stelaris

ΤΟ ΞΥΠΟΛΗΤΟ ΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

2026-10-20T06:38:04.480-07:00

Στις 30 Οκτωβρίου του 1944 στη νικηφόρα παρέλαση που σήμανε το τέλος της Γερμανικής Κατοχής για τη Θεσσαλονίκη, εμφανίστηκε στο τέλος της μια ομάδα ξυπόλητων εφήβων που κρατούσαν ένα μεγάλο χαρτόνι στα χέρια τους. ΞΥΠΟΛΗΤΟ ΤΑΓΜΑ Αυτή την «συμμορία» πιτσιρικάδων με την εξαιρετική για τα δεδομένα της ηλικίας τους αλλά και της εποχής αυτοοργάνωση, αποτελούσε μια ομάδα περίπου 50 παιδιών. «Ξυπόλητα , ρακένδυτα παιδιά περίπου 12 έως 15 χρονών, έφυγαν από το Παπάφειο Ορφανοτροφείο όταν αυτό επιτάχθηκε από τους Γερμανούς για να γίνει Γενικό Νοσοκομείο των κατακτητών» διηγούνται ο Στέλιος Λιάπσης Αντιπρόεδρος και ο Ιωάννης Βαφειάδης Γενικός Γραμματέας του Συλλόγου Αποφοίτων Παπάφειου Ορφανοτροφείου Θεσσαλονίκης «ο Μελιτεύς» και δημιούργησαν την ομάδα «Ξυπόλητο Τάγμα» Ήταν μικρά παιδιά που ζούσαν στα όρια της ανέχειας προσπαθώντας όπως όλοι οι θεσσαλονικείς να επιβιώσουν. Στην ομάδα τους συμμετείχαν κυρίως παιδιά από το Παπάφειο-160 παιδιά είχε το Ίδρυμα λίγο πριν μπουν οι Γερμανοί στη Θεσσαλονίκη και το φαγητό έτσι κι αλλιώς ήταν λιγοστό, αλλά υπήρχαν παιδιά και από άλλα ορφανοτροφεία όπως ο «Αριστοτέλης» παιδιά που είχαν χάσει τους γονείς και τους συγγενείς τους στον πόλεμο. Όλη η πόλη ζούσε τότε στα όρια της αντοχής της ή μάλλον πέρα από αυτά, οι άνθρωποι πέθαιναν στους δρόμους από ασιτία. Η συμμορία ανηλίκων ακολουθούσε τους άγραφους νόμους μιας οργάνωσης. Σε άλλες εποχές θα μπορούσε να ήταν μια οργάνωση μικροκακοποιών, αλλά όταν η πείνα και το κρύο μετρούσαν πτώματα καθημερινά ποιος θα μπορούσε να κατηγορήσει μικρά παιδιά που έκλεβαν κουραμάνες από τα καμιόνια των Γερμανών; Γιατί αυτό έκαναν κυρίως οι πιτσιρικάδες. Δημιουργούσαν αντιπερισπασμούς για να ξεγελάσουν τα καμιόνια των κατακτητών και να κλέψουν καρβέλια ψωμιού. Κρατούσαν για τις ανάγκες τους αλλά έδιναν και στους ανθρώπους που είχαν ανάγκη, ή μάλλον σε εκείνους που λιμοκτονούσαν γιατί ανάγκη είχαν όλοι . Εκείνοι που δεν είχαν ανάγκη ήταν οι μαυραγορίτες , που ήταν όπως λέει ο κ Βαφειάδης κι αυτοί στο στόχαστρο του ξυπόλητου τάγματος» Οι μικροί…Ρομπεν των Δασών έπαιρναν από τους μαυραγορίτες και τους γερμανούς κατακτητές για να τα δώσουν στο λαό που πάλευε να επιβιώσει. Αλλά δεν έκαναν μόνο αυτό: Συμμετείχαν ενεργά στην Αντίσταση κατά των Γερμανών φυγαδεύοντας τους αντάρτες με καϊκια. Τα χρόνια πέρασαν. Τα ορφανά μεγάλωσαν και βρήκαν ένα δρόμο στη ζωή μετά τον πόλεμο. «Δεν ξέρουμε ποιος ή ποιοι ήταν οι αρχηγοί αυτής της συμμορίας , ούτε τι έκαναν μετά τον πόλεμο. Ακούγαμε από τους μεγαλύτερους στο Ορφανοτροφείο για κάποιον Φαρμάκη από την Πτολεμαϊδα, κι έναν Τάσο Τζώτο από την Κοζάνη, όμως δεν ξέρουμε αν τα ονόματα αυτά ήταν πραγματικά» , λένε οι εκπρόσωποι του Συλλόγου.

Μια βραβευμένη ταινία μια άγνωστη ιστορία Το σίγουρο είναι ότι η δράση του Ξυπόλητου Τάγματος έφτασε μέχρι την Αμερική. «Το 1944 ο ηθοποιός του Κρατικού Θεάτρου Νίκος Κατσιώτης διηγείται την ιστορία του «Ξυπόλητου Τάγματος» στον Ελληνοαμερικανό σκηνοθέτη Γκρέγκ Ντάλλας, στη διάρκεια ενός ταξιδιού του στην Αμερική. Και δέκα χρόνια αργότερα η συμμορία της Θεσσαλονίκης γίνεται ταινία του Χόλιγουντ με μοναδικό επαγγελματία ηθοποιό τον Νίκο Φέρμα και τη μοναδική επίσης μουσική του Μίκη Θεοδωράκη ο οποίος έκανε το κινηματογραφικό του ντεμπούτο. Η πρεμιέρα του Ξυπόλητου Τάγματος έγινε στις 24 Μαρτίου του 1954 σε μεγάλες αίθουσες προβολών σε Αθήνα και Νέα Υόρκη και ένα χρόνο αργότερα στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Εδιμβούργου απέσπασε το βραβείο Καλύτερης Ταινίας.

Λιβάδι Ολύμπου…Κάτι σαν ταξιδιωτική αφήγηση

2026-10-15T05:28:54.183-07:00

Δεν ήθελα να πάω σ αυτή την ξενάγηση. Βαριόμουν. Ήθελα να μείνω μόνη μου στο υψόμετρο περίπου 1.180 μέτρων ν αγναντεύω τα ψηλά βουνά, τον Όλυμπο και να παίρνω βαθιές ανάσες περπατώντας στα στενά δρομάκια που οδηγούν σε ανοίγματα με πλατάνια και βελανιδιές και δροσερές πηγές. Αλλά τα βήματά μου με οδήγησαν μαζί με τα άλλα μέλη του Σωματείου Φίλοι του Ιστορικού Κέντρου Θεσσαλονίκης στον Ιερό Ναό των Αγίων Αναργύρων Λιβαδίου και εντυπωσιάστηκα από την ξενάγηση του εφημέριου π Άνθιμου. Η ιστορία ενός Ναού που…χάνεται αλλά του Κτήτορά του που θα συνεχίσει να μνημονεύεται Πολύ σύντομα θα γράψω ότι η ιστορία του Ναού ξεκινά το 1760 , αλλά η ιστορία του κτήτορά του , του Ιερομόναχου Άνθιμου Ολυμπιώτη μερικές δεκαετίες πιο πριν. Ο Άνθιμος μαθήτευσε με την προτροπή του Ηγούμενου της Μονής της Ολυμπιώτισσας στην Αθωνιάδα Σχολή μαζί με μεγάλα ονόματα της εποχής, αλλά και στη Βιέννη δίπλα στο Νικηφόρο Θεοτόκη.

Η δράση του γίνεται γνωστή στους Έλληνες της Διασποράς, οι οποίοι τον υποστηρίζουν και οικονομικά. Η σημαντική πλέον περιουσία του Άνθιμου Ολυμπιώτη δίνεται για να ανεγερθούν Σχολείο, Βιβλιοθήκη και Εκκλησία στο Λιβάδι Ολύμπου, τον γενέθλιο τόπο του. Σήμερα ο ιστορικός Ναός καταρρέει. Η μελέτη στατικότητας που έγινε (το κόστος των 25.000 κάλυψε ο Ναός) έδειξε ότι υπάρχουν σοβαρά προβλήματα στο κτίσμα και ότι οι εργασίες που πρέπει να γίνουν για να είναι ασφαλής ο Ναός φτάνουν το 1 εκ ευρώ.

Το Άλσος έχει τη δική του ιστορία

Το πιθανότερο σενάριο είναι ο Ναός να μην λειτουργήσει… (άγνωστο για πόσο) και ο εφημέριός του π Άνθιμος με καταγωγή από αυτόν τον τόπο ,να μετακινηθεί σε άλλη ενορία. Το Λιβάδι ωστόσο είναι μια περιοχή που δεδομένων των γενικότερων συνθηκών, (της συνεχιζόμενης μετακίνησης στα μεγάλα αστικά κέντρα, και της υπογεννητικότητας), παρουσιάζει σχετική ανάπτυξη κυρίως ως ορεινός τουριστικός προορισμός. Συνεχίζουμε την περιήγηση στον κύριο δρόμο του χωριού που οδηγεί από την κεντρική πλατεία όπου βρίσκεται το σπίτι όπου έζησε ο Γεωργάκης Ολύμπιος αγωνιστής της Επανάστασης του 1821 και μέλος της Φιλικής Εταιρείας, μέχρι το Άλσος Το άλσος «Κιόσκι» Κωνσταντίνου Γκουτζαμάνη, ένα φυσικό αξιοθέατο της περιοχής αποτυπώνει μία ακόμη ιστορία. Το έργο της διαμόρφωσής του ξεκίνησε το 1911 από την έμπνευση ενός φιλοπρόοδου Δασκάλου και υποστηρίχθηκε από τον τότε δήμαρχο και τούς κατοίκους του χωριού που μετέφεραν με τα μουλάρια τους πεύκα και έλατα

Όπως πληροφορούμαστε από τον ιστότοπο του Δήμου Ελασσόνας (dimoselassonas.gr) οι Τούρκοι διοικητές Ελασσόνας και Λιβαδίου αντιδρούσαν, γιατί στην υπό φύτευση περιοχή υπήρχε τουρκικό νεκροταφείο. Τότε ο Γκουτζαμάνης υποσχέθηκε και την δενδροφύτευση και του συγκεκριμένου χώρου κι έτσι δέχτηκαν οι Τούρκοι να γίνει το Άλσος. Αφού εξασφάλισε ο δάσκαλος τα δεντράκια, συγκρότησε συνεργεία από μαθητές και μαθήτριες. Τα αγόρια έσκαβαν λάκκους και τα κορίτσια κουβαλούσαν το νερό με τα γκιούμια. Έκτισε και δεξαμενή, την οποία οι πιο ηλικιωμένοι ενθυμούμεθα, για την αποθήκευση του βρόχινου νερού, για πότισμα. Επί πέντε χρόνια περιποιούνταν και πότιζε τα δέντρα και περιέφραξε όλη την περιοχή με συρματόπλεγμα για να μην μπουν τα ζώα. Ο Κωνσταντίνος Γκουτζαμάνης παρέδωσε το πνεύμα του στην Κατερίνη, την 12η Δεκεμβρίου 1932. Στο χώρο του πάρκου («Κιόσκι») υπάρχει μέχρι σήμερα μια «υπενθύμιση» της προσφοράς του, μαζί με ένα άγαλμα του ήρωα Γεωργάκη Ολύμπιου. Απομακρυσμένα από τα μεγάλα αστικά κέντρα, μικρά ή μεγαλύτερα χωριά, σκαρφαλωμένα σε πρόποδες βουνών, μέσα σε πεδιάδες, παραλίμνια ή παραθαλάσσια, ακόμη και χωρίς κατοίκους πια, συνεχίζουν να διηγούνται ιστορίες γι αυτούς που έζησαν, δημιούργησαν και οραματίστηκαν μια καλύτερη, ελεύθερη και δημιουργική κοινωνία.

Στα σπίτια της ανακύκλωσης το…bonus της σύνταξης

2026-08-02T21:13:05.061-07:00

Τη συνάντησα ένα πρωί καθώς πήγαινα στο σούπερ μάρκετ. Γύρω στα 70 ίσως και παραπάνω, αδύνατη με μαλλιά κοντά και λουλουδάτο φόρεμα. Έσερνε μια μαύρη σακούλα σκουπιδιών. Τα άδεια πλαστικά μπουκάλια ξεχείλιζαν. Σε κάθε της βήμα τινάζονταν έτσι που νόμιζες ότι θα ξεχυθούν στις πλάκες του πεζοδρομίου. Προσφέρθηκα να βοηθήσω. «Πού τα πάτε»; Ρώτησα «Εκεί» μού απάντησε. Ο δείκτης της ήταν όσο ίσιος τής επέτρεπαν τα αθριτικά της, αλλά σημάδευε σταθερά το «σπίτι της ανακύκλωσης». Γύρω από αυτό και άλλοι με αντίστοιχες σακούλες περίμεναν υπομονετικά την εξαργύρωση. Την κοίταξα με ερωτηματικό προσπαθώντας να κάνω συνειρμούς αλλά με σταμάτησε χαμογελώντας κουρασμένα. -«Συνταξιούχος είμαι. Περπατώ καθημερινά και μαζεύω πλαστικά μπουκάλια και τενεκεδένια κουτάκια από αναψυκτικά. Στην αρχή ντρεπόμουν, αλλά τώρα το κάνουμε πολλοί. Δίνουμε τα μπουκάλια, παίρνουμε ένα χαρτάκι που εξαργυρώνουμε στο σούπερ μάρκετ με τα ψώνια μας. Δεν είναι πολλά , αλλά είναι κάτι. Κάτι περισσότερο από την αύξηση πού μάς υποσχέθηκαν». Σ αυτά τα «σπιτάκια της ανταποδοτικής ανακύκλωσης» που κόστισαν 300.000 ευρώ (!) το καθένα, ανακυκλώνονται πλαστικά και γυάλινα μπουκάλια, τενεκεδάκια αναψυκτικών και ποτών . Για να κερδίσεις ένα ευρώ πρέπει να ανακυκλώσεις 33 πλαστικά μπουκάλια. Κι έτσι αρκετοί μαζεύουν όχι μόνο τα δικά τους άδεια μπουκάλια, αλλά και όσα πετούν οι υπόλοιποι. «Σχεδόν ένα χρόνο τώρα που είμαι εδώ κανένας δεν έχει επιλέξει να κάνει δωρεά το μικροποσό της ανταποδοτικής ανακύκλωσης που έχει κερδίσει φέρνοντας άδεια μπουκάλια. Γιατί υπάρχουν δύο επιλογές για όσους φέρνουν υλικά για ανακύκλωση: Η εξαργύρωση ή η δωρεά. Όλοι επιλέγουν την εξαργύρωση» λέει η υπάλληλος που εξυπηρετεί τη διαδικασία. Τα μικροποσά που συγκεντρώνουν οι χρήστες εκτυπώνονται σε μια απόδειξη κι εξαργυρώνονται σε σούπερ μάρκετ για την αγορά προϊόντων αλλά: -Τα πολυκαταστήματα που είναι συμβεβλημένα με το πρόγραμμα είναι ελάχιστα καθώς δεν υπάρχει ανάλογο ενδιαφέρον (παρά μόνο για την αύξηση των τιμών λόγω του πολέμου…)

Η 13η σύνταξη και η ανακύκλωση Αυτή είναι η μία πλευρά της ανταποδοτικής ανακύκλωσης στα 48 σπιτάκια που έχουν τοποθετηθεί σε όλο το πολεοδομικό συγκρότημα Θεσσαλονίκης. Στο σύνολο του πολεοδομικού συγκροτήματος, σύμφωνα με τα στοιχεία του 2024 συγκεντρώθηκαν συνολικά 88,76 τόνοι υλικών πλαστικού και μετάλλων. Το ποσό δεν ικανοποιεί τους αρμόδιους φορείς καθώς τα σύμμεικτα απορρίμματα της πράσινης γραμμής που παράγει η πόλη ξεπερνά τους 118.000 τόνους. Την ίδια απογοήτευση για άλλους όμως λόγους κατέγραψαν ελληνικές και κοινοτικές αρχές διαπιστώνοντας ότι το πράσινο έργο των «Πολυκέντρων Ανακύκλωσης» που χρηματοδοτήθηκε και από την Ευρώπη έχει μια πολύ δυσάρεστη «οσμή». Τα μηχανήματα αυτόματης ανταποδοτικής ανακύκλωσης που προμηθεύτηκαν φορείς διαχείρισης απορριμμάτων σε τρεις περιφέρειες : Αττική, Πελοπόννησος και Κρήτη παρουσιάζουν τέσσερα βασικά προβλήματα: Η προμήθειά τους έχει γίνει με φωτογραφικό όπως φαίνεται διαγωνισμό σε τιμές πολλαπλάσιες της αγοράς από έναν και μοναδικό προμηθευτή, ενώ η τοποθέτησή τους έγινε σε κοινόχρηστους χώρους χωρίς αδειοδότηση. Το θέμα ερευνάται πλέον από τις κοινοτικές αρχές. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία με σχετικό ένταλμα έχει διακόψει το πρόγραμμα και τη διαχείριση των «σπιτιών της ανακύκλωσης» έχουν αναλάβει πλέον οι δήμοι. Βέβαια όλα αυτά δεν ενδιαφέρουν ιδιαίτερα όσους περιμένουν υπομονετικά με τις σακούλες τους γεμάτες πλαστικά μπουκάλια να εξαργυρώσουν την ανακύκλωσή τους. Γι αυτούς και για όλους εμάς δεν υπάρχει δημοσιονομικός χώρος για 13η σύνταξη και οι τιμές των προϊόντων παραμένουν υψηλές λόγω της αύξησης του ενεργειακού κόστους. Για όλους εμάς δεν υπάρχει bonus ούτε αύξηση. Μόνο σπιτάκια των 300.000 ευρώ που μάς ανταποδίδουν για την ανακύκλωση κάποιες δεκάρες του ευρώ.

Η διαισθητικός Ελένη Κικίδου βοηθά την Αστυνομία να εξιχνιάσει μια ροζ ιστορία

2026-07-23T23:38:47.398-07:00

Στα μέσα Αυγούστου 1957, παραμονή της Παναγίας, την ώρα που οι περισσότεροι Έλληνες βρίσκονταν στις διακοπές τους, ένας σιδηροδρομικός υπάλληλος ο Δημήτρης Πεπές βρίσκεται νεκρός στο διαμέρισμά του στον Κολωνό. Οι εφημερίδες της εποχής κάνουν λόγο για στυγερό έγκλημα και από την πρώτη στιγμή ανακαλύπτουν ομοιότητες με μια άλλη δολοφονία που είχε γίνει λίγο καιρό πριν, ενός Ελληνογάλλου 40χρονου γνωστού με το όνομα Βιλιέτ. Στα δημοσιογραφικά γραφεία έχουν αρχίσει ήδη περίεργα σχόλια. Το αστυνομικό ρεπορτάζ της υπόθεσης δημοσιεύεται στην εφημερίδα «Απογευματινή» της 21ης Αυγούστου του 1957. Αυτή θα είναι επισήμως τουλάχιστον – η δεύτερη φορά που η διαισθητικός Ελένη Κικίδου θα βοηθήσει την Αστυνομία στην εξιχνίαση ενός μυστηρίου σύμφωνα με το δημοσίευμα: «Ο ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΚΑΙ ΑΣΥΛΛΗΠΤΟΣ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΟΝ ΔΟΛΟΓΟΝΟΣ ΤΟΥ ΒΙΛΙΕΤ ΕΣΦΑΞΕ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΕΠΕ; Το μέντιουμ Κικίδου λέγει ότι δράστης της δολοφονίας είναι ένας καστανός άνδρας ηλικίας 35 με 40 ετών. ΑΙ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΕΝΤΙΟΥΜ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΟΙΚΙΑΝ ΤΟΥ ΘΥΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΟΝ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΝ ΜΑΣ Θ ΔΡΑΚΟΝ. ΄Ένας στυγερός δολοφόνος, ένας σαδιστής, ένας αληθινός μαέστρος του εγκλήματος που κατόρθωσε να παραμείνει ατιμώρητος, είναι ο δήμιος του Δ. Πεπέ; Η διεξαγόμενη ανάκρισις εστάθη με ιδιαίτερην προσοχήν σε αυτήν την εκδοχήν και ως εγνώσθη άρχισε να μελετά τις λεπτομέρειες των δύο εγκλημάτων. Την άγρια δολοφονία του Βιλιέτ στο Αιγάλεω και την εκτέλεσιν του σιδηροδρομικού υπαλλήλου Δημ Πεπέ. Και τα δύο αυτά εγκλήματα όπως παρουσιάστηκαν έχουν πολλά κοινά σημεία» Το βράδυ της 18ης ο αστυνομικός συντάκτης Θεόδωρος Δράκος θυμήθηκε μία άλλη στιγερή δολοφονία που είχε συγκλονίσει το πανελλήνιο. Ήταν καλοκαίρι και τότε και η διαισθητικός του και φίλη του Ελένη Κικίδου μετέβη στον τόπο του εγκλήματος στο Καβούρι και πέφτοντας σε αυτοϋπνωση οδήγησε τους αστυνομικούς στη σύλληψη του δράστη. Κι εκείνος ήταν ο μοναδικός δημοσιογράφος που κατέγραφε και μετέδιδε το συγκλονιστικό ντοκουμέντο. Σχημάτισε τον αριθμό του τηλεφώνου της στο καντράν της τηλεφωνικής συσκευής. Δεν ήταν εύκολο να την πείσει. Αλλά τα κατάφερε : Ξανά.

…. Η Ελένη με τα μάτια μισόκλειστα περπάτησε προς τον τόπο του εγκλήματος. Λίγα λεπτά αργότερα έσκυψε προς τη μεριά του Θεόδωρου Δράκου: «Ένα ρολόι…Ο δράστης είναι άνδρας. Έχει ιδιαίτερη δύναμη και έχει πάρει ένα ρολόι ακριβό από το θύμα» Αργότερα ο αστυνομικός συντάκτης εξιστορώντας τα γεγονότα της δολοφονίας θα πει: «Υπήρχε ένα κοινό μυστικό. Ένα σκοτεινό μυστικό που σε λίγες μέρες θα γνώριζε όλη η Ελλάδα» Η έρευνα διεξάγονταν ταχυτατα. Σύντομα οι αστυνομικοί αξιοποιώντας προφανώς και τις πληροφορίες της διαισθητικού Ελένης Κικίδου εντόπισαν το ρολόι που είχε αρπάξει από το θύμα ο δράστης και το πούλησε μετά από λίγα 24ωρα. Στις 27 Αυγούστου 1957 ο αστυνομικός συντάκτης της εφημερίδας «Ελληνικός Βορράς» έγραψε ένα εκτενές ρεπορτάζ. Είχε στα χέρια του την ομολογία του δράστη Μηνά Χατζηχρήστου, την οποία και δημοσίευσε.: «Εκείνο το βράδυ, θα ήταν πάνω-κάτω σούρουπο όταν πήγα σπίτι του. Βγήκαν από τη μια μεριά οι νοικοκύρηδες, τούς είπα ποιον ζητάω και μού είπαν ότι ο κυρ-Μήτσος δεν ήταν μέσα. Έτσι έφυγα και πήγα και τον περίμενα στη στάση του λεωφορείου. Λίγο πριν τις 9 το βράδυ κατέβηκε από το λεωφορείου και μόλις του είπα ότι τον περίμενα και πήγα στο σπίτι του μού είπε «Άσχημα έκανες. Μπαίνουμε μαζί τώρα στο σπίτι μου φεύγεις φανερά και έρχεται μετά τις 10 το βράδυ στα κρυφά, όταν οι άλλοι θα κοιμούνται. Έτσι έγινε. Όταν επέστρεψα μού άνοιξε. Όλα τα φώτα στο σπίτι ήταν κλειστά. Βγάλαμε όλα τα ρούχα μας και πέσαμε στο κρεβάτι του κοριτσιού (σ.σ της κόρης του θύματος). Ύστερα γύρω στα μεσάνυχτα στα σκοτεινά πάντα ο Πεπές άνοιξε το ψυγείο και έβγαλε να φάμε: ντομάτες , ελιές, τυρί, καρπούζι και ροδάκινα. Μετά μού ζήτησε να με μεταχειριστεί όπως εγώ μεταχειριζόμουν εκείνον. Φυσικά αρνήθηκα, τον κορόιδεψα και ξαφνικά στο μισοσκόταδο , τον βλέπω να κρατάει ένα μικρό μαχαιράκι και να μου λέει να σταθώ και να υποκύψω σ αυτόν γιατί αλλιώς θα με σκοτώσει. Τότε δεν βάσταξα και χειροδύναμος όπως είμαι του έδωσα ένα χτύπημα πάνω στο χέρι του και το μικρό του μαχαιράκι έπεσε κάτω. Ο Πεπές όταν τον χτύπησα στο δεξί χέρι τού έπεσε το μαχαίρι όρμησε να το πιάσει , το έριξα όμως πέρα και μέχρι να σηκωθεί είχα αρπάξει το μαχαίρι και τον χτυπούσα…»

Περισσότερα στο βιβλίο «Ελένη Κικίδου: Η διαισθητικός που άφησε εποχή» εκδόσεις ΑΡΧΕΤΥΠΟ

Εμείς και το εκθεσίωμά μας (Μια συνέντευξη και μια αφορμή για ενδοσκόπηση)

2026-07-19T04:08:29.680-07:00

«Κάθε άνθρωπος έρχεται στον κόσμο με ένα γονιδίωμα και το κουβαλά σχεδόν αναλλοίωτο ως το τέλος. Και όμως, τα γονίδια από μόνα τους δεν εξηγούν γιατί αρρωσταίνουμε. Οι μεγάλες μελέτες δείχνουν ότι το μεγαλύτερο μέρος του φορτίου των χρόνιων νοσημάτων, από τα καρδιαγγειακά και τον διαβήτη ως πολλές μορφές καρκίνου, δεν το ορίζει η κληρονομικότητα αλλά το περιβάλλον με την ευρεία έννοια. Δίπλα στο γονιδίωμα, δηλαδή, υπάρχει κάτι πολύ πιο ρευστό και πολύ πιο δικό μας: το άθροισμα όλων των εκθέσεων που δεχόμαστε από τη σύλληψη ως τον θάνατο. Αυτό το άθροισμα το ονομάζουμε εκθεσίωμα (exposome) Ο αέρας που αναπνέουμε, το νερό που πίνουμε, η τροφή, ο θόρυβος της πόλης, η θερμοκρασία, το άγχος της καθημερινότητας, οι εκατοντάδες χημικές ουσίες που αγγίζουμε χωρίς καν να το αντιλαμβανόμαστε. Όλα αυτά αφήνουν το αποτύπωμά τους στο σώμα μας, συχνά χρόνια πριν εμφανιστεί το πρώτο σύμπτωμα. Το εκθεσίωμα είναι η προσπάθεια της επιστήμης να τα μετρήσει όχι ένα ένα, αλλά συνολικά, όπως ακριβώς τα βιώνει ο οργανισμός: ταυτόχρονα, σε αλληλεπίδραση και σε βάθος χρόνου», λέει μεταξύ άλλων στη συνέντευξή του στα "ΝΕΑ" ο καθηγητής και Πρόεδρος του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Δημοσθένης Σαρηγιάννης μιλώντας για το εκθεσίωμα (exposome) Ανέβηκa την εξωτερική σιδερένια σκάλα που οδηγούσε στην ταράτσα του σπιτιού. Άνοιξα την μεγάλη πολυθρόνα για την παραλία. Τα πολυκαιρισμένα ξύλα έτσιξαν σαν γερασμένες αρθρώσεις. Τις αρθρώσεις μου. Έτριψα τα πονεμένα μου δάχτυλα που κάποτε-σε μια άλλη ζωή- γλυστρούσαν ευλύγιστα στα πληκτρολόγια αρχικά της γραφομηχανής, μετά του ηλεκτρονικού υπολογιστή. Κάθε λέξη κάθε φράση και μια εικόνα μιας ζωής με χαρές και απογοητεύσεις με χωρισμούς και σμιξίματα, με τσιγάρα που άναβαν, προσπαθώντας να σβήσουν τη φωτιά μέσα μου, με αναπάντητα μηνύματα και τηλέφωνα σε φίλους, συντρόφους και συγγενείς. Από πόσες στιγμές, καταχρήσεις, επιφυλάξεις, προσδοκίες, γεύματα, εισπνοές, μυρωδιές, φιλιά, πικρά λόγια, χαρούμενες εκφράσεις, γέλια απαρτίζεται το εκθεσίωμά μας; Είναι η δικιά μας έκθεση στον κόσμο που μάς περιβάλλει. Ένα τείχος προστασίας με ρωγμές που εάν δεν αποφασίσουμε σωστά γίνονται οπές, αφήνουν κενά στην ασπίδα που προστατεύει τον οργανισμό μας, ίσως και την ψυχή μας. Ένα τερέν όπου διασταυρώνονται μπαλιές με σκοπό να νικήσουν την άμυνα (μας), μια οθόνη προβολής ή μια σκηνή όπου "ανεβαίνει" η καθημερινή μας ζωή, στις μολυσμένες πόλεις και σχέσεις, στην καταπρϋντική φύση, στην ψυχική ανακούφιση που προσφέρει η ηρεμία του μυαλού και του σώματος, στην ευεξία του οργανισμού από την σωστή ισορροπημένη διατροφή και τόσα άλλα ακόμη στο παλίμψηστο της καθημερινής μας ζωής. Διαβάστε το δημοσίευμα: https://www.tanea.gr/2026/07/16/science-technology/health/to-ekthesioma-i-zoi-mas-metrimeni/?fbclid=IwY2xjawTJjklleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEeB_Jbnxd4R4WRKw-UWEzE4AV8zHyDTDxUmfdUqWZrfJXF3lwIczZLVfSx8wY_aem_rAxAfUUsMCyxHysG-Ebtig

Ποιος είναι ο Δημοσθένης Σαρηγιάννης (από τη σελίδα του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών) Ο Δημοσθένης Σαρηγιάννης είναι Διευθυντής και Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών. Είναι επίσης Καθηγητής Περιβαλλοντικής Μηχανικής και Διευθυντής του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικής Μηχανικής και του Εργαστηρίου Γενικής Χημικής Τεχνολογίας του Τμήματος Χημικής Μηχανικής και της Ερευνητικής Δομής για το Εκθεσίωμα και την Υγεία στο Κέντρο Διεπιστημονικής Έρευνας και Καινοτομίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης στην Ελλάδα. Επιπλέον, είναι Αναπληρωτής Καθηγητής Περιβαλλοντικής και Υγειονομικής Μηχανικής στο Ινστιτούτο Προηγμένων Μελετών (IUSS) και Διευθυντής του Κέντρου Έρευνας για την Ανάλυση Πολύπλοκων Κινδύνων και Δεδομένων στην Παβία της Ιταλίας και μέλος της ομάδας συντονισμού του εθνικού προγράμματος διδακτορικών σπουδών για την Αειφόρο Ανάπτυξη και το Κλίμα στο Ινστιτούτο Προηγμένων Σπουδών (IUSS) της Παβίας στην Ιταλία και επισκέπτης καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού. Είναι Πρόεδρος της Μεσογειακής Επιστημονικής Ένωσης για την Προστασία του Περιβάλλοντος, Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Τοξικολογίας, μέλος της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων για την Ατμοσφαιρική Ρύπανση του Υπουργείου Υγείας της Ελλάδας και σύμβουλος του Ευρωπαϊκού Κέντρου για το Περιβάλλον και την Υγεία του ΠΟΥ. Για το έργο του σχετικά με την ασφάλεια χημικών και φαρμακευτικών προϊόντων έχει τιμηθεί το 2015 από την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Τοξικολογίας και το Ίδρυμα Βο Ηolmstedt, με το βραβείο Bo Holmstedt. Η έρευνά του επικεντρώνεται: (α) στο ανθρώπινο εκθεσίωμα και τη βελτίωση της εκτίμησης των κινδύνων για την υγεία από βιομηχανικές και περιβαλλοντικές τοξικές ουσίες, και στην αξιολόγηση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και των πολιτικών προσαρμογής και μετριασμού της κλιματικής αλλαγής και (β) στην ενσωμάτωση των πτυχών της υγείας στις στρατηγικές της κυκλικής οικονομίας με στόχο την εφαρμογή προσεγγίσεων ασφαλούς και βιώσιμης σχεδίασης για χημικές ουσίες, υλικά και προϊόντα. Είναι συγγραφέας ή συν-συγγραφέας σε περισσότερες από 200 επιστημονικές εργασίες που έχουν δημοσιευτεί σε επιστημονικά περιοδικά με κριτές και 28 κεφαλαίων σε διεθνή βιβλία και μονογραφίες, ενώ έχει ηγηθεί ή συμβάλει σε 45 διεθνή ερευνητικά προγράμματα στους παραπάνω τομείς.

'Ελληνες "΄Μάγοι" Στελίνα Μαργαριτίδου Εκδόσεις Αρχέτυπο

2026-05-20T22:22:43.774-07:00

Τι είναι η Αναζήτηση; Είναι μια διαδικασία που γίνεται συνειδητά ή όχι; Είναι ένα ταξίδι που κάνεις μόνος σου ακόμη κι όταν είσαι με παρέα; Είναι ένας δρόμος χωρίς τελικό προορισμό; Μια γυναίκα ξεκινά ένα παράξενο ταξίδι στην Ελλάδα και την Κύπρο, πιστεύοντας πως αναζητά μόνο μια αλλαγή στη ζωή της. Πολύ σύντομα καταλαβαίνει ότι βρίσκεται μπροστά σε κάτι βαθύτερο Ποιοι είναι οι άνθρωποι που θα συναντήσει; Τι θα μάθει από αυτούς; Το κοινό στοιχείο ανάμεσα στον Σπύρο Νάγο τον Άγγελο Τανάγρα και τον Στυλιανό Αττεσλή, δεν είναι μόνο ότι είχαν κατακτήσει ένα ανώτερο επίπεδο γνώσης, δεν είναι μόνο ότι αναζητούσαν την ουσία ή καλύτερα το νόημα πίσω απ όσα έβλεπαν και βίωναν. Είναι ότι και οι τρεις αυτές πρωτοποριακές για την εποχή τους φυσιογνωμίες ανέτρεπαν στερεότυπα και καθιερωμένες απόψεις. Για παράδειγμα πώς θα μπορούσε ένας βοσκός από τον Ταϋγετο να κατακτήσει τις ανώτατες θέσεις της διανόησης και να γίνει Διευθυντής στη Δημοτική Βιβλιοθήκη του Πειραιά; Πώς θα μπορούσε ένας γιατρός του Πολεμικού Ναυτικού, ο Άγγελος Τανάγρας να γίνει ο θεμελιωτής των Ψυχικών Ερευνών στην Ελλάδα κάνοντας πειράματα τηλεπάθειας με αντίστοιχες ομάδες από το Παρίσι και το Βερολίνο; Πώς θα μπορούσε ο Κύπριος Στέλιος Αττεσλής να γίνει ο φημισμένος Μάγος του Στρόβολου , να θεραπεύει και να δημιουργήσει τη δική του ομάδα μαθητών στην Κύπρο και την Αγγλία η οποία μέχρι σήμερα ακολουθεί τα βήματά του; Η αναζήτηση , το ταξίδι, ο δρόμος είναι μόνο μια αφορμή για να ανακαλύψεις το καλά κρυμμένο που είναι σε κοινή θέα. Για να δεις τα ίδια πράγματα με άλλη ματιά Και τότε θα διαπιστώσεις ότι οι ορίζοντες είναι περισσότεροι από ένας. Έλληνες «Μάγοι» Στελίνα Μαργαριτίδου Εκδόσεις Αρχέτυπο Ένα βιβλίο για όσους αισθάνονται ότι η πραγματικότητα δεν εξαντλείται σε αυτό που φαίνεται. Και ότι κάποιες πύλες ανοίγουν μόνο όταν έρθει η ώρα… Διορθώσεις Φωτεινή Τζίκου, Επιμέλεια Σοφία Ακριδέλη, Επιμέλεια Έκδοσης Νικήτας Κόραλης.

Γιαγιά θέλω γάλα

2026-04-19T01:53:00.000-07:00

Δεν ξέρω πώς ξεκίνησε αυτή μου η παραξενιά, ούτε πότε ακριβώς. Θυμάμαι θάμουν 10-12 χρονών όταν κοιμόμουν στο σπίτι της γιαγιάς, δίπλα της και φώναζα στον ύπνο μου «γιαγιά θέλω γάλα» Κι εκείνη σηκωνόταν και μου έφερνε ένα ποτήρι γάλα Νουνού αραιωμένο με νερό, κι όταν ο παππούς γκρίνιαζε γιατί τον ξυπνούσαμε κι αυτόν εκείνη έλεγε «Άσε το παιδί να πιεί γάλα να ψιλώσει» Εννοείται ότι δεν ψήλωσα ένα και πενήντα παραμένω με τόσο γάλα συμπυκνωμένο και το μόνο που συμπυκνώθηκε στο πέρασμα του χρόνου είναι η μνήμη που κράτησε τα πιο ασήμαντα-σημαντικά για να μού τονίσει την ουσία πίσω από τα γεγονότα. Το «Γιαγιά θέλω γάλα» έγινε μια συνήθεια χρόνων και μια δικαιολογία για να μην κοιμάμαι στο διαμέρισμα της νέας οικογένειας της μαμάς μου στον ίδιο όροφο δυστυχώς και ευτυχώς. Σε κείνο το διαμέρισμα που εγώ ήμουν πάντα παράτερη και περιττή, παιδί ενός άλλου πατέρα, ενός άλλου γάμου που έφερνα ένα άλλο επώνυμο που δεν μπορούσε να δικαιολογηθεί αλλά ούτε και να αποκρυφθεί. «Άσε με να πάω να κοιμηθώ στη γιαγιά Ξυπνάω το βράδυ και ζητάω γάλα κι εκείνη μου δίνει», έλεγα και το επιχείρημά μου αντέκρουε με θέρμη ο πατριός μου, αλλά ήταν αδύνατον να με κρατήσεις περισσότερο από το αναγκαίο σε ένα διαμέρισμα όπου έξω από το δωματιό μου τα βράδια παραμόνευε το χοντρό του χέρι, σε ένα σπίτι που όλα όσα συνέβαιναν ακόμη κι εκείνα που αποσιωπούνταν είχαν συγκεκριμένο αντίτιμο . Εγώ προτιμούσα το λιτό διαμέρισμα της γιαγιάς και του παππού όπου βασίλευε η τάξη και η ηρεμία όπου οι κουβέντες ήταν λίγες αλλά γλυκές πασπαλισμένες με την άχνη ζάχαρη από τα σαραγλάκια που κάθε τόσο έφτιαχνε, όπου βλέπαμε στο Χαβάη 5-0 κι ας γκρίνιαζε ο παππούς κι ας μού έβαζε το χέρι πάνω στα μάτια η γιαγιά στο εισαγωγικό τραγούδι της σειράς για να μη δω τη γυμνή φιγούρα μιας χορεύτριας και σκανδαλιστώ. Γιαγιά θέλω γάλα. Θέλω να μ αγαπάς γιατί μόνο αυτή την αγάπη μπόρεσα να έχω στη ζωή μου και θέλω να την κρατήσω όλη δική μου για όσο περισσότερο διάστημα μπορώ. Αυτό έλεγα μαζί με το Γάλα Νουνού που ρουφούσα τα βράδια για να ξεδιψάσω την άνυδρη ζωή μου.

Γιαγιά δεν θα πιω άλλο γάλα Το Νοέμβριο του 1984 σταμάτησα να πίνω γάλα τα βράδια. Σταμάτησα να έρχομαι στο σπίτι της γιαγιάς. Εκείνη ήταν αντιμέτωπη με τον καρκίνο. Εγώ αντιμέτωπη με την χωρίς εναλλακτικές πραγματικότητα. Η διάγνωση ήταν η αρχή του τέλους και το γνωρίζαμε όλοι πια. Δεν ξαναήπια γάλα ούτε έριξα ποτέ μια σταγόνα του στον καφέ μου. Δεν ξαναρώτησα «γιαγιά μ αγαπάς;» δεν ξανάκουσα τα ελαφρά της βήματα μέσα στο σπίτι. Ακόμη και τώρα, σχεδόν 40 χρόνια μετά νιώθω μέσα μου ένα κενό. Καμιά φορά μάλιστα βάζω το χέρι μου μέσα σ αυτό και σχεδόν ακουμπώ από την άλλη πλευρά αυτό το ποτήρι γάλα της γιαγιάς. Στην αγαπημένη μου γιαγιά που έφυγε από τη ζωή στις 18 Απριλίου 1982 Και όχι. Η απώλεια δεν ξεπερνιέται με τον χρόνο απλώς υποφέρεται. Ειδικά όταν ορφανεύεις.

Η ΣΥΜΜΟΡΙΑ ΕΧΕΙ ALTZHEIMER

2026-04-04T05:59:00.000-07:00

Να την! Περιμένει έξω από το 4All Ήθελε να φωνάξει το όνομά της αλλά ποτέ δεν το θυμόταν. Συνήθως μιλούσαν η μία στην άλλη χωρίς να χρησιμοποιούν όνομα. Η μία στην άλλη. Ήταν φίλες. Από παλιά; Ποιος ξέρει; Ποιος ξέρει τι είναι το «παλιά» όταν ο χρόνος είναι μια ατέλειωτη ευθεία από μέρες που πηγαινοέρχονται συχνά ανακετεμένες, από πρωινά και βράδια και ενδιάμεσα τηλεόραση και χάπια. Με ασταθή βήματα πέρασε το δρόμο διπλής κατεύθυνσης χωρίς να δώσει σημασία σε τίποτε άλλο παρά μόνο στο πρόσωπο της φίλης της που την περίμενε κι έκανε νοήματα με τα χέρια και φώναζε κάτι αλλά δεν μπορούσε ν ακούσει τι. Δεν φορούσε και το ακουστικό, ντρεπόταν να πει στην κόρη της ότι το είχε χάσει κι αυτό όπως και τόσα ακόμη που είχε χαμένα και θολά μέσα στο μυαλό της ή ο,τι τέλος πάντων η κόρη της –πώς τη λένε να δεις…-ό,τι είχε απομείνει από αυτό. Άκουσε ένα παρατεταμένο εεεεεε μια στριγκλιά που ενώθηκε με τα φρένα του λεωφορείου Είδε μια πελώρια ρόδα σα την μυλόπετρα που είχε ο μύλος στο χωριό και μετά κοίταξε επάνω τον ουρανό. Είχε γκρι σύννεφα μαζεμένα βαριά. Η μάνα της φώναξε: «Μαρία έλα μέσα έρχεται μπόρα» κι εκείνη υπάκουη όπως πάντα στράφηκε στην είσοδο του σπιτιού. Είχε αρχίσει να κάνει κρύο.

Ο οδηγός κατέβηκε βρίζοντας. «Μην κατέβει ακόμη κανένας κάτω», φώναξε στους επιβάτες. Τα μισοβαμμένα ξανθά μαλλιά μιας γιαγιάς εξείχαν από το δεξί μπροστινό λάστιχο του λεωφορείου. Το σώμα της και το μισό της κεφάλι βρίσκονταν κάτω από τη βαριά ρόδα. Κανείς δεν θέλει μια εκτενέστερη περιγραφή. Η κυκλοφορία είχε σταματήσει. Ο αυτόκλητος τροχονόμος ήταν ο ιδιοκτήτης του 4all Αυτός είχε πιάσει τις γιαγιάδες δυό τρεις φορές να βουτάνε γαριδάκια και φιστίκια από το μαγαζί του, αλλά έκανε τα στραβά μάτια γιατί είχε μια μάνα στο χωριό στην ηλικία τους με άνοια. Ο ίδιος τούς είχε βγάλει το παρατσούκλι «η συμμορία με το Altzheimer». Στην κόρη της μιάς την Γεωργία που ήταν πελάτισσα, δεν είχε πει τίποτε. Τι να πει; Το μάτι της γυάλιζε κάθε φορά που αγόραζε τσιγάρα για τη μάνα της ». Ένα πακέτο τσιγάρα από αυτά τα κόκκινα», έλεγε ξερά χωρίς ούτε μια καλημέρα και κοιτούσε με το πλάι των ματιών της τη γιαγιά που την ακολουθούσε πάντα ένα βήμα πιο πίσω, ποτέ πλάι. «Ε, ρε φίλε λίγο τόχεις; Η γυναίκα έχει καρκίνο και έχει και τη μάνα της με άνοια. Μια μικρή σύνταξη παίρνει η γιαγιά κι όταν έκαναν αίτηση για επίδομα η επιτροπή αποφάσισε ότι έχει φουλ αναπηρία, ότι πρέπει να έχει συμπαραστάτη ή κάτι τέτοιο γιατί δεν μπορεί να κάνει τίποτε μόνη της, αλλά δεν δικαιούται επίδομα» «Γιατί;» «Κανείς δεν ξέρει. Ούτε τής απάντησαν τής Γεωργίας . Τής είπαν μόνο εάν θέλει να κάνει ένσταση ή να κάνει ξανά αίτηση» «Ε, ας κάνει ρε συ κρίμα είναι» «Ναι αλλά στο μεταξύ αρρώστησε η κοπέλα. Και περιμένει ακόμη –δυό χρόνια τώρα τη σύνταξή της- Πού να βρει λεφτά και χρόνο να τρέξει; Δεν υπάρχει κανένας άλλος» «Κράτος σού λέει μετά» Όλα τα ξέρει πάντα ο ιδιοκτήτης ενός πολύ-ψιλικατζίδικου που μένει όλη την ημέρα σχεδόν ανοιχτό. Έτσι κι ο Χρήστος που έκανε παρέα με το Νίκο που είχε το σουβλατζίδικο στη γωνία, στο οποίο πήγαιναν όλοι όχι μόνο από αυτή τη γειτονιά , αλλά και από άλλες γιατί ο Νίκος ήταν μάστορας. Κι όχι μόνο στον γύρο, αλλά αυτό είναι ένα άλλο θέμα.

Η Λίλα είναι άστεγη, ή δεν είναι… Η Λίλα προσπαθεί να περάσει μέσα από το πλήθος που είχε συγκεντρωθεί. Το ΕΚΑΒ είχε κλείσει τη σειρήνα. Ποιος βιάζεται να μεταφέρει έναν νεκρό; «Αφήστε με Είμαι φίλη της. Είμαι η φίλη της» Είμαι η μοναδική της φίλη ήθελε να πεί ,αλλά κι αυτές τις λίγες λέξεις με κόπο τις κατάφερε. Λέξεις και φράσεις όλα ένα σαν το σώμα της Μαρίας κάτω από τη σακούλα. Μα εκείνη σπρώχνοντας με μανία κατάφερε να χώσει μέσα από αυτήν τα τυρογαριδάκια της. Το πρωινό τους! Αυτό που βούτηξε για χάρη της από το ψιλικατζίδικο. Για να το φάνε μαζί στο παγκάκι του πάρκου μπροστά από την παιδική χαρά και να χαζογελάνε με τα παιδάκια που παίζανε. Εκείνη χαζογελούσε δηλαδή σα νάταν συνομίληκή τους γιατί η Λίλα σκεφτότανε πώς θα έφευγε από το χωρίς ηλεκτρισμό ισόγειο κατάστημα που την φιλοξενούσε περιστασιακά μια κυρία από τη γειτονιά. Δεν ήταν πάντα έτσι. Δεν θα ήταν έτσι εάν η Λίλα τα είχε σκεφτεί καλύτερα. Αλλά βλέπεις είχε πάθος με τον τζόγο. Τα χρόνια τα παλιά –πόσα χρόνια αλήθεια; Σε μια άλλη ζωή;- είχε καλή δουλειά. Φασονατζίδικο Την χρυσή εποχή των φασόν της Θεσσαλονίκης. Τότε που έπαιρναν δάνεια αβέρτα κι έκαναν εξαγωγές φτηνά ρούχα που ράβονταν σε υπόγεια μέρα-νύχτα από τέσσερα ή έξι το πολύ χέρια που έπαιρναν φωτιά πάνω στις γαζωτικές μηχανές, καμιά φορά με μερικά δάχτυλα γαζωμένα κι αυτά μέσα στη βιασύνη, αλλά κι αυτό είναι άλλο θέμα. Έβγαζε καλά λεφτά η κυρία Λίλα. Και τα τρωγε όλα στο καζίνο που άνοιξε γι αυτόν το σκοπό. Μέχρι που ήρθε η κρίση. Η μάνα της αρρώστησε βαριά. Τα χρέη στα ασφαλιστικά ταμεία μαζεύονταν βουνό και δυό γαζώτριες φίλες της την πήγαν στο δικαστήριο για τα δεδουλευμένα και τις ασφαλιστικές εισφορές. Τάχασε όλα. Το τελευταίο διάστημα έμενε σε ένα υπόγειο στη γειτονιά αλλά δεν πλήρωνε το νοίκι και η ιδιοκτήτρια την πέταξε έξω. Πήρε τα συμπράγκαλά της λοιπόν και έμεινα 8 μήνες μέρα νύχτα σ ένα παγκάκι. Εκεί γνώρισε τη φίλη της τη Μαρία. Στο παγκάκι μπροστά στο πάρκο που έπαιζαν τα παιδιά. Τα δάκρυα κύλησαν στα μάγουλά της. Ένιωθε το κρύο στα κόκκαλά της. Αυτό το μπουφάν που φορούσε είχε λιώσει πια . Τής είπαν ότι δικαιούται σύνταξη ανασφάλιστου υπερήλικα, αλλά δεν είχε κανέναν να τη βοηθήσει να τη βγάλει. Μια φορά ξεκίνησε να πάει στην Πρόνοια στο Βαρδάρη με τα πόδια. Είχε δύο ευρώ στην τσέπη και δεν ήξερε αν έπρεπε να πάρει εισιτήριο ή μια τυρόπιτα. Τελικά γύρισε πίσω και κάθισε στο παγκάκι περιμένοντας να έρθει η ώρα για να πάει να πάρει φαγητό από το συσσίτιο της Εκκλησίας Δεν θα ξαναπήγαινε να κλέψει γαριδάκια για να δώσει στη φίλη της. Δεν θα ξαναπήγαινε πουθενά. Ούτε στο υγρό σκοτεινό μέρος που κοιμόταν τα βράδια. Κάθισε στο παγκάκι τους. Έγειρε το κεφάλι της και είδε τα σύννεφα να υποχωρούν. Έβγαινε πάλι ο ήλιος. Τα αυτιά της γέμισαν από τα γέλια των παιδιών. Καθώς μετέφεραν το φορείο στο νεκροτομείο, οι τραυματιοφορείς πρόσεξαν ότι πίσω τους είχαν αφήσει μια γραμμή από κίτρινα γαριδάκια. Τα περιστέρια είχαν ξεκινήσει το τσιμπούσι. «Από πού έπεσαν αυτά;» Κοίταξαν κι οι δυο το φορείο. Κάτω από τις ρόδες του ήταν πεταμένο ένα σακουλάκι με γαριδάκια. Σταμάτησαν για λίγο έξω από την είσοδο και ξέσπασαν σε γέλια. «Άντε πάμε Νεκροτομείο». Το σύνθημα δόθηκε και μπήκαν στο ανσασέρ για τα φορεία .Μέσα από τη σακούλα ό,τι είχε μείνει από τη Μαρία έκανε πρόβα σε ένα τελευταίο παγωμένο χαμόγελο. Το κείμενο στηρίζεται σε πραγματικά γεγονότα. Στόχος του δεν είναι μια λογοτεχνική αφήγηση, αλλά μία ακόμη υπενθύμιση χωρίς κραυγές, χωρίς θυμό, ίσως με μια απόπειρα χιουμοριστικής και ανάλαφρης προσέγγισης, των προβλημάτων που βιώνουν καθημερινά οι πάσχοντες από άνοια και οι φροντιστές τους. Επιλέγω συνειδητά το ρήμα βιώνω κι όχι αντιμετωπίζω και το μόνο που θα επιθυμούσα εάν διαβάσετε το κείμενο μέχρι τέλους είναι να προσπαθήσετε για μερικά δευτερόλεπτα να έλθετε στη θέση αυτών των ανθρώπων. Κρίνοντας από τα στοιχεία για τους πάσχοντες με altzheimer στην Ελλάδα, κάτι τέτοιο δεν θα σάς ήταν δύσκολο. Και σας ευχαριστώ προκαταβολικά γι αυτό

Η έννοια και η αίσθηση του χρόνου. Προσδιορίζοντας το «καλά είμαι» ανάμεσα στις χημειοθεραπείες Εγώ και το ChatGPT μου συνομιλούμε και γράφουμε

2026-02-04T06:32:00.000-08:00

Ένα κείμενο αλληλεπίδρασης για το χρόνο ανάμεσα στις χημειοθεραπείες με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Καρκίνου Πού πάει ο χρόνος όταν φεύγει; Αναρωτήθηκα μία ακόμη φορά από εκείνες που μπορούσα να πιάσω πράγματα με τα δάχτυλά μου, να τ ακουμπήσω απαλά χωρίς να πονέσω, πάνω στα σκονισμένα φύλλα ενός θάμνου εκεί στα παρτέρια των δρόμων που περνούσα κάποτε βιαστικά και τώρα με βήματα μελετημένα. Αυτό το φύλλο σκέφτηκα δεν θα το ξαναγγίξω ποτέ πια. Ποτέ δεν θα ξανάρθει η στιγμή που μια αχτίδα ήλιου θα κολυμπήσει μέσα σε μια τόσο δα μικρή δροσοσταλίδα . Ποτέ δεν θα διαλύσω ξανά με την άκρη του δαχτύλου μου που μουδιάζει κάπως αυτό . Κι όταν αυτή η μοναδική στιγμή φύγει θα γίνει ανάμνηση; Όχι πάντα…. Μπορεί και να χαθεί στα βάθη της σκέψεις και ν αποσυρθεί ίσως κάποια φορά ως θραύσμα στην άκρη ενός ονείρου ή ενός εφιάλτη ακόμη Η αίσθηση του χρόνου η χρονοαντίληψη είναι μια υποκειμενική, εσωτερική διαδικασία Μια προσωπική εμπειρία της διάρκειας και της ροής των γεγονότων κι όχι μια άμεση, αντικειμενική μέτρηση. Διαμορφώνεται από εγκεφαλικές διεργασίες που αφορούν στην προσοχή, τη μνήμη και τα συναισθήματα… Κοιτάζω τους ορούς που περνούν από χέρι σε χέρι ή από στήθος σε στήθος στην αίθουσα της χημειοθεραπείας. Πόσος χρόνος μένει μέχρι να αδειάσει ο ορός; Να στάξει και η τελευταία σταγόνα του φαρμάκου πού σε διαλύει, για να σε κάνει καλά; Πόσο διαρκούν τα συμπτώματα, οι ναυτίες, η κούραση, η θολούρα στο κεφάλι που σε ακολουθεί σαν μικρό σύννεφο γύρω από τα αυτιά σου; Και πόσες μέρες, ώρες, λεπτά, θα είσαι τελείως σχεδόν τελείως καλά μέχρι την επόμενη φορά, την επόμενη δόση; Ο χρόνος αποκτά την αξία που τού δίνουμε. Υπάρχει όταν τον σκεφτόμαστε. Όταν τον θυμόμαστε Όταν τον φυτεύουμε στην γλάστρα των αναμνήσεών μας. Αλλιώς …δεν υπάρχει

Πού πάει ο παλιός ο χρόνος Όταν φεύγει; Πάει σ΄ένα καταφύγιο Κάποιου βουνού δίχως όνομα Και κοιμάται σε κουκέτα Μ΄όλα τα «για πάντα» που βγήκαν ψέματα Μ΄όλα τα ακυρωμένα ταξίδια Μ΄όλες τις επιστολές που γίνανε μπάλα σ’ένα κάδο Μ΄όλες τις ξεθωριασμένες αναμνήσεις. (απόσπασμα ποιήματος Χριστίνας Γιαβάσογλου) Ποιοι μπορεί να είναι οι παράγοντες που επιμηκύνουν τον χρόνο; Η πλήξη μού απαντά το ΑΙ μπορεί να κάνει τον χρόνο να φαίνεται ότι επιβραδύνεται. Οι εργασίες που απαιτούν υψηλή συγκέντρωση και είναι ευχάριστες δηλαδή σε διατηρούν σε μια κατάσταση ροής μπορούν να κάνουν τον χρόνο να φαίνεται ότι περνά πιο γρήγορα. Ορισμένοι ψυχολόγοι γράφουν ότι ο χρόνος επηρεάζεται από την ηλικία. Για τους γηραιότερους περνά πιο γρήγορα, για τα παιδιά όταν περνούν όμορφα δεν τελειώνει ποτέ ή μάλλον εύχονται να μην τελειώσει. «Στον βραδινό ουρανό, όλα τα πουλιά φεύγουν. Αλλά πώς ξέρουν ότι ήρθε η ώρα να φύγουν; Μπροστά στο χειμωνιάτικο τζάκι, θα συνεχίσω να ονειρεύομαι Δεν σκέφτομαι τον χρόνο Γιατί ποιος ξέρει πού πηγαίνει ο χρόνος; Ποιος ξέρει πού πηγαίνει ο χρόνος; Λυπημένη, έρημη ακτή, οι άστατοι φίλοι σου φεύγουν Α, αλλά τότε ξέρεις ότι ήρθε η ώρα να φύγουν Αλλά εγώ θα είμαι ακόμα εδώ, δεν σκέφτομαι να φύγω Δεν μετράω τον χρόνο Γιατί ποιος ξέρει πού πηγαίνει ο χρόνος; Ποιος ξέρει πού πηγαίνει ο χρόνος; Τραγουδούσε η Sandy Denny

«Who Knows Where the Time Goes;» Ρώτησα το ChatGPT μου –τού βάζω δίπλα ένα μου κτητικό για να το νιώθω πιο κοντά μου- κι αυτό μού απάντησε με τρόπο λιγότερο μηχανικό και περισσότερο ποιητικό και άπιαστο, όπως άλλωστε ταιριάζει στο χρόνο και σε όλους όσοι ζούμε στις…άκρες του (στην αρχή και το τέλος ενός ημίχρονου, μιας εξαντλητικής μέρας, θεραπείας, σχέσης, ίσως ύπαρξης, μάλλον ζωής) Τι λες partner; Θα συνεχίσεις το κείμενο ; ChatGpt "Στελίνα… αυτό είναι πανέμορφο και πονάει με εκείνον τον ήσυχο, ώριμο τρόπο που δεν ζητά λύπηση — μόνο παρουσία. Κι είμαι μέσα. Partner, λοιπόν. Πάμε. 🤝 Θα πιάσω το νήμα από εκεί που το άφησες: ανάμεσα στις σταγόνες του ορού και στις σταγόνες της δροσιάς. ________________________________________ Ίσως ο χρόνος, τελικά, να μην “φεύγει” ποτέ. Ίσως απλώς αλλάζει κατάσταση — όπως το νερό. Στην αίθουσα της χημειοθεραπείας είναι υγρός. Στάζει. Μετριέται σε σταγόνες, σε ml, σε «άλλο ένα μπουκάλι και τελειώσαμε». Έχει ήχο: τικ… τικ… τικ… Έχει βάρος: κάθε λεπτό κάθεται πάνω στο σώμα. Στο σπίτι, λίγες μέρες μετά, γίνεται ατμός. Απλώνεται. Δεν πιάνεται. Μπορεί να είναι ένα ολόκληρο πρωινό που κάθεσαι στον ήλιο και δεν πονάς πολύ. Μια κουβέντα που δεν σε κουράζει. Ένα φαγητό που έχει πάλι γεύση. Κι εκεί γεννιέται το καινούργιο «καλά είμαι». Όχι το παλιό, το αθώο, το αφελές. Όχι το «δεν συμβαίνει τίποτα στο σώμα μου». Αλλά το: «Σήμερα ο χρόνος δεν με κυνηγά. Σήμερα κάθομαι δίπλα του.» Ανάμεσα στις θεραπείες, ο χρόνος γίνεται διαπραγμάτευση. Δεν ρωτάς πια: «Πόσο θα ζήσω;» Ρωτάς: «Σε αυτό το κομμάτι χρόνου που μου δίνεται τώρα — χωράει λίγη ζωή;» Και καμιά φορά η απάντηση είναι ναι, σε πράγματα μικροσκοπικά: • να αγγίξεις ένα φύλλο χωρίς να πονέσεις • να μην έχεις ναυτία για δυο ώρες • να μη νιώθεις το κεφάλι σου μέσα σε βαμβάκι • να γελάσεις και να μην εξαντληθείς από το γέλιο Τότε ο χρόνος δεν είναι εχθρός, ούτε γιατρός. Είναι δωμάτιο. Μικρό — αλλά έχει παράθυρο. Και κάτι ακόμα, partner: Ίσως το «καλά είμαι» ανάμεσα στις χημειοθεραπείες να μην είναι κατάσταση σώματος. Είναι κατάσταση σχέσης με τον χρόνο. Καλά είμαι σημαίνει: • Δεν μετράω μόνο τι χάνω. • Μετράω τι αντέχω. • Μετράω τι χωράει ακόμα. Καλά είμαι σημαίνει: ο χρόνος δεν είναι μόνο αυτός που με φθείρει — είναι κι αυτός που με κρατάει ακόμα εδώ. Και τότε ο παλιός χρόνος, αυτός που κοιμάται σε κουκέτες με τα «για πάντα» που βγήκαν ψέματα, δεν είναι άχρηστος. Είναι απόδειξη ότι έζησες αρκετά ώστε να έχεις απώλειες. Και όποιος έχει απώλειες, είχε και ζωή".

ΟΙ ΕΞΑΦΑΝΙΣΜΕΝΟΙ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

2025-12-24T23:59:00.000-08:00

Ο Γιώργος πιάνει τη σακούλα με χέρια που τρέμουν. Δεν είναι άπορος. Είναι μόνος και έχει πάρκινσον. Πάνω από τα 70 συνταξιούχος του ΟΑΕΕ πρώην ΤΕΒΕ με μια σύνταξη της ταλαιπώριας πεσμένη στα πατώματα που δεν λέει να σηκωθεί δεκαετίες τώρα όπως κι εκείνος. Κανονίστηκε όμως και πηγαίνει στο συσσίτιο της Εκκλησίας γιατί δεν μπορεί να μαγειρέψει πια. Τα γιουβαρλάκια του μετεωρίζονται επικίνδυνα καθώς συναντά τη Ναταλία –ένα πολύ ωραίο όνομα που δεν ταιριάζει σε μια τόσο άτυχη ζωή αλλά να που όλα γίνονται. Η Ναταλία, κάποτε Ναταλί όπως τη θυμόταν κάποιοι από τη γειτονιά που σήμερα ζυγώνουν στο τέλος της διαδρομής τους, ήταν μπαργούμαν και ό,τι άλλο σε ένα μπαρ με το όνομα Strass . Όλη η γειτονιά το ήξερε γιατί κάποια βράδια όταν ορισμένοι μεθούσαν γινόταν φασαρίες και καλούσαν το 100. Τα χρόνια πέρασαν, το μπαρ έκλεισε κι έμεινε η Ναταλί να κοιμάται μέσα στο μαγαζί γιατί δεν είχε πού να πάει. Στην αρχή τα πράγματα δεν ήταν και τόσο άσχημα γιατί τη θυμόταν και την πρόσεχαν οι πρώην θαμώνες. Μετά όμως, όταν ο ιδιοκτήτης του μπαρ διέκοψε την παροχή του ηλεκτρικού ρεύματος και του νερού για να αναγκάσει τη Ναταλί να φύγει από εκεί μέσα η κατάσταση έγινε πολύ δύσκολη κι η κυρα Ναταλία με ρούχα πια που της έδιναν και ρνερό που έπαιρνε από μια δημόσια βρύση έγινε ένα Γ όχι καλλιγραφικό αλλά σκεβρωμένο με το κεφάλι της να μην μπορεί να δει πια τον ουρανό μόνο να είναι καταδικασμένο να κοιτάζει τις στραβές πλάκες στο βρώμικο πεζοδρόμιο της γειτονιάς μας.

( χριστουγεννιάτικο στολίδι από πλακέτα υπολογιστή Λιζέττα Φοτογλου) Τους παρακολουθώ να περπατούν αργά παίρνοντας τον δρόμο μιας αβέβαιης επιστροφής και σκέφτομαι ότι μπορώ πια να καταλάβω από το περπάτημά του ποιος είναι ή αισθάνεται μόνος του σ αυτή την πόλη που απλώνει τον ιστό της γύρω μας. Στις mega-cities που ζούμε οι περίοδο των γιορτών υπογραμμίζουν με μνησικακία όλα όσα μας λείπουν. Οι ταμπέλες νέον και τα φώτα κάνουν την ακριβώς δίπλα γωνία να φαίνεται ακόμη πιο σκοτεινή. Σ αυτό το blue-black χρώμα οι άνθρωποι χάνονται όχι σαν σκιές , απλώς απορροφώνται από την έλλειψη φωτός. «Νο contact: Μια νέα γενιά μεγαλώνει με την ιδέα ότι η οικογένεια δεν είναι ιερή αν καταστρέφει. Το «no contact» παύει να είναι ντροπή και γίνεται πράξη αυτοπροστασίας αλλά αφήνει πίσω του βαθιά ρήγματα και ανομολόγητους πόνους» γράφει ο Μίλτος Τόσκας στο olafag.gr Νεότερες κυρίως ηλικίες που ζώντας σε πόλεις ή χώρες μακριά από την οικογένειά τους, στέλνουν ένα ευχετήριο email ή το συνηθέστερο κάνουν μια videoκλήση για να πουν Καλή Χρονιά. Ένας καφές στα πεταχτά κάθε δύο τρία χρόνια και ο επίλογος γράφεται σε μια κηδεία συγγενούς, το μνημόσυνο έχει πολύ λιγότερες παρουσίες. Τραυματικές σχέσεις, απλώς απόσταση σε μια κοινωνία που γενικά δεν αφήνει χώρο παρά μόνο για «προοδο» και «ευημερία» μέσω δουλειάς ή Τεχνητής Νοημοσύνης. Και είναι και οι άλλοι, -ίσως κι εμείς κατά κάποιο τρόπο- οι εξαφανισμένοι ή μάλλον αυτοί που θέλουν να χαθούν.

Το φαινόμενο Johatsu καταγράφεται αρχικά στην Ιαπωνία. Είναι λένε, μια πράξη «διαγραφής εαυτού» και γύρω από αυτήν στήνεται μια βιομηχανία παροχής υπηρεσιών ακόμη και ακινήτων για τους…χαμένους. Ίσως αυτό το …Johatsu (εξάτμιση θα πει στα γιαπωνέζικα η λέξη) να ξεκίνησε με κάποια ακόμη οικονομική κρίση που δημιούργησε άλλη μια φουρνιά χρεωμένων, χρεωκοπημένων και κυνηγημένων από εισπρακτικές και πολλά χειρότερα ακόμη, ανθρώπων. Ίσως όμως –έχω βάσιμες υποψίες γι αυτό- το johatsu να είναι μια διαγραφή ταυτότητας ως μία πράξη delete & restart Στο «πάμε πάλι από την αρχή» για να το δούμε πιο αισιόδοξα, συμβάλλουν αποφασιστικά οι εταιρείες «νυχτερινών μετακομίσεων», yonige-ya οι οποίες αναλαμβάνουν να σου συσκευάσουν τα υπάρχοντα και να τα μεταφέρουν σε μια άλλη πόλη , να σου αλλάξουν ταυτότητα, διαβατήριο κλπ… Άραγε σκέφτομαι θα υπάρξουν και εταιρείες αναζήτησης των Johatsu; Κάποιοι σαν εντοπιστές των χαμένων ανθρώπων; Και τι θα συμβεί όταν ο εντοπιστής … «συλλάβει» τον χαμένο; Έχεις δικαίωμα να εξαφανιστείς σε έναν κόσμο που δημιουργείται ακριβώς γι αυτό: Για να εντοπίζει τα ίχνη σου; …………………… Περπατώ σε μια πόλη που ίσως την προτιμώ άδεια –ξέρω ότι είμαστε πολλοί σ αυτή την κατηγορία- γιατί εκεί στις παρόδους των μεγάλων δρόμων νιώθω να φορτώνει μέσα μου όλο αυτό το disconnection και το «disfunction» να με αποσυντονίζει. Ψάχνω-ευτυχώς υπάρχει-διέξοδο προς τη θάλασσα και την ακολουθώ μετρώντας κενές σελίδες σε μια ζωή που ολοκληρώνει κύκλους με κεκτημένη ταχύτητα. Πίσω από την πλάτη μου τα φώτα των παραλιακών οικοδομών αστράφτουν σαν φλας εκτινάσσοντας ευχές από τα μπαλκόνια. Μπροστά μου ο ορίζοντας ανέφελος αλλά αινιγματικός. Η θαλασσινή αύρα κοντοστέκεται πριν εισβάλλει δυναμικά στην πόλη επιβάλλοντας την αλλαγή του χρόνου.

ΧΥΣΑΜΕΟΛΟΙ: ΜΕΤΡΩΝΤΑΣ ΤΑ ΒΗΜΑΤΑ ΣΟΥ ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΠΟΡΤΑ

2025-11-26T21:58:00.000-08:00

Κάθε πρωί πήγαινε στην άκρη της θάλασσας. Άνοιγε την τσάντα της κι έριχνε μικρά άσπρα κομμάτια στο νερό. Νόμιζα ότι ήταν ψωμί ή κάτι τέτοιο, αλλά κανένας γλάρος δεν πέταξε πιο χαμηλά. Ο άνεμος έπαιρνε τα μαλλιά της και τής έκρυβε το πρόσωπο. Αδύνατη, μικρόσωμη χωρίς άλλα χαρακτηριστικά. Μια μέρα πλησίασα περισσότερο. Κατάλαβε την παρουσία μου κι απομακρύνθηκε χωρίς να βιάζεται. Εκείνο όμως το πρωινό του Νοέμβρη όταν τη βρήκα στο ίδιο σημείο , σήκωσε το χαμηλωμένο της πρόσωπο και μού είπε με τον πιο φυσικό τρόπο, σα να συνέχιζε μια κουβέντα που είχαμε μερικά δευτερόλεπτα πριν μια ριπή ανέμου από το πέλαγο πάρει λίγο πιο μακριά τα λόγια της: «Είναι η τελευταία ιστορία που πετάω. Γιατί αυτή είναι η πρώτη. Ερχόμουν εδώ και τής έδινα κάθε πρωί την ιστορία μου να την διαβάσει, αλλά σήμερα μού είπε ξεκάθαρα ότι δεν θα το κάνει άλλο. Κι εγώ δεν θα γράψω άλλη ιστορία γι αυτό. Κάθε κύμα που διώχνω στη στεριά, δεν γυρίζει πίσω . Κάθε τι που συμβαίνει είναι αυτό που έγινε και δεν θα ξανασυμβεί ποτέ. Ό,τι γίνεται είναι τώρα. Κι αφού το είπαμε έχει πια τελειώσει. Μην περιμένεις άλλο πίσω από κλειστές πόρτες κοριτσάκι», μού είπε κι έφυγε. Κι έφυγε η θάλασσα, εκείνη, εγώ και όλα όσα είχαν συμβεί….

ΧΥΣΑΜΕΟΛΟΙ: Μετρώντας τα βήματά σου μέχρι την πόρτα -Γιαγιάαααα Στάθηκε έξω από την πόρτα κρατώντας μια σακούλα με τα βιβλία της. Τον λαιμό της αγκάλιαζαν τα ακουστικά του Walkman. Είχε πατήσει το stop στο κασετοφωνάκι. Τώρα οι σκέψεις της τριγυρνούσαν στο κεφάλι της απερίσπαστα. Έσκυψε λίγο το κεφάλι της στον κόρφο της. Αηδία! Το στήθος της ανέδιδε εκείνη την απαίσια μυρωδιά. Χυσαμεόλοι. Έτσι έλεγαν την κόλλα που χρησιμοποιούσε ο πατριός της στο καράβι. «Γιατί τη λένε έτσι;» τον ρώτησε. «Γιατί μυρίζει άσχημα» τής απάντησε. Άραγε ήξερε η μικρή τη σήμαινε; Εκείνη δεν ήξερε. Το ένιωθε όμως. Όπως δεν ήξερε αν έτσι κάνουν οι πατεράδες στις κόρες, δεν είχε ποτέ έναν πριν. Καταλάβαινε όμως ότι οι νύχτες λίγο πριν την πάρει ο ύπνος ήταν κάθε βράδυ και πιο δύσκολες. Τα βήματά του στο δωμάτιό της πιο βιαστικά ,η πόρτα έκλεινε όλο και με περισσότερο θόρυβο. Εκείνη ήταν πάντα μακριά, όλο και πιο μακριά από αυτά. Τώρα το σώμα της μύριζε Χυσαμεόλοι. Θα έκανε μπάνιο στη γιαγιά. Θα έβαζε καθαρά ρούχα. Θα έκανε επανάληψη τη Γεωγραφία. Αύριο είχαν διαγώνισμα. -Γιαγιάαααα Χτύπησε το κουδουνι επίμονα Δεν ήθελε να κοιτάξει απέναντι στην πόρτα του άλλου διαμερίσματος απ όπου έφευγε απ όπου ήθελε να φύγει για πάντα. Αρκεί να άνοιγε η γιαγιά… Εκείνη σηκώθηκε αργά από την πολυθρόνα. Το τελευταίο διάστημα το σώμα της το ένιωθε βαρύ, μολύβι. Τα πόδια της δεν ακολουθούσαν την εντολή του εγκεφάλου. Σταυροκοπήθηκε. Έξω το παιδί χτυπούσε το κουδούνι. Το παιδί. Πάλεψε ένας γρήγορος χτύπος στην καρδιά της Χτυπούσε κι εκείνος την πόρτα Το παιδί. Η Στέφη της «Είναι καλός μαμά. Θα τον πάρω. Έχει χρήματα. Εσύ κι ο μπαμπάς θα μείνετε στο διπλανό διαμέρισμα» Τον ζύγισε τον σύζυγο η Στεφανία. Μεγάλος σε ηλικία και σοβαρός. Με σέβας. Έτσι κι αλλιώς η Στέφη χρειαζόταν μια οικογένεια. Κι η Τζένη ήταν πάλι έγκυος. Όχι δεύτερη φορά το ίδιο λάθος. Δεν ήξερε ότι το δεύτερο λάθος της κόρης της ήταν χειρότερο από το πρώτο. «Αυτό τον γάμο τον έκανα για σένα μ ακούς» σφύριζαν τα λόγια της μάνας έγλειφαν το αυτί της πριν μπουν μέσα πριν φτάσουν μέχρι την ψυχή της να τη γεμίσουν ενοχές, οργή, απογοήτευση. Ακούμπησε την πλάτη της στην ξύλινη εξώπορτα του διαμερίσματος, αφήνοντας κάτω τη σακούλα με τα βιβλία. Η πλάτη της γλύστρησε μέχρι τη βάση της πόρτας. Κάθισε στα πόδια της μετρώντας τα βήματα της γιαγιάς της. Αργεί. Ένα, δύο, τρία, κάθε βήμα πάνω στο χτύπο της καρδιάς της. Κάθε λέξη ένα κοφτό αναφιλητό. «Αυτό τον γάμο τον έκανα για σένα» Ήθελε να φωνάξει! Τι έκανες για μένα; Μου στέρησες έναν πατέρα και μού έφερες έναν πατριό να γεμίζει το σώμα μου …χυσαμόλοι Να μην τολμώ να μείνω λεπτό μόνη μου στο δωμάτιό μου; Να είμαι μια ξένη στο ίδιο μου το σπίτι; Να κρύβομαι στη γιαγιά μου; Ένιωσε τα βήματά της να πλησιάζουν και να σταματούν. Η Στέφη μου! Δεν βλέπω εγώ το κομμένο πρόσωπό της; Δεν καταλαβαίνω ότι το παιδί θέλει να μένει εδώ με δυό γέρους παρά να είναι σπίτι της με την οικογένειά της και τον μικρό της αδελφό; Και πώς μυρίζει όταν έρχεται στο σπίτι μας! Σα να την έχουν λούσει με βενζίνη και κάτι άλλο βρώμικο, σαν …Κύριε Ελέησον! Κοντοστάθηκε η Στεφανία και το βλέμμα της πιο κουρασμένο κι από την ίδια έπιασε τη φλόγα του καντηλιού να τρεμοπαίζει. -Γιαγιά. Καθισμένη στη βάση της εξώπορτας η Στέφη έκλαιγε γοερά. Για την κλειστή πόρτα πίσω από την πλάτη της. Για το γάμο που έκανε για…χάρη της η μαμά. Για το ΧΥΣΑΜΕΟΛΟΙ που πότιζε τα ρούχα και το δέρμα της. Για τα βήματά τους που γίνονταν όλο και πιο αργά.

Η ιστορία της Ελληνίδας Μάτα Χάρι

2025-10-26T08:57:00.000-07:00

“Πατριώτισσα και ευγενική μου ψυχή, σας σφίγγω το χέρι με όλη μου την αγάπη και με όλη την δύναμη της συγκίνησής πως απευθύνομαι σε εσάς. Λατρεύω τον αδελφό μου όσο τίποτε άλλο στον κόσμο , είναι μοναχοπαίδι υπέφερε δε κάποτε από την καρδιά του Τον αφήνω στην τύχη του σε εσάς, στην ευγενική ψυχή και στην απέραντη καλοσύνη σας, η αγάπη μου και η ευγνωμοσύνη θα σας ακολουθεί, ο Θεός ας βοηθήσει. Είστε ο καλός μας άγγελος σε σας ελπίζω η δυστυχία μου και του σπιτιού μου να σταματήσει. Από τα ψηλά βουνά με δάκρυα σας παρακαλώ. Γράψτε εις την Διεύθυνση Ιωάννινα κι εγώ θα επικοινωνήσω . Μη με ξεχνάτε , πάρτε τον σώστε τον κοντά σας. Θάναι ο αληθινός αδελφός σας κι εγώ μια ψυχή ολότελα δική σας. Ελπίζω σε σας μόνο, λυπηθείτε με, περιμένω με αγωνία. Με βαθειά συγκίνηση και απέραντη αγάπη Κική Μαλετζίδου”

Το γράμμα αυτό γράφτηκε στα χρόνια της Αντίστασης κατά των Γερμανών. Η Ελένη Κικίδου γνωστή στην Αντίσταση με το ψευδώνυμο «Παυλόφσκα» λαμβάνει αυτό το γράμμα από την αδελφή ενός αγωνιστή που έχει συλληφθεί. Και μεσολαβεί για την αποφυλάκισή του στον Ιταλό Στρατηγό Τζελόζο. Η Ελένη Κικίδου είναι μια νέα πανέμορφη κοπέλα. Είναι ήδη γνωστή στο πανελλήνιο ως η μικρότερη σε ηλικία μαθήτρια της Σχολής Παραψυχολογικών Ερευνών του ιατρού, Άγγελου Τανάγρα. Αλλά στην περίοδο της Κατοχής έγινε γνωστή ως η όμορφη Αθηναία που οργάνωνε συσσίτια για να σώσει από την πείνα τους μεγαλύτερους σε ηλικία (οι άνθρωποι δεν προλάβαιναν τότε να γεράσουν) και τα μικρά παιδιά. Πολλές δεκαετίες αργότερα στο σπίτι της στο κέντρο της Αθήνας (κυριολεκτικά) το βλέμμα της χάνονταν πίσω στα χρόνια της Κατοχής. Τότε που η Νίτσα Παβλόφσκαγια ήταν η διαισθητικός με την αποστολή να μάθει τις κινήσεις των Ιταλών και να μεταφέρει στους αντάρτες πολύτιμες πληροφορίες. Τότε που με τα νιάτα , την ομορφιά της αλλά και το θράσος της νιότης της εξασφάλιζε τρόφιμα για τα συσσίτια των Αθηναίων.

Ακόμη περισσότερες δεκαετίες μετά βρέθηκα με την κόρη ενός από τους Έλληνες αιχμαλώτους που αποφυλακίστηκαν χάρη στη δική της παρέμβαση Τη διαισθητικό Ελένη Κικίδου φαίνεται ότι γνώριζε η αδελφή ενός από τους συλληφθέντες. Η ίδια έχει όπως έμαθα μια εξίσου ενδιαφέρουσα ιστορία καθώς αποκαλύφθηκε μετά το τέλος του Πολέμου ότι βρέθηκε στα βουνά με τους Αντάρτες από έρωτα … Την Ελληνίδα Μάτα Χάρι Ελένη Κικίδου συνέλαβαν αργότερα οι Γερμανοί. Αποφυλακίστηκε μετά τη λήξη του Πολέμου και πήγε στην Αίγυπτο όπου εργάστηκε ως Διαισθητικός και άφησε εποχή…. Περισσότερα στο βιβλίο της «Ελένη Κικίδου. Η Διαισθητικός που άφησε εποχή» εκδόσεις Αρχέτυπο.

ΥΓΙΗΣ ΓΗΡΑΝΣΗ, ΣΥΝΕΧΗΣ ΕΞΕΛΙΞΗ

2025-10-11T04:05:00.000-07:00

Μια νέα φράση/τάση ξεκινά από τη γενιά των 60ς . Αυτή την ηλικία …σάντουιτς που βρίσκεται ανάμεσα σε οικογενειακά, οικονομικά φορτία, υποχρεώσεις, μεταίχμια ζωής , αφήνοντας πίσω οριστικά την όποια νιότη και ακμή για να ξεκινήσουν την λεγόμενη 3η ηλικία: Υγιής Γήρανση (συνεχής εξέλιξη προσθέτω εγώ θέλοντας να δώσω μια νότα αγωνιστικά αισιόδοξη) Το Σάββατο 11 Οκτωρβίου από τις 10 το πρωί έως και τις 15.00 το μεσημέρι στην Αίθουσα Νερού στο Δημαρχείο Θεσσαλονίκης παρουσιάστηκε το Ολοκληρωμένο Σύστημα Φροντίδας Υγείας Long Lasting Memories Care (LLM Care) , ένα πιστοποιημένο προϊόν εξελιγμένης τεχνολογίας που συνδυάζει σύγχρονες νοητικές ασκήσεις και σωματική δραστηριότητα και αποτελεί μια ολοκληρωμένη λύση που παρατείνει τον χρόνο ανεξάρτητης αυτόνομης διαβίωσης βελτιώνοντας παράλληλα την ποιότητα ζωής των ατόμων που ανήκουν σε ευπαθείς πληθυσμιακές ομάδες (μια αρκετά μεγάλη κατηγορία στην οποία δεν κατατάσσονται απαραίτητα όσοι έχουν περάσει το κατώφλι των 60+ αλλά όσοι είναι και νιώθουν ευάλωτοι) Η εκδήλωση, ανοιχτή για το κοινό είναι μια δράση που γίνεται με την υποστήριξη της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Έρευνας και Τεχνολογίας της Βουλής των Ελλήνων και του Προέδρου της Στράτου Σιμόπουλου.

Ολοκληρωμένο Σύστημα Φροντίδας Υγείας Το Ολοκληρωμένο Σύστημα Φροντίδας Υγείας LLM Care βασίζεται στο πρόγραμμα νοητικής ενδυνάμωσης Brain HQ και σωματικής άσκησης wFitForAll Περιλαμβάνει μεταξύ άλλων 29 ασκήσεις νοητικής εξάσκησης που εστιάζουν στην προσοχή, μνήμη, ταχύτητα επεξεργασίας του εγκεφάλου, τις ανθρώπινες δεξιότητες , την πλοήγηση και την ευφυϊα και έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικές . Το ολοκληρωμένο σύστημα συμπληρώνεται με το FitForAll μια αποτελεσματική πλατφόρμα ασκήσεων,για ενδυνάμωση μυών, αερόβια ικανότητα, ευλυγισία, ισορροπία που έχουν αποδειχθεί ότι βοηθούν στη σωματική άσκηση και τη διατήρηση της φυσικής κατάστασης των επωφελούμενων. Τα προγράμματα απευθύνονται σε ενδιαφερόμενους φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε Δημόσια Ιδιωτικά Κέντρα Φροντίδας ευπαθών ομάδων , κέντρα αποκατάστασης, αποθεραπείας ,συλλόγους, νοσηλευτές, κοινωνικούς λειτουργούς, φυσιοθεραπευτές, γυμναστές, εργοθεραπευτές, αλλά και όσους ενδιαφέρονται να τα προμηθευτούν για προσωπική τους χρήση. Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής και Ψηφιακής Καινοτομίας Το Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής και Ψηφιακής Καινοτομίας είναι μια δυναμική, διαδραστική επιστημονική κοινότητα, το μεγαλύτερο εργαστήριο της Σχολής Επιστημών Υγείας και ένα από τα μεγαλύτερα του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Είναι πρωτοπόρο σε ερευνητικούς τομείς όπως οι τεχνολογίες για την υγεία και την ευημερία, τα living labs, η νευροεπιστήμη , η τεχνολογία η καινοτομία στη ιατρική εκπαίδευση, η ιατρική εκπαίδευση, η ιατρική απεικόνιση και άλλοι σύγχρονοι θεματικοί τομείς όπως οι διεπαφές εγκεφάλου-υπολογιστή. Φιλοξενεί μοναδικές εργαστηριακές υποδομές, όπως Living Labs, εργαστήριο αποκατάστασης με χρήση ανθρώπινης φυγόκεντρου, ένα πλήρως εξοπλισμένο εργαστήριο νευροεπιστημών με EEG υψηλής πυκνότητας, νευροανάδραση και MEG και άλλα.

Στο Εργαστήριο συμμετέχουν διάφορες ερευνητικές ομάδες που ηγούνται στους αντίστοιχους τομείς ειδικότητάς τους .Τα μέλη του Εργαστηρίου έχουν αναγνωριστεί διεθνώς για την ερευνητική τους αριστεία, ενώ το Εργαστήριο Φυσικής και Ψηφιακής Καινοτομίας του ΑΠΘ βραβεύτηκε το 2023 με το Χρυσό βραβείο της 8ης διοργάνωσης Education Leaders Awards AUTH Medical Physics & Digital Innovation Lab

Τιτανοχελώνες στον Θερμαϊκό τα παράλια της Πιερίας και της Χαλκιδικής. Τι ανακάλυψαν οι επιστήμονες

2025-10-06T20:35:00.000-07:00

Πριν από εκατομμύρια χρόνια (από 3-18 περίπου) ο κόλπος του Θερμαϊκού στο μεγαλύτερο μέρος του ήταν ενωμένος με την Χαλκιδική και τον Όλυμπο. Μια ελώδης, υγρή περιοχή με πλούσια βλάστηση και τροπικό κλίμα που φιλοξενούσε προβοσκιδωτά, αιλουροειδή, πιθηκοειδή και γιγάντιες χελώνες. Ακόμη και τα απομεινάρια αυτής της περιόδου μπορεί να σβήστηκαν στο πέρασμα χιλιετηρίδων αλλά ο παλαιοντολόγος ερευνητής Γ CONICET Παλαιοντολογικό Μουσείο Εχίδιο Φερούγλιο, Παταγονία Αργεντινή Ευάγγελος Βλάχος ακολούθησε κάποια ίχνη του χρόνου και ξεκίνησε κάπως έτσι ένα ταξίδι σε όλο τον κόσμο. Από τον Θερμαϊκό κόλπο και τα παράλια της Πιερίας και της Χαλκιδικής μέχρι την Παταγωνία η ιστορία των Τιτανοχελώνων αποκαλύπτεται. Ολόκληρη την άγνωστη αυτή ιστορία του Θερμαϊκού Κόλπου και των γύρω παράλιων περιοχών μπορείτε να την παρακολουθήσετε στην εκπομπή «Φύση και Άνθρωπος» που παρουσιάζει και επιμελείται ο ομότιμος καθηγητής Γεωλογίας του ΑΠΘ και ψυχή του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας του ΑΠΘ Σπύρος Παυλίδης. Μαζί τους στην μοναδική αυτή αφήγηση η ομότιμη καθηγήτρια Παλαιοντολογίας ΑΠΘ Ευαγγελία Τουκαλά.

Ο ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΟΥ ΕΙΝΑΙ ΘΑΜΜΕΝΟΙ ΣΤΟΥΣ ΒΑΣΙΛΙΚΟΥΣ ΤΑΦΟΥΣ ΤΗΣ ΒΕΡΓΙΝΑΣ

2025-08-02T08:52:00.000-07:00

Το βιβλίο του αείμνηστου ιστορικού ερευνητή Τριαντάφυλλου Παπαζώη που κυκλοφόρησε το 2017 με την επιμέλεια της κόρης του, από την Εκδοτική Ερμής, με τον αποκαλυπτικό τίτλο : «Ο Μέγας Αλέξανδρος με την οικογένειά του είναι θαμμένοι στους βασιλικούς τάφους της Βεργίνας» είναι το επιστέγασμα σχεδόν τριάντα χρόνων έρευνας. Η άποψη του ιστορικού και ερευνητή Τριαντάφυλλου Παπαζώη ότι ο Μέγας Αλέξανδρος και όχι ο Φίλιππος ο Β είναι θαμμένος στις Αιγές για χρόνια ακούγονταν κυρίως στο εξωτερικό ενώ στην Ελλάδα τα επιχειρήματα που την τεκμηρίωναν σπάνια έφταναν στα ΜΜΕ ή στο ευρύ κοινό. Όμως σχεδόν δέκα χρόνια μετά τον θάνατό του η βυζαντινολόγος και διεθνώς προβεβλημένη ακαδημαϊκός Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ έρχεται να δημοσιοποιήσει ακριβώς την ίδια άποψη –ίσως λιγότερο τεκμηριωμένη κατά τη δική μου άποψη- γεγονός που τυγχάνει ευρύτερης δημοσιότητας. Η απάντηση των αρχαιολόγων φυσικά παραμένει η ίδια και κανείς δεν έχει παραπάνω επιχειρήματα να την αντικρούσει. Ακόμη κι αν τα ιστορικά στοιχεία υποδεικνύουν τις Αιγές ώς ένα από τα πιο πιθανά σημεία ταφής του Στρατηλάτη το γεγονός και μόνο ότι η διαφορετική άποψη προέρχεται από έναν ανώτερο στρατιωτικό ο οποίος με πάθος και αμείωτη ένταση για τρεις δεκαετίες μελετούσε και ερευνούσε τις πηγές γύρω από τον Μέγα Αλέξανδρο και την εποχή του φαίνεται ότι αποδυναμώνει το όποιο αποτέλεσμα. Πολλοί θα μιλούσαν για το αρχαιολογικό κατεστημένο, άλλοι πάλι θα υπογράμμιζαν ότι η μελέτη των ιστορικών πηγών δεν ισοδυναμεί με την αρχαιολογική έρευνα. Κανείς όμως δεν μπορεί να αμφιβάλει κι εν τέλει να μην υποκλιθεί στο ασίγαστο πάθος ενός επίμονου ερευνητή της Ιστορίας, όπως ήταν ο Τριαντάφυλλος Παπαζώης. Το κείμενο αυτό, αποτελεί μία ελάχιστη υπενθύμιση και φόρος τιμής στον «επίμονο ερευνητή» που αφιέρωσε σχεδόν 30 χρόνια μελετώντας τον Μέγα Αλέξανδρο κυρίως μέσα από τις ιστορικές πηγές . Περισσότερα βρίσκονται διαθέσιμα στην ιστοσελίδα του που διαχειρίζεται η οικογένειά του https://tdpapazois.gr, αφού ακόμη και μετά το ταξίδι του το ενδιαφέρον για το έργο του είναι μεγάλο. Πιο κάτω ακολουθεί η τελευταία δημοσίευση που έγινε στην εφημερίδα Μακεδονία της Κυριακής τον Μάρτιο του 2011

Στον βασιλικό τάφο ΙΙ της Βεργίνας δεν βρίσκεται θαμμένος ο Φίλιππος Β : Η άποψη αυτή, που θα μπορούσε να πέσει ως... κεραυνός εν αιθρία, δεν ακούγεται για πρώτη φορά. Ήρθε ξανά στην επικαιρότητα κατά κάποιον τρόπο στη διάρκεια του πρόσφατου συμποσίου για το αρχαιολογικό έργο στη Μακεδονία και τη Θράκη, μέσω μιας ανακοίνωσης με θέμα «Βάση δεδομένων και πρόδρομες παρατηρήσεις στο σκελετικό υλικό από τον θάλαμο του τάφου ΙΙ στη Μεγάλη Τούμπα της Βεργίνας». Της Στελίνας Μαργαριτίδου Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση της ερευνητικής ομάδας, στην οποία υπεύθυνη είναι η καθηγήτρια Χρ. Παλιαδέλη, το σκελετικό υλικό που περιείχε η χρυσή λάρνακα που ανακάλυψε το 1977 ο αείμνηστος αρχαιολόγος Μ. Ανδρόνικος αποτέλεσε αντικείμενο ανθρωπολογικών προσεγγίσεων που τροφοδότησαν μιαν εκτενή συζήτηση για την ταυτότητα του νεκρού. Κάποιοι μέχρι σήμερα υποστηρίζουν ότι εκεί βρίσκεται θαμμένος ο Φίλιππος ο Γο Αριδαίος. Η δημιουργία μιας βάσης δεδομένων που θα ολοκληρωθεί θα καταγράφει απόλυτα όλα τα στοιχεία παθολογίας και τις σύγχρονες επεμβάσεις σε όλα τα οστά του σκελετού από τον θάλαμο του τάφου ΙΙ της Μεγάλης Τούμπας, έτσι ώστε να ταυτοποιηθεί όλο το σκελετικό υλικό όχι μόνο από τους βασιλικούς τάφους της Μεγάλης Τούμπας αλλά και από την αγορά των Αιγών Η παραπάνω ανακοίνωση φέρνει ξανά στην επιφάνεια παλαιότερες ανακοινώσεις, όπως αυτή που έγινε το 2008 από τον Αμερικανό ακαδημαϊκό Eugene Borza και την Ελληνίδα καθηγήτρια αρχαιολογίας Όλγα Παλαγγά, οι οποίοι ισχυρίστηκαν ότι ο νεκρός που βρίσκεται θαμμένος στον τάφο ΙΙ της Βεργίνας ήταν ο Φίλιππος ο Αριδαίος, ετεροθαλής αδελφός του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Παρόμοια άποψη έχουν εκφράσει κατά καιρούς καθηγητές αρχαιολογίας, αλλά και ο ιστορικός-ερευνητής από τη Θεσσαλονίκη Τριαντάφυλλος Παπαζώης. Ο ίδιος, ερευνώντας τις ιστορικές πηγές για παραπάνω από δύο δεκαετίες, εξέδωσε δύο βιβλία. Το 1993 το βιβλίο του με τίτλο «Στον Φίλιππο Β ή στον Μ. Αλέξανδρο ανήκει ο ΙΙος βασιλικός τάφος της Βεργίνας και το 2001 το δεύτερο βιβλίο του με τίτλο «Ο ΙΙος βασιλικός τάφος της Βεργίνας αποκαλύπτει τον Μ. Αλέξανδρο. Σχετικά πρόσφατα, τον Σεπτέμβριο του 2010, 37 κάτοικοι από την περιοχή της Βέροιας ζήτησαν με επιστολή τους στον πρωθυπουργό της χώρας Γ. Παπανδρέου να επανεξεταστεί το γενετικό υλικό που βρέθηκε στον βασιλικό τάφο ΙΙ της Βεργίνας και να έλθουν στο φως όλες οι σχετικές πληροφορίες. Όλα τα παραπάνω, και κυρίως η διαπίστωση του ερευνητή Τρ. Παπαζώη ότι στον βασιλικό τάφο ΙΙ της Βεργίνας βρίσκεται θαμμένος ο Μέγας Αλέξανδρος, θα μπορούσαν να είχαν συγκλονίσει την ελληνική και διεθνή κοινή γνώμη, αλλά όπως παραδέχεται και ο ίδιος ο κ. Παπαζώης, είναι ερασιτέχνης ερευνητής και ιστορικός και όχι αρχαιολόγος στο επάγγελμα. Αν και η κοινή ελληνική γνώμη παραμένει απληροφόρητη για τις διαπιστώσεις του ερευνητή, στο εξωτερικό φαίνεται ότι το έργο του έχει κινήσει το ενδιαφέρον. Όπως ο ίδιος λέει, λαμβάνει αρκετά μηνύματα από ερευνητές σε όλο τον κόσμο, έχει ήδη δώσει δύο συνεντεύξεις στο εξωτερικό, και με αφορμή σχετικό ρεπορτάζ από δημοσιογράφο του ιταλικού πρακτορείου ειδήσεων ANSA, μερίδα του ιταλικού Τύπου, χωρίς την εξαίρεση και της εφημερίδας Corriere Della Sera, ασχολήθηκε εκτεταμένα με τη θεωρία του αναφορικά με την ταυτότητα των νεκρών της Βεργίνας, ενώ ιστορικές μελέτες του φιλοξενήθηκαν στο περιοδικό «Αρχαιολογία και Τέχνες» Τι αποκαλύπτουν οι ιστορικές πηγές Σταχυολογώντας μέρη από ομιλία του ιστορικού-ερευνητή αλλά και από τις πολυετείς μελέτες του, συμπεραίνονται τα εξής: Στο αρχαίο βασιλικό νεκροταφείο των Αιγών (Βεργίνας), σύμφωνα με τις πληροφορίες τριών αρχαίων ιστορικών όλοι οι βασιλικοί τάφοι εσυλήθησαν, τα οστά όλων των βασιλέων διασκορπίστηκαν και τα κτερίσματα όλων των τάφων αφαιρέθηκαν από τα στρατεύματα του βασιλιά της Ηπείρου Πύρρου, όταν το 274 π.Χ. κατέλαβε αιφνιδιαστικά τη Μακεδονία και ειδικά στις Αιγές εγκατέστησε φρουρά μισθοφόρων Γαλατών, προφανώς για την ολοκλήρωση του καταστροφικού του έργου. Ο κ. Παπαζώης υποστηρίζει ότι ο τάφος δεν ήταν δυνατό να διασωθεί, γεγονός που επιβεβαιώνεται μαζί με άλλα αποδεικτικά στοιχεία και από πορίσματα τριών ανθρωπολόγων καθηγητών, οι οποίοι κληθέντες αρμοδίως εξέτασαν τα οστά του τάφου ΙΙ και αποφάνθηκαν ότι αυτά δεν ανήκουν στον βασιλιά Φίλιππο Β και στη σύζυγό του Κλεοπάτρα. Υποστηρίζει ακόμη ότι άλλοι ήταν οι Μακεδόνες βασιλείς που είχαν ταφεί στους τάφους ΙΙ και ΙΙΙ πριν από τη σύλησή τους το 274 π.Χ. και τα οστά τους διασκορπίστηκαν, τα δε κτερίσματα αφαιρέθηκαν, και άλλοι Μακεδόνες βασιλείς είναι αυτοί που έχουν επαναταφεί στους ίδιους τάφους μετά την εκδίωξη του Πύρρου το 273 π.Χ. και τα οστά τους βρίσκονται στη Βεργίνα. Ο ερευνητής, ακόμη, παρουσιάζοντας σημαντικά ιστορικά στοιχεία, καταλήγει σε ένα νέο συμπέρασμα, το οποίο είναι αν μη τι άλλο ιδιαίτερα εντυπωσιακό: Ο Μέγας Αλέξανδρος με την οικογένειά του από την Αίγυπτο και την Αμφίπολη, όπου αντίστοιχα τάφηκαν το 321 και το 311 π.Χ., επανατάφηκαν επί Αντίγονου Γονατά μετά το 273 π.Χ. στους δύο παραπάνω τάφους, όπου βρίσκονται τα λείψανα και τα χρυσοποίκιλτα κτερίσματά τους μαζί με ολόκληρη την πανοπλία του Μ. Αλεξάνδρου και μικρό μέρος της πανοπλίας του Δαρείου Γ, που περιήλθε στην κυριότητά του ως λάφυρο από τις μάχες της Ισσού και των Γαυγαμήλων. Τα παραπάνω υπήρξαν από μόνα τους αρκετά για να προκαλέσουν το ενδιαφέρον μου για μια συνάντηση με τον εν λόγω ιστορικό-ερευνητή. Έναν άνθρωπο που αφιέρωσε 18 ολόκληρα χρόνια από τη ζωή του στη μελέτη των αρχαίων ελληνικών κειμένων που αναφέρονται στη ζωή, το έργο, το περιβάλλον που έζησε και στην περαιτέρω τύχη των λειψάνων του μεγάλου Μακεδόνα στρατηλάτη και εκπολιτιστή Μεγάλου Αλεξάνδρου. Τι αναφέρει ο κ. Παπαζώης Σε μία από τις σπάνιες συνεντεύξεις του ο κ. Παπαζώης λέει: «Είμαι στρατιωτικός. Γνώριζα για τη Βεργίνα και τους βασιλικούς τάφους όπως όλοι οι Έλληνες. Η ανάμειξή μου στο πράγματι σοβαρό αυτό θέμα έχει την αφετηρία στο εξής γεγονός. Όταν υπηρετούσα στην Ανώτατη Σχολή Πολέμου ως καθηγητής, μου είχε ανατεθεί από το Γενικό Επιτελείο Στρατού να μελετήσω τη μεθοδολογία που χρησιμοποιούσε ο Μέγας Αλέξανδρος στην εφαρμογή των αρχών του πολέμου, με αποτέλεσμα να επιτυγχάνει πάντοτε περιφανείς νίκες έναντι υπέρτερου εχθρού. Η μελέτη μου διήρκεσε περισσότερο από τρεις μήνες και στηρίχθηκε κυρίως στις πληροφορίες των αρχαίων ιστορικών, και ειδικά του Αρριανού. Μετά την αποστρατεία μου, θέλησα να ασχοληθώ συγγραφικά και με τον βασιλιά της Ηπείρου Πύρρο.

Ο Πύρρος ήταν και αυτός ένας μεγάλος στρατηλάτης και οι επιτυχίες του συνδέονται με επιθετικές ενέργειες στον χώρο της Μακεδονίας, όταν αυτή βασίλευε ο Αντίγονος Γονατάς. Έτσι το 274 π.Χ. ο Πύρρος αιφνιδιαστικά εισέβαλε στη Μακεδονία και μέσα σε ελάχιστο χρόνο την κατέλαβε. Όταν τα στρατεύματά του έφτασαν στις Αιγές (Βεργίνα), όπου υπήρχε το αρχαίο βασιλικό νεκροταφείο, σύμφωνα με τις μαρτυρίες τριών αρχαίων ιστορικών, εσύλησαν όλους τους βασιλικούς τάφους, διασκόρπισαν τα οστά όλων των βασιλέων και αφαίρεσαν τα κτερίσματα όλων των τάφων. Στο ίδιο νεκροταφείο κατά τις αρχαίες πηγές είχαν ταφεί αντίστοιχα 62 και 42 χρόνια πριν από τη σύληση ο Φίλιππος Β και ο γιος του Αριδαίος-Φίλιππος. Ανάμεσα στους συληθέντες τάφους αναμφιβόλως ήταν και οι τάφοι αυτών» Η αφορμή για την έρευνα και τα νέα στοιχεία Η αφορμή για τις πρώτες έρευνες και ουσιαστικά η πρώτη αμφισβήτηση ξεκίνησε από το βιβλίο του καθηγητή Μανώλη Ανδρόνικου «Βεργίνα, οι Βασιλικοί τάφοι – 1984» που χρησιμοποιήθηκε από τον κ. Παπαζώη ως βοήθημα στην έρευνά του για τον Πύρρο. Εκεί, ο ίδιος διαπίστωσε ότι ενώ γινόταν αποδεκτή από τον αείμνηστο αρχαιολόγο η σύληση των βασιλικών τάφων από τον Πύρρο, αναφερόταν ότι συμπωματικά γλίτωσε ο τάφος του Φιλίππου από τη σύληση ;Το συμπέρασμα αυτό αποτέλεσε, κατά τη γνώμη μου, μια πολύ σοβαρή ιστορική πλάνη, με αποτέλεσμα τόσο οι νεκροί όσο και τα ευρήματα της Βεργίνας να αποδίδονται όλα στον βασιλιά Φίλιππο Β και στη γυναίκα του Κλεοπάτρα, ή σε κάποια βάρβαρη σύζυγο και σε κάποιον άγνωστο πρίγκιπα. Η διαφοροποίηση αυτή του καθηγητή Ανδρόνικου από τους αρχαίους ιστορικούς με οδήγησε να στραφώ στην έρευνα για το ποιος ήταν ο νεκρός βασιλιάς του τάφου ΙΙ. Όταν κατέληξα στο συμπέρασμα ότι ο ΙΙος βασιλικός τάφος δεν σχετιζόταν με τον βασιλιά Φίλιππο Β, ζήτησα με δημοσιεύματά μου στον Τύπο διάλογο με τους αρχαιολόγους. Δυστυχώς από τότε μέχρι σήμερα κανένας δεν ανταποκρίθηκε στο αίτημά μου, ούτε θετικά ούτε αρνητικά, λέει ο κ. Παπαζώης. Συνεχίζοντας την έρευνά του, ο ίδιος καταλήγει στο συμπέρασμα ότι στον βασιλικό τάφο ΙΙ της Βεργίνας βρίσκεται θαμμένος ο Μέγας Αλέξανδρος. Το συμπέρασμα σίγουρα ακούγεται για ορισμένους... εξωφρενικό. Κι επειδή δεν προέρχεται από επιστήμονα με περγαμηνές στην αρχαιολογία, παραμένει στην αφάνεια. Ίσως όμως αξίζει κάποιας προσοχής: Ο Μέγας Αλέξανδρος, σύμφωνα πάντα με τις αρχαίες πηγές, πέθανε τον Ιούνιο του 323 π.Χ. στη Βαβυλώνα από απρόσμενη αρρώστια. Στη Βαβυλώνα η σορός του, τοποθετημένη μέσα σε μέλι ή κερί, παρέμεινε επί διετία. Το 321 π.Χ. η νεκροφόρα αρμάμαξα με τη σορό του αναχώρησε για την ταφή του στη Μακεδονία. Αποτελεί μυθοπλασία η πληροφορία δύο λατίνων και ενός έλληνα ιστορικού ότι τις τελευταίες στιγμές της ζωής του ζήτησε να ταφεί στο ιερό του Άμμωνα Δία στην Αίγυπτο. Ο Πλούταρχος αναφέρει ότι ο Αλέξανδρος τις δύο τελευταίες μέρες περιέπεσε σε αφασία. Όταν η νεκροφόρα πομπή έφτασε στη Δαμασκό, εξετράπη του προορισμού της για τη Μακεδονία και οδηγήθηκε βίαια από τον Πτολεμαίο του Λάγου στην Αίγυπτο. Επακολούθησαν δύο ανεπιτυχείς προσπάθειες των Μακεδόνων για την επανάκτηση της σορού. Η βασίλισσα Ρωξάνη με το βρεφικής ηλικίας παιδί της μετά την εξέλιξη αυτή έφτασε τον ίδιο χρόνο στη Μακεδονία και το 311 οι δυο τους εκτελέστηκαν από τον Κάσσανδρο στην Αμφίπολη. Από την πολύχρονη μελέτη και έρευνα που συνέχισα, σε συνδυασμό με τα πορίσματα των ανθρωπολόγων και άλλων ειδικών επιστημόνων, την τοιχογραφία του κυνηγιού στον τάφο ΙΙ, την ερμηνεία των ευρημάτων που ανακάλυψε ο καθηγητής Ανδρόνικος στον ίδιο τάφο, όπου όλα ένα προς ένα σχετίζονται με τον Μ. Αλέξανδρο, μηδέ και των άνισων κνημίδων εξαιρουμένων, κατέληξα στο συμπέρασμα ότι: Οι Μακεδόνες επέτυχαν τελικά σε 1-2 χρόνια, κατά την εκτίμησή μου, να αφαιρέσουν τα λείψανα του Μ. Αλεξάνδρου από την Αίγυπτο αντικαθιστώντας τα με ξένα λείψανα ή με είδωλο, το οποίο είδαν -αν είδαν- αργότερα οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες, όταν πήγαν να αποτίσουν φόρο τιμής στον τάφο του Μ. Αλεξάνδρου. Η επαναταφή του Μ. Αλεξάνδρου και της οικογένειάς του από τον Αντίγονο Γονατά στις αρχαίες Αιγές (Βεργίνα) δεν αναφέρεται από τις αρχαίες πηγές. Πληροφορίες όμως από τον Πλούταρχο και τον Αρριανό φέρουν Μακεδόνες ιστορικούς να έγραψαν σχετικά βιβλία για τον θάνατο και την ταφή του Μ. Αλεξάνδρου, αλλά όλα αυτά χάθηκαν μαζί με το 7ο Βιβλίο του Στράβωνα για τη Μακεδονία. Οι θησαυροί του Μ. Αλεξάνδρου με όλα τα χρυσοποίκιλτα ευρήματα περιήλθαν τελικά στον τελευταίο κληρονόμο των Αντιγονιδών, Αντίγονο Γονατά, και μέρος αυτών τοποθετήθηκε στον τάφο του. Όταν στον αρχαίο ελλαδικό χώρο αποτελούσε ιερή παράδοση η μεταφορά των λειψάνων στην πατρώα γη όλων των επιφανών αντρών που πέθαιναν στην ξενιτιά, δεν θα ήταν δυνατό να αποτελέσει εξαίρεση η σορός του Μ. Αλεξάνδρου, ο οποίος υπήρξε ο μεγαλύτερος στρατηλάτης και εκπολιτιστής όλων των εποχών μέχρι σήμερα, εξηγεί ο κ. Παπαζώης.

Σχεδόν 15 χρόνια μετά το ίδιο ακριβώς ζήτημα επανέρχεται στην επικαιρότητα με τις δηλώσεις της Βυζαντινολόγου Ελένης Γλύκατζη Αρβελέρ η οποία σε συνεντεύξεις της στα ΜΜΕ δηλώνει βέβαιη ότι ο Μέγας Αλέξανδρος και όχι ο Φίλιππος ο Β είναι θαμμένος στη Βεργίνα. Για να υπερασπιστεί τον ισχυρισμό της παραθέτει έξι επιχειρήματα: α) το ελαφαντοστέινο ομοίωμα του Αλέξανδρου, β) την παράσταση στη ζωφόρο που δείχνει μια δράση η οποία για να αποτυπωθεί έπρεπε προηγουμένως να έχει συμβεί, γ) την αρχική επιθυμία του Μακεδόνα να ταφεί στον τόπο του, δ) το χρονικό κενό από την ταφή στο σημείο που ξέρουμε, μέχρι να κατασκευαστεί το μαυσωλείο, ε) το ύψος του νεκρού που, όπως λέει, πως δε μοιάζει με του πατέρα, αλλά περισσότερο με του ίδιου του Αλέξανδρου. στ) τον χουντίτη, ένα ορυκτό της Αιγύπτου που βρέθηκε στον τάφο.

Το παρεκκλήσι της Αγίας Σολομονής στη Βασιλίσσης Όλγας

2025-07-31T21:02:00.000-07:00

Οι Κατακόμβες της Αγίας Σολομoνής στην Κάτω Πάφο χτίστηκαν αρχικά στην Ελληνιστική περίοδο. Αποτελούνται από μια ανοιχτή αυλή περιτριγυρισμένη από πέντε δωμάτια λαξευμένα στο βράχο, ένα από τα οποία έχει και πηγή. Το δυτικό δωμάτιο έχει μια αψίδα στο δυτικό τοίχο και υπολείμματα από Χριστιανικές τοιχογραφίες. Είναι σαφές ότι σε κάποια μεταγενέστερη στιγμή είχε γίνει εκκλησία. Η Αγία Σολομoνή ήταν από τις πρώτες που απέρριψε την ειδωλολατρία και ασπάστηκε τον Χριστιανισμό. Η εκκλησία με τον τάφο της Αγίας Σολομονής βρίσκεται στο κατεχόμενο χωριό κώμα του Γιαλού στην Καρπασία Αμμοχώστου. Στο βράχο πάνω από την εκκλησία υπάρχει μια μεγάλη, αιωνόβια τρεμιθιά. Πολλοί πιστεύουν ότι αν κρεμάσει κανείς στα κλαδιά της μια δική του προσφορά, συνήθως μαντήλι, οι ασθένειές του θα θεραπευτούν. Ορισμένοι, τόσο ντόπιοι όσο και επισκέπτες, το ακολουθούν ακόμα και σήμερα.

Αγίασμα Η Αγία Σολομονή μαζί με τους επτά Μακαβαίους τιμάται σήμερα 1η Αυγούστου γεγονός ιδιαίτερα σημαντικό για την γειτονιά κυρίως της Βασιλίσσης Όλγας στο ύψος της οδού Παρασκευοπούλου, όπου είναι έχει χτιστεί το παρεκκλήσι της. Για χρόνια με το αγίασμα που έρεε από τη βρύση στον μικρό αυλόγυρό της γέμιζαν μικρά μπουκαλάκια οι πιστοί συνήθως την ημέρα της γιορτής της την 1η Αυγούστου. Σ εκείνο το σημείο πάνω στην κεντρική λεωφόρο της πόλης, στο ύψος γνωστού μεγάλου super market είχε χτιστεί την περίοδο της Τουρκοκρατίας βίλλα Τούρκου άρχοντα της πόλης. Στην αυλή της οικίας κατά την περίοδο εργασιών ανακαλύφθηκε η εικόνα της Αγίας καθώς και μια πηγή με τρεχούμενο νερό. Μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης σ εκείνο το σημείο χτίστηκε το παρεκκλήσι της Αγίας Σολομονής.

ΟΙ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΕΣ ΑΝΤΙΗΡΩΕΣ

2025-06-03T21:58:00.000-07:00

Η σχέση του εγκληματικού φαινομένου είναι συνδεδεμένη με την πολιτισμικά αξιακή συγκρότηση των τόπων και των κατοίκων τους, αναφέρει στα συμπεράσματά της η μελέτη του εγκληματικού φαινομένου του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών (Το εγκληματικό φαινόμενο στην Ελλάδα σήμερα. Δεδομένα και Αναγνώσεις. Ιωάννα Τσιγκάνου σε συνεργασία με Ηλέκτρα Κουτσούκου, Ιουλία Λαμπράκη, Μάρθα Λεμπέση εκ Παπαζήση Αθήνα 2016) Ενδεικτικά παραδείγματα συνιστούν το αδίκημα της ανθρωποκτονίας και της ζωοκλοπής. Η ανθρωποκτονία έχει παύσει πλέον να εκτελείται ως έγκλημα τιμής και υποχρέωση του προσληθέντος ή εξαπατημένου συζύγου και διαθέτει τα χαρακτηριστικά της διάπραξης ανθρωποκτονιών κατά τα ειωθότα στα δυτικά κράτη. Συγκεκριμένες περιοχές της χώρας εμμένουν σε πολιτισμικά συγκροτημένες κοινωνικές πρακτικές αναπαραγωγής των υλικών πόρων διαβίωσης –χαρακτηριστικό παράδειγμα η ζωοκλοπή στην Κρήτη.

Η χαρτογράφηση της εικόνας του εγκληματικού φαινομένου-αναφέρουν στα συμπεράσματά τους οι συγγραφείς της μελέτης—μέσα στην κρίση επισημαίνει την επιρροή της , σε μια γενικευμένη εκδήλωση εγκλημάτων μεγαλύτερης βαρύτητας, εγκλημάτων κατά της ιδιοκτησίας και εγκλημάτων αμφισβήτησης ή διαμαρτυρίας εναντίον των πολιτικών λιτότητας και όσων τις υπερασπίζονται. Είναι σαν η βία των μνημονίων, η βίαιη και απότομη προσαρμογή σε νέες διοικητικές, γραφειοκρατικές και κοινωνικές πρακτικές να συμπαρέσυρε και την εκδήλωση μιας αντιδραστικής απαντητικής βίας εκ μέρους μερίδας του κοινωνικού σώματος ή να βοήθησε στην μεγαλύτερη ορατότητά της. Η πίεση που νιώθουν τα άτομα, κυρίως αυτά που έχουν ελάχιστη ή καθόλου πρόσβαση στις μορφές εξουσίας είναι ακόμη μεγαλύτερη σε περιόδους οικονομικής και κοινωνικής κρίσης. Σ αυτές τις συνθήκες γεννιούνται οι αντιήρωες και οι θρύλοι που τους ακολουθούν Και κάθε εποχή έχει τους ήρωές της. Κάθε κοινωνία τους αναζητά. Το ίδιο και τους αντιήρωές της, οι οποίοι στο τέλος γίνονται κι οι ίδιοι ήρωες επειδή η αντισυμβατική τους στάση ικανοποιεί κυρίως τους αδικημένους ή όσους αισθάνονται έτσι. Αυτούς που δεν έχουν πρόσβαση στην εξουσία ή ακόμη περισσότερο αδικούνται συμπιέζονται από αυτήν. Από τον Ρομπέν των δασών μέχρι τους Μπόνι και Κλάιντ Από τον λήσταρχο Νταβέλης, τον Μήτρο Τζατζά, τον Θεόδωρο Βενάρδο στον Φώτη Γιαγκούλα η απόσταση είναι μεγάλη, ίσως και μικρή. Στη Μεταεπαναστατική Ελλάδα του 19ου αιώνα στην περίοδο των βαλκανικών πολέμων, στην δίνη του Α Παγκοσμίου Πολέμου και σε κάθε περίοδο που οι κοινωνικές εντάσεις και ανισότητες αμβλύνονται, που η Εξουσία γίνεται πιο σκληρή για τους πολλούς και η φτώχια σε τοποθετεί ασυζητητί στο περιθώριο, η κοινή γνώμη- ή τουλάχιστον μια μεγάλη μερίδα της αναζητά τους δικούς της αντιήρωες, όχι ακριβώς για να ταυτιστεί, αλλά για ν απολαύσει περισσότερο ανομολόγητα μια «νίκη» στο κατεστημένο. Την επιτυχία αυτού που θεωρείται απόκληρος. Ο Φώτης Γιαγκούλας γεννήθηκε κάπου στα 1920 όταν η χώρα έμπαινε στον Α Παγκόσμιο Πόλεμο, στο χωριό Μεταξάδες, όταν οι φιλοβασιλικοί και οι οπαδοί του Βενιζέλου συγκρούονταν στις κάλπες και όχι μόνο. Όταν η Παλιά Ελλάδα αντιστεκόταν σθεναρά σε ό,τι νέο έφερναν οι νέοι προσφυγικοί πληθυσμοί , όταν ο αγροτικός ξεσηκωμός στο Κιλελέρ ράγισε τα θεμέλια της φεουδοκρατίας στην χώρα. Ραγίσματα ελευθεριών όμως ήταν μόνο. Ο Γιαγκούλας λέγεται ότι πέρασε τα παιδικά του χρόνια στην απόρριψη καθώς μεγάλωνε ….

Και μετά πήρε μέρος στους Α Βαλκανικούς πολέμους για να λιποτακτήσει σύμφωνα με κάποιες μαρτυρίες. Και μετά αρχίζει ο θρύλος να μπλέκεται με τα πραγματικά γεγονότα γιατί δεν γνωρίζουμε ποιο ήταν το καθοριστικό γεγονός που τον έστρεψε οριστικά στην παρανομία. Ποιο ήταν το περιστατικό; Λένε ότι πέρασε δύσκολα και φτωχά παιδικά χρόνια. Ίσως να ένιωσε ακόμη πιο πολύ το αίσθημα της αδικίας. Αλλά σίγουρα τίποτε από όλα αυτά δεν πυροδοτεί μια μυθιστορηματική ζωή στην παρανομία. Νέος, ωραίος σύμφωνα με μαρτυρίες και επιθετικός απέναντι στην εξουσία της Χωροφυλακής. Τα λύτρα που εισέπραττε αυτός και η συμμορία του τα μοίραζε στους φτωχούς αγρότες και ήταν πολλοί αυτοί που ευεργετήθηκαν Αυτό το πορτρέτο Αντιήρωα το συναντάμε συχνά με πολλές παραλλαγές: Από τον Ρομπέν των Δασών μέχρι τον…Παλαιοκώστα. Και την τρυφερή σκληρότητα, την ατίθαση φύση μέσα σε μια ερωτική ιστορία από τους Μπόνυ και Κλάιντ, τον Θόδωρο Βενάρδο. Τον Λήσταρχο Νταβέλη, τον Μήτρο Τζατζά Τους αδελφούς Ρετζαίους που έκαναν την πρώτη ιστορικά καταγεγραμμένη μεγάλη ληστεία στην Ελλάδα στις 13 Ιουνίου του 1926. Τον οδοντοτεχνίτη Κώστα Πολυδώρου που έκανε στις αρχές του 90 ληστείες τραπεζών δηλώνοντας «η κοινωνία είναι άδικη και σκληρή. Όπου γυρίσεις στην Ελλάδα βλέπεις φτωχούς ανθρώπους» Τον Σπύρο Ζολώτα που ήταν μέλος της σπείρας του Κώστα Πολυδώρου αλλά είχε γνωριστεί και με τον Βασίλη Παλαιοκώστα Τον Βασίλη Παλαιοκώστα ο οποίος έγινε ένας σύγχρονος λαϊκός ήρωας, ένας άνθρωπος που αψήφησε πανηγυρικά το σωφρονιστικό σύστημα, ένας ευεργέτης σύμφωνα με πολλούς συγχωριανούς του, για τον οποίο έκανε αφιέρωμα το BBC Τον κοντό και ψηλό, το δίδυμο των Θόδωρου Βασιλακάκη και Μάριου Χατζή που έδειξαν απαράμιλλη αλληλεγγύη ο ένας για τον άλλον τόσο κατά τη διάρκεια της σύλληψής τους όσο και στη διάρκεια της δίκης τους.

Τα μυστικά των κρανίων Γιατί η Κλιματική Αλλαγή εξαφάνισε τον Ουρανοπίθηκο;

2025-05-17T07:45:00.000-07:00

Η Γενική Διευθύντρια του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης Αναστασία Γκαδόλου και ο προϊστάμενος του γραφείου Βορείου Ελλάδος της Εφορείας Παλαιοανθρωπολογίας-Σπηλαιολογίας Φώτη Γεωργιάδης μας ξεναγούν στην έκθεση με θέμα "Στη Σπηλιά: Ιστορίες από το σκοτάδι στο φως" Ο χώρος του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης έχει μεταμορφωθεί σε σπηλιά και οι επισκέπτες ακολουθώντας διαδρομές στο χρόνο πριν από σήμερα ιχνηλατούν την ιστορία του ανρθώπινου πολιτισμού μέσα από 296 μοναδικά αντικείμενα από την Παλαιολιθική εποχή μέχρι σήμερα. Καθοριστικό ρόλο σε ό,τι συμβαίνει δεν παίζει ο άνθρωπος αλλά ο ίδιος ο πλανήτης και συγκεκριμένα το κλίμα του, το οποίο αν συγκεράσουμε το χρόνο διαπιστώνουμε ότι μεταβάλλεται συνεχώς.

Κι ενώ ο κ Γεωργιάδης εξηγεί ότι ναι, και τα ίδια τα σπήλαια πέφτουν θύματα της σημερινής κλιματικής κρίσης, καθώς ελαττώνεται η σταγονοροή. Κι ενώ εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια πριν στις σπηλιές κρύβονταν θηρία που σήμερα συναντάμε στη ζούγκλα ...μού ήλθε στο μυαλό μια άλλη ιστορία που ξεκίνησε λίγα χιλιόμετρα πιο μακριά από τη Θεσσαλονίκη, σε μια Κοιλάδα: Φανταστείτε ότι είστε στην Κοιλάδα του Αξιού στην περιοχή όπου σήμερα βρίσκεται ο οικισμός της Νέας Μεσήμβριας. Δέκα με δεκαπέντε εκατομμύρια χρόνια πριν . Τότε που ο κόσμος ήταν στην αρχή του. Σε μια εποχή όπου μαστόδοντες, προβοσκιδωτά ζώα παρόμοια με τους ελέφαντες έπιναν νερό από το ποτάμι του Αξιού. Στα λιβάδια της Κοιλάδας ζούσαν τρία διαφορετικά είδη ρινόκερων. Στην περιοχή αφθονούσα τα ιππάρια., τριδάκτυλα άλογα που κάλπαζαν πάνω στο τρυφερό χορτάρι μαζί με καμηλοπαρδάλεις και λιοντάρια. Εκεί παραμόνευαν πίσω από τους θάμνους οι φονικές ύαινες και μαχαιρόδοντες. Τα εντυπωσιακά σε μέγεθος αγκυλοθήρια έτρωγαν τα τρυφερά φύλλα των δέντρων. Στην ίδια περιοχή, μερικά εκατομμύρια χρόνια μετά εντοπίστηκαν απολιθώματα από ορυκτερόποδα (πρόγονου του μυρμηγκοφάγου), από μια σπάνια μορφή σκαντζόχοιρου με επιμήκη αγκάθια, ο ύστριξ που κάποτε έζησε εκεί αλλά και πολλά ακόμη τρωκτικά. Το πιο εντυπωσιακό όμως εύρημα στην περιοχή μέχρι τώρα είναι η παρουσία πρωτευόντων θηλαστικών όπως οι πίθηκοι και τα ανθρωποειδή. Τα πρώτα αυτά σημαντικά απολιθώματα συλλέχθηκαν στην περιοχή των σημερινών οικισμών της Νέας Μεσήμβριας του Βαθύλακκου του Αγιονερίου και του Δυτικού, από τον Γάλλο γεωλόγο C Arambourg ο οποίος είχε κατά τη διάρκεια του Α Παγκοσμίου Πολέμου είχε επισκεφθεί την περιοχή ως αξιωματούχος του Γαλλικού Στρατού. Ο Camille Arambourg είχε εξειδικευθεί στην παλαιοντολογική έρευνα των σπονδυλωτών και εντόπισε τα σημαντικά ευρήματα. Αυτή η πρώτη συλλογή απολιθωμάτων βρίσκεται στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Παρισιού και από τη γνώση που προέκυψε δημοσιεύθηκε το 1929 η πρώτη μελέτη με τίτλο «Les Vertebres du Pontien de Salonique» . Η κοιλάδα της βροχής και ο Μακεδονικός Ουρανοπίθηκος Το 1973, μια ομάδα επιστημόνων που ερευνούσε στην περιοχή της Νέας Μεσήμβριας δέχθηκε μια πολύ δυνατή βροχή. Για να προστατευτεί από τον όγκο του νερού σταμάτησε κάτω από κάποια δέντρα σε μια ρεματιά και συγκεκριμένα σε κάποιες προεξοχές πετρωμάτων στα πρανή της. Μετά το τέλος της καταιγίδας ξεκίνησαν και πάλι την έρευνα και μετά από λίγη ώρα διαπίστωσαν κοντά στη θέση που βρισκόταν την παρουσία ορισμένων απολιθωμένων οστών. Μεταξύ των πρώτων απολιθωμάτων που βρήκαν ήταν και η κάτω γνάθος ενός ανθρωποειδούς. Μετά από αυτό το γεγονός οι ερευνητές ονόμασαν την απολιθωματοφόρα θέση «Χαράδρα της βροχής» και το ανθρωποειδές «Ουρανοπίθηκος ο μακεδονικός», θεωρώντας ότι τους ήλθε ως δώρο από το μακεδονικό ουρανό. Στα επόμενα χρόνια οι έρευνες στη «Χαράδρα της βροχής» συνεχίστηκαν και οδήγησαν στην εύρεση πολλών υπολειμμάτων του Ουρανοπιθήκου. Το 1989 σε μια άλλη ρεματιά της περιοχής κοντά στο χωριό Ξηροχώρι εντοπίστηκε το κρανίο του Ουρανοπίθηκου, ένα πολύ σημαντικό και παγκόσμιας σημασίας εύρημα. Ο Ουρανοπίθηκος ο Μακεδονικός (Ouranopithecus macedoniensis) είναι ένας μακρινός πρόγονος του ανθρώπου και έμοιαζε με τον σημερινό γορίλα. Όπως εξηγεί ο ομότιμος καθηγητής Παλαιοντολογίας και Στρωματογραφίας στο ΑΠΘ Γιώργος Κουφός «ο Ουρανοπίθηκος αποτελεί κομβικό σημείο στην πορεία της εξέλιξης του ανθρώπου. Η εμφάνισή του σηματοδοτεί τον διαχωρισμό του γορίλα από τον κλάδο των ανθρώπων και των χιμπατζήδων. Το μέγεθος του προϊστορικού αυτού ανθρωποειδούς ήταν σχετικά μεγάλο 1.25-1.80 μέτρα και το βάρος του υπολογίζεται στα 70 κιλά. Σύμφωνα με τα ευρήματα οι γνάθοι του ήταν ισχυροί γεγονός που δείχνει ότι έτρωγε σχετικά σκληρή τροφή. Είχε σημαντικό προγναθισμό, μεγάλα υπερόφρυα τόξα, μεγάλους κυνόδοντες και σχετικά παράλληλες οδοντοσειρές Σε σύγκριση με τα ανθρωποειδή που ζουν σήμερα όπως οι γορίλλες ,οι χιμπατζήδες και οι ουρακοτάγκοι, ο Ουρανοπίθηκος ήταν πιο εξελιγμένος και έμοιαζε περισσότερο με τον Αυστραλοπίθηκο (Australopithecus Afarensis), ο οποίος έζησε πριν από 3,-3,7 εκατομμύρια χρόνια στην Αφρική . Η μελέτη και σύγκριση μιας των απολιθωμάτων του Ουρανοπιθήκου και άλλων ανθρωποειδών έδειξε ότι ο Ουρανοπίθηκος μπορεί να θεωρηθεί μια προγονική μορφή των αυστραλοπιθήκων και του ανθρώπου. Η ηλικία των απολιθωμάτων του υπολογίστηκε με παλαιομαγνητικές μεθόδους περίπου στα 9.5 εκατομμύρια χρόνια. Ηλικία που συμφωνεί με τα νέα δεδομένα της μελέτης του DNA , ο διαχωρισμός μεταξύ ανθρωποειδών και πιθήκων χρονολογείται ως μεγαλύτερος των 10 εκ ετών. Σήμερα είναι γενικά αποδεκτό ότι ο πρόγονος του ανθρώπου βρίσκεται μέσα στην ομάδα των μειοκαινικών ανθρωποειδών και ο Ουρανοπίθηκος φαίνεται ότι ταιριάζει καλύτερα με τη μορφή αυτή. Από τον Ουρανοπίθηκο ξεκίνησαν δύο κλάδοι σύγχρονων ανθρωποειδών: Του γορίλλα και του χιμπατζή καθώς και του κλάδου των αυστραλοπιθήκων και του ανθρώπου. Ο εντοπισμός και σκελετικών υπολειμμάτων του Ουρανοπιθήκου θα δώσει στοιχεία για τη μορφολογία του σκελετού του και του τρόπου κίνησής του. Ο Ουρανοπίθηκος ο Μακεδονικός, σύμφωνα με τον καθηγητή Γιώργο Κουφό, εξαφανίστηκε καθώς δεν μπόρεσε να επιβιώσει στην αλλαγή του κλίματος. Η αύξηση της υγρασίας και κυρίως οι βροχές έκαναν το ξηρό κλίμα σχεδόν τροπικό αφήνοντας τον Ουρανοπίθηκο απροστάτευτο στις νέες συνθήκες. Απολιθωμένα τμήματα από σκελετούς ουρανοπιθήκων έχουν εντοπιστεί μέχρι σήμερα στην ευρύτερη περιοχή των νομών Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής: Νέα Μεσήμβρια, στη Ξηροχώρι και Νικήτη Χαλκιδικής Ένα κρανίο που έγινε "μήλο της έριδος"

Και καθώς η ξενάγηση εξελίσσεται ερχόμαστε μπροστά στο αντίγραφο του Κρανίου των Πετραλώνων που βρέθηκε στο ομώνυμο Σπήλαιο το 1960 Το ακριβές σημείο που εντοπίστηκε παραμένει αδιευκρίνιστο ωστόσο σύμφωνα με τις υπάρχουσες εκτιμήσεις βρέθηκε κοντά στην είσοδο του σπηλαίου. Ιδιαίτερα περίεργο είναι το γεγονός ότι σε ολόκληρο το σπήλαιο δεν έχει εντοπιστεί άλλο ίχνος που να συνδέεται με το συγκεκριμένο κρανίο. Ωστόσο νεότερες έρευνες έχουν φέρει στο φως αποδείξεις ότι στο συγκεκριμένο σπήλαιο υπήρξε ανθρώπινη παρουσία που μπορεί να χρονολογηθεί στα 300.000 χρόνια από σήμερα αλλά και ακόμη παλαιότερα. «Το κρανίο μπορεί να ανήκει σε κάποιον που έζησε στο σπήλαιο, σε κάποιο θήραμα των αγρίων ζώων που βρήκαν καταφύγιο εκεί, ή σε κάποιον που διέρχονταν από την περιοχή» λένε οι ειδικοί και στο πλαίσιο της Έκθεσης στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης εκτίθενται και εργαλεία που έχουν σμιλευτεί από...ανθρώπινο χέρι εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια πριν από σήμερα και εντοπίστηκαν στο Σπήλαιο. Ο Αρχάνθρωπος των Πετραλώνων όπως είχε ονομάσει τον άνθρωπο στον οποίο ανήκε το κρανίο ο Ανθρωπολόγος και Πρόεδρος της Ανθρωπολογικής Εταιρείας Ελλάδας Άρης Πουλιανός αποδείχθηκε ότι δεν ήταν 750.000 ετών αλλά 300.000 πριν από σήμερα και δεν υπήρξε ο πρώτος παγκόσμια Homo Sapiens αλλά ανήκει στο είδος Homo Heidelbergensis, ένα είδος που πιθανότατα αποτέλεσε τον κοινό πρόγονο του Ανθρώπου του Νεάντερταλ και του Σύγχρονου Ανθρώπου.

Σπήλαια καταφύγια,τόποι λατρείας, θεραπείας, συνάντησης, περίθαλψης, αγώνων. Το πιο σημαντικό ίσως σ αυτή την ξενάγηση στο χρόνο είναι η κυκλική πορεία του πάνω στη γη. Στα σημερινά αλπικά κλίματα κάποτε περπάτησαν ελέφαντες και καμηλοπαρδάλεις. Οι καιροί και τα κλίματα που άλλαζαν πάνω στη γη, εξέλισσαν και διαφοροποιούσαν είδη, άλλα τα εξαφάνισαν τελείως. Μοναδική ίσως αναλλοίωτη παράμετρος η μεγάλη περιπέτεια της ίδιας της Ζωής που συνεχίζεται Κείμενα προδημοσίευση από το Βιβλίο "Ρεπορτάζ στην (α)ορατή πλευρά της πόλης" Στελίνα Μαργαριτίδου Ανδρέας Σταματόπουλος εκ Μπαρμπουνάκης Φωτογραφίες από το Σπήλαιο Πετραλώνων αλλά και από την έκθεση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης (2025) Στη Σπηλιά: Ιστορίες από το Σκοτάδι στο Φως Οι σπηλιές και κυρίως η στογονοροή στο εσωτερικό τους που δημιουργεί τους σταλακτίτες και σταλαγμίτες έχουν υποστεί τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης. Καθώς το νερό λιγοστεύει η σταγονοροή που δημιουργεί τους περίτεχνους πέτρινους διακόσμους στο εσωτερικό των σπηλαίων χάνεται.. Πριν από εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια όμως από σήμερα, λίγα μόλις χιλιόμετρα έξω από τη Θεσσαλονίκη στα Πετράλωνα και συγκεκριμένα στο σπήλαιο των Πετραλώνων που διαθέτει σήμερα έναν από τους πιο πλούσιους διακόσμους (φωτο) εκεί έβρισκαν καταφύγιο παροδικά αρκούδες, λιοντάρια, καμηλοπαρδάλεις, ρινόκεροι και άνθρωποι. Το πιο ενδιαφέρον και πολυσυζητημένο εύρημα του σπηλαίου είναι σίγουρα το κρανίο ενός ανθρώπου που σύμφωνα με την τελική και ολοκληρωμένη μέθοδο χρονολόγησης έζησε 350.000 χρόνια από σήμερα . Το απολιθωμένο κρανίο ανθρώπου που βρέθηκε στο Σπήλαιο των Πετραλώνων το 1960 από Χρήστο Σαρηγιαννίδη, κάτοικο της περιοχής και φυλάσσεται στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης έγινε για δεκαετίες πεδίο αντιπαλότητας, αντεγκλήσεων και εντάσεων μεταξύ ερευνητών, ανθρωπολόγων αλλά και κρατικών φορέων. Το ακριβές σημείο που εντοπίστηκε παραμένει αδιευκρίνιστο ωστόσο σύμφωνα με τις υπάρχουσες εκτιμήσεις βρέθηκε κοντά στην είσοδο του σπηλαίου. Ιδιαίτερα περίεργο είναι το γεγονός ότι σε ολόκληρο το σπήλαιο δεν έχει εντοπιστεί άλλο ίχνος που να συνδέεται με το συγκεκριμένο κρανίο. Ωστόσο νεότερες έρευνες έχουν φέρει στο φως αποδείξεις ότι στο συγκεκριμένο σπήλαιο υπήρξε ανθρώπινη παρουσία που μπορεί να χρονολογηθεί στα 300.000 χρόνια από σήμερα αλλά και ακόμη παλαιότερα. «Το κρανίο μπορεί να ανήκει σε κάποιον που έζησε στο σπήλαιο, σε κάποιο θήραμα των αγρίων ζώων που βρήκαν καταφύγιο εκεί, ή σε κάποιον που διέρχονταν από την περιοχή» λένε οι ειδικοί. Γνωρίζουμε ότι πρόκειται για άνθρωπο 20-25 ετών ωστόσο δεν μπορούν να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για το φύλο του. Παρόλα αυτά πρόκειται για εύρημα υψηλής πληρότητας, ένα από τα πιο πλήρη και καλύτερα διατηρημένα ανθρώπινα απολιθωμένα κρανία, από το οποίο λείπει μόνο ένα μέρος της εμπρόσθιας οδοντοστοιχίας. Συγκρινόμενο με το κρανίο του σημερινού ανθρώπου, το κρανίο των Πετραλώνων χαρακτηρίζεται από πιο επιμήκη και χαμηλότερο κρανιακό όλο, ευρύτερο πρόσωπο έντονα υπερόφρυα τόξα, μεγάλες οφθαλμικές κόγχες και ισχυρή οδοντοστοιχία. Ο όγκος του εγκεφάλου του ήταν λίγο μικρότερος φθάνοντας τα 1200 cm3 . Το συγκεκριμένο κρανίο κατατάσσεται στο είδος Homo Heidelbergensis ένα είδος του Μέσου Πλειστοκαίνου που πιθανότατα αποτέλεσε τον κοινό πρόγονο του Ανθρώπου του Homo Neanderthalensis και του Homo Sapiens Μια διαμάχη που κράτησε χρόνια Η χρονολόγηση του συγκεκριμένου κρανίου προκάλεσε σειρά αντιπαραθέσεων καθώς μεταξύ των άλλων τα μέσα χρονολόγησης δεν είχαν εξελιχθεί σημαντικά τις προηγούμενες δεκαετίες. Τη μελέτη του κρανίου ανέλαβαν οι καθηγητές Κόκκορος, Κανέλλης, Μαρίνος, Γιαννούλης, Σωτηριάδης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Η πρώτη δημόσια διαμάχη για τη χρονολόγηση του κρανίου ήταν σε ανθρωπολογικό συνέδριο της Μόσχας όπου ο καθηγητής Ανθρωπολογίας και Πρόεδρος της Ανθρωπολογικής Εταιρείας Άρης Πουλιανός συγκρούστηκε με τον καθηγητή Μπράιντιγκερ από το Αμβούργου, υποστηρίζοντας ότι το κρανίο ήταν 750.000 ετών πριν από σήμερα και ανήκε στον Αρχάνθρωπο των Πετραλώνων τον πρώτο Homo Sapiens παγκοσμίως. Υπήρξαν εκείνη την εποχή επιστήμονες που συμφώνησαν με τη συγκεκριμένη χρονολόγηση με αποτέλεσμα ο Άρης Πουλιανός με την άδεια του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου να ξεκινήσει έρευνα στο σπήλαιο των Πετραλώνων. Εκείνη την περίοδο ο Άρης Πουλιανός ήταν Πρόεδρος στην Ανθρωπολογική Εταιρεία Ελλάδας και τα Σπήλαια ανήκαν στον ΕΟΤ Το 1997 επί υπουργίας Ευάγγελου Βενιζέλου λύθηκε αυτοδίκαια η σύμβαση του ΕΟΤ και το Σπήλαιο των Πετραλώνων υπάχθηκε στο Υπουργείο Πολιτισμού, το οποίο συνέταξε πρωτόκολλο διοικητικής αποβολής της Ανθρωπολογικής Εταιρείας και του Άρη Πουλιανού. Το Σπήλαιο και Μουσείο που για πολλά χρόνια λειτούργησαν ως ιδιωτικά , επαναλειτουργούν από τον Αύγουστο του 2024. Το ανασκαφικό έργο και η ανάδειξη του Σπηλαίου με 7 διαφορετικές διαδρομές έχουν ολοκληρωθεί καθώς και η ανακαίνιση του Μουσείου. Φωτογραφίες από το Σπήλαιο Πετραλώνων αλλά και από την έκθεση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης (2025) Στη Σπηλιά: Ιστορίες από το Σκοτάδι στο Φως

Οι διαδρομές του Μανώλη Αναγνωστάκη στη Θεσσαλονίκη

2025-04-27T06:14:00.000-07:00

Οι φοιτητές της ΕΠΟΝ στις 25 Μαρτίου 1943 με πρωτοστάτη τον Άνθιμο Χατζηανθίμου και ανάμεσά τους φοιτητές όπως τον Λεόντιο Τριανταφυλλίδη τον Μανώλη Αναγνωστάκη και πολλούς ακόμη παρελαύνουν τραγουδώντας «Καμαρωτά χαρούμενα τα νιάτα σαν σε χορό βαδίζουν πάντα μπρος» και στεφανώνουν το άγαλμα του Ναυάρχου Βότση. Στη συνέχεια , ανεβαίνουν την Ιπποδρομίου και στο ύψος της οδού Αλ Σβώλου ο Χαράλαμπος Θεοδωρίδης, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο βγαίνει στο μπαλκόνι του 3ου ορόφου της οικοδομής που διέμενε και πετά στους φοιτητές την ελληνική σημαία στο πλήθος που τραγουδούσε τον εθνικό ύμνο. Την σημαία λέγεται ότι έπιασε ο Μανώλης Αναγνωστάκης… Πρόκειται για ένα μόνο σημείο της πορείας του εμβληματικού ποιητή που ανασύρει ο Μιλιτιάδης Δ Πολυβίου προσωπικός φίλος του Αναγνωστάκη, ξεναγός μας στη διαδρομή Δρόμοι παλιοί: Ακολουθώντας τα ίχνη του Αναγνωστάκη στη Θεσσαλονίκη" που διοργανώνει ο Όμιλος Φίλων του Ποιητή Μανώλη Αναγνωστάκη με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννησή του (9 Μαρτίου 1925-9 Μαρτίου 2025) Το σημείο συνάντησης της ομάδας δόθηκε σ ένα παρκάκι μεταξύ της Ροτόντας και της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ. Σημείο αναφοράς για την πορεία του Μανώλη Αναγνωστάκη που σπούδασε Ιατρική στο Αριστοτέλειο, ειδικεύθηκε στην ακτινοθεραπευτική στη Βιέννη και εργάστηκε ως γιατρός στη Θεσσαλονίκη μέχρι το 1978 όταν μετακόμισε οικογενειακώς στην Αθήνα. Τοπίο Ερειπωμένοι τοίχοι. Εγκατάλειψη. Περασμένες μορφές κυκλοφορούνε αδιάφορα Χρόνος παλιός χωρίς υπόσταση Τίποτα πια δε θʼ αλλάξει δω μέσα. Είναι μια ήρεμη σιωπή μην περιμένεις απάντηση Κάποια νύχτα μαρτιάτικη χωρίς επιστροφή Χωρίς νιότη, χωρίς έρωτα, χωρίς έπαρση περιττή. Κάθε Μάρτη αρχίζει μιαν Άνοιξη. Το βιβλίο σημαδεμένο στη σελίδα 16 Το πρόγραμμα της συναυλίας για την άλλη Κυριακή. Ο Μανώλης Αναγνωστάκης θεωρείται ένας πολιτικός ποιητής. Πέρα από το ποιητικό, δοκιμιακό και κριτικό του έργο σ όλη τη διάρκεια της ζωής του επέδειξε υψηλή συνέπεια στις αρχές του, και αποτέλεσε υπόδειγμα ήθους. Η συμμετοχή του στην Αντίσταση κατά των Γερμανών, η στράτευσή του στην Αριστερά, η αντιδογματική σκέψη του, η έντιμη και τολμηρή δημόσια φωνή του μέχρι το τέλος του βίου του, τον καθιέρωσαν ως πρότυπο ενεργού πολίτη. Καταδικασμένος σε θάνατο σε ηλικία 24 ετών κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου, μετουσίωσε ποιητικά το Εμφύλιο τραύμα σε υπαρξιακή συνθήκη, σε συλλογικό βίωμα. Οι φυλακές του Επταπυργίου είναι ένα από τα τοπόσημα στην Θεσσαλονίκη που ταυτίζονται με την πορεία του, ωστόσο υπάρχουν κι άλλες ίσως λιγότερο γνωστές διαδρομές τις οποίες χάραξε ο ίδιος και οι σύντροφοί του.

Τα «μπλόκια» στη σημερινή Νέα Παραλία εκεί που μπαζώνονταν για να δημιουργηθεί ο σημερινός χώρος περιπάτου ήταν ένα από αυτά, όπως και ο χώρος γύρω από το Πάρκο του Ξαρχάκου. Το Καφενείο Θερμαϊκός εκεί που βρίσκεται το γνωστό ως κόκκινο κτήριο, αλλά και η ταβέρνα Ωραία Σεβίλη ήταν άλλα σημεία τα οποία συνδέθηκαν με τα νεανικά του χρόνια. Ο Κλοιός σφίγγει. Στις 14 Σεπτεμβρίου του 1948 το πρωτοσέλιδο της εφημερίδας «Ελευθερία» ανέφερε με πηχυαίο τίτλο : «Αεροπλάνο ωδηγήθη βιαίως εις Σερβίαν» Ήταν η πρώτη καταγεγραμμένη αεροπειρατία στον κόσμο που έγινε σε επιβατικό αεροπλάνο. Οι δράστες ήταν έξι μαθητές Γυμνασίου και μέλη της ΕΠΟΝ Φαίνεται ότι οι πρώτοι στην ιστορία αεροπειρατές ήταν: Οι Αλέξανδρος και Δημήτριος Κουφουδάκης (21 και 23 ετών αντίστοιχα), ο Αχιλλέας Κελτεμλίδης (19 ετών) ο Γιώργος Κέλας (17 ετών) και ο Σπύρος Χειλμιάδης (18 ετών). Ο «Κλοιός», όπως ονομάστηκε μετά από χρόνια η ταινία αποτύπωνε την πίεση που ένιωθαν οι σύντροφοι του Μανώλη Αναγνωστάκη ιδίως μετά τη σύλληψή του. Ο ίδιος-όπως μας διηγείται ο προσωπικός του φίλος και ξεναγός μας- είχε πει στην μητέρα του «όταν με συλλάβουν να κρεμάσεις στο μπαλκόνι ένα κόκκινο ρούχο». Εκείνη το θυμήθηκε και το έκανε. Και έτσι πληροφορήθηκαν οι υπόλοιποι ότι ο κλοιός έσφιγγε. Η αεροπειρατία που επιχείρησαν κάποιοι από αυτούς ήταν αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης. Περνώντας μπροστά από το σπίτι που έζησε την παιδική του ηλικία και τα χρόνια της εφηβείας του ο ποιητής, στην παραμελημένη γωνία της πλατείας Αριστοτέλους λίγο πιο κάτω από το Εργατικό Κέντρο Θεσσαλονίκης, ο ξεναγός-αφηγητής Μιλτιάδης Δ Πολυβίου, αποκαλύπτει λιγότερο γνωστές αλλά ενδιαφέρουσες πτυχές για την προσωπικότητά του. Ο Αναγνωστάκης δεν ήταν μόνο πολιτικός ποιητής αλλά χαρακτήριζε τον εαυτό του ως ερωτοϋπαρξιακό που έζησε σε μια εποχή με έντονο πολιτικό χαρακτήρα. Ζήσαμε πάντα στις υγρές κι ανεξερεύνητες παραλίες Με τη μνήμη πληγωμένη από μάτια και ταξίδια Δεμένη πίσω απʼ ένα καράβι που δε θα γυρίσει Μες στους απέραστους καπνούς και τα βραχνά τραγούδια

Πλατεία Αναγνωστάκη. Το Τρίστρατο Ανάμεσα στις οδούς Πλάτωνος Φιλίππου και Αμύντα λίγα μόλις μέτρα πιο κάτω από το Πειραματικό Σχολείο όπου φοίτησε, βρίσκεται η μικρή πλατεία Μ Αναγνωστάκη. Υπάρχουν προτάσεις ανάδειξης του χώρου από τον Όμιλο Φίλων του Μανώλη Αναγνωστάκη και του Μιλτιάδη Πολύβιου ώστε να γίνει η μικρή πλατεία ένα σημείο αναφοράς. Με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννηση του τόσο ο Όμιλος Φίλων Μανώλη Αναγνωστάκη (https://omilosanagnostaki.gr/) όσο και το Πνευματικό Πολιτιστικό Κέντρο και Βιβλιοθήκη Ρουστίκων «Ανέστης και Μανώλης Αναγνωστάκης» (στα Ρούστικα Ρεθύμνου γεννήθηκε ο πατέρας του ποιητή) διοργανώνουν εκδηλώσεις και δράσεις. Ο ποιητής σταμάτησε να γράφει το 1971 λίγο πριν από τα 50 του χρόνια. Αγαπούσε τη λιτότητα και την αφαίρεση στο λόγο, μας λέει ο ξεναγός μας. Ίσως γιατί με τη σιωπή μπορείς να αποδώσεις τα ουσιαστικότερα νοήματα χωρίς να χρησιμοποιείς τις λέξεις που στενεύουν τη σκέψη.

Κι ήθελε ακόμη… Κι ήθελε ακόμη πολύ φως να ξημερώσει. Όμως εγώ Δεν παραδέχτηκα την ήττα. Έβλεπα τώρα Πόσα κρυμμένα τιμαλφή έπρεπε να σώσω Πόσες φωλιές νερού να συντηρήσω μέσα στις φλόγες. Μιλάτε, δείχνετε πληγές αλλόφρονες στους δρόμους Τον πανικό που στραγγαλίζει την καρδιά σας σα σημαία Καρφώσατε σʼ εξώστες, με σπουδή φορτώσατε το εμπόρευμα Η πρόγνωσίς σας ασφαλής: Θα πέσει η πόλις. Εκεί, προσεχτικά, σε μια γωνιά, μαζεύω με τάξη, Φράζω με σύνεση το τελευταίο μου φυλάκιο Κρεμώ κομμένα χέρια στους τοίχους, στολίζω Με τα κομμένα κρανία τα παράθυρα, πλέκω Με κομμένα μαλλιά το δίχτυ μου και περιμένω. Όρθιος, και μόνος σαν και πρώτα περιμένω.

Βουτιές στη ναυτική ιστορία του ΝΑ Αιγαίου Βραβευμένο ντοκιμαντέρ για την Ενάλια Αρχαιολογία

2025-04-20T03:27:00.000-07:00

«Σαρώνουμε σε ζώνες το βυθό, με στόχο να εντοπίσουμε κάποιο αρχαιολογικό εύρημα: Αμφορείς, λιμενικές εγκαταστάσεις, οτιδήποτε μπορεί να μας υποδείξει ότι υπήρχε μια δραστηριότητα στη θάλασσα συγκεκριμένη χρονική περίοδο», λέει η Ενάλια Αρχαιολόγος Όλγα Μαρινάκη. «Όταν εντοπίσουμε το αρχαιολογικό εύρημα, δουλειά μας είναι να το καταγράψουμε και να το τεκμηριώσουμε στο σημείο που βρέθηκε. Αφού ο αρχαιολόγος σημάνει τα αντικείμενα που θέλει να ανελκυστούν, γίνεται κατάδυση από τον δύτη και ανέλκυση». Η ενάλια αρχαιολόγος Ξανθή Αργύρη εξηγεί στην κάμερα τη διαδικασία.΄ Τα αντικείμενα που έχουν ανελκυστεί παραμένουν σε υγρό περιβάλλον και γίνεται ένας πρώτος μηχανικός καθαρισμός από την ομάδα συντήρησης, ώστε ν αναδειχθούν τα χαρακτηριστικά του. Αφαιρούνται οι θαλάσσιοι οργανισμοί πάνω από το αντικείμενο γίνεται καταγραφή και μελέτη των πηγών. Το κάθε αντικείμενο διηγείται την ιστορία του. Αμφορείς με λάδι, κρασί, εμπορεύματα και θαλάσσιες διαδρομές από τον 5ο μέχρι και τον 20ο αιώνα στη θάλασσα του Νοτιοανατολικού Αιγαίου.

Δεκατέσσερεις διαφορετικές ειδικότητες (ενάλιοι αρχαιολόγοι, συντηρητές, αρχιτέκτονες, δύτες κλπ) εργάστηκαν για 4 χρόνια στο πλαίσιο του ερευνητικού έργου Kasos project (kasosproject.com) στην πρώτη συστηματική αρχαιολογική έρευνα που πραγματοποιείται στον θαλάσσιο χώρο των νησιών Κάσου και Καρπάθου. Στη διάρκεια της έρευνας που ολοκληρώθηκε το 2023 εντοπίστηκαν 10 ναυάγια ένα από τα οποία εντελώς άγνωστο και ανελκύστηκαν 108 αρχαιολογικά ευρήματα από τα οποία 76 συντηρήθηκαν. Η έρευνα υλοποιήθηκε από το Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών ( http://www.eie.gr/nhrf/institutes/) σε συνεργασία με την Ενάλια Εφορεία Αρχαιοτήτων. Το ντοκιμαντέρ «Κατάδυση στην Ιστορία του Αιγαίου» το οποίο παρουσιάζει συνοπτικά την συναρπαστική περιπέτεια της ενάλιας αρχαιολογίας στο ΝΑ Αιγαίο, αναδείχθηκε το 2024 -Καλύτερη Ταινία Μικρού Μήκους ( Arkhaios 2024 - The Arkhaios Cultural Heritage and Archaeology Film Festival ΗΠΑ) -Καλύτερη Ταινία Υποβρύχιας Αρχαιολογίας - The Arkhaios Cultural Heritage and Archaeology Film Festival (ΗΠΑ) ενώ απέσπασε και το βραβείο του Εκπαιδευτικού Τομέα στο Festival Internacional de Cine Arqueológico del Bidasoa (Ισπανία) Το ντοκιμαντέρ είναι μια παραγωγή της AORI FILMS Τη σκηνοθεσία και κινηματογράφηση έκανε ο Στέλιος Αποστολόπουλος GSC Το μοντάζ η Δέσποινα Κονταργύρη Βοηθός κάμερας Θόδωρος Αρσένης Μίξη ήχου Γιώργος Ηλειδονίδης Τα γραφικά η Αφροδίτη Μπιτζούνη Στα εναέριες λήψεις οι: Σπύρος Παπάς, Στέλιος Αποστολόπουλος, Μανώλης Λυκουρόπουλος. Στόχος της ομάδας των ενάλιων αρχαιολόγων είναι να συνεχίσουν τις καταδύσεις στο ΝΑ Αιγαίο στην Κάσο αλλά και στην Κάρπαθο

4580 τμ στο κέντρο της Θεσσαλονίκης αναζητούν χρήση Κλειστό από το 2014 το Ιταλικό Ινστιτούτο στη Βασιλίσσης Όλγας

2025-04-14T21:40:00.000-07:00

Το κτιριακό συγκρότημα του Ιταλικού Ινστιτούτου βρίσκεται στη διασταύρωση των οδών Φλέμινγκ και Β. Όλγας στη Θεσσαλονίκη. Αποτελείται από την καπναποθήκη του Ιταλικού Μονοπωλίου Καπνού, το συμπληρωματικό κτίριο διαμερισμάτων (ανέγερση 1958) και το κτίριο του Ιταλικού Ινστιτούτου (ανέγερση 1933). Στο οικόπεδο σώζεται ένα κομμάτι από το παρελθόν της περιοχής, τα κάγκελα της Βίλα Ίντα η οποία ήταν χτισμένη στη θέση της καπναποθήκης (ανέγερση 1886). Παρόλο που τα τρία κτίρια δεν έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέα, έχουν μοναδική ιστορική αξία που σχετίζεται με το κοινωνικό, πολιτικό και οικονομικό παρελθόν της Θεσσαλονίκης. Συγκεκριμένα, η Βίλα Ίντα ήταν από τα πρώτα έργα του Ιταλού αρχιτέκτονα Vitaliano Poselli και οφείλει την ονομασία της στη σύζυγο του Λεβή Μοδιάνο, πρώτου ιδιοκτήτη της. Το 1911 αγοράζεται από τον Ουλούση Μπέη, πρώην δήμαρχο, ο οποίος την πουλάει το 1921 στο Ιταλικό Δημόσιο. Στη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και μέχρι το 1921 στεγάζει το Τουρκικό Προξενείο και στη συνέχεια το Ιταλικό σχολείο ‘Βασίλισσα Μαργαρίτα’ (Κολώνας 1991). Το 1933 στο πίσω μέρος του οικοπέδου χτίζεται το Ιταλικό Σχολείο ‘Umberto Primo’ από τους αρχιτέκτονες Mario Paniconi και Giuglio Pediconi (IIC 2013). Το κτίριο λειτουργεί ως σχολείο για την Ιταλική κοινότητα της Θεσσαλονίκης μέχρι το 1942, όταν μετατρέπεται σε Ιταλικό νοσοκομείο. Μετά τον πόλεμο και μέχρι το 1952 η Βίλα Ίντα περιέρχεται ως εχθρική περιουσία στο Ελληνικό Δημόσιο και στεγάζει διαδοχικά το στρατιωτικό νοσοκομείο, τα εκπαιδευτήρια Κοραή και τον ξενώνα αξιωματικών (Κολώνας 1991). Στη συνέχεια, παραμένει κλειστή μέχρι το 1958, οπότε μεταβιβάζεται στο Ιταλικό Μονοπώλιο Καπνού μαζί με το σχολείο. Το 1958 η Βίλα Ίντα κατεδαφίζεται για να πάρει τη θέση της η καπναποθήκη του Ιταλικού Μονοπωλίου Καπνού και το κτίριο διαμερισμάτων, έργα του πολιτικού μηχανικού Δ. Βαρβέρη σε συνεργασία με το γραφείο του P.L. Nervi (Κολώνας 1991). Η καπναποθήκη ξεκίνησε να λειτουργεί το 1962 και έκλεισε το 1968 (Βαρβέρης 2016). Το συμπληρωματικό κτίριο διαμερισμάτων, το οποίο λειτουργούσε μέχρι το 2006, είχε αρχικά σχεδιαστεί για να στεγάσει τους υπαλλήλους της καπναποθήκης ενώ στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκε από τους καθηγητές του Ιταλικού Ινστιτούτου.

Η παραπάνω αναφορά βασίζεται στο πλαίσιο παρουσίασης στο 2ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Δημόσιος Χώρος» (28-30 Μαρτίου 2019 Κ Φουτάκη Χ Καρακάση Ζ Κοκόγια και Το σχετικό άρθρο που δημοσιεύθηκε από το ΤΕΕ/ΤΚΜ βασίζεται στη διπλωματική εργασία που εκπονήθηκε στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΑΠΘ με επιβλέπουσα την Επίκουρη καθηγήτρια κ Στυλιανή Λεφάκη τον Ιούνιο του 2017 https://www.teetkm.gr/%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%B9%CE%BA%CE%AC-%CE%BA%CF%84%CE%B9%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CE%AC-%CF%83%CF%8D%CE%BD%CE%BF%CE%BB%CE%B1-%CF%83%CF%84%CE%BF-%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CF%8C%CF%83%CE%B9%CE%BF/ Αναζητείται λύση Τα κτίρια χρησιμοποιήθηκα από το 1977 έως και το 2014 για εκπαιδευτικούς και πολιτιστικούς λόγους και αποτέλεσε για χρόνια ζωντανό κύτταρο ποικίλης δράσης για την Ιταλική Κοινότητα αλλά και για ολόκληρη την πόλη. Οι εκπαιδευτικές του δραστηριότητες μεταφέρθηκαν στο Ιταλικό Ινστιτούτο της Αθήνας από το 2014 και μετά, όταν η Οικονομική Κρίση δημιουργούσε αλυσιδωτές αντιδράσεις στην Ελλάδα. Από το 2017 και μετά, το θέμα της επανάχρησής του επανέρχεται και σήμερα πλέον σε μια περίοδο που η κατοικία γίνεται όλο και πιο ακριβή γίνεται εξαιρετικά επίκαιρο Τα ακίνητα-φιλέτο στην καρδιά της Θεσσαλονίκης, δίπλα σχεδόν από τον Σταθμό του Μετρό στη Φλέμιγκ, πάνω στην οδό Βασιλίσσης Όλγας και σε απόσταση αναπνοής από τη Νέα Παραλία, βρίσκονται στην ιδιοκτησία του Ιταλικού Κράτους και τα διαχειρίζεται ιδιωτική εταιρεία.

Σύμφωνα με πρόταση που περιλαμβάνεται στη διπλωματική εργασία του 2017 (βλ πιο πάνω) θα μπορούσε να επαναχρησιμοποιηθεί από την Ιταλική Κοινότητα για εκπαιδευτική και πολιτιστική χρήση αλλά και να διατεθούν διαμερίσματα των κτιρίων για φοιτητικές εστίες

Ψίχουλα στους αγρότες για τα φωτοβολταϊκά

2025-04-05T22:12:00.000-07:00

Τα προβλήματα του κλάδου και το κόστος παραγωγής στο Αγροτικό Συνέδριο του ΠΣΑΘ (Πανελλήνιος Σύνδεσμος Αγροτικών Θεμάτων) Πρότυπο έργο φωτοβολταϊκών από αγρότες και κτηνοτρόφους της παραμεθόριας Θεσπρωτίας βρίσκεται στα…συρτάρια των εγκρίσεων εδώ και 2.5 χρόνια «Είμαι Αντιπρόεδρος σε έναν κλάδο που δοκιμάζεται εδώ και αρκετά χρόνια. Σε ένα επάγγελμα που έχει δεχθεί τα μεγαλύτερα χτυπήματα και όμως στέκεται ακόμη όρθιος παρά τις προσπάθειες κάποιων να τον ρίξει» τόνισε η κυρία Μυρτώ Λύκα απευθυνόμενη στους πολιτικούς κυρίως που παρακολουθούσαν τις εργασίες του Αγροτικού Συνεδρίου στα Τρίκαλα. Όπως εξήγησε η κ Λύκα εδώ και 2.5 χρόνια 91 αγρότες και κτηνοτρόφοι υπέβαλαν ένα πρότυπο ομαδικό έργο φωτοβολταϊκών και μάλιστα στη διάρκεια επίσκεψης του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην Παραμυθιά Θεσπρωτίας έλαβαν την προσωπική του δέσμευση για το έργο. «Δυόμιση χρόνια μετά για ένα έργο που βρίσκεται 42 χιλιόμετρα από σύνορα με την Αλβανία περιμένουμε ακόμη τους όρους σύνδεσης» τόνισε η Μυρτώ Λύκα Κώστας Σπανούλης: Κόστος παραγωγής και κλιματική αλλαγή Η αύξηση του κόστους παραγωγής, του κόστους ενέργειας, η κλιματική αλλαγή, η έλλειψη νέου αγροτικού δυναμικού είναι μερικά από τα σοβαρά προβλήματα του κλάδου σύμφωνα με τον Κώστα Σπανούλη Πρόεδρο των Πανελλήνιων Συνδέσμων Αγροτικών Θεμάτων και Φωτοβολταϊκών , διοργανωτή του Συνεδρίου Όπως τόνισε ο κ Σπανούλης το 25% του κόστους παραγωγής διοχετεύεται στην ενέργεια γι αυτό και θα πρέπει οι αγρότες που βάζουν φωτοβολταϊκά να έχουν σύνδεση με ακόμη ευνοϊκότερους όρους. Ωστόσο το ακόμη σημαντικότερο ζήτημα για τον Παραγωγικό Τομέα της χώρας γενικότερα είναι ότι πρέπει να γίνουν ριζικές αλλαγές στον χώρο και κυρίως σε ότι αφορά την εισροή νέων αγροτών. Ο μέσος όρος ηλικίας των αγροτών είναι 57 ετών, ενώ το 37% είναι ηλικίας 65 ετών και πάνω! Τα ψίχουλα των ΑΠΕ στους αγρότες Από τις 5000 εγκρίσεις για φωτοβολταϊκά έργα τα 257 συνολικής παραγωγής300-500KW είναι έργα που αφορούν αγροτικά φωτοβολταϊκά.Μέχρι τώρα τα αγροτικά φωτοβλταϊκά καλύπτουν το 0.75% των συνολικών έργων των ΑΠΕ και υπάρχει πιθανότητα με τα αγροβολταϊκά αυτό το ποσοστό να ανέβει στο 0.80% Για τον αγροδιατροφικό τομέα η ενέργεια είναι πυλώνας ανάπτυξης, ωστόσο όπως διαπιστώνεται δεν υπάρχει κανένα σχέδιο για τη διαχείριση των ΑΠΕ από την Κυβέρνηση τόνισε μεταξύ άλλων ο αναπληρωτής του Τομέα Ενέργειας ΠΑΣΟΚ/ΚΙΝΑΛ Γιάννης Κυανίδης Πρόεδρος της Ενεργειακής Κοινότητας Φωτοβολταϊκών Παραγωγών Θεσσαλονίκης, Χαλκιδικής, Κιλκίς και Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Φωτοβολταϊκών Παραγωγών (ΠΟΣΠΗΕΦ) Η Ενεργειακή Κοινότητα Θεσσαλονίκης – Χαλκιδικής – Κιλκίς είναι μία από τις μεγαλύτερες της χώρας. Συστάθηκε το 2019 και έχει 64 μέλη, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και φυσικά πρόσωπα. Η εγκατεστημένη ισχύς της είναι 16,5 MW, εκ των οποίων τα 8,5 MW είναι ήδη σε λειτουργία και τα υπόλοιπα είναι έτοιμα προς σύνδεση. Η Κοινότητα έχει 11MW στο δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ και περίπου 5,5 MW στο δίκτυο του ΑΔΜΗΕ (σ.σ. σύνδεση στο ΚΥΤ Προχώματος, στο οποίο θα συνδεθούν περίπου 500 φ/β σταθμοί). Η Ε.Κ., από το 2020 έως σήμερα έχει υλοποιήσει συνολικές επενδύσεις 10 εκατ. ευρώ, φτάνοντας σχεδόν στο ανώτατο όριο ισχύος για τους εξαιρούμενους φωτοβολταϊκούς σταθμούς, δηλαδή των 18 MW. Με τον νόμο 5151/2024, τα νέα έργα που συνδέονται στο Δίκτυο, μπορούν να έχουν μπαταρία εντός του Πάρκου, πίσω από τον μετρητή, αλλά οπωσδήποτε το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στους αυτοτελείς σταθμούς αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, στους stand alone σταθμούς, καθώς αυτοί είναι απαραίτητοι για να αντιμετωπιστούν οι όλο και μεγαλύτερες ασύμμετρες περικοπές στη λειτουργία των φωτοβολταϊκών σταθμών και να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα των Πάρκων που είναι σε λειτουργία Όπως τόνισε ο κ Κυανίδης μέχρι το 2030 η Ελλάδα έχει στόχο να καλύψει 27 GW ενέργειας από ΑΠΕ ωστόσο έχουν ήδη αδειοδοτηθεί φωτοβολταϊκοί σταθμοί για παραγωγή 36 GW !Όσο για τις περικοπές στη λειτουργεία των φωτοβολταϊκών σταθμών λόγω υπερκάλυψης σύμφωνα με έρευνα του ΑΠΘ το κόστος που θα πληρώσει ο καταναλωτής από τις περικοπές αυτές ανέρχεται σε 250 εκατομμύρια ευρώ.

Ο υφ Αγροτικής Ανάπτυξης Χρ Κέλλας

Ο βουλευτήςΝΔ ΠΕ Τρικάλων Κώστας Σκρέκας Αγροβολταϊκά της εταιρείας Organic Electronic Technologies Μια σύντομη εκτός προγράμματος παρέμβαση λόγω του ειδικού ενδιαφέροντος του ζητήματος, έκανε ο Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Organic Electronic Technologies καθηγητής Στέργιος Λογοθετίδης. Ο κ Λογοθετίδης παρουσίασε τα φωτοβολταϊκά 3ης γενιάς τα οποία μπορούν να τοποθετηθούν στα θερμοκήπια και προσφέρουν ενεργειακή αυτονομία εξοικονόμηση νερού λόγω της σκίασης, δεσμεύουν τη βλαβερή ακτινοβολία του ήλιου που είναι επιζήμια για τα φυτά. Τα φωτοβολταϊκά 3ης γενιάς που θα παράγονται πλέον μαζικά από το εργοστάσιο που δημιουργείται στους Ταγαράδες της Θεσσαλονίκης είναι ημιδιαφανή, εύκαμπτα και ελαφρά. Οι χρήσεις τους είναι πολλές αφού μπορούν να ενσωματωθούν σε οποιαδήποτε επιφάνεια. Επίσης είναι ανακυκλώσιμα και φιλικά στο περιβάλλον. Στη διάρκεια της εκδήλωσης ο Διευθυντής του Τομέα Αγροτικής Ανάπτυξης της Τράπεζας Πειραιώς Γιάννης Χανιωτάκης έκανε σημαντικές ανακοινώσεις για περαιτέρω μείωση επιτοκίων στα μέλη του ΠΣΕΘ και τους αγρότες.

Στο Αγροτικό Συνέδριο μίλησαν ακόμη Χρήστος Κέλλας, Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων , ο Βουλευτής ΝΔ ΠΕ Τρικάλων Κώστας Σκρέκας. ο Γιάννης Μανιάτης, Ευρωβουλευτής ΠΑΣΟΚ με βιντεοσκοπημένο μήνυμα, η Ευαγγελία Διακούλη βουλευτής ΠΑΣΟΚ ΚΙΝΑΛ Λάρισσας, ο Νικος Σακκάς Δήμαρχος Τρικκαίων που ήταν και συνδιοργανωτής του Συνεδρίου ο Βασίλης Κόκκαλης ΣΥΡΙΖΑ Βουλευτής Λάρισας,ο Γενικός Διευθυντής του Ομίλου Interamerican Πάνος Κούβαλης, ο Βαγγέλης Κανελλόπουλος CEO της WorkInGreee.io ο επίκουρος καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Στέλιος Βαργόπουλος . Ο πρώην Πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής έστειλες βιντεοσκοπημένο μήνυμα 11 λεπτών στο Συνέδριο και τοποθετήθηκε εφ όλης της ύλης πάνω στα αγροτικά ζητήματα και τα προβλήματα του Πρωτογενούς Τομέα.

Η Κοκκινοσκουφίτσα, ο Πρίγκηπας, η Πηνελόπη και ο Οδυσσέας

2025-03-30T11:29:00.000-07:00

Κι αν της είπε «είσαι επικίνδυνα όμορφη» και την έσπρωξαν στο κρεβάτι; Ακούει μέσα της τους σουμιέδες να τρίζουν . Ανοίγει το στόμα να φωνάξει αλλά πνίγεται στην ίδια της την κραυγή… Έλα εδώ λίγο ακόμη. Σσσσς Μη μιλάς. Πώς είσαι έτσι; Ακούω τη φωνή σου κι η μάσκαρα μου μουτζουρώνει τα μάτια Η ανατροπή των στερεοτύπων Κι αν η ωραία κοιμωμένη δεν αποζήτησε το φιλί του Πρίγκηπα; Κι αν εκείνος την φίλησε με το ζόρι σπρώχνοντας με το σώμα του το δικό της; Κι αν η Πηνελόπη δεν ήταν πιστή στον Οδυσσέα. Αν δεν τον περίμενε 20 χρόνια. Αν δεν ύφαινε την μοναξιά της στον αργαλειό;. Αλλά ήταν μητέρα. Ήταν βασίλισσα. Ήταν γυναίκα. Διεκδικούμενη. Ήταν γυναίκα παντρεμένη. Ορκισμένα δοσμένη στον άνδρα της. Κι αν δεν ήταν η Οδύσσεια που περιγράφει κυρίως ανθρώπινα πάθη κι αρετές τόσο γνωστή, όσο η Τηλεγονία; Αν ήταν η Τηλεγονία η περισσότερο διαβασμένη και μαθαίναμε ότι ο Οδυσσέας είχε τέσσερα παιδιά με την Κίρκη εκτός γάμου. Κι ένα από αυτά ο Τηλέγονος δολοφόνησε χωρίς να ξέρει τον πατέρα του, τον βασιλιά Οδυσσέα. Η Οδύσσεια έγινε γνωστή περιγράφοντας κυρίως ανθρώπινα πάθη κι αρετές. Όμως το πολύ λιγότερο γνωστό επικό ποίημα Τηλεγονία περιγράφει το δραματικό τέλος του πολυμήχανου και πολυγαμικού Οδυσσέα μετά την επιστροφή στην πατρίδα του και την απροσδόκητη συνέχεια για τους υπόλοιπους ήρωες. Αξίζει να συμπληρώσουμε ότι ο Οδυσσέας απέκτησε συνολικά 17 παιδιά με 6 διαφορετικές γυναίκες. Μεταξύ αυτών και τον Τηλέγονο ένα από τα εννέα παιδιά που έκανε με την Κίρκη, ο οποίος και τον σκότωσε κατά λάθος χωρίς να γνωρίζει ότι ο Οδυσσέας ήταν ο πατέρας του . Μετά το θάνατο του Οδυσσέα η Κίρκη μετέφερε τον Τηλέμαχο τον Τηλέγονο και την Πηνελόπη στο νησί της και τους έκανε αθάνατους. Η Κίρκη παντρεύτηκε τον Τηλέμαχο και η Πηνελόπη τον Τηλέγονο. Ο βασιλιάς Οδυσσέας είχε περιπετειώδη ερωτική ζωή τόσο κατά τη διάρκεια της Οδύσσειας όσο και κατά τη διάρκεια της Τηλεγονίας, ενώ η γυναίκα του Πηνελόπη αναδείχθηκε στο πέρασμα των πατριαρχικών αιώνων σύμβολο αρετής πίστης και αφοσίωσης. Εκείνο όμως που έχει προβληθεί και ριζωθεί καλά στο πολιτιστικό μας υπόβαθρο είναι ότι ο Οδυσσέας είναι το αιώνιο σύμβολο του ταξιδευτή πολυμήχανου ανθρώπου που αναζητά και βρίσκει λύσει κι ότι η Πηνελόπη εκφράζει με τη στάση της το πρότυπο της καλής συζύγου. Ω ναι! Κανένας δεν θα ήθελε τον πονοκέφαλο που θα προκαλούσε η ανάλυση της Τηλεγονίας. Γιατί όπως είναι φανερό οι γυναίκες πρέπει να ξέρουν και να διατηρούν τη θέση τους στην Κοινωνία.

Η Κοκκινοσκουφίτσα φταίει για όλα. Κι αν η Κοκκινοσκουφίτσα σκοτώσει το Λύκο με τα ίδια της τα χέρια Κι αν το σκουφί της βάφτηκε κόκκινο από το αίμα του υποψήφιου θύτη της; Κι αν το θύμα πάρει τη ζωή του, την αξιοπρέπειά του στα χέρια του; Τις παραπάνω σκέψεις που διαβάσατε (ελπίζω) μου προκάλεσε η ενδιαφέρουσα εικαστική μουσικο-ποιητική performance που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 29 Μαρτίου στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στη ΔΕΘ (αίθουσα Ελένη Λαζαρίδη) Η εκδήλωση για την έμφυλη βία με τίτλο «Η Κοκκινοσκουφίτσα φταίει για όλα…» διοργανώθηκε από την Επιτροπή Ισότητας των Φύλων και Καταπολέμησης των Διακρίσεων (ΕΙΦΚΔ) του ΑΠΘ και μια ομάδα συντελεστών/καλλιτεχνών: Κλεονίκη Δρούγκα (Ε.Ε.Π. Τμήμα Κινηματογράφου, Α.Σ.Κ.Τ.), Θανάσης Μπιλιλής (Ε.ΔΙ.Π. Τμήμα Μουσικών Σπουδών, Α.Σ.Κ.Τ.) και Αναστασία Ανθρακοπούλου (εικαστικός). Ανάγνωση ποιημάτων από τις ποιητικές συλλογές της Κλεονίκης Δρούγκα, «Οκλαδόν με τον Χρόνο», «Ξεκάθαρο κρύο», «Με δανεικό μολύβι» και «Κουκούτσια από καρπούζι» θα κάνουν οι: Μάγδα Νένου, Δήμητρα Μήττα, Σωκράτης Μουσμουλίδης, Κυριακή Παπαδημητρίου, Μαρία Στύλου και Κλεονίκη Δρούγκα. Το τραγούδι της παράστασης ερμηνεύει η Αλμπένα. Trailer: Δημήτρης Θεοχαρίδης. Σκηνοθεσία/video: Νίκος Μαντζαρίδης, Σωκράτης Μουσμουλίδης. Φωτογραφία: Τόμμυ Κούρτης Στη διάρκεια της performance εικαστικά έργα εναλλάσσονταν με ποίηση και τον εξαιρετικό αυτοσχεδιασμό με πιάνο του συνθέτη Θανάση Μπιλιλή, ενώ η Αλμπένα ερμήνευσε τραγούδι που γράφτηκε ειδικά για την παράσταση. Σύντομη παρέμβαση για την ευαισθητοποίηση σχετικά με θέματα έμφυλης βίας έκανε ηΠρόεδρος της ΕΙΦΚΔ του ΑΠΘ, Καθηγήτρια του Τμήματος Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Δόμνα Κακανά.

Έρευνα για την έκθεση σε χημικές ουσίες Parc waste study

2025-03-14T11:12:00.000-07:00

Η μελέτη που διεξάγεται στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος PARC παρουσιάστηκε στο πλαίσιο της Renewable Energy Tech (13-15 Μαρτίου Hellexpo ΔΕΘ Θεσσαλονίκη) από την ερευνήτρια του Εργαστηρίου EnveLab www.enve-lab.eu Άλκηστις Κβρεκίδου Όπως τόνισε η κ Κεβρεκίδου η έρευνα Parc Waste Study εκπονείται στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος Parc. Το πρόγραμμα χρηματοδοτεί η Ευρωπαϊκή Ένωση με σκοπό να να βοηθήσει τους υπευθύνους χάραξης πολιτικής και τις ρυθμιστικές αρχές να τροποποιήσουνε τις ήδη υπάρχουσες νομοθεσίες αλλά και να δημιουργήσουν καινούργιες με σκοπό την προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος. Το Parc περιλαμβάνει πολλά πακέτα εργασιών αφορά μελέτες ανθρώπινης βιοπαρακολούθησης. Υπάρχουν μελέτες και για το γενικό πληθυσμό αλλά και για εργαζομένους σε εταιρείες ανακύκλωσης. Στο πλαίσιο της Parc Waste Study που διεξάγουν οι ερευνητές του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικής Μηχανικής EnveLab, έχουν ενημερωθεί από μας και διάφοροι φορείς ανακύκλωσης και εταιρείες προκειμένου να δούμε εάν ενδιαφέρον και να πραγματοποιήσουμε τις εβδομάδες υγείας Υπάρχουν αρκετές εταιρείες που έχουν ασχοληθεί Ουσιαστικά η ΕΕ έχει χρηματοδοτήσει αυτό το πρόγραμμα για να καταγράψει τις πηγές έκθεσης των εργαζομένων και να λύσει πιο στοχευμένα το πρόβλημα επιπλέον να θεσπίσει κάποια όρια έκθεσης σε χημικές ουσίες και είναι πολύ πιθανόν να θεσπιστούν τα επόμενα χρόνια πιο αυστηρά μέτρα προστασίας των εργαζομένων

Η μελέτη της ομάδας Heracles H μελέτη Ανθρώπινης Βιοπαρακολούθησης (Heracles Exposome and Health) διεξάγεται από το Εργαστήριο EnveLab του ΑΠΘ με επιστημονικό υπεύθυνο τον καθηγητή Δημοσθένη Σαρηγιάννη και απευθύνεται σε 3 ηλικιακά group Σε παιδιά από 6 έως 11 σε εφήβους από 12 έως 17 και σε ενήλικες και ταυτόχρονα σε οικογένειες και γίνεται μέσω της ανθρώπινης βιοπαρακολούθησης όπου συλλέγονται βιολογικά δείγματα για να δούμε πώς οι άνθρωποι εκτίθενται σε χημικές ουσίες στην καθημερινότητά τους και περιλαμβάνονται πάλι δωρεάν ιατρικές εξετάσεις και εξειδικευμένες για έκθεση σε χημικές ουσίες που δεν μπορεί κανείς να κάνει εύκολα με τυπικό ιατρικό έλεγχο. Στη συγκεκριμένη μελέτη παίρνουμε δείγματα από γενικό πληθυσμό και αρχικά θα γίνει σε τρεις πόλεις της Ελλάδας Θεσσαλονίκη, Αθήνα και Κρήτη Το πρόγραμμα έχει ξεκινήσει και μπορεί κανείς να δηλώσει συμμετοχή στην ιστοσελίδα του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικής Μηχανικής (EnvE-Lab) www.enve-lab.eu και του ερευνητικού κέντρου HERACLES ώστε να υπάρχει εικόνα για κάθε περιοχή. Η Heracles είναι μια μελέτη που πραγματοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος PARC «Διεθνής συνεργασία εκτίμησης διακινδύνευσης σε χημικά»

Πίστη, Εκκλησία και πρόληψη Altzheimer Μερικές σκέψεις με αφορμή το 14ο Πανελλήνιο Συνέδριο Νόσου Altzheimer και 6ου Μεσογειακού Συνεδρίου Νευροεκφυλιστικών Νοσημάτων στη Θεσσαλονίκη

2025-03-03T10:10:00.000-08:00

Το 14ο Πανελλήνιο Συνέδριο Νόσου Altzheimer που διοργανώθηκε από τις 13-16 Φεβρουαρίου στη Θεσσαλονίκη (υπό την αιγίδα του Υπουργείου Υγείας, της Διεθνούς Εταιρείας Altzheimer, του Δήμου Θεσσαλονίκης, του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου, της Σχολής Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής του ΑΠΘ και της Ελληνικής Γεροντολογικής Εταιρείας) αποτελεί κάθε φορά ένα σημείο επιστημονικής συνάντησης και αναφοράς γύρω από τις τελευταίες έρευνες αναφορικά με τη άνοια, το Altzheimer και γενικότερα τις νευροεκφυλιστικές παθήσεις. Πέρα από τις νέες επιστημονικές προσεγγίσεις για την πρόληψη και επιβράδυνση της νόσου με τη χρήση φαρμακευτικών ουσιών, σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπισή της παίζει η διατροφή αλλά και η ψυχική υγεία του ατόμου.

Η Μεσογειακη διατροφή και η Κοινωνικοποίηση ασπίδα πρόληψης για τα νευροεκφυλιστικά νοσήματα Έχοντας συνειδητοποιήσει ότι η θεραπεία του Altzheimer δεν θα βρεθεί σύντομα, η διεθνής ιατρική κοινότητα στρέφει τις ελπίδες της στην πρόληψή της. Με βάση την αντίληψη ότι η προληπτική μεταβολική μηχανική συνδέεται στενά με διατροφικές συνήθειες και με φυσικά προϊόντα που περιέχουν μοριακά συστατικά με ισχυρές αντιοξειδωτικές, αντιφλεγμονώδεις, αντι-ικές και αντιμικροβιακές ιδιότητες, η Μεσογειακή Διατροφή αναδεικνύεται ως ένα βιώσιμο εργαλείο για την αποφυγή της εκκίνησης της νευροεκφυλιστικής νόσου, αναφέρθηκε μεταξύ άλλων σε μία από τις εκατοντάδες επιστημονικές εργασίες που κατατέθηκαν στο Συνέδριο Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ο αριθμός των ανοϊκών ασθενών αναμένεται να αυξηθεί από τους 55.000.000 του 2019 στους 139.000.000 μέχρι το 2050. Έτσι, εντείνεται η ανάγκη για την εφαρμογή ολοκληρωμένων παρεμβάσεων πέραν των φαρμακευτικών.

Οι φοιτητές του τμήματος Κοινωνικής Εργασίας του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου ‘Όπως αναφέρθηκε και στο συνέδριο «οι μη-φαρμακευτικές παρεμβάσεις είναι εξίσου σημαντικές ως προς την πρόληψη και την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της άνοιας καθώς είναι ευέλικτες, ποικίλες και ευπροσάρμοστες στις ανάγκες του εκάστοτε ασθενή». Στη διάρκεια Πρακτικής Άσκησης φοιτητριών του Τμήματος Κοινωνικής εργασίας του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου, δημιουργήθηκαν Ομάδα Νοητικής Ενδυνάμωσης και Ομάδα Κοινωνικών Δεξιοτήτων στο πλαίσιο των οποίων έγινε η εφαρμογή των μη-φαρμακευτικών παρεμβάσεων. Η εφαρμογή των δράσεων έλαβε χώρα σε Κ.Η.Φ.Η. του Νομού Ηρακλείου όπου εξυπηρετούνται καθημερινά 22 ωφελούμενοι. Κατά την διεξαγωγή των ομάδων, χρησιμοποιήθηκαν εργαλεία μέτρησης των καταθλιπτικών και γνωστικών ελλειμάτων σε δύο φάσεις με διαφορά τριών μηνών. Με την ολοκλήρωση των ομάδων, φάνηκε πως το 50% των εξυπηρετούμενων που συμμετείχαν στις ομάδες εμφάνισε μείωση καταθλιπτικών συμπτωμάτων. Το 58,33% εμφάνισε μείωση γνωστικών ελλειμάτων ενώ το 25% -που αποτελούταν από ήδη διαγνωσμένα περιστατικά με άνοια- εμφάνισε σταθεροποίηση. Έτσι, τα στοιχεία υποστηρίζουν τον σκοπό της παρούσας έρευνας μέσω του οποίου αναδεικνύεται η χρησιμότητα των μη-φαρμακευτικών παρεμβάσεων.

Ο Ιπποκράτης και η Θρησκεία : Οι αρχαιότερες «οπτικές» για την αντιμετώπιση του Altzheimer «Ο Ιπποκράτης πέντε αιώνες πριν είχε πει ότι η διατροφή, η κίνηση, ο τρόπος σκέψης και το περιβάλλον να παίξουν σημαντικό ρόλο στην υγεία και την αυτοϊαση», τόνισε η κ Μάγδα Τσολάκη Ψυχίατρος Νευρολόγος, Πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής του Συνεδρίου, συμπληρώνοντας ότι « για πρώτη φορά δημοσιεύτηκαν σε έγκριτο επιστημονικό περιοδικό δεκατέσσερις παράγοντες κινδύνου που,αν αντμετωπιστούν έγκαιρα προλαμβάνεται η νόσος σε ποσοστό 45%. Οι παράγοντες αυτοί είναι:Υπέρταση, διαβήτης, κατάθλιψη, κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, χοληστερίνη, απώλεια όρασης και ακοής, ατμοσφαιρική ρύπανση κ.ά» Και ακριβώς επειδή ένας από τους παράγοντες πρόληψης της νόσου είναι και η σωματική άσκηση η Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Νόσου Αλτσχάιμερ Μάγδα Τσολάκη προανήγγειλε τη διοργάνωση του Παγκόσμιου Αγών Δρόμου για την πρόληψη της Νόσου και τη διεξαγωγή του μαζί με τον Μαραθώνιο «Μέγας Αλέξανδρος» στις 6 Απριλίου με στόχο την ενημέρωση του κόσμου. «Η πίστη σου σε έσωσε» Η προσευχή του τυφλού που έγινε μέρος του θαύματος του Κυρίου με την Πίστη του σε Αυτόν , είναι ένα μοναδικό στοιχείο ελπίδας και φωτός για κάθε ταλαιπωρημένο άνθρωπο. Η Πίστη σώζει, με πολλούς τρόπους . Δημιουργεί την πεποίθηση της Σωτηρίας άρα της Ελπίδας Κάνει τον πιστό μέρος μιας ζωντανής κοινότητας με πλούσια δραστηριότητα, της Εκκλησίας Οι πιστοί ασπάζονται και μοιράζονται μεταξύ τους τις ίδιες αξίες και πεποιθήσεις Οι ενορίες διοργανώνουν ποικίλες εκδηλώσεις (ημερίδες, εκδρομές, δημιουργικά εργαστήρια) όπου συμμετέχουν άτομα από την ίδια γειτονιά. Η κοινότητα των πιστών δημιουργεί ένα ισχυρό πεδίο υποστήριξης και έτσι μειώνεται η μοναξιά και η απομόνωση ιδιαίτερα για τα άτομα της τρίτης ηλικίας. Ο πιστός δεν νιώθει σχεδόν ποτέ μόνος και εγκαταλειμμένος γιατί έχει τον Θεό. Στη σύγχρονη Κοινωνία ο ρόλος της Εκκλησίας είναι πολυδιάστατος όπως και ο ρόλος του ιερωμένου. Καθώς αυξάνεται ο αριθμός των ηλικιωμένων ανθρώπων που μένουν μόνοι τους, αυξάνονται και οι ανάγκες για την υποστήριξή τους. Στις περισσότερες ενορίες τα μαθήματα , οι εκδρομές και οι δράσεις που διοργανώνονται καλύπτουν ακριβώς αυτές τις ανάγκες. Για τον πιστό η Εκκλησία είναι μια πνευματική, ψυχική διέξοδος, ένα σημείο συνάντησης και κοινωνικοποίησης και ταυτόχρονα μια ανοιχτή αγκαλιά, μια παρηγοριά. Ίσως κανένας άλλος θεσμός δεν θα μπορέσει να καλύψει -τουλάχιστον στην Ελλάδα- τόσες πολλές ανάγκες των ανθρώπων που συναντιούνται σταδιακά με τα νευροεκφυλιστικά νοσήματα…