The Dynx Blog

Χριστουγεννιάτικες σκέψεις αγάπης

noreply@blogger.com (Dynx Andor) — Wed, 28 Dec 2011 16:09:00 +0000

Δεν είναι η εποχή που νομίζεις, είναι Χριστούγεννα. Θυμάσαι που δεν μπορούσες να ξεχωρίσεις τις εποχές επειδή τότε ήσουν ένα κουτάβι; Βέβαια και τώρα ποιος ξέρει αν μπορείς, το ότι μεγάλωσες ίσως να μην συνεπάγεται την ωριμότητα που νομίζουν ότι αποκτούν κάποιοι άνθρωποι. Μπορεί το κουταβίσιο μυαλό σου να μην είναι πια το ίδιο, άλλα ωστόσο ακόμα να δυσκολεύεται να ξεχωρίσει τις εποχές. Με εσάς τα υπέροχα ζώα δεν βγάζεις μερικές φορές εύκολα άκρη - να μιλούσατε ανθρώπινα τουλάχιστον να ξέραμε τι λέτε...Γνώρισα κάποιον, τέτοιες μέρες γιορτινές, που είχε καταλήξει σε ένα περίεργο συμπέρασμα. Όχι ότι το συμπέρασμα ήταν περίεργο, μάλλον παράδοξη και ασυνήθιστη ήταν η διαδικασία που τον οδήγησε σε αυτό. Μου έλεγε για έναν φίλο του που έπειτα από χωρισμό -μια σχέση δύο χρόνων- οδηγούσε κάθε μέρα πολλά χιλιόμετρα για να πάει στη δουλειά του, εκτός πόλης. Ο δρόμος περνούσε από ένα βουνό με πολλούς γκρεμούς, και η θάλασσα από κάτω, και κάθε πρωί που ξεκινούσε να πάει στο σχολείο σκεφτόταν ότι ίσως να είναι και η τελευταία φορά που κλείνει την πόρτα του σπιτιού πίσω του. Προκλητικός ο γκρεμός, έλεγε, κυρίως μετά από χωρισμό, ειδικά αν έχει θάλασσα (άραγε αν είχε ποτάμι ή λίμνη θα ένιωθε διαφορετικά;) …Τελικά δεν αυτοκτόνησε. Ο δικός μου φίλος, όμως, αναλογιζόμενος πόσοι άνθρωποι φτάνουν στην ίδια κατάσταση αφού χωρίσουν ή τσακωθούν, πόσα καψουροτράγουδα υπάρχουν και βίντεο κλιπ και δραματικές ταινίες που καταλήγουν σε κλάματα στο αμάξι και μετά σε κάποια απότομη στροφή και συνεπώς σε έναν γκρεμό, αναλογιζόμενος λοιπόν όλα αυτά, αποφάσισε να μην μπει καν στη διαδικασία να βγάλει δίπλωμα αυτοκινήτου. Σαν διαφήμιση σοκολάτας μπορεί μερικές φορές να σκεφτόμαστε τον έρωτα τα Χριστούγεννα. Βέβαια ίσως άλλοι να μην τον σκέφτονται καν αυτές τις μέρες, ιδίως αν βασανίζονται από πονόδοντο ή αν είναι άνθρωποι του πνεύματος ή ακόμα αν είναι κατοικίδια που έχουν υποστεί στείρωση. Ο έρωτας, λένε, είναι υπερεκτιμημένος άλλωστε. Σώνει και καλά επειδή είναι Χριστούγεννα πρέπει να νιώθουμε μελαγχολία και να είμαστε πιο ευαίσθητοι; Δεν λέω ότι η γέννηση του Θεανθρώπου δεν είναι μεγάλο γεγονός. Είναι ίσως το μεγαλύτερο και σπουδαιότερο, αλλά αυτό από μόνο του δεν θα ‘πρεπε να μας γεμίζει με χαρά και σεβασμό προς καθετί ζωντανό και μη; Κανείς δεν ξέρει τι σκέφτεται τα Χριστούγεννα, η σκέψη είναι λίγο κυρτή, σαν ψηλό κερί που έχει λιώσει λίγο στα πλάγια, ή σαν πιρούνι που το πάτησες με άρβυλο κατά λάθος. Θέλεις να κουρνιάσεις σαν περιστέρι ή σαν μικρό ζωάκι στα ζεστά, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είσαι μόνος. Ίσως να μην σημαίνει τίποτα. Ίσως να σημαίνει ότι σημαντικοί άνθρωποι και μη-άνθρωποι είναι γύρω σου. Άντε, σβήσε το φως τώρα και κοιμήσου λίγο να ξεκουραστείς. Αύριο που θα ξυπνήσεις με το καλό, το χιόνι θα πέφτει πάλι κι εσύ θα είσαι έτοιμος για την αγάπη.

Φιλοσοφικοί συλλογισμοί στο διάστημα

noreply@blogger.com (Dynx Andor) — Sat, 26 Nov 2011 18:50:00 +0000

Από το Solaris του Ταρκόφσκι… Ο Κρις συνομιλεί με τον επιστήμονα Σνάουτ, κοιτάζοντας από το παράθυρο του διαστημικού σταθμού τον ωκεανό του Σολάρις να αφρίζει από κάτω τους.

«Ξέρεις… όποτε δείχνουμε οίκτο καταστρέφουμε τον εαυτό μας. Μπορεί να 'ναι κι έτσι. Τα βάσανα κάνουν τη ζωή να μοιάζει ζοφερή και ύποπτη. Δεν θα το δεχτώ, όμως, αυτό. Όχι, δεν θα το δεχτώ αυτό. Ό,τι είναι απαραίτητο για τη ζωή, την καταστρέφει κιόλας; Όχι, δεν την καταστρέφει. Δεν είναι επιζήμιο. Θυμάσαι τον Τολστόι; Βασανιζόταν επειδή δεν μπορούσε να αγαπήσει την ανθρωπότητα. Πόσος καιρός πέρασε από τότε; Δεν μπορώ να θυμηθώ. Βοήθησέ με. Βλέπεις, σ' αγαπώ. Η αγάπη, όμως, είναι ένα συναίσθημα που βιώνουμε… αλλά δεν μπορούμε να το εξηγήσουμε. Μπορεί κάποιος να δώσει τον ορισμό της. Αγαπάς κάτι που μπορείς να χάσεις: τον εαυτό σου, μια γυναίκα, μια πατρίδα. Μέχρι σήμερα, η αγάπη ήταν ανέφικτη για τον άνθρωπο, στη Γη. Με καταλαβαίνεις, Σνάουτ; Είμαστε πολύ λίγοι. Μερικά δισεκατομμύρια όλοι μαζί. Μια χούφτα άνθρωποι ! Ίσως είμαστε εδώ για να δούμε τον άνθρωπο… ως ένα λόγο για ν' αγαπήσουμε».

Σκηνή από την ταινία…

Όνειρο

noreply@blogger.com (Dynx Andor) — Thu, 10 Nov 2011 08:14:00 +0000

στον Κώστα

Edward Willis Redfield - Road To Lambertvill

Ξέρεις, μερικές φορές, τυχαίνει να ξυπνάς το πρωί χωρίς να νυστάζεις πλέον - νιώθεις τον κορεσμό του ύπνου και ξέρεις ότι είσαι έτοιμος να σηκωθείς. Ωστόσο, συνειδητοποιώντας ότι έχεις ακόμα λίγο χρόνο διαθέσιμο, έστω κι ένα τέταρτο, αποφασίζεις να επιστρέψεις για όσο προλάβεις στην αγκαλιά του μορφέα (δεν αποζητάς άλλωστε παρά λίγα μόνο λεπτά να κλέψεις). Σε αυτή την φάση, λοιπόν, όπου μόλις έχει προηγηθεί ξύπνημα, είναι λάθος να αποφασίσεις να ξανακοιμηθείς. Κι αυτό για δύο λόγους: ο πρώτος λόγος είναι ότι, συνήθως, είτε δυσκολεύεσαι να ξυπνήσεις αργότερα, είτε ξυπνάς νιώθοντας εξαντλημένος. Ο δεύτερος λόγος είναι ότι, έχοντας απλά λαγοκοιμηθεί, θα θυμάσαι πολύ έντονα τα τελευταία σου όνειρα. Και επειδή είναι όνειρα που βλέπεις μεταξύ ύπνου και ξύπνιου, βρίσκοντας από τη μία το υποσυνείδητο σου με όλες τις σκοτεινές επιθυμίες να προσπαθεί να αναδυθεί, κι από την άλλη μέρος της συνειδητής σκέψης σου να βάζει ύπουλα το χεράκι της και να αναμοχλεύει μνήμες κι επιθυμίες, αυτά τα όνειρα είναι και τα πιο περίεργα και βασανιστικά.

Ένα παρόμοιο όνειρο είδε χθες κι αυτός, όνειρο που είχε αναμιγμένη τη νοσταλγία του φθινοπώρου με το «ζεστό» -κάτω από ορισμένες συνθήκες- ψύχος του χειμώνα (συνθήκες που θα αποκαλύψουμε λίαν συντόμως). Συγκεκριμένα, ονειρεύτηκε ότι αυτή ποτέ δεν άφησε το πόστο στην πλατεία του χωριού, για να πάρει τη μετάθεση στην πόλη. Από τη στρογγυλή αυτή πλατεία περνούσε ο ίδιος κάθε μέρα μαζί με τα δυο σκυλιά του, τα χνώτα των οποίων άχνιζαν συνήθως στην πρωινιάτικη ψύχρα, για να την βρει πίσω από το παραθυράκι του ταχυδρομείου και να της χτυπήσει το παχνισμένο τζάμι με την ελπίδα ν' ανταλλάξουν μια-δυο κουβέντες μόνο. Αυτή ήταν νέα, με μακριά μαύρα μαλλιά, μεγάλα καστανά μάτια και κάτασπρο πρόσωπο, όλο καλοσύνη.

Υπήρχαν φορές ωστόσο που δεν κατάφερναν να μιλήσουν καν (ποιος ξέρει τι τους σταματούσε) και τότε συνέβαινε κάτι το μαγευτικό: με το που έβλεπε αυτή τα σκυλιά του να προπορεύονται και να πλησιάζουν από την κατηφόρα (το γραφείο της ήταν πλάι στο ξύλινο παράθυρο) προλάβαινε να του χαμογελάσει πρώτη κάθε φορά. Ήταν όμως ένα χαμόγελο σπάνιο, μοναδικό, που για τους ήρωές μας αποκτούσε σχεδόν μεταφυσικές διαστάσεις, όσο το βλέμμα τους κλείδωνε γι' αυτά τα κλάσματα δευτερολέπτου. Ειδικά αν τύχαινε να έχει έστω και λίγες ηλιαχτίδες κανένα πρωινό (πράγμα σπάνιο για τα ορεινά τούτα μέρη) να πέφτουν πάνω στο τζάμι, το πρόσωπό της βαφόταν με πορτοκαλιές ακτίνες που, μες στο σάστισμα και την αγαλλίαση που αυτός ένιωθε εκείνη τη στιγμή, δεν μπορούσε να ξεχωρίσει αν επρόκειτο πλέον για φυσικό φαινόμενο ή αν αιτία ύπαρξης τους μοναδική ήταν αυτή, και το χαμόγελό της γι' αυτόν μόνο, μες στην πρωινή καταχνιά. Χαμόγελο που ένιωθε να ζεσταίνει τα πάντα, όχι μόνο τη ρουτίνα της ψυχής του, αλλά και την παγωμένη πλάση τριγύρω - αυτή η πορτοκαλιά θέρμη άγγιζε σπίτια και χωρικούς κι έφτανε μέχρι το εγκαταλελειμμένο παλιό πηγάδι στην άλλη πλευρά της πλατείας.

Έτσι ονειρεύτηκε λοιπόν ότι είχαν περάσει χρόνια κι αυτή είχε ξαναγυρίσει στο πόστο της. Κατηφορίζοντας το δρομάκι της πλατείας την είδε να στέκεται αυτή τη φορά έξω από το θολωτό κτίριο του ταχυδρομείου και να του κάνει νόημα με τα χέρια τις. Χειρονομίες παράξενες λες και του 'λεγε κάτι. «Μετά;;;» Μετά τι, όμως; «Θα έρθω μετά…»; Παραδόξως δεν ένιωθε την παραμικρή έκπληξη που την ξανάβλεπε, ήταν λες και τόσο καιρό δεν είχε φύγει. Μάλιστα, θα λέγαμε ότι από τις κινήσεις της, και το γεγονός ότι τον περίμενε έξω από το ταχυδρομείο -που κι αυτά ωστόσο του φάνηκαν απολύτως φυσιολογικά, σαν να τα 'χε συνηθίσει- υποπτευόμαστε ότι η γνωριμία τους είχε καταφέρει τελικά να προχωρήσει κατά κάποιο τρόπο. Κι όντως η συνέχεια του ονείρου για κάτι τέτοιο μας προδιαθέτει: Η επόμενη σκηνή που με τόση νοσταλγία θυμάται τώρα, η επόμενη σκηνή από το άδικο αυτό όνειρο, τον βρήκε να επιστρέφει από το όργωμα του χωραφιού, κατάκοπος, αργά το απόγευμα σπίτι του, το οποίο και στεκόταν μόνο του στην πλαγιά του βουνού. Κι αυτή να είναι μέσα στη κουζίνα και να μαγειρεύει, ζαρζαβατικά κάθε λογής αριστερά και δεξιά απλωμένα στο τραπέζι, τα χέρια της βρεγμένα να τα πλένει, τα μαλλιά της για πρώτη φορά πιασμένα κότσο, ατημέλητη, αλλά ταυτόχρονα τόσο όμορφη… Είχαν και οι δυο γεράσει ελαφρώς μόνο, ποιος ξέρει αλήθεια πόσα χρόνια είχαν περάσει...

Ακολούθησε έπειτα και μια άλλη σκηνή, όπου ξυπνώντας κάποιο πρωινό τη βρήκε δίπλα στο κρεβάτι του να κοιμάται ακόμα, γυρισμένη προς την πλευρά του, τα μαλλιά της αυτή τη φορά μακριά κι ανάκατα. Όμως αυτή τη σκηνή δεν θέλησε να την φέρει πίσω στην μνήμη του, όχι άλλο. Μαλθακός όπως ήταν, δύσκολα άντεχε άλλες τέτοιες συγκινήσεις στην ηλικία του. Επικίνδυνα λοιπόν ακόμα και τα όνειρα όταν έρχονται έτσι μες στην καθημερινότητά σου, σκέφτηκε, να διαταράξουν τις ήρεμες συνήθειές σου. Και μόνος σηκώθηκε, χάραμα, να πάει να ντυθεί, να βγει έξω να ταΐσει τα ζώα...

(Silvestrov, Bagatellen – II)

Το ρεμάλι

noreply@blogger.com (Dynx Andor) — Sun, 16 Oct 2011 19:00:00 +0000

Δεν ξέρω αν φταίει ο τρόπος που μεγάλωσε. Υπάρχουν άνθρωποι που οι γονείς τους τούς μεγαλώνουν με τη ψευδαίσθηση ότι πρόκειται για πρόσωπα σημαντικά. Ίσως να ‘φταιξε αυτό. Ίσως οι γονείς του να ήταν υπερπροστατευτικοί. Ίσως το αντίθετο. Ίσως απλά να έχει άσχημο χαρακτήρα, χωρίς την ανάγκη οποιοισδήποτε άλλης εξήγησης. Δεν μας αφορά αυτό.

Στο σχολείο πεταγόταν πάντα χωρίς να σηκώνει το χέρι. Με το που χτυπούσε το κουδούνι για διάλειμμα έτρεχε να μιλήσει στους καθηγητές επινοώντας απορίες και φιλοφρονήσεις. Παράλληλα, προσπαθούσε να πλησιάζει μόνο τους "in" μαθητές και να βάζει υποψηφιότητα για το 15μελές. Στη γυμναστική έπαιζε πάντα ποδόσφαιρο και μπάσκετ με ζήλο και στα διαλλείματα κάπνιζε κρυφά με τις άλλες «μούρες» του σχολείου συζητώντας για γκόμενες (η αλήθεια είναι ότι ταυτόχρονα γούσταρε και τα αγόρια – δεν έκανε ιδιαίτερες διακρίσεις στο φύλο – ένα μυστικό που ακόμα και σήμερα το κρατά καλά και που σε ορισμένες περιστάσεις εκδηλώνεται με εξάρσεις ομοφοβίας και ρατσιστικών χαρακτηρισμών).

Σπούδασε νομική ή πολικός μηχανικός, άνοιξε και το γραφείο – δηλαδή του το αγόρασαν οι γονείς του. Έχει κρατήσει ακόμα τους κύκλους του από το σχολείο στην μικρή επαρχία όπου ζει, και επιπλέον, εξακολουθεί να συχνάζει στις τρέντυ καφετέριες όπου μαζεύονται τα ρεμάλια της γενιάς του, αυτά με τη δική τους επιχείρηση ή την έτοιμη δουλειά του μπαμπά, αυτά που όλο το πρωί είναι για καφέ. Τους καταλαβαίνεις εύκολα: είναι καλά ντυμένοι, φοράνε μόνο επώνυμα ρούχα, κάθονται με ανοιχτά τα πόδια, τα ξύνουν μπροστά σου, κρατούν καμιά εφημερίδα αθλητική, καπνίζουν και, κυρίως, πάντα φοράνε ακριβά γυαλιά ηλίου βρέξει-χιονίσει. Βλέπετε, στην επαρχία είναι εύκολο να νιώσεις μοντέλο ή σταρ. Δώσε θάρρος στον χωριάτη… που λέει και το ρητό..

Η βασική του ασχολία, τώρα που «μεγάλωσε»: χωριατο-socialite. To «γλείψιμο» πέφτει βροχή στους κύκλους του. Το βράδυ στα μπαράκια (αυτά που έχουν 10 ευρώ το ποτό, όχι όποια κι όποια!), με τους δήθεν φίλους του, κερνάνε ο ένας τον άλλον σφηνάκια, δεν τους νοιάζουν τα λεφτά, και διηγούνται πώς και πότε φόρεσαν τα κέρατα στη γκόμενά τους την τελευταία φορά. Όποιος διηγηθεί την πιο« μισογυνική» ιστορία λαμβάνει και τα περισσότερα χειροκροτήματα και γέλια. Νιώθει βασιλιάς. Η αλήθεια είναι ότι χωρίς τους γυαλιστερούς γνωστούς του και τον ευτράπελο κύκλο του, ο ίδιος δεν μπορεί να υπάρξει. Έτσι πιστεύει ότι είναι η ευτυχία, άρα και ο μοναδικός τρόπος και σκοπός ζωής.

Κάποια στιγμή θα παντρευτεί φυσικά, θα κάνει έναν ακριβό γάμο με κάποια ανεγκέφαλη, και θα της τα φοράει κανονικότατα. Θα έχει και παιδιά που θα πηγαίνουν σε ιδιωτικό κολλέγιο. Θα τα γράψει και πιάνο και μπαλέτο όπως ορίζεται σε πόλεις της επαρχίας, με δασκάλες που δεν έχουν δει ποτέ ζωντανά κάποιο κονσέρτο και δεν ξέρουν καν πότε περίπου έζησε ο Μπετόβεν ή ο Μπαχ (ωστόσο ξέρουν ότι είναι ή Αυστριακοί ή Γερμανοί – συνήθως τις μπερδεύουν αυτές οι δύο εθνικότητες).

Για να μην αλλάζουμε θέμα όμως, ο ίδιος το Σάββατο θα βγει αποκλειστικά στα μπουζούκια, τραπέζι πρώτη πίστα. Η ανάσα του θα βρωμάει ουίσκι και πούρα. Θα έχει αρχίσει να γερνάει μαζί τον «κύκλο» του. Θα βλέπει τα μούτρα του ως αντανάκλαση στις φαλάκρες όλων αυτών των γνωστών που χρόνια τώρα γλείφει. Που χρόνια διαγωνίζονται μεταξύ τους για το ποιος θα έχει το πιο cool lifestyle. Μόνο που η αντανάκλαση αυτού του ξιπασμένου προσώπου στις καράφλες υπήρχε πάντα, ήταν ο μοναδικός και αληθινός καθρέφτης.

Hight tech υποκρισία σε ημέρες κρίσης

noreply@blogger.com (Dynx Andor) — Fri, 30 Sep 2011 19:25:00 +0000

Artwork: "Cloudy sky+field HDR" © loozak84 @ deviantART

Όλοι έχουμε καταλάβει πλέον ότι η χώρα περνάει μία δύσκολη κρίση - ακόμα και άτομα που πριν ένα χρόνο ερμήνευαν τα γεγονότα και το παραλήρημα των media ως υπερβολές. Όλοι μιλάνε γι’ αυτό το θέμα και είναι απολύτως λογικό. Κυρίως στον εργασιακό τομέα ο Έλληνας δημόσιος υπάλληλος έχει χρόνια τώρα την μονιμότητα της θέσης του ως δεδομένη. Δεδομένοι ήταν επίσης οι μισθοί του και οι φόροι του όλον αυτόν τον καιρό (αν εξαιρέσουμε ελαφρές αυξομοιώσεις).

Ωστόσο, σκοπός μου με αυτή την ανάρτηση δεν είναι να περιγράψω μία κατάσταση που όλοι γνωρίζουν. Ούτε να υποστηρίξω καμία κυβέρνηση, ούτε να υποστηρίξω τους αγανακτισμένους Αλλά για να δηλώσω τη δική μου αγανάκτηση με τους “υποκριτές”. Αυτούς που είναι βολεμένοι σε μία καλή θέση, με έναν υπερβολικό για τις μέρες μας μισθό, αυτούς που ποτέ τους δεν έχουν παραπονεθεί για τίποτα, και ξαφνικά δηλώνουν αγανακτισμένοι, κάποιους που, εν τέλει, η κρίση δεν έχει καν “χαϊδέψει”. Θα μου πείτε, αυτό δεν είναι δυνατό, όλοι έχουν περικοπές, αύξηση φόρων, κάποιο χαράτσι να πληρώσουν, και θα έχετε δίκιο. Γι΄αυτό να ξεκαθαρίσω ότι αναφέρομαι σε άτομα που ανέκαθεν ήταν υψηλόμισθα ή είχαν γερά εισοδήματα, μερικά από αυτά δεν ήταν καν πολιτικοποιημένα, γιατί απλώς το παρόν και το μέλλον της χώρας δεν τους ενδιέφερε από τη στιγμή που η ζωή τους ήταν έτσι βολεμένη. Υπαλλήλους που προσλήφθηκαν με “μέσο”, λαμβάνουν υψηλά γελοίους μισθούς, ενώ οι ίδιοι έχουν συχνά το θράσος να παραδεχθούν ότι η δουλειά τους δεν είναι απαιτητική, τους βλέπεις να έρχονται και να φεύγουν όποτε θέλουν, να πηγαίνουν άνετα για καφέ, να λείπουν συχνά με άδεια... Ναι, υπάρχει και αυτή η κατηγορία ανθρώπων και ας εθελοτυφλούμε οι περισσότεροι (ίσως επειδή λίγο-πολύ όλοι έχουμε σε κάποια φάση στο παρελθόν “βολευτεί” κάπου, ίσως επειδή έχουμε πλέον συνηθίσει σε τέτοιες καταστάσεις ώστε να τις παίρνουμε ως δεδομένες). Για να μην ξεχνάμε και την κατηγορία ατόμων (νέοι κυρίως) που ζούνε με τα λεφτά του μπαμπά τους και δηλώνουν άνεργοι, επειδή η μια δουλειά τους ξινίζει, η άλλη τους βρωμάει, και παρόλα αυτά έχουν και άποψη για την κρίση και το παίζουν και “τσαμπουκάδες”.

Ξαφνικά λοιπόν η παραπάνω ομάδα “τυχερών” ανθρώπων καταλαβαίνει ότι κινδυνεύει. Όχι φυσικά από τα νέα μέτρα που απλά μειώνουν ελαφρώς τις αποδοχές τους, αλλά από τον κόσμο: τους συναδέλφους, τους φίλους και γνωστούς, τον ίδιο τον λαό που είναι σε δυσμενέστερη θέση. Τι κάνουν λοιπόν; Φοράνε τη μάσκα της προσποίησης και παραπονιούνται.

Τους πετυχαίνεις έξω και από μόνοι τους αρχίζουν να μιλάνε για την αδικία των νέων μέτρων και να κατηγορούν τη κυβέρνηση. Σε παίρνουν τηλέφωνο για να σου “συμπαρασταθούν”. Ποιο είναι όμως το κατεξοχήν νούμερο ένα προσωπείο τους; Ποιος είναι ο πιο εύκολος τρόπος να δηλώσεις οτιδήποτε χωρίς να χρειαστεί να δικαιολογηθείς, να επιχειρηματολογήσεις, ούτε καν να δηλώσεις την παρουσία σου; Μα φυσικά, ο καθρέφτης του υπερ-φουσκωμένου εγώ της εποχής μας: το Facebook!

Οι αναρτήσεις στη “ροή μηνυμάτων” έρχονται και φεύγουν: Βίντεο από το ΥouΤube με επεισόδια, σχόλια για το βραδινό δελτίο ειδήσεων, μία ατάκα που μπορεί να άκουσαν από τρίτους, μία φήμη που διάβασαν κάπου.. Ξαφνικά βλέπεις ανθρώπους που δεν έχουν τίποτα να φοβηθούν από οποιαδήποτε κρίση, να βρίζουν τη κυβέρνηση, να καταριούνται για τα νέα μέτρα και να το παίζουν αθώα θύματα. Άραγε το κάνουν αυτό επειδή τους βαραίνει η συνείδησή τους για την προνομιακή θέση τους (σε απλά ελληνικά: επειδή βολεύτηκαν κάπου με μέσο ή επειδή βρήκαν την επιχείρηση του μπαμπά έτοιμη); Μπααα... Απλά ξέρουν ότι ο κόμπος έχει φτάσει στο χτένι για τους περισσότερους και ότι αυτοί παραμένουν η εξαίρεση: Ενώ απολαμβάνουν τις ανέσεις τους και ενδόμυχα ίσως και να γελάνε με την κατάντια της χώρας, με έπαρση για τη δική τους θέση που παραμένει άθικτη, ανεβάζουν στο Facebook μύρια παραπλανητικά σχόλια, προσαρμόζουν ανάλογα το status τους και τoν “τοίχο” τους ώστε να φαίνονται ότι συμπάσχουν με τα θύματα αυτής της κρίσης. Εμετικές καταστάσεις... Ή αλλιώς high tech υποκρισία σε ημέρες κρίσης.

Θέλω να πιστεύω ότι κατά κάποιον τρόπο στα προσεχή χρόνια θα καταφέρει να υπάρξει μία εξομοίωση των μισθών στις περισσότερες θέσεις και επαγγέλματα. Μία κατανομή εισοδημάτων από την οποία κανείς δεν θα νιώθει ότι είναι ο τυχερός ή ο άτυχος της υπόθεσης. Δεν μιλάω για κάποια τιμωρία, αλλά για μία δίκαιη μοιρασιά των πόρων σε όλους τους τομείς. Κάτι τέτοιο βέβαια είναι ανέφικτο και ουτοπικό, όχι μόνο σε περίοδο ύφεσης, αλλά κυρίως σε μία χώρα όπως η Ελλάδα που έχει συνηθίσει στην καλοπέραση. Που όλο αυτό τον καιρό κάθε πολίτης ζούσε σε μία φτωχή χώρα και παρόλα αυτά έκανε τη ζωή σεΐχη, χωρίς καν να το έχει αντιληφθεί.

Τρίπτυχο

noreply@blogger.com (Dynx Andor) — Fri, 09 Sep 2011 10:35:00 +0000

Pierre Puvis de Chavannes, "Mad Woman at the Edge of the Sea" (1857)

(…)

εγώ ξέρω,

εγώ ξέρω κι εσύ ξέρεις, εμείς ξέραμε,

εμείς δεν ξέραμε, εμείς

ήμασταν όντως εδώ κι όχι εκεί,

και πότε-πότε, όταν

το τίποτα στεκόταν ανάμεσα μας, βρίσκαμε

τελείως ο ένας τον άλλον.

(Paul Celan, από το "Die Niemandsrose")

Alkan, "The Song of the Mad Woman on the Sea Shore"

Έτσι τελειώνει μια φιλία που δεν πρόλαβε καν ν’ αρχίσει

noreply@blogger.com (Dynx Andor) — Mon, 25 Jul 2011 15:47:00 +0000

The way it's been thus far…

Να πώς λειτουργούν τις περισσότερες φορές οι προσωρινές φιλίες (είτε πρόκειται για ανδρικές είτε για γυναικείες). Γνωρίζεις κάποιον ή κάποιαν, και αφού περάσετε λίγο καιρό μαζί κάνοντας παρέα, σύντομα συνειδητοποιείτε και οι δύο ότι αρχίζετε να συμπαθείτε ο ένας τον άλλον αρκετά... Γίνεστε καλοί φίλοι, καταλήγοντας να είστε αυτό που λένε “κολλητοί”. Όσο περνάει ο καιρός βλέπετε ότι ίσως να μην έχετε πολλά κοινά, ωστόσο υπάρχει βαθιά μια μικρή φλόγα, μια κεντρομόλος δύναμη που σας ενώνει. Είναι ακόμα ισχνή, αλλά αν δυναμώσει, είναι ικανή να στηρίξει αυτή τη φιλία για μια ζωή. Μπορείτε σίγουρα να πάρετε και να δώσετε πολλά ο ένας στον άλλον. Τελικά όμως αυτό δεν συμβαίνει. Και να γιατί:

Κάποιος από τους δύο συνήθως (και πιο σπάνια και οι δύο ταυτόχρονα) ενθουσιάζεται λίγο περισσότερο. Κι όπως είναι λογικό και αναμενόμενο σε μία φιλία, ο ένας από τους δύο φίλους προσπαθεί να αντλήσει από τον άλλο τις πολύτιμες γνώσεις του, εμπειρίες μιας ζωής, χρήσιμες συμβουλές. Ωστόσο, δεν συνειδητοποιεί ότι η μεταλαμπάδευση όλου αυτού του "είναι" του άλλου, δεν μπορεί να γίνει μόνο με λόγια. Τη θεωρία πρέπει να την ακολουθήσει η πράξη: δηλαδή πρέπει ο ένας να είναι έτοιμος να αφομοιώσει μέρος της προσωπικότητας του άλλου και πρακτικά. Όταν λέω πρακτικά, εννοώ ότι πρέπει κάποιος σε μια φιλία να είναι διατεθειμένος να κάνει κάποια βήματα μπροστά, πέρα από τον εαυτό του, να αρχίσει την πορεία προς μία νέα εξέλιξη, πνευματική κυρίως. Ό,τι έχει ανταλλάξει με τον άλλο, όλη αυτή η επικοινωνία που έχει ακολουθήσει, οφείλει να ενσωματωθεί στον ψυχισμό του και να μετεξελιχθεί σε κάτι ουσιώδες... Κι εκεί χαλάνε όλα. Γιατί όλα καλά στη θεωρία, αλλά στην πράξη κυριαρχεί η αδράνεια, η τεμπελιά, ο ωχαδερφισμός, και προπαντός η δειλία.

Επαναπαυόμαστε στον εαυτό που ήδη ξέραμε και τελείως εγωιστικά δεν κάνουμε τη παραμικρή προσπάθεια να αγγίξουμε τον άλλον, να τον πλησιάσουμε, να ακούσουμε τις συμβουλές του, να εξελιχθούμε σε κάτι καλύτερο (κι όχι απλώς να γίνουμε διαφορετικοί - δεν είναι αυτός ο σκοπός μιας φιλίας!) Κι έτσι τελειώνει μια φιλία που δεν πρόλαβε καν ν’ αρχίσει. Είναι κρίμα να προσπαθούμε μάταια: δεν ισχύει ότι κάποιοι άνθρωποι δεν μπορούν να αλλάξουν, απλώς δεν θέλουν! Και επιπλέον, κυρίως λόγω εγωισμού, αρνούνται οποιαδήποτε χείρα βοηθείας ή ακόμα οποιαδήποτε προοπτικής αλλαγής. Είναι ώριμο φυσικά να δώσεις μία δεύτερη ευκαιρία, να κάνεις μία ακόμα προσπάθεια να αγγίξεις τον άλλον με την προσωπικότητά σου, αλλά από εκεί και πέρα συνειδητοποιείς ότι μάλλον χάνεις πολύτιμη ενέργεια και χρόνο που θα μπορούσες να διαθέσεις σε κάποια άλλη φιλία με ίσως περισσότερες προοπτικές.

Θυμάστε την κεντρομόλο δύναμη που ανέφερα πιο πάνω; Την μικρή φλόγα που αν φουντώσει μπορεί να κρατήσει μια φιλία για μια ζωή; Ακούστε λοιπόν πώς καταλήγει: κάποια στιγμή θα πρέπει να πάτε στη βρύση, να γεμίσετε έναν κουβά με νερό -όσο μεγαλύτερος τόσο το καλύτερο, από την άλλη προσπαθήστε να κάνετε και λίγη οικονομία- κι έπειτα θα πάτε στην μικρή φλόγα και θα τον αδειάσετε πάνω της με όλη σας τη δύναμη. Και έπειτα μην ξαναγυρίσετε να κοιτάξετε πίσω, ίσως να μην αξίζει.

Κυριακή. Μελαγχολία. Ο Νίκος.

noreply@blogger.com (Dynx Andor) — Wed, 29 Jun 2011 23:20:00 +0000

Καλοκαίρι, Κυριακή βράδυ. Ο Νίκος σκέφτεται τους φίλους του... Οι περισσότεροι είναι σε σχέση, αυτός όχι. Κι εδώ όμως είναι το παράδοξο. Αυτοί που είναι ερωτευμένοι ή νομίζουν ότι θέλουν κάποιον, το σκέφτονται σοβαρά αν επιθυμούν να προχωρήσουν σε σχέση. Είναι αυτό που πραγματικά θέλουν; Το πιο παράξενο όμως είναι ότι ακόμα και αυτοί που είναι ήδη σε σχέση δεν είναι σίγουροι γι’ αυτό που έχουν. Αναρωτιούνται κι αυτοί με τη σειρά τους αν πραγματικά είναι αυτό που επιθυμούν.

Και στις δύο περιπτώσεις υπάρχει πολύς εγωισμός. Προσέξτε, όλοι λένε: αυτό που θέλω. Αυτό που θέλω εγώ. Δεν σκέφτονται όμως τι είναι αυτό που θέλει ο άλλος. Άλλωστε για να υπάρξει μία σχέση είναι απαραίτητος ο συμβιβασμός κι από τους δύο. Δεν υπάρχει πιστεύω ώριμος ενήλικας που να μην το γνωρίζει αυτό.

Ο ίδιος ο Νίκος δεν ξέρει τι θέλει. Του αρέσει η ελευθερία του. Χαίρεται που κάποιο άλλο άτομο δεν καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της σκέψης του όλο το 24ωρο κι έτσι μπορεί να ασχοληθεί με πιο ουσιώδη πράγματα. Από την άλλη, τον κουράζει η ελευθερία του, τον καθιστά μειονότητα στο περιβάλλον του όπου όλοι ασχολούνται με κάποιον... Όπου οι σχέσεις, το φλερτ κι ο έρωτας αποτελούν προτεραιότητα και, συχνά, ακόμα και αυτοσκοπό. Και, στο κάτω-κάτω, κατά πόσο το γεγονός ότι δεν ασχολείται με κάποιον άλλον σημαίνει ότι ασχολείται με πιο ουσιώδη πράγματα;

«Και μόνο με την αφή φωτίζεται η ουσία», λέει η Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ σε ένα από τα ποιήματά της, από τα αγαπημένα του Νίκου, στίχος που έχει αποστηθίσει. Όπως από μικρός έχει αποστηθίσει επίσης αυτό που λέει ο Σαιντ-Εξυπερί στον Μικρό Πρίγκιπα, ότι το ουσιαστικό είναι αόρατο στο μάτι.

Ξέχασα να αναφέρω ότι ο φίλος μου ο Νίκος συχνά-πυκνά γνωρίζει ενδιαφέροντα άτομα. Στην αρχή ενθουσιάζεται πολύ, σαν παιδί που ανακαλύπτει καινούριο παιχνίδι. Ίσως αυτή η αντιμετώπισή του να φταίει που κάθε γνωριμία τον απομακρύνει περισσότερο από τον άλλον. Ξέρετε, ήμουν παρών σε μία συζήτηση ένα απόγευμα, που ήμασταν για καφέ στο Θησείο, με το λίγο φως του ήλιου να σβήνει εκείνη την ώρα, και όλα να φαίνονται σε αποχρώσεις του πορτοκαλί:

«Μα δε χαίρεσαι που τουλάχιστον έκανες ένα πρώτο βήμα, που γνωριστήκατε;”, ρώτησε ο Γιάννης, ο κοινός μας φίλος.

«Αντιθέτως... Όσο πιο πολύ γνωρίζω τον άλλον, τόσο πιο μόνος νιώθω». Η απάντηση του Νίκου δεν μας ξάφνιασε. Μάλιστα μας έκανε να κοιταχτούμε και οι τρεις μεταξύ μας.

«Τι να σε κάνω, είσαι κι εσύ σαν αντονιονικός ήρωας», πρόσθεσε ο Γιάννης με την ετοιμόλογη ευστοχία που τον διακρίνει.

Με τον Νίκο έχουμε κι άλλο ένα κοινό. Είμαστε και οι δύο λίγο “αλαφροΐσκιωτοι”, φοβόμαστε το σκοτάδι, τι μπορεί να υπάρχει δίπλα μας και να μην φαίνεται... Ο Νίκος μού εκμυστηρεύτηκε τις προάλλες ότι καθόταν μόνος στο σαλόνι και κάπνιζε, μπροστά από τη βεράντα. Ξάφνου φυσώντας τον καπνό του -και καθώς η ατμόσφαιρα καθάριζε- του φάνηκε πως είδε κάτι σαν οπτασία, μία γκρι αιθέρια ύπαρξη, άυλη και άμορφη, σαν σύννεφο διαφανές... Το παράδοξο είναι ότι για πρώτη φορά στη ζωή του παρέμεινε ήρεμος. Κάτω από άλλες συνθήκες θα ανοιγόκλεινε τα μάτια του τρομαγμένος, να δει αν ονειρεύεται. Αυτή τη φορά βλέποντας αυτή την ύπαρξη τόσο κοντά του, δίπλα του σχεδόν, αποφάσισε ότι ακόμα και για πνεύμα να πρόκειται, η επίσκεψή του είναι καλοδεχούμενη. Σημασία είχε ότι αυτή η οπτασία αποτελούσε ό,τι πιο ζωντανό και αληθινό είχε δίπλα του αυτόν τον καιρό. Ένιωσε πως μόνο αυτή η ύπαρξη μπορούσε να τον καταλάβει. Κι αυτός εκείνη.

***

Είναι ξημερώματα και έχει αφόρητη ζέστη για να κοιμηθώ, Ιούνιος μήνας... Οι παραπάνω σκέψεις μου για τον Νίκο με έχουν εξαντλήσει, νοητικά τουλάχιστον. Ανοίγω την τηλεόραση για να ξεχαστώ. Σε κρατικό κανάλι έχει μία εκπομπή για έναν τυφλό φοιτητή που διέπρεψε τόσο στο σχολείο όσο και στο πανεπιστήμιο, πάντα αριστούχος. Μιλάει για τις ελλείψεις που έχει η χώρα όσον αφορά τα ΑΜΕΑ. Τον ακούω απορροφημένος καθώς περιγράφει πώς γεννήθηκε τυφλός από μία σπάνια ασθένεια που επηρεάζει την όραση. Δεν μπορώ καν να αναλογιστώ τη δύναμη και την αγάπη με την οποία οι γονείς ενός βρέφους αποφασίζουν να το μεγαλώσουν «σαν οποιοδήποτε άλλο παιδί», όπως λένε, αψηφώντας τις αμέτρητες, σχεδόν ακατόρθωτες δυσκολίες που θα αντιμετωπίσουν. Και κυρίως πώς καταφέρνουν να τιθασεύσουν κάθε συναισθηματικό πόνο και αδυναμία με την τόση αγάπη τους για το παιδί τους. Την τόση αγάπη τους.

Αυτή και τίποτε άλλο. Κινητήρια δύναμη, μόνος σκοπός, μόνη αλήθεια;

Δύο ταινίες, δύο αγάπες…

noreply@blogger.com (Dynx Andor) — Sun, 19 Jun 2011 19:54:00 +0000

Τις προάλλες είδα δύο πολύ καλές ταινίες. Το Τhe New World του Terrence Malick και το Viaggio in Italia του Roberto Rosselini. Η πρώτη έχει να κάνει με ένα ζευγάρι που πρωτοερωτεύεται παράφορα. Η δεύτερη για ένα παντρεμένο ζευγάρι του οποίου η σχέση περνά μία κρίση.

Τις ταινίες τις είδα με μία μέρα διαφορά και δεν θα μπορούσαν να μου είχαν προκαλέσει τόσο διαφορετική αίσθηση. Βλέποντας το Τhe New World με κυρίευσε ένα αίσθημα αγαλλίασης. Οι δύο πρωταγωνιστές γνωρίζονται μέσα στα παρθένα δάση της Βιρτζίνια τον 17ο αιώνα (Άγγλος αυτός, Ινδιάνα ιθαγενής αυτή). Η αγάπη των δύο πρωταγωνιστών είναι τόσο αγνή, τόσο ανιδιοτελής, αιώνια. Πίστευες πως ό,τι κι αν συμβεί στις ζωές τους, αν ποτέ χωρίσουν, η αγάπη αυτή θα παραμείνει για πάντα, μέχρι και μετά τον θάνατό τους. Μιλάμε για την ιδανική Αγάπη (με Α κεφαλαίο), όπου το πνευματικό στοιχείο είναι πολύ έντονο, την αγάπη όπου τα δύο γίνονται σχεδόν ένα. Αυτήν την αγάπη που μπορεί να βοηθήσει και τα δύο μέλη να αναπτυχθούν πνευματικά μέσω της επικοινωνίας τους. Ταινίες σαν αυτήν σου δίνουν τόση ελπίδα για τις ανθρώπινες σχέσεις και την εξέλιξη της ανθρωπότητας μέσω αυτών. Δεν ήταν διόλου τυχαία η επιλογή του Βάγκνερ στο soundrack, μουσική που σου «λέει» συνεχώς «ανυψώσου, ανυψώσου!»

Την επόμενη νύχτα ακριβώς είδα το πασίγνωστο Viaggio in Italia - ταινία που εδώ και καιρό σκόπευα να προβάλω. Το να την δω μετά το Τhe New World υπήρξε για μένα μια ανώμαλη προσγείωση. Το παντρεμένο ζευγάρι (οι πρωταγωνιστές της ταινίας), έπειτα από 9 χρόνια γάμου υποχρεώνονται να πάνε ένα ταξίδι στην Ιταλία (εξ ου και ο τίτλος) για να τακτοποιήσουν κάποιες οικογενειακές εκκρεμότητες. Εκεί συνειδητοποιούν, ότι έπειτα από τόσα χρόνια γάμου, ουσιαστικά δεν γνωρίζουν καθόλου ο ένας τον άλλον. Μάλιστα οι προσωπικότητές τους είναι τόσο αντιφατικές που δεν κάνουν τίποτα άλλο από το να συγκρούονται κάθε μέρα. «Έτσι καταλήγουν, μάλλον, οι περισσότερες ανθρώπινες σχέσεις», σκεφτόμουν. Τίποτα το καινούριο φυσικά. Εδώ και χρόνια το παρατηρώ σε φίλους και γνωστούς γύρω μου. Έπειτα από πολλά χρόνια μαζί, είτε παντρεμένοι είτε όχι, οδηγούνται από παρορμήσεις και προσωπικά συμφέροντα. Η λέξη συμβιβασμός γίνεται αγγαρεία την στιγμή που δε θα έπρεπε καν να υφίσταται ως αρνητική έννοια, αλλά ως λογική εξέλιξη απαραίτητη για μία σχέση. Από τη στιγμή που γίνεται υποχρέωση, αμέσως καταλαβαίνει κανείς ότι η σχέση έχει πάρει λάθος κατεύθυνση. Πόνος, ζήλια, φθορά συναισθηματική, κακοήθειες... Σε αντίθεση με την Αγάπη της πρώτης ταινίας, οι ήρωες αντί να εξελίσσονται ως άνθρωποι κάνουν δέκα βήματα πίσω.

Ίσως έπρεπε να δω την ταινία του Rosselini για να με επαναφέρει στην πραγματικότητα, μετά το ειδυλλιακό αριστούργημα του Malick. Γιατί όμως πρέπει να είναι έτσι; Γιατί να μην έβλεπα πρώτα τον Rosselini και την την επομένη τον Malick; Θα έπαιζε άραγε κάποιον ρόλο, θα ενδυνάμωνε την πίστη μου στη δυνατότητα ανθρώπινης επικοινωνίας και ανιδιοτελούς αγάπης; Πιστεύω πως όχι. Οι δύο αυτές ταινίες ήταν δύο δυνατά χαστούκια που μου υπενθύμισαν τι είναι το ιδανικό και πόσο εύκολα αυτό μπορεί να γίνει ασήμαντο, ανούσιο και να εξευτελιστεί από τα κατώτερα ανθρώπινα ένστικτα και πάθη μας. Πιο πολύ με ανησυχεί ωστόσο, ότι ελάχιστοι άνθρωποι μπορούν να διακρίνουν ανάμεσα στην πραγματική Αγάπη όπως αυτή εξιστορήθηκε και εξυμνήθηκε από αρχαίους και σύγχρονους φιλοσόφους, ποιητές, γλύπτες, μουσικούς - μία αγάπη, οι αξίες της οποίας φαίνονται μάταια να πασχίζουν να αντέξουν στο πέρασμα του χρόνου. Αντιθέτως, υπάρχει και η άλλη αγάπη που παρακινείται από ένστικτα και εγωισμούς, αυτή που απομυζά τα πάντα από τα ανθρώπινα όντα και που καθιστά μηδαμινή τη διαφορά ανάμεσα στο να κρατάς το χέρι του συνανθρώπου σου κοιτάζοντάς τον στα μάτια, και στο να κρατάς ένα κουκλάκι των παιδικών σου χρόνων που δεν αποτελεί για σένα παρά ένα πάνινο αντικείμενο χωρίς καμία πλέον χρήση.

Η Αγάπη των δύο πρωταγωνιστών – σκηνή από το The New World, υπό την εξαίσια μουσική του Mozart (που επίσης ακούγεται στο soundtrack).

Μάλερ: Αυτό που μου λέει η Αγάπη

noreply@blogger.com (Dynx Andor) — Sat, 11 Jun 2011 18:52:00 +0000

Διαβάζοντας κριτικές για κυκλοφορίες νέων CD, το μάτι μου έπεσε σε αυτή την τόσο εύστοχη –κατά τη γνώμη μου- περιγραφή του φινάλε της 3ης Συμφωνίας του Μάλερ:

«Η τελευταία κίνηση της 3ης Συμφωνίας του Γκούσταβ Μάλερ αποτελεί μία από αυτές τις σπάνιες στιγμές της μουσικής, όπου ασχέτως τις μουσικές σου προτιμήσεις, ασχέτως τι σου αρέσει και τι όχι, ασχέτως τι κάνεις όταν παίζει, οφείλεις να παρατήσεις τα πάντα, να σταματήσεις αυτό που έκανες, και να ακούσεις. Η υποβλητική της δύναμη και η θαυμαστή ομορφιά της δημιουργούν αυτό το άμεσο αποτέλεσμα. Και δεν μιλάω για την ομορφιά όπως αυτή εκφράζεται σε μία αργή κίνηση ενός κονσέρτου του Μότσαρτ ή ενός βαλς του Στράους. Η ομορφιά, ή μάλλον η ενέργεια που εσωκλείεται σε αυτή τη μουσική, βρίσκεται σε μία διαφορετική κλίμακα, σε ένα διαφορετικό επίπεδο. Ξεπερνά τη μουσική σημειογραφία και τη μουσική θεωρία, ξεπερνά τα μουσικά όργανα που την ερμηνεύουν και, μπορούμε να πούμε, ότι ξεπερνά ακόμα και τους μουσικούς κανόνες, καθιστώντας τους φαινομενικά ανύπαρκτους. Και, ας τολμήσω να πω, ότι φθάνει δημιουργικά ύψη που δεν μπορούν παρά να αποτελούν μία φανέρωση του Θεού μέσα από τον ίδιο τον συνθέτη.» (Jean-Yves Duperron, Classical Music Sentinel, May 2011)

Ο Μάλερ όταν έγραψε την 3η Συμφωνία του, αρχικά είχε αποφασίσει να χρησιμοποιήσει τίτλους για κάθε ξεχωριστή κίνηση (κάτι που τελικά δεν έκανε). Ο τίτλος που είχε λοιπόν το φινάλε, ήταν, "Was mir die Liebe erzählt", δηλ. "Αυτό που μου λέει η Αγάπη…"

Μπορείτε να παρακολουθήσετε τα τελευταία λεπτά στο παρακάτω βίντεο (αν τα 7 λεπτά σας φαίνονται πολλά, πηγαίνετε αμέσως στο 2:40 περίπου, όπου μπαίνει σταδιακά όλη η ορχήστρα, μέχρι το συγκινητικό φινάλε).

Σε μερικούς σας θα φανεί γνώριμη η μελωδία κι αυτό επειδή την χρησιμοποίησε με τόσο πετυχημένο τρόπο ο Δημήτρης Παπαϊωάννου στην Τελετή Έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων στην Αθήνα, όπως φαίνεται και στο παρακάτω κλιπάκι:

Σταμάτα να ασχολείσαι με την εμφάνισή σου επιτέλους, έλεος δηλαδή!

noreply@blogger.com (Dynx Andor) — Sat, 28 May 2011 17:02:00 +0000

Θα καταπιαστώ πάλι με το ίδιο θέμα. Την εξωτερική εμφάνιση και πιο συγκεκριμένα με τις προσπάθειες καλλωπισμού και εκγύμνασης του σώματος. Κι αυτό επειδή τελευταία πάλι συνειδητοποιώ πώς μερικοί άνθρωποι ξοδεύουν τόση ενέργεια, χρήματα και χρόνο για κάτι τόσο ασήμαντο. Πιστεύω το εξής: Η εμφάνισή σου είναι δεδομένη για κάποιον που σε γνωρίζει. Με αυτό εννοώ ότι μια μικρή οικειότητα είναι αρκετή ώστε οι άλλοι να έχουν σχηματίσει, και έπειτα αφομοιώσει, μία εικόνα της εξωτερικής σου εμφάνισης (μαζί με το υπόλοιπο σύνολο των χαρακτηριστικών που συνθέτουν στο μυαλό τους το πως είσαι). Η εικόνα αυτή δεν είναι φυσικά αντικειμενική, αλλά άκρως υποκειμενική αφού έχει μόνο να κάνει με το πως σε αντιλαμβάνονται οι άλλοι. Στα μάτια τους είσαι όπως είσαι, ό,τι makeover κι αν κάνεις, γιατί απλούστατα έτσι σε ξέρουν. Το ασχημόπαπο που έγινε κύκνος δεν είναι παρά ένα παραμύθι για παιδιά κι αφορά αυτά μόνο.

Γι αυτό και πιστεύω ότι μικροαλλαγές στην εμφάνισή σου δεν θα παίξουν κανέναν ρόλο. Αν απλά πας κομμωτήριο κι αποκτήσεις νέο χτένισμα ή χρώμα μαλλιών δεν νομίζω αυτοί που σε ξέρουν έστω και λίγο να αποκτήσουν άλλη άποψη για το πως σε βλέπουν - η εικόνα που έχουν πλάσει για σένα είναι τόσο βαθιά ριζωμένη μέσα τους που δύσκολα θα αλλάξει. Μάταια λοιπόν θα περάσεις μισή ώρα μπροστά από τον καθρέφτη να αποφασίσεις αν το τσουλούφι που κρέμεται πρέπει να πάει αριστερά ή δεξιά, αν θα φορέσεις το πιο καλό ή το πιο σπορ ρολόι, αν το πιο εφαρμοστό ρούχο αναδεικνύει περισσότερο το καλλίγραμμο σώμα σου, ή τι λουκ θα κατασκευάσεις γενικότερα. Το ίδιο ασήμαντο γι' αυτούς που σε γνωρίζουν είναι το αν θα καταφέρεις να αδυνατίσεις ή να αποκτήσεις πιο γυμνασμένο σώμα: είναι σχεδόν απίθανο η εικόνα που έχουν για σένα να αλλάξει απλά επειδή οι δικέφαλοί σου φουσκώσανε ή επειδή έχεις πιο φαρδιές πλάτες (κι εδώ που τα λέμε σιγά και το κατόρθωμα – 5 μήνες γυμναστήριο τίγκα στην πρωτεΐνη και κρεατίνη είναι αρκετοί για ένα ικανοποιητικό αποτέλεσμα, άσε που οι περισσότεροι με τα αναβολικά το πετυχαίνουν σε χρόνο μηδέν).

Τώρα θα μου πείτε, καλά, ίσως όντως οι αλλαγές στην εμφάνιση να μην παίζουν κανένα ρόλο για όσους σε ξέρουν, τι γίνεται όμως γι αυτούς που δεν σε ξέρουν ακόμα; Δεν πρέπει σε αυτούς τουλάχιστον να κάνεις μια καλή πρώτη εντύπωση; Η άποψη μου: και ναι και όχι. Ναι, επειδή σαφώς και ένας άγνωστος το πρώτο που θα προσέξει είναι η εμφάνισή σου. Και όχι, επειδή ακριβώς είναι το πρώτο που θα προσέξει. Δηλαδή: σκεφτείτε ότι αν αυτός ο άγνωστος αρχίσει να σας γνωρίζει σταδιακά, θα αρχίσει να πλάθει και να αφομοιώνει κι αυτός μια εικόνα στο μυαλό του, προέκταση του πως φαίνεσαι σε αυτόν. Όποια αλλαγή στην εμφάνισή σου κάνεις από το σημείο αυτό και μετά, δύσκολα θα αλλάξει την άποψη που έχει αρχίσει σταδιακά να σχηματίζει για σένα.

Επίσης σκέψου και το άλλο: Ποιος ο λόγος να προσπαθείς να είσαι πιο όμορφος μόνο και μόνο επειδή θέλεις διαρκώς να κάνεις μια καλή εντύπωση σε άτομα που δεν ξέρεις καν; Πόσο χρονοβόρο είναι αυτό τη στιγμή που θα μπορούσες να διαθέσεις την προσοχή σου στους ανθρώπους που ήδη γνωρίζεις, προσπαθώντας να αναπτύξεις περαιτέρω τις σχέσεις σου μαζί τους; Προσοχή, δεν λέω ότι δεν πρέπει να γνωρίζεις νέα πρόσωπα! Αντιθέτως, φυσικά και πρέπει, ωστόσο ας μην καταφεύγεις σε υπερβολές προσπαθώντας να εντυπωσιάσεις τους άλλους. Από τη στιγμή που δεν σε ξέρουν, μιλάμε για τρίτα, άσχετα άτομα, των οποίων η γνώμη δεν θα έπρεπε καν να σε αφορά. Το ότι αλλάζεις εμφάνιση πιθανώς να συνεπάγεται στο ότι θα προσελκύσεις περισσότερα άτομα – αυτό είναι ίσως αλήθεια μέχρι ένα σημείο: προσελκύεις ποσότητα αλλά όχι πάντα ποιότητα. Γιατί, κακά τα ψέματα, ποιος ώριμος άνθρωπος έλκεται από τον άλλο και εξακολουθεί να παραμένει μαζί του μόνο για την εμφάνισή του;

Κάθε προσπάθεια βελτίωσης της εμφάνισης σου μπορεί να κάνει εσένα τον ίδιο να νιώσεις καλύτερα για τον εαυτό σου, κι αυτός θα πρέπει να είναι και ο λόγος που το κάνεις. Όταν αυτή η προσπάθεια γίνεται αυτοσκοπός για το πως θα φαίνεσαι στα μάτια τρίτων, τότε ζεις μια αυταπάτη, αφού δίνεις σημασία σε κάτι ασήμαντο και κυρίως προσωρινό: την επιφάνεια των ανθρώπινων σχέσεων. Την πολύ επιφάνεια μάλιστα, ούτε καν το πρώτο υπόστρωμα της επιφάνειας. Οπότε μην στραβώνεις αν αρχίσουν να σε αποκαλούν επιφανειακό.

Εικόνα: ©Bampire @ DevianArt, "Meme: Before and After"

Αναβλητικότητα

noreply@blogger.com (Dynx Andor) — Thu, 14 Apr 2011 18:16:00 +0000

Άσχημο πράγμα η αναβλητικότητα. Έχεις στο μυαλό σου να γράψεις μια ανάρτηση γι’ αυτό και για ΄κείνο το θέμα κι όμως το καθυστερείς (με αποτέλεσμα το blog σου να κοιμάται διαρκώς). Με τον ίδιο τρόπο αναβάλλεις διαρκώς το διάβασμα για ένα πτυχίο που θα ‘πρεπε να είχες πάρει προ πολλού. Τα σχέδια για εκείνο το μυθιστόρημα επικού περιεχομένου με τις τις γλάστρες-πουλιά που ενίοτε ξέρουν και να γιουχάρουν. Αναβάλλεις να είσαι πιο ντόμπρος με άτομα που ανήκουν υποτίθεται στο στενό σου κοινωνικό περιβάλλον. Λαμβάνεις email και SMS από φίλους και γνωστούς, μηνύματα που θέλουν απάντηση. Και ποτέ δεν απαντάς – λες από μέσα σου, «Θα απαντήσω αργότερα», αλλά κατά βάθος ξέρεις ότι μάλλον θα το αμελήσεις. Ακόμα και σε σχόλια στο blog.

Και ρωτάω, είμαι μόνο εγώ έτσι;;; Κάποιος που μπορεί να μου εξηγήσει γιατί; Και μη μου πείτε ότι είναι θέμα επιπολαιότητας και τεμπελιάς (βασικά πείτε το αν θέλετε, απλά θα νευριάσω). Α, επίσης πώς να το ξεπεράσω;

Μια μέρα - ποικίλα πρόσωπα

noreply@blogger.com (Dynx Andor) — Tue, 15 Mar 2011 22:14:00 +0000

Είμαι στην τράπεζα και περιμένω να εξυπηρετηθώ. Στο γραφείο μπροστά μου βρίσκεται ο υπάλληλος, μια κάπως γνωστή φυσιογνωμία, συμπαθητική. Ωστόσο, έχει περάσει ένα λεπτό που περιμένω στο γκισέ κι έχω αρχίζει να εκνευρίζομαι που αυτή η «συμπαθητική φυσιογνωμία» συνομιλεί με κάποιον άλλον δίπλα του, αγνοώντας με - σύνηθες χαρακτηριστικό των Ελλήνων γραφιάδων, σκέφτομαι, να είναι αγενείς και άξεστοι στη συμπεριφορά τους. Σύντομα, ωστόσο, συνειδητοποιώ το λάθος μου: ο υπάλληλος συνομιλεί όχι με κάποιον γνωστό του (όπως εσφαλμένα είχα εικάσει) αλλά με κάποιον άλλο πελάτη. Μάλιστα μόλις έχει σταματήσει να τον εξυπηρετεί και γυρνάει σε μένα:

«Τι κάνεις; Με θυμάσαι;»
Τον κοιτάζω σαστισμένος, αν και σιγά-σιγά αρχίζω να συνειδητοποιώ γιατί αυτό το πρόσωπο μου φάνηκε τόσο οικείο και συμπαθητικό εξ αρχής.
«Για θύμισέ μου, σε παρακαλώ», ρωτάω.
«Είχαμε γνωριστεί πριν δύο βδομάδες περίπου, σε μία καφετέρια, καθόμασταν στην ίδια παρέα, είχα έρθει με την Τ.»
«Α ναι, και βέβαια... Συγνώμη, απλά φαίνεσαι τόσο… διαφορετικός… πιο… σοβαρός…», προσθέτω παρατηρώντας αδιάκριτα το πουκάμισο που φοράει και τα μαλλιά του, χτενισμένα με χωρίστρα αυτή τη φορά.
«Μα ναι, λόγω δουλειάς φυσικά», μου απαντά λίγο αμήχανα.

Αισθάνομαι λίγο ανόητος για το χαζό σχόλιό μου (αν και τα συνηθίζω κάτι τέτοια). Του εξηγώ τι θέλω και αποκρίνεται ότι μπορεί να με εξυπηρετήσει αυτός. Καθ΄όλη τη διάρκεια της διαδικασίας είναι πολύ ευγενικός και αμέσως θυμάμαι ότι κατάγεται από το εξωτερικό (συγκεκριμένα από μία χώρα που θαυμάζω για την οργάνωση και το πνεύμα της). Μέσα σε λίγα μόνο λεπτά έχω ήδη διαφορετική εικόνα γι' αυτόν: δεν είναι πλέον ο άξεστος, αγενής, αδιάφορος Έλληνας υπάλληλος που αρχικά είχα πλάσει στο μυαλό μου.

Επιπλέον, η συμπεριφορά μου απέναντί του είναι τελείως διαφορετική απ΄ ό,τι ήταν τη μέρα που γνωριστήκαμε. Εκείνο το απόγευμα στο καφέ, ήμουν ο αυθόρμητος εγώ, με τα αστεία μου, το τυπικό μείγμα της τυπικής αδιαφορίας μου και απότομης περιέργειάς μου (don’t ask). Γελούσα συχνά, ήμουν πολύ σοβαρός, την άλλη πολύ χαλαρός, μάλλον έδειχνα μια πιο αυθόρμητη, επιπόλαιη περσόνα. Όχι πλέον όμως. Σήμερα, στο γραφείο, έχοντάς τον απέναντί μου, ήμουν πολύ σφιγμένος. Δεν υπήρχαν περιττά λόγια. Ούτε χαμόγελα κι αστεία. Αυτομάτως, κι άθελά μου, υιοθέτησα την ατσαλάκωτη εικόνα του σοβαρού και υπεύθυνου πελάτη. Κι αυτός βέβαια ήταν διαφορετικός γι’ αυτό και δεν τον αναγνώρισα: στην καφετέρια φορούσε ένα σπορ μπλουζάκι και τα μαλλιά του ήταν πιο ανέμελα.

Τελειώσαμε με τη δουλειά μου και είπαμε γεια με μια χειραψία. Μετά ήρθα εδώ σε αυτή την καφετέρια μόνος όπου και πληκτρολογώ αυτή τη στιγμή αυτή την ανάρτηση. Έχω αφήσει φακέλους και χαρτοφύλακες στο αυτοκίνητο και είμαι εδώ casually ντυμένος με το μπλε λάπτοπ μου, δείχνω μάλλον περισσότερο σαν ανέμελος φοιτητής. Άλλο στυλ λοιπόν, όπως διαφορετικό και το στυλ που γράφω αυτή την ανάρτηση σε σχέση με πρόσφατες αναρτήσεις μου. Λίγο πιο στημένος, όπως αρμόζει άλλωστε. Ξερεις, λίγο… Dynx...

Σε μισή ώρα θα έρθει εδώ μια φίλη μου για καφέ. Το λάπτοπ θα είναι κλειστό στην άκρη, θα έχω χαλαρώσει, θα γίνω ο [όνομα] που γνωρίζει η φίλη μου και με τον οποίο μπορεί να συνομιλήσει, να γελάσει και να περάσει καλά.

Μετά από λίγο θα πάω για λίγες ώρες στη δουλειά, η φύση της οποίας απαιτεί να είμαι μεν τυπικός από τη μία, αλλά ευδιάθετος και με χιούμορ από την άλλη, ακόμα και με διάθεση για παιχνίδι.

Έπειτα θα πάω στο γυμναστήριο. Εκεί είμαι πολύ προσεκτικός: πιστεύω ότι πρόκειται για ένα χώρο όπου τα βλέμματα και οι συζητήσεις πρέπει να είναι πολύ περιορισμένα. Δεν μ’ αρέσει να δίνω λάθος εντυπώσεις ούτε δικαιώματα. Το γυμναστήριο υπάρχει απλά για να εξυπηρετεί έναν σκοπό για μένα: να μπορέσω να βγάλω το πρόγραμμά μου όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικά και γρήγορα, με όσο το δυνατόν λιγότερα distractions. Κι έπειτα να εκτονωθώ στο διάδρομο ή να χαλαρώσω.

Το βράδυ θα πάω σπίτι και πριν αρχίσω το διάβασμα ίσως αναρτήσω αυτό που γράφω τώρα. Μετά θα κοιμηθώ. Στον ύπνο μου δεν ξέρω πώς θα είμαι και πώς θα συμπεριφέρομαι, αναλόγως πάντα το όνειρο...

Μαζί στου ντους

noreply@blogger.com (Dynx Andor) — Sun, 27 Feb 2011 12:12:00 +0000

Τα παρακάτω συνέβησαν μια νύχτα που νύσταζα πολύ. Ήμουν έτοιμος να πέσω να κοιμηθώ, όμως διάφοροι φίλοι μου άρχισαν να μου μιλάνε online...

Ξεκίνησα λοιπόν να μιλάω με τους φίλους μου online (όπως πάντα, ευτυχώς, μιας και απεχθάνομαι το τηλέφωνο). Τη συζήτηση ξεκίνησε ο Σώτος για τις πλημμύρες και την κακοκαιρία. Απάντησα ότι ήθελα να φάω αβγά. Ωστόσο, του εξέφρασα την εξής απορία μου: πρόσφατα αποφάσισα να γίνω χορτοφάγος μετά την ταινία του Φασμπίντερ (έχει μια φρικαλέα σκηνή στα σφαγεία). Τον ρώτησα λοιπόν αν πρέπει να μην τρώω καν αβγά. Συγκεκριμένα η απορία μου ήταν αν οι κότες έχουν συνείδηση του πόσα αβγά κάνουν. Αν π.χ. γεννήσουν 5 αβγά (δεν γνωρίζω πόσα γεννάνε ανά φορά ή μήπως γεννάνε μόνο μία φορά;;;) και ο κτηνοτρόφος τους πάρει τα 3 αβγά, η κότα συνειδητοποιεί άραγε ότι έμεινε μόνο με δύο αβγά και κάθεται και στεναχωριέται; Ο Σώτος δεν μου απάντησε. Μάλλον νόμιζε ότι αστειευόμουν. Μιας που είπα για αβγά όμως, θυμήθηκα στην Αγγλία μια φορά που πήγα να σπάσω αβγά για ομελέτα. Σπάω το πρώτο, όλα εντάξει. Πάω να σπάσω το δεύτερο, το χτυπάω... τίποτα. Το ξαναχτυπάω και συνειδητοποιώ ότι ήταν βρασμένο. Δεν κατάλαβα πώς κατάφερα κι αγόρασα μια 8άδα αβγά από το σούπερ μάρκετ από τα οποία το ένα ήταν βρασμένο! Το συζητούσα, θυμάμαι, για τέσσερις νύχτες online με τους φίλους μου, χωρίς να καταλήξουμε πουθενά.. Ποιος το ‘βρασε; Αν η κότα σφιγγόταν πολύ γίνεται να βγήκε βρασμένο; Αν έμεινε το αβγό στον ήλιο; Αν η φωλιά της κότας ήταν κοντά σε αερόθερμο ή σόμπα ή κοντά σ’ ένα ασημί πιστολάκι; Μην με αφήνετε όμως να ξεφεύγω: η ουσία της ιστορίας έχει να κάνει με την διαδικτυακή συνομιλία μου. Μετά τ’ αβγά, λοιπόν, μιλήσαμε λίγο νομίζω για κάτι πορτοκαλί (δυστυχώς δεν θυμάμαι τι ακριβώς ήταν, αν και νομίζω ότι αν το πασπάτευες κάτω απ’ τον ήλιο έπαιρνε άλλες αποχρώσεις, ντροπαλές, κάτι σαν το μπουφάν του Σάτου από το Zara). Εκείνη τη στιγμή ήρθε η ανακοίνωση του Σώτου όμως να με βγάλει από τις σκέψεις μου: «Πρέπει να κάνω ντους, αλλά βαριέμαι!» Και δεν ξαναείπαμε κάτι, μέχρι που βγήκε offline.

Έπειτα μίλησα λίγο με τον Σώτη. Μπήκε online με το που βγήκε ο Σώτος offline. Με τον Σώτη ξεκινήσαμε να μιλάμε για κάτι άλλο. Δεν είχε πάντως σχέση ούτε με το bachelor πάρτι στον στρατό ούτε με την «Παρδαλή Τσατσάρα» (το νέο κομμωτήριο που άνοιξε στη γωνία κι έχει ως τώρα πάρει διθυραμβικές κριτικές από τα περιοδικά ποικίλης ύλης και τα περιοδικά με προϊόντα telemarketing για νάνους). Επειδή μιλούσα όμως ταυτόχρονα και στο τηλέφωνο με τον Σέτο απ’ το Λίχτενσταϊν, δεν πολυπαρακολουθούσα τη συζήτηση με τον Σώτη. Πρόλαβα όμως να διαβάσω την τελευταία του φράση που έλεγε, νομίζω, «Κλείνω τώρα, πρέπει να κάνω ντους, αλλά βαριέμαι!»

(Διάλειμμα για Tetris παρακαλώ)

Βγήκα από το chat του Messenger και μπήκα σ’ αυτό του Facebook όπου και βρήκα online τον Σώτα ο οποίο κι άρχισε αίφνης να μου μιλάει. Είχε καβγά με την κοπέλα του: Μετά από ένα ντοκιμαντέρ που παρακολούθησαν μαζί στο MTV, αυτή ισχυριζόταν ότι το να είσαι λεσβία, όπως και το να είσαι διοργανωτής δημοπρασίας είναι κληρονομικό. Ο Σάκης είχε γίνει έξαλλος. Γνωρίζει βέβαια ότι το να είσαι διοργανώτρια δημοπρασίας σαφώς και είναι κληρονομικό. Ωστόσο, διοργανωτής γίνεσαι με τους γνωστούς δύο τρόπους: είτε ακολουθώντας μία αυστηρώς χορτοφαγική δίαιτα σε συνδυασμό με εξάσκηση της Satyananda γιόγκα, αφού όμως πρώτα έχεις ακολουθήσει στο παρελθόν την δίαιτα Atkins για τουλάχιστον δύο χρόνια (ο Βασίλης την ακολούθησε πάντως για 3 - Βασίλης είναι ο κομμωτής στην «Παρδαλή Τσατσάρα»), είτε τυχαία εντελώς.. Δεν ξέρω πάντως, από μία φάση και μετά άρχισα να νυστάζω... Αποφάσισα να πάρω το μέρος του Σώτα μόνο και μόνο επειδή έχει πράσινα μάτια, αν και η κοπέλα του η Σέτα έχει ξανθά μαλλιά και ενίοτε και τρέσα. Πριν πω καληνύχτα στον Σώτα, μου είπε ότι πάει να κάνει ντους, αν και ίσως να μην κάνει τελικά επειδή βαριέται. Κάπως έτσι το είπε νομίζω: «Πρέπει να κάνω ντους, αλλά βαριέμαι!»

Ευτυχώς εγώ είχα κάνει ντους με το που γύρισα από γυμναστήριο, δύο ώρες πριν. Είχα βέβαια σκοπό να πάω για ύπνο τώρα, τα μάτια μου έκλειναν. Όμως δεν είχα κανέναν να μιλήσω, και υπήρχε ένα καυτό θέμα που με έκαιγε και ήθελα να αναλύσω με κάποιον. Είχε να κάνει νομίζω με την κλιματική αλλαγή, ίσως όμως και με την αγορά μιας νέας webcam. Ούτως ή άλλως, αφού κανείς δεν ήταν online -είτε κοιμόντουσαν είτε έκαναν ντους- αποφάσισα να μην πάω στο κρεβάτι ακόμα και τελικά, για να κοιμηθώ κι εγώ με το κεφάλι μου ήσυχο, αν και βαριόμουν, μπήκα να κάνω ντους.

Η διάρκειά τους

noreply@blogger.com (Dynx Andor) — Fri, 28 Jan 2011 22:59:00 +0000

Τις προάλλες, μέσω ενός blog, ανακάλυψα την ταινία του Fassbinder «Η Χρονιά με τα 13 Φεγγάρια» (In einem Jahr mit 13 Monden). Το παρακάτω όνειρο μας αφηγείται ένας από τους χαρακτήρες της εξαιρετικής αυτής ταινίας - μου "μίλησε" αμέσως και ήθελα να το μοιραστώ…

Μια φορά ονειρεύτηκα ότι περπατούσα σ’ ένα νεκροταφείο και ξαφνικά παρατήρησα κάτι περίεργο. Οι επιγραφές πάνω στους τάφους δεν ήταν σαν αυτές που ήξερα. Συνήθως βλέπεις, «Γεννήθηκε το 1918, πέθανε το 1968», ή «Γεννήθηκε το 1927, πέθανε το 1975». Αλλά οι ημερομηνίες σε αυτούς τους τάφους έγραφαν: 1970-72, ή 1965-6, ή 1954-57. Κανείς εδώ δεν φαινόταν να είναι μεγαλύτερος από δύο χρονών. Μερικοί ήταν ακόμα μικρότεροι. Μερικοί ήταν μόνο λίγων ημερών: «18 Φεβρουαρίου με 11 Μαρτίου», ή «19 Μαΐου με 5 Ιουνίου», ενώ άλλοι ήταν μόνο λίγων ωρών. Καθώς προσπαθώ να καταλάβω γιατί αυτό το νεκροταφείο είναι τόσο παράξενο, βλέπω ξαφνικά έναν πολύ ηλικιωμένο άνδρα μπροστά μου. Είναι ο κηπουρός. Τον ρωτάω πώς κατάφερε κι έγινε τόσο μεγάλος, ενώ όλοι οι υπόλοιποι εκεί πέθαναν τόσο νέοι. Γελάει, κουνάει το κεφάλι του και λέει, «Όχι, κάνεις λάθος. Οι ημερομηνίες δεν δείχνουν τη διάρκεια της ζωής των ανθρώπων. Αλλά τον χρόνο που είχαν έναν πραγματικό φίλο».

Άτιτλο

noreply@blogger.com (Dynx Andor) — Sun, 02 Jan 2011 21:41:00 +0000

Στο Dolce Vita του Φελίνι έχει μία σκηνή όπου μία Σουηδέζα ηθοποιός-στάρλετ γίνεται το επίκεντρο σ' ένα νυχτερινό κέντρο, με τους παπαράτσι και τους γοητευτικούς νεαρούς να την περιτριγυρίζουν. Κάποια στιγμή, μπουχτισμένη μ' όλα κι όλους γύρω της, μπαίνει στ' αυτοκίνητο του παπαράτσι και το σκάει μαζί του στη νυχτερινή Ρώμη. Δεν ξέρω τι ακριβώς ζηλεύω από αυτή τη σκηνή, πάντως η ζήλεια ξεκινάει με το που κλείνει η πόρτα του αυτοκινήτου.

«Είναι πιο δύσκολος ο χωρισμός, η μοναξιά ή ο έρωτας χωρίς ανταπόκριση;» Δεν ξέρω, πάντως σου αφήνουν το ίδιο κενό, οπότε γιατί καν να σκεφτόμαστε τόσο υποθετικά ερωτήματα;

Παρόμοιες υποθέσεις και εικασίες έκανα κάποια μέρα καθώς περπατούσαμε στο πανεπιστήμιο, δίπλα απ' το κανάλι, ένα ζεστό καλοκαιρινό σούρουπο. Ήταν η περίοδος που έπρεπε ν' αποφασίσω αν θα δεχτώ εκείνη τη δουλειά, ακόμα πιο βόρεια. Εσύ κατάφερες να μ' αφοπλίσεις: «Είναι πιο εύκολο να σκέφτεσαι με τη λογική, παρά με το συναίσθημα», μου είπες.

Last year I googled the phrase: "How to fall out of love".

Νιώθεις δυνατός όταν πιστεύεις πως δεν έχεις ανάγκη τους άλλους: κι αν όμως δεν είναι παρά μία μόνο ψευδαίσθηση, τότε τι δηλαδή, περνάνε τα χρόνια κι αφήνεις ανεκμετάλλευτες τόσες ευκαιρίες για ουσιαστική επαφή; Ω ναι, γιατί κάθε επαφή είναι ουσιαστική από τη στιγμή που γίνεται μνήμη.

Αλήθεια, ποιος ξέρει τι παρακίνησε την Vittoria από την Έκλειψη του Αντονιόνι να πει, «Υπάρχουν στιγμές που το να κρατάς μία κλωστή και βελόνα, ή ένα βιβλίο, ή έναν άνδρα – είναι όλες το ίδιο.» Βέβαια και στη Νύχτα του ίδιου σκηνοθέτη παρακολουθούμε μια γάτα να έχει σχεδόν κοκαλώσει κοιτάζοντας μες στο σκοτάδι ένα άγαλμα, σάμπως περιμένοντάς το να ζωντανέψει. Δεν ξέρω τι θα κέρδιζα, αλλά θα ήθελα πολύ να μάθαινα τι σκεφτόταν η γάτα εκείνη τη στιγμή. Και μια που λέμε για γάτες…

Γνώριζα κάποιον στην Αγγλία που ήταν συνέχεια με το λάπτοπ στα πόδια όποτε έμενε μόνος στο σπίτι. Νόμιζα ότι απλά έτσι είχε συνηθίσει. Αργότερα, όντας μεθυσμένος, μου εξομολογήθηκε ότι η ζεστασιά που προκαλεί ο υπολογιστής στα πόδια του τον κάνει να αισθάνεται ότι έχει κάποιον κοντά του. (Όπως μια φίλη που δεν μπορεί να κοιμηθεί τα μεσημέρια αν δεν αγκαλιάζει το μαξιλάρι, λόγω μοναξιάς. Όταν τη ρώτησα γιατί συγκεκριμένα τα μεσημέρια, απάντησε πως το περιπαικτικό φως της ημέρας της θυμίζει πόσο μόνη είναι, την απογυμνώνει αδιάντροπα).

Το ίδιο αδιάντροπα και με χάρη, περπατούσαμε ηλικιωμένοι κι εμείς μια άλλη μέρα, στις κάτω χώρες αυτή τη φορά και χειμώνα, δίπλα από ένα άλλο κανάλι, κι έριχνε ψιλόβροχο. Ακούστηκε τότε η κόρνα ενός τουριστικού πλοιαρίου. Γυρίσαμε και το κοιτάξαμε γεμάτο κόσμο να περνάει από μπροστά μας. Δεν ξέρω πόση ώρα πέρασε αλλά ξάφνου η αραιή συννεφιά διαλύθηκε. Έγειρες πάνω μου και μου 'πιασες το χέρι. Και ύστερα βγήκε ο ήλιος, Ο ΗΛΙΟΣ, Ο ΗΛΙΟΣ !!!

Schoenberg, "Κοίτα τον ήλιο…" από το έργο Gurrelieder.

Πίσω Αυλές

noreply@blogger.com (Dynx Andor) — Thu, 02 Dec 2010 11:06:00 +0000

«Δεν πειράζει κι αν έχεις γεννηθεί σε μία αυλή με πάπιες,

εφόσον έχεις εκκολαφθεί από αυγό κύκνου».

-Hans Christian Andersen, Το Ασχημόπαπο

Προτεινόμενη ακρόαση για την ανάρτηση:

Messiaen: Jardin du Sommeil d’amour (Turangalila Symphony)

Από μικρό με γοήτευε ο μαγικός κόσμος των πίσω αυλών. Οι περισσότεροι δεν με πιστεύουν όταν το λέω, αλλά μπορώ να με θυμηθώ σε ηλικία 3-4 ετών στο παλιό σπίτι των παππούδων μου, σε μία μικρή πόλη στην κεντρική Ελλάδα. Ανοίγοντας τη μικρή ξύλινη πόρτα της κουζίνας βρισκόσουν σε μία αρκετά μεγάλη, ημικυκλική αυλή όπου κυριαρχούσε το καφέ χώμα. Αυτό το χώμα ήταν σχεδόν πάντα βρεγμένο, νοτισμένο είτε από την βροχή είτε από την υγρασία, και σε αρκετά σημεία έβλεπες μικρές λακκούβες με νερό. Υπήρχαν και κάποιες νεραντζιές ή πορτοκαλιές θυμάμαι (ή μήπως ήταν λεμονιές;), αλλά αυτό που έχει αποτυπωθεί περισσότερο στη μνήμη μου είναι ο γέρος με τον σκύλο... Την ίδια αυλή μοιράζονταν νομίζω τρία σπίτια ακόμα, το ένα απ' αυτά έμοιαζε περισσότερο με υπερυψωμένη παράγκα. Από εκεί έβλεπα τα πρωινά να κατεβαίνει μερικά σκαλοπάτια ένας γέρος με δεκανίκια για να φτάσει στην αυλή, παρέα με τον σκύλο του, ένα ζώο τόσο παράξενα λυπημένο. Θυμάμαι μια γειτόνισσα να λέει ότι ο σκύλος ήταν τυφλός κι ότι έχοντας το άμοιρο ζώο ζήσει ολόκληρη τη ζωή του με τον γέρο-αφέντη του, έχει αρχίσει κι αυτός τώρα να κουτσαίνει (σαφώς χωρίς δεκανίκια). Και μου έρχεται στο μυαλό πιο έντονα ένα πρωί συννεφιασμένο, τότε που η ίδια μαυροφορούσα γειτόνισσα μου ψιθύρισε -εκτός αν το φαντάστηκα, όπως ίσως να φαντάστηκα και τα περισσότερα- ότι μια μέρα θα τυφλωθεί κι ο γέρος για συμπαράσταση, όπως ακριβώς κι ο σκύλος του δηλαδή, και θα καταλήξουν και οι δύο κουτσοί και τυφλοί, έχοντας μόνο ο ένας τον άλλον στον κόσμο, να μη μπορούν να κατέβουν καν τα σκαλάκια της αυλής...

ΙΙ.

Σε ηλικία περίπου δέκα ετών είχα πάει διακοπές στην Ιταλία να επισκεφθώ κάτι θείους μου. Έμεναν θυμάμαι σε μία πολυκατοικία στη Φλωρεντία, αρκετά παλιά, αλλά όμορφη με μεγάλα μπαλκόνια, όπου κισσοί και μπουκαμβίλιες ξεκινούσαν από κάτω, την είσοδο, και αγκάλιαζαν όλους τους τοίχους. Στο πίσω μέρος της πολυκατοικίας δε, υπήρχε ένας από τους ωραιότερους κήπους που έχω δει, με θάμνους πολύ όμορφα κλαδεμένους, περβάζια περιποιημένα και γεμάτα λουλούδια, ενώ είχε και μερικά πράσινα παγκάκια έξω από τον “λαβύρινθο”. Τι ήταν ο λαβύρινθος όμως: Αυτό που εγώ αποκαλούσα "λαβύρινθο" δεν ήταν τίποτ' άλλο από πολλοί θάμνοι, ο ένας δίπλα στον άλλον, σχεδόν ενωμένοι, οι οποίοι ήταν λίγο πιο πάνω από το ύψος μου: τον έλεγα λοιπόν έτσι, ακριβώς επειδή οι καλοκλαδεμένοι αυτοί θάμνοι συνεχίζονταν κατά μήκος και πλάτος της πολυκατοικίας, κάνοντας γωνίες, στροφές και κύκλους σε μερικά σημεία. Ήμουν τόσο μικρός που φυσικά ακολουθώντας τα μονοπάτια ανάμεσα στους θάμνους (οι οποίοι ξεπερνούσαν το κεφάλι μου), δεν μπορούσα να ξέρω που θα με οδηγήσουν. Εκεί γνώρισα και την Φρανσέσκα ή μάλλον μια θεία μου μού την γνώρισε, ακριβώς επειδή ήταν συνομήλική μου και θα μπορούσε να μου κρατάει συντροφιά όποτε κατέβαινα να παίξω στον πίσω κήπο της πολυκατοικίας. Κι έτσι κι έγινε. Η Φρανσέσκα ήτα πανέμορφη για μένα, στα δεκάχρονα μάτια μου φάνταζε σαν νεράιδα με κατακόκκινα σγουρά μαλλιά, πρόσωπο γεμάτο φακίδες, το πιο γλυκό χαμόγελο, ενώ θυμάμαι ότι ολόκληρη μύριζε φράουλα. Η Φρανσέσκα ήταν και η πρώτη κοπέλα στην οποία έδωσα ένα λουλούδι, νομίζω ήταν ένα κόκκινο τριαντάφυλλο που είχα κόψει από το περβάζι, ίσως όμως να κάνω και λάθος... Έντονες είναι οι αναμνήσεις με τους δυο μας να ξεκινάμε από αντίθετες διαδρομές ανάμεσα στους θάμνους του λαβυρίνθου μας, ακολουθώντας διαφορετικά μονοπάτια μόνο και μόνο για να συναντηθούμε ντροπαλά σε κάποιο άνοιγμα ή κάποια γωνία και, δήθεν ξαφνιασμένοι, ν' αρχίσουμε να τρέχουμε προς αντίθετες κατευθύνσεις. Εξίσου έντονα θυμάμαι και το κλάμα που έριξα στο αεροπλάνο επιστροφής για Ελλάδα, προσπαθώντας ν' αφουγκραστώ με τη βοήθεια της μνήμης μου τα νεραϊδίσια μαλλιά της και τη φραουλένια μυρωδιά της...

ΙΙΙ.

Είχα περάσει στο πανεπιστήμιο μαζί με τον κολλητό μου τον Γιάννη και οι γονείς μας μας έκαναν δώρο διακοπές σε ένα κυκλαδίτικο νησί. Ο φίλος μου είχε έναν ξάδερφο στο νησί, ο οποίος εκείνο το καλοκαίρι θα βρισκόταν στην Αθήνα για δυο βδομάδες για δουλειές, οπότε σταθήκαμε αρκετά τυχεροί αφού θα είχαμε το μεγάλο σπίτι του ξαδέρφου στη διάθεσή μας. Ήταν από αυτά τα υπέροχα γαλαζόλευκα κυκλαδίτικα σπίτια, διώροφο, με όλες τις ανέσεις και τα κομφόρ. Μπροστά από το σπίτι βρισκόταν ένας χωματόδρομος με φραγκοσυκιές που οδηγούσε στη θάλασσα, ενώ από πίσω υπήρχε μία αυλή που έβλεπε ένα μικρό συγκρότημα με ενοικιαζόμενα δωμάτια, αυτά που αποκαλούμε studio apartments. Το συγκρότημα αυτό δεν είχε κάποιον φράχτη, αλλά ο ιδιοκτήτης είχε φροντίσει να φυτέψει μικρά δενδρύλλια ώστε να κόβει τη πρόσβαση των γύρω οικισμών και των κατοίκων στα ενοικιαζόμενα στούντιο. Αυτό βέβαια δεν σταμάτησε εμένα και τον φίλο μου τον Γιάννη να κάνουμε το άκρως αντίθετο. Η ζέστη ήταν ανυπόφορη, είχε καύσωνα μέσα Ιουλίου κι ακόμα και τα βράδια ένιωθες την ατμόσφαιρα να βράζει: εγώ και ο Γιάννης φορούσαμε τα μαγιό, γύρω στα μεσάνυχτα πάντα, και βουτούσαμε στη θάλασσα, που απείχε μόνο καμιά 50αριά μέτρα. Έπειτα, επιστρέφαμε σπίτι, χωρίς ν' αλλάξουμε ή να κάνουμε ντους, και όπως ήμασταν ακόμα βρεγμένοι και με το αλάτι, ανοίγαμε μπύρες, παίρναμε τα τσιγάρα μας (κρυφοί καπνιστές και οι δύο από τότε) και συζητούσαμε με τις ώρες για το σχολείο, το μέλλον μας, για γυναίκες και πάλι για... γυναίκες... Η αλήθεια είναι ότι άπειροι όπως ήμασταν τότε και οι δύο είχαμε πέσει θύμα της διψασμένης περιέργειας μας για οτιδήποτε ερωτικό. Έτσι, ζαλισμένοι από τις μπύρες και τα τσιγάρα, μετά τα μεσάνυχτα πάντα, τρυπώναμε ανάμεσα στα δενδρύλλια, με μόνο φως αυτό του φεγγαριού -φροντίζαμε να κλείνουμε το φως της αυλής για να μην μας πάρουν χαμπάρι-, και παρακολουθούσαμε το ίδιο στούντιο πάντα: αυτό με τον αριθμό 23. Εκεί έμεναν η Μόνικα και η Σουζάνα, δύο Σουηδέζες 30άρες. Τις βλέπαμε καθημερινά γυμνόστηθες στα βράχια της παραλίας τα πρωινά, μερικές φορές ν' αλείφει με αντηλιακό η μία το καμπυλωτό κορμί της άλλης και φουντώναμε μέσα μας. Τα βράδια λοιπόν τις βλέπαμε "τόπλες" πάντα να πηγαινοέρχονται μες στο στούντιό τους κι όποτε πλησίαζε η ώρα του ύπνου, εγώ κι ο Γιάννης τα χάναμε τελείως περιμένοντας πως και πως να τις πάρουμε μάτι να γυμνώνονται τελείως πριν κοιμηθούν, και τότε -μέσα σε όλο τον αναβρασμό και την αδημονία μας που ήταν έτοιμη να κλιμακωθεί- αυτές τραβούσαν πάντα τις κουρτίνες. Τίποτα δεν έγινε τελικά -με τις δύο Σουηδέζες τουλάχιστον-, όπως πήγαμε φύγαμε από το νησί εκείνο το καλοκαίρι σχεδόν ανικανοποίητοι εγώ κι ο Γιάννης. Τα ονόματα των Σουηδέζων τα μάθαμε από τον ξάδερφο του Γιάννη όταν του περιγράψαμε ποιες βλέπαμε και πώς: Αμέσως κατάλαβε για ποιες μιλούσαμε αφού μας είπε ότι οι δυο Σουηδέζες-μοντέλα έρχονταν κάθε χρόνο στο νησί για διακοπές ανάβοντας φωτιές σε όλο τον ανδρικό πληθυσμό, και για να ζήσουν μόνες τον μυστικό όλο πάθη έρωτά τους, αφού ήταν φυσικά λεσβίες.

ΙV.

Είμαι πλέον τόσων χρόνων και δουλεύω σε μία από τια αμέτρητες πολυεθνικές της πόλης. Ασχολούμαι με επενδυτικά προγράμματα και συμβουλές που δίνω σε επιχειρήσεις και επιχειρηματίες και συνήθως περνάω τον περισσότερο χρόνο μου μπροστά από τον υπολογιστή και το τηλέφωνο. Όποτε έχω διάλειμμα βγαίνω έξω στο μικρό μπαλκόνι του πρώτου ορόφου για να καπνίσω (η επιχείρηση στεγάζεται σε ένα παλιό νεοκλασικό κτίριο σχεδόν στο κέντρο). Μπορεί ο διευθυντής μου να μη μου επιτρέπει να καπνίζω παρά μόνο έξω στο μπαλκονάκι, αλλά κι αυτό για μένα αποτελεί μία καθημερινή απόλαυση που περιμένω με απίστευτη ανυπομονησία, θα έφτανα σε σημείο μάλιστα να πω ότι αυτή τη στιγμή σχεδόν την αδημονώ. Το μπαλκόνι βλέπει την πίσω αυλή μιας εγκαταλελειμμένης αποθήκης: παντού πεταμένα μέταλλα, παράξενα γυαλιστερά εξαρτήματα και μεταχειρισμένοι αζαρείες και όξιαντα χρωμίου. Όποτε τυχαίνει και έχει ήλιο αρκετά δυνατό ώστε να διαπερνά το νέφος, τότε οι ακτίνες του πέφτουν πάνω σ' όλα αυτά τα γυαλιστερά εξαρτήματα συνθέτοντας μία γκριζο-ασημί λάμψη στην αυλή. Αυτό το φως έχει κάτι το τόσο το απόκοσμα μαγευτικό και φθάνει ακόμα και στα δυο μέτριου αναστήματος δέντρα εκεί, τα μοναδικά δέντρα ίσως σε όλο το τετράγωνο! Σ’ αυτά λοιπόν τα δέντρα μαζεύονται συχνά πολλά σπουργίτια κανονικά, αλλά και εξωτικά αηδόνια σίγουρα κλωνοποιημένα. Το καταλαβαίνεις αμέσως γιατί έχουν όλα την ίδια πορτοκαλί γραμμή ανάμεσα στα φτερά, στο κέντρο του σώματός τους, που αμέσως σε παραπέμπει σε μία τεχνητή και διόλου φυσική ομορφιά, όπως την είχαμε συνιθίσει. Βέβαια το καταλαβαίνεις αμέσως και για το απίστευτα συγχρονισμένο κελάδισμά τους. Όταν μαζευτούν μαζί, καμιά 20αριά παρόμοια εξωτικά αηδόνια πάνω στα κλαδιά, και αρχίζουν να σιγοτραγουδούν με την λεπτή φωνή τους ταυτόχρονα και πάντα σε τέλειο τόνο, τότε πιστεύω ότι γίνομαι μάρτυρας σ' ένα θαύμα. Ειδικά αν τύχει να υπάρχει ήλιος έτσι και πέσουμε σε ΣΠΗ (Σύντομοι Περίοδοι Ηλιοφάνειας, όπως πλέον λέγονται), ο συνδυασμός του ασημένιου χρώματος από τα μεταλλικά εξαρτήματα, το φως που αντανακλάται ανάμεσά τους, το απόκοσμο τραγούδι των αηδονιών και το επεξεργασμένο πορτοκαλο-κίτρινο χρώμα τους συνθέτουν ένα παράξενο έργο τέχνης - που δεν θα ήμουν υπερβολικός αν το χαρακτήριζα ως ιμπρεσσιονιστικό πίνακα, σαν αυτών των μεγάλων ζωγράφων... Για να καταλάβετε, κάτι τέτοιο πρέπει να ένιωσαν και οι πρώτοι τυχεροί που βρέθηκαν μάρτυρες ν' αντικρίζουν για πρώτη φορά τα αριστουργήματα του Μονέ, αμέσως μετά την δημιουργία τους, και που ακόμα μέχρι και σήμερα αυτά τα έργα μας μεταφέρουν σ' ένα κόσμο τόσο διαφορετικό από το δικό μας, αλλά συνάμα και τόσο συναισθηματικά παρεμφερή, τον οποίο προσπαθούμε να θυμηθούμε με μία νοσταλγία, λες και τον έχουμε ζήσει.

*Όλοι οι πίνακες της ανάρτησης είναι Μονέ.

Σε διαφορετικό χωροχρόνο

noreply@blogger.com (Dynx Andor) — Sat, 20 Nov 2010 09:04:00 +0000

Πρόκειται για μία πολύ μικρή ιστορία, την οποία παρουσιάζω σε δύο διαφορετικές, εξίσου μικρές, αφηγήσεις. Ο χώρος και ο χρόνος αλλάζουν, καθώς και το ύφος αφήγησης, πρόκειται όμως για τον ίδιο άνθρωπο με τάσεις φυγής όπως θα διαπιστώσετε, άνθρωπο που γνώρισα, ο οποίος δεν επέτρεπε στον εαυτό του να αφομοιώσει κανένα έντονο συναίσθημα, γι' αυτό και κατέληξε αιώνιος μετανάστης…

* * *

«Είχε ζήσει ως τώρα για να διακρίνει τον πόνο ως το βασικό συστατικό καθετί ιδιαίτερα όμορφου...»

ΩΣ ΣΥΝΗΘΩΣ ΕΙΧΕ φτάσει στο σταθμό του τρένου πολύ νωρίτερα από την ώρα αναχώρησης. Είχε-δεν είχε κλείσει τέσσερα χρόνια στο Άμστερνταμ, μια πρωτεύουσα που είχε λατρέψει τόσο για την ήσυχη ζωή στα προάστια όπου κατοικούσε, όσο και για την έντονη νυχτερινή ζωή στο κέντρο της πόλης. Ένιωθε ωστόσο, ότι είχε έρθει η ώρα να σηκωθεί και να φύγει γι’ άλλη μια φορά.

Προσπέρασε το βιαστικό, αγχωμένο πλήθος του σταθμού Centraal, τινάζοντας ταυτόχρονα το χιόνι απ’ το μακρύ καφέ παλτό του. Μπαίνοντας στην αμαξοστοιχία διαπίστωσε ότι είχε πράγματι φτάσει από τους πρώτους μιας και η δική του μεριά ήταν τελείως άδεια. Σχεδόν βυθίστηκε στο μπλε κάθισμα - ναι, ήταν τόσο κουρασμένος κι επιπλέον μισούσε τα ταξίδια τόσο νωρίς, ξημερώματα, ένιωθε μια ελαφριά ναυτία κι ακόμα ήτανε μισοκοιμισμένος. Αυτό που χρειαζόταν αμέσως ήταν λίγη μουσική, γι’ αυτό και το πρώτο πράγμα που έκανε ήταν ν’ ανοίξει τον προσωπικό του χαρτοφύλακα και να βγάλει το mp3 player, ρυθμίζοντάς το να παίξει κομμάτια με τυχαία σειρά... Πέρα απ’ αυτό, ο δεύτερος σημαντικός λόγος που άνοιξε τον χαρτοφύλακα ήταν γιατί ήθελε να ελέγξει την πιθανή αντίδρασή του στη θύμηση ενός προσώπου με το οποίο είχε περάσει δυο χρόνια μαζί, και το οποίο άφηνε τώρα πίσω για πάντα: ψαχουλεύοντας λίγο κάτω από τα χαρτιά του ένιωσε την απαλή υφή από ένα μικρό κομμάτι ύφασμα, διπλωμένο στα τέσσερα: ήταν το φουλάρι της. Δεν είχε σκοπό να το κρατήσει και ήδη ένιωθε τρομερά ηλίθιος που έκανε τέτοιο λάθος ώστε να το κουβαλήσει μαζί του στη νέα του ζωή. Ναι, σίγουρα ήταν λάθος: με το που έφτανε στον ελβετικό σταθμό θα το πετούσε στον πρώτο κάδο απορριμμάτων. Φαίνεται, ωστόσο, ότι κάποιος έπαιζε ένα παράξενο παιχνίδι με τα συναισθήματά του εκείνη τη στιγμή, λες και υπήρχε μια μυστική συνωμοσία, αφού η μουσική που μόλις είχε ξεκινήσει να παίζει στ’ αυτιά του δεν ήταν άλλη από την τέταρτη συμφωνία του Brahms: ήταν εκείνη που τον τραβούσε συνεχώς σε κονσέρτα με μουσική του Brahms στο Concertgebouw - έναν συνθέτη που από την εφηβεία του απεχθανόταν για τις απίστευτα ρομαντικές μελωδίες του, κι όμως έπρεπε να συμβιβαστεί για χάρη του «έρωτά» του – ο ίδιος ποτέ δεν παραδέχτηκε ότι πρόκειται για έρωτα- γι' αυτήν.... Σίγουρα είχε κάποιες καλές αναμνήσεις μαζί της: φθινοπωρινούς περιπάτους ανάμεσα στα κανάλια, να τον αγκαλιάζει στα στενάκια της πόλης (σπάνια θα έκανε από μόνος του μια τέτοια κίνηση), βροχερές νύχτες σε κάποιο μπαράκι μαζί και κάποια χειμωνιάτικα βράδια στο διαμέρισμά της, όσο το κρύο απ' έξω έμοιαζε να παγώνει τα πάντα…

Σ' αυτό το σημείο πρέπει να πούμε πως ο ήρωάς μας ήταν έτοιμος να αφήσει πίσω του οτιδήποτε του θύμιζε τη ζωή και τους ανθρώπους που γνώρισε στο Άμστερνταμ. Λυπόταν που και σ’ αυτήν την πόλη των αμέτρητων καναλιών είχε συναντήσει ό,τι έβρισκε σε κάθε του ταξίδι - είχε φτάσει στο σημείο να πονάει ο ίδιος περισσότερο με τον πόνο των φίλων του, τους έρωτες και τις απογοητεύσεις τους, τον είχαν κουράσει τα ανώριμα παιχνίδια τους, οι νυχτερινές τους κραιπάλες. Επί είκοσι χρόνια τώρα δεν έλεγε να στεριώσει πουθενά, βλέπετε, όμως, έτσι είχε μάθει: όσο όμορφο κι αν ήταν κάθε μέρος που άλλαζε, όσο διαφορετικό κόσμο κι αν γνώριζε, έχανε εύκολα τον αρχικό του ενθουσιασμό με το που διαπίστωνε πόσο ο έρωτας και οι συναισθηματικά φορτισμένες καταστάσεις παραμόρφωναν αηδιαστικά οτιδήποτε ωραίο. Είχε ζήσει ως τώρα για να διακρίνει τον πόνο ως το βασικό συστατικό καθετί ιδιαίτερα όμορφου...

Κοίταξε έξω από το παράθυρο... Το τρένο μόλις είχε κάνει την έξοδό του από ένα τούνελ και το εκτυφλωτικό φως σχεδόν τον ανάγκασε να ανασυγκροτηθεί. Το παράθυρο ήταν θαμπό, ωστόσο η ομορφιά της φύσης ήταν εκπληκτική, πόση ώρα αλήθεια είχε περάσει; Το σίγουρο πάντως ήταν ότι είχε αφήσει πίσω του τα ολλανδικά εδάφη. Η αμαξοστοιχία διέσχιζε μία κοιλάδα, κι από τις δυο πλευρές του τρένου μπορούσες να δεις τα χιονισμένα όρη, με όλη τη πλάση εντός τους κατάλευκη, σαν τον ουρανό, παντού αυτό το λευκό που ζαλίζει και μόνο το ποτάμι να σπάει κάπως αυτή τη μονοτονία, αν κι αυτό πλέον με τη σειρά του είχε πάρει γκριζόλευκες αποχρώσεις. Η αλήθεια, ωστόσο, είναι ότι δεν μπορούσε να διακρίνει λεπτομέρειες - η ομίχλη είχε πέσει απαλά παντού τριγύρω... Η ίδια ομίχλη τού θύμισε άλλες πόλεις όπου είχε ζήσει στο παρελθόν, κυρίως στην Ανατολική Ευρώπη αλλά και στη Ρωσία, χρόνια πριν... Άλλες γυναίκες εκεί πιο εξωτικές, με σχιστά μάτια και στρογγυλά πρόσωπα, έρωτες πιο μαγευτικοί σαν από μελό ταινία. Πίστευε ότι με όσες γυναίκες είχε γνωρίσει θα μπορούσε άνετα να είχε γράψει μυθιστόρημα. Απ’ όπου κι αν είχε περάσει είχε αφήσει το στίγμα του, πάντα μόνος, με έναν χαρτοφύλακα και έναν φορητό υπολογιστή, είχε το γιάπικο στυλ πράγματι, ωστόσο το γυναικείο πλήθος έβρισκε το ψηλό ανάστημά του, και τα πράσινα αμυγδαλωτά μάτια του άκρως ελκυστικά. Ίσως αυτή η μοναχικότητα του -όποτε δεν δούλευε προτιμούσε μόνος να περνάει την ώρα του στα καφέ και στα μπαρ- να του προσέδιδε ένα επιπλέον πέπλο μυστηρίου.

Η αμαξοστοιχία ταρακουνήθηκε ελαφρά μεν, αρκετά δε για να τον βγάλει από τις σκέψεις του και να τον επαναφέρει στο ιλιγγιώδες παρόν, που πραγματικά φαινόταν να κυλάει παράλληλα με τα κατάλευκα τοπία που χάνονταν πίσω του. Στο τέλος της κοιλάδας άρχισαν να εμφανίζονται κάποιες κατοικίες, μια μικρή ολλανδική πόλη ή χωριό... Έβγαλε από τον χαρτοφύλακα το συμβόλαιο της νέας του δουλειάς - θα εργαζόταν γι’ άλλη μια φορά ως υψηλόβαθμο οικονομικό στέλεχος σε μια πολυεθνική εταιρεία. Σκέφτηκε πόσο τυχερός ήταν που με την πολύχρονη προϋπηρεσία του μπορούσε άνετα να κλείνει βραχυπρόθεσμα συμβόλαια για λίγα χρόνια, κι εύκολα ν' αφήνει πίσω του αναμνήσεις και παρελθόν. Ήξερε ήδη –το είχε πάρει απόφαση- ότι τους πρώτους μήνες θα αφιερωνόταν ολοκληρωτικά στο νέο του εργασιακό περιβάλλον, μέχρι και υπερωρίες θα έκανε για να κρατιέται απασχολημένος: η νοσταλγία δεν του ήταν γνώριμο συναίσθημα, είχε προγραμματίσει προ πολλού τον εαυτό του να αναβάλλει διαρκώς αυτή τη γνωριμία, κι αυτό ήταν κάτι που δεν υπήρχε περίπτωση ν’ αλλάξει. Γνώριζε, ωστόσο, ότι σταδιακά η νέα του ζωή θ' άρχιζε να παίρνει φόρμα, ο κόσμος και οι ανάγκες του θα άρχιζαν σιγά-σιγά να τον πνίγουν, οι συναισθηματικές υποχρεώσεις ολοένα θα αυξάνονταν. Δεν επέτρεπε όμως τέτοιες γρήγορες σκέψεις να τον πτοήσουν: ο ίδιος είχε την πολυτέλεια να δουλέψει για λίγα χρόνια μόνο και ήταν σίγουρο πως σε καμιά πενταετία από τώρα θα βρισκόταν σε κάποιο άλλο τρένο ποιος ξέρει για ποιον προορισμό και έχοντας αφήσει τι πίσω.

* * *

«Το αδυσώπητο ξέσπασμα της φύσης ήταν ίσως ό,τι πιο αναμενόμενο (και καλοδεχούμενο) μέσα σε όλο αυτόν τον παραλογισμό συναισθημάτων...»

ΕΙΧΕ ΠΟΛΥ ΧΙΟΝΙ ο δρόμος και το παλτό του ήταν ασήκωτο, καθώς βάδιζε αργά προς το νέο χωριό... Ίσαμε τέσσερα χρόνια είχε στεριώσει στον προηγούμενό του τόπο, κι ως συνήθως πίστευε ότι γι’ άλλη μια φορά είχε έρθει η ώρα να τον αφήσει πίσω του.

Τίναξε τις νιφάδες από τους ώμους του και κοντοστάθηκε κάτω από τον λευκό ουρανό στην άκρη του δρόμου, απ’ όπου τέτοια ώρα -χάραμα- δεν περνούσε ψυχή ζώσα. Ακούμπησε την πλάτη του στον παγωμένο κορμό ενός δέντρου και με μια νωχελική κίνηση έχωσε το δεξί χέρι του μες στον δερμάτινο σάκο. Δεν είχε σκοπό να βγάλει κάτι, - τίποτα δεν είχε πλέον ανάγκη- απλά άρχισε να ψαχουλεύει τα γεμάτα πάχνη περιεχόμενα. Δυο αντικείμενα ήθελε κυρίως να νιώσει στα χέρια του, κι ευτυχώς δεν άργησε να αναγνωρίσει την υφή τους. Το ένα ήταν το ξύλινο φλασκί με το κόκκινο κρασί από το πανδοχείο εκείνης και το άλλο μία γούνα αλεπούς, ή μάλλον, όχι ακριβώς γούνα αλλά περισσότερα μεγάλο μέρος του τριχώματος θα λέγαμε - μιας και καθωσπρέπει γούνες δεν έβλεπες σε εκείνα τα βόρεια μέρη. Το τρίχωμα, η προβιά, τού ήταν γνώριμη, είχε και όνομα μάλιστα: Αλίσα. Ο ίδιος είχε έτσι βαφτίσει την αλεπού, κουτάβι σαν την βρήκε, πριν χαθεί κι αυτή σε εκείνη την καταστροφή μαζί με τόσα άλλα, υλικά και άυλα... Το πώς έφτασε στα χέρια του, σε αυτή τη μορφή, προβιά για στολίδι ή για να τη φοράς, είναι μια άλλη μεγάλη ιστορία, τόσο πονεμένη (μιας και γι’ αυτήν ευθύνεται κατά κάποιον τρόπο εκείνη πάλι) που δεν θα ήταν εύλογο να τη διηγηθούμε αυτή τη στιγμή. Σημασία είχε πάντως πως ό,τι είχε απομείνει από την Αλίσα το είχε μαζί του... Όλα τ’ άλλα τ’ άφησε... Τ’ άφησε, έτσι απλά…

Και τι άφησε ακριβώς; Πόνο κυρίως πίσω του: δεν ήξερε από που να ξεκινήσει κανείς την εξιστόρηση αυτού του επαναλαμβανόμενου κυκεώνα: αρρώστιες, πόνος, έρωτες… Έρωτες και θάνατος, άλλωστε τα δύο αυτά είναι τόσο κοντά – το ένα μπορεί να μυρίσει τα χνώτα του άλλου. Γέροντες στο καφενείο που μιλούσαν για πυρκαγιές και φυσικές καταστροφές δεν τον ενοχλούσαν, το αδυσώπητο ξέσπασμα της φύσης ήταν ίσως ό,τι πιο αναμενόμενο (και καλοδεχούμενο) μέσα σε όλο αυτόν τον παραλογισμό συναισθημάτων... Πιο πολύ πονούσε με τους ερωτευμένους νεαρούς που γνώρισε, δυο απ’ αυτούς -καλοί του φίλοι, επιστήθιοι- κάηκαν και οι δυο από πάθος, που με τη σειρά του κι αυτό γι' άλλη μια φορά, αποδείχθηκε εμμονή κι αρρώστια. Και συνεπώς δεν ήταν πλέον φίλοι του, παρά οντότητες που ζούσαν στο διαρκές παραλήρημά τους, σε σκιές και αναμνήσεις – κάθε προσπάθεια να επικοινωνήσει μαζί τους και ν’ ανταλλάξει κουβέντα για κάτι ουσιώδες ήταν μάταιη… Εκείνοι είχαν προ πολλού χαθεί…

Δεν πίστευε ότι το χωριό ήταν καταραμένο σε καμιά περίπτωση – όχι δεν ήταν επιρρεπής σε τέτοιες δεισιδαιμονίες. Ούτε καν στο μάτι δεν πίστευε, έστω κι ελάχιστα. Ωστόσο είχε μεγαλώσει και μάθει με τέτοιο τρόπο ώστε να του επιτρέπεται να συνυπάρχει δίπλα με τον πόνο, περισσότερο απ’ ό,τι με τ’ άλλα συναισθήματα. Ακόμα και σε έναν γάμο να τον πήγαινες, αυτός θα πρόσεχε το κλάμα των γονιών, θα μελαγχολούσε σκεφτόμενος την επικείμενη απομάκρυνση του ζεύγους από την οικογένειά τους, και θα έπλαθε στο μυαλό του σενάρια με αμέτρητους συζυγικούς καυγάδες, χωρισμούς κι απογοητεύσεις. Ο πόνος ερχόταν πριν απ’ οτιδήποτε άλλο κι αυτός έκανε ό,τι ήξερε για να τον αποφύγει: τρεπόταν σε φυγή, πάντα με το σακί του. Ο ίδιος ήξερε ωστόσο να τον αποφεύγει, γι' αυτό άλλωστε και ήταν τόσο εξοικειωμένος να οσφραίνεται τον έρωτα μήνες πριν τον χτυπήσει (όχι ότι τον άφηνε ποτέ να τον αγγίξει καν). Πίστευε ότι αυτό τον καθιστούσε πιο συνετό και σοφό από τους άλλους αφού μπορούσε να τον απομακρύνει από τα ανελέητα πάθη του έρωτα -και ποιοι είμαστε εμείς για να τον κρίνουμε άλλωστε- και ο ίδιος λόγος έπαιξε και πάλι κάποιον ρόλο σε αυτή του τη φυγή του που τώρα αφηγούμαστε.

Αυτό το συνεχές φευγιό του, ένα κουσούρι που είχε από την εφηβεία, τον έκανε σταδιακά να αποκτήσει και τα διάφορα ψευδώνυμα: Τσακάλι, Μοναχόλυκος, μέχρι και Ομορφόλυκο άκουσε να τον φωνάζουν σ’ ένα από τ' αμέτρητα χωριά απ΄ όπου πέρασε, αφορμή βεβαίως η επιβλητική κορμοστασιά του, το έντονο παρουσιαστικό, και το αψεγάδιαστο πρόσωπό του - κανένα σημάδι δεν πρόδιδε τα σαράντα χρόνια ζωής του.

Τώρα όμως ήταν ώρα να συνεχίσει το ταξίδι του πάλι. Σταμάτησε να ψηλαφίζει την Αλίσα, τέλειωσε και το κάπνισμα της πίπα του και με δυσκολία έσπρωξε το δεξί του πόδι, θαμμένο μέχρι πάνω από τον αστράγαλο στο χιόνι, κάνοντας ένα βήμα μπροστά. Πριν προχωρήσει όμως ξαναγύρισε πίσω να προσέξει το δέντρο όπου είχε ξαποστάσει, λες κι αυτό του ψιθύρισε ξαφνικά μες στον άνεμο τ’ όνομά του: ένα έλατο, γέρικο και θεόρατο με δυνατό κορμό. Νιώθοντας ποιος ξέρει τι ακριβώς, ίσως την υποχρέωση να το ευχαριστήσει για τη συντροφιά που του κράτησε στις σκέψεις του, έστω αυτά τα λίγα λεπτά, έσκυψε μπροστά και το έτριψε πολύ αργά με τις δυο του παλάμες, καθαρίζοντας το χιόνι στο σημείο που είχε ακουμπήσει την πλάτη του, με τον ίδιο τρόπο που κάποιος θα καθάριζε έναν πίνακα από την κιμωλία, σε ένα σημείο μόνο, σα να ‘θελε ν’ αφήσει το αποτύπωμα του. Αποφάσισε ότι μέχρι να φτάσει στο νέο χωριό δεν θα έδινε δικαίωμα στις σκέψεις που άφησε πίσω να επιστρέψουν - τουλάχιστον όχι ακόμα, όχι πριν διακρίνει τις πρώτες καμινάδες στον ορίζοντα του νέου του προορισμού. Μόνο τότε θα ήταν ασφαλής από τις αναμνήσεις αυτές, έτσι τουλάχιστον ήθελε να πιστεύει, κάποιο τρόπο θα έβρισκε πάλι να γεμίζει κι εκεί τον χρόνο του, κάποιο τρόπο να είναι απασχολημένος...

Και μ’ αυτόν τον τελευταίο συλλογισμό για την ώρα, συνέχισε τον δρόμο μιας και ήταν ακόμα ξεκούραστος. Μόλις είχε αρχίσει να ξαναχιονίζει και ο ίδιος θα έφτανε σώος στον προορισμό του νωρίς το σούρουπο.

Προσωπικό: αυτές οι τόσο απλές αλήθειες που οι φίλοι με έκαναν (επιτέλους) να συνειδητοποιήσω

noreply@blogger.com (Dynx Andor) — Sat, 23 Oct 2010 17:50:00 +0000

Ναι, το ξέρω ότι έχω σχεδόν δύο μήνες να γράψω… Όμως το είχα ανάγκη, φαίνεται, αυτό το διάλειμμα. Συνήθως όταν κάποιος σταματάει να γράφει μπορούμε να υποθέσουμε διάφορα: ότι βαριέται, ότι κάτι σημαντικό συμβαίνει στη ζωή του, ότι περνάει κάποια δυσκολία, ότι έχει ερωτευθεί (μακριά από ‘δω!), ότι δεν έχει έμπνευση κ.ο.κ. Στην περίπτωσή μου είχε απλά να κάνει με μια μεταβατική περίοδο που περνούσα, απ’ ότι κατάλαβα εκ των υστέρων. Όλοι κάνουμε έναν κύκλο πιστεύω, και φτάνει η στιγμή που πρέπει να βάλλουμε τα πράγματα σε μία τάξη στο μυαλό μας και να αναθεωρήσουμε πολλές καταστάσεις. Κλισέ όλα αυτά θα μου πείτε, δεν ξέρω καν γιατί τα γράφω.

Αυτούς τους μήνες αδράνειας από το blog, λοιπόν, κατά τη διάρκεια αυτής της μεταβατικής κατάστασης, βοήθησαν κάποιες νέες φιλίες, ξεχωριστά άτομα που γνώρισα πρόσφατα (και κάποιοι παλιότεροι φίλοι με τους οποίους είχα την ευκαιρία να έχω μια πιο ουσιαστική επαφή αυτή φορά). Με έκαναν να συνειδητοποιήσω κάποια βασικά πράγματα: πρόκειται για απλές αλήθειες που μερικές φορές το μόνο που χρειάζεται είναι έναν κοντινό σου άνθρωπο να στις πει, να τις ξαναπεί και μετά να τις επαναλάβει πάλι μέχρι να τις καταλάβεις. (Αλήθεια πώς είναι δυνατό μία αλήθεια να μην μπορείς να την εμπεδώσεις εδώ και καιρό, και να πρέπει να γνωρίσεις ένα συγκεκριμένο άτομο που θα σε κάνει να την αφομοιώσεις;)

Θα ξεκινήσω με την φίλη μου την Η. και το μότο της “Perception is reality”. H οποία πολλές φορές, με τον δικό της έμμεσο τρόπο, μου υπενθύμιζε ότι συχνά μπαίνουμε σε ένα εύκολο «τριπάκι»: έχουμε τους στάνταρντ φίλους μας, τα στέκια μας, τις συνήθειες μας: αυτό που αποκαλούμε ρουτίνα. Και να σου, όμως, που δίπλα μας μπορεί να καραδοκούν νέα πρόσωπα, άτομα που ίσως κάτω από άλλες συνθήκες να μην τους δίναμε καν σημασία... Τίποτα και κανένας δεν είναι δεδομένος. Τουλάχιστον, όχι πριν κάνουμε την προσπάθεια να τον γνωρίσουμε. Κι αυτή την προσπάθεια συνειδητοποίησα ότι πρέπει να κάνω ακόμα κι αν φαινομενικά κάποιος άνθρωπος φαντάζει αδιάφορος εκ πρώτης όψεως. Από την άλλη, κατάλαβα ότι αν άτομα στο περιβάλλον μας χρόνια τώρα βλέπουμε ότι δεν εξελίσσονται, ότι δεν μας προσφέρουν κάτι ενώ εμείς συνεχίζουμε να καταβάλλουμε προσπάθειες, τότε πραγματικά ίσως είναι καλύτερα να τα αφήσουμε πίσω (όχι απαραίτητα να τα ξεχάσουμε τελείως, απλά να χαλαρώσουμε τις επαφές μας μαζί τους για λίγο): σε κάθε γωνία υπάρχουν άλλα τόσα ενδιαφέροντα άτομα που μπορούν να μας αλλάξουν τη ζωή.

Ο φίλος μου ο Π. μου μίλησε για αυτό που ο ίδιος αποκαλεί «εσωτερική φθορά», η οποία προέρχεται από άτομα στο κοντινό μας περιβάλλον, κυρίως φίλους και οικογένεια. Και μου εξήγησε πως όσο πιο δυνατή είναι μία προσωπικότητα, τόσο πιο επικίνδυνη είναι αυτού του είδους η φθορά: κι αυτό γιατί αν έχουμε για παράδειγμα έναν άνθρωπο ατίθασο, γεμάτο ενέργεια και δυναμισμό, φιλοδοξίες, έναν άνθρωπο που κοιτάει μπροστά – αυτή η εσωτερική φθορά που πολλές φορές δρα υποσυνείδητα μπορεί εύκολα να αποτελέσει τροχοπέδη στην εξέλιξή του. Και το χειρότερο είναι ότι συχνά οι πιο δυνατοί χαρακτήρες, προσπαθούν να δράσουν διπλωματικά απέναντι σε ψυχοφθόρους παράγοντες αντί να τους αντιμετωπίσουν άμεσα - είτε λόγω ευγένειας είτε επειδή δεν τους αρέσει να αψηφούν τη γνώμη κοντινών τους ανθρώπων. Παρ’ όλα αυτά δεν γίνεται πάντα να είμαστε εκεί για τους άλλους, όταν οι άλλοι και οι αποφάσεις τους δρουν εις βάρος μας. Κάποια στιγμή πρέπει να προχωρήσουμε κι εμείς μπροστά…

Συχνά ακούμε ότι υπάρχουν άνθρωποι που μόλις έχουν γνωριστεί και νιώθουν λες και ήξεραν ο ένας τον άλλον χρόνια. Ακούγεται κλισέ και υπερβολικό ίσως, ωστόσο ανακάλυψα μια πιο “σωστή” εκδοχή αυτής της παρατήρησης: ότι υπάρχουν άνθρωποι που γνωρίζουμε πολύ καιρό κι ωστόσο πως ακόμα να τους μάθουμε (είτε είναι οι ίδιοι κλειστοί χαρακτήρες, είτε ζόρικοι, είτε όλο εκπλήξεις...) Και υπάρχουν κι άνθρωποι που μπορεί να γνωρίζουμε λίγες βδομάδες μόνο και να νιώθουμε ότι μπορούμε να επικοινωνήσουμε μαζί τους σαν να υπήρξαν φίλοι μας χρόνια (άσχετα με το αν δεν έχουμε μάθει ο ένας τον άλλον καλά, άσχετα με το αν δεν έχουμε καν τα ίδια γούστα). Αυτό το συνειδητοποίησα πρόσφατα με τον φίλο μου τον C. (τον οποίο φαντάζομαι να πετάει το τόσο χαρακτηριστικό χαμόγελό του διαβάζοντας αυτό...) Ο οποίος μάλιστα όταν του είπα ότι είναι δύσκολο να γνωρίσει κάποιος ενδιαφέρονται άτομα, μου απάντησε το εξής απλό αλλά τόσο αληθινό, «Μα, κάθε άνθρωπος έχει κάτι το ενδιαφέρον!»

Γι αυτές τις τόσο απλές αλήθειες ήθελα να μιλήσω, αλήθειες τις οποίες πραγματικά τις προσπερνάμε και μόνο όταν βρισκόμαστε στην κατάλληλη φάση της ζωής μας και μόνο όταν τις ακούμε από συγκεκριμένα άτομα, συγκεκριμένες στιγμές, μπορούμε να τις εκτιμήσουμε και να τις κάνουμε μέρος του εαυτού μας και της καθημερινότητάς μας.

Πιστεύω ότι ο καθένας θα πρέπει να προσεγγίζει τους άλλους ανθρώπους έχοντας δύο βασικές αρχές στο μυαλό του: την καλοσύνη και τη γενναιοδωρία. Αυτές τις αρχές δεν πρέπει να εφαρμόζουμε επειδή πρέπει, αλλά επειδή οφείλουμε να μάθουμε να τις νιώθουμε ως βασική προϋπόθεση για την ανθρώπινη εξέλιξή μας. Με το να μην παίρνουμε κανέναν άνθρωπο ως δεδομένο και, επιπλέον, με το να δίνουμε δεύτερες ευκαιρίες δείχνουμε όχι μόνο γενναιοδωρία, αλλά κυρίως την ικανότητά μας να αναγνωρίζουμε τις ανθρώπινές μας αδυναμίες. Θα ακουστεί απλοϊκό και αφελές αυτό που θα πω: Η συμπεριφορά του κάθε ανθρώπου δικαιολογείται πάντα με κάποιο τρόπο, κι αυτό γιατί δεν μπορώ παρά να πιστέψω πως από τη φύση μας γεννιόμαστε καλοί άνθρωποι. Αφελές λοιπόν; Για μερικούς ίσως. Ωστόσο, να μην ξεχνάμε ότι η ανθρώπινη αφέλεια μπορεί να αποτελεί για πολλούς ανθρώπινη αδυναμία, ασχέτως αν στην ιστορία, τους μύθους και τη λογοτεχνία αυτή παρουσιάζεται συχνά ως αρετή.

Και για να μην ξεχνάμε τον Bach, με τον οποίο είχα κλείσει προηγούμενες αναρτήσεις:

«Είχε επιστρέψει μόλις στο σπίτι κι αφού έκλεισε την πόρτα πίσω του, έτρεξε να ανοίξει τα παράθυρα: ήταν μια ηλιόλουστη μέρα του Οκτώβρη και ήθελε να αφήσει όλους τους φθινοπωρινούς ήχους απ’ έξω ν’ ανασάνουν μες στο σαλόνι… Σίγουρα κάτι είχε αλλάξει, ξαφνικά αισθανόταν διαφορετικά. Έβαλε τη μουσική να παίζει: από εκεί που άκουγε τον Μπαχ πάντα στο πιάνο, ρομαντικό και όμορφο, άρχισε επιτέλους να ανακαλύπτει ξανά τον αγνό ήχο της ίδια μουσικής, παιγμένη στο τσέμπαλο...»

Παίζοντας την Άρια από τις Παραλλαγές Γκόλντμπεργκ

noreply@blogger.com (Dynx Andor) — Wed, 25 Aug 2010 20:00:00 +0000

Ο ΝΤΕΗΒ ΚΑΘΟΤΑΝ ακριβώς δίπλα από το τζάκι, το οποίο ήταν σβησμένο φυσικά, μήνας Μάιος, και ήδη αφόρητη ζέστη στο Λονδίνο, με τα παράθυρα που οδηγούν στον μικρό κήπο ορθάνοιχτα και χωρίς το παραμικρό αεράκι. Η Λιζ φορούσε το ξεβαμμένο της τζην και τα ξανθά μαλλιά της ήταν πιασμένα πίσω σε κότσο. Αυτός σταυροπόδι στη πολυθρόνα ακριβώς από πίσω της, την έβλεπε να παίρνει τη θέση της τώρα μπροστά στο μεγάλο πιάνο, το σώμα της στητό, τα χέρια της να προσπαθούν να πιάσουν τα μαλλιά της καλύτερα με ένα λαστιχάκι - γρήγορες, βίαιες κινήσεις. Ήταν μαζί της έξι μήνες τώρα και παρ’ όλα αυτά έπιασε τον εαυτό του γι’ άλλη μια φορά να θαυμάζει την ομορφιά της από την κορυφή ως τα νύχια: το τίναγμα της γυμνασμένης πλάτης της, οι γυμνοί ώμοι να ξεπροβάλλουν, η λεπτή της μέση, το νεανικό της στήθος καλά φυλαγμένο μες στο λευκό μπλουζάκι... Καθώς ίσιωνε την τιράντα από αυτό το μπλουζάκι, Ο Ντέηβ πρόσεξε λίγες σταγόνες ιδρώτα που κυλούσαν ανεπαίσθητα στο σβέρκο της, δημιουργώντας ένα ασήμαντο γυαλιστερό ρυάκι που χανόταν πίσω απ’ την πλάτη της…
     Γύρισε απότομα και τον κοίταξε αόριστα, η φωνή της άχρωμη και χωρίς το παραμικρό ίχνος ενθουσιασμού. «Θα σου παίξω την άρια και την πρώτη παραλλαγή... Έκανα πολλή εξάσκηση τις τελευταίες δύο βδομάδες, θα δεις...»
     Ο λόγος για τις «Παραλλαγές Γκόλντπεργκ» του Μπαχ, ένα από τα αγαπημένα κομμάτια του Ντέηβ...
     Ετοιμάστηκε, πήρε τη σωστή στάση στο σκαμπό και πάνω που ήταν έτοιμη να ξεκινήσει, ξαναγύρισε προς το μέρος του: «Σίγουρα θα ξυπνήσω τον Σων, αλλά δεν πειράζει, είναι σχεδόν μεσημέρι... Κάναμε μαζί πρόβες τις τελευταίες μέρες. Βέβαια ο Σων είναι πολύ πίσω ακόμα, πιο πολλές είναι οι λάθος νότες του από τις σωστές. Χαχαχα!!!»
     Γέλασε κι ο Ντέηβ μαζί της. Ο Σων ήταν ο αδελφός της Λιζ, έμεναν μαζί, και ταυτόχρονα καλός φίλος του Ντέηβ, αν και πολύ διαφορετικοί οι δυο τους ως προσωπικότητες -- ο Σων εξωστρεφής, κοινωνικός, συνεχώς απασχολημένος με διάφορα σπορ στο πανεπιστήμιο, ο Ντέηβ, θα μπορούσαμε να πούμε, νωχελικός, ντροπαλός και ήπιος... Η Λιζ, από την άλλη, κάτι το ενδιάμεσο, φαινόταν να κρατάει μια ισορροπία ανάμεσα σ’ αυτούς τους δύο πόλους που την περιτριγύριζαν: τον αδερφό της και τον σύντροφό της.
     Η πανέμορφη άρια άρχισε να ηχεί μες στο δωμάτιο. Τι υπέροχη μουσική σκέφτηκε ο Ντεηβ! Τι εξαίσια μελωδία... Θυμήθηκε την πρώτη φορά που άκουσε την άρια, σε ηλικία μόλις 12 ετών... Η Λιζ έπαιζε όλες τις νότες σωστά, τίποτα δεν της διέφευγε, και δεν είχε περάσει ούτε ένα λεπτό όταν ο Σων συνειδητοποίησε ότι κάτι τον ενοχλούσε αφόρητα: σάμπως να ήταν το παίξιμο της Λιζ τόσο μηχανικό ή ήταν ιδέα του; Το τέμπο τόσο γρήγορο; Ήταν λες και είχες περάσει την παρτιτούρα σε υπολογιστή κι αυτός εκτελούσε απλά τη μουσική: αλάνθαστα, γρήγορα, βαρετά! Ναι, αυτό ήταν, η μουσική είχε διαποτιστεί από την προσωπικότητα της ερμηνεύτριάς της... Η διαπίστωση αυτή ήταν τόσο απότομη, που ο ίδιος ο Ντέηβ δεν ήξερε να απαντήσει αν υπέβοσκε τόσο καιρό μέσα του ή αν προέκυψε απλώς ακούγοντας τον Μπαχ ερμηνευμένο με αυτόν τον τρόπο…
     Δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει την σκέψη του: «Τι γίνεται αδερφούλα, αποφάσισες να κάνεις επίδειξη στον καλό σου;» Ο Σων κυριολεκτικά μπούκαρε μες στο σαλόνι, αγουροξυπνημένος, τα καστανόξανθα μαλλιά του ανακατεμένα, τα μάτια του ελαφρώς πρησμένα, φορώντας απλά ένα σορτσάκι και ένα άσπρο t-shirt. Το ψηλό ανάστημά του και η επιβλητική του παρουσία είχαν καταλάβει τον χώρο.
     Η Λιζ σήκωσε τα χέρια της από το πιάνο μεμιάς, στο ξεκίνημα της παραλλαγής. «Τουλάχιστον θα μπορούσες να με αφήσεις να τελειώσω τη φούγκα... Τι κάφρος που είσαι ώρες-ώρες!» Δεν ήταν πραγματικά νευριασμένη, επρόκειτο περισσότερο για ένα αφελές παιχνίδι εξουσίας ανάμεσα στα δύο αδέρφια. Κι ο Σων, ως ο μεγαλύτερος -έστω και κατά δύο μόνο χρόνια- αδερφός υπερνίκησε στο τέλος.
     «‘Ελα τώρα, κάνε στη μπάντα να δείξω στον Ντεήβ εγώ πώς παίζουν. Μόνο την άρια φυσικά κι αυτήν ίσως.... λίγο λειψή», φώναξε, κυριολεκτικά πιάνοντας την Λιζ κάτω από τους ώμους και σηκώνοντάς την από το πιάνο! Και γυρνώντας στον Ντέηβ του έκλεισε το μάτι πονηρά λέγοντας, «Άκου τώρα τη διαφορά!»
     Ο Σων έκλεισε τα μάτια του, προσπαθώντας να συγκεντρωθεί -ή μήπως τον πήρε όρθιο ο ύπνος- αναρωτήθηκε ο Ντέηβ μιας και έμεινε έτσι για αρκετά δευτερόλεπτα. Έπειτα, ακούμπησε ελαφρά τα χοντρά του δάχτυλα στα πλήκτρα… Κι αυτό ήταν! Υπήρχε πράγματι διαφορά και ήταν πολύ μεγάλη! Το σίγουρο ήταν ότι ο Ντέηβ ένιωσε λες κι άκουγε την άρια για πρώτη φορά. Ο ήχος τόσο γλυκός και γεμάτος, το τέμπο αργό χωρίς να γίνεται μελοδραματικό, ούτε να τραβάει... Του φάνηκε πως μέχρι και τα πουλιά έξω από το μπαλκόνι είχαν σταματήσει να κελαηδούν, καθώς αυτή η θεία μελωδία εξαπλωνόταν στο δωμάτιο, ενώ τα χιλιάδες χρυσόλευκα μόρια της σκόνης είχαν ακινητοποιηθεί στο χώρο και στο χρόνο – ο Ντέηβ δεν ήξερε πόσα λεπτά είχαν περάσει, πού βρισκόταν και γιατί. Το τσιγάρο που είχε ανάψει αφότου σηκώθηκε η Λιζ, είχε μείνει ανέπαφο στο τασάκι κι αργόσβηνε, δεν είχε καν προσέξει τον καπνό που έπαιρνε διάφορες μορφές μπλεγμένος άθελά του μες στις ηλιαχτίδες.
     Ο Σων έκανε σίγουρα αρκετά λάθη... Τα δάχτυλά του πατούσαν τα λάθος πλήκτρα συχνά. Ωστόσο πόσο ευδιάκριτο ήταν το θέμα της άριας! Τι βάθος είχε ο τρόπος που το ερμήνευε, λες και πραγματικά ένιωθε τη μουσική μέσα του και τη μετουσίωνε σε κάτι νέο, βαρύ και με νόημα, κάτι ικανό να φωτίσει και να εξηγήσει αρκετά από τα ανείπωτα μυστήρια του κόσμου... Σίγουρα, τόσο η μουσική αυτή αλλά και το παίξιμο του Σων είχαν μια μαγική επίδραση μέσα του, πάνω του, παντού τριγύρω... ¨Έστριψε και κοίταξε την Λιζ που, καθισμένη στον καναπέ δίπλα από το πιάνο, μασούσε αδιάφορα τα νύχια της και πότε-πότε έριχνε μια κλεφτή ματιά έξω απ’ το παράθυρο στον κήπο... Πόσο αφελής του φάνηκε τότε και πόσο όμορφη συνάμα... Οι επιπόλαιες αυτές κινήσεις της ασκούσαν στον Ντέηβ μία βαθιά ερωτική επιθυμία. Η μουσική του Σων ωστόσο, ο τρόπος που ερμήνευε αυτό το αιώνια διαχρονικό κομμάτι του Μπαχ, δεν τον άφηναν να αισθανθεί τίποτα άλλο. Κοίταξε τον Σων, αχτένιστο, απεριποίητο με το αθλητικό σώμα του και τα μεγάλα δάχτυλα να παίζει πιάνο, τα γυμνασμένα πόδια του να πατούν το πετάλι - μια τόσο αντιφατική εικόνα! Κι όμως αυτά που του μετέδιδε αυτή τη στιγμή ο φίλος του, δεν του τα είχε μεταδώσει ποτέ η Λιζ αυτούς τους έξι μήνες που ήταν μαζί... Και τότε του πέρασε η σκέψη από το μυαλό: μα πως είναι δυνατό να τον ελκύει κάτι τόσο μεγαλειώδες και μυστηριώδες σε έναν άνθρωπο σαν τον Σων όταν παίζει το πιάνο –με άλλα λόγια όταν ανοίγει την ψυχή του στους λίγους κι εκλεκτούς, ας μην κρυβόμαστε!-, ένα συνονθύλευμα συναισθημάτων που δεν μπορούν καν να ονομαστούν. Την ίδια στιγμή γιατί ο ίδιος βρίσκεται με την Λιζ που του προσφέρει τα τόσο βατά -και ονομαστά σε αυτή την περίπτωση- συναισθήματα; Γιατί δεν υπάρχει το ενδιάμεσο, αναρωτιόταν τώρα ο Ντέηβ, - κάτι που θα ενώσει τα δύο σε ένα, κι αν όντως δεν υπάρχει, μήπως πρέπει τελικά να επαναπροσδιορίσει τις επιλογές του;;;
     Αυτά σκεφτόταν μέχρι που, χωρίς να το καταλάβει, τρομαγμένος είδε τον Σων που είχε εδώ κι ώρα τελειώσει την άρια, να στέκεται από πάνω του, θεόρατος κι ακίνητος σαν άγαλμα, ν’ απλώνει και ν’ ακουμπάει τώρα με τον πιο αθώο και παρορμητικό τρόπο το δεξί του χέρι πάνω στον ώμο του, που ωστόσο -αν θέλαμε να είμαστε τολμηροί- δεν θα μιλούσαμε απλά για αθωότητα και παρόρμηση, αλλά για ένα είδος μυστικής συγκατάβασης, που έγινε κατανοητή μόνο εκείνη τη στιγμή και μόνο μεταξύ των δύο φίλων.

Αν θέλετε να αφήσετε/διαβάσετε σχόλια κάνετε κλικ εδώ.
(για να μεταφερθείτε στην πρωτότυπη ανάρτησή μου στο blog "Ενδαπάτες" όπου καταλήγουν οι μικρές ιστορίες μου). Tα σχόλια γι' αυτή την ανάρτηση μόνο έχουν απενεργοποιηθεί σε αυτό το blog, ώστε να αποφύγω ταυτόχρονο σχολιασμό και στα δύο ιστολόγια.

Σκόρπιες σκέψεις γύρω από το αναπόφευκτο των σχέσεων (και του πόνου).

noreply@blogger.com (Dynx Andor) — Mon, 09 Aug 2010 09:42:00 +0000

Ρίσκο. Ενθουσιαζόμαστε εύκολα με ανθρώπους που δεν γνωρίζουμε παρά ελάχιστα: μόνο λίγες ώρες, μέρες, μήνες... Βασιζόμαστε πάνω τους, τους κάνουμε δικούς μας ανθρώπους. Πιστεύουμε ότι διακρίνουμε τμήματα του εαυτού μας να αντικατοπτρίζονται στο βλέμμα τους όταν τους μιλάμε. Μέχρι που συνειδητοποιούμε, κάποια μέρα, ότι απλώς δεν περιμέναμε όσο έπρεπε για να τους μάθουμε. Καταλαβαίνουμε όταν είναι πλέον αργά πόσο δεν ταιριάζουμε. Και μένουμε να πονάμε.

[…]

Ρίσκο. Γνωρίζουμε άτομα με τα οποία ταιριάζουμε. Γινόμαστε φίλοι... Ο καιρός περνάει και συνειδητοποιούμε ότι πράγματι έχουμε πολλά κοινά: ενδιαφέροντα, στόχους, προσδοκίες... Σιγά-σιγά, παράλληλα με όλα τα φιλικά συναισθήματα, αρχίζει να εξελίσσεται και το ερωτικό συναίσθημα. Δεν είμαστε σίγουροι αν πρέπει να προχωρήσουμε κάνοντας την πρώτη κίνηση. Συνήθως οι γυναίκες σκέφτονται καλά πριν “χαλάσουν” μία καλή φιλία. Εμείς οι άνδρες πράττουμε για μια άλλη φορά παρορμητικά. Το πρώτο άγγιγμα, μετά το πρώτο φιλί, που θα ορίσει και το τέλος της φιλικής σχέσης... Φιλία και έρωτας αρχίζουν να έχουν μία παράξενα καταστροφική αλληλεπίδραση. Ούτε το ένα ούτε το άλλο μπορούν να διαρκέσουν ταυτόχρονα, ο διαχωρισμός τους κρίνεται αυτόματα απαραίτητος: Όταν ξεκινάει το ένα, τελειώνει το άλλο.. Και μένουμε να πονάμε.

[…]

Είναι δύσκολο να επιλέξεις ανάμεσα στη φιλία και στον έρωτα για την εξέλιξη μιας σχέσης. Είναι σχεδόν αδύνατο αυτά τα δύο να συνυπάρξουν. Διαλέγεις φιλία και ζηλεύεις κάθε φορά που ο άλλος γνωρίζει νέα άτομα. Διαλέγεις έρωτα και ξέρεις ότι η σχέση των δυο σας μόλις απέκτησε ημερομηνία λήξης. Η φιλία μπορεί να κρατήσει χρόνια, ακόμα και μια ολόκληρη ζωή. Κι όμως εμείς οι άνθρωποι είμαστε όντα με σοβαρές τάσεις αυτοκαταστροφής. Το συναίσθημα τις περισσότερες φορές υπερισχύει της λογικής. Οτιδήποτε αντέχει στον χρόνο το αρνούμαστε: ό,τι κρατάει στο χρόνο σημαίνει ότι είναι δυνατό. Κι ό,τι είναι δυνατό καταλήγει να μας πονάει περισσότερο όταν φτάνει στο τέλος του: δεν μιλάμε πλέον για πόνο, αλλά για ανελέητο δεινοπάθημα. Και μένουμε να πονάμε.

[…]

Πώς εμπιστευόμαστε ανθρώπους και γιατί; Πώς εξηγείται η ροπή που έχουμε αρκετοί από εμάς να νιώθουμε έλξη για τα λάθος άτομα, είτε φιλικά είτε ερωτικά; Γνωρίζοντας ότι ο άλλος είναι τόσο διαφορετικός από εμάς, μήπως άραγε εγωιστικά πιστεύουμε ότι μπορούμε να τον αλλάξουμε; Έχουμε αναρωτηθεί αν έχουμε το δικαίωμα αυτό; Μήπως μας γοητεύει το γεγονός ότι θα καταπιαστούμε με μία τόσο μεγάλη πρόκληση; Αν καταφέρουμε να αλλάξουμε τον άλλον έστω και λίγο, επιβεβαιώνουμε στον εαυτό μας τη δύναμή μας και την ικανότητά μας να μεταδώσουμε πτυχές και συναισθήματα του εαυτού μας στον άλλον. Κι αυτό είναι μια προσωπική νίκη. Ο άλλος γίνεται περισσότερο σαν εμάς, προσαρμόζεται... Και τότε συνειδητοποιούμε ότι έχουμε καταφέρει τον στόχο μας - το ενδιαφέρον του παιχνιδιού έχει σταματήσει προ πολλού. Γιατί για παιχνίδι πρόκειται όταν δεν έχουμε ώριμες και σοβαρές βλέψεις για μία σχέση. Και μένουμε να πονάμε εμείς τους άλλους.

[…]

Κι όμως μπορούμε να κάνουμε διαφορετικά; Δεν γίνεται να αποφεύγουμε ούτε τις φιλίες, ούτε τον έρωτα - δεν νοείται να κτίσουμε τοίχους γύρω μας, να φορέσουμε μια πανοπλία και να ζούμε αντισηπτικά σε έναν κόσμο χωρίς σχέσεις και συναίσθημα. Όχι, πρέπει να το παραδεχθούμε: θα πονέσουμε και θα προκαλέσουμε πόνο. Κάθε σχέση, ακόμα και η πιο ώριμη, θα επιφέρει πόνο. Σίγουρα θα είναι και αιτία για αμέτρητες στιγμές ξεγνοιασιάς και ίσως και ευτυχίας (ή τουλάχιστον τη γνωστή, σε κάποιους από εμάς, ψευδαίσθηση της ευτυχίας). Αξίζει όμως ο πόνος και οι μνήμες που θα αφήσει; Και πώς αντέχεται όλη αυτή η νοσταλγία τα Κυριακάτικα βράδια, τα Χριστούγεννα και τις γιορτές, τις ξεχασμένες επετείους;

Ρητορικές ερωτήσεις θα μου πείτε… Πράγματα αναπόφευκτα, καταστάσεις που καραδοκούν και παραμονεύουν. Γι αυτό και δεν υπάρχει απάντηση γι αυτό που θα συμβεί, ποιος ξέρει πότε, στον καθέναν. Ό,τι και να γράψουμε, μάταιο. Words, words, words… που είπε και ο Άμλετ. Γι' αυτό και ταιριάζει να κλείσω με μία αναφορά στην Καναδέζα συγγραφέα Mavis Gallant που έγραψε:

«Το μυστήριο του τι ακριβώς είναι ένα ζευγάρι είναι σχεδόν το μόνο αληθινό μυστήριο που μας έμεινε, και όταν θα το έχουμε εξιχνιάσει δεν θα χρειαζόμαστε πια τη λογοτεχνία -ούτε άλλωστε τον έρωτα».*

*Το πρωτότυπο κείμενο: “The mystery of what a couple is, exactly, is almost the only true mystery left to us, and when we have come to the end of it there will be no more need for literature—or for love, for that matter.” Η μετάφραση είναι από το βιβλίο του Julian Barnes "Η Ιστορία Του Κόσμου Σε 10 1/2 Κεφάλαια" (εκδ. Ψυχογιός)

** Οι πίνακες είναι όλοι Francis Bacon βεβαίως.

Το σκαθάρι του Θεού

noreply@blogger.com (Dynx Andor) — Wed, 28 Jul 2010 19:42:00 +0000

Τις προάλλες αποφάσισα να πάω σε ένα ρεσιτάλ εκκλησιαστικής μουσικής, όπου χορωδία, εκκλησιαστικό όργανο και κόντρα-τενόρος σολίστ θα ερμήνευαν έργα των Bach, Vivaldi, Bruckner, Mozart… Το ρεσιτάλ λάμβανε χώρα σε έναν ωραίο καθολικό ναό, ένα μικρό, ορθογώνιο κτίριο ιταλικής κατασκευής, δίπλα σε ένα πάρκο. Μέσα ο χώρος ήταν μικρός αλλά άνετος, το λευκό κυριαρχούσε παντού, σε αντίθεση με τους καφέ πάγκους-καθίσματα.

Πριν αρχίσει το πρόγραμμα παρατήρησα το κοινό γύρω μου. Εντύπωση μου έκανε ότι –σε σχέση με άλλα ρεσιτάλ κλασσικής μουσικής- υπήρχαν γύρω μου διαφορετικές εθνικότητες. Το όργανο ξεκίνησε να παίζει. Ένας ήχος τόσο μεγαλοπρεπής, γεμάτος, που μπορεί να μιμηθεί ένα πολύ απαλό φλάουτο κι απότομα να αλλάξει σε ένα υποβλητικό κρεσέντο ικανό να κάνει όλο το κτίριο να σείεται.

Απέναντί μου ακριβώς, κάτω από τον μεγάλο θόλο υπήρχε μία μεγάλη τοιχογραφία που απεικόνιζε τον Χριστό σταυρωμένο κι από κάτω τρεις αγγέλους να ρίχνουν αχτίδες φωτός με τα μάτια τους πάνω στις πληγές Του…

Η χορωδία μπήκε απαλά στο επόμενο κομμάτι και είχα χαθεί να απολαμβάνω τον πλούσιο ήχο τόσων δεκάδων ενωμένων φωνών, δίπλα από το πανίσχυρο όργανο. Κι όμως ήταν μια αρμονική συνύπαρξη… Γέμιζε τον κατάμεστο χώρο κι ένιωθες ότι έβγαινε έξω από αυτόν, τον διαπερνούσε… Άγγιζε τον δρόμο απ' έξω, τους περαστικούς, τα δέντρα πάνω από τον ναό. Μία αύρα αγαλλίασης και συμπαντικής αλληλοκατανόησης, δύσκολο να την περιγράψω διαφορετικά. Άκουγα ήδη συνεπαρμένος, σε αυτή την υπερβατική κατάσταση, το τελευταίο κομμάτι – η χορωδία είχε σταματήσει, το όργανο έπαιζε μόνο του το "Ich ruf zu Dir, Herr Jesu Christ" του Bach (σε ελεύθερη μετάφραση σημαίνει, "Καλώ εσένα, Κύριε Ιησού Χριστέ…"), ένα από τα αγαπημένα μου κομμάτια. Δυστυχώς όμως κατάφερα να απολαύσω μόνο το πρώτο λεπτό…

Αν κι άκουγα με κλειστά τα μάτια, ένιωσα κάτι να με ενοχλεί. Άνοιξα τα μάτια μου: στο πάτωμα, λίγα μέτρα στο πλάι μου, ένα μικρό καφέ σκαθάρι, αναποδογυρισμένο, προσπαθούσε να σταθεί πάλι στα πόδια του. Ήταν προφανές ότι χαροπάλευε κι ότι αν σύντομα δεν κατάφερνε να γυρίσει ίσια πάλι, θα πέθαινε – αλήθεια πόσο εύθραυστη είναι η ζωή αυτών των μικρών πλασμάτων σκέφτηκα, με μία μικρή μόνο αναποδιά, λίγο φύσημα του αέρα ξαφνικά, παλεύουν για τη ζωή τους. Αναλογίστηκα ότι έτσι όπως ήταν ξαπλωμένο και χτυπιόταν θα είχε σαστίσει αν άκουγε αυτή τη θεία μουσική, τόσο απαλή, να αντηχεί στο χώρο, αλλά για το ίδιο τόσο ακαταλαβίστικη και τρομακτική. Τα μάτια του θα κοιτούσαν όλο απορία τις πολύχρωμες τοιχογραφίες αγγέλων στο θόλο ακριβώς από πάνω του εκείνη τη στιγμή. Τι ειρωνικό να παίζει το "Ich ruf zu Dir…", λες και το ίδιο το σκαθάρι απηύθυνε αυτή την έκκληση… Φυσικά και σκέφτηκα να το αναποδογυρίσω ώστε να έρθει στα ίσια του, ώστε να ζήσει… Όμως τόσο συγκεντρωμένος ήταν ο κόσμος στον εξαίσιο ήχο του μεγαλοπρεπούς οργάνου, και τόσο παλιά τα καθίσματα-πάγκοι που δεν ήταν δυνατό να σηκωθώ και να περπατήσω, ούτε έστω για λίγα μέτρα. Το κομμάτι θα τέλειωνε όπου να 'ναι και θα είχα τότε την ευκαιρία να το κάνω… Το χειροκρότημα κράτησε αρκετά λεπτά κι όλοι ήταν φανερά συγκινημένοι, νέοι και ηλικιωμένοι - χορωδίες και σολίστ υποκλίθηκαν και αποθεώθηκαν από το κοινό.

Ήταν αργά το βράδυ όταν βγήκα από τον ναό και περπάτησα μέχρι να βρω ταξί για το σπίτι. Σχεδόν πανσέληνος, μέσα Ιουλίου, ζέστη αλλά με δροσερό αεράκι, έπιασα τον εαυτό μου να σιγοτραγουδά τον Bach… Πήγα σπίτι και έπαιξα το ίδιο κομμάτι στο CD player πριν κοιμηθώ και μόνο τότε θυμήθηκα το δύσμοιρο σκαθάρι!!! Αλήθεια τι απέγινε; Μέσα στο χειροκρότημα και τη συγκίνηση του κοινού το είχα ξεχάσει τελείως. Το πιο πιθανό ήταν να είχε πεθάνει μέσα σε λίγα λεπτά, δύσκολα τέτοια μικροσκοπικά ζωύφια βρίσκουν πάλι την ισορροπία τους, παρατημένα στο έλεος κάθε εμποδίου, εξοπλισμένα με δύο ανίσχυρα φτερά και μικροσκοπικά πόδια, πλαισιωμένα από εμάς τους γίγαντες που δεν μας καταλαβαίνουν, σε ένα άκρως επικίνδυνο περιβάλλον…. Με λύπησε λίγο η σκέψη ότι το άφησα εκεί αβοήθητο και προς στιγμήν αισθάνθηκα απίστευτα εγωιστής, όχι όμως σε τέτοιο βαθμό όπως όταν μου πέρασε από το μυαλό ότι το πιο πιθανό ήταν –αν κρίνουμε από τη θέση που βρισκόταν- να το πάτησα, κάνοντάς το λιώμα, άθελά μου καθώς έφευγα…

Διάφοροι συνειρμοί για την ανικανότητα μας για επικοινωνία

noreply@blogger.com (Dynx Andor) — Fri, 09 Jul 2010 19:15:00 +0000

«Υπάρχουν στιγμές στη ζωή μας που ούτε ακόμα ο Σούμπερτ δεν έχει τίποτα να μας πει. Πρέπει να παραδεχθούμε, ωστόσο, ότι είναι οι χειρότερές μας», λέει ένας από τους χαρακτήρες απευθυνόμενος στην κεντρική ηρωίδα στο “Πορτραίτο μιας Κυρίας” του Henry James.

Κάθομαι και αναλογίζομαι... Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν διαβάσει τόσα βιβλία, έχουν δει τόσες ταινίες, έχουν ακούσει και ξέρουν τα πάντα από μουσική, έχουν βιώσει, με άλλα λόγια, έντονα την υψηλή Τέχνη. Κι ωστόσο δεν μπορούν να επικοινωνήσουν - να επικοινωνήσουν είτε με φίλους είτε με συντρόφους, είτε ακόμα με συγγενείς και οικογένεια. Δεν αποκλείω φυσικά και τον εαυτό μου από αυτούς τους ανθρώπους. Πολλές φορές σκέφτομαι ότι όλα αυτά τα βιβλία που διάβασα, η φιλοσοφία, οι θεωρίες ψυχολογίας, αλλά και τα μυθιστορήματα, κλασικά και σύγχρονα, οι βαθυστόχαστες ταινίες του Μπέργκμαν και του Αντονιόνι που βυθίζονται στον ανθρώπινο ψυχισμό, η μουσική του Μπαχ, του Μπετόβεν, του Μάλερ, του Σούμπερτ... Όλα αυτά, υπάρχουν στιγμές, που δεν οδηγούν πουθενά. Αν πράγματι δεχτούμε ότι η τέχνη μας εξυψώνει πνευματικά, τότε γιατί δεν μας βοηθά να επικοινωνούμε με τον άλλον; Γιατί δεν μας δείχνει πως να μοιραζόμαστε όλα τα κομμάτια του εαυτού μας μαζί του κι όχι μόνο θραύσματα της ανολοκλήρωτης προσωπικότητάς μας;

Μήπως απλώς δεν έχουμε τη δυνατότητα να καταλάβουμε τους άλλους; Δεν το πιστεύω αυτό! Ή εμείς δεν δίνουμε την ευκαιρία να προβάλλουμε τον πραγματικό μας εαυτό στους άλλους, ή οι άλλοι συμπεριφέρονται με παρόμοιο τρόπο. Όμως γιατί;;;

Φοβάμαι ότι αυτό το γιατί ποτέ δεν θα απαντηθεί. Έτσι είναι η φύση μας. Αυτή η αδυναμία μας για επικοινωνία αποτελεί αναπόσπαστο χαρακτηριστικό της ανθρώπινης ύπαρξής μας. Είμαστε ημιτελείς υπάρξεις, ανίκανες να ολοκληρωθούν, να επικοινωνήσουν πλήρως, ακόμα και να αγαπήσουν και να αγαπηθούν αληθινά. Σπάνια μόνο συμβαίνει κάτι τέτοιο κι αυτές οι περιπτώσεις είναι αξιοζήλευτες πραγματικά. Αγγίζουμε χωρίς να πιάνουμε, μιλάμε χωρίς να γινόμαστε κατανοητοί, βλέπουμε με λάθος μάτια. Μήπως τελικά είχε δίκιο ο Shakespeare όταν στον μονόλογο του Jaques έλεγε ότι, «όλος ο κόσμος είναι μια σκηνή»; Αν δεν είμαστε αυθεντικοί, αν απλά παίζουμε ρόλους, τότε πώς είναι δυνατό να επικοινωνήσουμε με τον άλλον, αφού δεν μπορούμε καν να προσδιορίσουμε το δικό μας κέντρο βάρους, τη μοναδική ιδιοσυγκρασία μας;

Παραθέτω εδώ έναν διάλογο* από την ταινία του Μπέργκμαν "Από τη Ζωή των Μαριονεττών", ανάμεσα στον Τιμ και την Καταρίνα, επειδή πιστεύω ότι ταιριάζει με αυτό που προσπαθώ να περιγράψω παραπάνω:

ΤΙΜ: Καταρίνα;
ΚΑΤΑΡΙΝΑ: Ναι;
ΤΙΜ: Κοίταξέ με.Πιάσε το χέρι μου.Ακούμπησέ το απαλά στο μάγουλό σου.
(η Καταρίνα το κάνει)
Μπορείς να αισθανθείς το χέρι μου;
(η Καταρίνα γνέφει καταφατικά)
Αλλά μπορείς να αισθανθείς ότι είμαι εγώ; Ότι είμαι εγώ;
(η Καταρίνα κουνάει αρνητικά το κεφάλι)

Στην ταινία "L’ Avventura" ("Η Περιπέτεια") του Αντονιόνι, μια ομάδα ανθρώπων που πάει κρουαζιέρα με ένα πλοίο στη μεσόγειο, σταματάει σε ένα ερημικό νησί (πιο πολύ κάτι σαν βραχονησίδα θυμίζει), με σκοπό να ξεκουραστεί, όπου κι εκεί συνειδητοποιεί ότι ένα μέλος της ομάδας έχει χαθεί: η όμορφη Άννα. Κατά τη διάρκεια της εξαφάνισης της, ο εραστής της και η καλύτερή της φίλη θα ερωτευθούν παράφορα. Και η εξαφάνιση της Άννα θα υποσκιαστεί από αυτή την έντονη ερωτική επιθυμία. Το νησί είναι τελείως ξερό, μόνο βράχια και πάλι βράχια, χωρίς ίχνος βλάστησης, γυμνό, πέτρες γκρι, ένας έρημος ογκόλιθος στη μέση της θάλασσας. Στις όχθες απόκρημνοι γκρεμοί και τα κύματα να σκάνε πάνω αφηνιασμένα...

Κι αυτή η εικόνα, διαδοχικά με φέρνει σε άλλες σκέψεις; Πόσο διαφορετικοί είμαστε αλήθεια εμείς από αυτό το ερημικό τοπίο; «No man is an island», έγραψε ο Άγγλος ποιητής John Donne τον 16o αιώνα... Κατά πόσο όμως ισχύει κάτι τέτοιο; Ξερονήσια και δίπλα άλλα ξερονήσια... Έτσι και οι υπάρξεις μας που δεν λένε να γίνουν συνυπάρξεις. Θέλω να πιστεύω ότι δεν είμαστε αυθύπαρκτες οντότητες σε αυτή τη ζωή, ωστόσο η ανθρώπινη συμπεριφορά, με την ανικανότητα της να επικοινωνήσει ουσιαστικά και να αγγίξει τον άλλον άνθρωπο, με κάνει πολλές φορές να σκέφτομαι το αντίθετο. Και κατά πόσο τελικά μπορούμε να πιστεύουμε ότι νοιαζόμαστε για τον άλλον, όταν μέσα σε λίγα μόλις λεπτά ή ώρες μπορούμε να προδώσουμε τον φίλο μας, τον εραστή ή την ερωμένη μας, μπορούμε να ξεχάσουμε τα πάντα και να αφεθούμε σε νέες προκλήσεις; Που κι αυτές θα κρατήσουν ελάχιστα, μιας και πάλι δεν θα είμαστε σε θέση να επικοινωνήσουμε με τον άλλον άνθρωπο. Με τον άλλον. Γιατί πάντα θα γίνεται αυτός ο διαχωρισμός μεταξύ του εγώ και του άλλου. Ο άλλος θα παραμένει τόσο ξένος σε εμάς, όσο κι εμείς στον εαυτό μας.

Κι όλα αυτά τα βιβλία, ό,τι έχει ειπωθεί από μεγάλους φιλόσοφους και ποιητές, από λογοτεχνικούς και θεατρικούς συγγραφείς, από λόγιους γενικά, όλα αυτά χαμένα... Με βρίσκει σύμφωνο, λοιπόν, το εξής απόφθεγμα του ποιητή Daniel Weissbort: «Και η απουσία σου μου μαθαίνει, ό,τι δεν έχει μπορέσει η Τέχνη».

[...]

Είναι λίγο πριν δύσει ο ήλιος κι εγώ σε μία ξαπλώστρα στην πισίνα ενός ξενοδοχείου συνειδητοποιώ ότι όλος ο κόσμος έχει φύγει. Πριν μερικές ώρες η πισίνα έσφυζε από ζωή -παιδιά, ζευγάρια, Έλληνες και τουρίστες απ' όλο τον κόσμο-, αλλά τώρα δεν υπάρχει ψυχή, πέρα από μένα που ξεχάστηκα εδώ με τις σκέψεις μου και δυο-τρεις υπαλλήλους του ξενοδοχείου που έχουν ξεκινήσει να μαζεύουν τις ξαπλώστρες και να κλείνουν τις μεγάλες λευκές ομπρέλες. Το νερό της πισίνας, πλέον ήρεμο, βαθύ μπλε, λαμπυρίζει αυτό το πορτοκαλί της δύσης... Υπέροχος χρωματικός συνδυασμός αυτό το χρυσομπλέ… Γύρω απόλυτη ερημιά, νέκρα, ο καθένας έχει τραβήξει τον δρόμο του... κι ένα αίσθημα απόλυτης μοναξιάς... Έχει αρχίσει να φυσάει ένα ψυχρό αεράκι... Ακούω στο mp3 player τις Παρτίτες του Μπαχ για πιάνο και σκέφτομαι πόσο πολύ ταιριάζουν με κάποιους από τους παραπάνω συνειρμούς μου: είναι μελαγχολικές χωρίς να το επιδιώκουν, απλά και μόνο επειδή μες στην απλότητά τους περιέχουν την αλήθεια για την οξύμωρη φύση της ανθρώπινης ύπαρξης.

ANTI ΕΠΙΛΟΓΟY…

Το δεύτερο μέρος (Allemande) από την 4η Παρτίτα του Μπαχ, σε εκτέλεση με πιάνο…

*Αποδίδω τον διάλογο όπως ακριβώς μου τον είχε στείλει σε σχόλιο ο αναγνώστης "Ετερώνυμος" σε αυτή την ανάρτησή μου.

**Οι φωτογραφίες είναι από την ταινία του Αντονιόνι "Η Περιπέτεια".

Κλάμα. Με νερό.

noreply@blogger.com (Dynx Andor) — Sat, 12 Jun 2010 19:12:00 +0000

Η ίδια πίεση κάθε μέρα, η ίδια ρουτίνα. Το άγχος της καθημερινότητας μπλεγμένο με συναισθηματικές καταστάσεις - η αβέβαιη εξέλιξη των σχέσεων. Κόμπος στο στομάχι. Και πιο πάνω στο στήθος του Πέτρου έντονο καρδιοχτύπι. Ταυτόχρονο αναψοκοκκίνισμα. Λίγος ιδρώτας... Η νύχτα πλησιάζει... Σε λίγες ώρες θα δύσει ο ήλιος.... Η νύχτα δεν παλεύεται. Τι να κάνει - πώς θα αντιμετωπίσει αυτό το εγώ, αυτόν τον ξένο μέσα του που βαράει, γκρεμίζει, γρονθοκοπάει ανελέητα; Η λύση είναι πάλι η έξοδος για ποτό. Πριν τα μεσάνυχτα. Αλλά δεν θέλει άλλο αλκοόλ, μέρες τώρα ορκίζεται να αποτοξινωθεί. Το αλκοόλ τον ρίχνει πιο βαθιά, πιο κάτω την επομένη, κάνει τον άλλον Πέτρο μέσα του να τον βαράει πιο δυνατά.
Τρέξιμο.
Τρέξιμο.
Θα πάει για τρέξιμο τώρα, όπως κάθε φορά άλλωστε με τη δύση του ηλίου. Θα τρέξει κατά μήκος της λεωφόρου δίπλα από την παραλία. Η παραλία τον ηρεμεί. Μόνο που σήμερα θα συμβεί το απρόοπτο. Θα τον βρει βροχή. Αυτή τη στιγμή μπορούμε να διακρίνουμε ένα ακίνδυνο γκρίζο σύννεφο πάνω απ' τη θάλασσα… Ακίνδυνο για λίγο όμως... Όπως κάθε μπόρα έτσι κι αυτή θα είναι απότομη. Σύντομη. Κι αλύπητη. Οι σταγόνες θα πέφτουν ορμητικά πάνω στην ιδρωμένη μπλούζα του. Δεν θα 'ναι όμως γι’ ανακούφιση γιατί θα υπάρχει άπνοια, ζέστη και η ίδια η βροχή θα 'ναι χλιαρή, θα τον σιγοκαίει. «Μα τι είναι πάλι αυτό το πράγμα καλοκαιριάτικα; Αυτός εκεί πάνω δεν με λυπάται καν;» θα αναρωτηθεί θυμωμένα... Και μαζί με τη βροχή και τα νεύρα, θα βρει την ευκαιρία να τον χτυπήσει πάλι ο άλλος Πέτρος από μέσα, ο πιο δυνατός. Και ο δικός μας κουρασμένος Πέτρος, βρεγμένος, ιδρωμένος, κατάκοπος θα υποκύψει: τα δάκρυα του θα τρέχουν ρυάκι, ένα με τη βροχή....

Αυτά πρόκειται να συμβούν σε λίγη ώρα από τώρα. Κι εγώ που ως παρατηρητής του μέλλοντος μπορώ και βιώνω αυτό που πρόκειται να συμβεί, νιώθω απ' τη μεριά μου λίγο σαν ηδονοβλεψίας ενός ξένου προσώπου μεν, αλλά μιας ψυχής όχι πολύ διαφορετικής από τη δικιά μου... Γι' αυτό το μόνο που μπορώ να κάνω είναι να του αφιερώσω αυτό το ποίημα, μπας και ταυτόχρονα ξορκίσω τον μέσα Πέτρο μας. Αν πάλι όχι, τότε ας το θυμόμαστε ως βάλσαμο για τις στιγμές αυτές που αρχίζει να μας χτυπάει ανελέητα.

Κλάμα. Με νερό.

Μ’ αρέσει να κλαίω παρέα με το νερό,
π.χ. όταν κάνω ντους να κυλάνε τα δάκρυά μου μαζί με τις άλλες σταγόνες
ή όταν βρέχει να μη ξεχωρίζω τις στάλες της βροχής απ’ αυτές των ματιών μου
μια φορά μάλιστα νομίζω πως τάχα έκλαψα καθώς αναδυόμουν απ’ τη θάλασσα
ένα φθινοπωρινό απόγευμα, η παραλία γεμάτη κόσμο αρχές Σεπτέμβρη -
αλμυρά τα δάκρυα, αλμυρή κι η θάλασσα
κι εγώ μασκαρεμένα να απολαμβάνω τη θλίψη μου.

Μ’ αρέσει να κλαίω παρέα με το νερό,
αφού εξάλλου στα υπόλοιπά μου τίποτα δεν φαίνεται να έχει το ταίρι του
έτσι λοιπόν ας δοξάσω τα μοναχικά μου δάκρυα
να έχουν τουλάχιστον αυτά μια κάποια ένωση
με το όμοιό τους,
μια κάποια παρέα
να μην κυλάνε πάντα μόνα.

Οι ασυμπάθιστοι

noreply@blogger.com (Dynx Andor) — Fri, 04 Jun 2010 18:56:00 +0000

Τελευταία πέφτω όλο πάνω τους: ασυμπάθιστος, ασυμπαθής, αντιπαθής, αντιπαθητικός. Αυτές τις 4 λέξεις βρήκα στο λεξικό… Ξέρουμε όλοι τι σημαίνουν… Αφήστε με λοιπόν να μιλήσω λίγο για τους ασυμπάθιστους της παρέας. Ξέρετε, αυτούς που όλοι αντιπαθούμε αλλά κάνουμε παρέα μαζί τους επειδή πρέπει: πρόκειται για βαρετά ή ιδιότροπα άτομα με τα οποία περνάμε χρόνο είτε επειδή δεν έχουμε άλλη επιλογή (π.χ. αυτοί αναζητούν διαρκώς την επικοινωνία μαζί μας – βλ. αμέτρητα τηλέφωνα), είτε επειδή οι ίδιοι έχουν καταλήξει να αποτελούν αναπόφευκτα μέλη της παρέας μας. Τους αποφεύγουμε συνήθως επειδή είναι βαρετοί, ολιγομίλητοι, πολύ ήσυχοι, χωρίς χιούμορ, ίσως και αφελείς (για να μην πω χαζούληδες και γίνω politically incorrect). Οι ίδιοι μπορεί να έχουν επίγνωση του ότι είναι ανεπιθύμητοι, μπορεί πάλι κι όχι. Ίσως η πρώτη περίπτωση να είναι χειρότερη: αλήθεια πόσο άσχημο πρέπει να είναι να γνωρίζεις ότι οι "φίλοι" σου σε κοροϊδεύουν πίσω από την πλάτη σου, σε βαριούνται, σε "θάβουν" και παρόλα αυτά εξακολουθούν να κάνουν παρέα μαζί σου… Ναι αυτό σίγουρα πρέπει να είναι πολύ άσχημο. Ωστόσο, είμαι βέβαιος ότι, λίγο-πολύ, σε όλους μας έχει τύχει να σχολιάζουμε και να αποφεύγουμε τον ασυμπάθιστο της παρέας.

Υπάρχει όμως και μία άλλη κατηγορία ασυμπάθιστων. Πρόκειται για πιο ήπιας μορφής αντιπαθητικά άτομα. Είναι συνήθως υπερόπτες και λίγο σνομπ. "Γράφουν" τους άλλους και το παίζουν αδιάφοροι. Είναι μη μου άπτου. Συνήθως –αν κι αυτό δεν αποτελεί κανόνα- είναι πιο εμφανίσιμοι και ίσως να έχουν χαρακτηριστικά ναρκισσιστικής συμπεριφοράς. Η διαφορά τους από τους ανεπιθύμητους της προηγούμενης παραγράφου έγκειται στο γεγονός ότι οι τελευταίοι έχουν επίγνωση της αρνητικής αντιμετώπισής τους από τους φίλους τους, αφού πολλές φορές οι ίδιοι επιδιώκουν αυτή την διαφοροποίηση και αποστασιοποίηση από τους άλλους… Συνήθως τα παραπάνω άτομα δυσκολεύοντα να ενταχθούν σε μία μόνο συγκεκριμένη παρέα και προτιμούν να κινούνται σε διαφορετικούς κύκλους…

Κι ο δικός μας ρόλος απέναντι σε όλους αυτούς τους ασυμπάθιστους; Πόσο συχνά, αλήθεια, κάνουμε παρέα με άτομα που δεν συμπαθούμε και βαριόμαστε μόνο και μόνο επειδή τυχαίνει να έχουμε ανάγκη μιας τυπικής μόνο επαφής - π.χ. όταν δεν βρίσκουμε παρέα να πάμε για καφέ, για ένα μπάνιο ή για ποτό τη νύχτα; Πόσο συχνά εκμεταλλευόμαστε τέτοια άτομα και καταστάσεις για τόσο εγωιστικούς, ιδιοτελείς λόγους; «Εγώ ποτέ δεν το κάνω αυτό», θα μου πείτε τώρα.. Ωστόσο δεν νομίζω να έχω γνωρίσει ούτε έναν άνθρωπο που να μην κάνει παρέα με άτομα που αντιπαθεί, απλά για να καλύψει κάποιες δικές του ανάγκες. Και είναι αυτό τόσο κακό; Προσωπικά, το βρίσκω απολύτως φυσιολογικό. Αν όμως το πάρουμε από μία ουμανιστική, ηθική πλευρά, τότε ναι είναι. Όμως πάλι, πώς είμαστε τόσο σίγουροι ότι κι εμείς δεν έχουμε πέσει "θύματα" τέτοιας εκμετάλλευσης – είτε το γνωρίζαμε είτε όχι; Ίσως οι περισσότεροι από εμάς κάποια στιγμή να περνάμε από αυτό το στάδιο. Άλλωστε δεν γίνεται να είμαστε συμπαθείς σε όλους – αρκεί βέβαια να είμαστε τουλάχιστον συμπαθείς στα άτομα τα οποία μας νοιάζουν πραγματικά. Διαφορετικά, αλίμονό μας, σε αυτή την περίπτωση θα ζούσαμε μία αυταπάτη, όπου η πραγματική φιλία θα υφίστατο μόνο στη φαντασία μας. Κι αλήθεια, πόσο φρικτό πρέπει να είναι αυτό;;;