Rodia Mixer

Ο φόνος του Χαμενεΐ και τα ρομπότ-δολοφόνοι

noreply@blogger.com (Rodia) — Sun, 01 Mar 2026 11:46:00 +0000

Ο μήνας μπαίνει επεισοδιακά, με φόρα, χωρίς να δημιουργεί μηνύματα ελπιδοφόρα. Ο Γιώργος Χ. Παπασωτηρίου γράφει σήμερα, 01.03.26, εδω :

Πληροφορήθηκα για τον φόνο του ηγέτη του Ιράν Χαμενεΐ από τους Ισραηλινούς την ώρα που διάβαζα για τη διαμάχη της κυβέρνησης Τραμπ με την εταιρεία Τεχνητής Νοημοσύνης Anthropic.

Η εταιρεία καταγγέλλει τον Τραμπ ότι επιχειρεί να δημιουργήσει ένα «ψηφιακό πανοπτικό» παρακολουθώντας τους πάντες τόσο στις ΗΠΑ όσο και στον κόσμο ολόκληρο, και συγχρόνως να δημιουργήσει ρομπότ-δολοφόνους.

Όταν διάβασα για τα ρομπότ-δολοφόνους ο συνειρμός με οδήγησε στον φόνο του Χαμενεΐ αλλά και πολλών άλλων στελεχών του Ιράν και της Χεζμπολάχ από το Ισραήλ. Και θέλησα να μάθω περί τίνος πρόκειται. Διαβάζω λοιπόν ότι δεν πρόκειται για φυσικά ρομπότ αλλά για λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης το οποίο ενσωματώνεται σε όπλα (πυραύλους, βόμβες κ.ά.) επιτρέποντάς τους να επιλέγουν και να πλήττουν στόχους μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται "Human-in-the-Loop" (Άνθρωπος στον βρόχο ελέγχου). Με βάση αυτό, ένα λογισμικό με τα στοιχεία του Χαμενεΐ (πρόσωπο, σωματότυπος, τοποθεσία μέσω δορυφόρων…) ενσωματώνεται σ’ έναν πύραυλο που έτσι ανακαλύπτει και εξοντώνει τον στόχο όπου κι αν βρίσκεται.

Η AI μπορεί να επεξεργάζεται ταυτόχρονα τεράστιους όγκους δεδομένων από κάμερες ασφαλείας (CCTV), drones και δορυφόρους. Έτσι σε πραγματικό χρόνο οι αλγόριθμοι κάνουν αναγνώριση προσώπων ακόμα και μέσα σε πλήθη, παρακολουθούν την κίνησή τους σε διαφορετικές τοποθεσίες και κάνουν ανάλυση συμπεριφοράς (Εντοπισμός «μη φυσιολογικών» κινήσεων). Η παρακολούθηση δεν περιορίζεται στην εικόνα, αλλά επεκτείνεται και στο γεωγραφικό αποτύπωμα (Δεδομένα Τοποθεσίας: Ανάλυση σήματος κινητών τηλεφώνων και εφαρμογών για τον προσδιορισμό των επαφών και των κινήσεων των ατόμων).

Όλα τα παραπάνω γίνονται αυτόματα και σε πραγματικό χρόνο. Καταλαβαίνει κανείς ότι τίποτα και κανένας δεν μπορεί να ξεφύγει. Ακόμα και το γεγονός του θανάτου του Χαμενεΐ ήταν ήδη γνωστό στους Ισραηλινούς πριν το μάθουν οι ίδιοι οι Ιρανοί.

Αν και μας μιλούν λοιπόν για «μαζικά αεροπορικά πλήγματα» και «χειρουργική ακρίβεια», η επιχείρηση βασίζεται σε στενή ανταλλαγή πληροφοριών (intelligence sharing) και δορυφορική παρακολούθηση. Στις σύγχρονες ισραηλινές επιχειρήσεις αυτού του τύπου, η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) χρησιμοποιείται συστηματικά για την ανάλυση τεράστιου όγκου δεδομένων από κατασκοπευτικά δίκτυα και δορυφόρους για τον ακριβή εντοπισμό στόχων υψηλής αξίας σε πραγματικό χρόνο. Κατ' αυτόν τον τρόπο η Τεχνητή Νοημοσύνη γίνεται ένα φοβερό όπλο το οποίο σε συνδυασμό με την εφαρμογή του "δόγματος του δικαίου της ισχύος" διαμορφώνει ένα νέο φοβερό ολοκληρωτισμό μπροστά στον οποίο όλοι οι προηγούμενοι ωχριούν.

Γι’ αυτό θεωρώ ότι η διαμάχη του Τραμπ με την εταιρεία Τεχνητής Νοημοσύνης Anthropic είναι καίριας σημασίας. Η Anthropic χαρακτηρίσθηκε «εχθρική» από τον Τραμπ γιατί αρνήθηκε να παράσχει στον αμερικανικό στρατό απεριόριστη πρόσβαση στα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης που διαθέτει. Αρνήθηκε μια τεράστια από οικονομικής άποψης συμφωνία επειδή θεωρεί ότι οι όροι του Πενταγώνου για «κάθε νόμιμη χρήση» (all lawful purposes) είναι υπερβολικά αόριστοι και θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μαζική επιτήρηση ή σε παράκαμψη των περιορισμών ασφαλείας καθώς και στη χρήση «ρομπότ-δολοφόνων».

Μετά τη μη σύναψη συμφωνίας με την Anthropic η κυβέρνηση Τραμπ συνήψε συμφωνία με την OpenAI, τον ανταγωνιστή της Anthropic. Η OpenAI δήλωσε ότι η συμφωνία της με το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ περιλαμβάνει «απαγορεύσεις για την εγχώρια μαζική παρακολούθηση (domestic mass surveillance) και την ανθρώπινη ευθύνη για τη χρήση βίας». Η OpenAI δηλαδή συμφώνησε ότι δεν θα γίνει μαζική παρακολούθηση και φόνοι με «ρομπότ» στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Δηλαδή, δεν θα παρακολουθούνται Αμερικανοί, αλλά όλοι οι άλλοι! Ο υπόλοιπος κόσμος ας είναι υπό «μαζική παρακολούθηση» και απειλούμενος από τα ρομπότ-δολοφόνους του Τραμπ! Όμως, όπως πολλοί επισημαίνουν, η AI θα μπορεί να χρησιμοποιείται και στο εσωτερικό των ΗΠΑ με την επίκληση «νόμιμων σκοπών» όπως η αντιτρομοκρατία. Σε μια ανάρτηση σε ιστοσελίδα, ο διευθύνων σύμβουλος της Anthropic έγραψε «…ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να υπονομεύσει, αντί να υπερασπιστεί, τις δημοκρατικές αξίες».

Η γερουσιαστής του Δημοκρατικού κόμματος Ελίζαμπεθ Γουόρεν (Μασαχουσέτη) ζήτησε ακροάσεις σχετικά με τις εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης και έγραψε στο X: «Μήπως η κυβέρνηση Τραμπ τιμωρεί την Anthropic επειδή αρνείται να βοηθήσει στη μαζική παρακολούθηση των αμερικανικών κοινοτήτων ή στην κατασκευή ρομπότ-δολοφόνων;»

Δεν έχουμε χρεία άλλων μαρτύρων και μαρτυριών:

Στη Γάζα και στο Ιράν γίνεται το πείραμα του νέου ολοκληρωτισμού.

Η Γενοκτονία στη Γάζα και η επίθεση στο Ιράν αφορά ολόκληρη των ανθρωπότητα.

Ήδη στις ΗΠΑ οι άνθρωποι βγαίνουν στους δρόμους.

ΟΛΟΙ ΣΤΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ πριν να είναι αργά…

τρεις σκεψεις + δυο σημειωσεις + βίντεο περι του φλέγοντος θέματος

noreply@blogger.com (Rodia) — Mon, 26 Jan 2026 16:04:00 +0000

1. πριν ανακοινωθει τπτ περι κομματος, σκεφτηκα οτι καλυτερα να απεχει απο τα πονηρά πράγματα γιατί αμα μπλέξει με την πολιτικη, οι πολιτικαντηδες θα τριβουνε τα χερια τους μια και θα τη συντριψουν στο δικο τους γηπεδο.

2. κατόπιν, σκέφτηκα ότι υπάρχουνε φορές που ενας λαός αναδεικνύει ο ίδιος τους ηγέτες του, όπως εγινε π.χ. με τον Ναπολέοντα που δυστυχως τον έφαγε η αλαζονία του, αλλά και οπως εγινε στο ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΧΩΡΙΣ ΟΝΟΜΑ της Πηνελόπης Δέλτα, όπου ολα ευτυχως πηγανε πρίμα, νίκησε ο λαός δλδ.

3. μετά την αναγγελία του κόμματος, η σκέψη που κυριάρχησε ήταν «τωρα ειναι που θα την κυκλωσουν διάφοροι παρατρεχάμενοι, γλυφτρόνια, αποτυχημενοι, κλπ και θα γελοιοποιήσουν ολόκληρη την προσπαθεια εξυγίανσης»

-------------

μετά από την πρόσφατη στροφή-πιρουέττα σταμάτησα να σκέφτομαι περί αφτής της Κυρίας, που έχασε το κεφαλαίο της γράμμα κι εγινε πλέον κυριούλα ή μάλλον... κυράτσα. Χαίρετε αγαπητοί συμπλογκερίστες/τριες

--------------

σημειωνω ακομα οτι καθενας/μια δικαιουται να εχει τη δικια του ατομικη φαντασιωση και να κανει τις δικες του σκεψεις, οπότε, αποτύπωσα εδωπερα τις δικές μου. Μπορει να προκυψουν κι αλλες, αν το θεμα συνεχισει να με απασχολεί, πραγμα που για την ωρα δεν το βλέπω!!

--------------

στο 12΄ λεπτο, τα "ήξεις-αφίξεις", που διαψεύστηκαν γραπτώς με έτερα "ήξεις-αφίξεις"

https://youtu.be/bPVp1DBJ6XA?si=y8xSLh4PGdApEsI0&t=709

περί Γιάλτας, Τραμπούτιν, και άλλων τινών

noreply@blogger.com (Rodia) — Fri, 09 Jan 2026 13:58:00 +0000

παρακολουθώ μερικούς σοφούς να παρομοιάζουν τη συνάντηση Τραμπ-Πούτιν στην Αλάσκα με τη συμφωνία στη Γιάλτα, όπου οι τότε ηγέτες-νικητές του Β' Π. πολέμου μοίρασαν τον κόσμο μεταξύ τους. Ξεχνάνε όμως:

1. το οφθαλμοφανές, ότι η συμφωνία στη Γιάλτα έγινε ΜΕΤΑ τη λήξη του Β' Π. Πολέμου,

2. το λιγότερο γνωστό σήμερα, ότι αυτού του πολέμου είχε προηγηθεί η συμφωνία Ρίμπεντροπ-Μολότωφ, που έγινε με πρωτοβουλία του Χίτλερ, μετά την άρνηση των Αγγλογάλλων στην πρόσκληση της Ε.Σ.Σ.Δ. να συμπράξουν ολοι μαζι ώστε να αντισταθούν στη ναζιστική απειλή που διαφαινότανε καθαρά.

Τι γίνεται σήμερα; ο αμερικανός (εν είδει παγκόσμιου δικτάτορα) ετοιμάζεται να αιματοκυλήσει τον κόσμο, εστω, το "δικο του" ημισφαίριο, και η Ενωμένη Ευρώπη (τρομάρα μας) ετοιμαζεται να πολεμήσει εναντίον τού δεδομένου (μεχρι πρόσφατα) φίλου και προμηθευτή φτηνής ενέργειας! βάζουμε τα χεράκια μας και βγάζουμε τα ματάκια μας, δλδ, θεωρώντας (εμεις οι εβροπέη) ότι διατηρούμε την παλαιά μας δύναμη και αίγλη... Αλί και τρισαλί και κούνια που μας κούναγε.

Βρήκα εδω κάτι για φρεσκάρισμα μνήμης των παλιών ή για γνώση προς του νεότερους : Γερμανοσοβιετικό Σύμφωνο μη Επίθεσης

Αυτό που μπορώ να υποθέσω, χωρίς καμμια πρόθεση να δρέψω δάφνες Προφήτη(!) είναι :

1. απόπειρα Τραμπ να γίνει ο Α' αμερικανος δικτάτορας (ισως γελασουμε, ισως κλάψουμε)

2. ισως ερθουμε στα σύγκαλά μας και εννοήσουμε το καλό και συμφέρον μας πριν να ειναι αργά.

3. να ξυπνήσει η Κίνα. Στην περίπτωση αυτή, δεν έχω πρόβλεψη, βάλε τώρα που γυρίζει!

4. να εφεύρει/εφαρμόσει η Κινα εναν τρόπο συλλογής ενέργειας απο το διάστημα. Αυτο το θεωρώ πιθανότερο από όλα. Ισως με κάποια μέθοδο συγγενή με την ιδέα του Ν. Τεσλα, ίσως ψυλλιασμένη απο τις παλαβές εξαγγελίες του Ιλον Μασκ, ποιος ξερει...

επιτέλους! έτοιμος ο Καζαμίας του 2026

noreply@blogger.com (Rodia) — Sun, 04 Jan 2026 22:09:00 +0000

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ο Τραμπ αιχμαλωτίζει τον Μαδούρο (ουπς! λαθος, Αυτο εγινε ήδη.)

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ ο Πούτιν αιχμαλωτίζει τον Ζελένσκι

ΜΑΡΤΙΟΣ ο Μερτς αιχμαλωτίζει τον Πούτιν

ΑΠΡΙΛΙΟΣ η Μελόνι αιχμαλωτίζει τον Μερτς

ΜΑΪΟΣ ο Ερντογάν αιχμαλωτίζει την Μελόνι

ΙΟΥΝΙΟΣ ο Νετανιάου αιχμαλωτίζει τον Ερντογάν

ΙΟΥΛΙΟΣ ο Χαμενεΐ αιχμαλωτίζει τον Νετανιάου

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ο Λάι Τσινγκ-τε αιχμαλωτίζει τον Χαμενεΐ

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ ο Σι Τζινπίνγκ αιχμαλωτίζει τον Λάι Τσινγκ-τε

ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ ο Τραμπ παρακαλεί γονατιστός τον Σι Τζινπίνγκ να ελευθερώσει τον Λάι Τσινγκ-τε

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ ο Σι Τζινπίνγκ λέει οτι θα τον αφήσει ελεύθερο, αν ελευθερώσει ο Τραμπ τον Μαδούρο

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ ο Τραμπ ελευθερώνει τον Μαδούρο

-------------------

ο νέος χρόνος 2027 αναμένεται να κυλήσει τόσο ομαλά όσο και το 2026 που πλέον πέρασε.....

Νηπιαγωγεία σε κοντέινερ στην Αθήνα

noreply@blogger.com (Rodia) — Wed, 03 Dec 2025 18:51:00 +0000

Εμεινα κατάπληκτη όταν έμαθα προχτές ότι υπάρχουν στην Αθήνα Δημόσια Σχολεία (Νηπιαγωγεία, για την ακρίβεια) που στεγάζονται σε... κοντέινερ!! Φαίνεται απίστευτο, αλλά είναι αληθινό. Πώς δεν το είχα πάρει είδηση; Το συγκεκριμένο, για το οποίο με ενημέρωσε ένας φίλος που το ανακάλυψε (και βρήκα στοιχεία στον κ. Γκούγκλη), είναι το 151ο Νηπιαγωγείο Αθηνών και βρίσκεται Ραιδεστού & Ιωαννίνων γωνία, Αθήνα, 10444.Η πρώτη φωτογραφία δείχνει ότι το "σχολικό συγκρότημα" βρίσκεται πλάι στο πάρκο. Αυτό δικαιολογεί, άραγε, την πλακοστρωμένη αυλή για παιχνιδι των νηπίων; (νήπιο 3-6 χρονών)

πλακοστρωμένες αυλές για να παίζουν και να τρώνε τούμπες τα νήπια και γύρω οι... σχολικές τάξεις!

Είναι εντυπωσιακό που δεν έχει απασχολήσει τα ΜΜΕ (δημοσια, ιδιωτικα, Τιβι, Γιουτουμπ, κλπ) το φαινομενο της στέγασης σχολειων της πρωτεύουσας της Ελλάδας (και όχι κανενός ξεχασμενου τοπου) σε κοντέινερ εδω και 20 χρονια τουλάχιστον!!

Να υποθέσω οτι το Αρκαλοχώρι μας κυνηγάει; (ζητώ συγγνωμη απο τους σεισμοπληκτους του Αρκαλοχωριου, αλλα μεχρι πριν λιγες μερες ήξερα μονο για τα κοντέινερ του Αρκαλοχωρίου)
https://blogs.sch.gr/151nipathin/

27 κατασκευαστές πλυντηρίων...

noreply@blogger.com (Rodia) — Thu, 16 Oct 2025 15:43:00 +0000

... ούπς!-

29 δεν ηταν στην παλιά διαφήμιση;

τι έγιναν οι δύο που λείπουνε;

ο κ. Τραμπ αποκαλύπτεται!

noreply@blogger.com (Rodia) — Thu, 16 Oct 2025 15:04:00 +0000

υποκλίνομαι στην εκπληκτική... "πιρουέττα"(!!) του κ. Μητραλέξη. Η παρατηρητικότητα, αλλά και η ευρηματική παρουσίαση του γεγονότος που περιγράφει (περιπου 21° λεπτο) ανεβαζουν τον ομιλητη στο επιπεδο των θεών της παρατηρητικοτητας και της επικοινωνίας. Υποκλινομαι.

https://youtu.be/DuqxKB5naVI?si=8V89E4RpZHSvBCrx

ΕΜΠΡΟC CΤΟ ΔΡΟΜΟ ΠΟΥ ΧΑΡΑΞΕ Ο ΝΙΚΟΛά

noreply@blogger.com (Rodia) — Fri, 26 Sep 2025 16:47:00 +0000

Σαρκοζάκης, Σαρκοζιάδης, Σαρκοζίδης, κλπ

(...)Σε φυλακή του Παρισιού, που βρίσκεται στο 14ο διαμέρισμα της γαλλικής πρωτεύουσας, αναμένεται να οδηγηθεί ο Νικολά Σαρκοζί, όπως αναφέρουν γαλλικά μέσα ενημέρωσης.

Πρόκειται για την ιστορική φυλακή La Sante, η οποία εγκαινιάστηκε το 1867 και στην αυλή της πραγματοποιούνταν δημόσιες εκτελέσεις με γκιλοτίνα έως και το 1939. Σήμερα, είναι μια από τις πιο διάσημες φυλακές της Γαλλίας, με τμήματα VIP αλλά και μέγιστης ασφάλειας, στην οποία συνηθίζεται να οδηγούνται «επώνυμοι» καταδικασμένοι, όπως ο «Κάρλος το Τσακάλι» και ο πρώην δικτάτορας του Παναμά Μανουέλ Νοριέγκα.

«Είναι η φυλακή που ταιριάζει καλύτερα για να καλωσορίσει ένα προφίλ όπως το δικό του», δήλωσε ο εκπρόσωπος του συνδικάτου σωφρονιστικών ιδρυμάτων Βίλφριντ Φονκ, στο Reuters.

Οι κρατούμενοι στην VIP πτέρυγα κρατούνται σε μονόκλινα κελιά, σε αντίθεση με τις συνηθισμένες μονάδες τριών ατόμων, και μένουν μόνοι κατά τη διάρκεια υπαίθριων δραστηριοτήτων για λόγους ασφαλείας. Αλλά εκτός από αυτό, ο Φονκ είπε ότι οι συνθήκες δεν είναι καλύτερες από ό,τι αλλού στη φυλακή, όπου τα κελιά είναι συνήθως 9-12 τετραγωνικά μέτρα (100-130 τετραγωνικά πόδια).

----------------------------------

https://www.ertnews.gr/eidiseis/se-monoklino-vip-keli-me-tilefono-tileorasi-kai-ntous-tha-odigithei-o-sarkozi-poia-einai-i-istoriki-fylaki-la-sante/

Η μάχη του Little Bighorn

noreply@blogger.com (Rodia) — Thu, 26 Jun 2025 22:41:00 +0000

το κείμενο πέτυχα στο facebook, ανεβασμένο από Yannis Androulidakis

Σήμερα (26 Ιουνίου) είναι η επέτειος του τέλους μιας μάχης λιγότερο γνωστής στην Ευρώπη. Της μάχης του Little Bighorn («Μικρό Μεγαλοκέρατο»), στην οποία οι ενωμένοι αυτόχθονες της Αμερικής (τους οποίους καταχρηστικά ονομάζουμε Ινδιάνους, εξαιτίας του λάθος του Κολόμβου που πίστεψε ότι πάτησε στις Ινδίες το 1492), συνέτριψαν το 7ο Σύνταγμα Ιππικού των Λευκών Ανθρώπων, που εισέβαλε στη γη που είχε παραχωρηθεί στις ινδιάνικες κοινότητες για να ζουν και να κυνηγούν ελεύθεροι.

Στις 26 Ιουνίου του 1876 ο συνασπισμός των Ινδιάνων (Ντακότα, Βόρειοι Τσεγιέν, Λακότα και Αραπάχο), με επικεφαλής τον Τασούνκε Ιτκό («Τρελό Άλογο») και τον Τατάνκα Ιγιοτάκε («Καθιστός Ταύρος»), περικυκλώνουν το 7ο Σύνταγμα του στρατηγού Κάστερ και σκοτώνουν όλα τα μέλη του μέχρι ενός. Είναι η μεγαλύτερη ήττα που υπέστησαν ποτέ οι λευκοί άποικοι στην Αμερική από τους Ινδιάνους και η τελευταία μεγάλη. Ανάμεσα στους νεκρούς ήταν και ο ίδιος ο στρατηγός Κάστερ, διαβόητος ινδιανοφάγος, ο οποίος δοξαζόταν ανάμεσα στους λευκούς για τις μεγάλες επιτυχίες του εναντίον των Ινδιάνων: συνήθως επρόκειτο για απροειδοποίητες εισβολές σε καταυλισμούς που κατέληγαν σε σφαγή γυναικόπαιδων και αμάχων Ινδιάνων και σε πυρπόλυση του καταυλισμού. Ο Καστερ, φιλοδοξούσε να θριαμβεύσει στο Λιτλ Μπιγκχόρν, προκειμένου να σιγουρέψει την εκλογική του νίκη στις προεδρικές εκλογές λίγους μήνες αργότερα, διαδεχόμενος τον μετριοπαθή Γκραντ. Ο θάνατός του (πιθανολογείται ότι αυτοκτόνησε περικυκλωμένος στη μάχη) ματαίωσε το πέρασμά του στην προεδρία, αλλά οι λευκοί Αμερικάνοι δεν έχασαν ποτέ το συνήθειο να εκλέγουν Πρόεδρο των ΗΠΑ αυτόν που σφάζει καλύτερα ή αυτόν που οργανώνει καλύτερα τις σφαγές των υπολοίπων -κυρίως όσων δεν είναι λευκοί. Η συνήθεια αυτή άλλωστε δεν αποτελεί μονοπώλιο των ΗΠΑ: στις περισσότερες χώρες του δυτικού κόσμου, η σφαγή των πληθυσμών που δεν είναι λευκοί θεωρείται δείγμα ηγετικής στόφας.

Μετά τη μάχη του Λίτλ Μπιγκχόρν, οι Ινδιάνοι πίστεψαν ότι μπορούν να κρατήσουν την περιοχή τους ανέπαφη από τον πυρετό του χρυσού και να διατηρήσουν την οικολογική ισορροπία, η οποία αποτελούσε δομική παράμετρο των κοινωνιών τους. Η νίκη στο Λιτλ Μπιγκχόρν ωστόσο, δεν άλλαξε την πορεία του πολέμου. Οι Λευκοί Άποικοι νίκησαν τους Ινδιάνους, εφαρμόζοντας με επιτυχία την τεχνική της εξόντωσης των βούβαλων, που αποτελούσαν τη βάση του ινδιάνικου πολιτισμού (τροφή, ένδυση κ.λπ.), επιδοτώντας με παράλογα μεγάλα ποσά το κυνήγι τους, προκειμένου να προκαλέσουν λιμούς. Μερικοί από τους μεγαλύτερους ήρωες της «Άγριας Δύσης» (Μπάφαλο Μπιλ, Γουέιτ Ερπ κ.ά.), δοξάστηκαν κατά βάση, στερώντας από τους Ινδιάνους την τροφή τους. Ήταν μία από τις πολιτισμένες μορφές πολέμου των Λευκών προς τους «άγριους», που μαζί με τη σφαγή γυναικόπαιδων και την αποστολή μολυσμένων από ευλογιά σκεπασμάτων (στην οποία οι Ινδιάνοι δεν είχαν αντισώματα και πέθαιναν), αποδεικνύουν την ηθική ανωτερότητα του χριστιανικού πολιτισμού. Μέχει προσφατα μόνο ο ναζισμός μπορούσε να συγκριθεί με τις μεθόδους εξόντωσης των Ινδιάνων που χρησιμοποίησαν οι Λευκοί. Σήμερα αντίθετα, η λιμοκτονία και η δολοφονία οσων αναζητούν τροφή έχει αποκατασταθεί ως μέσο υπεράσπισης του πολιτισμένου κόσμου από τους βάρβαρους.

Δύο χρόνια μετά, οι Ινδιάνοι συνθηκολόγησαν και παρέδωσαν στους Λευκούς την περιοχή των Μαύρων Λόφων, στην οποία αυτοί επιδόθηκαν στην εξόρυξη χρυσού, κόλπο με το οποίο ο νεαρός αμερικανικός καπιταλισμός μπόρεσε να ξεπεράσει την κρίση που του είχε δημιουργήσει η πτώση της τιμής των μετοχών των σιδηροδρομικών εταιρειών στο χρηματιστήριο, εξαιτίας ενός σκανδάλου διαφθοράς. Οι Ινδιάνοι κλείστηκαν φρουρούμενοι σε ζώνες επιτήρησης, πρώτες μορφές λευκού Απαρτχάιντ, μέσα στις οποίες δολοφονήθηκαν τόσο ο Τρελό Άλογο όσο και ο Καθιστός Ταύρος.

Από τον πολιτισμό των Ινδιάνων δεν έμειναν και πολλά. Περιγραφές μόνο μας δίνουν μια εικόνα για κοινωνίες που ζούσαν χωρίς πατριαρχία, χωρίς εξουσιαστικές μορφές ιεραρχίας, χωρίς εμπόριο και οργανωμένες στη βάση της κοινοκτημοσύνης και της άμεσης επαφής με το περιβάλλον. Οι πρώτοι άποικοι, στα απομνημονεύματά τους μιλάνε για ανθρώπους που έδιναν ευχαρίστως τα πράγματά τους, αλλά επίσης θεωρούσαν ότι δικαιούνται να ζητήσουν τα πράγματα των άλλων. Οι ιεραπόστολοι του 18ου αιώνα παρατηρούσαν ότι πολλοί λευκοί προσχώρησαν στις ινδιάνικες κοινότητες την εποχή της μεγάλης φτώχειας και δεν θέλησαν ποτέ να φύγουν από αυτές, ενώ αντίθετα δεν είχε παρατηρηθεί καθόλου το φαινόμενο Ινδιάνοι να θέλουν να προσχωρήσουν στην κοινωνία των λευκών. Ο αγώνας τους για να διατηρήσουν τον πολιτισμό τους, ηττήθηκε, μεταξύ άλλων, εξαιτίας της μηδενικής ενότητας που υπήρξε στα πρώτα χρόνια των ΗΠΑ ανάμεσα στα τρία βασικά υπερ-καταπιεζόμενα στρώματα: Ινδιάνους, μαύρους και πολύ φτωχούς λευκούς («υπηρέτες» με ελάχιστα προνόμια σε σχέση με τους σκλάβους και χωρίς πολιτικά δικαιώματα). Οι πρώτες ηγεσίες των ΗΠΑ, έστρεψαν σε πολλές περιπτώσεις τους μεν εναντίον των δε, διασφαλίζοντας την ευημερία μιας μειοψηφίας ιδιοκτητών, η οποία βρίσκεται πίσω από την υπερεκτιμημένη αμερικανική «Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας».

Ο Νόαμ Τσόμσκι, σε μια εξαιρετικά εύστοχη φράση του, λέει: «το κράτος μας γεννήθηκε για να προστατεύει την ιδιοκτησία από την πλειοψηφία και αυτό συνεχίζει να κάνει». H αμερικανική κοινωνία, αυτή στην οποία ο καπιταλιστικός ανταγωνισμός παρουσιάστηκε ως η γεννητική ουσία, εξακολουθεί να είναι μια κοινωνία τρομερών αντιφάσεων, στην οποία το σημαντικότερο πρόβλημα παραμένει η αδυναμία των διαφορετικών καταπιεσμένων στρωμάτων και των ταυτοτικών κινημάτων να συντονισθούν.

Οι Ινδιάνοι δεν παίζουν πλέον κανένα σημαντικό ρόλο στις ΗΠΑ. Έχουν απομείνει ελάχιστοι και από όλες τις κοινότητες της χώρας είναι ίσως η πιο κατεστραμμένη. Η μάχη του Λιτλ Μπιγκχόρν ωστόσο, παραμένει ακόμα και σήμερα η πιο μεγάλη νίκη που πέτυχε οποιαδήποτε λαότητα στο εσωτερικό των ΗΠΑ, απέναντι στην επέλαση του ανταγωνισμού και του κέρδους. Το ότι δεν είχε αποτέλεσμα, δεν την ακυρώνει από το να αποτελεί μία από αυτές τις τεράστιου συμβολισμού στιγμές της παγκόσμιας ιστορίας, όπου για μια στιγμή οι καταπιεσμένοι δείχνουν ότι μπορούν να νικήσουν. Πλάι στην Κομμούνα του Παρισιού ή την 19η Ιουλίου του 1936 στη Βαρκελώνη ή ακόμα την Εξέγερση των Αναβαπτιστών στο Μύνστερ στον Μεσαίωνα. Μέχρι να σταματήσουμε να οψόμεθα στο μέλλον...

(Στη φωτογραφία, οι δύο ηγέτες των Σιου, ο Καθιστός Ταύρος και ο Τρελό Άλογο, δολοφονημένοι και οι δύο με διαφορά λίγων χρόνων στις Ζώνες Επιτήρησης των Ινδιάνων).

Νάνσυ Φρέιζερ: Το παλιό πεθαίνει και το καινούργιο αργεί να γεννηθεί

noreply@blogger.com (Rodia) — Sun, 01 Jun 2025 15:00:00 +0000

Εισαγωγή (Αθανασίας Μπενέκου)

Στο κείμενο αυτό, η Νάνσυ Φρέιζερ αναλύει την ιστορική συγκυρία στις ΗΠΑ κάνοντας χρήση της έννοιας της «ηγεμονίας» όπως την όρισε ο Αντόνιο Γκράμσι, στον οποίο εξάλλου ανήκει και ο τίτλος του κειμένου. Η έννοια της «ηγεμονίας» δεν αναφέρεται στην βραχυχρόνια διάρκεια, σε γεγονότα που τρέχουν από την μια μέρα στην άλλη ή από τον ένα μήνα στον άλλο, από την μια στην άλλη περιπέτεια της πολιτικής σκηνής, αναφέρεται σε διαδικασίες που εκτυλίσσονται στην αργόσυρτη διάρκεια της ιστορίας, όπως η συγκρότηση ταξικών συμμαχιών και κοινωνικών μπλοκ που διεκδικούν την εξουσία, και αυτές είναι οι βασικές έννοιες που η Φρέιζερ δανείζεται από τον Γκράμσι. Επειδή, λοιπόν, η ανάλυσή της αναφέρεται σε διαδικασίες που διαρκούν πολύ, παραμένει σήμερα εξίσου επίκαιρη όσο επίκαιρη ήταν και το 2019, όταν η Φρέιζερ έγραψε το κείμενό της. Μερικά μόνο αποσπάσματα του κειμένου δεν είναι επίκαιρα σήμερα ακριβώς επειδή αναφέρονται στην βραχυπρόθεσμη συγκυρία του 2019, όταν γράφηκε το κείμενο, αλλά διατηρούν την αξία τους ως ιστορικές αναφορές.

Όποιος μιλάει σήμερα για «κρίση» κινδυνεύει να απορριφθεί ως φλύαρος βερμπαλιστής, καθώς ο όρος πολυχρησιμοποιήθηκε και έγινε κοινότυπος. Ωστόσο βρισκόμαστε μπροστά σε μια κρίση σήμερα, και προκειμένου να την αντιμετωπίσουμε θα πρέπει πρώτα να την περιγράψουμε με ακρίβεια και να κατανοήσουμε την ιδιαίτερη δυναμική της. Αν το κάνουμε αυτό, τότε ίσως μπορέsουμε να διακρίνουμε το μονοπάτι που οδηγεί πέρα από το σημερινό αδιέξοδο με προσανατολισμό τον κοινωνικό μετασχηματισμό.

Εκ πρώτης όψεως, η σημερινή κρίση φαίνεται να είναι απλώς πολιτική και βρίσκει την πιο θεαματική της έκφραση ακριβώς εδώ, στις Ηνωμένες Πολιτείες με τον Ντόναλντ Τραμπ, την εκλογή του, την προεδρία του, και τη διαμάχη γύρω από αυτήν. Αλλά δεν λείπουν ανάλογα φαινόμενα και αλλού: το φιάσκο του Brexit στο Ηνωμένο Βασίλειο, η φθίνουσα νομιμοποίηση του Ευρωπαϊκής Ένωσης και η αποσύνθεση των σοσιαλδημοκρατικών και κεντροδεξιών κομμάτων που την στήριξαν, η αυξανόμενη επιτυχία των ρατσιστικών, αντιμεταναστευτικών κομμάτων σε όλη τη βόρεια και κεντροανατολική Ευρώπη, και η έξαρση των αυταρχικών δυνάμεων, ορισμένες από τις οποίες χαρακτηρίζονται ως πρωτοφασιστικές, στη Λατινική Αμερική, την Ασία και τον Ειρηνικό. Η πολιτική μας κρίση, αν αυτό είναι που αντιμετωπίζουμε, δεν είναι μόνο αμερικανική, αλλά παγκόσμια.

Σε όλα αυτά τα φαινόμενα υπάρχει ένα κοινό χαρακτηριστικό. Όλα περιλαμβάνουν μια δραματική αποδυνάμωση, αν όχι κατάρρευση των καθιερωμένων πολιτικών δυνάμεων και κομμάτων. Λες και οι μάζες των ανθρώπων σε όλο τον κόσμο να είχαν σταματήσει να θεωρούν αξιόπιστη την κυρίαρχη κοινή λογική που στήριξε την πολιτική εξουσία κατά τις τελευταίες δεκαετίες. Λες και οι μάζες έχασαν την εμπιστοσύνη τους στις ελίτ και αναζητούν νέες ιδεολογίες, οργανώσεις και ηγεσίες. Δεδομένης της κλίμακα της κατάρρευσης, είναι απίθανο να πρόκειται για σύμπτωση. Ας υποθέσουμε, κατά συνέπεια, ότι αντιμετωπίζουμε μια παγκόσμια πολιτική κρίση.

Όσο μεγάλο κι αν ακούγεται αυτό, είναι μόνο ένα μέρος της ιστορίας. Τα φαινόμενα που μόλις αναφέρθηκαν αποτελούν το ειδικά πολιτικό σκέλος μιας ευρύτερης, πολύπλευρης κρίσης που έχει και άλλα σκέλη−οικονομικό, οικολογικό και κοινωνικό−όλα αυτά, μαζί, συνθέτουν μια γενική κρίση. Απέχοντας πολύ από το να έχει μόνο μία πλευρά, η πολιτική κρίση δεν μπορεί να γίνει κατανοητή ανεξάρτητα από τα προβλήματα σε άλλους θεσμούς, που δεν ανήκουν στην σφαίρα της πολιτικής σκηνής. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, αυτά τα προβλήματα περιλαμβάνουν τη επέκταση του χρηματοπιστωτικού τομέα σε νέες δραστηριότητες, στον πολλαπλασιασμό των επισφαλών θέσεων εργασίας στον τομέα των υπηρεσιών τύπου McJobs, στο αυξανόμενο χρέος των νοικοκυριών για να επιτραπεί η αγορά φθηνών προϊόντων που παράγονται αλλού, στις συσσωρευμένες αυξήσεις των εκπομπών άνθρακα, στα ακραία καιρικά φαινόμενα και την άρνηση της κλιματικής αλλαγής, τον μαζικό εγκλεισμό με φυλετικό πρόσημο και τη συστηματική αστυνομική βία, καθώς και στις αυξανόμενες πιέσεις στην οικογενειακή και κοινοτική ζωή, εν μέρει λόγω των παρατεταμένων ωραρίων εργασίας και των μειωμένων κοινωνικών παροχών. Μαζί, αυτές οι δυνάμεις έχουν συνθλίψει την κοινωνική μας τάξη για αρκετό καιρό χωρίς να προκαλέσουν πολιτικό σεισμό. Τώρα, ωστόσο, όλα τα στοιχήματα έχουν χαθεί. Όπως γίνεται συνήθως, μέσα στη σημερινή ευρεία απόρριψη της πολιτικής, η αντικειμενική συστημική κρίση έχει βρει την υποκειμενική πολιτική της φωνή. Η πολιτική συνιστώσα της γενικής μας κρίσης είναι μια κρίση ηγεμονίας.

Ο Ντόναλντ Τραμπ είναι σύμπτωμα αυτής της ηγεμονικής κρίσης. Αλλά δεν θα μπορέσουμε να κατανοήσουμε την άνοδό του χωρίς να αποσαφηνίσουμε τις συνθήκες που οδήγησαν σε αυτήν. Αυτό απαιτεί να προσδιορίσουμε την αντίληψη των πραγμάτων που εκτόπισε ο τραμπισμός, και επίσης, να χαρτογραφήσουμε τη διαδικασία μέσω της οποίας αυτός αναπτύχθηκε. Για να το κάνουμε αυτό, μας είναι απαραίτητες κάποιες ιδέες που προέρχονται από τον Αντόνιο Γκράμσι. Με τον όρο της ηγεμονίας, ο Γκράμσι περιγράφει τη διαδικασία με την οποία η άρχουσα τάξη εδραιώνει την δική της αντίληψη για τον κόσμο ως κοινή λογική του συνόλου της κοινωνίας, και εμφανίζει έτσι την κυριαρχία της ως φυσικό φαινόμενο. Το οργανωτικό αντίστοιχο της ηγεμονίας είναι ο ηγεμονικός κοινωνικός συνασπισμός: ένας συνασπισμός ξεχωριστών κοινωνικών δυνάμεων που η άρχουσα τάξη συγκεντρώνει και μέσω του οποίου επιβάλλει την ηγεσία της. Οι κυριαρχούμενες τάξεις, εάν ελπίζουν να αμφισβητήσουν αυτές τις διευθετήσεις, πρέπει να συγκροτήσουν μια νέα, πιο πειστική, κοινή λογική, επομένως μια αντι-ηγεμονία, μια νέα και ισχυρότερη πολιτική συμμαχία, και έναν νέο και ισχυρότερο αντι-ηγεμονικό συνασπισμό.

Σε αυτές τις ιδέες του Γκράμσι πρέπει να προσθέσουμε μία επιπλέον, που δεν είναι δική του. Κάθε ηγεμονικός κοινωνικός συνασπισμός ενστερνίζεται ένα σύνολο παραδοχών σχετικά με το τι είναι δίκαιο και σωστό. Τουλάχιστον από το μέσο του εικοστού αιώνα, στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Ευρώπη, η καπιταλιστική ηγεμονία σφυρηλατήθηκε συνδυάζοντας δύο διαφορετικά στοιχεία δικαίου και δικαιοσύνης −το πρώτο στοιχείο αφορά στη διανομή του εισοδήματος και το δεύτερο στην κοινωνική αναγνώριση δικαιωμάτων. Η έννοια της διανομής του εισοδήματος αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο η κοινωνία πρέπει να κατανέμει το προϊόν που παράγεται, επομένως το αντίστοιχο εισόδημα. Αυτό θέτει το ζήτημα της οικονομικής διάρθρωσης της κοινωνίας, και έστω εμμέσως, το ζήτημα των ταξικών διαιρέσεών της. Η δε κοινωνική αναγνώριση δικαιωμάτων αναφέρεται στην λογική με την οποία η κοινωνία θα έπρεπε να αποδίδει σεβασμό και εκτίμηση στα μέλη της, δηλαδή να επικυρώνει ηθικά και νομικά την ιδιότητα του μέλους της κοινωνίας. Αυτό, πάλι θέτει το ζήτημα του τρόπου ύπαρξης των κοινωνικών ιεραρχήσεων.

Η διανομή του εισοδήματος, λοιπόν, μαζί με την κοινωνική αναγνώριση δικαιωμάτων, αποτελούν τα βασικά κανονιστικά συστατικά με τα οποία κατασκευάζονται οι ηγεμονίες. Συνδυάζοντας αυτήν την ιδέα με την έννοια της ηγεμονίας του Γκράμσι, μπορούμε να πούμε ότι αυτό που επέτρεψε την εμφάνιση του Τραμπ και του Τραμπισμού, ήταν η διάλυση του προηγούμενου ηγεμονικού κοινωνικού συνασπισμού και η απαξίωση του ιδιαίτερου κανονιστικού τρόπου με τον οποίο αυτός ο συνασπισμός συνδύαζε την διανομή του εισοδήματος με την κοινωνική αναγνώριση δικαιωμάτων. Αναλύοντας την κατασκευή και τη διάλυση αυτού του συνδυασμού διανομής και αναγνώρισης, μπορούμε να διασαφηνίσουμε όχι μόνο τι αντιπροσωπεύει ο Τραμπισμός αλλά και ποιές είναι οι μετά τον Τραμπ προοπτικές σχετικά με την συγκρότηση ενός αντι-ηγεμονικού κοινωνικού συνασπισμού που θα μπορούσε να επιλύσει την κρίση. Ας εξηγηθώ:

Η ηγεμονία του προοδευτικού νεοφιλελευθερισμού

Πριν από τον Τραμπ, το ηγεμονικό μπλοκ που κυριαρχούσε στην αμερικανική πολιτική ήταν ο προοδευτικός νεοφιλελευθερισμός. Αυτό μπορεί να ακούγεται οξύμωρο, αλλά ήταν μια πραγματική και ισχυρή συμμαχία δύο απροσδόκητων συντρόφων: από τη μία πλευρά, τα προοδευτικά ρεύματα των νέων κοινωνικών κινημάτων (φεμινισμός, αντιρατσισμός, πολυπολιτισμικότητα, περιβαλλοντισμός και δικαιώματα LGBTQ+), από την άλλη από την άλλη πλευρά, οι πιο δυναμικοί, υψηλών προδιαγραφών, τομείς του κεφαλαίου (Γουόλ Στρητ, Σίλικον Βάλεϊ), και της παραγωγής άυλων εμπορευμάτων-«συμβόλων» (Χόλιγουντ). Αυτό που κρατούσε ενωμένο αυτό το παράξενο ζεύγος, ήταν ένας χαρακτηριστικός συνδυασμός απόψεων σχετικά με τη διανομή του εισοδήματος και την κοινωνική αναγνώριση δικαιωμάτων.

Το προοδευτικό-νεοφιλελεύθερο μπλοκ συνδύαζε ένα εκμεταλλευτικό, πλουτοκρατικό οικονομικό πρόγραμμα, με μια φιλελεύθερη-αξιοκρατική πολιτική της κοινωνικής αναγνώρισης δικαιωμάτων. Η διανεμητική συνιστώσα αυτού του αμαλγάματος ήταν νεοφιλελεύθερη. Αποφασισμένες να αποδεσμεύσουν τις δυνάμεις της αγοράς από το βαρύ χέρι του κράτους και της φορολογίας, οι τάξεις που ηγήθηκαν αυτού του μπλοκ στόχευαν να φιλελευθεροποιήσουν και να παγκοσμιοποιήσουν την καπιταλιστική οικονομία. Αυτό σήμαινε στην πραγματικότητα, χρηματιστικοποίηση: κατάργηση φραγμών και εμποδίων από την ελεύθερη κίνηση κεφαλαίων, απορρύθμιση της λειτουργίας των τραπεζών, διόγκωση του ληστρικού χρέους, αποβιομηχάνιση, αποδυνάμωση των συνδικάτων και εξάπλωση των επισφαλών, κακοπληρωμένων εργασιών. Οι πολιτικές αυτές αν και συνδεδεμένες ευρέως με τον Ρόναλντ Ρίγκαν, ουσιαστικά εφαρμόστηκαν και παγιώθηκαν από τον Μπιλ Κλίντον, και είχαν σαν αποτέλεσμα την υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου της εργατικής και της μεσαίας τάξης, ενώ παράλληλα μετέφεραν πλούτο και αξία προς το άνω μέρος της πυραμίδας των εισοδημάτων −κυρίως βέβαια στο 1%, αλλά και προς τα ανώτερα στρώματα των επαγγελματικών και διευθυντικών τάξεων.

Οι προοδευτικοί νεοφιλελεύθεροι δεν οραματίστηκαν αυτή την πολιτική οικονομία. Αυτή η τιμή ανήκει στη Δεξιά: στους διανοούμενους της, τον Φρίντριχ Χάγιεκ, τον Μίλτον Φρίντμαν και τον Τζέιμς Μπιουκάναν, και στους οραματιστές πολιτικούς της, τον Μπάρι Γκόλντγουότερ και τον Ρήγκαν, και στους βαθύπλουτους υποστηρικτές τους Τσαρλς και Ντέηβιντ Κόουτς, μεταξύ άλλων. Αλλά η δεξιά «φονταμενταλιστική» πτέρυγα του νεοφιλελευθερισμού δεν θα μπορούσε να γίνει ηγεμονική σε μια χώρα της οποίας η κοινή λογική εξακολουθούσε να διαμορφώνεται υπό την σκιά του New Deal, την «επανάσταση των δικαιωμάτων» και μια σειρά κοινωνικών κινημάτων που προέρχονταν από την Νέα Αριστερά. Για να θριαμβεύσει το νεοφιλελεύθερο σχέδιο, έπρεπε να επανασυσκευαστεί για να αποκτήσει ευρύτερη απήχηση και να συνδεθεί με άλλες, μη οικονομικές φιλοδοξίες για χειραφέτηση. Μόνο παρουσιασμένη ως προοδευτική μπόρεσε μια βαθιά οπισθοδρομική πολιτική οικονομία να γίνει το δυναμικό κέντρο ενός νέου ηγεμονικού κοινωνικού συνασπισμού.

Έτσι έτυχε στους «Νέους Δημοκράτες» να συνεισφέρουν το ουσιαστικό συστατικό: μια προοδευτική πολιτική της κοινωνικής αναγνώρισης. Με στηρίγματα από προοδευτικές δυνάμεις της κοινωνίας των πολιτών, διέδωσαν ένα ήθος κοινωνικής αναγνώρισης δικαιωμάτων που αναφερόταν με επιφανειακό τρόπο στην ισότητα και στην χειραφέτηση. Στον πυρήνα αυτού του ήθους ήταν τα ιδεώδη της «διαφορετικότητας», της «ενδυνάμωσης» των γυναικών, των δικαιωμάτων των LGBTQ+, του μεταφυλετισμού, της πολυ-πολιτισμικότητας και του περιβαλλοντισμού. Αυτά τα ιδανικά ερμηνεύονταν με έναν συγκεκριμένο, περιορισμένο τρόπο που ήταν πλήρως συμβατός με την Goldman Sachsification της αμερικανικής οικονομίας: Η προστασία του περιβάλλοντος σήμαινε εμπορία άνθρακα. Η προώθηση της ιδιοκατοίκησης σήμαινε την ομαδοποίηση δανείων μειωμένης εξασφάλισης και τη μεταπώλησή τους ως χρηματοπιστωτικούς τίτλους. Η ισότητα σήμαινε αξιοκρατία.

Η αναγωγή της ισότητας σε αξιοκρατία ήταν ιδιαίτερα μοιραία. Το προοδευτικό-νεοφιλελεύθερο πρόγραμμα για μια δίκαιη τάξη πραγμάτων δεν αποσκοπούσε στην κατάργηση της κοινωνικής ιεραρχίας αλλά στη «διαφοροποίησή» της, «ενισχύοντας» τα «ταλαντούχα» άτομα, γυναίκες, έγχρωμους ανθρώπους και σεξουαλικές μειονότητες, να αναρριχηθούν ψηλότερα στην κοινωνική πυραμίδα. Αυτό το ιδανικό είναι εγγενώς ταξικό, προσανατολισμένο να διασφαλίσει ότι τα «άξια» άτομα από «υπο-εκπροσωπούμενες ομάδες» μπορούν να καταλάβουν ψηλότερες θέσεις και να αμείβονται ισότιμα με τους λευκούς άντρες της τάξης τους. Η φεμινιστική παραλλαγή είναι χαρακτηριστική αλλά, δυστυχώς, όχι μοναδική. Επικεντρωμένη στη «στήριξη» και στο «σπάσιμο της γυάλινης οροφής», οι κύριοι ωφελούμενοι δεν μπορούσαν να είναι παρά μόνο αυτές που ήδη κατείχαν τα απαιτούμενα κοινωνικά, πολιτιστικό και οικονομικά προσόντα. Όλες οι υπόλοιπες, θα παρέμεναν στο υπόγειο.

Όσο στρεβλή και αν ήταν αυτή η πολιτική της αναγνώρισης, λειτούργησε για να προσελκύσει τις κύριες τάσεις των προοδευτικών κοινωνικών κινημάτων στον νέο ηγεμονικό κοινωνικό συνασπισμό. Σίγουρα δεν πείστηκαν όλες οι φεμινίστριες, όλοι οι αντιρατσιστές, οι πολυ-πολιτισμικοί κλπ από την προοδευτική-νεοφιλελεύθερη στοχοθεσία, αλλά όσοι το έκαναν, συνειδητά ή όχι, αποτέλεσαν το μεγαλύτερο, πιο ορατό τμήμα των των αντίστοιχων κινημάτων, ενώ όσοι αντιστάθηκαν εξωθήθηκαν στο περιθώριο. Οι προοδευτικοί στο προοδευτικό-νεοφιλελεύθερο μπλοκ ήταν, βεβαίως, οι δευτερεύοντες εταίροι, οι κατά πολύ λιγότερο ισχυροί από τους συμμάχους τους στη Γουόλ Στρητ, στο Χόλιγουντ και στη Σίλικον Βάλεϊ. Ωστόσο, συνεισέφεραν κάτι ουσιαστικό σε αυτήν την επικίνδυνη σχέση: το χάρισμα για ένα «νέο πνεύμα του καπιταλισμού». Εκπέμποντας μια αύρα χειραφέτησης, αυτό το νέο «πνεύμα» φόρτισε τη νεοφιλελεύθερη οικονομική δραστηριότητα με μια αίσθηση ενθουσιασμού. Αυτή συνδέθηκε πλέον με το προοδευτικό και το απελευθερωτικό, το κοσμοπολίτικο και το ηθικά ανώτερο κάνοντας ξαφνικά συναρπαστικό εκείνο που ήταν ζοφερό. Σε μεγάλο βαθμό χάρη σε αυτό το ήθος, οι πολιτικές που προώθησαν μια τεράστια ανακατανομή πλούτου και εισοδήματος από τους φτωχότερους προς τους πλουσιότερους, απέκτησαν το λούστρο της νομιμότητας.

Για να επιτευχθεί η ηγεμονία, ωστόσο, ο αναδυόμενος συνασπισμός του προοδευτικού νεοφιλελευθερισμού έπρεπε να νικήσει δύο διαφορετικούς αντιπάλους. Πρώτον, έπρεπε να εξουδετερώσει τα όχι ασήμαντα απομεινάρια της συμμαχίας του ρουσβελτιανού New Deal. Προλαβαίνοντας το “Νέο Εργατικό Κόμμα” του Τόνι Μπλερ, η πτέρυγα των Δημοκρατικών του Κλίντον αθόρυβα διέλυσε την συμμαχία του New Deal. Στη θέση ενός ιστορικού μπλοκ που είχε καταφέρει να ενώσει με επιτυχία την οργανωμένη μισθωτή εργασία, τους μετανάστες, τους Αφροαμερικανούς, τις μεσαίες τάξεις της πόλης, και ορισμένες μερίδες του μεγάλου βιομηχανικού κεφαλαίου για αρκετές δεκαετίες, οι Δημοκρατικοί του Κλίντον δημιούργησαν πλέον μια νέα συμμαχία επιχειρηματιών, τραπεζιτών, κατοίκων των προαστίων, εργαζόμενων στην παραγωγή πολιτισμικών προϊόντων και στην διαχείριση άυλων εμπορευμάτων «συμβολικού περιεχομένου», νέων κοινωνικών κινημάτων, Λατίνων και νέων, διατηρώντας παράλληλα την υποστήριξη των Αφροαμερικανών, οι οποίοι αισθάνονταν ότι δεν είχαν άλλη επιλογή. Κατά την προεκλογική εκστρατεία για το προεδρικό χρίσμα των Δημοκρατικών το 1991-1992, ο Μπιλ Κλίντον κέρδισε μιλώντας τη γλώσσα της ποικιλομορφίας, της πολυπολιτισμικότητας και των δικαιωμάτων των γυναικών, ενώ την ίδια στιγμή ετοιμαζόταν να περπατήσει στον δρόμο της Γκόλντμαν Σάξ.

Η ήττα του αντιδραστικού νεοφιλελευθερισμού

Ο προοδευτικός νεοφιλελευθερισμός έπρεπε επίσης να νικήσει και έναν δεύτερο αντίπαλο, με τον οποίο μοιραζόταν περισσότερα απ’ όσα παραδεχόταν. Ο αντίπαλος αυτός ήταν ο αντιδραστικός νεοφιλελευθερισμός ο οποίος στεγάζεται κυρίως στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, είναι λιγότερο συνεκτικός από τον κυρίαρχο αντίπαλό του, και προτείνει έναν διαφορετικό συνδυασμό διανομής του εισοδήματος και κοινωνικής αναγνώρισης δικαιωμάτων. Ο αντιδραστικός νεοφιλελευθερισμός έχει παρόμοια νεοφιλελεύθερη πολιτική διανομής του εισοδήματος αλλά διαφορετική, αντιδραστική, πολιτική κοινωνικής αναγνώρισης δικαιωμάτων. Ενώ ισχυριζόταν ότι ενισχύει τις μικρές επιχειρήσεις και τη μεταποίηση, με το αντιδραστικό νεοφιλελεύθερο οικονομικό του σχέδιο επικεντρωνόταν στην ενίσχυση του χρηματοπιστωτικού τομέα, της στρατιωτικής παραγωγής, και της ενέργειας μέσω εξόρυξης, όλα προς όφελος του παγκόσμιου 1%. Το στοιχείο που υποτίθεται ότι θα έκανε τα παραπάνω δεκτά από την κοινωνική βάση που επεδίωκε να συγκροτήσει, ήταν το όραμα μιας δίκαιας ιεραρχικής τάξης πραγμάτων: όραμα εθνοκεντρικό, αντι-μεταναστευτικό και υπέρ του χριστιανισμού, όραμα πατριαρχικό και ομοφοβικό, και με καλυμμένο τρόπο ρατσιστικό.

Αυτή ήταν η φόρμουλα που επέτρεψε στους χριστιανούς ευαγγελιστές, στους νότιους λευκούς, στους Αμερικανούς της υπαίθρου και των μικρών πόλεων, και στα δυσαρεστημένα στρώματα λευκών της εργατικής τάξης, να συνυπάρξουν για είκοσι περίπου χρόνια, με κάποια δυσκολία, με φιλελεύθερους, με το Tea Party, το εμπορικό επιμελητήριο και τους αδελφούς Κόουτς, συν ένα μικρό ποσοστό τραπεζιτών, μεγιστάνων της ακίνητης περιουσίας και της ενέργειας, καπιταλιστές επιχειρήσεων υψηλού κινδύνου και κερδοσκόπους των χρηματιστικών επιχειρήσεων. Εκτός από κάποιες διαφορές σε επιμέρους τομείς, στα μεγάλα ζητήματα πολιτικής οικονομίας, ο αντιδραστικός νεοφιλελευθερισμός δεν διέφερε ουσιαστικά από τον προοδευτικό-νεοφιλελεύθερο αντίπαλό του. Βεβαίως, τα δύο μπλοκ διαφωνούσαν για τους «φόρους στους πλούσιους», με τους Δημοκρατικούς να υποχωρούν, συνήθως. Αλλά και τα δύο μπλοκ υποστήριζαν το «ελεύθερο εμπόριο», τους χαμηλούς εταιρικούς φόρους, τα περιορισμένα εργασιακά δικαιώματα, την πρωτοκαθεδρία των συμφερόντων του μετόχου, το «ο νικητής τα παίρνει όλα», την απελευθέρωση του χρηματοπιστωτικού τομέα. Και τα δύο μπλοκ εξέλεξαν ηγέτες που επεδίωκαν «μεγάλες διαπραγματεύσεις» με στόχο την περικοπή των δικαιωμάτων. Οι βασικές διαφορές μεταξύ τους αφορούσαν την κοινωνική αναγνώριση δικαιωμάτων, όχι τη διανομή.

Ο προοδευτικός νεοφιλελευθερισμός κέρδισε [ΣτΜ: επί Κλίντον] επί το πλείστον και αυτή τη μάχη, αλλά με κόστος. Τα παρακμάζοντα μεταποιητικά κέντρα, ιδίως η λεγόμενη ζώνη σκουριάς, θυσιάστηκαν. Αυτή η περιοχή, μαζί με νεότερα βιομηχανικά κέντρα στο Νότο, δέχθηκαν μεγάλο πλήγμα χάρη σε μια τριάδα πολιτικών του Μπιλ Κλίντον: Την Βορειο-Αμερικανική Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου (NAFTA), την ένταξη της Κίνας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ένταξη που αιτιολογήθηκε ως προώθηση της δημοκρατίας), και την κατάργηση του νόμου Glass-Steagall που χαλάρωσε τους κανονισμούς για τις τραπεζικές συναλλαγές. Μαζί αυτές οι πολιτικές και οι άλλες που ακολούθησαν, κατέστρεψαν κοινότητες που είχαν στηριχθεί στη μεταποιητική βιομηχανία. Καμμία σοβαρή προσπάθεια να στηριχθούν αυτές οι κοινότητες δεν έγινε από οποιοδήποτε από τα δύο νεοφιλελεύθερα μπλοκ στη διάρκεια δύο δεκαετιών προοδευτικής-νεοφιλελεύθερης ηγεμονίας. Για τους νεοφιλελεύθερους, οι οικονομίες των μεταποιητικών κοινοτήτων ήταν μη ανταγωνιστικές και θα έπρεπε να υποβληθούν σε «διόρθωση δια της αγοράς». Για τους προοδευτικούς νεοφιλελεύθερους, οι κοινότητες αυτές ήταν κολλημένες στο παρελθόν, δεμένες σε παρωχημένες, στενόμυαλες αξίες που σύντομα θα εξαφανίζονταν σε μια νέα κοσμοπολίτικη τάξη πραγμάτων. Σε κανένα από τα δύο πεδία −διανομή εισοδήματος ή κοινωνική αναγνώριση δικαιωμάτων− δεν μπορούσαν οι προοδευτικοί νεοφιλελεύθεροι να βρουν κάποιο λόγο για να υπερασπιστούν την Rust Belt και τις εργατικές κοινότητες της μεταποιητικής βιομηχανίας στον Νότο.

Το ηγεμονικό κενό – και ο αγώνας για τη συμπλήρωσή του

Το πολιτικό σύμπαν που ανέτρεψε ο Τραμπ χτίστηκε γύρω από την αντίθεση μεταξύ δύο εκδοχών του νεοφιλελευθερισμού, οι οποίες διακρίνονταν κυρίως στον άξονα της αναγνώρισης δικαιωμάτων. Βεβαίως, μπορούσε κάποιος να επιλέξει μεταξύ της πολυπολιτισμικότητας και του εθνομηδενισμού. Είτε έτσι είτε αλλιώς, όμως, ήταν αναγκασμένος να υποστεί τη χρηματιστικοποίηση και την αποβιομηχάνιση. Με το μενού να είναι περιορισμένο μεταξύ προοδευτικού και αντιδραστικού νεοφιλελευθερισμού, δεν υπήρχε καμία πολιτική δύναμη να αντιταχθεί στην υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου της εργατικής και της μεσαίας τάξης. Τα αντι-νεοφιλελεύθερα πολιτικά σχέδια περιθωριοποιήθηκαν σοβαρά, αν δεν αποκλείστηκαν, από τη δημόσια σφαίρα.

Με αυτόν τον τρόπο, ένα σημαντικό τμήμα του εκλογικού σώματος των ΗΠΑ −θύματα της χρηματιστικοποίησης και της εταιρικής παγκοσμιοποίησης− έμεινε χωρίς ένα φυσικό πολιτικό σπίτι. Δεδομένου ότι κανένας από τους δύο μεγάλους κοινωνικούς συνασπισμούς δεν μιλούσε γι’ αυτό το τμήμα της κοινωνίας, υπήρχε ένα κενό στο αμερικανικό πολιτικό σύμπαν: μια κενή, ακατοίκητη ζώνη όπου θα μπορούσαν να είχαν ριζώσει οι αντινεοφιλελεύθερες, φιλοεργατικές πολιτικές. Δεδομένου του επιταχυνόμενου ρυθμού της αποβιομηχάνισης, της διάδοσης των επισφαλών, χαμηλόμισθων McJobs, της ανόδου του αρπακτικού χρέους και της συνεπαγόμενης υποβάθμισης των προτύπων διαβίωσης για τα δύο τρίτα των Αμερικανών, ήταν μόνο θέμα χρόνου να καλύψει κάποιος το κενό. Ορισμένοι υπέθεσαν ότι η στιγμή είχε φτάσει το 2007 και το 2008. Σε έναν κόσμο που εξακολουθούσε να παραπαίει εξαιτίας μιας από τις χειρότερες καταστροφές της εξωτερικής πολιτικής στην ιστορία των ΗΠΑ, ήρθε να προστεθεί η χειρότερη χρηματοπιστωτική κρίση μετά την Μεγάλη Ύφεση της δεκαετίας του 1930, και μια παρ’ ολίγον κατάρρευση της παγκόσμιας οικονομίας. Τότε, ένας Αφροαμερικανός που μίλησε για «ελπίδα» και «αλλαγή» ανέβηκε στην προεδρία, υποσχόμενος να μεταμορφώσει όχι μόνο την πολιτική αλλά και ολόκληρη τη «νοοτροπία» της αμερικανικής πολιτικής. Ο Μπαράκ Ομπάμα θα μπορούσε να είχε αδράξει την ευκαιρία να κινητοποιήσει τη μαζική υποστήριξη για μια σημαντική μετατόπιση που θα οδηγούσε μακριά από τον νεοφιλελευθερισμό, ακόμη και με την αντίθεση του Κογκρέσου. Αντ’ αυτού, εμπιστεύτηκε την οικονομία σε αυτές τις ίδιες δυνάμεις της Γουόλ Στρητ που σχεδόν την κατέστρεψαν. Ορίζοντας ως στόχο την «ανάκαμψη» (σε αντίθεση με την διαρθρωτική μεταρρύθμιση), ο Ομπάμα ξόδεψε τεράστια χρηματικά ποσά για την διάσωση τραπεζών που ήταν «πολύ μεγάλες για να χρεοκοπήσουν», αλλά απέτυχε να κάνει κάτι έστω και ελάχιστα συγκρίσιμο για τα θύματά τους, για τα δέκα εκατομμύρια Αμερικανών που έχασαν τα σπίτια τους από τις κατασχέσεις κατά τη διάρκεια της κρίσης. Η εξαίρεση που επιβεβαίωσε τον κανόνα ήταν η επέκταση του Medicaid μέσω του Affordable Care Act, το οποίο παρείχε ένα πραγματικό υλικό όφελος σε ένα τμήμα της εργατικής τάξης των ΗΠΑ. Κόντρα στις προτάσεις για επιλογή single-payer και public-option που ο Ομπάμα απέριψε πριν ακόμη αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις για την υγειονομική περίθαλψη, η προσέγγισή του ενίσχυσε τις διαιρέσεις στο εσωτερικό της εργατικής τάξης που τελικά θα αποδεικνυόταν πολιτικά μοιραίες. Συνολικά, η κύρια ώθηση της προεδρίας του ήταν να διατηρήσει το προοδευτικό-νεοφιλελεύθερο status quo, παρά τη φθίνουσα πορεία της δημοτικότητάς του.

Μια άλλη ευκαιρία να καλυφθεί το ηγεμονικό κενό ήρθε το 2011, με την την έκρηξη του Occupy Wall Street. Κουρασμένο να περιμένει αποκατάσταση από το πολιτικό σύστημα και αποφασισμένο να πάρει τα πράγματα στα χέρια του, ένα τμήμα της κοινωνίας των πολιτών κατέλαβε δημόσιες πλατείες σε όλη τη χώρα στο όνομα του “99 τοις εκατό”. Καταγγέλλοντας ένα σύστημα που λεηλατεί τη συντριπτική πλειονότητα για να εμπλουτίσει το ένα τοις εκατό στην κορυφή της εισοδηματικής κλίμακας, σχετικά μικρές ομάδες νεαρών διαδηλωτών σύντομα προσέλκυσαν ευρεία υποστήριξη —έως και 60 τοις εκατό του αμερικανικού λαού, σύμφωνα με ορισμένες δημοσκοπήσεις— ειδικά από πολιορκημένα συνδικάτα, φοιτητές με χρέη, αγωνιζόμενες μεσαίες τάξεις και το διογκούμενο «πρεκαριάτο». Ωστόσο, τα πολιτικά αποτελέσματα του Occupy ήταν περιορισμένα και εξυπηρέτησαν κυρίως την επανεκλογή του Ομπάμα το 2012. Υιοθετώντας τη ρητορική του κινήματος, συγκέντρωσε υποστήριξη από πολλούς που θα ψήφιζαν τον Τραμπ το 2016. Αφού υπερίσχυσε του Ρόμνεϊ και κέρδισε τέσσερα ακόμη χρόνια, συνέχισε τη νεοφιλελεύθερη πορεία του, και η νεοαποκτηθείσα ταξική του συνείδηση γρήγορα εξανεμίστηκε. Περιορίζοντας την υποτιθέμενη επιδίωξή του για «αλλαγή» στην έκδοση εκτελεστικών διαταγμάτων, δεν άσκησε δίωξη κατά των κακοποιών του πλούτου ούτε χρησιμοποίησε το βήμα του για να να συσπειρώσει τον αμερικανικό λαό ενάντια στη Γουόλ Στριτ.

Υποθέτοντας ότι η καταιγίδα είχε περάσει, οι πολιτικές δυνάμεις των ΗΠΑ δεν έχασαν σχεδόν καθόλου χρόνο. Συνεχίζοντας να υποστηρίζουν τη νεοφιλελεύθερη συναίνεση, απέτυχαν να δουν στο Occupy τις πρώτες δονήσεις ενός σεισμού. Αυτός ο σεισμός χτύπησε τελικά στην προεκλογική περίοδο 2015−2016, καθώς η μακροχρόνια υποβόσκουσα δυσαρέσκεια μετατράπηκε ξαφνικά σε μια ολοκληρωτική κρίση πολιτικής εξουσίας. Αμφότερα τα δύο μεγάλα πολιτικά μπλοκ φάνηκε να καταρρέουν. Από την πλευρά των Ρεπουμπλικανών, ο Τραμπ, κάνοντας εκστρατεία με λαϊκίστικα θέματα, νίκησε με ευκολία (όπως συνεχίζει να μας υπενθυμίζει) τους δεκαέξι άτυχους αντιπάλους του στις προκριματικές εκλογές, μεταξύ των οποίων αρκετοί που είχαν επιλεγεί από τα αφεντικά του κόμματος και τους μεγάλους χορηγούς. Από την πλευρά των Δημοκρατικών, ο Μπέρνι Σάντερς, ένας αυτοανακηρυγμένος δημοκρατικός σοσιαλιστής, έθεσε μια εκπληκτικά σοβαρή πρόκληση στη χρισμένη διάδοχο του Ομπάμα, Χίλαρι Κλίντον, η οποία χρειάστηκε να επιστρατεύσει κάθε τέχνασμα και μοχλό της κομματικής εξουσίας για να τον αποτρέψει. Και στις δύο πλευρές τα συνήθη σενάρια ανατράπηκαν, καθώς ένα ζευγάρι αουτσάιντερ κατέλαβε το ηγεμονικό κενό και προχώρησε στη συμπλήρωσή του με νέα πολιτικά μιμίδια.

Τόσο ο Σάντερς όσο και ο Τραμπ κατακεραύνωσαν τη νεοφιλελεύθερη πολιτική της διανομής εισοδήματος, αλλά οι πολιτικές προτάσεις τους σχετικά με την κοινωνική αναγνώρισή δικαιωμάτων διέφεραν έντονα. Ενώ ο Σάντερς κατήγγειλε τη «στημένη οικονομία» με καθολικό και ισότιμο πρόσημο, ο Τραμπ δανείστηκε την ίδια ακριβώς φράση, αλλά τη χρωμάτισε με εθνικισμό και προστατευτισμό των εμπορικών συναλλαγών των ΗΠΑ. Διπλασιάζοντας σε ισχύ τους μακροχρόνιους τρόπους διακρίσεων, μετέτρεψε αυτά που ήταν “απλώς” κρυπτορατσιστικές αναφορές σε πλήρεις εκρήξεις ρατσισμού, μισογυνισμού, ισλαμοφοβίας, ομοφοβίας, τρανσφοβίας και αντιμεταναστευτικού αισθήματος. Η “εργατική τάξη” που επικαλέστηκε η ρητορική του ήταν λευκή, ετεροφυλόφιλη, ανδρική και χριστιανική, βασισμένη στην εξόρυξη, στις κατασκευές κτιρίων και δημοσίων έργων, και στη βαριά βιομηχανία. Αντίθετα, η εργατική τάξη που προσέλκυσε ο Σάντερς ήταν ευρεία και εκτεταμένη, περιλαμβάνοντας όχι μόνο τους εργάτες εργοστασίων της Rust Belt αλλά και τους εργαζόμενους του δημόσιου τομέα και τις υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων γυναικών, μεταναστών και έγχρωμων ανθρώπων.

Βεβαίως, η αντίθεση μεταξύ αυτών των δύο πορτραίτων της «εργατικής τάξης» ήταν σε μεγάλο βαθμό ρητορική. Κανένα από τα δύο πορτραίτα δεν ταίριαζε απόλυτα με την εκλογική βάση του υποστηρικτή του. Παρόλο που το πλεονέκτημα νίκης του Τραμπ προήλθε από βιομηχανικές περιοχές που είχαν ψηφίσει τον Ομπάμα το 2012 και τον Σάντερς στις προκριματικές εκλογές των Δημοκρατικών, οι ψηφοφόροι του περιλάμβαναν επίσης τους συνήθεις ύποπτους των Ρεπουμπλικανών—συμπεριλαμβανομένων των φιλελεύθερων, των ιδιοκτητών επιχειρήσεων και άλλων που δεν είχαν καμία σχέση με οικονομικό λαϊκισμό. Ομοίως, οι πλέον αξιόπιστοι ψηφοφόροι του Σάντερς ήταν νέοι, μορφωμένοι Αμερικανοί. Αλλά αυτό δεν είναι το θέμα. Ως ρητορική προβολή μιας πιθανής αντι-ηγεμονίας, αυτό που διέκρινε πιο έντονα το είδος του φιλολαϊκού λόγου του Σάντερς από εκείνον του Τραμπ ήταν η διευρυμένη άποψη του Σάντερς για την εργατική τάξη των ΗΠΑ. Και οι δύο αουτσάιντερ σκιαγράφησαν τα περιγράμματα μιας νέας κοινής λογικής, αλλά ο καθένας το έκανε με τον δικό του τρόπο. Στην καλύτερη περίπτωση, η ρητορική της προεκλογικής εκστρατείας του Τραμπ υποδήλωνε ένα νέο πρωτο-ηγεμονικό μπλοκ, το οποίο μπορούμε να ονομάσουμε αντιδραστικό λαϊκισμό. Φαινόταν να συνδυάζει μια υπερ-αντιδραστική πολιτική αναγνώρισης με μια λαϊκιστική πολιτική διανομής του εισοδήματος: στην ουσία το τείχος στα σύνορα με το Μεξικό συν τις μεγάλες επενδύσεις για υποδομές. Το μπλοκ που οραματιζόταν ο Σάντερς, αντίθετα, ήταν η προοδευτική φιλολαϊκή πολιτική. Επεδίωξε να ενώσει μια πολιτική κοινωνικής αναγνώρισης δικαιωμάτων χωρίς αποκλεισμούς με μια πολιτική διανομής υπέρ της εργατικής οικογένειας: μεταρρύθμιση της ποινικής δικαιοσύνης συν Medicare για όλους, αναπαραγωγική δικαιοσύνη συν δωρεάν δίδακτρα στο κολέγιο, δικαιώματα LGBTQ+ συν σπάσιμο των μεγάλων τραπεζών.

Δόλωμα και αλλαγή

Ωστόσο, κανένα από αυτά τα σενάρια δεν υλοποιήθηκε στην πραγματικότητα. Η ήττα του Σάντερς από την Κλίντον αφαίρεσε την προοδευτική-λαϊκιστική επιλογή από το ψηφοδέλτιο, προς έκπληξη κανενός. Αλλά το αποτέλεσμα της επακόλουθης νίκης του Τραμπ επί της Κλίντον ήταν πιο απροσδόκητο, τουλάχιστον για κάποιους. Αντί να κυβερνήσει ως αντιδραστικός λαϊκιστής, ο νέος πρόεδρος ενεργοποίησε το παλιό κόλπο της απάτης, εγκαταλείποντας τις λαϊκιστικές διανεμητικές πολιτικές που είχε υποσχεθεί η εκστρατεία του. Βεβαίως, ακύρωσε τη Συμφωνία Συνεργασίας του Ειρηνικού και επαναδιαπραγματεύτηκε τη NAFTA, αν και μόνο κατ’ όνομα. Αλλά απέτυχε να κουνήσει το δαχτυλάκι του για να χαλιναγωγήσει την Γουόλ Στρητ. Δεν έκανε ούτε ένα σοβαρό βήμα για να υλοποιήσει μεγάλα δημόσια έργα υποδομής που θα δημιουργούσαν θέσεις εργασίας. Οι προσπάθειές του να ενθαρρύνει τη μεταποίηση περιορίστηκαν σε συμβολικές εκδηλώσεις ρητορικής και ρυθμιστικές ελαφρύνσεις για τον άνθρακα, τα κέρδη από τις οποίες αποδείχθηκαν σε μεγάλο βαθμό πλασματικά. Αντί να προτείνει μια φορολογική μεταρρύθμιση προς όφελος των οκογενειών της εργατικής και μεσαίας τάξης, υπέγραψε την τυπική ρεπουμπλικανική εκδοχή που σχεδιάστηκε για να διοχετεύσει περισσότερο πλούτο στο 1% (συμπεριλαμβανομένης της οικογένειας Τραμπ). Όπως μαρτυρά αυτό το τελευταίο σημείο, οι ενέργειες του προέδρου στο μέτωπο της διανομής περιλάμβαναν μια μεγάλη δόση πελατειακού καπιταλισμού και ιδιοτελούς διαχείρισης. Αλλά αν ο ίδιος ο Τραμπ δεν έχει ανταποκριθεί στα ιδεώδη της οικονομικής λογικής του Hayek, ο διορισμός ενός ακόμη αποφοίτου της Γκόλντμαν Σαξ στο υπουργείο Οικονομικών εξασφαλίζει ότι ο νεοφιλελευθερισμός θα συνεχιστεί εκεί που μετράει.

Έχοντας εγκαταλείψει τη λαϊκιστική πολιτική της διανομής, ο Τραμπ προχώρησε σε διπλή εφαρμογή της αντιδραστικής πολιτικής της αναγνώρισης, εξαιρετικά ενισχυμένης και ολοένα και πιο μοχθηρής. Ο κατάλογος των προκλήσεων και των ενεργειών του για την υποστήριξη των αμφισβητούμενων ιεραρχιών του καθεστώτος είναι μακρύς και ανατριχιαστικός: η ταξιδιωτική απαγόρευση στις διάφορες εκδοχές της που στόχευε όλες τις χώρες με μουσουλμανική πλειοψηφία και κακώς συγκαλυμμένη με την κυνική καθυστερημένη προσθήκη της Βενεζουέλας, η αποψίλωση των πολιτικών δικαιωμάτων στο Υπουργείο Δικαιοσύνης και στο Υπουργείο Εργασίας (το οποίο σταμάτησε να αστυνομεύει τις διακρίσεις από ομοσπονδιακούς εργολάβους), η άρνησή του να υπερασπιστεί δικαστικές υποθέσεις σχετικά με τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+, την ανατροπή της υποχρεωτικής ασφαλιστικής κάλυψης της αντισύλληψης, την υποχώρηση της προστασίας του Τίτλου ΙΧ για τις γυναίκες και τα κορίτσια μέσω περικοπών στο προσωπικό επιβολής του νόμου, και τις δημόσιες δηλώσεις του που υποστηρίζουν τον σκληρότερο χειρισμό των υπόπτων από την αστυνομία, την περιφρόνηση του «σερίφη Τζο» Αρπάιο για το κράτος δικαίου, και τους «πολύ καλούς ανθρώπους» μεταξύ των λευκών ρατσιστών. Το αποτέλεσμα δεν είναι ένας απλός ρεπουμπλικανικός συντηρητισμός, αλλά μια υπερ-αντιδραστική πολιτική αναγνώρισης.

Οι πολιτικές του προέδρου Τραμπ απέκλιναν εντελώς από τις προεκλογικές υποσχέσεις του υποψηφίου Τραμπ. Όχι μόνο η οικονομική φιλολαϊκή πολιτική του εξαφανίστηκε, αλλά και η αναζήτηση αποδιοπομπαίων τράγων έγινε όλο και πιο μοχθηρή. Αυτό που ψήφισαν οι υποστηρικτές του Τραμπ [ΣτΜ: το 2017], εν ολίγοις, δεν είναι αυτό που πήραν. Το αποτέλεσμα δεν είναι ένας αντιδραστικός λαϊκισμός (ΣτΜ: ο όρος του «λαϊκισμού» στο κείμενο της Fraser χρησιμοποιεταί με έννοια διαφορετική από αυτήν που έχει καθιερωθεί στην ελληνική γλώσσα, ως έννοια παραπλήσια της «δημαγωγίας». Για τον λόγο αυτό, στην μετάφραση διατηρήσαμε τον όρο αυτόν για την περίπτωση του Τραμπ, αλλά τον αντικαταστήσαμε με τον όρο «λαϊκή πολιτική» για την Αριστερά. Για την κριτική ανάλυση του όρου του «λαϊκισμού» βλ. στο άρθρο του Σεραφείμ Σεφεριάδη «Λαϊκισμός, Δημοκρατία, Αριστερά», 12/7/2021 και 27/7/2021 στο commune.org.gr) το αποτέλεσμα ήταν ένας υπερ-αντιδραστικός νεοφιλελευθερισμός. Ωστόσο, ο υπερ-αντιδραστικός νεοφιλελευθερισμός του Τραμπ δεν αποτελεί έναν νέο ηγεμονικό κοινωνικό συνασπισμό. Είναι, αντιθέτως, χαοτικός, ασταθής και εύθραυστος. Αυτό οφείλεται εν μέρει στην ιδιόμορφη προσωπική ψυχολογία του σημαιοφόρου του και εν μέρει στη δυσλειτουργική εξάρτησή του από το κατεστημένο του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, το οποίο προσπάθησε και απέτυχε να επανακτήσει τον έλεγχό του και τώρα [ΣτΜ: το 2019] αναζητά μια στρατηγική εξόδου. Δεν μπορούμε τώρα να γνωρίζουμε ακριβώς πώς θα εξελιχθεί αυτό, αλλά θα ήταν ανόητο να αποκλείσουμε το ενδεχόμενο να διασπαστεί το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Όπως και να έχει, ο υπερ-αντιδραστικός νεοφιλελευθερισμός δεν προσφέρει καμία προοπτική σταθερής ηγεμονίας.

Υπάρχει όμως και ένα βαθύτερο πρόβλημα. Κλείνοντας το οικονομικό-λαϊκιστικό πρόσωπο της εκστρατείας του, ο υπερ-αντιδραστικός νεοφιλελευθερισμός του Τραμπ επαναφέρει το ηγεμονικό κενό που βοήθησε να εκραγεί το 2016 —εκτός από το ότι τώρα δεν μπορεί να γεμίσει αυτό το κενό. Τώρα που η λαϊκιστική γάτα βγήκε από το σακί, είναι αμφίβολο αν το εργατικό τμήμα της βάσης του Τραμπ θα είναι ικανοποιημένο να τραφεί για πολύ μόνο με (ψευδο)αναγνώριση [ΣτΜ: Τα αποτελέσματα των εκλογών του 2024 δείχνουν ότι το εργατικό τμήμα της βάσης του Τραμπ συνεχίζει να τον στηρίζει]. Από την άλλη πλευρά, η «αντίσταση» οργανώνεται. Αλλά η αντίσταση είναι κατακερματισμένη, αποτελούμενη από σκληροπυρηνικούς Κλιντονίτες, αφοσιωμένους Σαντεριστές και πολλούς ανθρώπους που θα μπορούσαν να ακολουθήσουν οποιαδήποτε κατεύθυνση. Το τοπίο περιπλέκεται από μια σειρά νεοσύστατων ομάδων, των οποίων η μαχητική στάση έχει προσελκύσει μεγάλους χορηγούς παρά (ή εξαιτίας) της ασάφειας των προγραμματικών τους αντιλήψεων.

Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η αναβίωση μιας παλιάς τάσης στην αριστερά να αντιπαραθέτει τη φυλή στην τάξη. Κάποιοι προτείνουν να επαναπροσανατολίσουν την πολιτική του Δημοκρατικού Κόμματος στην εναντίωση στη λευκή υπεροχή, εστιάζοντας τις προσπάθειές τους στο να κερδίσουν την υποστήριξη των μαύρων και των Λατίνων ψηφοφόρων. Άλλοι υπερασπίζονται μια ταξικά επικεντρωμένη στρατηγική με στόχο να κερδίσουν πίσω τις κοινότητες της λευκής εργατικής τάξης που αυτομόλησαν στον Τραμπ. Και οι δύο απόψεις είναι προβληματικές στο βαθμό που αντιμετωπίζουν την τάξη και τη φυλή ως εγγενώς αντίθετες, ως ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος. Στην πραγματικότητα, μπορεί κάποιος να επιτεθεί ταυτοχρόνως στους δύο αυτούς άξονες αδικίας, και έτσι πρέπει να γίνει. Κανένας από τους δύο άξονες δεν μπορεί να ξεπεραστεί ενώ ο άλλος ευδοκιμεί.

Στο σημερινό πλαίσιο, οι προσσεγίσεις που υποβαθμίζουν τις ταξικές ανησυχίες ενέχουν έναν ιδιαίτερο κίνδυνο: είναι πιθανό να συμπλέουν με τις προσπάθειες της πτέρυγας Κλίντον να αποκαταστήσει το status quo ante με κάποια νέα μορφή. Σε αυτή την περίπτωση, το αποτέλεσμα θα ήταν μια νέα εκδοχή του προοδευτικού νεοφιλελευθερισμού – μια εκδοχή που συνδυάζει τον νεοφιλελευθερισμό στο μέτωπο της διανομής με μια μαχητική αντιρατσιστική πολιτική της αναγνώρισης. Αυτή η προοπτική θα πρέπει να βάλει σε σκέψεις τις δυνάμεις κατά του Τραμπ καθώς θα στείλει πολλούς δυνητικούς συμμάχους να τρέξουν προς την αντίθετη κατεύθυνση, επικυρώνοντας την αφήγηση του Τραμπ και ενισχύοντας την υποστήριξή του. Θα ενωθεί ουσιαστικά με αυτόν στην καταστολή των εναλλακτικών λύσεων στον νεοφιλελευθερισμό—και έτσι θα επαναφέρει το ηγεμονικό κενό. Αλλά αυτό που μόλις είπα για τον Τραμπ ισχύει εξίσου και εδώ: η λαϊκιστική γάτα έχει βγει από το σακί και δεν θα φύγει ήσυχα. Η επαναφορά του προοδευτικού νεοφιλελευθερισμού, με οποιονδήποτε τρόπο, σημαίνει την αναδημιουργία−και μάλιστα την επιδείνωση−των ίδιων των συνθηκών που δημιούργησαν τον Τραμπ. Και αυτό σημαίνει την προετοιμασία του εδάφους για μελλοντικούς Τραμπ—ολοένα και πιο μοχθηρούς και επικίνδυνους.

Νοσηρά συμπτώματα και αντι-ηγεμονικές προοπτικές

Για όλους αυτούς τους λόγους, ούτε ένας αναβιωμένος προοδευτικός νεοφιλελευθερισμός ούτε ένας τραμπικός υπερ-αντιδραστικός νεοφιλελευθερισμός είναι καλός υποψήφιος για πολιτική ηγεμονία στο εγγύς μέλλον. Οι δεσμοί που ένωνε καθένα από αυτά τα μπλοκ έχουν φθαρεί σοβαρά. Επιπλέον, κανένα από τα δύο δεν είναι σήμερα σε θέση να διαμορφώσει μια νέα κοινή λογική. Κανένα από τα δύο δεν μπορεί να προσφέρει μια έγκυρη εικόνα της κοινωνικής πραγματικότητας, μια αφήγηση στην οποία μπορεί να βρεί τον εαυτό του ένα ευρύ φάσμα κοινωνικών φορέων. Εξίσου σημαντικό είναι ότι καμία από τις δύο παραλλαγές του νεοφιλελευθερισμού δεν μπορεί να επιλύσει με επιτυχία τα αντικειμενικά συστημικά εμπόδια που διέπουν την τρέχουσα κρίση ηγεμονίας. Εφόσον και τα δύο μοντέλα νεοφιλελευθερισμού συνεργάζονται άρρηκτα με το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα, κανένα δεν μπορεί να αμφισβητήσει τη χρηματιστικοποίηση, την αποβιομηχάνιση ή την εταιρική παγκοσμιοποίηση. Καμία από τις δύο εκδοχές νεοφιλελευθερισμού δεν μπορεί να αποκαταστήσει τη μείωση του βιοτικού επιπέδου, τη διόγκωση του χρέους, την κλιματική αλλαγή, τα «ελλείμματα φροντίδας» ή τις αφόρητες πιέσεις στην κοινοτική ζωή. Η (επανα)εγκαθίδρυση οποιουδήποτε από αυτά τα μπλοκ στην εξουσία είναι προκειμένου να εξασφαλίσει όχι μόνο τη συνέχιση αλλά και την όξυνση της σημερινής κρίσης.

Τι, λοιπόν, μπορούμε να περιμένουμε στο άμεσο μέλλον; Ελλείψει μιας ασφαλούς ηγεμονίας, αντιμετωπίζουμε ένα ασταθές μεσοδιάστημα και τη συνέχιση της πολιτικής κρίσης. Σε αυτή την κατάσταση, τα λόγια του Γκράμσι ακούγονται αληθινά: «Το παλιό πεθαίνει και το νέο δεν μπορεί να γεννηθεί−σε αυτό το μεσοδιάστημα εμφανίζεται μια μεγάλη ποικιλία από νοσηρά συμπτώματα».

Εκτός, βέβαια, αν υπάρχει ένας βιώσιμος υποψήφιος για μια αντι-ηγεμονία. Ο πιο πιθανός τέτοιος υποψήφιος είναι η μία ή η άλλη μορφή λαϊκισμού. Θα μπορούσε ο φιλολαϊκή πολιτική να είναι ακόμα μια πιθανή επιλογή−αν όχι άμεσα, τότε μακροπρόθεσμα; Υπέρ αυτής της δυνατότητας συνηγορεί το γεγονός ότι μεταξύ των υποστηρικτών του Σάντερς και εκείνων του Τραμπ, κάτι που πλησιάζει μια κρίσιμη μάζα ψηφοφόρων στις ΗΠΑ απέρριψε τη νεοφιλελεύθερη πολιτική της διανομής το 2015−16. Το φλέγον ερώτημα είναι αν αυτή η μάζα μπορεί τώρα να συγχωνευτεί σε ένα νέο αντιηγεμονικό μπλοκ. Για να συμβεί αυτό, οι υποστηρικτές του Τραμπ και του Σάντερς από την εργατική τάξη θα πρέπει να κατανοήσουν τους εαυτούς τους ως συμμάχους− θύματα μιας ενιαίας «στημένης οικονομίας», την οποία θα μπορούσαν να μετασχηματίσουν από κοινού.

Η αντιδραστική φιλολαϊκή πολιτική, ακόμη και χωρίς τον Τραμπ, δεν αποτελεί πιθανή βάση για μια τέτοια συμμαχία. Η ιεραρχική, αποκλειστική πολιτική της αναγνώρισής του είναι ένας σίγουρος δολοφόνος της συμφωνίας για μεγάλα τμήματα της εργατικής και μεσαίας τάξης των ΗΠΑ, ιδίως για οικογένειες που εξαρτώνται από τους μισθούς της εργασίας στις υπηρεσίες, τη γεωργία, την οικιακή εργασία και τον δημόσιου τομέα, στις τάξεις των οποίων περιλαμβάνεται μεγάλος αριθμός γυναικών, μεταναστών και έγχρωμων. Μόνο μια πολιτική αναγνώρισης χωρίς αποκλεισμούς έχει πιθανότητες να φέρει αυτές τις απαραίτητες κοινωνικές δυνάμεις σε συμμαχία με άλλα τμήματα της εργατικής και μεσαίας τάξης, συμπεριλαμβανομένων των κοινοτήτων που ιστορικά συνδέονται με τη μεταποίηση, τα ορυχεία και τις κατασκευές.

Αυτό αφήνει τον προοδευτικό λαϊκισμό ως τον πιθανότερο υποψήφιο για ένα νέο αντιηγεμονικό μπλοκ. Συνδυάζοντας την ισότιμη αναδιανομή με τη μη ιεραρχική αναγνώριση, αυτή η επιλογή έχει τουλάχιστον μια πιθανότητα να ενώσει ολόκληρη την εργατική τάξη. Περισσότερο απ’ αυτό, θα μπορούσε να τοποθετήσει αυτή την τάξη, κατανοητή με ευρύτητα, ως την ηγετική δύναμη σε μια συμμαχία που περιλαμβάνει επίσης σημαντικά τμήματα της νεολαίας, της μεσαίας τάξης, και του επαγγελματικού-διευθυντικού στρώματος.

Ταυτόχρονα, υπάρχουν πολλά στην τρέχουσα κατάσταση που συνηγορούν κατά της δυνατότητας, οποτεδήποτε σύντομα, μιας συμμαχίας μεταξύ προοδευτικών λαϊκιστών και στρωμάτων της εργατικής τάξης που ψήφισαν τον Τραμπ στις τελευταίες εκλογές. Το κυριότερο από τα εμπόδια είναι οι βαθύτερες διαιρέσεις, ακόμη και τα μίση, που υποβόσκουν εδώ και καιρό, αλλά πρόσφατα έφτασαν σε πυρετό από τον Τραμπ – ο οποίος, όπως το έθεσε οξυδερκώς ο Ντέιβιντ Μπρουκς, «έχει μύτη για κάθε πληγή στο σώμα της πολιτικής και μέρα με τη μέρα βάζει ένα καυτό σίδερο στη μία ή την άλλη πληγή και την ανοίγει» χωρίς κανέναν ενδοιασμό. Το αποτέλεσμα είναι ένα τοξικό περιβάλλον που φαίνεται να επιβεβαιώνει την άποψη, που έχουν ορισμένοι προοδευτικοί, ότι όλοι οι ψηφοφόροι του Τραμπ είναι «αξιοθρήνητοι» −αδιόρθωτοι ρατσιστές, μισογύνηδες και ομοφοβικοί. Ενισχύεται επίσης η αντίθετη άποψη που έχουν πολλοί αντιδραστικοί λαϊκιστές, ότι όλοι οι προοδευτικοί είναι αδιόρθωτοι ηθικολόγοι και αλαζονικοί ελιτιστές που τους κοιτάζουν αφ’ υψηλού, ενώ πίνουν καφέδες και κερδίζουν χρήματα.

Μια στρατηγική διαχωρισμού

Οι προοπτικές του προοδευτικού λαϊκισμού στις Ηνωμένες Πολιτείες σήμερα εξαρτώνται από την επιτυχή καταπολέμηση και των δύο αυτών απόψεων. Αυτό που χρειάζεται είναι μια στρατηγική διαχωρισμού, με στόχο την επιτάχυνση δύο σημαντικών διαιρέσεων.

Πρώτον, οι λιγότερο προνομιούχες γυναίκες, οι μετανάστες και οι έγχρωμοι πρέπει να απομακρυνθούν από τις φεμινίστριες του “lean-in” [ΣτΜ: μια μορφή νεοφιλελεύθερου φεμινισμού], τους αντιρατσιστές της αξιοκρατίας και το κυρίαρχο LGBTQ+ κίνημα, τους υποστηρικτές της εταιρικής ποικιλομορφίας και του πράσινου καπιταλισμού που ιδιοποιήθηκαν τις ανησυχίες των γυναικών με όρους νεοφιλελευθερισμού. Αυτός είναι ο στόχος μιας πρόσφατης φεμινιστικής πρωτοβουλίας που επιδιώκει να αντικαταστήσει το «lean in» με έναν «φεμινισμό για το 99%». Άλλα χειραφετητικά κινήματα θα πρέπει να αντιγράψουν αυτή τη στρατηγική.

Δεύτερον, οι εργατικές κοινότητες της βιομηχανικής «ζώνης της σκουριάς» (Rust Belt) του Νότου και της υπαίθρου πρέπει να πειστούν να εγκαταλείψουν τους σημερινούς κρυφο-νεοφιλελεύθερους συμμάχους τους. Θα πρέπει να τους πείσουμε ότι οι δυνάμεις που προωθούν τον μιλιταρισμό, την ξενοφοβία και τον εθνομηδενισμό δεν μπορούν και δεν πρόκειται να τους παράσχουν τα απαραίτητα υλικά προαπαιτούμενα για μια καλή ζωή, ενώ ένα προοδευτικό-λαϊκό μπλοκ μπορεί να το κάνει. Με αυτόν τον τρόπο, θα μπορούσε κάποιοσ να διαχωρίσει εκείνους τους ψηφοφόρους του Τραμπ που θα μπορούσαν να ανταποκριθούν σε μια τέτοια έκκληση από τους ψηφοφόρους εκείνους που είναι διαπιστωμένα ρατσιστές και alt-right εθνομηδενιστές. Το να λέμε ότι οι πρώτοι υπερτερούν αριθμητικά έναντι των δεύτερων δεν σημαίνει ότι αρνούμαστε ότι τα αντιδραστικά λαϊκιστικά κινήματα ενυσχύονται σημαντικά από πρώην περιθωριακές ομάδες λευκών ρατσιστών. Ωστόσο καταρρίπτει το βεβιασμένο συμπέρασμα ότι η συντριπτική πλειοψηφία των αντιδραστικών λαϊκιστών ψηφοφόρων είναι για πάντα κλειστή στις εκκλήσεις για διευρυμένη εργατική τάξη που επικαλείται ο Μπέρνι Σάντερς. Αυτή η άποψη δεν είναι μόνο εμπειρικά λανθασμένη, αλλά και αντιπαραγωγική και πιθανότατα έχει χαρακτήρα αυτοεκπληρούμενης προφητείας.

Ας είμαι σαφής: Δεν προτείνω ότι ένα προοδευτικό-λαϊκό μπλοκ θα πρέπει να αποσιωπήσει τις πιεστικές ανησυχίες για τον ρατσισμό, τον σεξισμό, την ομοφοβία, την ισλαμοφοβία και την τρανσφοβία. Αντιθέτως, η καταπολέμηση αυτών πρέπει να είναι κεντρική σε ένα προοδευτικό-λαϊκό μπλοκ. Αλλά είναι αντιπαραγωγικό να αντιμετωπίζονται οι ανησυχίες αυτές με την ηθικολογική συγκατάβαση του προοδευτικού νεοφιλελευθερισμού, ο οποίος διαθέτει μια ρηχή και ανεπαρκή θεώρηση αυτών των αδικιών, υπερβάλλοντας σε μεγάλο βαθμό την έκταση στην οποία αυτά τα ζητήματα είναι στο νου των ανθρώπων και παραβλέποντας το βάθος των δομικών-θεσμικών δυνάμεων που τα υποστηρίζουν.

Το σημείο αυτό είναι ιδιαίτερα σαφές και σημαντικό στην περίπτωση της φυλής. Η φυλετική αδικία στις Ηνωμένες Πολιτείες σήμερα δεν είναι, κατά βάθος, θέμα υποτιμητικών στάσεων ή κακής συμπεριφοράς, αν και αυτά σίγουρα υπάρχουν. Η ουσία είναι οι φυλετικά συγκεκριμένες επιπτώσεις της αποβιομηχάνισης και της χρηματιστικοποίησης στην περίοδο της προοδευτικής-νεοφιλελεύθερης ηγεμονίας, όπως διαθλώνται μέσα από μακροχρόνιες ιστορίες συστημικής καταπίεσης. Σε αυτήν την περίοδο, οι μαύροι και οι καφετί Αμερικανοί, οι οποίοι επί μακρόν στερούνταν πρόσβαση σε πίστωση, περιορίζονταν σε υποδεέστερες διαχωρισμένες κατοικίες και πληρώνονταν όχι αρκετά ώστε να αποταμιεύουν, έγιναν συστηματικά στόχος των τραπεζικών δανείων υψηλού κινδύνου και, κατά συνέπεια, βίωσαν τα υψηλότερα ποσοστά κατασχέσεων κατοικιών στη χώρα. Στην ίδια περίοδο, οι πόλεις και οι γειτονιές μειονοτήτων που επί μακρόν και συστηματικά στερήθηκαν δημόσιων πόρων υπέστησαν πλήγμα από το κλείσιμο εργοστασίων σε παρακμάζοντα κέντρα μεταποίησης. Οι οι απώλειές τους μετρώνται, όχι μόνο σε θέσεις εργασίας αλλά και σε φορολογικά έσοδα, γεγονός που τους στέρησε κονδύλια για σχολεία, νοσοκομεία και βασική συντήρηση υποδομών, οδηγώντας τελικά σε καταστροφές όπως η κρίση του νερού στο Φλίντ – και, σε διαφορετικό πλαίσιο, η καταστροφή του Lower Ninth Ward της Νέας Ορλεάνης κατά τη διάρκεια του τυφώνα Κατρίνα το 2005. Τέλος, οι μαύροι άνδρες που για καιρό υπέστησαν διαφοροποιημένες ποινές, σκληρή φυλάκιση, καταναγκαστική εργασία και κοινωνικά ανεκτή βία —συμπεριλαμβανομένης της βίας της αστυνομίας— έχουν σε αυτήν την περίοδο μαζικά στρατολογηθεί σε ένα «βιομηχανικό σύμπλεγμα φυλακών», που κρατείται πλήρες χάρη στον «πόλεμο κατά των ναρκωτικών». Επιπρόσθετα, ο πληθυσμός των μαύρων ανδρών παρουσιάζει δυσανάλογα υψηλά ποσοστά ανεργίας, χάρη στα διμερή νομοθετικά “επιτεύγματα” που οργανώθηκαν κυρίως από τον Μπιλ Κλίντον. Χρειάζεται, άραγε, να προσθέσω ότι, όσο εμπνευσμένη κι αν ήταν, η παρουσία ενός Αφροαμερικανού στον Λευκό Οίκο δεν κατάφερε να κάνει ούτε μια γρατζουνιά σε αυτές τις εξελίξεις;

Πώς θα μπορούσε εξάλλου; Τα φαινόμενα που μόλις αναφέρθηκαν δείχνουν το βάθος στο οποίο ο ρατσισμός είναι εδραιωμένος στη σύγχρονη καπιταλιστική κοινωνία −και την ανικανότητα της προοδευτικής νεοφιλελεύθερης ηθικολογίας να τον αντιμετωπίσει. Αποκαλύπτουν επίσης, τα φαινόμενα αυτά, ότι οι δομικές βάσεις του ρατσισμού σχετίζονται τόσο με την κοινωνική τάξη και την οικονομία όσο και με το στάτους και την κοινωνική (ψευδο)αναγνώριση. Επίσης, τα φαινόμενα αυτά καθιστούν σαφές ότι οι δυνάμεις που καταστρέφουν τις ευκαιρίες ζωής των έγχρωμων ανθρώπων είναι μέρος της ίδιας δυναμικής που καταστρέφει τις ευκαιρίες ζωής των λευκών —ακόμη κι αν μερικές από τις λεπτομέρειες διαφέρουν. Το αποτέλεσμα είναι, τελικά, να αποκαλυφθεί η αδιάσπαστη διαπλοκή της φυλής και της τάξης στον σύγχρονο χρηματιστικό καπιταλισμό.

Ένας προοδευτικός-λαϊκός κοινωνικός συνασπισμός πρέπει να έχει αυτές τις γνώσεις ως οδηγούς της πορείας του. Αρνούμενος την έμφαση του προοδευτικού νεοφιλελευθερισμού στις προσωπικές συμπεριφορές, πρέπει να εστιάσει τις προσπάθειές του στις διαρθρωτικές-θεσμικές βάσεις της σύγχρονης κοινωνίας. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να αναδείξει τις κοινές ρίζες των αδικιών είτε είναι ταξικές είτε ανάγονται στο κοινωνικό στάτους. Εάν αυτός ο κοινωνικός συνασπισμός μπορεί να αντιλαμβάνεται το σύστημα ως μια ενιαία, ολοκληρωμένη κοινωνική ολότητα, θα πρέπει να συνδέσει τις αρνητικές επιπτώσεις που υφίστανται οι γυναίκες, οι μετανάστες, οι έγχρωμοι και οι ΛΟΑΤΚΙ+ άνθρωποι με εκείνες που βιώνουν τα στρώματα της εργατικής τάξης που τώρα έλκονται από τον δεξιό λαϊκισμό. Με αυτόν τον τρόπο, θα μπορεί να θέσει τα θεμέλια για έναν ισχυρό νέο κοινωνικό συνασπισμό στον οποίο θα μπορούν να συμμετέχουν όλοι εκείνοι που προδίδονται από τον Τραμπ και τους ομολόγους του −όχι μόνο οι μετανάστες, οι φεμινίστριες και οι έγχρωμοι, που ήδη αντιτίθενται στον υπερ-αντιδραστικό νεοφιλελευθερισμό του, αλλά και των λευκών στρωμάτων της εργατικής τάξης που τον υποστήριζαν μέχρι τώρα. Συσπειρώνοντας σημαντικά τμήματα ολόκληρης της εργατικής τάξης, αυτή η στρατηγική θα μπορούσε ενδεχομένως να νικήσει. Σε αντίθεση με κάθε άλλη επιλογή που εξετάστηκε εδώ, η προοδευτική φιλολαϊκή πολιτική έχει τη δυνατότητα, τουλάχιστον κατ’ αρχήν, να γίνει ένα σχετικά σταθερό αντιηγεμονικό μπλοκ στο μέλλον.

Αλλά το θετικό για μια προοδευτικό λαϊκή πολιτική δεν είναι μόνο η δυνητική υποκειμενική βιωσιμότητά της. Σε αντίθεση με τους πιθανούς αντιπάλους της, έχει το πλεονέκτημα ότι είναι ικανή, τουλάχιστον κατ’ αρχήν, να αντιμετωπίσει την πραγματική, αντικειμενική πλευρά της κρίσης. Ας εξηγηθώ: Όπως σημείωσα στην αρχή, η ηγεμονική κρίση που αναλύεται εδώ είναι μία πλευρά ενός ευρύτερου συμπλέγματος κρίσεων, το οποίο περιλαμβάνει πολλές άλλες πλευρές −οικολογικές, οικονομικές και κοινωνικές. Η ηγεμονική κρίση είναι, επίσης, το υποκειμενικό ομόλογο μιας αντικειμενικής συστημικής κρίσης, έναντι της οποίας αποτελεί απόκριση και από την οποία δεν μπορεί να αποκοπεί. Τελικά, αυτές οι δύο πλευρές της κρίσης −η μία υποκειμενική και η άλλη αντικειμενική −υπάρχουν ή δεν υπάρχουν μαζί. Καμμία υποκειμενική απάντηση, όσο φαινομενικά πειστική και αν είναι, δεν μπορεί να εξασφαλίσει μια διαρκή αντι-ηγεμονία, εκτός εάν προσφέρει την προοπτική μιας πραγματικής λύσης στα υπο-κείμενα αντικειμενικά προβλήματα.

Η αντικειμενική πλευρά της κρίσης δεν είναι μια απλή πολλαπλότητα ξεχωριστών δυσλειτουργιών. Χωρίς να αποτελούν μια διασκορπισμένη πολλαπλότητα, οι διάφορες πλευρές της είναι αλληλένδετες και μοιράζονται μια κοινή προέλευση. Το υπο-κείμενο αντικείμενο της γενικής μας κρίσης, αυτό που αποκρύπτει τις πολλαπλές αστάθειές της, είναι η σημερινή μορφή του καπιταλισμού; παγκοσμιοποιημένος, νεοφιλελεύθερος, χρηματιστικός. Όπως κάθε μορφή καπιταλισμού, αυτή δεν είναι ένα απλό οικονομικό σύστημα αλλά κάτι ευρύτερο: μια θεσμοθετημένη κοινωνική τάξη. Ως τέτοια, περιλαμβάνει ένα σύνολο από μη οικονομικές συνθήκες στο υπόβαθρο, οι οποίες είναι απαραίτητες για μια καπιταλιστική οικονομία: για παράδειγμα, άμισθες δραστηριότητες κοινωνικής αναπαραγωγής, οι οποίες εξασφαλίζουν την προσφορά μισθωτής εργασίας για την οικονομική παραγωγή, έναν οργανωμένο μηχανισμό δημόσιας εξουσίας (νόμος, αστυνομία, ρυθμιστικές υπηρεσίες και ικανότητες καθοδήγησης) που παρέχει την τάξη, την προβλεψιμότητα και την υποδομή που είναι απαραίτητες για τη βιώσιμη συσσώρευση κεφαλαίου, και τέλος, μια σχετικά βιώσιμη οργάνωση της αλληλεπίδρασης με την φύση, που εξασφαλίζει τις βασικές προμήθειες ενέργειας και πρώτων υλών για την παραγωγή εμπορευμάτων, για να μην αναφέρουμε έναν κατοικήσιμο πλανήτη που μπορεί να υποστηρίξει τη ζωή.

Ο χρηματιστικός καπιταλισμός αντιπροσωπεύει έναν ιστορικά συγκεκριμένο τρόπο οργάνωσης της σχέσης της καπιταλιστικής οικονομίας με αυτές τις απαραίτητες βασικές συνθήκες. Πρόκειται για μια βαθιά ληστρική και ασταθή μορφή κοινωνικής οργάνωσης που απελευθερώνει τη συσσώρευση κεφαλαίου από τους πολιτικούς, οικολογικούς, κοινωνικούς, ηθικούς περιορισμούς της, τους οποίους όμως χρειάζεται για την αναπαραγωγή της. Απαλλαγμένη από τέτοιους περιορισμούς, η καπιταλιστική οικονομία εξαντλεί του ίδιους τους όρους της ύπαρξης της. Είναι μια τίγρη που τρώει την ίδια της την ουρά. Η κοινωνική ζωή υπακούει όλο και περισσότερο στην οικονομία, η ανεξέλεγκτη επιδίωξη του κέρδους αποσταθεροποιεί τις ίδιες τις μορφές της κοινωνικής αναπαραγωγής, της οικολογικής βιωσιμότητας και της δημόσιας εξουσίας από τις οποίες εξαρτάται αυτή η ίδια η καπιταλιστική οικονομία. Εξεταζόμενος με αυτόν τον τρόπο, ο χρηματιστικός καπιταλισμός είναι εγγενώς επιρρεπής στις κρίσεις. Το σύμπλεγμα της κρίσης που αντιμετωπίζουμε σήμερα είναι η όλο και πιο έντονη έκφραση της εγγενούς τάσης του καπιταλισμού να αποσταθεροποιεί τον εαυτό του.

Αυτό είναι το αντικειμενικό πρόσωπο της κρίσης: το δομικό αντίστοιχο της ηγεμονικής αποδιάρθρωσης που αναλύεται εδώ. Σήμερα, και οι δύο πόλοι της κρίσης -ο ένας αντικειμενικός, ο άλλος υποκειμενικός- βρίσκονται σε πλήρη έξαρση. Η σχέση τους είναι οργανική, υπάρχουν ή δεν υπάρχουν μαζί. Η επίλυση της αντικειμενικής κρίσης απαιτεί έναν μείζονα δομικό μετασχηματισμό του χρηματιστικού καπιταλισμού: έναν νέο τρόπο σύνδεσης της οικονομίας με την πολιτική, της παραγωγής με την αναπαραγωγή, της ανθρώπινης κοινωνίας με τη μη ανθρώπινη φύση. Ο νεοφιλελευθερισμός με οποιαδήποτε μορφή δεν είναι η λύση αλλά το πρόβλημα.

Το είδος της αλλαγής που χρειαζόμαστε μπορεί να έρθει μόνο από αλλού, από ένα σχέδιο που είναι τουλάχιστον αντινεοφιλελεύθερο, αν όχι αντικαπιταλιστικό. Ένα τέτοιο σχέδιο μπορεί να γίνει ιστορική δύναμη μόνο όταν ενσαρκωθεί σε έναν αντι-ηγεμονικό κοινωνικό συνασπισμό εξουσίας. Όσο μακρινή και αν φαίνεται αυτή η προοπτική αυτή τη στιγμή, η καλύτερη ευκαιρία μας για μια υποκειμενική-αντικειμενική λύση είναι η προοδευτική φιλολαϊκή πολιτική. Αλλά ακόμη και αυτό μπορεί να μην είναι ένα σταθερό τελικό σημείο. Η προοδευτική φιλολαϊκή πολιτική θα μπορούσε να καταλήξει να είναι μεταβατική -ένας ενδιάμεσος σταθμός στο δρόμο προς κάποια νέα μετα-καπιταλιστική μορφή κοινωνίας.

Όποια κι αν είναι η αβεβαιότητας μας σχετικά με το τελικό σημείο, ένα πράγμα είναι σαφές: αν δεν επιδιώξουμε αυτή την επιλογή τώρα, θα παρατείνουμε το σημερινό μεσοδιάστημα. Αυτό σημαίνει την καταδίκη των εργαζομένων όλων των πεποιθήσεων και όλων των χρωμάτων σε αυξανόμενο άγχος και φθίνουσα υγεία, σε διογκούμενο χρέος και υπερκόπωση, σε ταξικό απαρτχάιντ και κοινωνική ανασφάλεια. Αυτό σημαίνει επίσης την εμβάπτισή τους σε μια ολοένα και μεγαλύτερη έκταση νοσηρών συμπτωμάτων —σε μίση που γεννιούνται από την αγανάκτηση και εκφράζονται με την αναζήτηση αποδιοπομπαίων τράγων, σε ξεσπάσματα βίας που ακολουθούνται από περιόδους καταστολής, σε έναν άγριο κόσμο όπου η αλληλεγγύη συρρικνώνεται μέχρι το σημείο εξαφάνισης. Για να αποφύγουμε αυτή τη μοίρα, πρέπει να έρθουμε σε οριστική ρήξη τόσο με τη νεοφιλελεύθερη οικονομία όσο και με τις διάφορες πολιτικές αναγνώρισης δικαιωμάτων που την έχουν υποστηρίξει κατά την τελευταία περίοδο −απορρίπτοντας όχι μόνο τον απομονωτικό εθνικισμό αλλά και τον φιλελεύθερο αξιοκρατικό ατομικισμό. Μόνο με τον συνδυασμό μιας ισχυρά εξισωτικής πολιτικής διανομής του εισοδήματος με μια ουσιαστικά συμπεριληπτική, ταξικά ευαίσθητη πολιτική αναγνώρισης δικαιωμάτων μπορούμε να οικοδομήσουμε έναν αντι-ηγεμονικό κοινωνικό συνασπισμό ικανό να μας οδηγήσει πέρα από την τρέχουσα κρίση σε έναν καλύτερο κόσμο.
________________________________
ΣΗΜ.1. Αναπαραγωγή απο εδώ : https://commune.org.gr/nansy-freizer-to-palio-pethainei-kai-to-kainourgio-argei-na-gennithei/
ΣΗΜ.2. Δημοσιεύθηκε στην σελίδα Το Μωβ στις 29/5/2025.
Μετάφραση και εισαγωγή της Αθανασίας Μπενέκου.

τι έγινε το 1821 - μια πιθανή ή απίθανη εικόνα

noreply@blogger.com (Rodia) — Tue, 25 Mar 2025 11:07:00 +0000

Πριν 200τόσα χρόνια, κάπου στην Πάτρα, ένας φουκαρατζίκος παπουτσής ονόματι Καρατζάς (αν θυμάμαι καλά) πατημένος κάργα από τους φόρους πού'βαζε ο τοπικός αγάς. πασάς, ή ό,τι_άλλο_ήτανε, είπε απομέσα του "μπάστα καριόληδες, ως πού θα πάει το βιολί, έχω και παιδιά να θρέψω" και βγήκε τρέχοντας από το τσαγκάρικο κραδαίνοντας μια χατζάρα ΝΑ, κάνα μέτρο και βάλε, και σκούζοντας ΚΑΤΩ Η ΚΑΤΑΠΙΕΣΗ --καταπώς θα λέγαμε σήμερα, τότε δεν ξέρω ακριβώς τι θα φωναζε ενας εξεγερμενος ανθρωπος.

Προχωρωντας στην προκυμαία και στους δρόμους της πόλης όλο και πίσω του μαζευόντουσαν κι άλλοι κι άλλοι πολλοί κραδαινοντας ό,τι όπλο είχε καθένας (χατζάρα, δρεπάνι, ντουγένι, παλαμαριά, δοκάνι, τσουκάνι, δικράνι, κουπί, κλπ) και κραυγάζοντας. Ο πασάς, αγάς ή ό,τι_άλλο_ήτανε, λούφαξε για να σκεφτεί τι να κάνει.

Οσο σκεφτόταν ο αγάς, πασάς ή ό,τι_άλλο_ήτανε, το νέο έφτασε στους παπάδες που είχανε κι αυτοί παράπονα παρόλα τα φιρμάνια που έβγαζε η Πύλη για λογαριασμό τους, γιατί και αυτοί παίρνανε κάποιο μικρό μερίδιο φόρων. Καθώς φαίνεται, το μερίδιο ήτανε πολύ μικρό και, θέλοντας να το μεγαλώσουν ή να το πάρουν ολόκληρο, αποφασίσανε να σταθούν πλάι στους εξεγερμένους φουκαρατζίκους, τον υπερήφανο λαό που λένε, κι έτσι κηρύξανε την έναρξη της Επανάστασης. Σήμερα, βέβαια, μπορεί και να το σκυλομετανιώνουν μια και η φατρία των πολιτικών έχει το πάνω χέρι, αλλά έτσι είναι. Ο κόσμος είναι ρόδα και γυρίζει, τα πράγματα έρχονται τα πάνω κάτω και η ελπίδα πεθαίνει τελευταία.

---------------------
ΣΗΜ. αυτή είναι μια δική μου εικόνα για το 1821, μια απο τις πολλες δηλαδή που παλεύουνε στο μυαλό μου, γιατί το τί έγινε τότε κανείς δεν το ξέρει με ακρίβεια. Είναι όπως τα παραμύθια, ή/και η μακαρονάδα : καθένας βάζει τη δικιά του σάλτσα!

τι έγινε το 1922 στη Σμύρνη;

noreply@blogger.com (Rodia) — Sun, 05 Jan 2025 21:17:00 +0000

1. συνωστισμός (σύμφωνα με την παρα-ιστορία της κας Ρεπούση που διδάχτηκε πριν μερικά χρόνια στα παιδιά της Στ' Δημοτικού). Δεν ήτανε όμως αρκετή, καθώς φαίνεται, αυτή η εμφύτευση γνώσης στα παιδικά μυαλά και σήμερα απολαμβάνουμε μια νέα προχωρημένη "ιστορική" εκδοχή.

2. ανταλλαγή πληθυσμών (σύμφωνα με το επεισόδιο της τηλεοπτικής σειράς που μεταδίδει κρατικό κανάλι) Η κα Σοφία Παπαϊωάννου διηγείται δείχνοντας το δράμα των Μουσουλμάνων που κατοικούσανε στην Κρητη, πόσο στενοχωρημένοι είναι (τα εγγόνια τους δλδ) που αφησαν πίσω την πατριδα τους, κλπ κλπ.

Αναρωτιέμαι λοιπόν (δικαίως, νομίζω) τι ζόρι τραβάνε αυτές οι κυρίες φιλολογίνες με τη διαστρέβλωση της Ιστορίας; Γιατί σώνει και καλά πρέπει να ξεχάσουν τα παιδιά και (κυριως) τα εγγόνια μας τί συνεβη το 1922 στη Σμύρνη;

Υπάρχει κάποια σύγκριση με την βίαιη κατάκτηση εκ μερους των τούρκων εδαφών όπου έζησαν οι έλληνες επί χιλιάδες αιώνες με την γλυκόλαλη εκφραση "ανταλλαγή πληθυσμών", όπου ο θεατής καλείται να λυπηθεί τους κατακαημενους μουσουλμανους που εφυγαν απο την πατριδα(!!!) τους την... Κρήτη; εκτός αν η Κρήτη βρίσκεται στα βαθη της Ασίας...
ΑΜΑΝ και ΕΛΕΟΣ δλδ πχια λέμε

(θα ξαναγραψω για το θεμα)

το γέλιο ως κοινωνικό αγαθό

noreply@blogger.com (Rodia) — Sat, 07 Dec 2024 06:00:00 +0000

Μετά τη μαύρη καταγίδα που εξαπέλυσαν οι σοβαροφανείς (όπως π.χ. Χομπς και λοιποί) εναντίον του γέλιου και της χαράς, έρχεται ένας γιός παπά, ο Φράνσις Χάτσεσον* (8 Αυγούστου 1694 – 8 Αυγούστου 1746), να βάλει τα πράγματα στη θέση τους ξεσπαθώνοντας υπέρ του γέλιου (μετά και άνευ αιτίας), ως βασικού συνδετήριου κρίκου μεταξύ των ανθρώπων.
(συνεχίζεται)
________________________________________
ΣΗΜ. * https://el.wikipedia.org/wiki/Φράνσις_Χάτσεσον

Ο Iωάννης Καποδίστριας ως ΄Εκτακτος Επίτροπος της Επτανήσου Πολιτείας στην Κεφαλονιά (1801, 1802)

noreply@blogger.com (Rodia) — Thu, 14 Nov 2024 18:10:00 +0000

Η ανάμειξη στα πολιτικά του Ιωάννη κόμη Καποδίστρια έγινε για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της εγκατάστασης των αρχών της «Επτανήσου Πολιτείας» στην Κεφαλονιά (1801-1802). Aυτή η «περιπετειώδης εκπαίδευση» του Κερκυραίου πολιτικού, που όπως ο ίδιος δήλωνε αποτέλεσε σταθμό στη σταδιοδρομία του, παρουσιάζει πολλά κοινά με την περίοδο κατά την οποία διοίκησε την «Ελληνική Πολιτεία». Αντιμετώπισε όπως και τότε τοπικισμούς, φατριασμούς, αντιπαλότητες για την νομή της εξουσίας και των εθνικών πόρων, εμπλοκή ισχυρών προσώπων και του ξένου παράγοντα, ωμή βία. Το μέγεθος της επιτυχίας, παρά τη νεαρή, για τα μέτρα της εποχής ηλικία, τον καθιέρωσε μεταξύ των πολιτικών του νέου κράτους και δικαίωσε τον πατέρα του που τον επέλεξε ανάμεσα στους αδελφούς του για αντικαταστάτη του. Συνέβαλε επίσης καθοριστικά στη δημιουργία των προϋποθέσεων της μετέπειτα σταδιοδρομίας του ως πολιτικού και διπλωμάτη.

Το χρονικό τωνγεγονότων της τόσο σημαντικής αν και πρόδρομης εποχής παρουσιάζεται σε συντομία εδώ.

Στις 9/21 Μαρτίου 1800 η Ρωσία και η Οθωμανική Τουρκία υπέγραψαν τη «σύμβαση της Κωνσταντινουπόλεως». Με αυτή αποφασίστηκε ότι τα Ιόνια Νησιά , που κατείχαν σημαντική θέση στο γεωστρατηγικό χάρτη της εποχής, θα αποτελούσαν κράτος, κατά το πρότυπο της Πολιτείας της Ραγούζας: Ενιαίο, με σύνταγμα , σημαία, στρατό και διπλωματική εκπροσώπηση, υπό την επικυριαρχία και την προστασία του σουλτάνου (στον οποίο θα κατέβαλε ως φόρο υποτέλειας 75 χιλιάδες πιάστρα κάθε τρία χρόνια) και με την εγγύηση του Τσάρου. Στη σύμβαση προσχώρησε αργότερα (13 Ιανουαρίου 1801) η Μεγάλη Βρεταννία.

Αυτό το πρώτο Κράτος Ελλήνων στον εθνικό χώρο, ονομάστηκε «Πολιτεία των Επτά Ενωμένων Νησιών» ( Repubblica delle Sette Isole Unite ή Επτάνησος Πολιτεία Repubblica Settinsulare) και καθορίστηκε να έχει αριστοκρατικό χαρακτήρα καθώς θα το κυβερνούσαν οι «πρόκριτοι και οι επιφανείς του τόπου» (principali e notabili del paese).

Οι Αντώνιος-Μαρία κόμης Καποδίστριας (κερκυραίος) και Νικόλαος –Δραγανίγος κόμης Σιγούρος-Δεσύλλας (ζακύνθιος), αντιπρόσωποι της «Προσωρινής Γερουσίας», που είχε διορίσει ο αρχηγός των ρωσικών δυνάμεων και συντονιστής των συμμαχικών ενεργειών στο Ιόνιο, υποναύαρχος Θεόδωρος Ουσακώφ (Fyodor Fyodorovich Uchakow), σε συνεργασία με τους Ρώσους και τους Τούρκους, συνέταξαν σχέδιο συντάγματος 37 άρθρων και καθόρισαν τύπο σημαίας, που επικύρωσε πανηγυρικά ο Σουλτάνος την 1η Νοεμβρίου 1800.

Το σύνταγμα καθιέρωνε το ομοσπονδιακό σύστημα και αναγνώριζε ως μόνη πηγή εξουσίας τα «Συμβούλια των Ευγενών». Κάθε νησί είχε τοπική τριμελή κυβέρνηση (Σύνδικοι) εκλεγόμενη κάθε χρόνο από το Μεγάλο Συμβούλιό του, που συγκροτούσαν οι παλιοί ευγενείς. Οι σύνδικοι εναλλάσσονταν στη διοίκηση εκτελώντας καθήκοντα προέδρου (Πρύτανη) κάθε τέσσερεις μήνες. Ανώτατη αρχή της ομοσπονδίας ήταν η Γερουσία, που την συγκροτούσαν αντιπρόσωποι των νησιών (Γερουσιαστές) και έδρευε στην Κέρκυρα. Ο Πρόεδρος της Γερουσίας ονομαζόταν « Άρχων» (αργότερα «Ηγεμών» και «Πρίγκηψ») και ασκούσε την εκτελεστική εξουσία όλης της Ομοσπονδίας.

Όμως καθώς είχε προηγηθεί η πολιτική και η κοινωνική διαπαιδαγώγηση του πληθυσμού κατά τη διάρκεια της διοίκησης των Γάλλων δημοκρατικών (1797-1799), η αριστοκρατική μορφή του πολιτεύματος, η προτίμηση των ευγενών και ο αποκλεισμός των άλλων τάξεων (κυρίως των αστών) από τα πολιτικά δικαιώματα και τα κέντρα εξουσίας, προκάλεσαν μεγάλες κοινωνικές αντιδράσεις.

Ειδικότερα στην Κεφαλονιά, εκτός της δυσαρέσκειας για την πολιτική παλινδρόμηση, ισχυρό παράγοντα αναταραχής συνιστούσε και η αντιπαράθεση των δυο πόλεων Αργοστολιού και Ληξουριού. Η αντίθεση είχε αιτίες τοπικιστικές και οικονομικές καθώς το Αργοστόλι ιδρύθηκε από τους Βενετούς για να μεταφερθεί εκεί η έδρα της διοικήσεως από το κάστρο του Αγίου Γεωργίου το 1757, αλλά και πολιτικές και κοινωνικές καθώς στο παλαιότερο και μεγαλύτερο Ληξούρι είχε ενωρίς αναπτυχθεί η αστική τάξη.

Οι εντάσεις μεταξύ των δυο πόλεων που διάρκεσαν σχεδόν μια πεντηκονταετία, λάβαιναν βίαιο χαρακτήρα κάθε φορά που η διοίκηση εμφάνιζε σημεία χαλαρότητας. Έως την εγκατάσταση των επτανησιακών αρχών η σημαντικότερη είχε γίνει, κατά τον Bellaire, τον μήνα Prairial του έτους VI (20 Μαίου- 18 Ιουνίου 1798 ), επειδή οι Γάλλοι δημοκρατικοί έκαναν το Αργοστόλι πρωτεύουσα του «Νομού Ιθάκης». Τότε κάτοικοι του Ληξουριού επιτέθηκαν σε αυτό, προκαλώντας καταστροφές και λεηλασίες, ένα θάνατο και έναν τραυματισμό, με αποτέλεσμα για να αποκατασταθεί η τάξη, να χρειαστεί η επέμβαση δύο λόχων του γαλλικού στρατού που μεταφέρθηκαν από την Κέρκυρα .Αυτή η αιτία δεν ήταν η μόνη που προκάλεσε την επέμβαση των Γάλλων στο νησί καθώς σε άλλη περίπτωση αποφάσισαν να καταστρέψουν το Ληξούρι, εκδικούμενοι τους φόνους δυο στρατιωτών που συνέβησαν εκεί.

Ευτυχώς ο απεσταλμένος του Chabot στρατηγός Vallelongue, ενημερώθηκε για τα πραγματικά γεγονότα, που αθώωναν την πόλη, και δεν προχώρησε στην εκτέλεση της διαταγής.

Η κοινωνία της Κεφαλονιάς, του μεγαλύτερου σε έκταση νησιού του Ιονίου, είχε μια αντιφατική συγκρότηση. Από την μια μεριά ήταν καθυστερημένη αγροτική με κύρια προϊόντα τη σταφίδα, το κρασί και το λάδι και μάλιστα για να συμπληρώσει το εισόδημά του μεγάλο μέρος του εργατικού δυναμικού μετανάστευε κατά τους θερινούς μήνες στη Πελοπόννησο και από την άλλη, με κεφάλαια κυρίως των αστών και λιγότερο των ευγενών , έλεγχε με τον εμπορικό της στóλο μεγάλο μέρος των μεταφορών στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα, των προϊόντων που διακινούνταν στα κάθετα προς τον Κορινθιακό κόλπο ηπειρωτικά δρομολόγια, έχοντας εμπορικά πρακτορεία στο Μεσολόγγι, το Αιτωλικό και το Γαλαξείδι. Ιδιότυπα, αυτή τη δραστηριότητα ένα μέρος του πληθυσμού την ασκούσε παράλληλα με την πειρατεία.

Αν και το Μεγάλο Συμβούλιο της Κοινότητας ήταν οργανωμένο από την αρχή της Ενετικής διοίκησης ( post quem 1500 ), για πολλούς λόγους δεν μπόρεσε να έχει πάντα ένα βέβαιο αριθμό μελών, ενώ σε πολλά από αυτά αμφισβητήθηκε έντονα η ικανότητα συμμετοχής. Επίσης παρά το γεγονός ότι ήταν αρκετά διευρυμένη, σε σχέση με τα άλλα νησιά, η επικεφαλής της κοινωνικής ιεραρχίας ομάδα, καθώς την συγκροτούσαν 900 περίπου οικογένειες, χωρισμένη σε φατρίες λειτουργούσε αρνητικά. Μάλιστα δυο από αυτές οι Άννινοι και οι Μεταξά βρίσκονταν σε διαρκή ανταγωνισμό με στόχο τη νομή της εξουσίας.

Τέλος σημαντικό παράγοντα στη δημιουργία αρνητικού, για την Επτανησιακή διοίκηση, κλίματος συνιστούσε η προπαγάνδα που έκαναν οι υποστηρικτές των Γάλλων και των Αυστριακών, ιδιαίτερα ο υποπρόξενος της Αυστρίας Φραγκίσκος Ιγγιόστρης, του οποίου η ιδιότητα του εκπροσώπου ξένου κράτους ήταν διαπλεγμένη με την κύρια εμπορική του δραστηριότητα, τη συγκέντρωση της σταφίδας.

Μετά τη μεταβίβαση της διοίκησης από τους Γάλλους δημοκρατικούς στους συμμάχους Ρώσους και Οθωμανούς (29 Οκτωβρίου 1798) ο Ουσακώφ εγκατέστησε πενταμελή τοπική κυβέρνηση, με διευρυμένες αρμοδιότητες, την «Αντιπροσωπεία και Προεδρεία Κεφαλληνίας» υπό τον σεβαστό σε όλους Κωνσταντίνο κόμη Χωραφά. Εξαιτίας όμως της αδιαλλαξίας των φατριών, αυτός παραιτήθηκε ( Μαίος 1799 ) και στη θέση του τοποθετήθηκε ο Ρώσος πλωτάρχης ιππότης Νικόλαος Τιζενχάουζεν (Tisinghaussen), ο οποίος ως αντιπρόσωπος του Ουσακώφ, ανασυγκρότησε την τοπική κυβέρνηση.

Στη νέα σύνθεση υπερίσχυσαν τα συντηρητικά στοιχεία της φατρίας των Μεταξά, τα οποία επεδίωξαν κωλυσιεργώντας να ελέγξουν κατά τη συγκρότησή του και το νέο Μεγάλο Συμβούλιο, στο οποίο, σύμφωνα με το πρώτο κεφάλαιο του Συντάγματος, έπρεπε να προσκαλέσει ως μέλη και αστούς, οι σημαντικότεροι όμως των οποίων ήταν Ληξουριώτες, που δεν έλεγχε.

Τέλος παράγοντα αναταραχής συνιστούσε και η αντίθεση των καταγομένων από το Αργοστόλι διοικούντων, στην εφαρμογή του θεσπίσματος της Γερουσίας της 30 Σεπτεμβρίου/ 12 Οκτωβρίου 1799 που, δίκαια, καθόριζε τη λειτουργία Δικαστηρίου και Υγειονομείου στο Ληξούρι. Στις 12/24 Αυγούστου1800 ένα πλοίο με Ληξουριώτες άρχισε να κανονιοβολεί το Αργοστόλι, ενώ καθοδηγούμενοι από τους αντιπολιτευόμενους ένοπλοι χωρικοί από τη Λιβαθώ και τα Ομαλά, μαζί με στασιαστές στρατιώτες, κατελάμβαναν και λεηλατούσαν τα δημόσια κτίρια και τις περιουσίες των μελών της κυβέρνησης.

Οι τελευταίοι σώθηκαν διαφεύγοντας, οι πλέον καταδιωκόμενοι Ευστάθιος Μεταξάς και Ιωάννης Χοϊδάς, στη Ζάκυνθο και οι υπόλοιποι στην εξοχή. Οι στασιαστές εγκατέστησαν νέα κυβέρνηση και επέλεξαν νέους γερουσιαστές την 30η Αυγούστου/ 11 Σεπτεμβρίου αντικαθιστώντας τους ήδη εκλεγμένους.

Η Γερουσία , θέλοντας να επιτύχει την ηρεμία στην Κεφαλονιά, αναγνώρισε τις εκλογές και διόρισε τον Κωνσταντίνο κόμη Χωραφά πληρεξούσιό της. Παράλληλα για να καλύψει τα κενά, που δημιούργησε η στάση των στρατιωτών, ενίσχυσε τη φρουρά με τμήματα τυφεκιοφόρων και πυροβολητών, που μεταφέρθηκαν από την Κέρκυρα και ανέθεσε τη στρατιωτική διοίκηση στο Ρώσο συνταγματάρχη του Μηχανικού Κάρολο Σχραϊτερφέλντ (Schreiterfeld).

Ο Χωραφάς , αφού διεκπεραίωσε τις εντολές της Γερουσίας, παραιτήθηκε στις 7/19 Οκτωβρίου 1800, ενώ ο Σχραϊτερφέλντ αντικαταστάθηκε από τον Κερκυραίο Συνταγματάρχη Νικόλαο Πιέρη, ο οποίος μετακινήθηκε με την μονάδα του από τη Ζάκυνθο.

Στις 25 Οκτωβρίου/6 Νοεμβρίου1800 ο Σουλτάνος εξέδωσε διάταγμα με το οποίο οι δυο αντιπρόσωποι της Γερουσίας στην Κωνσταντινούπολη, διορίζονταν «Αυτοκρατορικοί Επίτροποι» και όφειλαν, σε συνεργασία με τον Ηγεμόνα της Πολιτείας, να συστήσουν τις τοπικές κυβερνήσεις των νησιών Αυτοί επανερχόμενοι στην Κέρκυρα εγκατέστησαν τις τοπικές αρχές (στις 1/13 Ιανουαρίου 1801 έγινε ή έπαρση της Επτανησιακής Σημαίας στην Κέρκυρα) και στις 9/21 Απριλίου 1801 έλαβαν την εντολή από την Γερουσία να συνεχίσουν και στα άλλα νησιά, στα οποία άρχισαν να εκδηλώνονται χωριστικά κινήματα.

Σχετικά ενημερώθηκαν οι τοπικές διοικήσεις και διετέθη το δημόσιο πλοίο με κυβερνήτη τον κερκυραίο Κωνσταντίνο Ξήντα.

Ο Αντώνιος–Μαρία κόμης Καποδίστριας δήλωσε προσωπικό κώλυμα και όπως είχε δικαίωμα, από το σουλτανικό διάταγμα, όρισε αντικαταστάτη, παρακάμπτοντας τον πρωτότοκο γιό του Βιάρο και τον τριτότοκο Αυγουστίνο, που είχε γραμματέα στην Κωνσταντινούπολη, το δευτερότοκο Ιωάννη, γιατρό, ασχολούμενο τότε με τη διεύθυνση του στρατιωτικού οθωμανικού νοσοκομείου στην Κέρκυρα.

Όταν οι Αυτοκρατορικοί Επίτροποι έφθασαν στην Κεφαλονιά (27Απριλίου/9 Μαίου 1801) την βρήκαν κατά τον Μάρκο Θεοτόκη «…εν πλήρει στάσει. Ένοπλοι χωρικοί ανήκοντες εις διάφορα κόμματα κατεφόβιζον τους αστούς, έτεροι ωφελούμενοι εκ της αναρχίας παρεδίδοντο εις αρπαγάς και πειρατείας…» Μεταξύ των περιστατικών βίας που εκδηλώθηκαν, ιδιαίτερη σημασία πρέπει να δοθεί για μεν τη θρασύτητά τους στις επιθέσεις των φατριών των Λοβέρδων και των Τυπάλδων – Χαριτάτων εναντίον της πόλης και της ευρύτερης περιοχής του Ληξουρίου, για δε την έκτασή τους στις λεηλασίες, που έκανε η φατρία των κομήτων Μεταξά των μοναστηριών της Υπαπαντής και τoυ Κεχριώνα, καθώς και διαφόρων κτημάτων στη Σάμη.

Γράφει χαρακτηριστικά πάλι ο Μάρκος Θεοτόκης:

«…Ο κόμης Πέτρος Μεταξάς μετά 70 ληστών κατέσχε την οικίαν και τα εν Σάμη κτήματα του Πεκατόρου, όστις προβλέπων τούτο, δυο ημέρας προ της ελεύσεως του Μεταξά, ηδυνήθη δια θαλάσσης και δια ξηράς να μετακομίση αλλαχού τα εν τη οικία και ταις αποθήκαις σωζόμενα έπιπλα και είδη…»

Ο νεαρός Καποδίστριας (γεννημένος το 1776 ήταν τότε 25 ετών) φανέρωσε αμέσως τις ηγετικές ικανότητες που είχε διακρίνει ο πατέρας του. Στη μεγάλη συγκέντρωση πολιτών όλων των τάξεων, που οργάνωσε η τοπική κυβέρνηση, έλαβε τον λόγο, υποσκελίζοντας τον αρχαιότερό του Σιγούρο-Δεσύλλα, και αφού επαίνεσε τις τοπικές αρχές, γνωστοποίησε τον σκοπό και τη μέθοδο της Αυτοκρατορικής Επιτροπής, ζητώντας τη συνδρομή όλων για το καλό του τόπου.

Οι εξαιρετικές εντυπώσεις που προκάλεσε η εμφάνιση των Επιτρόπων, θορύβησαν εκείνους που επεδίωκαν την αναταραχή, με αποτέλεσμα η φατρία του ταγματάρχη Ανδρέα Ρικιαρδόπουλου – Στεκούλη που, από την έξωση των Γάλλων δημοκρατικών, είχε σφετερισθεί τη στρατιωτική εξουσία, να κινηθεί συνωμοτικά για την ματαίωση των σχεδίων.

Παράλληλα στα Τρωγιανάτα ο Ευστάθιος Μεταξάς, που επέστρεψε από τη Ζάκυνθο, κυκλοφορούσε προκηρύξεις με τις οποίες καλούσε το λαό στο Αργοστόλι, στις 2/14 Μαίου, για να αντικατασταθεί η κυβέρνηση από νέα την οποία εκείνος, ως φορέας της νόμιμης εξουσίας, θα πρότεινε.

Οι Επίτροποι κατανοώντας τους κινδύνους, συνέστησαν «Επιτροπή Δημόσιας Ασφάλειας» αποτελούμενη από δώδεκα προσωπικότητες όπως ο Κ. Χωραφάς, ο Δ. Πινιατόρος και ο Στ. Φωκάς και διέταξαν, απειλώντας βαρύτατες ποινές, τον μεν Ευστάθιο Μεταξά να εγκαταλείψει εντός 48 ωρών το νησί, την δε οικογένεια Ρικιαρδόπουλου να περιορισθεί στη Λιβαθώ.

Ο Μεταξάς έχοντας συναίσθηση της υπεροχής του ,πολιόρκησε το Αργοστόλι, απειλώντας πλέον και τους ίδιους τους Επιτρόπους. Ο Καποδίστριας για να σταθμίσει την κατάσταση, παρά τις αντιρρήσεις των Σιγούρου –Δεσύλλα και Πιέρη επεδίωξε, το ίδιο βράδι να έχει προσωπική συνάντηση μαζί του σε κάποιο από τα χωριά που είχε υπό τον έλεγχό του ο Μεταξάς, συνοδευόμενος μόνο από έναν οδηγό.

Επιστρέφοντας ο Καποδίστριας από αυτή την παράτολμη επιχείρηση, πρότεινε την ίδρυση επιτροπής που θα έλυνε τις διαφορές και θα απομάκρυνε τους ενόπλους από την πόλη. Η « Επιτροπή Ειρήνης » συγκροτήθηκε από τους ευπατρίδες Στέφανο Φωκά, Νικολή Φωκά, Δημήτριο Πινιατόρο και Νικόλαο Άννινο. Αυτή εξέδωσε διαταγή που επαναλάμβανε τις αποφάσεις της προηγούμενης, απαιτούσε τον γενικό αφοπλισμό και καθόριζε τη λειτουργία της Πολιτείας.

Την διαταγή με γενναιότητα, μετέφερε στους πολιορκητές μόνος, ο λοχαγός Θεοτόκης, ο οποίος και τους ενημέρωσε ότι πρέπει να διαλύσουν την πολιορκία και να επιστρέψουν στα σπίτια τους.

Μετά τη δημοσίευση της διαταγής, η Επιτροπή περιόδευσε την πόλη κρατώντας κλαδιά ελιάς, διαβεβαιώνοντας τους πολίτες ότι έγινε ειρήνη και προτρέποντάς τους να τη σεβαστούν. Αυτή την κρίσιμη στιγμή ο συνταγματάρχης Πιέρης, επειδή κάποιοι οπαδοί του Μεταξά έδειξαν θρασύτητα, μπήκε στο κέντρο της παράταξης των αντιμαχομένων και διέταξε τον μεν ταγματάρχη Ρικιαρδόπουλο να αποχωρήσει, τους δε άλλους ενόπλους να αποσυρθούν.

Ύστερα από αυτή την ενέργεια των Αυτοκρατορικών Επιτρόπων άρχισαν και μεταξύ των στασιαστών να υπερτερούν εκείνοι που επιθυμούσαν τη σύσταση της Πολιτείας. Μάλιστα δυο πολυάριθμες οικογένειες οι Κωστάτοι και οι Γαρμπή ζήτησαν να υψώσουν και να φρουρήσουν την σημαία της.

Στις 8/20 Μαίου η τοπική κυβέρνηση, κατανοώντας ότι ο τρόπος εκλογής της δυσχέραινε τα πράγματα, παραιτήθηκε αναθέτοντας την αρχή στους Αυτοκρατορικούς Επιτρόπους. Αυτοί ανέλαβαν την εξουσία, ως προσωρινή διοίκηση, προσκαλώντας και την «Επί της Δημοσίας Ασφαλείας Επιτροπήν». Στις 15/27 Μαίου έφθασαν ως επικουρία δύο λόχοι επιλέκτων (100 πεζών και 20 Πυροβολητών) με 2 πεδινά τηλεβόλα, υπό τον κερκυραίο συνταγματάρχη Αυγουστίνο Βαρούχα, που ανέλαβε ως αρχαιότερος τη διοίκηση.

Ο Πιέρης παρέμεινε ως γενικός επιθεωρητής. Η παρουσία της στρατιωτικής μονάδας και ενός μικρού ρωσικού πολεμικού πλοίου (Bergantino ) που ακολούθησε , ενίσχυσαν αποφασιστικά τη θέση των Αυτοκρατορικών Επιτρόπων, ιδιαίτερα απέναντι στην ισχυρή φατρία των Μεταξά.

Η προσωρινή διοίκηση αποκατέστησε την τάξη και σύντομα άρχισαν να επιστρέφουν όσοι κυνηγημένοι είχαν εγκαταλείψει το νησί. Μάλιστα στις 16/28 Μαίου επετράπη και η επιστροφή του «…καλού, τιμίου και ζηλωτή υιού της Πολιτοκρατείας της Κεφαλληνίας Δρ. Ευσταθίου Μεταξά…». Είναι προφανές ότι με αυτήν ολοκληρώθηκαν όσα συμφωνήθηκαν με τον Καποδίστρια εκείνη την άγρια νύχτα, άλλωστε η παρουσία του Μεταξά ήταν αναγκαία αφού έπρεπε να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα των υπερβολικών απαιτήσεων, ως αποζημιώσεων, αυτών που είχαν υποστεί καταστροφές.

Ενώ συνέβαιναν αυτά, αιφνιδιαστικά παραιτήθηκαν από την προσωρινή κυβέρνηση όλα τα μέλη τα καταγόμενα από το Ληξούρι και ταυτόχρονα έφθασαν ειδήσεις στους Επιτρόπους για μεγάλη συγκέντρωση οπλισμού και πολεμοφοδίων εκεί, μάλιστα τους καταδόθηκε και η μεταφορά τηλεβόλου. Καθώς οι Ληξουριώτες δεν επέτρεψαν την εξακρίβωση των πληροφοριών (εξανάγκασαν με καταιγιστικές βολές το στρατιωτικό απόσπασμα, που στάλθηκε γι’ αυτό να υποχωρήσει) οι Επίτροποι αποφάσισαν να τους επισκεφθούν, με την ευκαιρία της προγραμματισμένης αλλαγής της φρουράς.

Η επίσκεψη ξεκίνησε με τους χειρότερους οιωνούς, καθώς διαδόθηκε ότι σκοπός της ήταν η κατάργηση του Υγειονομείου και των Δικαστηρίων και ο εμπρησμός των σπιτιών των αρχιστασιαστών. Οι Επίτροποι με προκήρυξη καθησύχασαν τους πολίτες και εκείνοι τους δεξιώθηκαν φιλόφρονα στην τοπική Λέσχη. Εκεί τους προσφώνησε ο Ελευθέριος Τυπάλδος- Πρετεντέρης παρουσιάζοντας το κλίμα αβεβαιότητας στο οποίο ζούσαν και οι Επίτροποι επανέλαβαν τις καλές προθέσεις της Πολιτείας.

Σε παρατήρηση κάποιου ότι δεν έχουν πλέον καμία εμπι στοσύνη στους Αργοστολιώτες , ο Καποδίστριας απάντησε πως είναι έγκλημα να μη δεχονται την ενότητα, στηριζόμενοι σε αμφιβολίες γι’ αυτό «..ας επανορθώσωσι τα λάθη, εκλέγοντες τέσσαρας ευϋπολήπτους πολίτας, ίνα συζητήσωσι μετά των ευϋποληπτοτέρων του Αργοστολίου, περί των υποθέσεων της Πατρίδος, άνευ όμως όπλων, άνευ διαβουλίων, άνευ στασιαστικών προθέσεων, αλλά μετά ψυχράς και ησύχου περισκέψεως και τότε περατωθήσονται πάντα μετά ειρήνης, ομονοίας και ισότητος…»

Οι λόγοι αυτοί έπεισαν τους πολίτες και οι Επίτροποι επέστρεψαν στο Αργοστόλι αισιόδοξοι για τις εξελίξεις. Φθάνοντας εκεί, πληροφορήθηκαν ότι οι φατρίες των Μεταξά και Ρικιαρδόπουλου –Στεκούλη είχαν συναθροίσει πάνω από 300 οπλοφόρους από τη Λιβαθώ και κινούνταν προς τη πόλη με σκοπό τη λεηλασία και την καταστροφή της, μη αναγνωρίζοντας καμία άλλη εξουσία εκτός από τη Γερουσία και την παραιτηθείσα κυβέρνηση.

Οι Επίτροποι διαφώνησαν μεταξύ τους για τον τρόπο με τον οποίο έπρεπε να ενεργήσουν, τελικά όμως υπερίσχυσε η άποψη του Καποδίστρια για δυναμική επιχείρηση, η οποία και ανατέθηκε στον Πιέρη. Αυτός στις 3 /15 Ιουνίου με ένα τάγμα 231 ανδρών και δύο πεδινά τηλεβόλα, εξόρμησε από τα Κοκολάτα και διέλυσε τους στασιαστές στα Φωκάτα, ενώ οι εφεδρείες τους αποτέλειωσαν στα Σπήλια και στις διαβάσεις προς την Κραναία.

Από τους αρχηγούς όλοι οι Ρικιαρδόπουλοι δι έφυγαν στην τουρκοκρατούμενη Ελλάδα, ενώ από τους Μεταξάδες ο Καίσαρ κατέφυγε στην Κέρκυρα, όπου και παραδόθηκε στη Γερουσία ζητώντας την αναστολή της εξορίας του και ο αδελφός του Ανδρέας παραδόθηκε και φυλακίστηκε στο δημόσιο πλοίο για να οδηγηθεί στην Κέρκυρα. Πριν όμως γίνει αυτό, κατάφερε να αποδράσει, κολυμπώντας. Ο Καποδίστριας θεώρησε ως υπεύθυνους τον πλοίαρχο Ξήντα και τον επικεφαλής λοχαγό Αντώνιο-Βίκτωρα κόμη Καποδίστρια, πρώτο εξάδελφο του πατέρα του, και σε επίδειξη δύναμης τους έστειλε, δεμένους,να δικαστούν στην Κέρκυρα.

Στη συνέχεια με υπόδειξη του Καποδίστρια η «Επί της Δημοσίας Ασφαλείας Επιτροπή» εξέδωσε προκήρυγμα με το οποίο ενημέρωνε τους πολίτες για τα συμβάντα και απαγόρευε την οπλοφορία.

Οι Κεφαλονίτες κομματάρχες άρχισαν να κατανοούν ότι η παρουσία των εκπροσώπων της Γερουσίας ματαίωνε τα σχέδιά τους για την τελική επικράτησή τους επί των αντιπάλων και προσπάθησαν να τους διασπάσουν, θεωρώντας τον Καποδίστρια προσκείμενο στις απόψεις τους. Έστειλαν λοιπόν, αναφορά στη Γερουσία με την οποία ζητούσαν να απομακρυνθούν οι Σιγούρος και Βαρούχας, που δεν ήταν αποτελεσματικοί κατά τη αντιμετώπιση της ανταρσίας, ώστε να μείνουν μόνοι οι Καποδίστριας και Πιέρης, που την κατέστειλαν. Οι τελευταίοι όμως, θεώρησαν τους εαυτούς τους θιγόμενους και με αναφορά διαμαρτυρήθηκαν αμέσως στον Ηγεμόνα Γεώργιο-Σπυρίδωνα κόμη Θεοτόκη υπερασπιζόμενοι την τιμή τους και τους συνεργάτες τους.

Στο μεταξύ στο Ληξούρι, που συνέχιζε τις διασπαστικές ενέργειες, συνελήφθησαν δυο κατηγορούμενοι για ληστείες και φόνους, όμως οι συγγενείς τους από τη Κοντογενάδα Ανωγής, που ανήκαν στη φατρία των Λοβέρδων πολιόρκησαν την πόλη απειλώντας καταστροφές εάν δεν απελευθερώνονταν. Ο Καποδίστριας έστειλε αμέσως στις 3/15 Ιουλίου τον Πιέρη με ένα λόχο και ένα πυροβόλο και εκείνος επέβαλε την τάξη εκτελώντας δημόσια τους ληστές και διαλύοντας τους πολιορκητές, που ήδη είχαν προκαλέσει καταστροφές και μέσα στην πόλη (7/19 Ιουλίου 1801).

Ύστερα από αυτά στις 8/20 Ιουλίου ο Καποδίστριας, που πλέον είχε επιβληθεί ,συγκάλεσε το Μεγάλο Συμβούλιο και τα 280 μέλη του, σε έξι ημέρες, εξέλεξαν τους τρεις γερουσιαστές και όλες τις άλλες τοπικές αρχές. Οι θέσεις μοιράστηκαν ισομερώς μεταξύ των εκπροσώπων των τριών αστικών κέντρων : του Κάστρου, του Αργοστολιού και του Ληξουριού.

Το Συμβούλιο επικύρωσε επίσης θέσπισμα της Γερουσίας που έκρινε έκπτωτο από τα αξιώματά του τον πρεσβευτή της Πολιτείας στην Πετρούπολη Άγγελο Όριο, που είχε προτιμήσει την αυστριακή ιθαγένεια. Στις 15/27 Ιουλίου οι Επίτροποι ανακοίνωσαν την εγκατάσταση των αρχών και προετοιμάσθηκαν να εγκαταλείψουν το νησί με τη στρατιωτική δύναμη της Πολιτείας. Επειδή όμως και πάλι οι αποφάσεις δεν ήταν αποδεκτές από την πλειοψηφία του Ληξουριού, η τοπική κυβέρνηση ανέθεσε στον Καποδίστρια να την εκπροσωπήσει και να παρουσιάσει την κατάσταση στον Ηγεμόνα και τη Γερουσία για να αποτραπεί η απομάκρυνση όλης της Φρουράς.

Ο Καποδίστριας ταξίδεψε στις 23 Ιουλίου/ 4 Αυγούστου και έπεισε τη Γερουσία να παραμείνει η μο νάδα του Πιέρη. Γυρνώντας στην Κεφαλονιά τα γεγονότα δεν άργησαν να τον επιβεβαιώσουν αφού οι χωρικοί της Ανωγής και της Κατωγής επιτέθηκαν στο Ληξούρι στις 4/ 16 Αυγούστου.

Σε αυτή την επίθεση οι στασιαστές κατάφεραν με απάτη να επιβληθούν, να σκοτώσουν σχε δόν τη μισή φρουρά και τον επικεφαλής λοχαγό (της κεφαλληνιακής εθνοφυλακής) Άγγελο Τυπάλδο –Ιακωβάτο, τον οποίο και διαμέλισαν, να εξαναγκάσουν μεταδίδοντάς του ψευδείς διαταγές, τον τραυματισμένο λοχαγό (της Πολιτείας) Τιμόθεο Ούγκαρο, να μεταφέρει στο Αργοστολι τους υπόλοιπους στρατιώτες, και να επιδοθούν σε λεηλασίες και εμπρησμούς των περιουσιών των υποστηρικτών της Ομοσπονδίας.

Επίσης εγκατέστησαν νέα αρχή με τους: Αλοϊσιο Λοβέρδο, Μαρίνο Δαμουλιάνο και Αναστάσιο Λοβέρδο. Αυτοί δημοσίευσαν προκηρύξεις που αφενός απαγόρευαν «…πάσαν επικοινωνίαν μετά του Αργοστολίου επ’ απειλή τοις παραβάταις πυροβολισμού και εμπρησμού του πλοίου των …» αφετέρου παρουσίαζαν το αμέσως επόμενο αίτημα της φατρίας τους, που ήταν η κατάργηση και ο σφετερισμός των φόρων ( κυρίως της σταφίδας ) που τότε ανερχόταν στο πολύ μεγάλο ποσό των 16.000 τάλιρων, καθώς η Παλική ήταν το πλουσιώτερο και το πολυανθρωπότερο μέρος του νησιού.

Σε αυτές τις ενέργειες έβρισκαν συμπαραστάτη τον υποπρόξενο της Αυστρίας Φραγκίσκο Ιγγιόστρη, του οποίου η περιφρονητική προς την Πολιτεία συμπεριφορά τους αποθράσυνε. Η αδυναμία είσπραξης των φόρων δημιούργησε μεγάλα προβλήματα στους Επιτρόπους, που δεν μπορούσαν να αντιμετωπίσουν κανένα έξοδο της διοικήσεως. Το πρόβλημα λύθηκε με στρατήγημα του Πιέρη που εμφανέστατα ετοίμασε την μονάδα του για αναχώρηση. Τρομαγμένοι από την είδηση οι κάτοικοι του Αργοστολιού κατέθεσαν στο δημόσιο ταμείο τόσο μεγάλα ποσά που άρκεσαν για τη συντήρηση του στρατού και της διοίκησης και επέτρεψαν την αναχώρηση για την Κέρκυρα των δυο Γερουσιαστών, του Κάστρου Λουκά Παν. Χωραφά και του Αργοστολιού Πέτρου Χοϊδά. (Ο Γερουσιαστής του Ληξουριού Φιοροβάντες Αλ. Κρασσάς δεν τόλμησε γιατί απειλήθηκε από τους συντοπίτες του ότι αν αναχωρούσε θα του έκαιγαν το σπίτι).

Ο Καποδίστριας έκανε μια τελευταία προσπάθεια προσέγγισης πηγαίνοντας στο Ληξούρι με τον από όλους σεβαστό Ανδρέα Πανά. Αδιάλλακτοι οι Ληξουριώτες απέρριψαν τις προτάσεις του. Τότε διαπίστωσε ο Καποδίστριας ότι «…η φιλαρχία, η αρπαγή του δημοσίου πλούτου και αι εκδικήσεις δεν ήσαν τα μόνα αίτια της στάσεως και αναρχίας …» καθώς σημαντικό παράγοντα συνιστούσε και η συμπεριφορά του αυστριακού υποπροξένου. Ενημέρωσε σχετικά την Γερουσία και εκείνη αφού έλαβε και την γνώμη της τοπικής διοικήσεως ζήτησε αργότερα την παύση του Ιγγιόστρη.

Θεωρώντας πως εξετέλεσαν το καθήκον τους οι Επίτροποι αναχώρησαν από την Κεφαλονιά στις 1527 Αυγούστου 1801 για να συνεχίσουν το έργο τους στην Ιθάκη. Η απομάκρυνση των εκπροσώπων της κεντρικής διοίκησης αποθράσυνε τα έξαλλα στοιχεία και των δυο πλευρών που για μία ακόμη φορά απομόνωσαν τους ψύχραιμους και λογικούς, σχεδιάζοντας νέες επιδρομές, λεηλασίες και βιαιοπραγίες. Χαρακτηριστική του κλίματος που επικράτησε και στις δυο πλευρές είναι η επιστολή των αρχών του Ληξουριού και των τμημάτων Θηνέας, Ανωγής και Κατωγής προς τη Γερουσία της 19ης Σεπτεμβρίου1ης Οκτωβρίου 1801:

«..δεν δύναται να υφίσταται πλέον Ενότης, Αδελφότης και Επίκοινος Κυβέρνησις διότι και αυτή η φύσις εχώρισε το Αργοστόλιον του Ληξουρίου δια 30 μιλίων αποστάσεως διά ξηράς και 6 διά θαλάσσης και διότι αι καρδίαι αμοιβαίως εχωρίσθησαν και εξ αδιαλλάκτου μίσους αμοιβαίως κατέχονται…»

Ύστερα από αυτά ήταν πλέον θέμα ημερών η νέα επίθεση εναντίον του Αργοστολιού της φατρίας των Μεταξά, που έγινε στις 21 Μαρτίου/1 Απριλίου 1802, αλλά αποκρούσθηκε από την κεφαλληνιακή εθνοφυλακή και τον λοχαγό Ανδρέα Σπ. Άνινο. Κατά τις συμπλοκές σκοτώθηκε ο στασιαστής Κοσμέτος Βαλσάμος-Ορκουλάτος και συνελήφθησαν οι Καίσαρ Αν. Μεταξάς, Σταμάτιος Ι. Κουμούδος και Νικόλαος Π. Καλιγάς, που καταδικάσθηκαν και εκτελέστηκαν δημόσια. Ο μόνος που κατάφερε να διαφύγει ήταν ο Ανδρέας Αν. Μεταξάς.

Καθώς η φατρία των κομήτων Μεταξά υποτάχθηκε, οι προσκείμενοι στην Πολιτεία κάτοικοι της Λιβαθούς απέκλεισαν με τα πλοία τους το Ληξούρι εξαναγκάζοντας τους προσκείμενους στους Μεταξά στασιαστές Γεώργιο Τυπάλδο- Παυλή, που είχε νυμφευθεί την αδελφή τους, Πυλαρινούς και Λοβέρδους να εγκαταλείψουν το νησί. Χωρίς αρχηγούς οι υπόλοιποι αναγκάστηκαν να δηλώσουν πως επιθυμούν την ειρήνη και τη συνεργασία.

Έτσι έληξε η περιπέτεια της Κεφαλονιάς. Δεν τελείωσε όμως η προσφορά του Καποδίστρια σε αυτήν. Από τις 22 Σεπτεμβρίου/4 Οκτωβρίου έως τις 9/21 Οκτωβρίου 1802 επανήλθε στη διοίκησή της. Τότε η Γερουσία και ο πληρεξούσιος υπουργός του τσάρου Γεώργιος κόμης Μοτσενίγος, που ουσιαστικά ενεργούσε ως αρμοστής, έκριναν πως ήταν ο μόνος κατάλληλος ως Έκτακτος Έπαρχος να διατηρήσει την ηρεμία, να εγκαταστήσει τη ρωσική φρουρά , να αφοπλίσει την ευθυνόμενη γιά πολλές ταραχές Κεφαλληνιακή Εθνοφυλακή και να προετοιμάσει την ανάληψη των καθηκόντων του Ιακώβου κόμη Μερκάτη, που τοποθετήθηκε ως εκπρόσωπος του Ηγεμόνα.

Ο νεαρός Καποδίστριας πέτυχε στη δύσκολη πρώτη αποστολή του. Φεύγοντας παρέδωσε ένα νησί ειρηνευμένο, διοικούμενο από την Πολιτεία , με τους αντιπάλους αποδυναμωμένους, με ένα νέο νοσοκομείο και με πλεόνασμα 12.000 γρόσια στο δημόσιο ταμείο από τα οποία τα 8.000 ενίσχυσαν το Γενικό Ταμείο.

Αυτές οι πρώτες αποστολές φαίνεται πως παρέμειναν ζωηρές στη μνήμη του .Ο Μάρκος Θεοτόκης αναφέρει πως στις 18/30 Ιουνίου 1807, κατά την πολιορκία της Λευκάδας, είπε τα εξής σε Κεφαλλονίτες πλοιάρχους: «…άρχισα το πολιτικόν μου στάδιον εν μέσω Υμών εν Κεφαλληνία και αισθάνομαι ότι είμαι Κεφαλλήν…»

...........
Βιβλιογραφία κατ’ επιλογήν

Arliotti Demetrio, Corcirese, La vita di Giovanni conte Capodistria, scritta del 1833 Κέρκυρα 1859
Δαφνής Γρ., Ιωάννης Α. Καποδίστριας. Η γένεση του Ελληνικού Κράτους. Ίκαρος ( Αθήνα, 1976)
Θεοτόκης Μ. Ο Ιωάννης Καποδίστριας εν Κεφαλληνία και αι στάσεις αυτής εν έτεσι 1800,1801,1802. Ιστορικαί Σημειώσεις εξαχθείσαι εκ των εγγράφων του αρχείου της Επτανησίου Πολιτείας Εν Κερκύρα Τυπογραφείον Ι. Ναχαμούλη 1889
Λουκάτος Σ.Δ. Ιωάννης Καποδιστριας και η Επτάνησος Πολιτεία Αθήναι 1959
Λούντζης Ερ. Επτάνησος Πολιτεία Μετάφραση Αβιγαϊλ Λούντζη- Νικοκάβουρα
Κέρκυρα 1968 Τίτλος πρωτοτυπου: Ermanno conte Lunzi, Della Republica Settinsulare, Μπολώνια, 1863
Μαυρογιάνννης Γερ., Ιστορία των Ιονίων Νήσων αρχομένη τω 1797 και λήγουσα τω 1815 , Αθήναι 1889
Μοσχονάς Ν.Γ. « Τα Ιόνια Νησιά κατά την περίοδο 1797-1821» Ιστορία του Ελληνικού Έθνους. Εκδοτική Αθηνών τ.ΙΑ σ.382-402
Μοσχόπουλος Γ. Ιστορία της Κεφαλονιάς, Εκδόσεις Κέφαλος, Αθήνα 1988

_____________________________________________
ΣΗΜ. το κείμενο μετέφερα (διατηρώντας τον ίδιο τίτλο) από εδω: https://averoph.wordpress.com/2014/10/25/ο-iωάννης-καποδίστριας-ως-΄εκτακτος-επ/, όπου αναφέρεται ότι είναι αναδημοσίευση από το ΕΞΑΛΑΠΑΞΑΣ του άρθρου του Νίκου Κ. Κουρκουμέλη δ.φ. και μπορείς να ανατρέξεις για περισσότερες πληροφορίες. Ο σύνδεσμος που υπάρχει προς την αναφερόμενη ΠΗΓΗ, δεν θεωρήθηκε ασφαλής απο το συστημα του υπολογιστή μου.

σκέψη και περίσκεψη

noreply@blogger.com (Rodia) — Mon, 30 Sep 2024 09:53:00 +0000

αγαπητά μου παιδιά, αποφάσισα να γράψω όσα σκέφτομαι εδώ και λίγο καιρό : όταν ο σουλτάνος της απέναντι χώρας αναφέρει το Αιγαίο ως "γαλάζια πατρίδα" εννοεί φυσικά ότι το Αιγαιο είναι Ελληνικό, επειδή η Ελλάδα είναι γαλάζια όπως η σημαία της.

Η Τουρκία είναι κόκκινη, επίσης σαν τη σημαία της.

Αρα, ο σουλτάνος διεκδικεί το Αιγαίο ως ελληνική θάλασσα την οποία θέλει να αρπάξει.

Σωστά ως εδώ; το θέμα λοιπόν είναι ο λόγος για τον οποίο η ελληνική κυβέρνηση διαπραγματεύεται με τον σουλτάνο της απέναντι χώρας την αρπαγή (απο αυτόν) τμήματος της ελληνικής επικράτειας.

Μήπως δεν είναι ελληνική η κυβέρνηση της Ελλάδας; και αν δεν είναι ελληνική η κυβέρνηση, τι ακριβώς είναι; ε;

Τάκης Κουφόπουλος, 1927-2019

noreply@blogger.com (Rodia) — Sat, 17 Feb 2024 11:51:00 +0000

Το 1945 τελείωσε το 5ο Γυμνάσιο Αθηνών. Το 1946 πέτυχε στις εισαγωγικές εξετάσεις της Σχολής Μαθηματικών του Πανεπιστημίου Αθηνών και στις εισαγωγικές εξετάσεις της Σχολής Πολιτικών Μηχανικών του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου.

Ακολούθησε τη δεύτερη Σχολή. Σπουδαστής στο δεύτερο έτος, επιστρατεύτηκε και υπηρέτησε για δυόμισι περίπου χρόνια στα Βουλγαρικά σύνορα, τα Αλβανικά σύνορα και τα Άγραφα, ως Ανθυπολοχαγός Μηχανικού με ειδίκευση στην άρση ναρκοπεδίων. Τελείωσε το Πολυτεχνείο το 1953. Το ίδιο έτος διορίστηκε στο τότε Υπουργείο Δημοσίων Έργων ασχολούμενος με εργαστηριακές μελέτες και έρευνες επί των δομικών υλικών, στο Εργαστήριο του Υπουργείου, και την σύνταξη Προδιαγραφών Yλικών και Mεθόδων Kατασκευών.

Το 1967, με την έλευση της Χούντας, υπέβαλε την παραίτησή του, αρνούμενος να υπηρετήσει το καθεστώς, και με την ελπίδα ότι το ίδιο θα έπρατταν και πολλοί άλλοι δημόσιοι υπάλληλοι. Το 1970 δημιούργησε το πρώτο ιδιωτικό Εργαστήριο Ελέγχου και Ερευνών Δομικών Υλικών, και με τις υποδείξεις του και την επιστημονική του συμβολή, ιδρύθηκε το πρώτο Εργοστάσιο Έτοιμου Σκυροδέματος στη χώρα.

Δημοσίευσε, σε ελληνικά και ξένα επιστημονικά περιοδικά 17 πρωτότυπες ερευνητικές εργασίες, έλαβε μέρος, με ανακοινώσεις του, σε πολλά επιστημονικά συνέδρια, και έγραψε δύο επιστημονικά βιβλία. Ήταν ο κύριος συντάκτης του Κανονισμού Τεχνολογίας Σκυροδέματος που έγινε νόμος του Κράτους το 1985 με υποχρεωτική ισχύ σε όλα τα έργα. Ο Κανονισμός αυτός αναθεωρήθηκε, με συμβολή του, το 1997 και ισχύει μέχρι σήμερα.

Το 1956 δημοσιεύτηκε, στο Περιοδικό ΝΕΑ ΠΟΡΕΙΑ της Θεσσαλονίκης (τεύχος 15) το λογοτεχνικό του κείμενο, η "Θητεία". Το 1959 κυκλοφόρησε το πρώτο του βιβλίο "Μικρές Σύγχρονες Ιστορίες", και το 1962 το βιβλίο "Η Οδός". Το 1964 δημοσιεύτηκε το διήγημά του "Η Οδός", στην εφημερίδα της Στοκχόλμης "Σβένσκα Νταγκμπλάντετ", σε μια παγκόσμια ανθολογία μοντέρνων συγγραφέων. Το 1966 εκλήθη στη Σουηδία, από την "Εθνική Σουηδική Επιτροπή Πνευματικής Συνεργασίας στην Ευρώπη" και έλαβε μέρος σε συνέδριο με θέμα "Γλωσσικοί φραγμοί και λογοτεχνικές ανταλλαγές στην Ευρώπη". Ακολούθησε, το 1967, η δημοσίευση του διηγήματος "Επέτειος" στην φιλολογική σελίδα της προηγούμενης εφημερίδας. Έπειτα ήρθε η Χούντα.

Κατά την διάρκεια της δικτατορίας, όντας, λόγω του καθεστώτος, σε κακή ψυχολογική κατάσταση, δεν έγραφε λογοτεχνικά κείμενα. Κατέφυγε στην καλλιτεχνική φωτογραφία, και ειδικά στην φωτογράφηση σε διαφάνειες (σλάιντς), όπου η εκ των υστέρων επέμβαση - επεξεργασία και διόρθωση που γίνεται συνήθως κατά την εκτύπωση από τα αρνητικά των κανονικών φιλμ - είναι αδύνατη.

Υπέγραψε την Δήλωση των 18 συγγραφέων και ήταν συνεκδότης και συνυπεύθυνος σύμφωνα με τον τότε Νόμο της Χούντας, για το βιβλίο "18 Κείμενα" (1970), στο οποίο και δημοσίευσε το κείμενό του "Ο Ηθοποιός" γραμμένο πριν από την Χούντα. Ήταν επίσης συνεκδότης και συνυπεύθυνος στο βιβλίο "Νέα Κείμενα", που ακολούθησε, και για το οποίο έγραψε τρία αντικαθεστωτικά ποιήματα (Τεύχος 2,1971) - τα μοναδικά του λογοτεχνικά κείμενα της δικτατορίας. Έγραψε όμως πολλά αντιχουντικά σημειώματα στα τεύχη του Περιοδικού "Η Συνέχεια" (1973).

Το 1973, με την λήξη της σιωπής των συγγραφέων, κυκλοφόρησε το βιβλίο "Εκδοχές" (εκδόσεις Κέδρος) με κείμενα που είχαν γραφτεί πριν από την δικτατορία, και το 1980 το βιβλίο "Απόλογος" (εκδόσεις Διογένης). Την ίδια χρονιά, προμηθεύτηκε ηλεκτρονικό υπολογιστή Γραφείου (τον δεύτερο που εισήχθη στην Ελλάδα), και έκτοτε γράφει τα βιβλία του σε υπολογιστή, τα τυπώνει σε εκτυπωτή, σε μικρό αριθμό αντιτύπων, και τα κυκλοφορεί εκτός εμπορίου.
_________________
από εδω: http://www.takiskoufopoulos.net/Bio.html

το Παράθυρο Overton

noreply@blogger.com (Rodia) — Sat, 03 Feb 2024 11:35:00 +0000

Το παράθυρο Overton είναι μια θεωρία που βοηθά να εξηγηθεί πώς νομιμοποιούνται ορισμένες ιδέες πριν από την κοινή γνώμη και πώς, από αυτό, μια ομάδα πολιτών προσαρμόζεται σε αυτές τις ιδέες. Πρόκειται για μια μεταφορά που ανέπτυξε ο Joseph Overton, ο οποίος οδήγησε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα δημόσιας πολιτικής στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σε αυτό το άρθρο εξηγούμε τι αποτελείται το Παράθυρο Overton και γιατί ήταν μια πολύ σημαντική ιδέα να καταλάβουμε πώς μπορεί μια ομάδα ανθρώπων να καταλήξει να υιοθετεί μια ιδέα.

Το παράθυρο Overton: τι είναι;

Το παράθυρο Overton είναι γνωστό από το όνομα του Joseph Overton (1960-2003), που ανέπτυξε την ιδέα και που διετέλεσε αντιπρόεδρος του μεγαλύτερου Ινστιτούτου Πολιτικής Έρευνας στις Ηνωμένες Πολιτείες, του Κέντρου Δημόσιας Πολιτικής Mackinac, που βρίσκεται στο Μίτσιγκαν.

Ο Overton χρησιμοποίησε τη μεταφορά του παραθύρου με σκοπό να μεταφέρει την ιδέα του σε ένα στενό και καλά καθορισμένο χώρο, μέσω του οποίου μπορούμε να δούμε κάποια πράγματα και όχι άλλα. Όπως κάθε παράθυρο, πρόκειται για δομή που κατασκευάζεται σκόπιμα και στρατηγικά από κάποιον.

Για παράδειγμα, δεν είναι το ίδιο να βάλουμε ένα παράθυρο με θέα στη θάλασσα, με το να το βάλουμε με θέα στην εσωτερική αυλή. Όποιος το χτίζει και το τοποθετεί σε ένα μέρος, το κάνει με συγκεκριμένη πρόθεση.

Στην περίπτωση της δημόσιας τάξης και των απόψεων σχετικά με αυτούς, οι άνθρωποι που κατασκευάζουν το παράθυρο είναι οι ομάδες που έχουν ένα ορισμένο επίπεδο εξουσίας και πολιτικό έλεγχο. Δηλαδή, αυτές οι ομάδες κατασκευάζουν και μετακινούν τα παράθυρα μέσω των οποίων παρατηρούμε ότι συμβαίνει γύρω μας.

Η ιδέα είναι να παρουσιάσουμε μια ιδέα που, αν και αρχικά απαράδεκτη, μπορεί να υπερασπιστεί και να πλαισιωθεί έτσι ώστε να γίνει σταδιακά μια εφικτή ιδέα. Έτσι, η γνώμη εκείνων που επηρεάζονται ή ενδιαφέρονται για αυτή την ιδέα μπορεί να αντιμετωπιστεί μέσα στα περιθώρια του παραθύρου και στα συμφέροντα ορισμένων πολιτικών ομάδων.

Μια πολιτική θεωρία

Αυτό που πρότεινε ο Overton μέσω αυτής της μεταφοράς, είναι αυτό: Οι πολιτικές που θεωρούνται βιώσιμες θεωρούνται κατά κύριο λόγο σύμφωνα με την ευκολία των πολιτικών, πέρα από τα ατομικά τους συμφέροντα.

Αυτές οι πολιτικές μπορούν να παρουσιαστούν σε ένα περισσότερο ή λιγότερο στενό εύρος, ανάλογα με το πόσο ποικίλλει η γνώμη της κοινωνίας. Έτσι, κινούνται σε κάθετη κλίμακα ανάλογα με το αν η αποδοχή τους μπορεί να επεκταθεί ή να μειωθεί. Κατά γενικό κανόνα, το σχήμα του παραθύρου κάνει όσους πιστεύουν σε ορισμένες ιδεολογικές τάσεις να δίνουν προσοχή σε ορισμένες ιδέες και να αγνοούν ή να ελαχιστοποιούν τη σημασία των αντιτιθέμενων.

Το παράθυρο Overton μπορεί να μετακινηθεί σύμφωνα με το τρέχον ενδιαφέρον και τη δυνατότητα αποδοχής από την πλειοψηφία. Τα όριά του μπορούν να γίνουν ευρύτερα ή στενότερα, ανάλογα με την ιδέα που θέλει να δικαιολογηθεί πριν από την κοινή γνώμη. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο είναι επίσης γνωστός ως “παράθυρο ευκαιρίας” και “παράθυρο αποδοχής”.

Η κοινή γνώμη και οι πολιτικές ιδέες

Ομοίως, αυτή η πολιτική θεωρία εξηγεί ότι, πέρα από τις μεμονωμένες αναφορές που έχουμε για τους πολιτικούς, τείνουμε να αποδεχόμαστε την πολιτική βιωσιμότητα των ιδεών τους επειδή παρουσιάζουν ένα πολύ στενό φάσμα δυνατοτήτων.

Αυτό το εύρος σημαίνει ότι μια δημόσια πολιτική (για παράδειγμα, μέτρο που υιοθετείται για τη διαχείριση της μετανάστευσης από το Μεξικό στις Ηνωμένες Πολιτείες) μπορεί να αλλάξει από το να θεωρείται “αδιανόητο” ως “αποδεκτό”, τότε “λογικό”, “δημοφιλές” τέλος, ως απαραίτητη πολιτική.

Με τη σειρά του, αυτό το φάσμα των δυνατοτήτων προσαρμόζεται ανάλογα με τα χαρακτηριστικά των πολιτών και την τρέχουσα κατάσταση της κοινής γνώμης, έτσι ώστε το πρόσωπο που τις προτείνει να θεωρείται ως αρμόδιος πολιτικός, ή τουλάχιστον όχι πολύ ριζοσπαστικός.

Στρατηγικά, κάποιες ιδέες μπορούν να παρουσιαστούν ως ριζοσπαστικές, έτσι ώστε αυτό που είναι “έξω από το παράθυρο” θεωρείται μέτριο και αποδεκτό. Έτσι, το παράθυρο μπορεί να τροποποιήσει τα όριά του και τον τόπο στον οποίο γυρίζουμε, και ακόμη και την ίδια την αντίληψη του τι παρατηρούμε.

Μπορεί να εφαρμοστεί για να κατανοήσει τον τρόπο με τον οποίο οι κοινωνίες υιοθετούν και εγκατάλειψαν κάποιες ιδέες με την πάροδο του χρόνου, μέσω της υπεράσπισης με λογικά, ηθικά και συναισθηματικά κριτήρια από την ενδιαφερόμενη πολιτική ομάδα. Μέσα από αυτή τη μεταφορά μπορείτε να αναλύσετε διαφορετικά κοινωνικά γεγονότα και πώς νομιμοποιήθηκαν ιδανικά και πρακτικές κάθε είδους, πολλά από τα οποία είναι επικίνδυνα.

Δημοτικότητα και συναφή έργα

Παρόλο που το παράθυρο Overton είναι σήμερα μια πολύ δημοφιλής θεωρία, είναι επίσης μια αρκετά πρόσφατη ιδέα. Έγινε μόνη της μια θεωρία μετά το θάνατο του Joseph Overton ως αποτέλεσμα των τραυματισμών που προκλήθηκαν σε αεροπορικό δυστύχημα.

Ο συνάδελφός του, ο Joseph Leman, ήταν ένας από τους ανθρώπους που το βάφτισαν και το διέδωσαν κατά τη διάρκεια της πρώτης δεκαετίας του 21ου αιώνα. Με βάση αυτή την ιδέα, υπάρχει ακόμη και ένα μυθιστόρημα που ονομάζεται Το παράθυρο Overton, ένα από τα καλύτερα έργα πώλησης του αμερικανικού και πολιτικού σχολιαστή Glenn Beck κατά την τελευταία δεκαετία.

Τα στάδια του παραθύρου Overton

Κατ' αρχήν, φαίνεται αδύνατο η κοινωνία να δεχθεί μερικά από τα συζητούμενα ταμπού. Ωστόσο, η θεωρία παραθύρων του Overton υποστηρίζει ότι αυτό μπορεί να συμβεί. Για να δούμε ποια είναι τα διαφορετικά στάδια του παραθύρου Overton, θα επικεντρωθούμε σε ένα συγκεκριμένο ταμπού, για παράδειγμα τον κανιβαλισμό.

Στάδιο 1: από το αδιανόητο μέχρι το ριζικό

Στο πρώτο στάδιο, ο κανιβαλισμός είναι κάτω από το χαμηλότερο επίπεδο αποδοχής του παραθύρου Overton. Η κοινωνία θεωρεί ότι αποτελεί σωστή πρακτική ανήθικων ή κοινωνιοπαθητικών. Αυτή η ιδέα θεωρείται αηδιαστική και ξένη προς όλη την ηθική. Σε αυτό το σημείο, το παράθυρο είναι κλειστό και δεν κινείται.

Αρχίζοντας με την αλλαγή της άποψης, η ιδέα μεταφέρεται στον επιστημονικό τομέα, καθώς για τους επιστήμονες δεν θα πρέπει να υπάρχουν θέματα ταμπού. Έτσι, η πνευματική κοινότητα θα αναλύσει τις παραδόσεις και τα τελετουργικά ορισμένων φυλών, δημιουργώντας παράλληλα μια ριζοσπαστική ομάδα κανιβάλων που προειδοποιούνται από τα ΜΜΕ.

Στάδιο 2: από το ριζικό έως το αποδεκτό

Μετά το στάδιο 1, η ιδέα έχει πάει από το να είναι αδιανόητο να συζητηθεί. Στο δεύτερο στάδιο, επιδιώκεται η αποδοχή της ιδέας. Με τα συμπεράσματα των επιστημόνων, όσοι αρνούνται να αποκτήσουν γνώσεις σχετικά με το αντικείμενο μπορούν να χαρακτηριστούν ως αδιάλλακτοι.

Οι άνθρωποι που αντιστέκονται θα αρχίσουν να φαίνονται σαν φανατικοί που αντιτίθενται στην επιστήμη. Η μισαλλοδοξία καταδικάζεται δημοσίως, καθώς η ιδέα χάνει τις αρνητικές της σημασίες, αλλάζοντας το όνομα του κανιβαλισμού από ανθρωποφαγία σε κάτι δίκαιο και αποδεκτό. Με λίγα λόγια, τα μέσα ενημέρωσης θα κάνουν το γεγονός που κάποιος τρώει ανθρώπινη σάρκα να θεωρηθεί ως κάτι αποδεκτό και αξιοσέβαστο.

Στάδιο 3: από το αποδεκτό έως το λογικό

Κάνοντας την κατανάλωση ανθρώπινης σάρκας ένα κοινό δικαίωμα, θα μπορούσε κανείς να πάει από μια απαράδεκτη ιδέα σε μια λογική. Εν τω μεταξύ, Όσοι εξακολουθούν να αντιτίθενται στην ιδέα θα συνεχίσουν να επικρίνονται. Αυτοί οι άνθρωποι θα θεωρηθούν ριζοσπάστες που αντιτίθενται σε ένα θεμελιώδες δικαίωμα.

Από την άλλη πλευρά, η επιστημονική κοινότητα και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης θα επιμείνουν ότι η ανθρώπινη ιστορία είναι γεμάτη με περιπτώσεις κανιβαλισμού, χωρίς αυτό να είναι περίεργο για αυτές τις αρχαίες κοινωνίες.

Στάδιο 4: από το λογικό στο δημοφιλές

Σε αυτές τις στιγμές, ο κανιβαλισμός γίνεται ένα αγαπημένο θέμα. Η ιδέα αρχίζει να προβάλλεται στις ταινίες, στις τηλεοπτικές σειρές και σε οποιαδήποτε άλλη μέθοδο ψυχαγωγίας ως κάτι θετικό. Ταυτόχρονα, τα ιστορικά στοιχεία που σχετίζονται με αυτές τις πρακτικές έχουν επαίνους. Το φαινόμενο είναι ολοένα και πιο γεμάτο και συνεχίζει να ενισχύει τη θετική του εικόνα.

Στάδιο 5: από το λαϊκό στο πολιτικό

Τέλος, το παράθυρο Overton, κλειστό στην αρχή, άνοιξε ευρύτατα. Σε αυτό το τελευταίο στάδιο αρχίζει να προετοιμάζεται ο νομοθετικός μηχανισμός που θα νομιμοποιήσει το φαινόμενο. Οι υποστηρικτές του κανιβαλισμού εδραιώνονται στην πολιτική και αρχίζουν να αναζητούν περισσότερη εξουσία και εκπροσώπηση.

Έτσι, μια ιδέα που κατ' αρχήν ήταν αδιανόητη και ανήθικη σε όλες τις πτυχές της, έχει καθιερωθεί στη συλλογική συνείδηση ως δικαίωμα μέσω μιας θεωρίας που μπορεί να αλλάξει την αντίληψη του κοινού για οποιαδήποτε ιδέα, όσο τρελή μπορεί να είναι.
_____________________
ΣΗΜ. μεταφορά από εδω: https://nikolaosanaximandros.gr/parathyro-overton/

συμφεροντολογική ψήφος

noreply@blogger.com (Rodia) — Thu, 15 Jun 2023 11:39:00 +0000

οι Αξίες αυτές δεν είναι ούτε δεξιές ούτε αριστερές, όλα τα στομάχια χρειάζονται φαγητό κι αυτό (καθως φαινεται) θα μας λείψει. Σύντομα, όσο δεν παράγουμε, θα πούμε το ψωμί ψωμάκι και δεν μας σώζουν εισαγωγές με λεμόνια από Αργεντινή και σκόρδα από Κίνα. Εψαχνα προσφάτως να ψωνίσω βερύκοκκα για τη διάσημη(!) μαρμελάδα που φτιάχνω κάθε χρόνο και μόνο κάτι πετρώδη κίτρινα πράματα πέτυχα, εισαγωγής από Κροατία. Λυπήθηκα βέβαια, γιατί φέτος δεν προβλέπεται η παραγωγή του (διάσημου επίσης!) λικέρ βερύκοκκου και το έψαξα το θέμα: η παραγωγή ελληνικών αγροκτηνοτροφικών προϊόντων μετά βίας μπορεί πλέον να καλύψει τις ανάγκες του 1/3 του ελληνικού πληθυσμού, καλύπτει μόλις το 31% δηλαδή. Αν αναλογιστούμε μάλιστα ότι πριν απο τριάντα χρόνια η κάλυψη ήταν 117% και μπορούσαμε άνετα να εξάγουμε κιόλας τα παραπανίσια προϊόντα, το πράγμα βουΐζει: πάμε φούντο!
Τι άλλο όμως να περιμέναμε με την εντατική καλλιέργεια ηλιοσυσσωρευτών στα χωράφια μας και ανεμογεννητριών στα βουνά μας; σάμπως τα προϊόντα τους τρώγονται;
Ψηφίζω λοιπόν Αγροτικά-Κτηνοτροφικά-Κόμματα. Βρήκα ένα στη Θράκη, αν έχεις να προτείνεις άλλη λύση για την (πραγματικη, χειροπιαστή) ανάπτυξη της χώρας, μη διστάσεις!
** να πω ότι απορώ που το θέμα αυτό δεν άγγιξε τη θεματολογία των ΜΜΕ, ότι κανείς δεν ενδιαφέρεται για το (πραγματικο) φαγητό;
** φαίνεται ότι αυτό δεν απασχολεί καθόλου τους οπαδούς της μάσας: τα πιάνουνε χοντρά και ψωνίζουν απο σβέρκο!
** βρήκα αυτο το ενημερωτικό βίδεον, 14 λεπτάκια μόλις, δες το: https://youtu.be/JAlqOmxwmm4

«ο βίος του ανδρός» - πολιτικοί και επίγονοι

noreply@blogger.com (Rodia) — Sat, 10 Jun 2023 06:08:00 +0000

//Ανήκω σε μια γενιά που πολιτικοποιήθηκε βίαια και απότομα κατά την περίοδο της διακυβέρνησης Μητσοτάκη. Έχοντας περάσει όλη την παιδική μας ηλικία, δημοτικό και γυμνάσιο, στην πρώτη 8ετία του ΠΑΣΟΚ, ένα είδος εποχικής dolce vita στην ελληνική ιστορία, ακούγοντας κάποιοι από εμάς ιστορίες για την «δεξιά», την ταυτίζαμε εκείνη την εποχή με τις βιντεοταινίες του Ψάλτη και τις επιθεωρήσεις στο Δελφινάριο. Και μια μέρα ξυπνήσαμε με το μελανιασμένο πρόσωπο του Νίκου Τεμπονέρα στις πρώτες σελίδες των εφημερίδων. Και με την αστυνομία να δέρνει κόσμο στις στάσεις του ΗΣΑΠ. Και με τον πατέρα του συμμαθητή μας να απολύεται.

Μπορώ να καταλάβω ότι για όποιον/αν γεννήθηκε μετά το 1976 ή το 1977, όλα αυτά δεν σημαίνουν πολλά. Αφηρημένες ή συγκεκριμένες έννοιες, όπως αρχαιοκάπηλος, πλαστογράφος, συκοφάντης μοιάζουν με θραύσματα ενός γενικευμένου βερμπαλισμού, άλλες πάλι, όπως το βρυκόλακας, μπορεί να μοιάζουν γκροτέσκ.

Χωρίς να ελπίζω ότι οποιαδήποτε σύνοψη μπορεί να αντικαταστήσει το βίωμα, θέλω να προσπαθήσω να ανακαλέσω τον βίο του ανδρός.

Γεννημένος μέσα στην οικογένεια Βενιζέλου (του Ελευθέριου, όχι του άλλου του χλεχλέ), δηλαδή αυτήν που ανέλαβε να πάρει τον ελληνικό καπιταλισμό από το χέρι και να τον βγάλει στο δρόμο, ο Μητσοτάκης είχε ίσως περισσότερο από κάθε άλλον πολιτικό στην Ελλάδα ανεπτυγμένη την αίσθηση της ταξικής συνείδησης. Μόνο που, αντίθετα από το στερεότυπο που θέλει τον «πραγματικό αστό» να είναι ένας καλλιεργημένος ευπατρίδης, η αληθινή ταξική συνείδηση του αστού περιλαμβάνει όλη τη βρώμα και τη δυσωδία, τη βία, τη μικροψυχία, την εκδικητικότητα και την ελεεινότητα που κουβάλησε σε όλη της τη ζωή η μορφή του Μητσοτάκη.

Πολιτευτής στην Κρήτη στη νεανική του ηλικία, ο Μητσοτάκης είναι αυτός που θα συνδεθεί στον πόλεμο με τις ομάδες των κρητικών ταγμάτων ασφαλείας του Μπαντουβά και του Γύπαρη, θα συμμετάσχει ενεργά στην απόφαση να μην αφοπλιστούν οι γερμανικές δυνάμεις μετά τη συνθηκολόγηση και θα οργανώσει την εξόντωση των αριστερών της Κρήτης, την οποία θα προπαγανδίζει μέσω της εφημερίδας που αρχίζει να εκδίδει τον «Κήρυκα των Χανίων» (ναι, ναι, τον ίδιο αυτόν με τα τραπεζικά δάνεια), στον οποίον αρθρογραφεί σταθερά και ο ίδιος ο Παύλος Γύπαρης, ο διαβόητος μαχαιροβγάλτης φονιάς των «Δημοκρατικών Ταγμάτων Ασφαλείας».

Χρόνια αργότερα, ο Μητσοτάκης θα καταπιαστεί με αφοσίωση στην προσπάθεια να ξαναγραφτεί η ιστορία, παρουσιάζοντας τον εαυτό του ως συμφιλιωτή και πλαστογραφώντας το έγγραφο ειρήνευσης μεταξύ του ΕΑΜ Κρήτης και της ΕΟΚ, προκειμένου να προστεθεί το όνομά του.

Στη δεκαετία του '60, ο Μητσοτάκης αναλαμβάνει ρόλο «χρυσού παιδιού» της δεξιάς πτέρυγας του Κέντρου, η οποία υπερασπίζεται με θέρμη τη στενή συνεργασία όλου του αστικού πλέγματος (παλάτι, αμερικανική πρεσβεία, δεξιά, κέντρο) ενάντια στο ΚΚΕ, σε αντιπαραβολή με ιδέες που προτείνουν χαλάρωση του μετεμφυλιακού κράτους. Όταν μετά την εκλογική νίκη του Κέντρου το 1963, ο ελεεινός κατά τα άλλα Γιώργος Παπανδρέου θα βρεθεί σε σύγκρουση με το υπερ-αντιδραστικό σύμπλεγμα που εξουσιάζει πραγματικά (παλάτι, ακροδεξιά κλιμάκια του στρατού που εκφράζονται μέσω του ΙΔΕΑ, μετεμφυλιακά «τζάκια», ακροδεξιό παρακράτος, ηρακλείς του Ψυχρού Πολέμου κ.ά.), ο Μητσοτάκης θα οργανώσει την περίφημη επιχείρηση της αποστασίας 50 βουλευτών της Ένωσης Κέντρου, προκειμένου να επιστρέψει την εξουσία στο παλάτι και τη Φρειδερίκη -και από εκεί στη φασιστική χούντα του ΙΔΕΑ.

Η αποστασία του '65 είναι κάτι περισσότερο από ένα κοινοβουλευτικό πραξικόπημα, όπως μπορεί να μοιάζει σήμερα. Είναι κατά κύριο λόγο η ανακοπή ενός κλίματος που επιτρέπει στην ελληνική κοινωνία, και ιδιαίτερα στην αριστερά, να αρχίζει να συνέρχεται από την ήττα του εμφυλίου σε όλα τα επίπεδα: από το άδειασμα των ξερονησιών μέχρι το ανέβασμα πολιτικών θεατρικών έργων. Η ανατροπή αυτή γεννά την πρώτη μεγάλη κινητοποίηση μετά την ήττα: τα Ιουλιανά. Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι βρίσκονται με συγκρουσιακή διάθεση στους δρόμους, αμφισβητώντας ολόκληρο το μετεμφυλιακό πρόσωπο του ελληνικού κράτους και όχι απλά την αποστασία. Κεντρικό σύνθημα του κινήματος όμως είναι το «Μητσοτάκη κάθαρμα!». Στις διαδηλώσεις δολοφονείται ο φοιτητής Σωτήρης Πέτρουλας από την αστυνομία. 1,5 χρόνο μετά η χούντα θάβει οριστικά κάθε απόπειρα άλλης κίνησης της ελληνικής κοινωνίας και ο Μητσοτάκης αυτοεξορίζεται (sic) στο Παρίσι, με την πολιτική του καριέρα κατεστραμμένη. Φευ...

Η μεταπολίτευση τον βρίσκει να προσπαθεί να αναστήσει την πολιτική του καριέρα ως πολιτευτής -ξανά- της Κρήτης, κάτι το οποίο καταφέρνει χάρη σε ένα τεράστιο σύμπλεγμα κουμπαριών και πελατειακών σχέσεων. Το 1980 τον περιμαζεύει η Δεξιά στις τάξεις της και το 1985 τον εκλέγει αρχηγό της, ως τον μόνο που μπορεί να τα βάλει με τον Ανδρέα. Πράγματι ένας άνθρωπος που ακούει εκατομμύρια άλλους ανθρώπους να τον αποκαλούν ομοθυμαδόν «κάθαρμα» και δεν ιδρώνει το αυτί του, είναι ικανός για τα πάντα.

Ως πρόεδρος της ΝΔ, ο Μητσοτάκης αποστρατεύει την κουρασμένη ακροδεξιά μιας άλλης εποχής και την αναγεννά με όρους πολιτικής ανακύκλωσης που έχει διδαχθεί από τη θητεία του στο Κέντρο. Στη δεξιά του χωράνε όλοι: χουνταίοι, φασίστες, βασιλόφρονες, κεντρώοι και πεφωτισμένοι φιλελεύθεροι, αλλά όχι πλέον με τη σκονισμένη προβιά της δεκαετίας του '50, αλλά με την νέα μορφή της Θάτσερ και του Ρίγκαν. Η ξεχασμένη δεξιά των μαχαιροβγαλτών και των συνεργατών των ναζί θα αποκατασταθεί στην κολυμβήθρα των ιδιωτικοποιήσεων. Αναβαπτισμένοι φασιστοκομματάρχες της παλιάς εποχής, θα μπουν δυναμικά στη νέα, ετοιμάζοντας το 1985 και το 1989 στην επαρχία φέρετρα για να βάλουν μέσα τους αντιπάλους τους μετά τις εκλογές.

Για να κυβερνήσει ο Μητσοτάκης θα περάσει, ξανά πάνω από το πτώμα της αριστεράς, στην οποία θα δώσει το 1989 το αποτελειωτικό κτύπημα, με την κυβέρνηση Τζαννετάκη. Θα το πληρώσει ακριβά δύο χρόνια αργότερα, όταν θα βρει μπροστά του ένα κοινωνικό κίνημα χειραφετημένο και απελευθερωμένο από την ημιθανή μετεμφυλιακή αριστερά. Ωστόσο, ας έχουμε στο μυαλό μας, ότι πάντοτε, το '45, το '65, το '89, ο Μητσοτάκης είναι κατεξοχήν ο πολιτικός ο οποίος υποστηρίζει και το υπερασπίζεται με τις πράξεις του, ότι η καπιταλιστική σταθερότητα στην Ελλάδα περνάει μέσα από την ολοκληρωτική συντριβή των οργανωμένων δυνάμεων του εργατικού κινήματος: Σφαγή - περιθωριοποίηση - διαπόμπευση δια της ενσωμάτωσης, τρία στάδια μέσα σε 45 χρόνια, στα οποία είναι ο πρωταγωνιστής.

Τα τρία χρόνια εξουσίας του μένουν αξέχαστα σε όσους τα έζησαν. Ο Μητσοτάκης ασκεί ένα πρόγραμμα θατσερισμού που ιδιωτικοποιεί τα πάντα και απολύει κατά συρροή, το οποίο αναλαμβάνουν να υπερασπιστούν οι Γυπαραίοι τραμπούκοι της σύγχρονης εποχής. Σε διεθνές επίπεδο η Ελλάδα συνάπτει συμφωνία με τον Μιλόσεβιτς και τον Κάρατζιτς που πνίγουν τη Βοσνία στο αίμα. Στο επίπεδο της ασφάλειας, το περιβάλλον Μητσοτάκη θα φτιάξει ένα σύστημα επικηρύξεων σχετικών με την «τρομοκρατία» γύρω από το οποίο θα στηθεί ένα κατασταλτικό πάρτι. Αγωνιστές όπως ο Γιάννης Μπουκετσίδης, ο Γιώργος Μπαλάφας, ο Νώντας Σκυφτούλης θα περάσουν μήνες στις φυλακές, όντας απεργοί πείνας, θύματα εμφανών σκευωριών που έχουν στηθεί με στόχο τις επικηρύξεις.

Στο ζήτημα της οικονομίας, το κλείσιμο μιας σειράς εργοστασίων βυθίζει ολόκληρες πόλεις (Πάτρα, Νάουσα κ.ά) στην ανεργία και τη φτώχεια από την οποία δε βγήκαν ποτέ. Ιδιωτικοποιείται όλος ο τραπεζικός τομέας, για να μπορεί να κερδοσκοπεί και να ανακεφαλαιοποιείται ανενόχλητος την επόμενη 25ετία. Η ιδιωτικοποίηση των αστικών λεωφορείων με ταυτόχρονη απόλυση όλων των εργαζόμενων σε αυτά αποτελεί ακόμα και σήμερα το πιο επιθετικό κρατικό λοκ-άουτ της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, αλλά οδηγεί και σε μια από τις σκληρότερες απεργίες της μεταπολίτευσης: όλον τον Αύγουστο του 1992, η Αθήνα είναι το θέατρο συγκρούσεων μέσα και έξω από τα αμαξοστάσια. Ο Μητσοτάκης συναντάται με τις γυναίκες των απολυμένων και την επομένη δηλώνει: «Γελάω με τις γυναίκες των απολυμένων που έρχονται και με παρακαλάνε ότι οι άνδρες τους δεν έχουν δουλειά και δεν έχουν να φάνε».

Στα σχολεία ο νόμος-πλαίσιο του Κοντογιαννόπουλου επιχειρεί, μεταξύ άλλων, να επαναφέρει τις σχολικές ποδιές (!), καταργώντας κάθε δικαίωμα που κατακτήθηκε μετά το 1974 και εγκαθιστώντας ένα δρακόντειο πόιντ-σίστεμ πειθάρχησης. Η απάντηση είναι το μαζικότερο κίνημα καταλήψεων όλων των εποχών, από την πρώτη γενιά ανθρώπων που δεν έχει καμία αναφορά, ούτε στην ΕΣΣΔ ούτε στο ΚΚΕ ούτε σε κανέναν άλλον. Το σύνθημα «οι καταλήψεις είναι παράνομες και οι ανακαταλήψεις νόμιμες» που λανσάρουν κυβερνητικοί αξιωματούχοι αποτελεί σήμα για να ξαμοληθούν οι τραμπούκοι δολοφόνοι της μητσοτακικής ΟΝΝΕΔ στα σχολεία για να κυνηγήσουν μαθητές.

Ο μαθηματικός Νίκος Τεμπονέρας θα πέσει νεκρός από τα πολλαπλά χτυπήματα με σιδερολοστούς της ηγεσίας της ΟΝΝΕΔ Πάτρας, τον Καλαμπόκα και τα πρωτοπαλλήκαρά του. Μετά τον Σωτήρη Πέτρουλα, ο Μητσοτάκης «υιοθετεί» και τον δεύτερο πιο συμβολικό νεκρό της μεταπολεμικής Ελλάδας. Εκατοντάδες χιλιάδες νέοι άνθρωποι φτιάξαμε την κοινωνική και την πολιτική μας συνείδηση, εκείνες ακριβώς τις μέρες που ακολούθησαν την 9η Ιανουαρίου 1991 και τις συγκρούσεις στον δρόμο, όπως εκατοντάδες χιλιάδες από τους γονείς μας έχτισαν τη συνείδησή τους στις μέρες που ακολούθησαν την 21η Ιουλίου 1965 και τη δολοφονία του Πέτρουλα. Αν πολλά άλλαξαν σε αυτά τα 25 χρόνια, έμεινε εκεί εκείνος ο κρητικός πολιτευτής που οργάνωσε τη σφαγή του ΕΑΜ Κρήτης το 1945 για να αναγνωρίζουμε ο ένας τον άλλον.

Ο Μητσοτάκης έχασε τις εκλογές του 1993 και παρά τις επίμονες προσπάθειές του, δεν επέστρεψε ποτέ στο προσκήνιο της πολιτικής ζωής. Το όνομά του ωστόσο παρέμεινε στην επικαιρότητα με διάφορους τρόπους: άλλοτε γιατί εμπλέκονταν σε υποθέσεις αρχαιοκαπηλείας, άλλοτε γιατί έβγαινε από το λαγούμι του για να ζητήσει περισσότερο αίμα εργατών και απολύσεις, άλλοτε γιατί όλη η οικογένειά του εμφανιζόταν να πολιτεύεται με χορηγό τη Siemens, οι σχέσεις με την οποία ανάγονται στην περίοδο διακυβέρνησής του, άλλοτε γιατί η εφημερίδα του εμπλέκονταν σε σκάνδαλο παράνομης δανειοδότησης και άλλοτε γιατί όποτε κάποιος συνομήλικός του πέθαινε, έβγαινε και έκανε -απόντος του πλέον- «αποκαλύψεις» για το κοινό παρελθόν τους, στις επαναλαμβανόμενες προσπάθειές του να πλαστογραφήσει και να ξαναγράψει την ιστορία. Κάπως έτσι απέκτησε στο λαϊκό θυμικό τον τίτλο του Δράκουλα και του Βρυκόλακα. Μοιάζει ίσως γραφικό σήμερα, αλλά είναι απλά η έκφραση ενός εύλογου κοινωνικού μίσους απέναντί του.

Κάποτε, μιλώντας για τη ζωή του, ο Μητσοτάκης είχε αποκαλύψει γελώντας ότι πέρασε σχετικά εύκολα την περίοδο της Κατοχής, γιατί είχε κατορθώσει, παρά τον σχετικό περιορισμό, να γραφτεί σε τρία διαφορετικά συσσίτια (των Κρητών, των φοιτητών Νομικής και των δικηγόρων). Αυτή η ιστορία είναι η ιστορία της ζωής του Μητσοτάκη: ενός ανθρώπου που πλούτιζε πάντα την ώρα που ο κόσμος δίπλα του βυθιζόταν στην απόγνωση και φώναζε με όλη την αλαζονεία του οικονομικού φιλελευθερισμού ότι χρειάζεται κι άλλη απόγνωση στην κοινωνία για να πλουτίσει κι άλλο αυτός και η τάξη του. Ένας από τους πιο πλούσιους και σκοτεινούς ανθρώπους στην Ελλάδα, στην ισόβια υπηρεσία των υπόλοιπων πλούσιων και σκοτεινών -κατά παράβαση του παροιμιώδους εγωισμού των πλούσιων και σκοτεινών.

Με αυτά και με αυτά, ο Μητσοτάκης έφτασε καλοζωισμένος τα 99, για να μηδενίσει λίγο πριν τα 100. Μας καλούν να τον σεβαστούμε σήμερα ως νεκρό και ως σοβαρό αντίπαλο. Δεν υπάρχει καμία περίπτωση. Για να φτάσει τα 99 ο Μητσοτάκης χρειάστηκε να μη φτάσει τα 50 ο πολύ αξιότερός του Γιάννης Μπουκετσίδης που πέθανε με την υγεία του κατεστραμμένη από την απεργία πείνας. Για να φτάσει τα 99 ο Μητσοτάκης πέθανε στα 50 του από καρδιά ο θείος της φίλης μου της Αλεξάνδρας, οδηγός λεωφορείου, ένας γλυκύτατος άνθρωπος που απέκτησε το πρόβλημα την εποχή της απόλυσής του. Για να φτάσει τα 99 ο Μητσοτάκης χρειάστηκε να αποδεκατιστούν τα νοσοκομεία και τα σχολεία για να χρηματοδοτηθούν οι τράπεζες που άφησε ανεξέλεγκτες και σήμερα ακόμα να πεθαίνουν άνθρωποι από τις ελλείψεις και να ταξιδεύουν τα παιδιά στην επαρχία 50 χιλιόμετρα τη μέρα για να κάνουν μάθημα. Για να φτάσει τα 99 καλοζωισμένος ο Μητσοτάκης χρειάστηκε να πέσουν νεκροί ο Σωτήρης Πέτρουλας και ο Νίκος Τεμπονέρας, να μείνουν άνεργοι εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι, να εξοντωθεί η αριστερά της Κρήτης.

Μας ζητάνε να σεβαστούμε τον νεκρό Μητσοτάκη. Να πάνε να δουν αν ερχόμαστε. Και, guess what: ερχόμαστε. Εκατομμύρια άνθρωποι, εξουθενωμένοι και αποδεκατισμένοι από τις πολιτικές του Μητσοτάκη κι έπειτα των επιγόνων του, των οποίων παρέμεινε ο αιώνιος νονός, προσθέτοντας στα αναρίθμητα βαφτιστήρια του.

Δεν υπάρχει περίπτωση. Δεν ξεχνάμε. Δεν συγχωρούμε. Δεν σεβόμαστε. Ο αγώνας για ζωή, ο αγώνας για ελευθερία, ο αγώνας για δικαιοσύνη, ο αγώνας για έναν κόσμο όπου θα δημιουργούμε αντί να πολεμάμε με τη φτώχεια, θα περάσει πάνω από την πραγματική dolce vita, όλων αυτών των καθαρμάτων που οργανώνουν την καπιταλιστική αθλιότητα με το αζημίωτο.

Κάθε αγώνας για κοινωνική απελευθέρωση, θα είναι αγώνας ενάντια σε αυτούς που σε κάθε στιγμή της ιστορίας βρέθηκαν απέναντι από την κοινωνία για λογαριασμό του Κεφαλαίου. Και κάθε σύνθημα σε κάθε έναν από αυτούς τους αγώνες, θα κάνει ηχώ με το σύνθημα του '65 και του '91:

ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ ΚΑΘΑΡΜΑ!//

__________________________________

ΣΗΜ.1. άρθρο του Γιάννη Ανδρουλιδάκη στις 29 Μαΐου 2017

ΣΗΜ.2. προσθέτω ένα βίντεο από την εφημερίδα Φωνή της Ροδόπης: https://youtu.be/_g7ckSRosL4

Η Γιαννούλα η Κουλουρού – Το έθιμο της ντροπής!

noreply@blogger.com (Rodia) — Sat, 25 Feb 2023 21:11:00 +0000

Βρήκαμε τη συγκεκριμένη ιστορία στο facebook και είναι πραγματικά συγκλονιστική. Πρόκειται, όπως θα διαβάσετε και παρακάτω, για ένα έθιμο της Πάτρας, από εκείνα που αποτελούν μια από τις πιο θλιβερές αποδείξεις για το πόσο ριζωμένος είναι ο ελληνικός φασισμός στην ιστορία.

Το έθιμο λαμβάνει χώρα κάθε χρόνο με τη συμμέτοχη χιλιάδων ανθρώπων και την ανοχή πολύ περισσότερων, ίσως τώρα κάποιος θελήσει να το δικαιολογήσει με τα περί αγριότητας της εποχής του 1870… Το ότι όμως την Τσικνοπέμπτη του *2018* ο δήμος Πάτρας και ένα σωρό πατρινοί αναβίωσαν το φρικιαστικό έθιμο, πως θα το δικαιολογήσει άραγε;

Κάθε Τσικνοπέμπτη πλήθος Πατρινών παρακολουθούν το έθιμο του γάμου της Γιαννούλας της Κουλουρούς. Ενας άνδρας ντύνεται νύφη και γίνεται η αναπαράσταση των παρ’ ολίγον γάμων της Γιαννούλας.

Ποια είναι όμως η πικρή αλήθεια πίσω από αυτό το εμετικό έθιμο;

Η Γιαννούλα η Κουλουρού ήταν υπαρκτό πρόσωπο. Γεννήθηκε το 1868 στην Άνω πόλη Πάτρας λίγες εκατοντάδες μέτρα από το σπίτι μου. Ήταν πολύ φτωχή και πούλαγε κουλούρια για να ζήσει. Η Γιαννούλα ήταν ένας λειτουργικός άνθρωπος αλλά είχε μια ελαφριά νοητική καθυστέρηση. Ας πούμε ότι το μυαλό της δούλευε μια στροφή λιγότερο. Αυτοί οι άνθρωποι αν μεγάλωναν σε περιβάλλον αγάπης και αλληλοσεβασμού θα ήταν ευτυχισμένοι. Δυστυχώς όμως οι συμπολίτες εκείνα τα χρόνια (ακόμα και σήμερα δυστυχώς) τους μετατρέπουν με τα χωρίς οίκτο πειράγματα τους στον τρελό του χωριού. Αυτό συμβαίνει γιατί αυτοί οι ηλίθιοι άνθρωποι που σπάνε πλάκα εις βάρος άλλου είναι κι αυτοί που έχουν την πραγματική αναπηρία στην ψύχη τους.

Η Γιαννούλα η Κουλουρού είχε ένα μεγάλο καημό ειδικά στα 35 της και μετά να παντρευτεί. Είχε μαράζι μεγάλο επειδή ήταν ανύπαντρη. Μια παρέα που μερικοί από αυτούς ήταν υποτίθεται και η αβαν-γκαρντ της πατρινής κοινωνίας αποφάσισαν να της κάνουν πλάκα και της είπαν ότι θα της βρουν γαμπρό.

Πρώτη φορά την έντυσαν νύφη στις 2 Φεβρουαρίου του 1914. Γαμπρός δεν εμφανίστηκε ποτέ, παρά ένα πλήθος για να την κοροϊδέψει. Την επομένη χρόνια το πάθημα της έγινε και επιθεώρηση που έγραψε ο Τουρνάς και Αθανασίου (Πατρινοί δημοσιογράφοι) και το ρόλο της Γιαννούλας υποδύθηκε ο βαυαρικής καταγωγής Έλληνας ηθοποιός Εδμόνδος Φυρστ.

Το 1918 τα πράγματα σοβαρεύουν. Την ξαναπείθουν ότι της βρήκαν γαμπρό, έναν νεαρό τον Μιλτιάδη Μαντέλη. Οι γειτόνισσες την έβαψαν, την έντυσαν νύφη και πλήθος κόσμου τη συνόδευσε με όργανα στην εκκλησία και την παρέδωσαν στο νεαρό! Εκεί ξαφνικά εμφανίστηκαν δυο και καλά στρατιώτες της στρατονομίας και συλλάβανε το γαμπρό για κάποιο γελοίο λόγο και εξαφανίστηκαν. Η Γιαννούλα ξέσπασε σε απαρηγόρητα κλάματα κι έπεσε σε μεγάλη θλίψη.

Αυτό δεν σταμάτησε όμως κάποιους να συνεχίζουν και με αλλά θεατρικά δρώμενα να σατιρίζουν την Γιαννούλα…

Μετά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο πρόεδρος της Αμερικής έγινε ο Ουίλσον. Το 1921 οι ίδιοι άνθρωποι πείθουν αυτή την φορά την Γιαννούλα ότι ήταν μακρινός συγγενής του Ουίλσον! Της είπαν ότι μαζί με τον πρόεδρο της Αμερικής κληρονομούν ένα μεγάλο χρηματικό ποσό κι έτσι τώρα που θα γίνει πλούσια, θα παντρευτεί όποιον θέλει. Ένα μεγάλο πλήθος την συνόδευσε σε γραφείο ψεύτικου δικαστικού κλητήρα που της μέτρησε μπροστά της πάρα πολλά χρήματα. Την στιγμή που τα έδωσε στη Γιαννούλα μπήκαν δυο (ψεύτικοι) μασκοφόροι ληστές και της τα έκλεψαν! Η Γιαννούλα ξανά σπάραξε από τον πόνο και τα κλάματα. Την επομένη μέρα, πάλι με ένα πλήθος κόσμου να την περιπαίζει πήγε στην αστυνομία να βρει το δίκιο της...

Από αυτό το γεγονός και μετά, στη Γιαννούλα κατάπεσε κι άλλο το ταλαιπωρημένο της μυαλό. Έβγαλε και μια ιστορία από το μυαλό της που την πίστευε, ότι ήταν αρραβωνιασμένη με έναν φαντάρο.

Το 1922 πείθουν την κακόμοιρη Γιαννούλα, ότι ο Ουίλσον ήταν πατέρας του στρατιώτη που ήταν αρραβωνιασμένη! Στο καρναβάλι την πείθουν να πάει στο λιμάνι να υποδεχτεί τον Ουίλσον με το γαμπρό και μια βαλίτζα χρήματα. Πάνω από δέκα χιλιάδες κόσμου την πήγε ντυμένη νύφη στο μόλο, όπου η Γιαννούλα με ανείπωτη χαρά υποδέχεται τον (ερχόμενο με βάρκα) γαμπρό! Τους παραλαμβάνει άμαξα και η Γιαννούλα είναι τρισευτυχισμένη. Μετά από λίγο ένας λούστρος μπαίνει στην άμαξα και κλέβει τα λεφτά. Ο γαμπρός πηδά από την άμαξα για να πιάσει τον λούστρο κι εξαφανίζεται κι αυτός… Όταν κλαίει η Γιαννούλα ο « Ουίλσον» της λέει ότι πάει να στείλει μήνυμα για να έρθει άλλος γαμπρός κι εξαφανίζεται κι αυτός… Η Γιαννούλα πέφτει σε μεγάλη θλίψη.

Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, το 1923 της είπαν ότι τελικά θα την παντρευτεί σε λίγα χρόνια ο ίδιος ο Ουίλσον και της στέλνουν κι ερωτικές επιστολές!

Το 1930 σταματούν όλα γιατί πέθανε ο άνθρωπος που έπειθε τη Γιαννούλα, που τώρα πλέον δεν εμπιστεύεται άλλον.

Το 1940 η Γιαννούλα είναι 72 χρονών. Δεν μπορεί να επιβιώσει πια. Ο κόσμος δεν έχει να φάει ψωμί όχι να αγοράσει κουλούρι. Ο συγχωρεμένος ο πατέρας μου που ήταν παιδί στην κατοχή μου έλεγε: Οι άνθρωποι πέθαιναν από την πείνα στη μέση του δρόμου. Μάζευαν καθημερινά τους νεκρούς με τα κάρα. Η Γιαννούλα μόνη και ξεχασμένη βρέθηκε νεκρή στο σπίτι της.

Το 2015 ο ΣΟΨΥ Πάτρας (Σύλλογος για τη Ψυχική Υγεία) βγάζει την έξης ανακοίνωση:

« Για μας στον ΣΟΨΥ Πάτρας, είναι αδιανόητο να θεωρείται σήμερα έθιμο και να διαιωνίζεται ως παράδοση ο εμπαιγμός ενός ανθρώπου με ψυχική νόσο και μαζί με αυτήν το άθλιο της συμπεριφοράς μερίδας πολιτών που με τη στάση τους μετέτρεψαν σε μαρτυρική τη ζωή του. Δεν θεωρούμε έθιμο, ούτε την διαπόμπευση, ούτε τον δημόσιο εξευτελισμό, ούτε τον θρήνο, ούτε την συμβολική επανάληψή τους κάθε χρόνο εν είδη διασκέδασης των καρναβαλιστών. Η αναβίωση του γάμου της Γιαννούλας της Κουλουρούς, αποτελεί προβολή προς το μέλλον μια αρρωστημένης αντίδρασης του κοινωνικού συνόλου απέναντι στον ψυχικά πάσχοντα και μέσω της σάτιρας μεταφέρει το μήνυμα της νομιμοποίησης δια της διασκέδασης τέτοιων απαράδεκτων συμπεριφορών που δεν έχουν θέση στη χώρα μας εν έτει 2015 και προσβάλλουν όχι μόνο τους ψυχικά ασθενείς αλλά και τους πολίτες της Πάτρας. Για αυτό το λόγο ζητάμε την άμεση κατάργηση της αναβίωσης του γάμου της Γιαννούλας της Κουλουρούς από τις εκδηλώσεις του Πατρινού Καρναβαλιού και καλούμε τη δημοτική αρχή να πάρει θέση, δίνοντας τέλος στην μετατροπή σε κωμωδία, της ζωής ενός τραγικού προσώπου που έζησε δίπλα μας»

_____________

Διάδοση κειμένου απο Γ. Παπίτσα

Υπόθεση "Σπυριδούλα"

noreply@blogger.com (Rodia) — Fri, 24 Feb 2023 20:08:00 +0000

Στα μέσα της δεκαετίας του 1950, η ιστορία της Σπυριδούλας Ράπτη συγκλόνισε την Ελλάδα, προκάλεσε πρωτοφανές ενδιαφέρον σε όλα τα κοινωνικά στρώματα και ανέδειξε ένα λαϊκό ίνδαλμα. Η υπόθεση αυτή, αν και δεν αφορούσε κάποια στυγερή δολοφονία, παραμένει μία από τις χαρακτηριστικότερες στα ποινικά χρονικά της μετεμφυλιακής περιόδου -εμβληματική, επίσης, σχετικά με τα ήθη και τις συνήθειες της εποχής, αλλά και την «ιδιοσυγκρασία» του κοινωνικού σώματος- ενώ μισόν αιώνα αργότερα δεν είναι λίγοι εκείνοι που εξακολουθούν να θυμούνται την περιπέτειά της.

Οι γιατροί του Τζάνειου Νοσοκομείου στον Πειραιά έμειναν άναυδοι με το θέαμα που αντιμετώπισαν στις 8 το πρωί της Πέμπτης 4 Αυγούστου 1955. Μπροστά τους στεκόταν, τυλιγμένη σε μια μπλε κουβέρτα, η 12χρονη Σπυριδούλα Ράπτη, με περίεργα σημάδια στο πρόσωπο και τρομαγμένη έκφραση στα μάτια. Η Σπυριδούλα εργαζόταν, τα τελευταία δύο χρόνια, ως υπηρέτρια στο σπίτι του ζεύγους Γιώργου και Αντιγόνης Βεϊζαδέ, στην Καλλίπολη του Πειραιά. Η Αντ. Βεϊζαδέ, μια έντονα θρησκευόμενη γυναίκα και μητέρα ενός κοριτσιού 2,5 ετών, που συνόδευε την Σπυριδούλα, εξήγησε πως η μικρή κάηκε όταν έπεσε πάνω της μια κατσαρόλα με καυτό νερό.

Οι γιατροί αφαίρεσαν την κουβέρτα και διαπίστωσαν πως πολλά σημεία του σώματός της έφεραν εκτεταμένα εγκαύματα, τα οποία είχαν «ζωή» τουλάχιστον δύο ημερών και υπήρχε κίνδυνος να μολυνθούν. Επιπλέον, η Σπυριδούλα παρουσίαζε υψηλό πυρετό και είχε έντονους πόνους. Αμέσως, την τοποθέτησαν γυμνή σε ειδικό κρεβάτι με ξύλινο σκελετό σκεπασμένο με κουβέρτες, καθώς τα σεντόνια κολλούσαν στις πληγές της, ενώ παράλληλα της παρείχαν διαρκώς ορούς. Η Αντ. Βεϊζαδέ ρώτησε τους γιατρούς αν θα μπορούσε να μείνει κοντά στην 12χρονη και τις δύο επόμενες ημέρες την επισκεπτόταν τακτικά στο δωμάτιό της, φέρνοντας φαγητά, φρούτα και φάρμακα.

Το βράδυ της Παρασκευής, όταν η κατάσταση της Σπυριδούλας είχε βελτιωθεί και η ίδια ήταν σε θέση να μιλήσει, η νοσοκόμος Φ. Λέκκα ζήτησε το ιστορικό της. Η Σπυριδούλα, αρχικώς, επανέλαβε την ιστορία με το καυτό νερό αλλά λίγο αργότερα, απαλλαγμένη και από το φόβο της παρουσίας της Αντ. Βεϊζαδέ, αποκάλυψε την αλήθεια, που γέμισε φρίκη τόσο την Φ. Λέκκα, όσο και τους γιατρούς οι οποίοι ενημερώθηκαν αμέσως μετά.

Ο Γ. Βεϊζαδές, συνιδιοκτήτης του νυκτερινού κέντρου (καμπαρέ) «Τζων Μπουλ» στην περιοχή της Τρούμπας του Πειραιά, συναλλασσόταν τακτικά με αξιωματικούς και ναύτες από τα αμερικανικά πλοία που, κατά καιρούς, προσόρμιζαν στο Φάληρο και το λιμάνι της πόλης, οι οποίοι σύχναζαν το μαγαζί του. Το βράδυ της 31ης Ιουλίου, διαπίστωσε πως έλειπε από την ντουλάπα του σπιτιού ένα χαρτονόμισμα των 50 δολαρίων, σημαντικό ποσό εκείνη την εποχή. (1 δολ=30 δρχ)

Υπέθεσε πως υπεύθυνη για την απώλεια αυτή ήταν η Σπυριδούλα. Αυτή το αρνήθηκε, αλλά οι Βεϊζαδέ επέμειναν και μάλιστα άρχισαν να την κτυπούν με τα χέρια και ένα ξύλινο αντικείμενο.

Το επόμενο πρωί, επανήλθαν στις απαιτήσεις τους, αλλά η Σπυριδούλα απαντούσε σταθερά πως δεν είχε ιδέα. Τότε, ο Γ. Βεϊζαδές την απείλησε πως αν δεν ομολογήσει με τη θέλησή της «έχει ένα μέσο που θα την κάνει να μιλήσει». Το βλέμμα της Σπυριδούλας έπεσε πάνω στο τραπέζι του σαλονιού, το οποίο αν και δεν ήταν στρωμένο για σιδέρωμα, εντούτοις το ηλεκτρικό σίδερο ήταν στην πρίζα και ζεσταινόταν...

____________________

ΣΗΜ. σχόλιο φίλου από 24 Φεβρουαρίου 2011

Μικρασιατική καταστροφή: μια κρυμμένη πτυχή της Ιστορίας

noreply@blogger.com (Rodia) — Mon, 13 Feb 2023 16:20:00 +0000

Ένα από τα πλέον άγνωστα σημεία του μικρασιατικού δράματος υπήρξε η απαγόρευση εξόδου των ελληνικών και των υπόλοιπων χριστιανικών πληθυσμών από την κυβέρνηση Γούναρη-Πρωτοπαπαδάκη.

Από τις αρχές του 1922 είχε αρχίσει να συζητιέται σε υψηλά κυβερνητικά κλιμάκια η εκκένωση της Μικράς Ασίας από τον ελληνικό στρατό. Παρ′ όλα αυτά, όμως, η ελληνική κυβέρνηση αποφασίζει να απαγορεύσει στον ελληνικό πληθυσμό να εγκαταλείψει τη Μικρά Ασία. Η απόφαση αυτή πήρε τη μορφή του νόμου 2870/1922, ο οποίος προέβλεπε αυστηρές πειθαρχικές και χρηματικές ποινές, στην περίπτωση σύλληψης πλοίων που θα μετέφεραν πληθυσμό. Ο Νόμος 2870/1922 ψηφίστηκε τον Ιούλιο, λίγο πριν την κατάρρευση του μετώπου. Και αυτό, ενώ είχαν απορρίψει την Άνοιξη του 1922 τις προτάσεις της οργάνωσης Μικρασιατική Άμυνα (επικεφαλής ο μητροπολίτης Χρυσόστομος) για ανακήρυξη Ιωνικού Κράτους, απεμπλοκή από τις συμμαχικές υποχρεώσεις, δημιουργία μιας ντε φάκτο νέας πραγματικότητας, δημιουργία ντόπιου στρατού που με την ελλαδική βοήθεια θα δημιουργούσε γραμμή άμυνας για να σταματήσει τον κεμαλικό στρατό.

Ο νόμος 2870/1922 ψηφίστηκε «ομοφώνως» στη συνεδρίαση της 14ης Ιουλίου 1922 και υπογράφτηκε στις 16 Ιουλίου 1922 από τον βασιλιά Κωνσταντίνο και τον Λ.Κ. Ρούφο. Δύο ημέρες αργότερα ετέθη επ’ αυτού η «μεγάλη του Κράτους σφραγίς» με την υπογραφή του Δημητρίου Γούναρη, υπουργού Δικαιοσύνης. Άρχισε να ισχύει από τη στιγμή της δημοσίευσής του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, στις 20 Ιουλίου, αριθμός φύλλου 119.

Στο εισαγωγικό του νόμου αναφέρεται: «Ψηφισάμενοι ομοφώνως της Γ’ εν Αθήναις Εθνικής Συνελεύσεως απεφασίσαμεν και διατάσσομεν…» Δυστυχώς δεν είναι δυνατόν να ευρεθεί ποιοι συμμετείχαν στη συνεδρίαση της 14ης Ιουλίου 1922 οπότε και ψηφίστηκε «ομοφώνως» ο νόμος, εφόσον μεταξύ της συνεδρίασης στις 3-6-1922 και της 24ης Ιανουαρίου 1924 δεν υπάρχουν πρακτικά, όπως εμφαίνεται από τη μελέτη του τόμου Εφημερίς των Συζητήσεων της Βουλής (1862 - 1967). Πιθανότατα, λόγω των έκτακτων γεγονότων οι αποφάσεις λαμβάνονταν με συνοπτικές διαδικασίες.

Το πρώτο άρθρο του νόμου ανέφερε: «Απαγορεύεται η εν Ελλάδι αποβίβασις προσώπων ομαδόν αφικνουμένων εξ αλλοδαπής, εφ’ όσον ούτοι δεν είναι εφωδιασμένοι δια τακτικών διαβατηρίων νομίμως τεθεωρημένων…» Τα υπόλοιπα άρθρα περιγράφουν τις τιμωρίες που θα υφίσταντο οι παραβάτες.

Στις 13 Αυγούστου 1922 (με το παλιό ημερολόγιο), ύστερα από τουρκική αντεπίθεση κατέρρευσε το μέτωπο στο Αφιόν Καραχισάρ. Ο ελληνικός στρατός διαλύθηκε μέσα σε λίγες μέρες. Οι υπεύθυνοι δεν είχαν το παραμικρό σχέδιο ανασυγκρότησης και άμυνας. Ο αξιωματικός Σιμιτόπουλος -όπως μας πληροφορεί ο Τάσος Βουρνάς - έγραψε:«Η βλακεία του επιτελείου του στρατού μας ήτο χαρακτηριστικοτάτη». Δεν υπήρχε καμιά πρόβλεψη για την άμυνα της Σμύρνης, ούτε καν για την προστασία της χερσονήσου της Ερυθραίας. Το μόνο μέλημα των υπευθύνων ήταν να αποκρύψουν την είδηση της κατάρρευσης του μετώπου από τον ελληνικό πληθυσμό και να εμποδίσουν την αναχώρησή του.

Η τελευταία εντολή της ελληνικής κυβέρνησης

Υπάρχουν καταγγελίες για βίαιη εμπόδιση της αναχώρησης των Ελλήνων της Ιωνίας από τις ελληνικές αρχές της Σμύρνης, λίγες μόνο ημέρες πριν από την είσοδο σε αυτήν των κεμαλικών στρατευμάτων. Η συμπεριφορά αυτή βασίζεται στην τελευταία εντολή της κυβέρνησης του Λαϊκού Κόμματος με την υπογραφή του πρωθυπουργού Πέτρου Πρωτοπαπαδάκη να μην επιτραπεί στους Έλληνες Μικρασιάτες να αναχωρήσουν από τη Σμύρνη.

Μετά την κατάρρευση του Μετώπου και πέντε ημέρες πριν ο κεμαλικός στρατός μπει στη Σμύρνη, στις 22 Αυγούστου με το παλαιό ημερολόγιο, ο Αρμοστής της Ελλάδας στην Ιωνία Αριστείδης Στεργιάδης αποστέλλει προς την ελληνική κυβέρνηση τηλεγράφημα με το οποίο ζητά εντολές αφού πρώτα παραθέτει κάποιες προτάσεις. Εξ αρχής ξεκαθαρίζει στο τηλεγράφημα ότι η Σμύρνη πρόκειται να καταστραφεί. Στη συνέχεια κάνει κάποιες προτάσεις. Μια από αυτές είναι: «Εγκρίνετε εμποδισθώσι αναχωρίσωσι Έλληνες Μικρασιάται δι’ Ελλάδα, ακόμα και όταν είναι εύποροι δυνάμενοι αναχωρήσωσι με συνήθη ταχυδρομικά ατμόπλοια.»

Βλάσης Αγτζίδης: Διδάκτωρ σύγχρονης Ιστορίας, Mαθηματικός

Κόριννα, μια άγνωστη ποιήτρια της αρχαιότητας

noreply@blogger.com (Rodia) — Mon, 06 Feb 2023 22:27:00 +0000

Εμαθα για την Κόριννα, χάρη στον Μπαλζάκ, που την αναφέρει στο "Μαγικό δέρμα".

Η Κόριννα ήταν Αρχαία Ελληνίδα ποιήτρια, τοποθετημένη κατά παράδοση στον 6ο αι. π.Χ. Σύμφωνα με αρχαίες πηγές, όπως ο Πλούταρχος και ο Παυσανίας, καταγόταν από την Τανάγρα της Βοιωτίας, όπου ήταν δασκάλα και αντίπαλον δέος του γνωστότερου Θηβαίου ποιητή Πινδάρου. Αν και δύο από τα ποιήματά της επέζησαν σε επιτομή, το μεγαλύτερο μέρος του έργου της διατηρείται σε αποσπάσματα παπύρου του 2ου αι. π.Χ.

Η ημερομηνία γέννησης της Κόριννας είναι άγνωστη, αλλά πιστεύεται ότι γεννήθηκε το μήνα Μάιο. Αν ο Πίνδαρος ήταν όντως μαθητής της, μπορεί να υποτεθεί ότι είχε γεννηθεί μερικά έτη πιο νωρίς από τη χρονιά γέννησης του (522 π.Χ.). Μερικοί συγγραφείς, ωστόσο, την τοποθετούν στον 5ο ή 4ο αι. π.Χ. Ο Παυσανίας ισχυρίζεται ότι κέρδισε σε ποιητικό διαγωνισμό τον Πίνδαρο, γεγονός για το οποίο η ίδια παράγγειλε να της κατασκευάσουν μνημείο. Σύμφωνα με τον Παυσανία, η επιτυχία της μάλλον οφειλόταν κυρίως στην ομορφιά της και στη χρήση της τοπικής βοιωτικής διαλέκτου, σε αντίθεση με τη δωρική των ποιημάτων του Πινδάρου. Ο Αιλιανός ισχυρίζεται ότι νίκησε πέντε φορές τον Πίνδαρο, κι ως αντίδραση στις ήττες αυτές, ο Πίνδαρος την αποκάλεσε γουρούνα. Ο Αντίπατρος ο Θεσσαλονικεύς τη συγκαταλέγει στις εννέα θνητές μούσες.

Η Κόριννα έγραψε χορική λυρική ποίηση για πανήγυρεις στη βοιωτική διάλεκτο. Λέγεται ότι επέκρινε τον Πίνδαρο για εισαγωγή αττικισμού στα ποιήματά του. Αντίθετα με τον Πίνδαρο, έδωσε έμφαση σε τοπικούς μύθους, και χάραξε παραλλήλους μεταξύ του κόσμου της μυθολογίας και της συνήθους ανθρώπινης συμπεριφορας. Τα σχεδιάσματα δύο ποιημάτων της έχουν επιζήσει. Το ποίημα Μινύαι μιλά για τις τρεις ενήλικες κόρες του βασιλιά Μινύα του Ορχομενού: τη Λευκίππη, την Αρσίππη, και την Αλκαθόη. Το ποίημα Κορωνίδες μιλά για τις δύο κόρες του Ωρίωνα, τη Μενίππη και τη Μητιόχη, οι οποίες έκοψαν το λαιμό τους με τη σαΐτα του αργαλιού τους, θυσιάζοντας τον εαυτό τους για χάρη των συμπολιτών τους. κλπ-->> https://el.wikipedia.org/wiki/Κόριννα

πώς παίζεται το "πίτσι"

noreply@blogger.com (Rodia) — Wed, 12 Oct 2022 12:35:00 +0000

Και στήνανε κάτω στο χώμα, δεκάρες και πεντάρες, ή "ίτζαλα" και "πιτσακούρες". Οι πιτσακούρες ήταν ίτζαλα αλλά από το μέρος του σπασμένου πιάτου που είχε σχέδια, επομένως ήταν λιγότερες και ήταν και μεγαλύτερης αξίας από τα σκέτα ίτζαλα.

Τσι μπάλες που με αυτές κυνηγούσαμε τα ίτζαλα για να τα σημαδέψουμε, να τα ρίξουμε και να τα κερδίσουμε- τσι μιτσές τσι λέγαμε "σφιγκιά" και τσι μεγάλες "βούβαλους". Τσι μεσαίες, μπάλες. Το μέρος που ξεκίναγε το παιχνίδι και από κει βαρούσαν ο καθένας στη σειρά του- και που ήταν μια ίσια γραμμή στο χώμα, το λέγαμε "λάη" (ο λάης).

Αλλά δεν κυνηγούσαμε μόνο αυτά. Μεγαλύτερη αξία είχε όταν "χτυπούσες" με τη μπάλα σου τη μπάλα του αντίπαλου και τον έβγαζες όξω από το παιχνίδι. Οι μεγάλοι παίζανε με δεκάρες κι εμείς τα μιτσά με ίτζαλα. Έχει κι άλλα, π,χ. έχουμε παρατσούκλι "Πιτσης". ή όταν θέλει να αγοράσει κάτι κάποιος αλλά δεν έχει τα λεφτά, λέει στη γυναίκα του: "Και με τι να τ΄ αγοράσω ορή. Με "ίτζαλα;" έχει κι άλλα, αλλά πάω να φάω τώρα γιατί φωνάζουνε, αμιά!

__________________

ΣΗΜ. με την ευγενική φροντίδα του Χρήστου Κρασάκη

ΕΝΟΠΛΗ ΛΗΣΤΕΙΑ ΣΕ ΤΡΑΠΕΖΑ - ΤΡΑΠΕΖΙΤΕΣ

noreply@blogger.com (Rodia) — Sun, 29 May 2022 20:52:00 +0000

Μπαίνοντας στην Τράπεζα, ο ληστής φώναξε στους πελάτες:

– Μην κινηθείτε, τα λεφτά ανήκουν στο Κράτος! Η ζωή σας όμως ανήκει σε σας!!!

Όλοι ξάπλωσαν κάτω ήσυχα.

Αυτή η μέθοδος ονομάζεται: «MIND CHANGING CONCEPT»

Ελληνιστί: «ΑΛΛΑΓΗ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥ ΤΡΟΠΟΥ ΣΚΕΨΗΣ».

Όταν οι ληστές γύρισαν σπίτι με τα εκατομμύρια που έκλεψαν, ο μικρός αδερφός, με πτυχίο Master στα Οικονομικά, λέει στο μεγάλο αδερφό, απόφοιτο δημοτικού:

– Έλα να μετρήσουμε τα χρήματα που αρπάξαμε. Ο μεγάλος αδελφός του Δημοτικού του λέει:

– Είσαι βλάκας! Είναι πολλά τα χρήματα και θα κάνουμε ώρες να τα μετρήσουμε. Το βράδυ στις ειδήσεις που θα ανακοινώσουν τη ληστεία, θα πουν και το ακριβές ποσό που εκλάπη!

Αυτή η συμπεριφορά ονομάζεται: «EXPERIENCE» (ΕΜΠΕΙΡΙΑ) και είναι σαφέστατα χρησιμότερη στις μέρες μας από τα πτυχία Master.

Όμως στην Τράπεζα, μετά τη ληστεία, ο ταμίας φωνάζει στο Διευθυντή να καλέσει την αστυνομία. Ο πτυχιούχος Διευθυντής όμως του λέει:

– Μην τηλεφωνήσεις ακόμα! Ευκαιρία είναι, κοντά στα 20 εκατομμύρια που μας έκλεψαν, να πάρουμε άλλα 10 εμείς, συν τα 70 που έχουμε ήδη καταχραστεί, να πούμε ότι μας έκλεψαν 100!

Αυτή η μέθοδος στα Πανεπιστήμια ονομάζεται: «SWIM WITH THE TIDE»

Ελληνιστί σε παράφραση: «ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕ ΜΙΑ ΔΥΣΑΡΕΣΤΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΡΟΣ ΟΦΕΛΟΣ ΜΑΣ»

Ο ταμίας λέει:

– Μακάρι δηλαδή να ‘χουμε μια ληστεία κάθε μήνα!

Αυτό λέγεται: «ΚΙLLING BOREDOM» του λέει ο πτυχιούχος Διευθυντής.

Ελληνιστί σε παράφραση σημαίνει: «Η ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΕΙΝΑΙ ΠΙΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΑΠΟ ΤΗ ΔΟΥΛΕΙΑ ΣΟΥ»

Το βράδυ, στις ειδήσεις ανακοινώθηκε ότι εκλάπη το ποσό των 100 εκατομμυρίων. Οι καημένοι οι ληστές μετρούσαν και ξαναμετρούσαν, αλλά το ποσό που είχαν στα χέρια τους ήταν 20 εκατομμύρια. Θυμωμένος λοιπόν ο ένας ληστής λέει:

– Ρισκάραμε τις ζωές μας για 20 εκατομμύρια, ενώ ο Διευθυντής με το πάτημα ενός κουμπιού καθάρισε 80 εκατομμύρια! Φαίνεται τελικά ότι είναι πιο επικερδές και ακίνδυνο να είσαι Διευθυντής Τράπεζας παρά ληστής!

Αυτό λέγεται: «KNOWLEDGE IS WORTH AS MUCH AS GOLD!»

Ελληνιστί: «Η ΓΝΩΣΗ ΑΞΙΖΕΙ ΟΣΟ Ο ΧΡΥΣΟΣ!»

Ο Διευθυντής ήταν πολύ χαρούμενος, που με τη ληστεία κάλυψε τις καταχρήσεις του.

Αυτό λέγεται: «SEIZING THE OPPORTUNITY and DARING TO TAKE RISKS!»

Ελληνιστί σημαίνει: «ΑΡΠΑΖΩ ΤΗΝ ΕΥΚΑΙΡΙΑ και ΤΟΛΜΩ ΝΑ ΠΑΡΩ ΡΙΣΚΟ!»

(Συγγνώμη αν είστε πτυχιούχος Πολιτικής Οικονομίας…)

Κατά τα άλλα, φίλοι και φίλες ανησυχείτε! Στις Βρυξέλλες κάποιοι μας επαινούν, και φοβάμαι ότι θα μας φορτώσουν και όλα τα δικά τους λάθη εν αναμονή μιας ευκαιρίας για να μας αδειάσουν… που βασίζεται στην αρχή: «EXPLO’I’T every OPPORTUNITY»

Ελληνιστί: «ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΘΕΙΤΕ κάθε ΕYΚΑΙΡΙA!»

Υ.Γ. Η διαφορά μεταξύ ιδιοφυΐας και βλακείας είναι ότι η ιδιοφυΐα έχει όρια ενώ η βλακεία δεν έχει!

Η φουσκα που εστειλε η Αμερικη στην Ευρωπη το 2009, στη Γερμανια συγκεκριμενα. Εκεινοι βρηκαν τους Έλληνες, ως ηλιθιους διαρκειας, σε μια ληστεια διαρκειας.

Και το εργο συνεχιζεται.
------------------------

ΣΗΜ1. πηγή: Κωστας Πρακτορας, 2017

ΣΗΜ.2. όταν ακούς για *ευκαιρίες* (η κριση ειναι μια ευκαιρια π.χ.) ή για *αναπτυκσις*, κλπ "προοδευτικά", "φιλοσοφημένα" και "βαθυστόχαστα", εχε και αυτο στο νου σου!!

________________________

UPDATE: 9 Μαρτίου 2023

στις 28 Φεβρουαρίου 2023, περί τις 23:22 το βράδυ, συγκρούστηκαν δυο τραίνα στα Τέμπη. Τρεις μέρες μετά, ενώ ο κόσμος είχε μουδιάσει και εξοργιστεί ταυτόχρονα, ακουσαμε (ανάμεσα σε πολλές ασυναρτησίες) απο "διάσημο δημοσιογράφο" το αποτρόπαιο "ειναι **ευκαιρία** να φτιαχτει συγχρονο σιδηροδρομικό δίκτυο να μη πάει χαμένη η θυσία όσων πέθαναν στο δυστυχημα". ΤΟ ΝΟΥ ΜΑΣ

(προσεγμένες λέξεις *θυσία* και *πέθαναν*, λες και δεν σκοτώθηκαν)