The Sound Yellow Makes

Tüfek ve Japonlar

2012-01-18T00:12:00.001-08:00

Vaktinde mertliği bozduğu için ateşli silahları yasaklayan Japonya'nın, bu yasaktan önce, 1543 yılında Japonya'yı ziyaret eden iki portekizliden arkebusleri aldığını ve arkebusleri geliştirerek 1600 yılında dunyanın en gelişmiş ateşli silahlarını üretmeye başladığını biliyor muydunuz?

Detoks

2012-01-18T00:00:00.001-08:00

Bu aralar bir Türkiye detoksuna girdim. Türkiye hakkında hiç bir şey okumuyorum. Sanırım en son haberleri okuyalım 2 hafta oldu. Kendimi nasıl rahat hissediyorum anlatamam. Bu detoks bir hayat stili haline gelecek mi, bunu zaman gösterecek. Tek bildigim, keyfimin yerinde olduğu. Dunyanın öbür ucunda olmanın da verdigi bir rahatlık var tabi.

Memleket meseleleri ile ilgilenirken vatan haini ilan edildiğim çok oldu, ilgileneme kararım üzerine de aynı performansı göstereceklerinden eminim insanların.:)

Steve Martin'i neden seviyorum?

2012-01-15T06:05:00.001-08:00

Kentsel donu$um

2011-11-26T06:44:00.001-08:00

Birakin Turkiye'yi, tum Avrupa'nin en eski Roman yerle$im merkezi olan Sulukule'yi kentsel donu$um projesi ile ihya etmek isteyen babacan rantcilara kizan sizlere lafim.

Hey dostum kentsel donu$um kotu bir $ey olsa idi, kutsal topraklarda Suudi dostlarimiz yaparlar miydi? Bak ne guzel yikmi$lar o eski pusku kaleyi yerine mis gibi, modernizmin ve geli$mi$ligin simgesi olan bir yapi dikmi$ler.

Buna benzer bir binayi Ayasofya'nin arkasina dikmek isteseler, sen ve senin gibiler itiraz eder $imdi. Sizi servet du$mani, ittihadden anlamaz serseriler sizi.

Sulukule'nin ismi bile banal. Ne oyle, sulu kofte gibi. $oyle Sullu Towers, Sully Kulle falan lazim oraya.

Empresyonizm - Izlenimcilik ve hala dalga gectigimiz bir şahıs

2011-11-25T21:11:00.000-08:00

Bazen birileri ile dalga gecmek icin bir kelime kullanilir. Lakin kendisi ile dalga gecilen ki$iler o denli kendilerine guvenirler ki, a$agilamak icin kullanilan bu kelimeyi inat olsun diye benimserler.

Empresyonizm yani izlenimcilik de boyle bir kelime.

1870'lerin Fransa'sinda, ozellikle resim dunyasinda akademinin astigim astik, kestigim kestik standartlari vardi. Hali ile herkes bu standartlara uymak istemiyordu. Dayatmalara gosterilen tepki empresyonizmin dogu$unun tetikleyen onemli mefhumlardan biridir.

1872 yilinda Claude Monet adli "çaşıt" ressam "Impression, soleil levant" adli resmini tamamladi. Resmi sol ust tarafta gorebilirsiniz.

Bu resim Louis Leroy adli resim ele$tirmeninin dikkatinden kacmadi. Le Charivari adli gazetede Monet'nin tablosu ile dalga gecerek $unlari yazdi:

"Izlenim. Izlenim oldugundan emindim. Kendi kendime, etkilendigim icin icinde bir izlneim olduguna eminim bu resmin diyordum. Nasil ozgur bir fircadir, nasil da kolaycasina yapilmi$ bir i$ciliktir? Henuz daha yapi$tirilmami$ olan bir duvar kagidi bile resimdeki deniz manzarasindan daha tamamdir."

Louis Leroy hali ile gozunun yabanci oldugu firca darbelerini kastediyordu. Bu ekolu benimseyen insanlar ise bu "empresyonist" yaki$tirmasini gururla kabul ettiler ve biz bu ekolu bu isim ile bilmekteyiz. Oyle ki, bu isim ile anilan insanlar farkliliklarini bir yana birakarak pe$pe$e ortak sergiler acmaya ba$ladilar ve resim tarihini degi$tirdiler.

Bize ise Leroy ile 140 yil sonra bile dalga gecmek du$tu.

Aslinda etrafiniza baktiginizda onlarca Leroy gorebilirsiniz. Yeni olan her $ey ile aklinca sarkastik bir yakla$im ile a$agilayarak dalga gecen insanlarin cogu gelecegin Leroylaridirlar.

Trend-Sitter

2011-11-25T20:21:00.000-08:00

$imdilerde pek bilinmez lakin eskiden trend-sitterlik gozde bir ugra$ idi. Trend-sitterlar var olan trendlerin gozetilmesinden sorumlu idiler.

Ozellikle kabile hayatinda oldukca onemli bir yerleri vardi.

Yanda kabilenin trendinin yuzlerce yil boyunca degi$memesinden kendini sorumlu hisseden bir trend-sitter goruyorsunuz.

Turk Hiristiyanlar

2011-11-25T19:37:00.001-08:00

Ibadet dili turkce olan hiristiyanlar soz konusu oldugunda cokca spekulasyon ile yapmi$ oldugum bir analizi payla$ayim.

Bu analizi kendilerinin ilahilerini dinleyerek yaptim. Yaparken sirtim pekti, bir elimde Cince kitabim obur elimde ise Carlton Draught vardi. Popom ayrica kuru idi.

Ilahileri dinleyerek cikardigim sonuc $udur:

Kayna$mi$ bir hiristiyan kitleden bahsedemiyoruz. Zira bazi ilahiler hardcore arabesk iken , bazilari jazz aromali. Hafif bati muzigi tadinda ilahiler de var. Yani sosyal statu olarak ayri$mi$ bir kitle var gibi gozukuyor. Pek birbirlerine kari$miyorlar gibi.

Denomination ile ilgisi var mi yok mu bunun bilemiyorum. Bu, hiristiyanligin artik zengin ve dunyadan haberi olan kesimin di$inda artik sokaktaki adama da ula$tigini gosteriyor. Ben vaktinde Turkiye'de ya$iyor iken misyoner hiristiyanlik "new age mi olayim, hiristiyan mi olayim" diye du$unen teyzeler di$inda pek bilinmiyordu.

Bir ateist olarak bu benim ho$uma gidiyor. Zira bu ulkenin en buyuk sorunlarindan birinin tek seslilik ve tahammul eksikligi oldugunu du$unuyorum. Bu sebeple, bu topluma musluman dogup da sonradan kendi iradesi ile ba$ka bir dini secen birilerine saygi duymayi ogretecek her turlu durumu destekliyorum.

Aslinda bana sorsan grassroots bir budist hareket olaydi daha iyiydi. Ne yapalim ki, bizim oglan Ye$u'nun arkada$lari turku soyluyor.

Olsun, varsin.

The Disappearing Spoon

2011-11-25T18:35:00.001-08:00

Turkce "Gozden Kaybolan Ka$ik" anlamina geliyor The Disappearing Spoon. Sam Kean'in okunmasi kolay, eglenceli bir bilim tarihi kitabi.

Elementler, elementlerin ke$if hikayeleri, elementleri ke$feden insanlarin hikayeleri ve elementlerin insanlik tarihi uzerindeki etkilerini insani sikmadan incelemi$ bir de bunu kar$ila$tirmali tarihin ucundan dokunarak yapmi$. Ayni zaman dilimi icinde Rusya'da, Avrupa'da ve Amerika'da neler oluyor cok guzel anlatmi$.

Birileri bu kitabi Turkceye cevirse ne guzel olur.

Ka$igin neden gozden kayboldugunu ise kitabi okuyunca anlayacaksiniz.

Kitabi satin almak icin:

http://www.amazon.com/Disappearing-Spoon-Madness-Periodic-Elements/dp/0316051640

Abdul Sattar Edhi

2011-11-24T02:25:00.000-08:00

Abdul Sattar Edhi'yi tanimam `The Washington Post`'da 28 agustos 2011'de cikan bir yazi ile ba$ladi. Sanirim yazinin ba$ligi "pakistan's only true living hero" gibi bir $ey idi.

Bu adamin $oyle bir lafi var:

"Bazilari gayrime$ru cocuklarini olduruyorlar. azilari ise onlari olume terk ediyorlar. Biz ise bir insanin gayrime$ru olabilecegine inanmiyoruz".

Insanlar kendisini "dilencilikten kazandigi para ile hastane acan adam" olarak taniyorlar. Edhi, bagnazligin ve din devletinin tavan yaptigi bir ulkede gelenek yuzunden kenara itilmi$ olan insanlara insanligini vermeye cali$an bir insan. Bunu da dilencilikten kazandigi para ile degil, ihtiyaci olan insanlar icin para toplayarak yapiyor. Bu parayi da herkesten toplamiyor, seciyor.

Edhi bu dunyanin ihtiyaci olan insanlardan biri. Hakkinda daha ayrintili bilgi icin:

http://www.the-south-asian.com/february2002/AbdulSattarEdhi-social_worker.htm

Yeni blog?

2011-06-17T10:10:00.000-07:00

Gezi, goc ve uluslararasi is bulma konulu yazilarimi artik burada yazacagim.

http://gezigozlemkolu.blogspot.com/

Diger yazilar ise burada devam edecek.

Fatura

2011-03-01T02:24:00.000-08:00

Bunu nasıl ödeyeceğiz diye kara kara düşünüyoruz:) Gönderilen mektubun masrafı 80 cent.

Matbaanın Osmanlı İmparatorluğu'na Girişi Hakkında -II-

2011-02-13T08:57:00.000-08:00

Bir önceki yazıda aslında Osmanlı’da matbaa konusunda daha çok erken zamanlarda bir farkındalık olduğunu yazmıştık. Bu yazıda matbaanın neden geniş bir taban bulamadığını ve neyin yanlış gittiğini anlatmaya çalışacağız.

Aslında yanlış giden bir şey yoktu. Durum şu anda ne ise o zaman da o idi. Çok basitçe şöyle diyelim, tebaanın çoğu okumayı sevmiyor idi. Kitaplar okuma yazma bilen Osmanlı tebaasının umrunda değildi. Ricalin arasından tek tük kütüphane sahibi adamlar çıkıyor idi lakin ne bu kütüphaneler bazı istisnalar dışında dört başı mamur kütüphaneler idi ne de mevcut kitapların arasında din ve fıkıh kitapları dışında pek bir kitap bulunuyordu. Hemen misal verelim.

15 ve 16.yy’da Bursa’da ipek üretümü hala yaygındı. İpek ticareti sebebi ile şehirde hatırı sayılır sayıda bir kalburüstü nüfus vardı. Elimizde bu kalburüstü nüfusun terekeleri ve kadı sicilleri mevcuttur. Bu sebeple, o zamanın zengin nüfusunun kitaplara ve okumaya ne derecede önem verdiğini etüd edebiliyoruz. Unutmamak gerekir ki, bu tüccar nüfus hem parası olan bir gruptu hem de tüccar kimliklerinden dolayı ortalama bir Osmanlı’dan daha çok gezmiş görmüş ve eğitimli insanlar idiler.

1487-1489 yılı Bursa kadı sicillerine ve terekelere baktığımızda serveti 10,000 akçenin üzerinde rayiç belirten 62 envater görürürüz. Bu envanterler tüccarların servetlerinin dökümleridir. Neler yok ki bu dökümlerde? Samur kürkler, tilki kürkleri, değerli taşlarla bezeli at koşumları ve çeşitli mücevherat. Bu kişilern dünyalık konusunda bir tasalarının olmadıkları rahatlıkla anlaşılabilir. İşin bizi ilgilendiren kısmına geri donecek olursak, servetleri ile isteseler bir çok el yazması kitabı satın alabilecek olan bu kişilerin hemen hiçbirinin Kuran-ı Kerim dışında bir kitaba sahip olmadıklarını görürüz.

İstisnalar pek tabi ki mevcuttur ve bu istisnalardan biri Larendeli el-hac Ahmed’dir. Onun da Kuran-ı Kerim dışında sadece tek bir kitabı vardır. Hadi kitabın adını da verelim: Kitap Hz. Muhammed’i öven ünlü Arapça şiir kitabı Kasitetu’l Burde adlı kitaptır. Bu kitap evde dursun diye mi alınmış bilinmemektedir. Lakin ulema ile alakası olmayan Ladendeli bir tüccarın Kasitetu’l Burde okuyacak kadar Arapça bilmesi pek mantıklı gelmediğinden benim kanaatim bu kitabın ticari maksat ile alındığı yönünde.

Resim ortadadır ama tezimizi güçlendirecek bir bilgi daha verelim. İbrahim Müteferrika’nın vefatında basımevinin elinde kalan 500 adet kitabın olduğu, kendisi bir devlet memuru olduğundan kelli servetinin vefatının ardından devlete intikal etmesinden sonra devletin bu kitapları elinden çıkarmak istediğini lakin alıcı bulamadığını biliyor muydunuz? Müteferrika’nın Frenklere Türkçe sözlük ve gramer kitabı basarak hayatını zar zor idame ettirdiğini biliyor muydunuz?

Bizler kitap almadığımız ve okumayı sevmediğimiz için aydınlanma yarışında geriye düştük, bugün eğer cehalet kaynaklı derdimiz çok ise bunun en büyük sorumlusu yine biziz.

Kaynak:
-"The business of trade: bursa merchants in the 1480's" s.faroqhi ; the isis press; 1995
-Yazının birinci bölümünde kullanılan kaynaklar

Beatles hakkında bilinmeyen korkunç gerçek

2011-02-12T13:54:00.000-08:00

Evet, her mason ve sorosçunun bildiği ama halka açıklamaktan imtina ettiği korkunç gerçeği de ben açıklamak zorunda kaldım sonunda.

Beatles'ın popülaritesinin sebebini aşağıda yayınladığım çok gizli klibi görünce daha iyi anlayacaksınız. Dünya çapında bir örgütlenme söz konusu.

Hobsbawm ve Savaş Sonrası Modern Sanat

2011-02-12T10:50:00.000-08:00

Ünlü İngiliz tarihçi ve marksist Eric Hobsbawm, The Age of Extremes adlı kitabında bakın İkinci Dünya Savaşı sonrası modern sanatı nasıl anlatıyor.

"...consisted largely in a series of increasingly desperate gimmicks by which artists sought to give their work an immediately recognizable individual trademark, a succession of manifestos of despair... or of gestures reducing the sort of art which was primarily bought for investment and its collectors ad absurdum, as by adding an individual's name to piles of brick or soil (minimal art) or by preventing it from becoming such a commodity through making it too short-lived to be permanent (performance art)."

Matbaanın Osmanlı İmparatorluğu'na Girişi Hakkında -I-

2011-02-12T09:42:00.000-08:00

Türkiye'de yapılan en büyük yanlışlardan biri matbaanın Osmanlı İmparatorluğu'na Avrupa'da yaygınlaşmasından takriben 300 yıl kadar sonra girdiği tezini sorgulamadan kabullenmektir.

Bu çoklukla yapılan bir hatadır ve sanki Osmanlıdaki bazı tutucu çevrelerin tesirine mukabil böyle bir durumun hasıl olduğu sanki bir hakikatmiş gibi kabul görmektedir. Eğer ki, günümüz Türkiye'sinin beşeri yapısını anlamak gayreti güdülüyorsa matbaanın bu topraklardaki hikayesini doğru bilmek lazım gelir.

Osmanlı tebaasının matbaa ile tanışması Gutenberg'in pres baskıyı Avrupa'ya tanıtmasından çok da sonra gerçekleşmemiştir. Zira, Osmanlı topraklarındaki ilk matbaa 1493 yılında, yani Sefarad yahudilerinin hicretinden sadece 1 sene sonra kurulmuştur. David ve Samuel Ibn Nahmias adındaki iki Sefaradın Istanbul'da kurduğu ilk matbaa, Yaakov Ben Asher'in henüz o yıl yayınlanan Arba'ah Turim adlı eserini yayınladı.

Bu Matbaanın bazı eserleri şu anda 500.yıl Vakfı Türk Musevileri Müzesi'nde görülebilir. 1483'de Italya'da matbaa işine giren Sonsino ailesinin bir ferdi de 1530'da Istanbul'da matbaa kurmuştur.

Matbu medyanın geç tekamül etmesinin sebeplerinden biri olarak ortaya sürülen “Osmanlıların matbaanın varlığından habersiz olmaları” savı da geçersizdir. Bakınız Ibrahim Peçevi ne diyor:

"..ve küffarın basma-i hattı ile kitabet icadları garib sanatdır el-hakken özge icaddır veladeti isa aleyhisselam sene-i 1440 tarihinde Mayans (Mainz) nam sehirde İvan Gutenberg namında bir hekim icad ettiğini yazmıslar. Ol zamandan bu tarihe gelince ikiyüz yıl olmuşdur küffarın cemi'-i kütübi basma hatti iledir. Egerçe ibtida bir kitab basdırılmak murad olunsa yazılmak kadar hurufin yerlu yerine vaz'i itmekde ve dizmekde sa'vbet vardır. Sonra dilerse fariza bin kitabı katti zaman-ı kalilde basdırmak olur. Bin cildin bir cilt hatti kadar zahmeti olur."

Bu tip farkındalık örnekleri çoğaltılabilir.

Bu bilgilerinışışğında ortaya çıkan tabloyu dikkatlice tahlil edersek, aslında Osmanlı İmparatorluğu'nun matbaa ile geç tanıştığı zannının ne kadar hatalı olduğunu bir kez daha görürüz.

Peki yanlış giden şey ne idi? Bu önemli ve cevabı bir o kadar da ilginç soruyu bir sonraki blog yazısında ele alacağız.

Kaynakça:

-İlk Türk matbaasının kuruluşu ve İbrahim Müteferrika; Yard. Doç. Dr. N. Serpil ALTUNTEK ; Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakülltesi Dergisi Cilt 10 / Sayı 1 / Temmuz 1993/

-Anadolu Quarterly News & View Magazine; Volume 4, No 1, Spring 1994

-Şalom Gazetesi; Muhtelif Sayılar

Fare Balığı Menüsü

2011-02-12T08:31:00.000-08:00

Bugün akşam yemeğini yine ben yaptım. Eh, yemeği ben yapıyorsam o yemek çok büyük oranda deniz ürünlerinden mürekkeptir. Bu akşamki tarifim şöyle:

-400 Gram Paprika ve Oregano ile marine edilmiş Blue Grenadier(Grenadier Türkçe'de Fare Balığı olarak geçiyor ama Blue Grenadier'in karşılığını bulamadım.)

-200 gram Kokteyl Karidesi

- Sızma Zeytinyağı

-Hindistancevizi Sütü

-Chevre Miel Peynir

-Kızılcık Ezmesi

-Fesleğen, Pul Biber, Kekik, Kimyon, Limon, Karabiber, Tuz

Önce ufak bir kaba zeytinyağını dökün. Kabın içine fesleğen, pul biber, kekik, karabiber, eser miktarda kimyon, eser miktarda kızılcık ezmesi ve istediğiniz kadar tuz atın. İyice karıştırın.

Hazırladığınız karışımı tavaya dökün. Kısık ateşte ısıtın. Ardından tavaya önceden marine edilmiş balıkları ve karidesleri yatırın. Balıkların üzerinde 3 çorba kaşığı miktarında hindistancevizi sütü gezdirin. Yağ iyice kaynamaya başladığında eser miktarda chevre miel katın. Kısık ateşte 15 dakika kadar pişirip salata ile servis edin.

Afiyet olsun.

Come to Australia

2011-02-10T16:30:00.000-08:00

Son zamanlarda duyduğum en iyi şarkıdır.

Yemek

2011-02-07T11:17:00.000-08:00

Bugün biraz risk alarak tamamen deneysel ve çok basit bir yemek yaptım. Diadra ile çok beğendik, sizlerle de paylaşalım istedik.

Yemek için malzeme listesi şöyle:

-400 gr Gambas (Jumbo Karides)
-Hindistan cevizi sütü ve kreması
-Zeytinyağı
-Bilimum baharat

Tavayı çok az kızdırdıktan sonra hindistan cevizi sütünü ve kremasını tavaya dökün. Ardından karidesleri tavaya yatırın. Karidesler sütün içinde tamamı ile daldırılmış olsun. Karidesler iyice kızardıktan sonra tavaya 4-5 damla limon sıkın. Toplamda 30 dakika pişirin. Servis ederken karideslerin üzerinde kırmızı pul biber gezdirin.

Bunun yanına ise tamamen Akdeniz üsülü bir yardımcı koyduk. 3-4 çay kaşığı zeytinyağını kücük bir kaba döküp istediğiniz baharatları içine atın. Karidesleri yerken ekmeğinizi banın:)

Üçüncü Dünya Ülkesi Olmak

2011-02-06T17:33:00.000-08:00

Üçüncü dünya ülkesi olmak böyle bir şey. İmitasyon, imitasyon ve gerçekten çok kötü imitasyon.

http://alkislarlayasiyorum.com/icerik/44846/has-yerli-lambada

Dilsel Aklama

2011-02-04T09:27:00.001-08:00

Insanoğluna hayranım.

Zira uygarlık macerasında yol aldıkça kullandığı dili öyle bir geliştirdi ki, çıkarlarının çatıştığı gruba "karşı mağara külliyen maymun" gibi tezahürat yapmaktan Dilsel Aklama gibi ince bir yöntem ile çıkarlarının çatıştığı grubu yabancılaştırmayı kıvıracak mertebeye kadar merhale atladı.

Dilsel aklama diye çevirdiğim bu kavramın ingilizcesi linguistic sanitation dır.

Ben hepimizin yerine ilk önce Wikipedia'ya baktım. Wikipedia'ya linguistic sanitation yazınca "Portugal" ve "Toilet" gibi iki madde geliyor ki ikisini bir arada zaten görmek istemezsiniz.

Euphemism sanki bu terimin yerine kullanilabilir gibi dursa da linguistic sanitation hedefe daha yönelik bir ifade.

Bir toplumdaki insanların ortak sahip olduğu en onemli mefhumlardan biri dildir. Dil bir toplumun üyelerinin coğunluğunun paylaştığı, bu sebeple herhangi bir sosyo-ekonomik sınıf ayrımı olmadan o toplumdaki tüm tabaklara ulaşabileceğiniz en büyük medyadır. Ayrica dil, bir insanın dünyaya bakış açısını şekillendiren araçtır. Dil ile bir insanın kapısını çalarsınız, o insan kapısını kullandığınız dile göre açar.

Hah işte, bu dil denilen medyanın kullanımı özellikle propaganda gayretinde olan egemen ya da egemen olmaya oynayan güçler için çok onemlidir. Zira bu dil denilen şey öyle pis bir şey ki, hadi şoyle diyelim, bir şeyi 40 kere söylesen o şey cidden vuku buluyor ve gerçekleşiyor.

Açıklayalım...

Dilsel aklama temelde, mefhumları dilde ifade ederken kasti olarak arındırmak , temizlemek, kabul edilebilir bir hale getirmek ya da olduğundan farklı gostermek durumu olarak tanımlanabilir. Politically Correct mefhumu ile kol kola gidiyor gibi görünse de çoğunlukla hayr-ı beşere hizmet etmemesi sebebi ile Politically Correct ten ayrılır.

Dilsel aklama egemen propagandanın çoklukla kullandığı bir yöntemdir. Genel egemenin kabul etmediği ya da farklı göstermek istediği çoğu durum, yargı ya da olay dilsel aklama ile aklanır ve istenilen düzene uygun hale getirilir.

Misal, Guantanamo'daki Savaş Esirleri Kampı'ndaki esirlerin intihar teşebbüsleri Amerikalı yetkililer tarafından suicide olarak degil de "manipulative self injurious behaviour" olarak adlandırılır.

Böylece intihar gibi bir insanın canına kıyması anlamına gelen dramatik bir durum farklı, daha yumuşak ve daha az manipülatif olarak kamuoyuna aktarılmış olunur. Burada, gerçeğin çıkar amacı güdülerek yumuşatıldığını görüyoruz. Başka bir örnek daha verelim.

Amerikan Ordusu soğuk savaş bittikten sonra bile uçaktan atılan bombaları vertically deployed anti-personel devices olarak adlandırmaya uzun bir süre devam etti. Yine, bir çatışmada öldürülen karşı tarafın askerleri "body count" olarak adlandırılır.

Karşı taraf dedik de.. Dilsel aklama yöntemi karşı taraf yaratmakta oldukça etkili bir yöntemdir. Dilsel aklama ile yaratılan insanlık dışı/kabul edilmesi mümkün olmayan bir karşı toplum/fikir imajı egemen güçlerin yonetimi altındaki insanların medeniyet dışı davranışlarda bulunabilmesine sağlam bir zemin hazırlar. Insanlar yabancılaştırıldıkları mefhumlara karşı insanlık dışı hareketler sergileseler bile, dilsel aklama insanların gerçekleştirdikleri ve normal koşullarda kabul edilemez görülen eylemlerini bir şekilde aklayacak ve vicdanları rahatlatacaktır.

Bunun yine başka bir orneği Nazi Almanyası'nın Endlösung'udur. Milyonlarca kişinin sistematik bir şekilde öldürülmesi bir dilsel aklama örneği ile nihai çözüm haline getirilmiştir.

Yazının başında bir şeyi 40 kere söylerseniz olur dedik.. Şimdi düşünün. Bir basın toplantısı yapılmakta ve omzu kalabalık bir ülkenin yetkilisi Irak'ta yapılan son operasyon hakkında bilgi vermekte. Ayni şeyi değişik kalıplarda söyleyelim:

-We have some reports which indicate limited civilian casualities.

-We have some reports which indicate limited collateral damage.

Burada yapılan retorik siyahi bir Amerika Birleşik Devletleri vatandaşına black yerine afro -american dıyerek yapılan politically correctness retoriğinden farklıdır. Burada yapılan, var olan bir gerçeği yumuşatarak ve belli kalıp kelimeler kullanarak daha az yadsınır ve daha kabul edilebilir bir hale sokmaktır. Bu collateral damage ifadesi 40 kere kullanılırsa dillere pelesenk olur, orada ölen insanlar artik collateral olurlar ve civilianlıktan çıkarlar.

Aynı şekilde insanlıktan çıkarma İkinci Dünya Savaşı'nda savaşan tarafların birbirine taktığı jerry, kraut ve başka bilumum lakaplarda da gözlenebilir.

Bir de sözde dilsel aklama var ama o başka bir yazının konusu.

Türkler ve Islamiyet: At üstünde cennete girmek

2011-02-04T02:47:00.000-08:00

Haliyle bu konuda yazılıp çizilebilecek çok şey var. Burada "Türkler islamiyet ile tanıştığında göçebe idiler. Islamiyet de göçebe Arabın dini oldugundan uyum sağlamakta zorluk çekmediler" diyen adama, "Türklerin tanıştığı islamiyet şehirli islamiyettir" diye laf yetiştirmek değildir amacımız. Her ne kadar yapmış olsak da.

Benim paylaşmak istediğim sözlü gelenekten gelen iki tane hikaye var. Bu hikayeleri aldığım kaynak şudur: "archive of turkish oral narrative; uysal-walker; texas tech university; 2003".

Türklerin yeni müslüman olduğu zamanlarda bozkırda dolaşan bir Türkmen atlısı, namazını kılmak üzere atından inmiş ve namaz kılacağı yeri temizleyen başka bir Türkmen görmüş ve rivayet odur ki aşağıdaki sözü söylemiş:

Anan, atan işidür çarpmak, yıkmak, talamak

Kim kodu sana çöpe tapmak, toprak yalamak?

Talamak: talan etmek

2.
Kazaklar islamiyet ile görece geç tanışmışlardır. Onlar hakkında da bir hikaye mevcut. Vaktinde bir imam Kazakları müslüman yapmaya çalışıyormuş. Dinleyicilerine cenneti anlatmış. Ardından müslüman olmayan Kazakların bazi islam dışı adetlerine gönderme yaparak:

-Siz bu halde nasıl cennete girebilirsiniz? diye sormuş.

Yaşlı bir Kazak cevap vermiş:
- At üstünde!

Mısır'daki olası devrimin rengi hakkında ipuçları

2011-02-02T09:15:00.000-08:00

Tam da Mısır'da devrim olur, devrim olmaz tartışması sürerken sözlük'te aşağıdaki araştırmanın linkini gördüm.

http://www.eksisozluk.com/show.asp?id=21937955

Mısır'da olabilecek bir devrimin rengini belli eden bu araştırmayı blog'da da paylaşayım dedim. Araştırma sadece Mısır hakkında değil, ülkeler arasında Türkiye de var.

Asıl çarpıcı olan Türkiye'deki radikal islamın aslında yavaş yavaş kan kaybetmeye başladığının görülmesi.

http://pewglobal.org/files/2010/12/Pew-Global-Attitudes-Muslim-Report-FINAL-December-2-2010.pdf

Islahat Fermanı: Tam Metin

2011-02-02T08:34:00.000-08:00

Bugün düşündüm taşındım, dedim nasıl büyük bir hizmette bulunayım. Dedim ki kendi kendime "Dur Islahat Fermanı'nin tam metnini vereyim".

Tam metni ne utanmadan Gazi Erdem'in "Osmanlı imparatorluğu’nda hiristiyanlarin sosyal ve dini hayatlari (1856-1876)" adlı doktora tezinden apardım.

METIN: düstûr-u ekrem ve muazzam müşîr-i efham ve muhterem nizâmü’l-âlem nâzımı münâzımı’l-ümem müdebbiri umûri’l-cumhûri bi’l-fikri’s-sâkıb mütemmim-i mehâmi’l-enâmi bi’r-re’yi’s-sâib mümehhid-i bünyâni’d-devleti ve’l-ikbâl müşeyyid-i erkâni’s-saâdeti ve’l-iclâl mürattib-i merâtibi’l-hilafeti’l-kübrâ mükemmil-i namûsi’s-saltanti’l-uzmâ el-mahfûf bi sunûf-i avâtifi’l-mülki’l-a‘lâ bi’l-fi‘l sadr-ı a‘zam-ı senevdeşim ve vekil-i mutlak-ı kuvâ’l-himem olup mecidiye nişan-ı hümayunumun birinci rutbesini ve nişan-ı imtiyâz-ı devlet-i aliyyemi hâiz ve hâmil olan vezir-i maâlî mîrim mehmed emin âlî paşa edamehû teâlâ iclâlehû ve dâ‘afe bi’t-te’yîd-i iktidârahû ve ikbâlehû tevkî-i rafî-i humayunum vâsıl olucak ma‘lum olaki,yed-i müeyyed-i mülûkâneme vedîa-i cenâb-ı bârî olan kâffe-i sunûf-ı tebaa-i şâhânemin her cihetle tamâmî-i husûl-i saâdet-i hali akdemi efkârı hayriyet düşar-i pâdişâhânem olarak cülûs-i meymenet me’nûs-i hümâyûnum gününden beri bu bapta zuhûra gelen himem-i mahsûsa-i şâhânemin hamdolsun pek çok semere-i nâfiası meşhûd olup, mülk ve milletimizin mâmûriyet ve serveti ânbeân tezâyüd itmekte ise de devlet-i aliyyemizin şânına muvâfık ve milel-i mütemeddine arasında bihakkın haiz olduğu mevki-i âlî ve mühimme lâyık olan halin kemâle îsâli içün şimdiye kadar vad‘ ve te’sisine muvaffak olduğum nizâmâtı cedîde-i hayriyyenin ezser nev’i te’kîd ve tevsî-i matlûb-u mâdeletmashûb-i pâdişâhânem olduğu halde umûm tebaa-i şâhânemizin mesâî-i cemîle-i hamiyyetkârâneleri ve müttefik-i hâss-ı bâhirü’l-ihlâsımız olan düvel-i müfehhamanın himmet ve mu‘aveneti hayırhahaneleri eseri olmak üzere devlet-i aliyyemizin bu kerre bi-inâyetihî teâlâ hâricen hukuk-ı seniyyesi bir kat daha teekküd eylediğine ve bu cihetle şu asır devlet-i aliyyemiz içün bir zamân-ı hayriyyet-i iktiranın mebdei olacağından dâhilen dahî saltanat-ı seniyyemizin tezyîdi kuvvet ve mektenî ve revâbıt-ı kalbiye-i vatandâşî ile biribirine merbût olan ve nazarı ma‘delet eser-i müşfikânemde müsâvî bulunan kâffe-i sunûf-u tebaa-i şâhânemin her yüzden husûl-ü temâmi-i saâdet-i hâl ve memâliki şâhânemizin mâmûriyetini müstelzim olacak esbab ve vesâilin ânbeân ilerülemesi murâd-ı merhamet-i i‘tiyat-ı mülûkânem iktizâsından bulunduğuna binâen husûsât-ı âtiyeti’z-zikrin icrâsına irâde-i ma‘delet ifâde-i pâdişâhânem şerefsâdir olmuştur.şöyle ki: gülhânede kıraat olunan hatt-ı hümâyunum ile tanzimat-ı hayriyyem mûcibince her din ve mezhepte bulunan kâffe-i tebaa-i şâhânem hakkında bilâistisna emniyet-i cân ve mâl ve mahfûziyet’i nâmus içün taraf-ı eşref-i pâdişâhânemden va‘d ve ihsân olunmuş olan te’minât bu kere dahi te’kid ve te’yid kılındığından bunun kâmilen fiile çıkarılması içün tedâbir-i müessirenin ittihaz olunması veziri cenâh-ı âtıfet-i seniyye-i padişâhânemde olarak memâliki mahrûse-i şâhânemde bulunan hıristiyan ve sâir tebaa-i gayr-i müslime cemâatlerine ecdâdı izâmın taraflarından virilmiş ve sinîn-i ahîrede i‘tâ ve ihsân kılınmış olan bi’l-cümle imtiyazât ve muafiyât-ı ruhâniye bu kerre dahi takrîr ve ibkâ kılınup fakat hıristiyan ve tebaa-i gayr-i müslime-i sâirenin her bir cemâati bir mehli muayyen içünde imtiyazât ve mu‘âfiyât-ı hâzıralarının rü’yet ve mu‘âyenesine ibtidâr ile ol-bâbda vaktin ve gerek âsâr-ı medeniyet ve ma‘lûmât-ı müktesebenin icâb ettirdiği ıslahâtı şöyle ki: gülhânede kıraat olunan hatt-ı hümâyunum ile tanzimat-ı hayriyyem mûcibince her din ve mezhepte bulunan kâffe-i tebaa-i şâhânem hakkında bilâistisna emniyet-i cân ve mâl ve mahfûziyet’i nâmus içün taraf-ı eşref-i pâdişâhânemden va‘d ve ihsân olunmuş olan te’minât bu kere dahi te’kid ve te’yid kılındığından bunun kâmilen fiile çıkarılması içün tedâbir-i müessirenin ittihaz olunması veziri cenâh-ı âtıfet-i seniyye-i padişâhânemde olarak memâliki mahrûse-i şâhânemde bulunan hıristiyan ve sâir tebaa-i gayr-i müslime cemâatlerine ecdâdı izâmın taraflarından virilmiş ve sinîn-i ahîrede i‘tâ ve ihsân kılınmış olan bi’l-cümle imtiyazât ve muafiyât-ı ruhâniye bu kerre dahi takrîr ve ibkâ kılınup fakat hıristiyan ve tebaa-i gayr-i müslime-i sâirenin her bir cemâati bir mehli muayyen içünde imtiyazât ve mu‘âfiyât-ı hâzıralarının rü’yet ve mu‘âyenesine ibtidâr ile ol-bâbda vaktin ve gerek âsâr-ı medeniyet ve ma‘lûmât-ı müktesebenin icâb ettirdiği ıslahâtı seniyyemizin me’murîn ve hademesinin intihâb ve nasbı tensib ve irade-i şâhâneme menût olarak tebaa-i devlet-i aliyyemin cümlesi her kangi milletten olur ise olsun devletin hizmet ve memuriyetlerine kabul olunacaklarından bunlar ehliyet ve kabiliyetlerine göre umûm hakkında mer’iyyü’l-icrâ olacak nizamâta imtisâlen me’muriyetlerde istihdam olunmaları ve saltanatı seniyyem tebaasından bulunanlar mekâtib-i şâhânemin nizâmât-ı mevzualarında gerek since ve gerek imtihanca mukarrar olan şerâiti ifâ eyledikleri takdirde cümlesi bilâfark ve temyîz devlet-i aliyyemin mekâtib-i askeriyye ve mülkiyyesine kabûl olunması ve bundan başka her bir cemaat maârif ve hiref ve sanâyie dair milletce mektepler yapmağa me’zûn olup fakat bu megûle mekâtib-i umûmiyyenin usûl-ü tedrîs ve muallimlerinin intihâbı âzâsı tarafı şâhânemden mansûb muhtelit bir meclis-i maarifin nezâret ve teftîşi tahtında olması ve ehli islâm ile hıristiyan ve sâir tebaa-i gayr-i müslime meyanesinde veyahut tebaa-i îseviyye ve sâir tebaa-i gayr-i müslimeden mezâhib-i muhtelifeye tâbî olanların birbiri beyninde ticaret veyahut cinâyâta müteallik zuhûra gelecek cemî-i daâvî muhtelit divanlara havale olunup...

istimâ-i da‘vâ içün işbu divanlar tarafından akdolunacak meclisler alenî olacağından müddeî ile müddeâ aleyh müvâcehe olunarak bunların ikâme edecekleri şâhitler tekârîr-i vâkıalarını daima kendi âyin ve mezhepleri üzere icrâ edeceklerini birer yemin ile tasdik eylemeleri ve hukûk-u âdiyyeye âit olan de‘avî dahî eyâlât ve elviye muhtelit meclislerinde vâli ve kâdı-i memleket hazır oldukları halde şer’an veya nizâmen rüyet olunup işbu mahâkim ve mecâliste muhâkemât-ı vâkıa alenî icrâ olunması ve hıristiyan ve sâir tebaa-i gayr-i müslimeden iki kimse beyninde hukuku irsiyye gibi de‘avî-i mahsusa sahib-i da‘vâ olanlar istedikleri halde patrik veya rüesâ ve mecâlis ma‘rifetiyle rü’yet olunmak üzere havâle kılınması mücâzât ve ticaret kanunlarıyle muhtelif divanlarda icrâ olunacak usûl ve nizamât-ı mürafaât mümkün mertebe sür‘atle ikmâl olunarak ve zabt ve tedvîn kılınarak memâlik-i mahrûse-i şâhânemde müsta‘mel olan elsine-i muhtelifeye tercüme ile neşr ve ilân olunması ve hukûk-u insaniyyeyi hukuk-u adalet ile tevfîk etmek içün mazanna-i sû’ olanların veyahut te’dîbât-ı cüz’iyyeye müstahak bulunanların hapis ve tevkiflerine mahsûs olan kâffe-i mahbes ve mahal-i sâirede usûl-ü habsiyyenin mümkün mertebe müddet-i kalîle zarfında ıslâhına mübâşeret olunması ve her halde hapishanelerde bile cânib-i saltanat-ı seniyyemden vaz‘ kılınan nizamâtı inzibâtiyyeye muvâfık olan muâmelâttan mâadâ hiçbir gûne mücâzat-ı cismâniyye ve eziyet ve işkenceye müşâbih kâffe-i muâmele dahî kâmilen lâğv ve iptâl kılınması ve bunun hilâfında vukubulacak harekât-ı şedîden men‘ ve zecr olunacağından mâadâ bunun icrâsını emreden me’murîn ile bilfiil icrâ eyleyen kesânın dahî ceza kanunnamesi iktizasınca tebdîl ve te’dib olunması ve darü’s-saltanatü’s-seniyyem ve eyâlât ve bilâd ve kurrâda umûr-u zaptiyye tanzimi maddesi âsûde hal olan kâffe-i tebaa-i mulûkâneme kendi mal ve canlarının muhafazasına sahîhan ve kaviyyen emniyet virecek surette tanzîm kılınması ve verginin müsâvâtı tekâlîf-i sairenin müsâvâtını mûcib olacağı misüllü hukukça olan müsâvât dahî vezâifçe olan müsâvâtı müstelzim olduğundan hıristiyan vesâir tebaa-i gayr-i müslime dahî ahâli-i islâm misillü hıssa-i askeriyye i‘tâsı hakkında muahharan virilen karara inkıyâd mecburiyetinde bulunması ve bu hususta bedel vermek veya nakden akça i‘tasıyla hizmeti fiiliyeden muâf olmak usulünün icrâ olunması ve islâmdan mâadâ tebaanın sunûf-u askeriyye içinde suret-i istihdamları hakkında nizamat-ı lazime yapılup müddet-i kalîle-i mümkine zarfında neşr ve ilân kılınması ve eyalât ve elviye meclislerinde tebaa-i müslime ve îseviyye ve saireden bulunan âzânın emr-ü intihâblarını bir suret-i sahîhaya koymak ve ârânın doğruca zuhurunu temin eylemek içün işbu meclislerin suret-i tertip ve teşkilleri hakkında olan nizâmâtın ıslâhına teşebbüs ile devlet-i aliyyem netice-i ârâyı ve virilen hüküm ve kararı sahîhan bilmek ve buna nezâret etmek esbâb ve vesâili müessiresinin istihsalini mütâlaa eylemesi ve çünkü bey‘ ve fürûhât ve tasarruf-u emlâk ve akâr maddeleri hakkında olan kavânîn kâffe-i tebaa-i mülûkanem hakkında müsâvî olduğundan kavânîn-i devlet-i aliyye ve nizamât-ı zabıta-i belediyeye ittibâ ve imtisâl eylemek ve asıl yerli ahalinin verdikleri tekâlifi vermek üzere saltanat-ı seniyyem ile düveli ecnebiyye beyninde yapılacak suver-i tanzimiyyeden sonra ecnebiye dahi tasarruf-u emlâk müsaadesinin i‘ta olunması ve tebaa-i saltanatı seniyyemin kâffesi üzerine tarh olunacak vergi ve tekâlîf sınıf ve mezheblerine bakılmıyarak bir surette ahz olunmakta idüğünden işbu tekalîfin ve ale’l-husûs a‘şârın ahz ve istifasında vukubulmakta olan sû-i isti‘malâtın ıslahı tedabîr-i serîası mütâlaa ve müzakere olunup doğrudan doğruya ahz-ı vergi etmek usûlünün peyderpey icrâsı kabil oldukça vâridat-ı devlet-i aliyyemin ilzam olunması usulünün yerine bu suret ittihaz kılınup usûl-ü hâliye câri oldukça me’murîn-i devlet-i aliyyem ile mecâlis âzâlarının müzayedeleri alenen icrâ olunacak olan iltizâmâttan birini deruhte ettirmeleri veya bir gûne hisse almaları mücâzât-ı şedîde ile men‘ kılınması ve tekâlîf-i mahalliye dahî mehmaemken mahsulâta halel vermiyecek ve ticaret-i dahiliyyeye mani olmıyacak surette vaz‘ ve ta‘yîn olunması ve umur-u nâfıa içün ta‘yîn ve tahsîs olunacak mebâliğ-i münâsibeye berren ve bahren inşa ve ihdas olunacak turuk ve mesâlikten istifade idecek olan eyalât ve sancaklarda vaz‘ ve te’sîs kılınacak vergiyi mahsûslar dahi ilave edilmesi ve saltanat-ı seniyyemin beher sene içün vâridât ve masrifât defterinin tanzîm ve irâesi hakkında muahharen bir nizam-ı mahsus yapılmış olduğundan bunun temâmi-i icrâ-yı ahkamına itina olunması ve her bir me’murîne tahsîs kılınmış olan maaşların hüsn-ü tesviyesine mübâşeret kılınması ve her bir cemaatin rüesâsıyle taraf-ı eşref-i şâhânemden ta‘yin olunacak birer memurları tebaa-i saltanat-ı seniyyemin umumuna ait ve râcî olan maddelerin müzâkerâtında meclis-i vâlâ’da bulunmak üzere makâm-ı celîl-i vekâlet-i mutlakamdan mahsusan celbolunup ve işbu memurlar birer sene içün ta‘yin kılınup bunlar memuriyetlerine başladıkları gibi tahlif olunmaları ve meclis-i vâlânın âzâsı gerek âdî ve gerek fevka’l-âde vukûbulan ictimâlarında re’y ve mütâlaalarını doğruca beyan ve ifade etmeleri ve bundan dolayı asla rencîde olunmamaları ve ifsad ve irtikâb ve i‘tisâfa dair olan kavânînin ahkâmı kâffe-i tebaa-i saltanat-ı seniyyem haklarında her kangi sınıfta ve ne türlü me’muriyette bulunurlar ise bulunsunlar usulü meşruasına tevfîkan icrâ olunması ve devlet-i aliyyemin tashih-i usul-i sikke ile umur-ı maliyesine itibar verecek banka misillü şeyler yapılup memâlik-i mahruse-i şahanemin menba-ı servet-i maddiyesi olan hususâta iktiza eden sermayelerin ta‘yiniyle ve mahsulât-ı memalik-i şahanemin nakli içün icâbeden turuk ve cedâvilin küşâdiyle ve emr-i ziraat ve ticaretin tevessuuna hâil olan esbabın men‘iyle teshilât-ı sahîhanın icrâ olunması ve bunun içün maarif ve ulûm ve sermaye-i avrupadan istifadeye bakılması esbabının bi’l-etraf mütâlaasıyle peyderpey mevki-i icrâya konulması maddelerinden ibaret olmakla siz ki sadr-ı a‘zam sütûde şîm müşarünileyhsiz işbu fermân-ı celi’l-unvan-ı mülukânemi usulü üzere gerek dersaadetimde ve gerek memâlik-i şâhânemin her bir tarafında ilan ve işâatle hususat-ı meşrûhanın bâlâda beyan olunduğu vecihle icrâ-yı iktizalarına ve bundan böyle ahkâmı celilesinin daima ve müstemirren mer’iyü’l-icrâ tutulması esbâb-ı lâzime ve vesâil-i kaviyyesinin istihsal ve istikmali hususuna bezl-ü cell-i himmet eyleyesiz şöyle bilesiz alâmet-i şerifeme i‘timad kılasız tahriran fi evâil-i şehr-i cemaziyelahir sene isnâ ve sab‘în ve mieteyn ve elf.

Belçika Felemenk Hollanda

2011-01-31T13:38:00.000-08:00

Geçen haftasonu kısa bir Belçika turu yaptık. Ben de utanmadan bir kaç tane fotoğraf çektim.

Onların bir kısmına maruz kalacaksınız, aman dikkat :)

Pergolesi'den Stabat Mater

2011-01-30T17:56:00.000-08:00

Duydum ki, Stabat Mater'in Pergolesi yorumunu bilmeyene kız vermiyorlarmış artık. Hemen bir katkıda bulunayım istedim evlilik çağındaki gençlere.

Bunları sevmeyenin çocuğu hayırsız olurmuş.