We wtorek 2 marca odbyła się konferencja szefów wszystkich kopalń węgla brunatnego w Polsce. Ciężko jest stwierdzić, jaki był cel owej konferencji, na której po raz kolejny podnoszono te same (często dalekie od prawdy) argumenty mające przekonać przeciwników węgla pod Lubinem, że bez eksploatacji legnickiego złoża Polska energetyka przestanie istnieć, a region legnicko-lubiński popadnie w biedę.

Porozumienie Producentów Węgla Brunatnego zrobi wszystko by doprowadzić do eksploatacji złóż legnicko-głogowskich. A co z protestami społeczności lokalnej? No cóż zapewne najlepiej obalać ich argumenty albo negować je uznając za nieprawdziwe! “Przeciwnicy odkrywki w okolicach Legnicy pomawiają nas mówiąc, że nie wiedzieli, że na tym terenie może być eksploatowany węgiel, że nikt z nimi niczego nie ustalał. W ciągu ostatnich lat trzy konferencje na ten temat w samej Legnicy, pisma do premierów Jarosława Kaczyńskiego i Donalda Tuska, a także liczne pisma do wicepremiera i ministra gospodarki Waldemara Pawlaka” - mówi Zbigniew Kasztelewicz, prof. AGH. Wszystko się zgadza poza jednym faktem, którego pan prof. nie były skłonny przytoczyć, a mianowice, że przyśpieszenie w rozwoju gmin zagrożonych odkrywką nastąpiło dużo, dużo wcześniej niż 3 lata temu. Kiedy w 2008 roku powstawał temat “Węgiel brunatny pod Legnica a nasze domy” na forum Murator Dom i kiedy to powołana do życia została strona stop-odkrywce.pl sprawa dopiero zyskiwała rozgłos u społeczności lokalnej, a ogromna liczba ludzi z miast już dawno wybudowała swoje domy na terenie gmin wiejskich, umiejscowionych na Złożu Legnica! To taki drobny szczegół, który jednak pozwala określić w/w wypowiedź jako, delikatnie mówiąc, lekką manipulację.

Kolejnym przykładem próby “zaciemnienia” sprawy jest problem emisji CO2. W przypadku wykorzystywania jako paliwa w elektrowni węgla brunatnego jest ona największa i stwierdzenia, że węgiel brunatny jest najtańszym paliwem do produkcji energii elektrycznej być może jest prawdziwe, ale tylko wtedy kiedy rozpatrywać będziemy Polskę, jako kraj położony poza Unią Europejską i nie objęty żadnymi obowiązkami, wynikającymi z przepisów UE! W przeciwnym razie należy pamiętać o kosztownych i systematycznie zmniejszanych limitach dwutlenku węgla! Dla tych wszystkich, do których nie przemiawia ten argument z łatwością podać możemy kolejny: transgraniczna ocena oddziaływania na środowisko, to przepis, który już teraz nastręcza Czechom sporych problemów przy próbie rozbudowy elektrowni należącej do CEZ. Więcej o tej sprawie przeczytacie tekście: “Transgraniczna ocena oddziaływania na środowisko, czyli bezprecedensowy problem czeskiej elektrowni CEZ z Mikronezją. Czy będzie to miało wpływ na planowaną eksploatację Złoża Legnica?”.

Bulwersujący jest też fakt, że lobby węglowe w walce o doprowadzenie do eksploatacji legnickich złóż węgla brunatnego, pozwala sobie na stwierdzenia, w których podważa wiedzę samorządowców na temat ich własnych gmin! Węglowi prezesi przekonywali, że dane podawane przez gminy o blisko 50 tyś. mieszkańców przeznaczonych do wysiedlenia pod budowę kopalni i elektrowni są nieprawdziwe i jako wiarygodną wymieniają liczbę 3 tyś.! A czy pamięta już ktoś, jak wielkie było zaskoczenie premiera Pawlaka, gdy na spotkaniu w Warszawie przedstawiono mu przez samorządowców po raz pierwszy dane odnośnie ludności, zamieszkującej na naszych terenach?! Rzeczywiste i aktualne dane! pozwolę sobie zostawi, to bez komentarza.

Choć wszystkie  te przykłady ignorancji przedstawione powyżej są oburzające, to niestety nie wszystko. Stanisław Żuk, prezesa kopalni Turów i przewodniczący Porozumienia Producentów Węgla Brunatnego uważa, że sprzeciw dla odkrywki pod Legnicą i Lubinem może być związany m.in. ze zbliżającymi się wyborami samorządowymi. To cios poniżej pasa dla samorządowców zwłaszcza w świetle wyników wrześniowego referendum w sprawie odkrywki, w którym miażdżąca większość opowiedziała się zdecydowanie przeciw tej inwestycji, co dowodzi jednoznacznie, że “nie” dla odkrywki, to wola społeczeństwa, która respektują nasi samorządowcy.

Takie przykłady można by mnożyć w nieskończoność i praktycznie każdy argument wysuwany wobec przeciwników odkrywki na terenie legnicko-głogowski obalać odpowiednim kontrargumentem. Dla przykładu. Według wielu źródeł KGHM zakończy wydobycie złóż miedzi około 2020 r., co daje podstawy dla lobby węglowego na by twierdzić, iż region legnicki, lubiński i głogowski stanie przed problemem ogromnego bezrobocia, bo miejsca pracy stracą tysiące ludzi, a przecież planowana odkrywka i elektrownia węgla brunatnego, to szansa dla tego regionu i dla zagrożonych bezrobociem ludzi. Z pewnością nie można negować faktu, że sporo ludzi znalazłoby zatrudnienie przy tej inwestycji, ale nie oszukujmy społeczeństwa, że nagle wszyscy pracownicy kopalń i hut KGHM-u przejdą do kopalni odkrywkowej! Dlaczego?! Po pierwsze według wypowiedzi prezesów KGHM - M. Krutina, H. Wirtha - wydobycie na obecnym poziomie zagwarantowane jest do 2060 roku, a wraz z postępem technologicznym (którego w górnictwie węgla brak) wydłuży się o kolejne kilkadziesiąt lat. Po drugie zupełnie inna specyfika i technologia omawianych branży. Po trzecie przy odkrywce i elektrowni mogłoby znaleźć zatrudnienie max. 12 tyś. ludzi, co w porównaniu z zatrudnieniem w całym kombinacie na poziomie 28 tyś. ludzi (plus 100 tys. w firmach kooperujących) wydaje się śmiesznie niskie.

Choć Mikronezja leży blisko 11 tyś. km od Czech, to w oparciu o konwencję z Espoo o ocenach oddziaływań na środowisko w kontekście transgranicznym Mikronezyjczycy chcą zablokować tą inwestycję. Swoje stanowisko argumentują zagrożeniem jakie stwarza dla nich zwiększenie emisji CO2, które w konsekwencji doprowadza do ocieplenia klimatu i podniesienia poziomu mórz i oceanów. Zostało jednak zaprezentowane w trochę inny sposób. A mianowicie rząd mikronezyjski wytyka czeskiej inwestycji, iż nie spełnia wymogów najlepszych dostępnych technik efektywności energetycznej, z czym Czesi oczywiście się nie zgadzają. Tu warto nadmienić, że większość terytorium Mikronezji leży zaledwie metr n.p.m!

Ta bardzo nietypowa sprawa może zadecydować o losie wszystkich inwestycji związanych z elektrowniami węglowymi i w konsekwencji o losie kopalni węgla. W chwili obecnej zaskoczony pismem rząd czeski analizuje sytuację od strony prawnej i nie wyklucz, że sprawa znajdzie swój finał w sądzie. Tak czy inaczej transgraniczna ocena oddziaływania będzie musiała zostać przeprowadzona, co z pewnością opóźni czeską inwestycję w PEZ.

W obliczu braku respektowania zdania społeczności lokalnej, wyrażonego w  referendum z 27 września 2009 roku w sprawie planów budowy kopalni odkrywkowej pomiędzy Legnicą i Lubinem oraz niewielkiej skuteczności dotychczasowych form protestu, wyjazd do Brukseli był jedynym rozsądnym krokiem mającym na celu niedoprowadzenie do zabezpieczenia Złoża Legnica i jego przyszłej eksploatacji.W czasie wizyty w Brukseli przekazano Komisji Petycji Parlamentu Europejskiego w imieniu Społecznego Komitetu „STOP Odkrywce” pod przewodnictwem Wójt Gminy Lubin p. Ireny Rogowskiej petycję w w/w sprawie, pod którą w ciągu kilkunastu dni podpisało się blisko 6 tyś. osób!

Treść petycji:

Petycja w sprawie podjęcia przez Parlament Europejski działań zmierzających do uniemożliwienia łamania prawa wspólnotowego w dziedzinie środowiska naturalnego, w tym dyrektyw środowiskowych i programu „Natura 2000” oraz uznania i wdrożenia przez Rząd RP wyników referendum z dnia 27.09.2009 r. w sprawie budowy odkrywkowej kopalni węgla brunatnego, na terenie sześciu gmin województwa dolnośląskiego w Polsce.

Obywatele 6 gmin: Kunice, Lubin, Miłkowice, Prochowice, Ruja i Ścinawa położonych na złożu węgla brunatnego „Legnica” (województwo dolnośląskie, Polska) 27 września 2009 r. wzięli udział w referendum w sprawie budowy odkrywkowej kopalni węgla brunatnego na terenie położonym pomiędzy aglomeracjami miast Legnica i Lubin. Inicjatorem referendum były władze samorządów lokalnych ww. gmin, które tym sposobem uzyskały potwierdzenie stanowiska mieszkańców wobec planów budowy odkrywkowej kopalni węgla brunatnego.

Referendum przeprowadzono zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem i procedurami. We wszystkich gminach było ono ważne a jego wynik wiążący. Przy frekwencji sięgającej niemal 70 % , blisko 95 % z głosujących opowiedziało się przeciwko budowie kopalni metodą odkrywkową, głosując na NIE !

W głosowaniu wzięło udział łącznie blisko 18 000 uprawnionych do głosowania obywateli.
Jak do tej pory, Rząd RP w żaden sposób nie odniósł się do werdyktu społecznego jakim był wynik referendum, mimo wielu pism, pokojowych demonstracji i apeli inicjatorów referendum. Przeciągające się milczenie Rządu w sprawie świadczy o tym, że nie uznaje on, wyrażonego w najbardziej demokratyczny sposób, społecznego głosu.

Już po ogłoszeniu wyników referendum, w przyjętej 10 listopada 2009 r., przez Radę Ministrów RP „Polityce energetycznej Polski do 2030 roku”, wbrew woli mieszkańców, z ominięciem społecznych konsultacji, znalazły się zapisy zobowiązujące Ministrów do podjęcia działań wykonawczych umożliwiających budowę kopalni węgla brunatnego metodą odkrywkową, także na złożu „Legnica”, oraz wprowadzenia ochrony złoża węgla brunatnego, udokumentowanego i perspektywicznego, przed dalszą zabudową infrastrukturalną. Dowodem na to jest załącznik nr 3 - „Program działań wykonawczych na lata 2009 -2012” do ”Polityki energetycznej Polski do 2030 roku”. Ochrona złoża węgla brunatnego zgodnie z przyjętym harmonogramem miałaby nastąpić już w 2010 r.

Zapisy ww. dokumentów stoją w rażącej sprzeczności z demokratycznie wyrażoną wolą mieszkańców terenów zagrożonych budową odkrywkowej kopalni węgla brunatnego. Obywatele jasno dali znać władzom, że nie chcą dewastacji środowiska naturalnego oraz grożącej setkom tysięcy mieszkańców aglomeracji Legnicko - Głogowskiej niewyobrażalnej katastrofy ekologicznej. Katastrofy o niemożliwych dziś do przewidzenia skutkach dla przyrody. Część z terenów gdzie planowana jest budowa kopalni objęta jest programem „Natura 2000”, znajdują się tu rezerwaty leśne i obszary chronionego krajobrazu.

Mieszkańcy nie chcą masowych wysiedleń, fizycznej likwidacji domów, szkół, przedszkoli, kościołów i cmentarzy. Zniszczenia, powstałej także przy użyciu środków z Unii Europejskiej, infrastruktury. Obawiają się o swoje zdrowie, o swoje domy i o swoje miejsca pracy. Nie chcą żyć na skraju gigantycznej sięgającej ponad 200 m w głąb ziemi odkrywki, w cieniu ogromnych zwałowisk nadkładu oraz dymiących kominów elektrowni. Taki właśnie skutek przyniosłaby planowana budowa kopalni węgla brunatnego przy pomocy archaicznej, najbardziej dewastującej środowisko metody jaką jest odkrywka.

Mamy prawo żyć w kraju gdzie Państwo sprzyja ochronie środowiska, rozwojowi odnawialnych źródeł energii oraz ogranicza emisje CO2 do atmosfery. Nie godzimy się na łamanie podstawowego prawa człowieka jakim jest prawo do życia w czystym, nie skażonym środowisku bez groźby budowy odkrywkowej kopalni węgla brunatnego oraz wysiedlenia z własnych domów wbrew swojej, wyrażonej w referendum, woli. Stan obecny nosi wszelkie znamiona łamania Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej takich jak prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego. Zachodzi też przesłanka, możliwego w przyszłości, łamania prawa wspólnotowego w zakresie Europejskiej Sieci Ekologicznej „Natura 2000” oraz niegospodarności dotyczącej już wykorzystanych Funduszy Unijnych.

Wobec werdyktu społecznego, nie znajduje również uzasadnienia pomysł wprowadzenia i to już w tym roku ochrony udokumentowanego i perspektywicznego złoża węgla brunatnego, bez względu na to czy jakakolwiek kopalnia kiedykolwiek powstanie czy też nie. Wprowadzenie ochrony skutkowałoby zablokowaniem rozwoju łącznie kilkunastu gmin w liczącym kilkaset tysięcy mieszkańców subregionie legnicko -głogowskim.

Jako świadomi swych praw obywatele Unii Europejskiej, apelujemy by Parlament Europejski podjął takie działania, które skłonią Rząd RP do wycofania się z planów budowy odkrywkowej kopalni węgla brunatnego oraz nie wprowadzania ochrony złoża węgla brunatnego w szczególności tam gdzie mieszkańcy zagrożonych terenów wypowiedzieli się w drodze referendum przeciwko jej budowie.

Lubin 28.01.2010
Irena Rogowska
w imieniu Społecznego Komitetu „STOP odkrywce”

Na stronie projektu czytamy m.in.: “Instytut na Rzecz Ekorozwoju podjął próbę stworzenia takiej polityki. Główna idea jest zapewnienie bardzo szerokiego udziału różnych grup społecznych w procesie jej przygotowywania, tak aby zapewnić, że odnosić się będzie ona do wszystkich najważniejszych wyzwań gospodarczych, społecznych i środowiskowych. Punktem wyjścia do tworzenia alternatywnej polityki energetycznej jest konieczność ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. W ramach dopuszczalnej wielkości emisji tych gazów poszukiwane będą najbardziej efektywne sposoby (w sensie ekonomicznym, społecznym i ekologicznym) gospodarowania zasobami energetycznymi jak i metody zaspakajania potrzeb na energię elektryczną, ciepło czy paliwa płynne.

Przystępując do pracy nad alternatywna polityka energetyczna Polski do 2030 roku przyjęto następujące założenia:

Bezpieczeństwo energetyczne oznacza zasadne i godziwe zaspakajanie potrzeb na usługi energetyczne zarówno w wymiarze bezpieczeństwa politycznego kraju, jak również i indywidualnych odbiorców energii (gospodarstw domowych, przedsiębiorstw czy jednostek osadniczych).

Konkurencyjność definiowana jako taka, która stwarza równoprawne warunki i mechanizm rynkowe dla rożnych form wytwarzania energii; Uwzględnia koszty zewnętrzne, subsydia, długofalowy rachunek zysków i strat, a jednocześnie minimalizuje wpływ decyzji politycznych.

Zrównoważony rozwój rozumiany jako konieczność uwzględnienia interesu przyszłych pokoleń w określaniu polityk i strategii gospodarczych. Powinien on być uwzględniony, w co najmniej tym samym stopniu jak interes bieżącego pokolenia, jak również powinien wyrażać się przede wszystkim wielkością dopuszczalna emisji gazów cieplarnianych zwłaszcza CO2.

Aspekt społeczny (i kulturowy) jest rozumiany jako zabezpieczenie potrzeb energetycznych z uwzględnieniem możliwości tworzenia miejsc pracy, zwłaszcza na obszarach wiejskich oraz z inspirowaniem i mechanizmami wsparcia dla lokalnej przedsiębiorczości.”

Zgodnie z tymi założeniami powstała “Alternatywna Polityka Energetyczna Polski do 2030 roku” opublikowana pod postacią 3 dokumentów:

“Alternatywna Polityka Energetyczna Polski do 2030 roku” - Raport dla osób podejmujących decyzję (.doc - 628kB)
“Energia - Konieczność, ale i odpowiedzialność” - Broszura dla społeczeństwa (.doc - 794kB)
“Alternatywna Polityka Energetyczna Polski do 2030 roku” -  Raport techniczno-metodologiczny (.doc - 2,13MB)

Źródło: www.ine-isd.org.pl

W tekście często spotykamy twierdzenia, które przedstawiają opisywane zagadnienie z jednej tylko perspektywy  wprowadzają  czytelnika w błąd. Przykładem tego może być zdanie: “Warto zastanowić się także nad przyszłością regionu legnicko – lubińskiego przed zakończeniem eksploatacji przez KGHM Polska Miedź S.A. Prezes BOT KWB Turów S.A.
Stanisław Żuk uważa, że alternatywą może być właśnie budowa legnickiego zagłębia górniczo-energetycznego.” Sugeruje on, że ewentualna odkrywka, to szansa dla regionu, gdy dojdzie do zakończenia wydobycia w kopalniach KGHM. Pomijając wszelkie aspekty różniące górnictwo głębinowe od odkrywkowego warto powiedzieć, że z wypowiedzi prezesów KGHM - M. Krutina, H. Wirtha - wydobycie na obecnym poziomie zagwarantowane jest do 2060 roku, a wraz z postępem technologicznym (którego w górnictwie węgla brak) wydłuży się o kolejne kilkadziesiąt lat.

W celu zbadania opinii publicznej Poltegor zorganizował badanie ankietowe. Z tekstu raportu wywnioskować można, że było ono miarodajne i wykonane w możliwie szerokim zakresie. Ale czy było tak w rzeczywistości. Ankiety rozsyłane były od stycznia do marca 2008 rok, czyli w okresie kiedy o planowanej kopalni odkrywkowej wiedziało naprawdę niewielu. Przypomnijmy, że strona stop-odkrywce.pl powstała w kwietniu 2008 roku niedługo po tym jak na forach internetowych można było natrafić na wtedy jeszcze dość niewiarygodne informacje, że pomiędzy Legnicą i Lubinem może powstać kopalnia odkrywkowa węgla brunatnego. Dlatego z całym przekonaniem stwierdzić możemy, że świadomość społeczna w temacie odkrywki i “Złoża Legnica” była praktycznie zerowa!

Kolejnym bulwersującym faktem jest podawanie przez Poltegor danych odnośnie ludności z lat 2004-2006. Z zestawień wynika, że liczba ludności na terenie np. gminy wiejskiej Lubin maleje i co gorsza oprócz rzekomej dużej migracji występuje też ujemny przyrost naturalny. Stanowiłoby to zapewne argument za kopalnią, bo przecież skoro i tak mieszka tam coraz mniej ludzi, to nikt nie powinien mieć nic przeciwko. Prawda jest jednak taka, że każdy kto choćby przejeżdżał przez miejscowości położone w gminie Lubin czy Miłkowice w ostatnich latach zaobserwuje bez trudu jak wiele powstało tu nowych domów, w których osiedlają się ludzie z Lubina czy Legnicy. Wśród jednej z najczęściej zaniżanych statystyk, które pojawiają się przy okazji rozpatrywania zagospodarowania złoża Legnica, jest liczba ludności zamieszkującej teren legnicko-lubiński, a która musiałaby zostać przesiedlona w przypadku podjęcia decyzji o eksploatacji legnickiego węgla. Liczba ta według obliczeń Poltegoru kształtuje się na poziomie 3400 osób. Jest to zdecydowanie większa liczba niż ta podawana we wcześniejszych publikacja Instytutu Górnictwa Odkrywkowego jednak i tak ma niewiele wspólnego z prawdą. Tylko pobieżna analiza zasięgu kopalni, opierająca się na projekcie Poltegoru, pozwala stwierdzić, że przesiedlenia dotknęłyby ponad 7100 osób bezpośrednio zagrożonych odkrywką + ponad 200 tys. mieszkańców Legnicy, Lubina i Prochowic wystawionych na szkodliwe działanie kopalni.

Skandalem jest rzekome ciepłe przyjęcie ankiety wysłanej do gmin przez Poltegor w 2008 roku dotyczącej planów budowy kopalni. To ciepłe przyjęcie zgotowali uczniowie szkół których zatrudniono do wypełniania ankiet,w których używa się stwierdzeń “prawdopodobne zmniejszenie areałów lasów na skutek ekspanski gospodarczej” podczas gdy wiadomo że nad złożem rośnie ponad 1100 ha lasów które trzeba zniszczyc, lub “możliwe zmiany stanu” wód podziemnych,tu z kolei chodzi o lej depresyjny którego zasięgu nie sa pewni sami autorzy projektu a którego zasięg przy działalności w pobliżu kopalń miedzi moze byc gigantyczny (nawet 80 km.prof.Tomiałojc) !! Natomiast dojrzałośc okazały samorzady oraz mieszkańcy regionu Legnicko-Lubińskiego którzy wypowiedzieli się wyraźnie w referendum przeciw kopalni i którego wynik jest miażdżący dla lobbystów węglowych.

Według autorów raportu stan wiedzy społeczeństwa  o planowanej inwestycji jak i jego opinia jest “zależna od jakości informacji i klimatu społecznego ukształtowanego przez tę informację”. Jako przykłady owej informacji autor przedstawia wypowiedzi przedstawicieli lobby węglowego, które obejmują głównie techniczne dane, charakteryzujące złoże jak i metody jego zagospodarowania! Pojawiają się tu wypowiedzi:

1. prof. Jerzego Bednarczyk z Instytutu Górnictwa Odkrywkowego Poltegor-Instytut, dla Gazety Wyborczej: “To największe złoża w Europie, a być może i na świecie. Ich wielkość oceniamy na 35 mld ton, w tym 15 mld może być eksploatowanych. Zasoby Bełchatowa, największej polskiej elektrowni, to ok. 2 mld ton. Dolnośląskie zasoby zalegają na głębokości ok. 200 m, czyli podobnie jak w Bełchatowie. Poza tym legnickie złoża są znacznie lepsze jakościowo niż bełchatowskie. To żyła złota, którą wreszcie trzeba zabezpieczyć i następnie rozpocząć wydobywać.”

2. prof. Kazimierza Jelenia z Akademii Górniczo-Hutniczej: “Istnieje wiele technologii wykorzystania w przyszłości węgla brunatnego jak zgazowanie w złożu, zgazowanie w zakładach przeróbczych, biozgazowanie, czy wykorzystanie węgla brunatnego w połączeniu z energetyką jądrową do produkcji wodoru.”

Trudno tu szukać informacji o protestach społeczności czy wypowiedzi przedstawicieli tychże społeczności, czyli samorządowców gmin, na terenie których zalega złoże. Wypowiedzi profesorów informujące tylko jak duże jest złoże i co może ono nam dać oraz stwierdzenia w stylu: “Zagospodarowanie i sposób wykorzystania bogatych złóż legnickich jest coraz częściej poruszane zarówno przez samorządowców i lokalną społeczność” rysują kłamliwy bądź niepełny obraz lokalnej opinii publicznej! Dodatkowo w raporcie pojawia się stwierdzenie Komitetu Sterującego, że “jedynym (podkreślamy jedynym!) aktualnie sposobem wykorzystania węgla brunatnego jest jego wydobycie metodą odkrywkową.” W takim razie jaki sens miało przytoczenie wypowiedzi prof. Jelenia z AGH o zgazowaniu czy biozgazowaniu? Czy celem takiego zabiegu było może danie złudnego poczucia, że zagospodarowanie złoża węgla pomiędzy Legnicą i Lubinem niekoniecznie wiązać się będzie z metodą odkrywkową?

Środowiskowe i społeczne uwarunkowania eksploatacji złoża węgla brunatnego Legnica (.pdf - 3,26MB)

Jak wygląda teraźniejszość i przyszłość rynku energetyki biogazowej, który w perspektywie 2020 roku ma, według planów rządowych, skupiać 2,5 tys. instalacji w całym kraju? Według statystyk prowadzonych przez Urząd Regulacji Energetyki, na koniec 2008 roku w Polsce zainstalowane były 103 elektrownie biogazowe. Aż 66 z nich wytwarza energię elektryczną z biogazu składowiskowego, kolejnych 35 z oczyszczalni ścieków, a tylko dwie z biogazu rolniczego.

Obie są własnością firmy Poldanor i wytwarzają biogaz, energię cieplną i elektryczną na potrzeby zakładów produkcyjnych, przy których są zlokalizowane.

W tej chwili statystyki te nie są już aktualne - w kwietniu tego roku Poldanor uruchomił swoją trzecią i jak dotąd największą instalację produkcyjną w Koczale (woj. pomorskie), zaś we wrześniu produkcję rozpoczęła biogazownia w Liszkowie (woj. kujawsko-pomorskie) należąca do firmy Agrogaz. Przynajmniej kilkanaście kolejnych projektów znajduje się obecnie na różnych etapach realizacji, jednak wciąż jest to kropla w morzu potrzeb określonych przez wytyczne Unii Europejskiej i zapotrzebowanie polskiego rynku energetyki.

Takie instalacje mogłyby powstawać w bardzo wielu średnich gospodarstwach rolnych lub nawet grupach łączących niewielkie gospodarstwa. Problem w tym, że nie powstaną, o ile nie zostaną uproszczone procedury prawne.
- “W obecnym stanie prawnym w praktyce żaden rolnik nie jest w stanie przeprowadzić tej procedury samodzielnie” - uważa Jacek Dach, specjalista z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu i współpracownik spółki Polska Energetyka Odnawialna SA.

Są jednak i optymiści. - “W naszej ocenie, w Polsce można wybudować około 3 tysięcy biogazowni o bardzo zróżnicowanej mocy - od kilkuset kilowatów do 3 MW, wykorzystując do ich zasilania istniejące odpady organiczne i uprawy celowe” - twierdzi Paweł Jagustyn, prezes Agrogazu.

Jego zdaniem, rynek biogazowni w Polsce dopiero powstaje i można porównać go z rokiem 2004 w historii polskiej energetyki wiatrowej.
- “Jest jednak wiele przesłanek pozwalających twierdzić, że może on rozwijać się szybciej, ale pod warunkiem, iż odpowiednie ministerstwa podejmą się likwidacji barier jego rozwoju” - uważa Jagustyn.
Zwraca uwagę na powszechne zjawisko rozbieżnych interpretacji przepisów w poszczególnych urzędach. W efekcie dochodzi do sytuacji, że wójt czy burmistrz gminy, gdzie ma powstać zakład, są przychylni dla inwestycji, natomiast ich radcy prawni porównują biogazownie z elektrownią wiatrową, co świadczy tylko o braku zrozumienia projektu.
- “Takie sytuacje stwarza brak jednoznacznych zapisów o biogazowniach w ustawach. Oczywiście dochodzi do tego również opieszałość urzędników z podejmowaniem decyzji” - wylicza Paweł Jagustyn.
Patrząc na proponowane przez ministerstwo zmiany, widzimy, jak poważnym wyzwaniem jest dostosowanie regulacji prawnych do wymagań rynku biogazowni i jak wiele aspektów ma gospodarka biogazem. Zdaniem przedstawicieli branży, właśnie w wielowymiarowości kryje się główna zaleta biogazu i jego przewaga nad innymi odnawialnymi źródłami energii.

- “Niewątpliwą zaletą biogazowni, co często jest pomijane przez wrzucanie do wspólnego worka z innymi źródłami produkcji energii odnawialnej, np. wiatrakami, jest jej idealne wpasowanie w istniejące łańcuchy powiązań . Biogazownia potrafi rozwiązać więcej niż jeden problem w postaci zapotrzebowania na energię. Ta sama instalacja potrafi jednocześnie zagospodarować odpady (np. z ubojni), których utylizacja jest wielce kłopotliwa, wyprodukować świetny nawóz naturalny, ogrzać całe gospodarstwo rolne, a przy tym nie ingeruje w krajobraz. Tego nie oferuje żadne inne źródło energii. Perspektywy są dobre, ale warto o nie zadbać.”

Więcej: http://www.wnp.pl/artykuly/ulotna-energia-z-biogazu,6006.html

Wicepremier i minister gospodarki Waldemara Pawlaka z jednej strony podtrzymywała swoje stanowisko, że bez pełnej zgody ludności na naszych terenach nie powstanie odkrywka, ale z drugiej za wszelką cenę starano się uzmysłowić członkom Komitetu Społecznego w osobach samorządowców, reprezentujących nasze gminy, że węgiel brunatny to najtańsze paliwo, z jakiego można pozyskiwać energię elektryczną. Czy tak jest w rzeczywistości przekonacie się czytając artykuł Elektrownia wiatrowa tańsza niż węglowa budowana przez konsorcjum KGHM/Tauron ! Nawet jeśli jest to najtańsze paliwo, to nie zmienia to faktu, że koszty związane z uruchomieniem odkrywki szacowane przez Instytut Górnictwa Odkrywkowego “Poltegor” mają wynieść około 23 mld zł! To spora kwota, którą nawet firmom energetycznym może być ciężko zdobyć. Jeśli dodamy do tego emisję CO2 i fakt, że po 2020 roku - zgodnie z dyrektywą EU - wszystkie limity emisji CO2, którego ogromne ilości uwalniają się w czasie spalania węgla, kupować trzeba będzie na aukcjach, to opłacalność węgla jako paliwa do produkcji energii spanie drastycznie!

Zapewnienia premiera Pawlaka wydają się też zwykłym PR-em zwłaszcza w świetle prac nad przygotowanym przez Rząd projektem, nad którym trwają prace w Sejmie. Zakłada on m.in.:
- wywłaszczenie nieruchomości w związku z budową kopalń
- nakazuje samorządom wpisywanie złóż kopalin do planów zagospodarowania przestrzennego
- wyłącza samorządy i organizacje społeczne z procesu udzielania koncesji i utrudnia ich zaskarżenie

Według ekspertów ustawa ta byłaby sprzeczna z Konstytucją i prawem unijnym ponieważ narusza m.in. prawo własności odbiera gminom prawo do decydowania o ich rozwoju.W czasie seminarium doszło też do wystąpienia wójt gminy Kleszczów (koło Bełchatowa) Kazimiery Tarkowskiej, która przekonywała iż kopalnia to ogromne dobrodziejstwo dla samorządów, które dzięki większym budżetom będą mogły zainwestować w rozwój swoich gmin. Jednak gmina Kleszczów przed wybudowaniem kopalni była biednym i słabo zurbanizowanym terenem. Infrastruktura, o której mówiła wójt Tarkowska od dawna istnieje już na terenie np. gminy Lubin w blisko 100%. Aby uzmysłowić w pełni premierowi Pawlakowi, który zaskoczony był danymi o zaludnieniu zagrożonych gmin, na jakim terenie i jak żyją mieszkańcy tych miejscowości na jego ręce złożono zaproszenie do odwiedzenia naszego regionu. Obiecał, że nas odwiedzi.

Relacja z seminarium na stronie Ministerstwa Gospodarki: Przyszłość węgla brunatnego w Polsce
Prezentacja “Komitetu Społecznego “STOP odkrywce” podczas seminarium w sprawie złóż węgla brunatnego “Legnica” (.pdf - 15,2 MB)

Relacje telewizyjne:
http://tvlubin.pl/video,pokaz,1028,Wiadomosci.html
http://www.tvl.pl/pgm1.htm
http://ww6.tvp.pl/18090,20100205958815.strona
http://www.tvp.info/panorama/wideo/06022010-2245

Informacje radiowe:
http://www.legnica.fm/wiadomosci/1298-wicepremier-pawlak-przyjedzie-do-legnicy

Porównując koszty budowy elektrowni wiatrowej i węglowej można stwierdzić, że czasy tanich elektrowni węglowych bezpowrotnie mijają. Biorąc pod uwagę koszty eksploatacyjne okazuje się, że bezobsługowe elektrownie wiatrowe są trzykrotnie tańsze w obsłudze. Tak więc kończy się mit o taniej energii z węgla.
Osobnym tematem jest beznadziejny stan infrastruktury przesyłowej, który nie odpowiada wymogom XXI wieku. Inteligentne sieci przesyłowe w Polskich warunkach to mrzonki, ale i kość w gardle na rynku, w którym brak konkurencji cieszy producentów węgla. To zacofanie dla zmonopolizowanej i skostniałej branży energetyczno-węglowej łatwy sposób na zarabianie, a wszelkie próby wejścia na rynek podmiotów, które mogłyby ten układ osłabić jest zwalczana bezpardonowo przez zagrożone branże jak i niektórych polityków ! Trzeba pamiętać, że to konsument płaci cenę za te działania.

źródło : wnp.pl, PSEW, onet.pl, Energy Efficency News

Przedstawią również jakie katastrofalne skutki dla całego regionu przyniosłoby uruchomienie kopalni odkrywkowej węgla brunatnego w następstwie działania potężnego lobby energetyczno – węglowego.

Udzielona zostanie także informacja o działaniach podejmowanych w sprawie wdrożenia wyników referendum w życie na forum międzynarodowym

Termin: czwartek, 4.02.2010, godzina: 16.00, miejsce konferencji: Centrum Prasowe Polskiej Agencji Prasowej
w Warszawie, ul. Bracka 6a

W konferencji udział wezmą Wójtowie i Burmistrzowie gmin: Lubin, Kunice, Miłkowice, Ruja, Ścinawa, Prochowice, a także gmin położonych na łożu perspektywicznym pomiędzy Lubinem i Głogowem oraz gość specjalny prof. dr hab. Ludwik Tomiałojć w przeszłości członek Rady Ekologicznej przy Prezydencie RP i przewodniczący polskiego komitetu Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów (IUCN).

Informacji w sprawie udziela rzecznik UG w Lubinie, Janusz Łucki
tel. 604 78 47 68, rzecznik@ug.lubin.pl

Wzór listy podpisów petycji do Parlamentu Europejskiego - drukować dwustronnie (.doc - 69kb)

Oto treść petycji:

Petycja w sprawie podjęcia przez Parlament Europejski działań zmierzających do uniemożliwienia łamania prawa wspólnotowego w dziedzinie środowiska naturalnego, w tym dyrektyw środowiskowych i programu „Natura 2000” oraz uznania i wdrożenia przez Rząd RP wyników referendum z dnia 27.09.2009 r. w sprawie budowy odkrywkowej kopalni węgla brunatnego, na terenie sześciu gmin województwa dolnośląskiego w Polsce.

Obywatele 6 gmin: Kunice, Lubin, Miłkowice, Prochowice, Ruja i Ścinawa położonych na złożu węgla brunatnego „Legnica” (województwo dolnośląskie, Polska) 27 września 2009 r. wzięli udział w referendum w sprawie budowy odkrywkowej kopalni węgla brunatnego na terenie położonym pomiędzy aglomeracjami miast Legnica i Lubin. Inicjatorem referendum były władze samorządów lokalnych ww. gmin, które tym sposobem uzyskały potwierdzenie stanowiska mieszkańców wobec planów budowy odkrywkowej kopalni węgla brunatnego.

Referendum przeprowadzono zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem i procedurami. We wszystkich gminach było ono ważne a jego wynik wiążący. Przy frekwencji sięgającej niemal 70 % , blisko 95 % z głosujących opowiedziało się przeciwko budowie kopalni metodą odkrywkową, głosując na NIE !

W głosowaniu wzięło udział łącznie blisko 18 000 uprawnionych do głosowania obywateli. Jak do tej pory, Rząd RP w żaden sposób nie odniósł się do werdyktu społecznego jakim był wynik referendum, mimo wielu pism, pokojowych demonstracji i apeli inicjatorów referendum. Przeciągające się milczenie Rządu w sprawie świadczy o tym, że nie uznaje on, wyrażonego w najbardziej demokratyczny sposób, społecznego głosu.

Już po ogłoszeniu wyników referendum, w przyjętej 10 listopada 2009 r., przez Radę Ministrów RP „Polityce energetycznej Polski do 2030 roku”, wbrew woli mieszkańców, z ominięciem społecznych konsultacji, znalazły się zapisy zobowiązujące Ministrów do podjęcia działań wykonawczych umożliwiających budowę kopalni węgla brunatnego metodą odkrywkową, także na złożu „Legnica”, oraz wprowadzenia ochrony złoża węgla brunatnego, udokumentowanego i perspektywicznego, przed dalszą zabudową infrastrukturalną. Dowodem na to jest załącznik nr 3 - „Program działań wykonawczych na lata 2009 -2012” do ”Polityki energetycznej Polski do 2030 roku”. Ochrona złoża węgla brunatnego zgodnie z przyjętym harmonogramem miałaby nastąpić już w 2010 r.

Zapisy ww. dokumentów stoją w rażącej sprzeczności z demokratycznie wyrażoną wolą mieszkańców terenów zagrożonych budową odkrywkowej kopalni węgla brunatnego. Obywatele jasno dali znać władzom, że nie chcą dewastacji środowiska naturalnego oraz grożącej setkom tysięcy mieszkańców aglomeracji Legnicko - Głogowskiej niewyobrażalnej katastrofy ekologicznej. Katastrofy o niemożliwych dziś do przewidzenia skutkach dla przyrody. Część z terenów gdzie planowana jest budowa kopalni objęta jest programem „Natura 2000”, znajdują się tu rezerwaty leśne i obszary chronionego krajobrazu.
Mieszkańcy nie chcą masowych wysiedleń, fizycznej likwidacji domów, szkół, przedszkoli, kościołów i cmentarzy. Zniszczenia, powstałej także przy użyciu środków z Unii Europejskiej, infrastruktury. Obawiają się o swoje zdrowie, o swoje domy i o swoje miejsca pracy. Nie chcą żyć na skraju gigantycznej sięgającej ponad 200 m w głąb ziemi odkrywki, w cieniu ogromnych zwałowisk nadkładu oraz dymiących kominów elektrowni. Taki właśnie skutek przyniosłaby planowana budowa kopalni węgla brunatnego przy pomocy archaicznej, najbardziej dewastującej środowisko metody jaką jest odkrywka.

Mamy prawo żyć w kraju gdzie Państwo sprzyja ochronie środowiska, rozwojowi odnawialnych źródeł energii oraz ogranicza emisje CO2 do atmosfery. Nie godzimy się na łamanie podstawowego prawa człowieka jakim jest prawo do życia w czystym, nie skażonym środowisku bez groźby budowy odkrywkowej kopalni węgla brunatnego oraz wysiedlenia z własnych domów wbrew swojej, wyrażonej w referendum, woli. Stan obecny nosi wszelkie znamiona łamania Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej takich jak prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego. Zachodzi też przesłanka, możliwego w przyszłości, łamania prawa wspólnotowego w zakresie Europejskiej Sieci Ekologicznej „Natura 2000” oraz niegospodarności dotyczącej już wykorzystanych Funduszy Unijnych.

Wobec werdyktu społecznego, nie znajduje również uzasadnienia pomysł wprowadzenia i to już w tym roku ochrony udokumentowanego i perspektywicznego złoża węgla brunatnego, bez względu na to czy jakakolwiek kopalnia kiedykolwiek powstanie czy też nie. Wprowadzenie ochrony skutkowałoby zablokowaniem rozwoju łącznie kilkunastu gmin w liczącym kilkaset tysięcy mieszkańców subregionie legnicko -głogowskim.

Jako świadomi swych praw obywatele Unii Europejskiej, apelujemy by Parlament Europejski podjął takie działania, które skłonią Rząd RP do wycofania się z planów budowy odkrywkowej kopalni węgla brunatnego oraz nie wprowadzania ochrony złoża węgla brunatnego w szczególności tam gdzie mieszkańcy zagrożonych terenów wypowiedzieli się w drodze referendum przeciwko jej budowie.

W załączeniu:
Podpisy pod petycją mieszkańców terenów zagrożonych budową kopalni węgla brunatnego a także:
Informacja nt. Obszarów Specjalnej ochrony ptaków i siedlisk ”Łęgi Odrzańskie”, Specjalnego Obszaru siedlisk „Irysowy Zagon koło Gromadzynia” i „Pątnów Legnicki” oraz rezerwatów „Zimna Woda” , „Torfowiska Kunickie”, „Ponikwa”, „Łęg Korea” , „Brekinia” , „Błyszcz”. Użytków ekologicznych, obszarów chronionego krajobrazu oraz ostoi IBA ,
Mapka ilustrująca położenie złóż węgla brunatnego w rejonie Legnicy i Głogowa ,
„Polityka energetyczna Polski do 2030 roku” wraz z załącznikiem „Program działań wykonawczych na lata 2009 -2012”,
Pismo inicjatorów referendum do Premiera Rządu RP , wzywające do uznania wyników referendum,
Petycja do Marszałka Sejmu z apelem o odrzucenie nowelizacji ustawy „Prawo geologiczne i górniczego (druk sejmowy nr 1696) której przyjęcie doprowadzi do ekspansji kopalni węgla w Polsce,
Oświadczenie samorządowców i parlamentarzystów ziemi legnickiej skierowane na ręce Premiera Rządu RP wzywające do uznania wyników referendum i odstąpienia od planów budowy odkrywkowej kopalni węgla brunatnego w subregionie legnicko - głogowskim,
Przykłady publikacji prasowych i audycji TV w sprawie społecznego protestu przeciwko planom budowy kopalni.

Lubin 28.01.2010 Irena Rogowska
w imieniu Społecznego Komitetu „STOP odkrywce”