve selectie uit de gevarieerde vaste collectie. Aan de hand van een fraai en bovendien gratis boekje, dat sinds twee weken in de centrale hal voor u klaar ligt, kunt u ongestoord rondstruinen door de gangen van het medisch centrum. In een natuurlijke en dynamische omgeving waarin gewerkt, geleerd, geleden, gehoopt, gevreesd en genezen wordt, kan ook – of misschien wel juist – van kunst worden genoten. Ik kan u dit ziekenhuisbezoekje van harte aanbevelen.

Vorige week publiceerde Kuipers vanuit het ruimtestation een foto van de Randstad. Een bijzondere plaat, die Leiden van zijn beste kant laat zien. Wie de foto gezien heeft, zou me nu van gelul in de ruimte kunnen betichten. Er zijn immers wel mooiere kiekjes van onze stad dan in het aardedonker, recht van boven en van 400 kilometer afstand genomen. Ik geef ook toe: Amsterdam en Schiphol zag ik direct liggen en de ‘Stad van Ontdekkingen’ liet zich niet zo 3-2-1 ontdekken. Maar toch, beste lezer, maar toch…

Zonder het Leidse bedrijf Cosine, had Astro-André’s Nikon-camera ‘Leiden by night’ niet eens kúnnen registreren. De combinatie van de lange sluitertijd die nodig is om een dergelijke foto te belichten en een kruissnelheid van meer dan 27.000 kilometer per uur zou ongetwijfeld een bewogen foto hebben opgeleverd. Het in het Bio Science Park gevestigde Cosine ontwikkelde in opdracht van de ESA de NightPod, een hulpmiddel waarmee dergelijke bewegingsonscherpte digitaal kan worden tegengegaan. Op Kuipers’ haarscherpe foto, die deel uitmaakt van een serie die lichtvervuiling in kaart moet brengen, is Leiden dan misschien niet meer dan een klein, oplichtend vlekje. Maar vlak dit vlekje niet uit, want wat zijn we hier toch tot veel in staat!

Laten we eens achttien jaar teruggaan in de tijd: Leiden, 1994. B&W moesten ook toen 15 miljoen bezuinigen, alleen ging het destijds nog om guldens. Volgens de Winkelatlas Zuid-Holland verloor onze stad als winkelstad terrein en de binnenstadwinkeliers schreeuwden moord en brand: er moest iets gebeuren. Het antwoord van de gemeente luidde ‘Bereikbare kwaliteit’. De Aalmarktplannen luisterden toen nog naar de naam ‘Sleutelhof-project’, er zou op termijn een parkeergarage worden gebouwd bij de Morspoort, De Rijksweg 11 West en de Ringweg Oost stonden hoog op de agenda én de tram moest terug: vanuit Alphen over bestaand spoor naar Lammenschans en vervolgens via de binnenstad naar de kust.

De meeste dromen zijn bedrog, zong Marco Borsato in datzelfde 1994 al. Van alle hierboven genoemde, veelal zeer concrete plannen die ik uit de kranten van dat jaar viste, zijn er achttien jaar later welgeteld nul verwezenlijkt. Je zou het een nachtmerriescenario kunnen noemen. En tóch werd er vorige week gedroomd. En ik droom, hoop en bid vurig mee: dat over nog eens achttien jaar dan toch tenminste het vooralsnog door heel Leiden omarmde Singelpark gestalte heeft gekregen. Al was het maar om te bewijzen dat we in Leiden niet alleen durven dromen, maar ook durven doen.

De wapenspreuk van Leiden, ‘Haec libertatis ergo’, zou je met een beetje goede wil kunnen vertalen met ‘Vrijheid, blijheid’ – en ook dat lijkt niet voor niets: ‘Fiets fout’ is rond het station niet langer ‘fiets weg’, omdat deze plaatselijke verordening volgens een Haagse rechter juridisch onjuist is geformuleerd. De regel dat de Leidse horeca bij buitenevenementen gebruik moet maken van herbruikbare eco-glazen wordt op 30 april bij het eerste het beste evenement al gerecycled. En als de Milieudienst West-Holland met een gat in de begroting blijkt te kampen, wordt ook dat met gemaintiendraai gedicht: dan wordt er het komende jaar toch gewoon wat minder gecontroleerd?

Al jaren heeft Leiden een Modellenboek Gevelreclame. Nu de gemeente dan eindelijk begonnen is met het aanpakken van de volgens dit modellenboek verboden stoepborden en de lokale middenstand zo waar zelfs op de vingers wordt getikt, is de VVD er als de kippen bij met een voorstel dit stoepbordverbod te heroverwegen. Volgens de liberalen zou er bij diezelfde middenstand namelijk geen draagvlak meer zijn voor dit verbod. De overtreder laten bepalen of regels wenselijk zijn of niet, het lijkt me de omgekeerde wereld. Maar tegelijkertijd toont het aan dat het hier met het draagvlak voor onze wapenspreuk voorlopig nog wel goed zit!

De burgemeester van deze Twitterstad twittert niet. Vorige week kondigde zijn collega Hoes van Maastricht aan te stoppen met twitteren omdat 140 tekens geen ruimte zouden bieden voor nuance, en eerder twitterde de burgervader van Hulst zich tot landelijk nieuws door na een overval op een Chinees restaurant hier schijtlollig de dlaak mee te steken. Misschien heeft Henri Lenferink dus groot gelijk dat hij nog altijd niet aan het microbloggen is geslagen. Desondanks stond hij begin deze maand op Twitter plots in het middelpunt van de belangstelling. De gemeenteraad van Nijmegen vergaderde over een nieuwe burgemeester en de geruchten dat de kansen van onze Lenferink groeiden werden steeds heviger. Leidse tweeps hielden de ontwikkelingen via de hashtag #BM024 nauwlettend in de gaten, om pas tegen tweeën een virtuele zucht van verlichting te slaken: Lenferink bleef in Leiden.

Vorige week blogde hij dat het allerminst zeker is dat hij zich in 2015 beschikbaar stelt voor een derde Leidse termijn. Mocht hij dat doen, dan is het wat hem betreft behalve aan de gemeenteraad ook aan de Leidse bevolking om zich hierover uit te spreken. De unaniem opgeluchte tweets na De Nacht van Nijmegen bewijzen echter dat hij daarvan weinig te vrezen heeft.

Wat volgde was een protestactie, waarvan u zich de postertjes die de stad rood kleurden ongetwijfeld zult herinneren. Deze actie was in zoverre succesvol dat de universiteit de politiek meer tijd gaf om de exploitatie van het vlakkevloertheater over te nemen of onder te brengen. In blessuretijd wist de gemeente echter niet te scoren en dus ‘valt het doek’, zoals veel media woordspelerig kopten, nu alsnog.

GroenLinks is er nog niet klaar mee en zet in op een reprise. Een petitie op de weblog van Pieter Kos, waarin de universiteit wordt aangesproken op haar maatschappelijke verantwoordelijkheid, werd vanuit het hele land al veelvuldig ondertekend. Ook door mij, al heeft de universiteit daar waarschijnlijk lak aan en zal ze niet terugkomen op een reeds in 2008 genomen besluit – een besluit dat ik tot op zekere hoogte nog begrijp ook. Wat ik alleen niet begrijp is waarom de universiteit theater níét, en – afgaande op de peperdure renovatie van het Universitair Sportcentrum komende zomer – sport blijkbaar wél tot haar kerntaken rekent.