Lês der mear oer yn de nije Moanne, nûmer 3 fan ein septimber 2026. In dizze Moanne is in artikel opnommen fan Henk Wolf, ien fan de oersetters, oer (de tatstânkomming fan) dizze bondel.

Edgar Allan Poe, Post Mortem. Skäddel/Scharrel: Seelter Buund, 2026. Oerset troch: Anne Tjerk Popkema, Erk Petersen, Henk Wolf, Herman Peenstra, Liuwe Westra, Margot Tameling en Veronika Pugge. 180 siden. ISBN 978-3-00-086474-2. 15,00 euro.

Het bericht Edgar Allan Poe yn fjouwer Fryske talen verscheen eerst op de Moanne.

Het bericht Wat spilet Pier21? verscheen eerst op de Moanne.

Yn it gedicht Frontaal fan Eppie Dam slacht de dea ûnferwachte ta, yn ien kear, mei in klap, in genedeslach. Typearjend binne tema en toan: in swier tema yn in lichte toansetting. En ek: in gedicht dat oer it mad komt, ferrifelt en fernuvert.

It wie foar minskeëagen net te sjen

efter hokker fan de sechtjin beammen

at de Dea him deljûn hie, sjekjesmokend

en in termoskanne kofje ûnder syn berik,

as in wegenman dy’t wurch is fan it meanen

mei de seine om de wite pealtsjes hinne,

mar ûndertusken – hy telde al de weinen.

In sjekjesmokende Dea mei in termoskanne kofje, dat is wer ris wat oars as dat ivige skelet mei de seine. Dochs wurdt oan dat klisjeebyld subtyl referearre yn de ien nei lêste rigel: de dea dy’t wurch is as in wegenman “fan it meanen mei de seine om de wite pealtsjes hinne”.

En dochs, gâns wreder as de honger fan de Dea

– it is op ’t lêst syn deistich brea –

wie de longer dêr’t de motorkap

de stamme mei omklamme

en teamich biddele om syn tagedienens.

De beam, dy’t ’t leaf ynienen droech

mei neat net kende wille, trille.

Tilde op fan klearebare grienens.

‘Eppie Dam syn dea wie gjin crash, lykas yn it gedicht, mar in ûnferbidlik slitaazjeproses, útrinnend op in fan tefoaren útstippele rûte, wêrby’t Dam de regy foar in part sels yn hannen hie.’

Hiel oars gong it mei syn eigen ferstjerren dat him al jierren fan tefoaren oankundige yn de foarm fan ‘Hear H.’, sa’t er it sels neamde, de sykte fan Huntington, in sykte dy’t stadichwei allerhande primêre lichemsfunksjes oantaast, lykas spraak en motoryk. Eppie Dam syn dea wie gjin crash, lykas yn it gedicht, mar in ûnferbidlik slitaazjeproses, útrinnend op in fan tefoaren útstippele rûte, wêrby’t Dam de regy foar in part sels yn hannen hie.

Eppie Dam is de dichter fan ferskate bondels. Dêrûnder ek ien yn it Pompsters, it dialekt fan syn berteplak, Kollumerpomp, ‘de alderuterste uuthoek’: “Ut plak wêrt ik geboorn bin, / bestaat niet. / De kaart fan Nederland / moet ut na skoaltyd / eerst op bijteeknd wordn.” Dat hoecht dus no net mear. Op it omslach fan de bondel stiet De Pomp sintraal op ‘e kaart. En we hoege net bang te wêzen dat de Pompsters tenei neist harren skuon rinne sille; yn in prachtige bewurking fan Marsmans Denkend aan Holland is fan de ‘brede rivieren’ in jarresleat oarbleaun: “Dinknd an e Pomp / siën ik un jarresloat / gluperig en dampnd / achterhuus omgoan.”

‘De ‘alderuterste uuthoek’ sil de skiednis yngean as it berteplak fan ien fan de grutste Fryske skriuwers.’

As skriuwer wie er fan alle merken thús. Neist gedichten skreau er ferhalen, berneboeken, columns, polemiken – hy betocht foar it Frysk fan rjochtsinnige taalpuristen de kwalifikaasje ‘geef krompraat’ – resinsjes, oersettingen en liturgyske teksten. Mei in ferskaat oan ûnderwerpen, fan djipsinnige skôgings oer religy oant fuotbalkommentaar.

Ik ha net folle mei fuotbal, mar as Eppie Dam deroer begjint, – dan gean ik der al even foar sitten. As it oer Oane de Vries giet bygelyks, dy 200-pûnder fan FC Kollum:

Wy wiene lytse bern en boarten

mei de gummybal fan noch wer lytsere bern,

doesto op Aldsyl kaamst mei in kuorfol fleis.

Fluitsjend as yn W.G. van de Hulst.

Oane, wol Oane de bal omheechskoppe, Oane?

De pjutten janke, want fergemy, wat in reis!

Do wiest al oeren wer yn Kollum,

doe loerden wy noch yn ‘e himel op.

En dan, yn dy prachtige lêste strofe, klinkt de grûntoan fan Eppie Dam: humor en mankelikens.

Sa stean ik hjoed de dei noch faak te sjen,

en soms tink ik dan by mysels:

Dêr komt dy bal fan Oane del.

Mar meastentiids: Wy krije rein.

Skriuwen is in fak fan neat, beweart Eppie Dam  yn it gedicht De hûnsdagen, in skytskoarjend gepiel en gepruts fol ûnwissichheid. Folle leaver hie er skilder, byldhouwer of muzikant west. “Fergemy, jou my dochs in seksy saksofoan. / Dy lit him hingste tusken swingende knibbels. / Och, sa, och, / ienkear sa skriuwe te kinnen / mei it heft yn beide hannen.” Dat is him mear as slagge. De ‘alderuterste uuthoek’ sil de skiednis yngean as it berteplak fan ien fan de grutste Fryske skriuwers.

FOTO: Niels de Vries

De lêste columns fan Eppie Dam op dit platfoam, Yn rou om alles wat deagiet en Ware parels, ferskynden ein april. Yn dat lêste stikje lit er Jan Rot en Gerben van der Veen elkoar treffe yn ‘e himel. Se drinke der ien op: Rot in bierke, en Gerben in reade wyn. Dam kin him no sels  by har foegje en it glês mei har heffe.

Het bericht In memoriam Eppie Dam (1953-2026) verscheen eerst op de Moanne.

Yn Barcelona sille wy Jordi Llavina moetsje. In dichter dêr’t ik it ôfrûne jier in grutte bewûndering foar krigen haw. Wy hawwe ferskate gedichten fan him yn it Frysk oerset. Llavina is in rinner. Syn kuiertochten binne in wichtich motyf yn syn fersen. Herboritzar de cor (krûdetún fan it hert) bygelyks. In fers fol mei planten en blommen. De dichter skriuwt dat er lang foarbygie oan de spesifike soartnammen. Doe’t er de muoite naam om dy te learen, begûn er oars te sjen. The devil ’s in the details, sizze se. Mar de ingel likegoed. Mei al dy lytse plantenammen en de eigenskippen dy’t er oan de weet kaam, begûn er net allinnich skerper te sjen, mar feroare syn ferhâlding ta de wrâld ek. Hy fernaam dat er de galle en de pine dy’t er lang by him droech, stadichwei kwytrekke. De natoer as genêzer, de rykdom fan de taal as medisyn.

In oar fers fan Llavina, Una font (in boarne), giet oer de djippe ferbining dy’tst mei in plak krije kinst. Dat it fielt as sit sa’n plak dy yn it bloed, as in freon, in leafste. It giet hjir om in kâlde welle yn it bosk, dy’t de dichter ûntduts, op in smoarhite dei stel ik my sa foar. De kuolte net allinnich fan it wetter, ek fan it lûd fan it streamen. Hy jout him del op in stien en sit dêr te lêzen:

Noch jong, tusken de stilte en ’t trewyn
fan tsierende fûgels troch it grien ferspraat
fan din of iik, in boek yn ’e hân, op ’n stien
by de Kâlde Boarne, en yn it koele skaad.

In ûnderfining fan tritich jier lyn. Mar dy stjoert noch altyd syn skriuwershân.

’t Wie lok, sa’t ik by dy kâlde welle siet:
stille muzyk fan in streamen dat ûntfâlde
myn hân dy’t hjir no skriuwt, tritich jier âlder.

Sokke plakken, wy kenne se allegearre. Kinst der yn gedachten altyd wer hinne. Foar treast, krêft of ynspiraasje. In boarne mei libben wetter.

Ignasi Ripoll, myn Katalaanske oersetmaat, hat in lunsj by boekhannel en ytkafee Laie yn Barcelona regele. Dêr sille wy ús optreden jûn yn boekhannel ONA tariede, hjir skean oan de oare kant fan de dyk. Njonken Llavina binne dichter Anna Aguilar-Amat en skriuwster Lluïsa Julià der. It is prachtich om Anna wer te sjen. In grappige en sprankeljende frou dy’t ik fjouwer jier lyn yn it Sloveenske Ptuj moete haw, doe’t wy dêr beide gastdichters op it Poetry & Wine festival wiene. Lluïsa kin ik net, mar as biografe fan de Mallorkaanske dichteres Maria Antònia Salvà, dy’t wy ek oerset hawwe, sjoch ik der nei út om mei har te praten. Want ik haw Salvà yn myn hert sluten en wol alles oer har libben witte. De moeting mei Llavina fyn ik spannend. Us oersetting fan Una font is krekt publisearre op de webside fan de Moanne en ik wit dat Ignasi de link nei de dichter stjoerd hat. De poëtyske wrâld fan immen oersette is ien ding, mar de dichter live tsjinkomme is in oar ding. It gedicht is in sonnet. Ik haw it einrym wat boartlik hantearre. Wat soe er dêrfan fine? Lokkich wurdt dat gau dúdlik. Wy sitte noch mar krekt oan tafel en Llavina lit my entûsjast in filmke sjen dat er fannemoarn betiid makke hat. Hy is nei de boarne út it gedicht ta rûn en hat in filmke makke fan it plak. Spesjaal foar my, wat attint! Ik sjoch dat it is sa’t ik it my foarsteld haw en dat de oersetting kloppet. Myn ûnwissens is ferdwynt. De lunsj is hearlik, de wyn en it selskip noch better. Wy hawwe mar in kertierke noadich om it plan foar de jûn yn elkoar te draaien. Anna hat noch in ferrassing. Se seit dat se myn gedicht oer Cruijff aanst noch yn it Katalaansk oersette wol en dat jûn ek foardrage. Cruijff! El Salvador fan Kataloanië.

‘Us oersetting fan Una font is krekt publisearre op de webside fan de Moanne en ik wit dat Ignasi de link nei de dichter stjoerd hat. De poëtyske wrâld fan immen oersette is ien ding, mar de dichter live tsjinkomme is in oar ding.’

Doe’t hy yn de simmer fan 1973 bekend makke dat er Ajax ferruilje soe foar Barcelona, wie ik poerlilk. Dêr siet ik as jonkje fan tsien yn myn Ajax-pyjama. Der wie by ús thús in strak rezjym fan troch de wike op ’e tiid op bêd, mar de Europacup wedstriden woansdeitejûns wie de grutte útsûndering. Al waard it ferlinging of penalties, ik mocht it altyd útsjen. Myn âldste oantinken oan Ajax is de legendaryske mistwedstryd tsjin Liverpool yn 1966. Ik wie trije, hast fjouwer. Apart eins dat ik dat doe sjen mocht. Mar goed, ik skopte doe oeral tsjin in bal oan. By de skuonmakker bygelyks, dy’t, as wy in boadskip yn syn winkel hiene, altyd in prachtich moaie nije bal út it rek pakte. Dan mocht ik dêr efkes mei dribbelje en him besykje te passearen. En doe, op syn hichtepunt, kniep Cruijff der samar tuskenút. It wie yn in tiid dat transfers nei it bûtenlân útsûnderlik wiene. Rob Rensenbrink by Anderlecht wie in eksoat. Faas Wilkes by Inter wie al in skier ferline. En wat wie Barcelona no? Yn de jierren fyftich in pear kear kampioen fan Spanje. Dêrnei in fazal fan it grutte Real Madrid. Ut lilkens skôp ik de grutte Cruijff ta de doar út en bombardearre Johan Neeskens ta myn idoal. Mar krekt foar de krystdagen fan 1973 sloech it om. Op de Nederlânske tillefyzje kamen bylden troch fan de wedstryd Barcelona-Atlético Madrid. Mei in goal fan Cruijff dy’t my, om mei Llavina te sprekken, yn it bloed sitten gien is. Hy hinget heech yn de loft, al heal njonken de doelpeal. De foarset tikket er as in karatefjochter mei syn rjochterfoet binnen. In yn it gat beneile keeper yn it swart. Yn dy iene sprong waard alles mooglik. Sierlik en frij. Net earder fertoand. En as Cruijff yn febrewaris 1974 yn Bernabéu Real Madrid en diktator Franco eigenhannich mei 0-5 fernederet, wit ik, al begryp ik dat pas letter, dat Cruijff my sjen lit dat it der om giet dyn barriêres te trochbrekken en net yn fêste straminen hingjen te bliuwen. In ûnwis jonkje, teloarsteld yn in soad dingen en benaud foar mislearring, begjin ik te leauwen yn de mooglikheid fan de ûnmooglik lykjende sprong. Dat brocht my begjin jierren njoggentich miskien wol mei ta myn beslút om in jier troch Spanje te reizgjen.

Doe’t wy jûns yn de ONA-boekhannel kamen, sei Anna dat it slagge wie mei de oersetting. Letter op ’e jûn droech se ‘Cruijff is dea’ yn it Katalaansk foar. Ik skreau it yn 2016 op de dei fan syn ferstjerren. Ynienen realisearre ik my dat dit gedicht eins ek giet oer wat ik no mar efkes in ‘Llavina momintsje’ neame sil: It sit djip yn dy en kinst der altyd efkes hinne as it moat.

En Cruyff és mort.

No pot està passant això.

Ell forma part de mi!

Torno a veure els seus vídeos i

noto la seva força delicada

que em puja cama amunt.

Amb la pilota l’acceleració i la pausa

i llavors

la fuetada de la pressa,

el petit salt a l’altra banda del tall

del ganivet del peu.

Tot el mestratge és al descobert.

La samarreta i el cabell onejant,

el blanc etern dels seus pantalons curts,

el passi de pilota, el tir, l’art de

la curvatura aconseguit amb

l’empenya del peu.

Quan aquell efecte de l’estadi passa en

aquesta placeta, contra la porta del garatge,

el meu cor esclata de suor,

l’interior dels ossos em brilla.

Cruyff és mort.

Com ha pogut passar si ell

és part de mi.

Het bericht Priuwkes Kataloanië – diel I verscheen eerst op de Moanne.

‘It is al desennia lyn dat der in Fryske Essaywedstryd wie en It Skriuwersbûn fûn it heech tiid om dêr feroaring yn te bringen.’

It is smoarhyt op tongersdei 18 juny 2026 yn Ljouwert, mar stadichoan sipelje de minsken dochs De Bres yn. Jûn sil hjir de winner fan de Fryske Essaywedstryd bekend makke wurde. It is al desennia lyn dat der in Fryske Essaywedstryd wie en It Skriuwersbûn fûn it heech tiid om dêr feroaring yn te bringen. Dat sadwaande hat it bûn sels mar in wedstryd útskreaun. Nei in prachtige powerpointpresintaasje troch Ammerins Moss-de Boer (foarsitter fan it Skriuwersbûn) waard earst Jelma Knol (foarsitter fan de sjuery, dy’t fierder bestie út Abe de Vries, Doeke Sijens en Jelma Knol sels) nei foarren frege. Sy lies it sjueryrapport foar, mar mocht noch neat sizze oer wa’t der wûn hie.

‘Josephine Wernsen skreau in essay oer it lûd fan in mychhimmel.’

Dêrnei wiene de trije kânshawwers oan bar. Op alfabetyske folchoarder fan foarnamme liezen sy harren essay foar, dêrby ôfwiksele troch muzyk fan Bennie Huisman. Anna Bilker mocht it spits ôfbite, mei in stik oer hoe’t it learen fan grammatika fan in ûnbekende taal dy helpe kin yn it hjoeddeistige politike klimaat. Doe wie Josephine Wernsen oan bar, mei har ferhaal oer it lûd fan in mychhimmel. As lêste mocht Tamara Feddema har essay foarlêze; in persoanlik en rau ferhaal oer it skriuwen sels.

Wa’t dizze nijsgjirrige essays lêze wol en benijd is nei it folsleine sjueryrapport, moat de nije Ensafh keapje. In prachtige edysje, mei de winner op de foarkant. Ensafh-einredakteur Myrte Marije Veenbaas wie der om se oan te bieden.

En wa’t dy winner wie?

Lofts Ammerins Moss-de Boer, foarsitter Skriuwersbûn, yn de midden sjueryfoarsitter Jelma Knol, en rjochts Essaypriiswinner Tamara Feddema.

Nei in tige slagge jûn dripten om 23.00 oere hinne de lêste minsken de Bres út en de waarmte wer yn.

FOTO’S: Lara Kool. Op de boppeste foto de trije finalisten, f.l.n.r.: Josephine Wernsen, Tamara Feddema en Anna Bilker.

Het bericht Finalisten Fryske Essaypriis krije in poadium yn De Bres verscheen eerst op de Moanne.

Ware parels

 Gerben klopte bij de hemel aan. Jan deed open, wierp een blik op de eeuwig tikkende tijdklok en zei: ‘Jij al hier? Je was nog niet klaar op aarde. Was toch wat langer op je benen blijven staan. Verwacht van wolken met gouden randen niet meteen plezier.’

‘Dat jij dit zegt’, zei Gerben. ‘Jij ging zelf ook veel te vroeg. Ze missen je beneden nog genoeg. Hoe kreeg jíj dat thuis uitgelegd? Ik heb ook oude familiebanden en bloedjes van kleinkinderen aan wie ik erg ben gehecht.’

‘Niet’,  zei Jan. ‘Het doet me verdriet: niet uitgelegd. En de hemel is geen feest. Maar geweest is geweest. Wil je bier?’

‘Jij al hier? Je was nog niet klaar op aarde. Was toch wat langer op je benen blijven staan. Verwacht van wolken met gouden randen niet meteen plezier.’

Daar was Gerben nog niet aan toe. Doodmoe van de afgelopen Goede Week. Jan keek opnieuw op de klok. Gerben schaalde af van shock naar geschrokken en zei: ‘Misschien dat ik langzaam wen. Je weet hoe positief ik ben.’

‘Wij staken met kop en schouders boven iedereen uit’, grijnsde Jan, ‘maar leefden net te kort om volledig te blaken. Ik heb niks met God, maar dat vond ik bijzonder rot van hem.’

‘We zien wel wat het wordt’, zei Gerben. ‘We moeten verder. Doe mij maar rode wijn. Benieuwd of ze van onze aangezette sterren nog ware parels weten te maken.’

EPPIE DAM

FOTO: Jan Rot yn syn sûterrên, foto troch Joep, fan webside Jan Rot.

Het bericht Ware parels verscheen eerst op de Moanne.

In boarne

Fan guon boarnen hat myn bloed altyd
de oantinkens bewarre, sa’t de dridze
de dagen fan moude net gau ferjit
en skiednis galmjen bliuwt fan rigen deaden.

Noch jong, tusken de stilte en ’t trewyn
fan tsierende fûgels troch it grien ferspraat
fan din of iik, in boek yn ’e hân, op ’n stien
by de Kâlde Boarne, en yn it koele skaad,

belibbe ik ien fan de moaiste foarfallen
fan dit neatige wurk dat myn libben hjit.
Twa fingers blêdzjend: troch leafde en galle…

’t Wie lok, sa’t ik by dy kâlde welle siet:
stille muzyk fan in streamen dat ûntfâlde
myn hân dy’t hjir no skriuwt, tritich jier âlder.

Una font

D’algunes fonts, sempre ha guardat memòria
la correntia de la meva sang,
com de la pols serva record el fang
i du un ressò de tantes morts la història.

De noi, entre el silenci i la cridòria
d’ocells que s’aplegaven en un branc
de roure o pi, llibre a la mà, en el banc
de la Font Freda, i dins de l’ombra arbòria,

vaig viure alguns dels més bells episodis
d’aquesta obra anodina que és la vida.
Dos dits giraven fulls: l’amor i els odis…

Feliç, seia a tocar de la canella:
callada música d’un doll que avida
la mà que ara m’escriu, trenta anys més vella.

Matí de la mort (2015)

Het bericht ’t Trewyn fan tsierende fûgels verscheen eerst op de Moanne.

1.
Moarn kom ik
en it sil te let wêze
foar al dy dingen dy’t ik
dy hjoed ek net sein haw.

2.
Ik kom, mem, om acht oere,
om presys op tiid te swijen
lykas de skitend krekte wurkdei
fan de frou dy’t ik eltse moarn
by de doar tsjinkom.
Swije yn de noflike stoel
dy’t sa ticht by ’t bêd
de leechte tusken dyn lichem
en mines fergruttet.
Nei de gong dêr’t ik opnij
efkes ferjitte kin
hoe’tsto dyn blik en dyn earms
ferlitst.
Sekuer dyn swijen
by eltse leppelfol
fan it miel dêr’tsto op
omkôgjen bliuwst.

3.
Moarn, mem kom ik,
de nacht sil dizze stilte
al lang foarby wêze
foargoed.

1.
Vindré demà
i serà massa tard
per a totes les coses
que avui tampoc t’he dit.

2.
Vindré, mare, a les huit,
a callar tan en punt
com l’estricta jornada
de la dona que em creue
cada matí a la porta.
Callar a la butaca
que tan a prop del llit
allarga la distància
entre el teu cos i el meu.
Al corredor on torne
a ignorar per un temps
la forma en què abandones
la mirada i els braços.
Puntual a callar
en cada cullerada
del dinar que no acabes
triturat a la boca.

3.
Vindré, mare, demà,
la nit haurà passat
de llarg aquest silenci
de colp definitiu.

Rebel·lió de la sal, 2008

Het bericht Sekuer dyn swijen by eltse leppelfol verscheen eerst op de Moanne.

Erik de Boer fette foar  it plan op om in Fryske ferzje fan de ferneamde Ursonate fan de Dútske dadaïst Kurt Schwitters te meitsjen. Dat klankgedicht út de jierren tweintich fan de foarige iuw bestiet út in rige klanken sûnder gewoane wurden, mar mei de struktuer fan in klassike sonate. Schwitters hie in bysûndere bân mei Fryslân: yn 1923 brocht er in besite oan Drachten, dêr’t er in optreden fersoarge op de ferneamde dada-jûn yn Hotel De Phoenix, dêr’t doe ek de bekende Dr8888-letters ûntstiene.

Doel fan Erik de Boer wie om de klanken fan de orizjinele Ursonate te ferbinen mei de klankrykdom fan it Frysk. Mei it winnen fan De Gjalp hat er dat stribjen no realisearje kinnen. En it hat him in plak yn de line-up fan Oerol opsmiten. Yn de foarstelling op Oerol kombinearret Erik de Boer syn performance mei in pastiche fan Fryske filmbylden, wêrmei’t er taal, byld en klank by elkoar komme lit yn in nije festivalproduksje. Sels fûn er dat lykwols bêst spannend, sa jout er oan:

‘It is in tige bysûnder makproses. Sitst wol eefkes oan it wichtichste klankgedicht fan de wrâld te wurkjen. Dat soks it ljocht sjen sil op Oerol, makket it foar my wol ekstra bysûnder.’

Dat De Fryske Oersonate no op Oerol komt, is in moaie opstekker foar De Boer, én foar De Gjalp, ek fanwegen it grutte berik fan it festival en de útstrieling dy’t no ien ris anneks is mei in optreden op Oerol. Erik de Boer is der sels ek bot mei ynnommen:

‘It is in erkenning foar dada dat de sjuery fan De Gjalp de urginsje en wearde ynseach fan it stypjen fan dit, foar in soad minsken dochs nuvere projekt.’

De Fryske Oersonate giet op 16 juny oankommend yn premjêre op Oerol yn it WestEnd Theater op West-Terschelling, en is dyselde jûns noch twa kear te hearren en te sjen. Mear ynformaasje oer de foarstelling sels, tagong en tiden is ynkoarten te finen op de webside fan Oerol.  

Mei De Gjalp wolle de Moanne, Ensafh en RIXT nije poadia kreëarje foar Frysk skriuwtalint en skriuwers in plak besykje te jaan op festivals dêr’t de Fryske literatuer noch net altyd fanselssprekkend oanwêzich is. Wêr’t De Gjalp jo bringe kin, lit Erik de Boer ús sjen. Ein maart gie der wer in nije Gjalp út. Diskear foar poëzij en literêre festivalproduksje. Ynstjoere foar de edysje ’26 kin oant en mei 10 maaie o.s., troch in mail te stjoeren nei gjalp25@gmail.com. Mear ynformaasje oer De Gjalp is hjir te finen. 

Het bericht Fryske Oersonate op Oerol verscheen eerst op de Moanne.