ThánhLinh.Net - Mạng lưới cầu nguyện

“Ác quỷ mặc váy”: Kẻ phá hoại làm biến dạng tượng Đức Mẹ tại Medjugorje

admin2 — Tue, 28 Jul 2026 22:51:15 +0000

“Ác quỷ mặc váy”: Kẻ phá hoại làm biến dạng tượng Đức Mẹ tại Medjugorje

“Ác quỷ mặc váy”: Kẻ phá hoại làm biến dạng tượng Đức Mẹ tại Medjugorje

Jos. Nguyễn Minh Sơn

Medjugorje, một trong những điểm hành hương Công giáo quan trọng nhất thế giới, nơi hai địa điểm trọng yếu vừa bị kẻ xấu phá hoại.

Bức tượng Đức Mẹ nằm trên Đồi Hiện Ra – nơi sáu người trẻ từng kể lại việc thị kiến Đức Mẹ vào năm 1981 – đã bị bôi đen và viết lên dòng chữ “ác quỷ mặc váy”.

Vụ tấn công đã gây chấn động sâu sắc đối với khách hành hương và cộng đoàn Dòng Phanxicô – những người trông coi thánh địa này; họ đã đưa ra tuyên bố:

“Thánh địa vẫn mở cửa đón tất cả khách hành hương. Hững buổi cầu nguyện vẫn diễn ra theo lịch trình, đồng thời mọi khu vực đang được làm sạch và khôi phục để tiếp tục là nơi cầu nguyện và gặp gỡ Chúa qua sự chuyển cầu của Nữ Vương Hòa Bình.”

Những vụ tấn công cũng nhắm vào những bức tượng Đức Mẹ tại địa điểm cầu nguyện “Thập Tự Xanh” (Blue Cross), đồng thời một vụ phóng hỏa cố ý đã làm hư hại bàn thờ ngoài trời của Giáo xứ Thánh Giacôbê tại đây.

Pablo Rioja Berrocal, Tác giả cuốn ‘Medjugorje Objective’ (Mục tiêu Medjugorje): Chúng ta tin rằng ma quỷ thực sự hiện diện và hành động theo nhiều cách khác nhau. Nó hiện diện theo nghĩa hữu hình – như quý vị đã biết qua những trường hợp bất thường – nhưng cũng hiện diện thông qua nhiều người không thể chịu đựng được những gì Thiên Chúa và Đức Mẹ đang ban cho nhân loại tại Medjugorje ngày nay. Đây là một điển hình về lòng căm thù sâu sắc cũng như nỗi lo sợ mà những sự kiện tại Medjugorje gây ra cho ma quỷ và những kẻ theo nó.”

Những vụ tấn công xảy ra chỉ vài ngày trước lễ hội Mladifest thường niên vào mùa hè – một Đại hội Giới trẻ Quốc tế quy tụ khách hành hương từ hơn 80 quốc gia.

Cách đây hơn một tháng, lễ kỷ niệm 45 năm ngày Đức Mẹ hiện ra lần đầu tiên vừa được cử hành.

Pablo Rioja Berrocal, Tác giả cuốn ‘Medjugorje Objective’: “Medjugorje đang ở thời điểm tưng bừng nhộn nhịp. Lượng người tập trung tại đây lúc này đông hơn bất kỳ thời điểm nào khác trong năm. Đó là mùa hè, hạ tuần tháng Bảy và thượng tuần tháng Tám – thời điểm diễn ra lễ hội. Có thể nói, chính sự chú ý của dư luận và những xôn xao xoay quanh vụ tấn công này đã khiến sự việc trở nên đặc biệt nghiêm trọng. Kể từ những lần đầu tiên Đức Mẹ hiện ra, ước tính đã có hơn 40 triệu khách hành hương đổ về Medjugorje.

J.NMS

admin2 T3, 07/28/2026 - 15:51

Phản ứng của Giáo hội trước luật an tử của Pháp

admin2 — Tue, 28 Jul 2026 22:01:07 +0000

Phản ứng của Giáo hội trước luật an tử của Pháp

Phản ứng của Giáo hội trước luật an tử của Pháp

Các nhà lập pháp Pháp đã ủng hộ dự luật hợp pháp hóa việc hỗ trợ cái chết tại quốc gia này. Qua đó, Pháp thực hiện một trong những thay đổi quan trọng nhất về đạo đức sinh học trong nhiều thập kỷ qua.

Theo luật này, hành động tự tử có sự hỗ trợ được cho phép. Nếu bệnh nhân không thể tự mình dùng chất gây tử vong, bác sỹ hoặc điều dưỡng viên được phép thực hiện việc này.

Quy trình chỉ có thể được tiến hành sau khi có sự xem xét của hội đồng y khoa và xác nhận rằng tất cả những yêu cầu pháp lý về điều kiện áp dụng đã được đáp ứng.

Đức Ông Guillaume Derville, Giám đốc Trung tâm Linh mục Fontblin Pháp: “Luật này áp dụng cho công dân Pháp trưởng thành hoặc người cư trú dài hạn tại Pháp mắc bệnh hiểm nghèo, không thể chữa khỏi, đe dọa tính mạng và đang ở giai đoạn tiến triển hoặc giai đoạn cuối. Họ cũng phải đang chịu đựng nỗi đau đớn không thể thuyên giảm bằng những phương pháp điều trị, hoặc nỗi đau vẫn không thể chịu đựng nổi ngay cả sau khi đã ngừng điều trị.”

Giáo hội Công giáo đã đưa ra phản hồi về vấn đề này. Trong một tuyên bố, Hội đồng Giám mục Pháp bày tỏ lo ngại về đạo luật cũng như những hệ quả xã hội tiềm tàng của nó.

Đức Ông Guillaume Derville: “Giờ đây khi luật đã được ban hành, bên cạnh nỗi buồn và sự lo ngại, còn có lòng biết ơn đối với nhiều người đã đấu tranh bảo vệ những sinh mạng yếu thế. Mỗi sinh mạng đều xứng đáng được tôn trọng và chăm sóc. Nỗi buồn nảy sinh vì đạo luật này làm suy yếu nghiêm trọng nền tảng của khế ước xã hội và tầm nhìn về tình huynh đệ (“fraternité”) – vốn là một phần trong khẩu hiệu quốc gia của Pháp.”

Các giám mục lập luận rằng đạo luật này thay đổi về cơ bản sứ mệnh của y học; theo họ, sứ mệnh đó là xoa dịu nỗi đau và đồng hành cùng bệnh nhân cho đến khi cuộc đời kết thúc một cách tự nhiên.

Đức Ông Guillaume Derville: “Điều xã hội chúng ta cần không phải là sự trợ giúp để chết, mà là sự trợ giúp để sống,” Tổng Giám mục Paris khẳng định. Nếu còn một quyền tự do nào cần đạt được, thì đó chính là quyền tự do không bị đẩy đến cái chết, mà được nhận mọi hình thức chăm sóc có thể mà không cần viện đến những biện pháp điều trị cố chấp, thái quá (therapeutic obstinacy). Nếu còn một quyền nào cần được công nhận, thì đó là quyền được đối xử như một con người đang sống, với câu chuyện riêng biệt và phẩm giá bất khả xâm phạm cho đến khi cuộc đời kết thúc tự nhiên. Một trong những lập luận quan trọng nhất và cũng là chủ đề trọng tâm trong tuyên bố của các giám mục là Pháp vẫn còn những thiếu sót đáng kể trong lĩnh vực chăm sóc giảm nhẹ; các ngài nhấn mạnh rằng cần phải bảo đảm khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc này trước khi hợp pháp hóa việc an tử.”

Việc thông qua đạo luật này diễn ra chỉ hai tháng trước chuyến thăm Pháp của Đức Thánh Cha Leo XIV vào tháng Chín. Chủ đề chính thức của chuyến thăm là “để thế giới được sống”.

Đức Ông Guillaume Derville: “Có thể nói rằng khẩu hiệu này – do chính Đức Thánh Cha Leo XIV lựa chọn cho chuyến thăm của mình – là một lời hồi đáp đầy sức thuyết phục trước những gì vừa xảy ra tại Pháp: một hành động vô nhân đạo đã gây chấn động dư luận. Đặc biệt, sự việc này đã khiến đội ngũ điều dưỡng, bác sỹ và dược sỹ rơi vào trạng thái bàng hoàng và đau xót.”

Riêng các dược sỹ đã cùng nhau lên tiếng về vấn đề này.

Trong bối cảnh đó, chuyến thăm của Đức Thánh Cha mang ý nghĩa đặc biệt đối với Giáo hội – một Giáo hội luôn ứng phó với nỗi đau khổ bằng sự chăm sóc, lòng trắc ẩn và việc tôn trọng phẩm giá con người, chứ không phải bằng cách rút ngắn sự sống.

J.NMS

admin2 T3, 07/28/2026 - 15:01

Giáo xứ Lý Nhân mừng Ngày Thế giới Ông bà lần thứ VI

admin1 — Tue, 28 Jul 2026 13:28:16 +0000

Giáo xứ Lý Nhân mừng Ngày Thế giới Ông bà lần thứ VI

Sáng Chúa Nhật, ngày 26/7/2026, Giáo xứ Lý Nhân, Tổng giáo phận Hà Nội long trọng cử hành Thánh lễ Chúa Nhật XVII Thường Niên A, đồng thời mừng Ngày Thế giới Ông bà lần thứ VI với chủ đề: “Ta sẽ không bao giờ quên ngươi” (Is 49,15).

Tri ân những “kho tàng sống” của Giáo hội

Trước Thánh lễ, thay mặt thế hệ con cháu, em Giu-se Nguyễn Văn Duy gửi lời chúc mừng và tri ân tới quý ông bà, bày tỏ lòng biết ơn trước những hy sinh âm thầm, gương sáng đức tin và tình yêu thương mà các ngài đã gìn giữ, vun đắp và trao truyền cho các thế hệ con cháu.

Đại diện giới trẻ cũng bày tỏ quyết tâm luôn yêu thương, kính trọng và quan tâm đến ông bà, để các ngài luôn cảm nhận được sự ấm áp, yêu thương trong gia đình cũng như trong cộng đoàn Giáo xứ.

Lan tỏa tinh thần hiếu kính

Bước vào Thánh lễ, Cha xứ An-tôn mời gọi cộng đoàn hiệp ý cầu nguyện cách đặc biệt cho các bậc ông bà, cha mẹ luôn được Chúa gìn giữ trong bình an, ban dồi dào sức khỏe và tuôn đổ muôn ơn lành trên cuộc sống của các ngài.

Trong bài giảng lễ, Cha xứ An-tôn nhấn mạnh ý nghĩa của Ngày Thế giới Ông bà và Người cao tuổi, đồng thời mời gọi cộng đoàn sống trọn đạo hiếu qua những hành động cụ thể: biết yêu thương, kính trọng, chăm sóc và đồng hành với các bậc cao niên. Cha cũng giúp cộng đoàn nhận ra rằng tuổi già không chỉ là dấu ấn của thời gian, mà còn là kho tàng quý giá của kinh nghiệm sống, đức tin và những giá trị Tin Mừng được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Kết thúc Thánh lễ, Giáo xứ trao quà chúc mừng các bậc ông bà. Các cụ cũng gửi tặng những phần quà nhỏ đến con cháu như dấu chỉ của tình yêu thương và sự gắn kết giữa các thế hệ. Những tấm hình lưu niệm sau Thánh lễ đã khép lại ngày mừng trong niềm vui, góp phần lan tỏa tinh thần hiếu kính và yêu thương theo Tin Mừng.

BTT Gx. Lý Nhân

admin1 T3, 07/28/2026 - 06:28

Các bài suy niệm thứ Ba 17 TN

admin1 — Tue, 28 Jul 2026 13:24:33 +0000

Các bài suy niệm thứ Ba 17 TN

Thứ Ba tuần XVII thường niên GIỮA CÁNH ĐỒNG CÓ LÚA TỐT VÀ CỎ LÙNG - Lm. Anmai, CSsR

https://youtu.be/UzDyOhGqzl4

Thứ ba tuần 17 thường niên GIỮA CÁNH ĐỒNG CÓ LÚA TỐT VÀ CŨNG CÓ CỎ LÙNG - Lm. Anmai, CSsR

https://youtu.be/CwPn9hUJ9_Y

LỜI NGUYỆN SÁNG – XIN CHO CON TRỞ NÊN HẠT GIỐNG TỐT TRONG CÁNH ĐỒNG CỦA CHÚA

Lạy Chúa Giê-su, trong buổi sáng bình yên này, con đến trước nhan Chúa với tất cả con người thật của con, với những điều tốt đẹp Chúa đã gieo vào lòng con, nhưng cũng với những yếu đuối, bất toàn và những cỏ lùng vẫn âm thầm mọc lên trong tâm hồn con. Con tạ ơn Chúa vì một ngày mới lại được mở ra. Con tạ ơn Chúa vì con vẫn còn được sống, được thở, được yêu thương, được bắt đầu lại và được có thêm một cơ hội để trở nên tốt hơn ngày hôm qua. Xin cho những phút đầu ngày này không bị cuốn đi trong lo toan, vội vã và những dự tính riêng, nhưng trở thành khoảng lặng thánh thiêng để con nghe được tiếng Chúa đang nói với con qua Tin Mừng.

Lạy Chúa, Chúa nói rằng người gieo hạt giống tốt là Con Người, ruộng là thế gian và hạt giống tốt là con cái Nước Trời. Con tin rằng chính Chúa đã gieo con vào cuộc đời này. Con không hiện diện trên trần gian một cách tình cờ, vô nghĩa hay vô ích. Chúa đã đặt con vào một gia đình, một cộng đoàn, một môi trường sống và một hoàn cảnh cụ thể, để đời con trở thành một hạt giống tốt, âm thầm lớn lên và sinh hoa trái. Xin cho con biết trân trọng nơi Chúa đã gieo con. Có thể mảnh đất đời con không luôn thuận lợi, có khi khô cằn, có khi đầy sỏi đá, có khi phải chịu nắng nóng, bão giông và những thử thách nặng nề, nhưng xin cho con đừng vì thế mà thất vọng, chán nản hay muốn trốn chạy. Xin giúp con tin rằng ở bất cứ nơi nào Chúa đặt con, con vẫn có thể sống tốt, vẫn có thể yêu thương, vẫn có thể phục vụ và vẫn có thể làm cho Nước Chúa lớn lên.

Lạy Chúa Giê-su, giữa cánh đồng thế gian, hạt giống tốt và cỏ lùng vẫn cùng tồn tại. Trong cuộc sống, con gặp những điều thiện lành nhưng cũng gặp không ít gian dối, ích kỷ, hận thù, ghen ghét và bất công. Có lúc con ngạc nhiên vì người tốt phải chịu thiệt thòi, còn kẻ làm điều gian ác dường như vẫn được thành công. Có lúc con mất kiên nhẫn và muốn Chúa phải can thiệp ngay, muốn nhổ bỏ những người con cho là xấu, muốn kết án những ai không sống theo suy nghĩ của con. Nhưng hôm nay, Chúa dạy con biết kiên nhẫn, biết chờ đợi và biết để quyền phán xét thuộc về Chúa. Xin tha thứ cho con vì nhiều lần con đã quá dễ dàng nhìn thấy cỏ lùng nơi người khác mà không nhận ra cỏ lùng đang mọc trong chính lòng mình. Con đã xét đoán người khác qua một lỗi lầm, đã đóng khung họ trong một quá khứ, đã dùng lời nói làm tổn thương danh dự của họ và đã không cho họ cơ hội để thay đổi.

Lạy Chúa, xin cho con hiểu rằng trong chính tâm hồn con cũng có một cánh đồng. Nơi đó, Chúa đã gieo rất nhiều hạt giống tốt: hạt giống đức tin, lòng quảng đại, sự tử tế, lòng trắc ẩn, khả năng tha thứ và khát vọng nên thánh. Nhưng kẻ thù cũng tìm cách gieo vào lòng con những hạt giống xấu: lòng kiêu ngạo, sự tự ái, tính hơn thua, lời nói cay nghiệt, ham muốn bất chính, thói quen trì hoãn, sự nguội lạnh trong cầu nguyện và thái độ dửng dưng trước đau khổ của người khác. Xin Chúa ban cho con ơn tỉnh thức để nhận ra những cỏ lùng ấy ngay khi chúng vừa xuất hiện. Xin đừng để con nuôi dưỡng sự dữ trong lòng rồi lại tìm cách che giấu bằng một vẻ ngoài đạo đức. Xin đừng để con chỉ chăm chú làm đẹp hình ảnh bên ngoài mà quên thanh luyện tâm hồn bên trong.

Lạy Chúa, xin ban cho con sự khôn ngoan để phân định điều gì đến từ Chúa và điều gì đến từ Ác Thần. Xin cho con biết nhận ra những cám dỗ rất nhỏ nhưng có thể dẫn con đi xa Chúa: một lời nói thiếu bác ái, một ánh mắt khinh thường, một sự im lặng đầy lạnh lùng, một lần cố tình không tha thứ, một chọn lựa chỉ vì lợi ích cá nhân. Xin cho con biết dừng lại trước khi làm điều gây tổn thương, biết im lặng trước khi nói lời nóng giận, biết cầu nguyện trước khi quyết định và biết đặt câu hỏi: điều con sắp làm có làm cho con trở nên giống Chúa hơn không, có đem lại bình an và sự sống cho người khác không?

Lạy Chúa Giê-su, Chúa nhắc đến mùa gặt và ngày mỗi người phải trả lời trước mặt Chúa về đời sống của mình. Xin cho con đừng sống như thể cuộc đời này không có điểm đến, như thể con không phải chịu trách nhiệm về những gì con đã nghĩ, đã nói và đã làm. Xin cho con biết sử dụng ngày hôm nay cách có ý nghĩa. Có thể con không làm được những việc lớn lao, nhưng xin cho con biết trung thành trong những việc nhỏ bé: nói một lời tử tế, làm một việc phục vụ âm thầm, nâng đỡ một người đang buồn, nhẫn nại với một người khó tính, chu toàn bổn phận với tình yêu và tránh gây gương mù gương xấu cho người khác. Xin cho con nhớ rằng mỗi chọn lựa nhỏ hôm nay đang chuẩn bị cho mùa gặt mai sau.

Lạy Chúa, Chúa nói rằng người công chính sẽ chói lọi như mặt trời trong Nước của Cha. Con không dám tự nhận mình là người công chính, nhưng con khao khát được Chúa thanh luyện và biến đổi. Xin cho ánh sáng của Chúa đi vào những vùng tối trong lòng con. Xin đốt cháy trong con những gì giả dối, ích kỷ và bất chính. Xin làm cho đời con trở nên trong sáng, không phải để con được người khác ca ngợi, nhưng để qua con, người ta có thể nhận ra lòng nhân hậu của Chúa. Xin cho con tỏa sáng bằng sự khiêm nhường, bằng lòng trung tín, bằng đời sống ngay thẳng và bằng tình yêu không tìm phần hơn cho mình.

Con xin dâng lên Chúa ngày sống hôm nay, dâng công việc, lời nói, suy nghĩ, những cuộc gặp gỡ, niềm vui và cả những khó khăn con sẽ phải đối diện. Xin gìn giữ tâm hồn con khỏi mọi điều xấu. Xin cho con không trở thành cỏ lùng làm nghẹt sự sống của người khác, nhưng trở thành hạt giống tốt đem lại bình an, hy vọng và niềm vui. Xin giúp con gieo điều thiện ngay cả khi chưa thấy kết quả, kiên trì yêu thương ngay cả khi không được đáp lại và trung thành bước đi ngay cả khi con đường phía trước còn nhiều thử thách.

Lạy Chúa Giê-su, xin cho con hôm nay có đôi tai biết lắng nghe Lời Chúa, có đôi mắt biết nhìn thấy điều tốt nơi anh chị em, có đôi tay sẵn sàng phục vụ, có đôi chân biết bước đến với người đang cần giúp đỡ và có một trái tim hiền lành, nhẫn nại như trái tim Chúa. Khi con yếu đuối, xin nâng con dậy. Khi con lạc hướng, xin dẫn con trở về. Khi cỏ lùng trong con muốn lớn lên, xin dùng ân sủng mà thanh luyện. Khi con nản lòng vì sự dữ còn hiện diện trong thế gian, xin nhắc con rằng Chúa vẫn là chủ cánh đồng, Chúa vẫn đang âm thầm hoạt động và mùa gặt cuối cùng thuộc về Chúa.

Xin Mẹ Maria, người đã đón nhận và làm cho hạt giống Lời Chúa sinh hoa trái trọn vẹn trong cuộc đời mình, đồng hành với con trong ngày mới này. Xin Mẹ dạy con biết lắng nghe, suy niệm và đem Lời Chúa ra thực hành. Xin cho con biết sống mỗi ngày như một hạt giống nhỏ bé được gieo vào lòng đời, âm thầm mục nát đi cho tình yêu, để một ngày kia con cũng được cùng với những người công chính chói lọi trong Nước của Cha trên trời.

Lạy Chúa, con xin thuộc trọn về Chúa. Xin Chúa làm chủ tâm hồn, công việc và ngày sống của con. Xin cho mọi điều con nghĩ, mọi lời con nói và mọi việc con làm hôm nay đều trở thành những hạt giống tốt được gieo vào cánh đồng của Chúa. Amen.

Lm. Anmai, CSsR

ĐỪNG VỘI NHỔ CỎ LÙNG TRONG CÁNH ĐỒNG ĐỜI MÌNH

Dụ ngôn cỏ lùng trong ruộng là một trong những dụ ngôn khiến người nghe phải giật mình, bởi Đức Giê-su không chỉ nói về thế gian bên ngoài, về người tốt và kẻ xấu, về ánh sáng và bóng tối, nhưng Người còn nói về chính cánh đồng tâm hồn của mỗi người. Trong cánh đồng ấy, Thiên Chúa đã gieo hạt giống tốt. Người gieo vào lòng ta sự thiện, lòng yêu thương, niềm tin, hy vọng, lòng quảng đại, sự bao dung và khát vọng nên thánh. Thế nhưng, giữa lúc con người không tỉnh thức, kẻ thù cũng âm thầm gieo vào đó những hạt giống khác: ích kỷ, ganh tị, kiêu căng, giận dữ, thù hận, giả dối và những ham muốn làm ta xa Chúa. Bởi thế, không ai trong chúng ta chỉ toàn là lúa tốt, cũng chẳng ai chỉ hoàn toàn là cỏ lùng. Trong cùng một con người, có khi ta rất quảng đại nhưng cũng có lúc hẹp hòi; có khi ta cầu nguyện sốt sắng nhưng cũng có lúc sống lạnh nhạt; có khi ta nói những lời rất đẹp về tình yêu nhưng lại làm tổn thương người gần gũi nhất. Ánh sáng và bóng tối vẫn cùng tồn tại trong ta, giằng co từng ngày, từng giờ, từng lựa chọn nhỏ bé của đời sống.

Điều đáng suy nghĩ là Thiên Chúa không cho các đầy tớ nhổ ngay cỏ lùng. Người kiên nhẫn chờ đến mùa gặt. Sự kiên nhẫn ấy không phải là thái độ dung túng cho điều xấu, nhưng là lòng thương xót dành cho con người đang còn có thể đổi thay. Thiên Chúa biết nếu nhổ cỏ lùng quá sớm, người ta có thể nhổ lầm cả lúa tốt. Con người thường nhìn bằng đôi mắt vội vàng, đánh giá nhau qua một lỗi lầm, một lời nói hay một biến cố. Chỉ cần ai đó sa ngã một lần, ta dễ đóng khung họ trong quá khứ. Chỉ cần ai đó làm ta tổn thương, ta dễ xem họ là người xấu. Chỉ cần thấy một khuyết điểm, ta có thể quên hết bao điều tốt lành nơi họ. Nhưng Thiên Chúa thì khác. Người nhìn thấy trong kẻ tội lỗi một con người vẫn còn có thể hoán cải; Người nhìn thấy trong người yếu đuối một mầm sống đang chờ được chữa lành; Người nhìn thấy trong một cuộc đời tưởng như hư mất một khả năng trở về. Nếu Thiên Chúa cũng vội vàng như chúng ta, có lẽ chẳng ai trong chúng ta còn đứng vững. Nếu Người xét xử ta ngay trong những lần ta yếu đuối nhất, có lẽ ta đã không còn cơ hội để làm lại cuộc đời.

Dụ ngôn này mời gọi ta đừng vội làm quan tòa của anh chị em mình. Có những điều ta thấy chưa chắc đã là tất cả sự thật. Có những người hôm nay đang là cỏ lùng nhưng ngày mai có thể trở thành lúa tốt nhờ ơn Chúa. Có những con người đang sống sai lạc, nhưng bên trong họ vẫn còn một tiếng gọi âm thầm của lương tâm. Có những người đã làm ta đau, nhưng chính họ cũng đang mang những vết thương sâu hơn mà ta không hề biết. Thay vì vội nhổ, vội kết án, vội loại trừ, người môn đệ của Chúa được mời gọi biết chờ đợi, cầu nguyện, nâng đỡ và tạo cho người khác một con đường trở về. Kiên nhẫn với người khác không phải là yếu đuối, nhưng là tin vào quyền năng biến đổi của ân sủng. Bao dung không phải là xem nhẹ điều sai trái, nhưng là không đồng hóa một con người với lỗi lầm của họ. Người có thể đã phạm tội, nhưng họ không chỉ là tội lỗi. Người có thể đã ngã xuống, nhưng họ vẫn có thể đứng lên. Người có thể đang xa Chúa, nhưng Chúa chưa bao giờ ở xa họ.

Tuy nhiên, lòng thương xót của Thiên Chúa không có nghĩa là con người có thể sống thế nào cũng được. Tin Mừng hôm nay nói rất rõ về mùa gặt và ngày phán xét. Sẽ có một ngày mọi điều được đưa ra ánh sáng. Sẽ có một ngày sự thật không còn bị che giấu, điều thiện được tỏ lộ và sự dữ bị loại trừ. Đức Giê-su nói đến lò lửa, đến tiếng khóc lóc và nghiến răng không phải để đe dọa, nhưng để cảnh tỉnh con người rằng đời sống này có trách nhiệm, mỗi chọn lựa đều để lại hậu quả và mỗi người phải trả lời trước Thiên Chúa về cách mình đã sống. Thiên Chúa kiên nhẫn, nhưng không phải vì thế mà ta được phép trì hoãn hoán cải. Người thương xót, nhưng lòng thương xót ấy đòi ta phải can đảm bước ra khỏi tội lỗi. Người cho ta thời gian, nhưng thời gian ấy là cơ hội để đổi đời, không phải để tiếp tục gieo thêm cỏ lùng.

Có khi ta dành quá nhiều thời gian để tìm cỏ lùng trong cánh đồng của người khác mà quên nhìn lại ruộng lòng mình. Ta dễ nhận ra sự ích kỷ của người bên cạnh nhưng lại không thấy cái tôi quá lớn trong mình. Ta dễ phê phán sự giả hình của người khác nhưng lại không thành thật với chính mình. Ta dễ trách người khác thiếu bác ái nhưng lại dùng lời nói làm họ tổn thương. Tin Mừng mời gọi ta quay về, không phải để tuyệt vọng vì thấy mình còn nhiều cỏ lùng, nhưng để khiêm tốn xin Chúa thanh luyện. Cỏ lùng trong lòng không bị nhổ bằng sự nóng nảy hay bằng quyết tâm tự sức mình, nhưng được loại dần bằng cầu nguyện, bằng Lời Chúa, bằng các bí tích, bằng những chọn lựa yêu thương cụ thể và bằng sự kiên trì mỗi ngày. Mỗi lần ta biết nén lại một lời cay nghiệt, một cọng cỏ lùng được nhổ đi. Mỗi lần ta tha thứ dù lòng còn đau, một hạt lúa tốt được lớn lên. Mỗi lần ta chọn sự thật thay cho gian dối, chọn khiêm nhường thay cho tự ái, chọn phục vụ thay cho tìm mình, cánh đồng tâm hồn lại xanh hơn một chút.

Đức Giê-su nói: “Bấy giờ người công chính sẽ chói lọi như mặt trời trong Nước của Cha họ.” Người công chính không phải là người chưa bao giờ yếu đuối hay sa ngã, nhưng là người đã để Chúa thanh luyện mình qua từng ngày. Họ chói lọi không phải bởi thành tích riêng, nhưng bởi ánh sáng của Thiên Chúa đã thấm vào cuộc đời họ. Họ đã đi qua những cuộc chiến âm thầm với chính mình, đã nhiều lần ngã xuống rồi lại đứng lên, đã nhiều lần muốn buông xuôi nhưng vẫn chọn trung thành. Cuộc đời họ có thể không ồn ào, không được ai biết đến, nhưng từng việc nhỏ họ làm trong yêu thương đều trở thành ánh sáng trước mặt Chúa.

Lời Chúa hôm nay vừa an ủi vừa cảnh tỉnh chúng ta. An ủi vì Thiên Chúa kiên nhẫn với những yếu đuối của ta, không vội loại trừ ta khi ta còn bất toàn. Cảnh tỉnh vì sẽ có một mùa gặt, và ta không thể sống mãi trong sự mập mờ giữa ánh sáng và bóng tối. Ta cần chọn mình muốn trở thành hạt giống nào trong cánh đồng của Chúa. Mỗi ngày sống là một lần chọn lựa. Hoặc ta để hạt giống Nước Trời lớn lên bằng yêu thương, chân thành và phục vụ; hoặc ta để cỏ lùng lan rộng bằng ích kỷ, hận thù và dửng dưng. Thiên Chúa vẫn kiên nhẫn chờ đợi, nhưng Người cũng mong ta đừng phụ lòng kiên nhẫn ấy.

Xin Chúa cho chúng ta biết kiên nhẫn với bản thân mà không dễ dãi, kiên nhẫn với người khác mà không thỏa hiệp với điều xấu, biết nhìn anh chị em bằng ánh mắt của lòng thương xót và biết nhìn chính mình bằng sự thật. Xin cho ta đừng mải mê nhổ cỏ lùng nơi người khác, nhưng biết chăm sóc hạt giống tốt Chúa đã gieo trong lòng mình. Và xin cho đến ngày mùa gặt, cuộc đời ta tuy còn nhiều bất toàn, nhưng vẫn là một cánh đồng có thật nhiều bông lúa của yêu thương, hy sinh, trung tín và lòng nhân hậu, để ta được chói lọi trong Nước của Cha như mặt trời không bao giờ tắt.

Lm. Anmai, CSsR

LÚA TỐT, CỎ LÙNG VÀ SỰ NHẪN NẠI CỦA THIÊN CHÚA

“Chẳng phải ông đã gieo giống tốt trong ruộng của ông sao? Thế thì cỏ lùng ở đâu mà ra vậy?” (Mt 13,27). Câu hỏi của những người đầy tớ trong dụ ngôn có lẽ cũng là câu hỏi của nhiều Kitô hữu trong Hội Thánh sơ khai, khi họ nhìn thấy trong cộng đoàn đức tin vẫn còn những người yếu đuối, bất toàn, thậm chí có những người sống trái ngược với Tin Mừng. Người ta dễ nghĩ rằng Hội Thánh phải là nơi chỉ dành cho những người tốt lành, đạo đức và thánh thiện; còn những người tội lỗi, lầm lạc hay gây gương xấu thì cần phải loại bỏ ngay. Vì thế, các đầy tớ đã nóng lòng thưa với chủ ruộng: “Ông có muốn chúng tôi ra nhặt đi không?” Phải chăng họ cũng đang muốn hỏi: Có cần phải trục xuất những người ấy ra khỏi cộng đoàn hay không? Có cần làm cho thửa ruộng của Thiên Chúa trở nên hoàn toàn tinh sạch bằng cách loại bỏ tất cả những gì mà con người cho là cỏ lùng hay không?

Thế nhưng, câu trả lời của ông chủ ruộng lại hoàn toàn khác với sự nóng nảy của các đầy tớ: “Đừng, sợ rằng khi gom cỏ lùng, các anh làm bật luôn rễ lúa. Cứ để cả hai cùng lớn lên cho tới mùa gặt” (Mt 13,28-29). Lời từ chối ấy không phải là sự thỏa hiệp với sự dữ, cũng không phải là thái độ dửng dưng trước điều xấu, nhưng là dấu chỉ của sự khôn ngoan, nhẫn nại và lòng thương xót vô biên của Thiên Chúa. Thiên Chúa biết rõ đâu là lúa, đâu là cỏ lùng. Người cũng biết rõ những gì đang diễn ra trong sâu thẳm tâm hồn mỗi người. Nhưng Người không vội vàng kết án, không hấp tấp loại trừ, bởi Người luôn dành cho con người thời gian để hoán cải, cơ hội để đổi thay và con đường để trở về.

Chúng ta thường thiếu kiên nhẫn với người khác. Chỉ cần một người phạm sai lầm, chúng ta dễ dàng đóng khung họ trong quá khứ. Chỉ cần một người có vài khuyết điểm, chúng ta vội cho rằng họ không còn xứng đáng để được yêu thương, cảm thông hay tin tưởng. Có khi chúng ta cũng mang tâm trạng của hai môn đệ Giacôbê và Gioan, muốn xin lửa từ trời xuống thiêu hủy cả một làng Samari chỉ vì dân làng không đón tiếp Chúa Giêsu (x. Lc 9,54). Chúng ta muốn sự dữ phải biến mất ngay lập tức, muốn người xấu phải bị trừng phạt tức khắc, muốn những ai không giống mình phải bị loại ra ngoài. Nhưng đường lối của Thiên Chúa không phải là đường lối của sự nóng giận. Người không dập tắt tim đèn còn khói, không bẻ gãy cây lau bị giập, nhưng kiên nhẫn đợi chờ từng tâm hồn hồi sinh.

Chúng ta đang sống trong một thế giới vàng thau lẫn lộn, nơi ánh sáng và bóng tối, điều thiện và điều ác, chân lý và giả trá vẫn đan xen với nhau. Có những lúc người ta khó phân biệt lúa với cỏ lùng, bởi ngay trong điều tốt vẫn có thể ẩn chứa những động cơ chưa hoàn toàn trong sáng, và ngay trong một con người tưởng như xấu xa vẫn có thể lóe lên những tia sáng của lòng nhân hậu. Một người hôm nay đang sống tốt có thể ngày mai sa ngã. Một người hôm nay đang lạc lối có thể ngày mai trở về và trở nên một gié lúa trĩu hạt. Cuộc đời con người là một hành trình còn dang dở, nên chúng ta không thể vội vàng đưa ra lời phán quyết cuối cùng về bất cứ ai. Chỉ Thiên Chúa mới nhìn thấy toàn bộ hành trình, những chiến đấu âm thầm, những nước mắt giấu kín, những lần vấp ngã và những cố gắng đứng lên của mỗi tâm hồn.

Người đầu tiên được Đức Giêsu bảo đảm vào Nước Trời lại là một người gian phi bị đóng đinh bên cạnh Người. Nhiều vị thánh mà hôm nay chúng ta kính nhớ cũng từng có một quá khứ đầy yếu đuối, lầm lạc và tội lỗi. Thánh Phaolô từng bắt bớ các Kitô hữu. Thánh Augustinô từng sống trong những đam mê và khắc khoải. Thánh Phêrô từng ba lần chối Thầy. Nếu con người chỉ nhìn vào một đoạn đời và vội vàng kết án, có lẽ thế giới đã không có những vị thánh lớn lao ấy. Nhưng Thiên Chúa nhìn thấy nơi họ một mầm lúa tốt còn đang bị che khuất. Người kiên nhẫn chờ đợi, âm thầm vun trồng, tưới gội bằng ân sủng và biến đổi họ bằng tình yêu.

Khi đặt câu hỏi: “Tôi là lúa hay là cỏ lùng?”, có lẽ không ai trong chúng ta có thể trả lời một cách hoàn toàn chắc chắn. Bởi trong chính trái tim mình, chúng ta vẫn nhận ra một cuộc giằng co không ngừng giữa ánh sáng và bóng tối, giữa tiếng gọi của Thiên Chúa và sự lôi kéo của thế gian, giữa khát vọng nên thánh và những yếu đuối của xác thịt. Có lúc chúng ta cảm thấy mình thuộc trọn về Chúa, sẵn sàng yêu thương, tha thứ và dấn thân. Nhưng cũng có lúc ích kỷ, kiêu căng, ghen ghét, nóng giận và đam mê lại thống trị tâm hồn. Ngay cả trong những việc tốt chúng ta làm, đôi khi vẫn còn pha trộn một chút tìm kiếm danh tiếng, muốn được công nhận hoặc mong người khác biết đến công lao của mình.

Như thế, cỏ lùng không chỉ mọc trong thế giới, trong Hội Thánh hay nơi người khác. Cỏ lùng còn mọc ngay trong thửa ruộng của lòng ta. Có những gốc cỏ lùng mang tên tự ái, tham vọng, thành kiến, ganh tị, dửng dưng, xét đoán và thiếu lòng thương xót. Có những gốc cỏ đã bám rễ rất sâu, khiến chúng ta nhiều lần muốn nhổ mà vẫn chưa thể nhổ hết. Thế nhưng, Thiên Chúa vẫn chấp nhận chúng ta trong tình trạng bất toàn ấy. Không phải Người dung túng cho tội lỗi, nhưng bởi Người tin rằng chúng ta vẫn có thể đổi thay. Nếu Thiên Chúa nghiêm khắc trừng phạt chúng ta ngay sau mỗi lần phạm tội, có lẽ chẳng ai còn có thể đứng vững. Chúng ta còn được sống, còn có cơ hội làm lại, còn được nghe Lời Chúa và đón nhận các bí tích chính là vì lòng thương xót của Người vẫn đang kiên nhẫn chờ đợi.

Dụ ngôn cỏ lùng nhắc chúng ta đừng tiếm quyền xét xử của Thiên Chúa. Chúng ta không được tự cho mình quyền kết án một con người, càng không được nhân danh sự thánh thiện để loại trừ người khác. Hội Thánh không phải là một viện bảo tàng trưng bày những người hoàn hảo, nhưng là ngôi nhà của những con người đang được chữa lành. Hội Thánh có những vị thánh, nhưng cũng có những tội nhân đang tập bước đi trên con đường nên thánh. Trong Hội Thánh có người mạnh mẽ nâng đỡ người yếu đuối, có người đã đứng lên dìu người đang ngã xuống, có người đã tìm được đường trở về và cũng có người vẫn đang lạc lối. Điều cần thiết không phải là đóng cửa trước mặt người tội lỗi, nhưng là mở ra cho họ một con đường hoán cải.

Tuy nhiên, sự nhẫn nại của Thiên Chúa không có nghĩa là chúng ta được phép thỏa hiệp với sự dữ hay khoanh tay đứng nhìn điều ác lan tràn. Đức Giêsu dạy chúng ta không được nhổ cỏ lùng bằng thái độ bạo lực và kết án, nhưng Người vẫn mời gọi chúng ta kiên quyết chống lại sự dữ bằng sự thật, công lý và tình yêu. Người Kitô hữu không thể nhân danh lòng bao dung để làm ngơ trước bất công, không thể nhân danh sự kiên nhẫn để im lặng trước những người bị tổn thương, áp bức và loại trừ. Chúng ta được mời gọi xây dựng một thế giới công bình hơn, bảo vệ phẩm giá con người, lên tiếng cho những người không có tiếng nói và dám hy sinh vì điều thiện. Nhưng cuộc chiến ấy phải bắt đầu từ chính lòng mình.

Có lẽ gốc cỏ lùng đầu tiên cần phải nhổ không phải là nơi người khác, mà là trong chính tâm hồn ta. Trước khi sửa lỗi người khác, hãy xin Chúa cho ta thấy những sai lỗi của mình. Trước khi kết án sự kiêu ngạo của ai đó, hãy nhìn lại những lần ta muốn hơn người. Trước khi trách người khác ích kỷ, hãy xét xem ta đã thực sự biết cho đi hay chưa. Trước khi phê phán ai đó thiếu lòng thương xót, hãy tự hỏi ta đã bao lần khép lòng trước nỗi đau của anh chị em. Khi mỗi người biết chăm sóc thửa ruộng lòng mình, biết nhổ đi những gốc cỏ của tội lỗi và vun trồng những hạt giống yêu thương, thế giới sẽ bớt đi rất nhiều bóng tối.

Đức Giêsu đã bước vào một thế giới đầy cỏ lùng. Người bị chống đối, bị vu khống, bị phản bội và cuối cùng bị đóng đinh. Bề ngoài, tưởng như sự dữ đã nuốt chửng Người. Nhưng chính trên thập giá, Đức Giêsu đã chiến thắng sự dữ không bằng bạo lực, nhưng bằng tình yêu; không bằng sự hủy diệt, nhưng bằng tha thứ; không bằng loại trừ, nhưng bằng hiến mình. Sự phục sinh của Người là lời khẳng định rằng cỏ lùng sẽ không có tiếng nói cuối cùng. Sự dữ có thể lớn lên, có thể gây tổn thương, có thể làm con người đau khổ, nhưng sự dữ không bao giờ có thể chiến thắng tình yêu của Thiên Chúa.

Cuộc đời Kitô hữu vì thế là một hành trình kiên trì cộng tác với ân sủng để làm cho hạt giống tốt trong lòng mình được lớn lên. Mỗi ngày, chúng ta phải chọn sống hiền lành thay vì nóng giận, chọn tha thứ thay vì nuôi hận thù, chọn sự thật thay vì gian dối, chọn phục vụ thay vì tìm kiếm quyền lực, chọn khiêm nhường thay vì kiêu ngạo. Sự thánh thiện không đến trong một ngày, nhưng được hình thành từ những lựa chọn nhỏ bé và trung tín mỗi ngày. Thiên Chúa vẫn kiên nhẫn với chúng ta, nên chúng ta cũng phải biết kiên nhẫn với chính mình và với anh chị em.

Đến mùa gặt, chính Thiên Chúa sẽ phân định lúa và cỏ lùng. Phần chúng ta hôm nay không phải là kết án, nhưng là sống sao để trở thành những gié lúa tốt trong cánh đồng của Người. Đừng quá bận tâm nhìn xem người khác là lúa hay cỏ lùng. Hãy tự hỏi mình đã sinh được những hoa trái nào của yêu thương, bình an, công chính và lòng thương xót. Hãy để Thiên Chúa thanh luyện thửa ruộng lòng ta, để những gì là cỏ lùng được nhổ bỏ từng ngày, và những gì là hạt giống Nước Trời được lớn lên, trổ bông và sinh nhiều hoa trái.

Lm. Anmai, CSsR

NHÂN HẬU VÀ TỪ BI LÀ TÊN CỦA THIÊN CHÚA

Nhân hậu và từ bi là tên của Thiên Chúa. Đó không phải là một danh xưng do con người nghĩ ra để tự an ủi mình giữa những ngày khốn khó, nhưng là chính Danh Thiên Chúa đã mặc khải cho Mô-sê. Thiên Chúa là Đấng nhân hậu và từ bi, chậm giận, giàu tình thương và lòng thành tín. Suốt dòng lịch sử cứu độ, dân Ít-ra-en đã nhiều lần cảm nghiệm chân lý ấy. Họ được Chúa tuyển chọn, giải thoát khỏi ách nô lệ, dẫn qua Biển Đỏ, nuôi dưỡng trong sa mạc và đưa vào miền đất hứa. Thế nhưng, hết lần này đến lần khác, họ lại quên Chúa, chạy theo ngẫu tượng, sống bất trung với giao ước và khước từ những lời cảnh tỉnh của các ngôn sứ. Mỗi khi lìa xa Thiên Chúa, họ liền rơi vào cảnh khốn cùng: chiến tranh, đói kém, dịch bệnh, lưu đày và chết chóc. Ngôn sứ đã đau đớn thốt lên: “Tôi bước ra đồng nội: này kẻ chết vì gươm, quay trở lại đô thành: nọ bao người đói lả”. Đó không phải vì Thiên Chúa vui thích khi thấy con người đau khổ, nhưng bởi khi rời bỏ nguồn sống, con người tự đẩy mình vào bóng tối; khi từ chối đường ngay nẻo chính, con người tự chuốc lấy hậu quả của những chọn lựa sai lầm.

Trong hoạn nạn, dân Chúa tỉnh ngộ. Họ nhận ra mình đã phạm tội, đã bội nghĩa với Đấng từng yêu thương và gìn giữ họ. Họ không còn biện minh, không đổ lỗi, nhưng khiêm tốn thú nhận: “Lạy Chúa, chúng con nhận rằng mình gian ác và cha ông sai lỗi đã nhiều. Quả chúng con đều đắc tội với Chúa! Vì Danh Thánh, xin Chúa đừng chê bỏ chúng con”. Họ kêu cầu Danh Thánh Chúa, bởi họ biết Danh ấy là nhân hậu và từ bi. Họ biết mình không có công trạng nào để đòi hỏi, chẳng có lý lẽ nào để tự bào chữa. Điều duy nhất họ còn có thể bám víu chính là lòng thương xót của Thiên Chúa. Và quả thật, Thiên Chúa không bao giờ khinh chê một tâm hồn tan nát khiêm cung. Người luôn rộng lượng tha thứ cho kẻ thật lòng trở về. Người không tha thứ vì con người xứng đáng, nhưng vì Người là tình yêu. Người không cứu con người vì họ vô tội, nhưng vì họ là con cái Người. Lòng thương xót của Chúa luôn lớn hơn tội lỗi của con người, miễn là con người đừng tuyệt vọng và khước từ bàn tay đang mở rộng của Người.

Lòng nhân hậu và từ bi ấy còn được diễn tả thật rõ ràng trong dụ ngôn lúa tốt và cỏ lùng. Người chủ ruộng biết rõ cỏ lùng do kẻ thù gieo vào giữa lúa. Ông cũng biết cỏ lùng có thể gây hại cho mùa màng. Thế nhưng, khi các đầy tớ xin đi nhổ cỏ, ông lại bảo: “Đừng, sợ rằng khi gom cỏ lùng, các anh làm bật luôn rễ lúa. Cứ để cả hai cùng lớn lên cho tới mùa gặt”. Lời ấy không có nghĩa Thiên Chúa dung túng cho điều dữ, càng không có nghĩa Người không phân biệt thiện ác. Trái lại, Người thấy rất rõ mọi điều kín ẩn trong lòng người. Nhưng Thiên Chúa không vội kết án. Người không nóng nảy loại trừ. Người kiên nhẫn chờ đợi, bởi Người hiểu sự mong manh của con người và biết rằng một tâm hồn hôm nay còn khô cứng vẫn có thể ngày mai được biến đổi. Thiên Chúa nhân hậu nên không cho nhổ ngay cỏ lùng. Thiên Chúa từ bi nên chịu đựng lỗi lầm, tội ác và những bất trung của con người. Thiên Chúa kiên nhẫn nên chờ đợi đến cùng. Người sợ rằng sự trừng phạt vội vàng sẽ làm tổn thương những mầm sống còn yếu ớt. Người không muốn một người tội lỗi phải chết, nhưng muốn họ ăn năn và được sống.

Con người thường không có được sự kiên nhẫn ấy. Ta dễ dàng đóng khung người khác trong quá khứ của họ. Chỉ một lần sai lầm, ta có thể xem họ là người xấu. Chỉ một vấp ngã, ta có thể gạt họ ra khỏi cộng đoàn. Chỉ một lời nói làm ta tổn thương, ta sẵn sàng kết luận họ không còn gì tốt đẹp. Ta muốn nhổ ngay cỏ lùng, nhưng lại quên rằng có khi chính mình cũng đang mang trong lòng biết bao hạt giống xấu. Ta nhìn thấy lỗi của người khác rất nhanh, nhưng lại chậm nhận ra những ích kỷ, nóng nảy, kiêu căng và bất công nơi bản thân. Thiên Chúa thì khác. Người nhìn thấy toàn bộ hành trình của một đời người. Người biết đằng sau một hành vi xấu có thể là một tuổi thơ bị tổn thương, một quá khứ thiếu tình thương, một cuộc đời chưa từng được ai kiên nhẫn dìu dắt. Người không gọi điều dữ là điều tốt, nhưng Người vẫn nhìn thấy nơi kẻ xấu khả năng trở nên tốt. Người không xem nhẹ tội lỗi, nhưng Người không đồng hóa tội nhân với tội lỗi của họ. Người luôn để lại một con đường trở về.

Thật lạ lùng thay lòng từ bi nhân hậu của Thiên Chúa! Người luôn tìm cách tha thứ hơn là kết án, tìm lý do để cứu hơn là lý do để loại trừ, tìm một đốm sáng còn sót lại trong tâm hồn con người hơn là chỉ nhìn vào bóng tối đang bao phủ. Dù con người phản bội, Người vẫn trung thành. Dù con người trốn chạy, Người vẫn lên đường tìm kiếm. Dù con người đóng cửa tâm hồn, Người vẫn kiên nhẫn đứng ngoài mà gõ. Chúa cho ta đủ thời giờ, đủ cơ hội, đủ lời nhắc nhở và đủ những con người tốt lành để nâng ta dậy. Người gửi đến những biến cố vui buồn, những thất bại, những giọt nước mắt, những cuộc gặp gỡ và cả những lần lương tâm cắn rứt như những tiếng chuông gọi ta trở về. Không ai có thể nói rằng Chúa không cho mình cơ hội. Chỉ đáng sợ là ta có nghe tiếng Chúa hay không, có chịu mở lòng hay không, có dám nhìn nhận tội lỗi và bước ra khỏi con đường cũ hay không.

Tuy nhiên, lòng thương xót của Thiên Chúa không được phép trở thành lý do để con người trì hoãn việc hoán cải. Chúa kiên nhẫn, nhưng thời giờ của đời người có hạn. Chúa chờ đợi, nhưng mùa gặt rồi sẽ đến. Chúa không muốn kết án, nhưng con người vẫn phải chịu trách nhiệm về những chọn lựa của mình. Dụ ngôn cỏ lùng kết thúc bằng hình ảnh mùa gặt, khi lúa được đưa vào kho và cỏ lùng bị thiêu đốt. Điều đó nhắc ta rằng lòng thương xót không xóa bỏ công lý, nhưng cho con người thời gian để trở về trước khi công lý được thực hiện. Chúa không vội phạt, nhưng cũng không thể coi điều ác như không có. Người kiên nhẫn chờ đợi không phải để ta tiếp tục phạm tội, nhưng để ta có cơ hội sám hối. Thời gian Chúa ban là hồng ân, không phải là giấy phép để sống buông thả.

Vì thế, hãy tin tưởng nơi Chúa và mau mắn ăn năn hối cải. Đừng bao giờ nghĩ tội mình quá lớn khiến Chúa không thể tha thứ. Không có vực sâu nào mà lòng thương xót Chúa không thể chạm tới. Không có bóng tối nào mà ánh sáng Chúa không thể chiếu soi. Không có một cuộc đời tan vỡ nào mà Chúa không thể chữa lành và làm lại từ đầu. Nhưng cũng đừng tự ru ngủ mình bằng suy nghĩ rằng ngày mai vẫn còn thời gian. Ta không biết giờ nào kẻ trộm đến. Ta không biết ngày nào hành trình dương thế kết thúc. Điều ta có chắc chắn chỉ là giây phút hiện tại. Hôm nay là ngày Chúa mở cửa. Hôm nay là lúc ta có thể trở về. Hôm nay là cơ hội để xin lỗi, để tha thứ, để từ bỏ một thói quen xấu, để nối lại một tương quan, để quỳ xuống trong Bí tích Hòa giải và để bắt đầu lại với Chúa.

Tin vào Thiên Chúa nhân hậu và từ bi không làm ta sống dễ dãi, nhưng giúp ta can đảm đứng lên sau mỗi lần vấp ngã. Tin vào lòng thương xót không khiến ta coi thường tội lỗi, nhưng thúc đẩy ta ghét tội và yêu mến Đấng đã tha thứ cho mình. Và khi đã cảm nghiệm được lòng Chúa bao dung, ta cũng được mời gọi trở nên bao dung với anh chị em. Đừng vội nhổ cỏ lùng trong cuộc đời người khác. Đừng đóng cửa trước một người đang muốn làm lại. Đừng kết án khi ta chưa hiểu hết những đau khổ họ đã trải qua. Hãy kiên nhẫn như Chúa đã kiên nhẫn với ta, hãy tha thứ như Chúa vẫn hằng tha thứ và hãy trao cho nhau những cơ hội để đổi mới. Có thể chính nhờ sự kiên nhẫn của ta mà một người đang lạc xa tìm được đường trở về. Có thể chính nhờ lòng nhân hậu của ta mà một tâm hồn khô cằn lại nảy sinh những hạt giống tốt lành.

Nhân hậu và từ bi là tên của Thiên Chúa. Ai thật sự tin vào Danh ấy sẽ không tuyệt vọng vì quá khứ của mình, cũng không tuyệt tình với những yếu đuối của người khác. Hãy trở về khi cửa lòng thương xót vẫn còn rộng mở. Hãy để Chúa nhổ khỏi lòng ta những gốc rễ của kiêu căng, ích kỷ, hận thù và gian dối. Hãy để hạt giống tốt của Lời Chúa lớn lên, sinh hoa trái trong đời ta. Và trong từng ngày sống, hãy trở nên một dấu chỉ nhỏ bé của Thiên Chúa nhân hậu giữa một thế giới đang có quá nhiều xét đoán, loại trừ và lạnh lùng. Bởi cuối cùng, điều cứu được con người không phải là những lời kết án, nhưng là tình yêu kiên nhẫn; không phải là sự tuyệt vọng, nhưng là lòng thương xót mở ra một con đường trở về.

Lm. Anmai, CSsR

KIÊN NHẪN LÀ GƯƠNG MẶT CỦA NIỀM HY VỌNG

Kiên nhẫn là một trong những bộ mặt đẹp nhất của niềm hy vọng Kitô giáo. Người kiên nhẫn không phải là người thụ động ngồi yên trước sự dữ, cũng không phải là người nhắm mắt làm ngơ trước những bất công của cuộc đời. Kiên nhẫn là biết tin rằng lịch sử không hoàn toàn nằm trong tay con người, nhưng luôn ở trong bàn tay quan phòng của Thiên Chúa. Con người có thể tính toán, sắp đặt, xây dựng và đôi khi phá đổ, nhưng chính Thiên Chúa mới là Đấng âm thầm dẫn đưa mọi sự đến cùng đích mà Người đã muốn. Có những điều hôm nay ta chưa hiểu, có những biến cố khiến ta hoang mang, có những con người làm ta thất vọng, nhưng người có đức tin vẫn không tuyệt vọng, bởi họ biết rằng Thiên Chúa có thể viết thẳng trên những đường cong của lịch sử và làm nảy sinh điều thiện ngay giữa những đổ vỡ của con người.

Dụ ngôn cỏ lùng trong ruộng lúa gợi lên một trong những thảm kịch lớn của nhân loại, đó là tham vọng muốn thanh lọc thế giới bằng bạo lực. Ở thời đại nào cũng có những con người cho rằng mình nắm giữ chân lý tuyệt đối, còn những ai không giống mình đều phải bị loại bỏ. Từ những bạo chúa thời cổ đại cho đến các chế độ độc tài trong lịch sử, từ những cuộc thanh trừng đẫm máu cho đến các cuộc chiến đang diễn ra trên thế giới hôm nay, người ta vẫn thường nhân danh một lý tưởng tốt đẹp để loại trừ, kết án và tiêu diệt nhau. Người ta tưởng mình đang nhổ cỏ lùng, nhưng cuối cùng lại giẫm nát cả cánh đồng lúa. Người ta muốn xây dựng một xã hội hoàn hảo, nhưng lại bắt đầu bằng việc hủy diệt con người. Người ta muốn bảo vệ chân lý, nhưng lại sử dụng dối trá; muốn kiến tạo hòa bình, nhưng lại gây nên chiến tranh; muốn bảo vệ sự sống, nhưng lại không ngần ngại cướp đi sự sống của người khác.

Lời của ông chủ ruộng: “Cứ để cả hai cùng lớn lên cho tới mùa gặt” không phải là lời dung túng cho sự dữ, nhưng là lời mời gọi con người biết khiêm tốn trước mầu nhiệm của lòng người. Chỉ một mình Thiên Chúa mới nhìn thấu tận đáy tâm hồn. Chúng ta chỉ nhìn thấy một hành động, nhưng không thấy được cả một cuộc đời; chỉ nghe được một lời nói, nhưng không biết được những vết thương đang ẩn giấu; chỉ nhìn thấy một lỗi lầm, nhưng không biết người ấy đã phải chiến đấu và đau khổ như thế nào. Có khi người mà hôm nay chúng ta vội kết án là cỏ lùng, ngày mai lại trở nên một bông lúa trĩu hạt nhờ ơn hoán cải. Có khi người mà chúng ta tưởng là tốt lành, bên trong lại chất chứa biết bao kiêu căng, ích kỷ và gian dối. Bởi thế, phán xét cuối cùng không thuộc về chúng ta. Thiên Chúa không trao cho con người quyền kết án linh hồn của nhau, nhưng trao cho chúng ta bổn phận yêu thương, sửa dạy, cầu nguyện và kiên nhẫn chờ đợi.

Dụ ngôn cỏ lùng còn đưa chúng ta trở về với một thảm kịch sâu xa hơn, đó là thảm kịch diễn ra ngay trong lòng mỗi người. Cánh đồng có lúa tốt và cỏ lùng không chỉ là thế giới, xã hội hay Giáo Hội, nhưng trước hết là tâm hồn của chính chúng ta. Trong mỗi người đều có ánh sáng và bóng tối, quảng đại và ích kỷ, khiêm nhường và kiêu căng, lòng thương xót và sự cay nghiệt. Có những lúc ta muốn sống tốt, nhưng rồi lại để mình bị cuốn vào những yếu đuối rất quen thuộc. Có những lúc ta muốn tha thứ, nhưng lòng vẫn nhớ mãi vết thương. Có những lúc ta muốn cầu nguyện, nhưng tâm trí lại chạy theo vô số lo toan. Có những lúc ta muốn nói một lời yêu thương, nhưng môi miệng lại thốt ra lời làm đau người khác. Thánh Phaolô đã diễn tả cuộc giằng co ấy bằng một lời thú nhận rất chân thành: “Điều thiện tôi muốn thì tôi không làm, còn điều ác tôi không muốn thì tôi lại làm.”

Nhận ra cỏ lùng trong lòng mình là bước khởi đầu của sự khiêm nhường. Người không nhìn thấy sự yếu đuối của bản thân rất dễ trở nên nghiêm khắc với người khác. Người tưởng mình hoàn hảo thường thích kết án. Người không ý thức về những lần mình đã được tha thứ thường rất khó tha thứ cho anh em. Trái lại, ai đã từng khóc vì tội lỗi của mình, từng cảm nghiệm sự kiên nhẫn của Thiên Chúa, từng nhận ra mình được Chúa nâng dậy sau những lần vấp ngã, người ấy sẽ biết nhìn người khác bằng ánh mắt cảm thông hơn. Khi biết mình cũng có cỏ lùng, ta sẽ bớt nóng vội trong việc nhổ cỏ nơi người khác. Khi biết mình cũng cần lòng thương xót, ta sẽ bớt hà khắc với lỗi lầm của anh chị em.

Thiên Chúa kiên nhẫn không phải vì Người không thấy sự dữ, nhưng vì Người nhìn thấy nơi mỗi người một khả năng có thể đổi thay. Người không muốn tội nhân phải chết, nhưng muốn họ hoán cải và được sống. Người đã kiên nhẫn với Phêrô sau ba lần chối Thầy, kiên nhẫn với Tôma trong sự cứng lòng, kiên nhẫn với Phaolô trên con đường bách hại các Kitô hữu, kiên nhẫn với người phụ nữ ngoại tình, với Dakêu, với người trộm lành và với biết bao người tội lỗi. Nếu Thiên Chúa đã nhổ bỏ họ ngay trong những ngày đen tối nhất của cuộc đời, Giáo Hội đã không có một Phêrô làm đá tảng, không có một Phaolô làm Tông đồ dân ngoại và không có biết bao vị thánh từng bước ra từ những cuộc đời đầy thương tích. Sự kiên nhẫn của Thiên Chúa luôn mở ra một con đường cho con người trở về.

Thế nhưng, kiên nhẫn không có nghĩa là thỏa hiệp với tội lỗi. Người Kitô hữu không được gọi để làm ngơ trước sự dữ, nhưng phải chống lại sự dữ bằng sự thật, công lý và tình yêu. Chúng ta phải sửa lỗi cho nhau, nhưng sửa trong khiêm tốn; phải bảo vệ chân lý, nhưng không dùng chân lý như một viên đá để ném vào người khác; phải chống lại bất công, nhưng không để lòng mình bị nhiễm độc bởi thù hận. Có những người nhân danh việc bảo vệ đạo để xúc phạm người khác, nhân danh sự thánh thiện để loại trừ tội nhân, nhân danh chân lý để gieo chia rẽ. Đó không phải là cách của Chúa Giêsu. Chúa luôn nghiêm khắc với tội lỗi, nhưng dịu dàng với tội nhân. Người không gọi điều xấu là tốt, nhưng cũng không đóng cánh cửa tương lai trước bất cứ ai.

Kiên nhẫn với người khác đã khó, kiên nhẫn với chính mình còn khó hơn. Nhiều người thất vọng vì thấy mình đã cố gắng lâu ngày mà vẫn chưa thay đổi được bao nhiêu. Họ cầu nguyện nhưng vẫn khô khan, quyết tâm nhưng vẫn sa ngã, muốn sống hiền lành nhưng vẫn nóng giận, muốn từ bỏ một thói quen xấu nhưng cứ lặp đi lặp lại. Có người vì thế mà chán nản, buông xuôi và nghĩ rằng mình không thể nên tốt hơn. Nhưng Thiên Chúa không đòi chúng ta phải trở nên hoàn hảo trong một ngày. Người chỉ mời gọi chúng ta mỗi ngày đứng dậy, mỗi ngày bắt đầu lại và mỗi ngày để cho hạt giống tốt lớn lên thêm một chút. Đừng vì thấy vài bụi cỏ lùng mà quên rằng trong tâm hồn mình vẫn còn biết bao mầm lúa tốt đang âm thầm vươn lên.

Niềm hy vọng Kitô giáo không phải là sự lạc quan dễ dãi, nhưng là niềm tin đặt nền trên sự trung tín của Thiên Chúa. Chúng ta hy vọng không phải vì thế giới luôn tốt đẹp, nhưng vì Thiên Chúa vẫn đang hiện diện giữa thế giới. Chúng ta hy vọng không phải vì con người không còn tội lỗi, nhưng vì ân sủng của Chúa mạnh hơn tội lỗi. Chúng ta hy vọng không phải vì sự dữ không còn sức mạnh, nhưng vì Đức Kitô đã chiến thắng sự dữ bằng thập giá và sự phục sinh. Cánh đồng hôm nay còn lẫn lộn, nhưng mùa gặt sẽ đến. Lịch sử hôm nay còn nhiều bóng tối, nhưng ánh sáng cuối cùng vẫn thuộc về Thiên Chúa.

Bởi thế, trước những người làm ta tổn thương, xin đừng vội tuyệt vọng về họ. Trước những đổ vỡ trong gia đình, cộng đoàn và xã hội, xin đừng vội nghĩ rằng mọi sự đã hết. Trước những yếu đuối của chính mình, xin đừng buông xuôi. Hãy kiên nhẫn cầu nguyện, kiên nhẫn yêu thương, kiên nhẫn gieo điều thiện và kiên nhẫn chờ đợi. Có những hạt giống phải nằm rất lâu trong lòng đất mới có thể nảy mầm. Có những tâm hồn phải đi qua nhiều đau khổ mới biết trở về. Có những con người tưởng như đã hoàn toàn hư mất, nhưng chỉ cần một tia sáng của lòng thương xót cũng có thể làm cuộc đời họ đổi hướng.

Mỗi ngày, thay vì chỉ nhìn thấy cỏ lùng trong cuộc đời người khác, hãy học nhận ra những bông lúa tốt Chúa đang làm cho lớn lên. Một cử chỉ tử tế, một lời xin lỗi chân thành, một lần biết nhịn nhục, một quyết định tha thứ, một lời cầu nguyện âm thầm, một sự hy sinh không ai biết đến: tất cả đều là những hạt lúa của Nước Trời. Chúng có thể nhỏ bé, mong manh và chưa được ai nhìn nhận, nhưng Thiên Chúa thấy và Người sẽ làm cho chúng sinh hoa kết quả.

Xin Chúa cho chúng ta biết kiên nhẫn như Chúa đã kiên nhẫn với chúng ta; biết cảm thông vì chính chúng ta cũng yếu đuối; biết tha thứ vì chính chúng ta đã được tha thứ; biết hy vọng vì Thiên Chúa vẫn đang làm việc ngay giữa những điều chưa hoàn thiện. Và xin cho chúng ta đừng bao giờ nhân danh việc nhổ cỏ lùng mà làm tổn thương những bông lúa Chúa đang âm thầm vun trồng trong cuộc đời này.

Lm. Anmai, CSsR

CẦU NGUYỆN ĐỂ HỌC SỰ KIÊN NHẪN CỦA THIÊN CHÚA

Sách Xuất Hành kể rằng ông Môsê đã vào Lều Hội Ngộ để gặp gỡ Thiên Chúa, và “Đức Chúa đàm đạo với ông Môsê, mặt đối mặt, như hai người bạn với nhau.” Hình ảnh ấy thật đẹp và gần gũi. Cầu nguyện không phải là đọc cho thật nhiều lời, cũng không phải chỉ là chu toàn một bổn phận đạo đức, nhưng trước hết là đi vào cuộc gặp gỡ thân tình với Thiên Chúa. Cầu nguyện là nói chuyện trực tiếp với Chúa, là mở lòng mình ra trước mặt Người, là kể cho Người nghe những niềm vui, những nỗi buồn, những thành công, thất bại, những hy vọng và cả những yếu đuối mà đôi khi ta không dám nói với bất cứ ai. Ông Môsê đã gặp Chúa như người bạn gặp người bạn. Ông không chỉ nói với Chúa về những chuyện cao xa, nhưng còn thưa với Chúa những khó khăn của dân, những phản bội, bất trung, cứng lòng của họ. Ông cầu xin, tranh luận, khẩn nài và chuyển cầu. Chính trong cuộc đối thoại ấy, ông nhận ra Thiên Chúa là Đấng “nhân hậu và từ bi, hay nén giận, giàu nhân nghĩa và thành tín.”

Lời Chúa hôm nay mời gọi mỗi người chúng ta nhìn lại đời sống cầu nguyện của mình. Tôi có thực sự dành thời gian để gặp Chúa hay không? Tôi có cầu nguyện như một người con đang nói chuyện với Cha, như một người bạn đang tâm sự với người bạn thân thiết nhất, hay tôi chỉ đọc kinh bằng môi miệng trong khi tâm hồn lại trôi dạt ở một nơi nào khác? Có khi ta vẫn đọc kinh mỗi ngày, vẫn tham dự Thánh lễ, vẫn làm nhiều việc đạo đức, nhưng thật ra lòng ta lại rất xa Chúa. Ta nói nhiều về Chúa nhưng ít nói với Chúa. Ta làm việc cho Chúa nhưng lại không có thời giờ ở với Chúa. Ta bận rộn phục vụ mọi người, nhưng tâm hồn lại khô cạn vì không còn kín múc sức sống từ nguồn mạch là chính Thiên Chúa. Một người Kitô mất liên lạc với Thiên Chúa chẳng khác nào người bước vào một ngõ hẻm cụt. Họ vẫn đi, vẫn chạy, vẫn cố gắng, nhưng càng đi càng thấy không có lối ra. Họ vẫn có thể thành công bên ngoài, nhưng bên trong lại trống rỗng, bất an và mệt mỏi. Khi không còn cầu nguyện, người ta rất dễ sống như thể Thiên Chúa không hiện hữu. Họ tự quyết định mọi sự, tự đặt mình làm trung tâm, tự tìm cách giải quyết mọi vấn đề bằng sức riêng và rồi thất vọng khi mọi sự không diễn ra như ý muốn.

Chúng ta cũng nên tự hỏi: điều gì giúp tôi dễ dàng cầu nguyện và tiếp xúc với Thiên Chúa? Có người gặp Chúa trong thinh lặng của buổi sáng sớm. Có người dễ cầu nguyện khi ngồi trước Thánh Thể. Có người cảm nhận Chúa qua một đoạn Kinh Thánh, một bài thánh ca, một chuỗi Mân Côi hay một cuộc đi bộ trong yên tĩnh. Có người chỉ cần ngồi lại, thở chậm và thưa với Chúa: “Lạy Chúa, con đang ở đây.” Điều quan trọng không phải là hình thức nào cao quý hơn, nhưng là điều gì giúp tâm hồn ta thực sự hiện diện trước mặt Chúa. Cầu nguyện đòi ta phải dừng lại. Giữa một thế giới luôn hối thúc con người phải nhanh hơn, làm nhiều hơn, biết nhiều hơn và xuất hiện nhiều hơn, cầu nguyện mời ta bước vào một nhịp sống khác: nhịp sống của lắng nghe, chờ đợi và tín thác. Không ai có thể xây dựng một tình bạn sâu sắc nếu không dành thời gian cho nhau. Cũng vậy, chúng ta không thể thân thiết với Thiên Chúa nếu không dành thời gian ở bên Người.

Cầu nguyện không chỉ giúp ta gặp Chúa, nhưng còn biến đổi ta nên giống Chúa. Ông Môsê sau khi gặp Thiên Chúa đã mang trên khuôn mặt mình ánh sáng của cuộc gặp gỡ ấy. Người cầu nguyện thật sự cũng phải mang lấy một dấu vết nào đó của Thiên Chúa trong đời sống mình. Nếu cầu nguyện nhiều mà vẫn nóng nảy, cay nghiệt, khó tha thứ, thích xét đoán và làm tổn thương người khác, có lẽ ta chưa thực sự để Chúa chạm đến lòng mình. Cầu nguyện không làm cho ta trốn khỏi những bất toàn của người khác, nhưng dạy ta nhìn họ bằng ánh mắt của Thiên Chúa. Cầu nguyện không làm cho những người chung quanh lập tức thay đổi, nhưng trước hết làm thay đổi chính ta. Khi ở gần Thiên Chúa là Đấng nhân hậu và từ bi, ta dần học được lòng nhân hậu. Khi chiêm ngắm Thiên Chúa là Đấng chậm giận và giàu tình thương, ta dần học biết kiềm chế sự nóng giận. Khi nhận ra Chúa đã kiên nhẫn với biết bao yếu đuối và sa ngã của mình, ta sẽ bớt khắt khe với những tật xấu của anh chị em.

Sự kiên nhẫn của Thiên Chúa được Chúa Giêsu diễn tả thật rõ qua dụ ngôn cỏ lùng trong ruộng lúa. Khi phát hiện cỏ lùng mọc xen giữa lúa tốt, các đầy tớ muốn nhổ bỏ ngay lập tức. Họ nóng lòng muốn làm sạch cánh đồng. Họ muốn phân biệt rõ ràng đâu là lúa, đâu là cỏ; ai tốt, ai xấu; ai đáng được giữ lại, ai phải bị loại trừ. Nhưng ông chủ lại nói: “Cứ để cả hai cùng lớn lên cho tới mùa gặt.” Không phải ông chủ dung túng cho sự dữ, cũng không phải ông không biết đâu là cỏ lùng, nhưng ông kiên nhẫn vì sợ rằng trong lúc nhổ cỏ, người ta sẽ làm bật luôn cả rễ lúa. Thiên Chúa không vội vàng kết án con người. Người luôn chừa lại một khoảng thời gian cho sự hoán cải, luôn mở ra một con đường cho kẻ tội lỗi trở về. Trong khi con người thường chỉ nhìn thấy lỗi lầm hiện tại, Thiên Chúa lại nhìn thấy khả năng biến đổi trong tương lai. Trong khi ta muốn loại bỏ một người vì một khuyết điểm, Chúa vẫn tiếp tục chăm sóc, chờ đợi và ban ơn cho họ.

Thật dễ để nói về sự kiên nhẫn, nhưng rất khó sống kiên nhẫn với những người ở gần mình. Ta có thể kiên nhẫn với người xa lạ, nhưng lại dễ nổi nóng với người trong gia đình. Ta có thể nói những lời nhân ái trước đám đông, nhưng lại thiếu dịu dàng với người sống cùng mình mỗi ngày. Ta dễ thấy những “cỏ lùng” nơi người khác: một tính khí khó chịu, một lời nói vụng về, một thói quen làm ta bực bội, một lỗi lầm đã lặp đi lặp lại nhiều lần. Ta muốn họ thay đổi ngay, muốn họ phải sống theo cách ta nghĩ là đúng. Khi họ không thay đổi, ta thất vọng, lên án hoặc xa lánh. Thế nhưng, có bao giờ ta tự hỏi Thiên Chúa đã kiên nhẫn với chính mình bao lâu rồi không? Biết bao lần ta hứa rồi lại quên. Biết bao lần ta quyết tâm rồi lại tái phạm. Biết bao lần Chúa nhắc nhở mà ta vẫn cứng lòng. Nếu Thiên Chúa cũng nóng vội như ta, có lẽ chẳng ai trong chúng ta còn đứng vững.

Chính nhờ cầu nguyện, ta học được cách chờ đợi như Thiên Chúa. Trong cầu nguyện, ta nhận ra rằng mỗi con người đều có một hành trình riêng, một vết thương riêng và một thời điểm riêng để trưởng thành. Có những điều không thể ép buộc. Có những thay đổi cần rất nhiều thời gian. Có những con người chỉ có thể được chữa lành bằng sự hiện diện âm thầm, bằng lòng bao dung và bằng những lời cầu nguyện bền bỉ. Cầu nguyện giúp ta trao người khác vào tay Chúa thay vì tìm cách kiểm soát họ. Cầu nguyện giúp ta biết rằng mình không phải là thẩm phán cuối cùng. Ta có thể góp ý, sửa lỗi, khuyên bảo, nhưng phải làm trong tình yêu và khiêm nhường. Ta không được biến việc sửa lỗi thành cơ hội để hạ nhục, loại trừ hay chứng minh mình tốt hơn người khác.

Sự kiên nhẫn Kitô giáo không phải là thái độ yếu đuối, nhu nhược hay mặc kệ sự dữ. Kiên nhẫn là biết chờ đúng lúc, nói đúng cách và hành động với một trái tim không có hận thù. Thiên Chúa kiên nhẫn nhưng không dửng dưng. Người vẫn mời gọi con người hoán cải. Người vẫn chỉ cho ta thấy sự thật. Tuy nhiên, Người không nghiền nát cây lau bị giập, không dập tắt tim đèn còn khói. Người nâng đỡ, chữa lành và cho con người cơ hội bắt đầu lại. Người Kitô cầu nguyện thật sự cũng phải học cách cư xử như thế. Có những lúc ta cần nói một lời thẳng thắn, nhưng phải nói với tình yêu. Có những lúc ta cần sửa lỗi, nhưng phải sửa trong sự tôn trọng. Có những lúc ta cần đặt giới hạn, nhưng không được đóng kín con đường trở về của người khác.

Mỗi ngày, khi bước vào cầu nguyện, ta hãy xin Chúa cho mình được ở lại trong ánh mắt của Người. Hãy để Chúa nhìn ta với tất cả sự thật về con người ta: cả lúa tốt lẫn cỏ lùng, cả ánh sáng lẫn bóng tối, cả những điều đáng quý lẫn những yếu đuối còn giấu kín. Khi cảm nghiệm rằng Chúa không loại bỏ ta, ta sẽ học được cách không loại bỏ người khác. Khi biết mình được tha thứ, ta sẽ có sức để tha thứ. Khi nhận ra Chúa đang kiên nhẫn chờ ta lớn lên từng ngày, ta cũng sẽ biết kiên nhẫn với hành trình chưa trọn vẹn của anh chị em. Có thể người bên cạnh ta chưa thay đổi hôm nay, nhưng biết đâu chính lòng kiên nhẫn, sự tử tế và lời cầu nguyện của ta lại là mảnh đất để ngày mai họ được biến đổi.

Người Kitô không thể sống mà thiếu cầu nguyện, bởi cầu nguyện chính là hơi thở của đời sống đức tin. Ngưng cầu nguyện là ngưng đón nhận sự sống từ Thiên Chúa. Không cầu nguyện, ta dễ trở nên khô cứng, nóng nảy, tự mãn và mất phương hướng. Cầu nguyện đều đặn không có nghĩa là lúc nào ta cũng cảm thấy sốt sắng. Có những ngày cầu nguyện rất khô khan, không cảm thấy gì, không biết nói gì. Nhưng chính sự trung thành ở lại ấy lại là một lời cầu nguyện đẹp. Đôi khi, ta chỉ cần ngồi trước mặt Chúa và thưa: “Lạy Chúa, con không biết nói gì, nhưng con muốn ở đây với Chúa.” Tình bạn thật không phải lúc nào cũng cần nhiều lời. Có những lúc, chỉ cần hiện diện bên nhau đã đủ.

Ước gì mỗi chúng ta biết tìm cho mình một “Lều Hội Ngộ” giữa đời thường, một nơi và một khoảng thời gian để gặp Chúa mỗi ngày. Từ cuộc gặp gỡ ấy, ta bước ra với một tâm hồn bình an hơn, hiền lành hơn và kiên nhẫn hơn. Ta không còn vội vàng nhổ cỏ lùng nơi người khác, nhưng biết chăm sóc hạt giống tốt mà Chúa đã gieo trong họ. Ta không còn chỉ nhìn vào những thiếu sót, nhưng biết hy vọng vào sức mạnh của ân sủng. Và rồi, qua đời sống cầu nguyện, khuôn mặt của ta cũng dần phản chiếu khuôn mặt của Thiên Chúa: một Thiên Chúa nhân hậu, từ bi, chậm giận, giàu tình thương và luôn kiên nhẫn đợi chờ con người trở về.

Lm. Anmai, CSsR

AI CÓ TAI THÌ HÃY NGHE

“Xin Thầy giải nghĩa dụ ngôn cỏ lùng trong ruộng cho chúng con nghe.” Đức Giêsu đáp: “Kẻ gieo hạt giống tốt là Con Người. Ruộng là thế gian. Hạt giống tốt, đó là con cái Nước Trời. Cỏ lùng là con cái Ác Thần. Kẻ thù đã gieo cỏ lùng là ma quỷ. Mùa gặt là ngày tận thế. Thợ gặt là các thiên thần. Vậy, như người ta nhặt cỏ lùng rồi lấy lửa đốt đi thế nào, thì đến ngày tận thế cũng sẽ xảy ra như vậy” (Mt 13,36b-40). Lời giải thích của Chúa Giêsu đưa chúng ta đến màn chung cuộc của lịch sử nhân loại. Sẽ có một mùa gặt cuối cùng, một cuộc phân định dứt khoát và một giờ phút mà mọi sự thật được phơi bày trước ánh sáng của Thiên Chúa. Con Người sẽ xuất hiện, các thiên thần sẽ được sai đi, lúa tốt được thu vào kho, còn cỏ lùng sẽ bị loại bỏ. Không một điều thiện nào bị quên lãng, cũng không một sự gian ác nào có thể che giấu mãi mãi. Trước mặt người đời, có thể sự dữ đang thắng thế, người gian ác đang thành công, kẻ làm điều bất công vẫn ung dung sống. Thế nhưng, Thiên Chúa không ngủ quên. Người kiên nhẫn không phải vì Người thờ ơ, Người trì hoãn không phải vì Người bất lực, nhưng vì Người còn cho con người thời gian để hoán cải và trở về.

Dụ ngôn cỏ lùng không được Chúa kể để chúng ta ngồi xuống phân loại ai là lúa tốt, ai là cỏ lùng. Chúng ta thường rất nhanh khi xét đoán người khác nhưng lại vô cùng chậm chạp khi nhìn nhận những bóng tối trong chính mình. Chúng ta dễ dàng gọi người này là xấu, người kia là tội lỗi, người nọ không xứng đáng, trong khi chính lòng mình cũng đang có biết bao tham lam, nóng giận, kiêu căng, ích kỷ và gian dối. Chúng ta không được sử dụng Tin Mừng để áp đặt những phạm trù riêng của mình rồi tự nhận quyền quyết định ai thuộc về Thiên Chúa, ai thuộc về ma quỷ. Quyền phán xét sau cùng thuộc về Chúa. Những người hôm nay chúng ta cho là cỏ lùng biết đâu ngày mai lại trở thành những bông lúa trĩu hạt nhờ ơn hoán cải. Còn người tưởng mình đang là lúa tốt biết đâu lại héo úa vì kiêu ngạo và tự mãn. Bởi vậy, thay vì nhìn ra ngoài để kết án người khác, mỗi người cần nhìn vào lòng mình và tự hỏi: tôi đang là hạt giống tốt hay đang để cho cỏ lùng lớn lên trong đời tôi? Tôi đang góp phần làm cho Nước Trời được lan rộng hay đang gieo thêm chia rẽ, hận thù và gương xấu giữa cộng đoàn?

Chúa Giêsu nói: “Ai có tai thì hãy nghe.” Đây không phải là một lời nói cho có, nhưng là một lời cảnh tỉnh nghiêm khắc. Chúng ta có tai để nghe, có mắt để nhìn, có trí khôn để hiểu và có lương tâm để phân định. Lời Chúa không phải là điều quá trừu tượng hay xa vời đến mức chúng ta không thể hiểu. Chúa nói với những con người bình thường bằng những hình ảnh rất gần gũi: hạt giống, ruộng đồng, cỏ lùng, mùa gặt. Hết thảy chúng ta đều hiểu Chúa muốn gì nơi mình. Chúa muốn ta sống thật, sống ngay lành, yêu thương, tha thứ, khiêm nhường, quảng đại và tránh xa điều gian ác. Chúa muốn ta đừng làm tổn thương người khác, đừng nói lời độc địa, đừng sống hai mặt, đừng lợi dụng người yếu thế, đừng lấy danh nghĩa đạo đức để che đậy lòng tham và sự kiêu ngạo của mình. Chúng ta hiểu cả đấy, nhưng nhiều khi lại cố tình không nghe. Ta cũng giống những người Do Thái xưa nói: “Lời này chướng tai quá, ai mà nghe nổi!” Hoặc giống những người nói với thánh Phaolô: “Thôi, để khi khác chúng tôi sẽ nghe ông nói.” Ta không từ chối Chúa cách công khai, nhưng ta trì hoãn việc hoán cải. Ta biết phải tha thứ nhưng cứ để ngày mai. Ta biết phải chấm dứt một mối quan hệ tội lỗi nhưng vẫn tìm lý do để tiếp tục. Ta biết phải trả lại sự công bằng nhưng cứ lần lữa. Ta biết phải xin lỗi nhưng lòng kiêu ngạo không cho phép. Cứ như thế, cỏ lùng từng chút một mọc lên và chiếm mất mảnh ruộng tâm hồn.

Điều đáng sợ nhất không phải chỉ là phạm tội, nhưng là quen với tội, biện minh cho tội và không còn cảm thấy đau lòng khi mình làm điều xấu. Khi lương tâm chai lì, người ta có thể làm tổn thương người khác mà vẫn cho mình là đúng; có thể gây chia rẽ mà vẫn nghĩ rằng mình đang bảo vệ chân lý; có thể nói xấu, vu khống, loại trừ người khác mà vẫn cho rằng mình đang phục vụ Thiên Chúa. Bởi vậy, lời “Ai có tai thì hãy nghe” là lời mời gọi mỗi người phải tỉnh thức. Nghe không chỉ bằng đôi tai, nhưng bằng một trái tim khiêm tốn. Nghe để nhận ra sự thật về mình. Nghe để chấp nhận cắt bỏ những gì đang làm ta xa Chúa. Nghe để cho Lời Chúa thay đổi suy nghĩ, lời nói, cách ứng xử và toàn bộ đời sống của ta. Người thật sự nghe Lời Chúa không phải là người thuộc nhiều câu Kinh Thánh, nhưng là người để Lời ấy trở thành máu thịt trong đời sống thường ngày.

Chúa Giêsu còn nói: “Khốn cho kẻ làm cớ cho người ta sa ngã.” Gương xấu không phải là chuyện nhỏ. Một lời nói thiếu trách nhiệm có thể làm tổn thương một tâm hồn. Một hành vi giả hình có thể khiến người khác mất niềm tin. Một đời sống bê bối của người mang danh Kitô hữu có thể làm cho bao người xa lánh Giáo Hội. Đặc biệt, người càng có trách nhiệm, càng có ảnh hưởng, thì gương xấu họ gây ra càng nặng nề. Cha mẹ sống gian dối sẽ khó dạy con trung thực. Người lớn sống ích kỷ sẽ khó dạy người trẻ biết hy sinh. Người rao giảng yêu thương mà lại sống hận thù sẽ làm cho lời rao giảng trở nên trống rỗng. Người nói về Thiên Chúa mà cư xử độc đoán, cay nghiệt và thiếu lòng thương xót sẽ khiến người khác có một hình ảnh méo mó về Thiên Chúa. Làm gương xấu chính là phản bội tình yêu, đi ngược lại sự thật và làm tổn thương chính thân thể Đức Kitô.

Nếu thật sự yêu mến Chúa, ta không thể sống lì trong tội và trở thành nguyên nhân khiến người khác sa ngã. Nếu yêu mến Chúa, ta phải tuân giữ giới răn của Người, mà mọi giới răn đều quy về tình yêu. Tình yêu Đức Kitô không phải là một cảm xúc dễ chịu, nhưng là một tình yêu chất vấn ta trong từng giây phút của cuộc đời. Tình yêu ấy hỏi ta rằng: lời nói của con hôm nay có đem lại bình an không? Việc con làm có làm người khác gần Chúa hơn không? Cách con sử dụng tiền bạc, quyền lực, địa vị và tài năng có phục vụ sự sống không? Con đang gieo hạt giống tốt hay đang âm thầm gieo cỏ lùng vào gia đình, cộng đoàn và xã hội? Không ai có thể trả lời thay chúng ta những câu hỏi ấy. Cũng không ai có thể sống thay chúng ta trước mặt Thiên Chúa.

Mùa gặt chắc chắn sẽ đến, nhưng ngày hôm nay vẫn còn là mùa gieo hạt. Thiên Chúa vẫn cho ta thời gian. Ta vẫn còn cơ hội nhổ khỏi lòng mình những gốc rễ của hận thù, ích kỷ, đố kỵ và gian dối. Ta vẫn còn có thể bắt đầu lại bằng một lời xin lỗi, một hành động tha thứ, một việc bác ái âm thầm, một quyết định từ bỏ tội lỗi và một bước chân trở về với Chúa. Đừng chờ đến mùa gặt mới hối tiếc vì đã không sống tốt hơn. Đừng chờ đến cuối đời mới nhận ra rằng mình đã dành quá nhiều thời gian để xét đoán người khác mà quên chăm sóc mảnh ruộng tâm hồn mình. Hãy để Lời Chúa hôm nay đánh thức ta. Hãy nghe khi lòng mình còn có thể rung động. Hãy hoán cải khi cánh cửa lòng thương xót vẫn còn rộng mở. Và hãy sống sao để đến ngày mùa gặt, ta có thể bình an đứng trước mặt Con Người, không phải vì ta chưa bao giờ yếu đuối hay phạm lỗi, nhưng vì ta đã biết khiêm tốn trở về, biết để cho ân sủng biến đổi và biết gieo những hạt giống của tình yêu trong suốt cuộc đời mình.

Lm. Anmai, CSsR

ĐỪNG VỘI NHỔ CỎ LÙNG TRONG CUỘC ĐỜI

Ở đời, người ta thường dễ bực tức trước sự hiện diện của cái ác. Thấy một người sống gian dối mà vẫn giàu sang, thấy một kẻ bất nhân mà vẫn thành công, thấy người tham nhũng, bóc lột, buôn gian bán lận mà cuộc đời dường như vẫn bình yên, người ta không khỏi thắc mắc: “Tại sao Chúa không phạt họ đi? Tại sao người sống đạo đức, liêm chính lại gặp hết chuyện này đến chuyện khác, còn người làm điều gian ác thì cứ ung dung, thuận lợi?” Những câu hỏi ấy không chỉ có nơi người hôm nay, nhưng có lẽ đã xuất hiện từ rất lâu trong lịch sử nhân loại. Con người muốn công lý phải được thực hiện tức khắc. Người tốt phải được thưởng ngay. Kẻ xấu phải bị trừng phạt ngay. Thế nhưng đường lối của Thiên Chúa không phải lúc nào cũng giống với những tính toán nóng vội của con người.

Tin Mừng kể lại việc các môn đệ đến gần Đức Giêsu và xin Người giải thích dụ ngôn cỏ lùng trong ruộng. Hình ảnh cỏ lùng rất gần gũi với người dân miền quê. Cỏ lùng là một loại cỏ dại thường mọc lẫn với lúa. Khi còn nhỏ, cỏ lùng và lúa trông rất giống nhau, khó có thể phân biệt. Chỉ đến khi trổ bông, người ta mới nhận ra đâu là lúa, đâu là cỏ. Cỏ lùng thường có thân nhỏ và cao hơn, hạt nhỏ hơn, râu dài hơn. Điều đáng nói là rễ cỏ lùng và rễ lúa thường quấn chặt vào nhau. Nếu người ta hấp tấp nhổ cỏ lùng khi cây còn non, rất có thể sẽ nhổ luôn cả lúa tốt. Vì thế, người làm ruộng khôn ngoan sẽ chờ đến mùa gặt, khi lúa và cỏ đã bộc lộ rõ ràng, lúc ấy mới tách riêng ra. Cỏ lùng còn nguy hiểm ở chỗ hạt của nó có độc, nếu ăn nhiều có thể gây chóng mặt, đau ốm, thậm chí hôn mê. Chính từ thực tế ấy, Đức Giêsu đã mở ra một bài học sâu sắc về mầu nhiệm sự dữ, về sự nhẫn nại của Thiên Chúa và về thái độ mà mỗi người cần có đối với anh chị em mình.

Khởi đầu, người chủ chỉ gieo giống tốt. Thiên Chúa không tạo dựng nên sự dữ. Ngài dựng nên con người tốt lành, dựng nên thế giới trong trật tự và yêu thương. Thế nhưng khi mọi người đang ngủ, kẻ thù đã đến gieo cỏ lùng vào giữa ruộng lúa rồi bỏ đi. Kẻ thù ấy chính là ma quỷ, là thế lực của tội lỗi, là những cám dỗ âm thầm len lỏi vào lòng người, vào gia đình, vào cộng đoàn và cả trong Giáo Hội. Cái xấu không phải lúc nào cũng xuất hiện với bộ mặt dữ tợn để người ta dễ nhận ra. Nhiều khi nó đội lốt điều tốt, mang dáng vẻ ngay lành, nấp sau những lời nói đạo đức và những lý lẽ tưởng như rất chính đáng. Cỏ lùng lúc mới mọc giống lúa thế nào thì sự dữ lúc mới len vào lòng người cũng khó nhận biết như vậy. Một chút ích kỷ có thể được gọi là biết lo cho bản thân. Một chút tham lam có thể được biện minh là biết tính toán cho tương lai. Một chút kiêu ngạo có thể được gọi là tự tin. Một chút ghen ghét có thể được che đậy dưới danh nghĩa bảo vệ sự thật. Nếu không tỉnh thức và cầu nguyện, con người rất dễ nuôi lớn cỏ lùng trong lòng mình mà vẫn cứ tưởng đó là lúa tốt.

Khi các đầy tớ phát hiện cỏ lùng, họ liền xin chủ ruộng cho phép nhổ đi. Phản ứng ấy rất tự nhiên. Ai cũng muốn loại bỏ cái xấu. Ai cũng muốn cộng đoàn mình toàn là người tốt. Ai cũng muốn Giáo Hội chỉ gồm những con người thánh thiện. Ai cũng muốn người bên cạnh mình phải sống đúng, phải thay đổi ngay, phải trở thành người theo ý mình. Thế nhưng ông chủ bảo: “Đừng, sợ rằng khi nhổ cỏ lùng, các anh làm bật luôn rễ lúa.” Lời ấy cho thấy sự khôn ngoan và lòng kiên nhẫn của Thiên Chúa. Thiên Chúa không dung túng sự dữ, nhưng Ngài không nóng vội. Ngài nhìn thấy điều mà con người không thể thấy. Ngài biết rõ đâu là lúa, đâu là cỏ. Ngài biết trong một con người tội lỗi vẫn có thể còn một hạt giống thiện lành đang chờ ngày nảy mầm. Ngài biết một người hôm nay đang sa ngã nhưng ngày mai có thể trở về. Ngài cũng biết một người hôm nay được ca tụng là thánh thiện nhưng ngày mai có thể vấp ngã vì tự mãn và kiêu căng.

Lịch sử cứu độ đã chứng minh điều đó. Có những người từng sống trong tội lỗi, từng chống đối Thiên Chúa, từng làm tổn thương biết bao người, nhưng vào một thời điểm nào đó, họ được ánh sáng của Chúa chạm đến. Họ nhận ra tình thương quá lớn của Thiên Chúa và nhận ra sự khốn cùng của chính mình. Từ đó, họ thay đổi cuộc đời, trở nên những con người tốt lành và thánh thiện. Thánh Phaolô đã từng bắt bớ các Kitô hữu, nhưng sau biến cố trên đường Đamát, ngài trở thành vị Tông đồ nhiệt thành rao giảng Tin Mừng. Thánh Augustinô đã từng sống một cuộc đời xa Chúa, nhưng nhờ lời cầu nguyện và nước mắt của mẹ mình, ngài đã trở về và trở thành một vị thánh lớn. Nếu Thiên Chúa hành động theo sự nóng vội của con người, có lẽ đã không có một Phaolô, không có một Augustinô và cũng không có biết bao vị thánh xuất thân từ những cuộc đời đầy vết thương và tội lỗi.

Ngược lại, cũng có những người từng được xem là đạo đức, từng được người khác ca tụng, từng có một quá khứ rất đẹp, nhưng cuối cùng lại sa ngã vì không còn tỉnh thức. Khi một người nghĩ mình đã là lúa tốt và không thể nào trở thành cỏ lùng, chính lúc ấy họ đang đứng rất gần nguy hiểm. Sự kiêu ngạo thường bắt đầu từ cảm giác mình tốt hơn người khác. Người ta thấy mình cầu nguyện nhiều hơn, làm việc đạo đức nhiều hơn, hiểu biết nhiều hơn, phục vụ nhiều hơn, rồi âm thầm khinh chê người yếu đuối. Người ta lấy tiêu chuẩn của mình để đo người khác, lấy cái nhìn hạn hẹp của mình để thay quyền xét xử của Thiên Chúa. Khi ấy, lúa tốt có nguy cơ bị sâu bệnh từ bên trong mà chính người ấy không nhận ra.

Dụ ngôn cỏ lùng trước hết không mời gọi chúng ta nhìn ra ngoài để tìm xem ai là cỏ lùng, nhưng mời gọi mỗi người nhìn vào chính lòng mình. Trong mỗi người đều có cả lúa và cỏ. Có những điều tốt lành ta đã nhận được từ Thiên Chúa, nhưng cũng có những yếu đuối, ích kỷ, tham lam, nóng giận và kiêu căng đang âm thầm lớn lên. Có lúc ta rất quảng đại, nhưng cũng có lúc ta chỉ nghĩ đến mình. Có lúc ta cầu nguyện sốt sắng, nhưng cũng có lúc ta sống như không cần Thiên Chúa. Có lúc ta tha thứ, nhưng cũng có lúc ta giữ mãi một nỗi hận trong lòng. Có lúc ta nói lời yêu thương, nhưng cũng có lúc miệng lưỡi ta làm tổn thương người khác. Vì thế, trước khi đòi nhổ cỏ trong ruộng người khác, ta cần xin Chúa thanh luyện thửa ruộng tâm hồn mình.

Lời Chúa cũng dạy ta đừng vội xét đoán anh chị em. Con người thường chỉ nhìn thấy một phần rất nhỏ của câu chuyện. Ta thấy một người nóng tính nhưng không biết họ đang mang trong lòng những tổn thương nào. Ta thấy một người khô khan nhưng không biết họ đã trải qua những thất vọng gì. Ta thấy một người sa ngã nhưng không biết họ đã chiến đấu âm thầm ra sao. Ta thấy một người chưa thay đổi và vội kết luận rằng họ không thể thay đổi. Trong khi đó, Thiên Chúa nhìn thấy cả hành trình. Ngài biết từng giọt nước mắt, từng lần cố gắng, từng cuộc chiến âm thầm và cả những khát vọng tốt lành mà người khác không thể nhận ra. Vì thế, người môn đệ của Chúa không được biến mình thành quan tòa của anh chị em, nhưng phải trở thành người mở đường cho họ trở về.

Kiên nhẫn không có nghĩa là làm ngơ trước điều xấu. Bao dung không có nghĩa là đồng lõa với tội lỗi. Người Kitô hữu vẫn phải bảo vệ sự thật, chống lại bất công, lên tiếng trước gian ác và ngăn chặn những điều gây hại cho người khác. Tuy nhiên, khi đối diện với người tội lỗi, ta phải nhớ rằng họ vẫn là một con người được Thiên Chúa yêu thương, vẫn mang hình ảnh của Ngài và vẫn còn khả năng hoán cải. Ta có thể phản đối việc xấu, nhưng không được hủy diệt con người. Ta có thể lên án tội lỗi, nhưng không được đóng cửa hy vọng. Ta có thể sửa lỗi, nhưng phải sửa bằng tình yêu, bằng sự khiêm tốn và bằng ước mong người ấy được cứu độ.

Thiên Chúa kiên nhẫn không phải vì Ngài yếu đuối, nhưng vì Ngài yêu thương. Ngài cho người tội lỗi thêm thời gian, không phải để họ tiếp tục làm điều gian ác, nhưng để họ có cơ hội quay về. Mỗi ngày còn sống là một cơ hội hoán cải. Mỗi lần nghe Lời Chúa là một lời mời gọi trở lại. Mỗi biến cố vui buồn trong đời đều có thể trở thành tiếng chuông đánh thức tâm hồn. Có người chỉ cần một lời khuyên để đổi đời. Có người cần một thất bại để tỉnh ngộ. Có người cần đi qua một đau khổ mới nhận ra điều thật sự quan trọng. Có người cần rất nhiều năm mới có thể mở lòng trước ân sủng. Thiên Chúa không bao giờ mệt mỏi chờ đợi con người, trừ khi con người tự đóng kín lòng mình và khước từ tình thương của Ngài.

Bởi thế, khi thấy người xấu chưa bị trừng phạt, ta đừng vội nghĩ Thiên Chúa bất công. Có thể Ngài đang cho họ thời gian để sám hối. Khi thấy mình sống tốt mà vẫn gặp thử thách, ta cũng đừng vội nghĩ Thiên Chúa quên mình. Có thể Ngài đang thanh luyện đức tin, làm cho hạt lúa trong đời ta được chắc hơn, đầy hơn và sinh nhiều bông hạt hơn. Thành công trước mắt chưa chắc là phúc lành. Đau khổ hiện tại chưa chắc là hình phạt. Có những thuận lợi làm người ta xa Chúa, nhưng cũng có những đau khổ đưa người ta trở về. Điều quan trọng không phải là hôm nay ai đang sung sướng hơn ai, nhưng là cuối cùng cuộc đời mỗi người sẽ trở thành lúa tốt hay cỏ lùng trước mặt Thiên Chúa.

Mùa gặt chắc chắn sẽ đến. Sự kiên nhẫn của Thiên Chúa không có nghĩa là không có phán xét. Đến ngày sau hết, mọi sự sẽ được tỏ lộ. Những gì được che giấu sẽ bị phơi bày. Điều thiện sẽ được đón nhận vào kho lẫm Nước Trời, còn điều gian ác sẽ bị loại bỏ. Sự phán xét cuối cùng thuộc về Thiên Chúa, không thuộc về chúng ta. Việc của ta hôm nay không phải là ngồi đoán xem ai sẽ được cứu, ai sẽ bị loại trừ, nhưng là chăm sóc thửa ruộng đời mình, giữ cho hạt giống Lời Chúa được lớn lên, đồng thời kiên nhẫn giúp đỡ anh chị em đang yếu đuối.

Xin Chúa cho mỗi người biết sống khiêm tốn, bởi không ai có quyền tự nhận mình hoàn toàn là lúa tốt. Xin cho ta biết kiên nhẫn với chính mình trong hành trình nên thánh, nhưng không dễ dãi với tội lỗi. Xin cho ta biết bao dung với người khác, nhưng không thỏa hiệp với sự dữ. Xin cho ta biết cầu nguyện cho người đang lầm đường thay vì nguyền rủa họ, biết mở cho họ một lối về thay vì đóng kín mọi cánh cửa. Và nhất là, xin cho ta luôn nhớ rằng bao lâu còn sống, mỗi người đều còn cơ hội để thay đổi, để hoán cải và để trở thành hạt lúa tốt trong cánh đồng của Thiên Chúa.

Lm. Anmai, CSsR

admin1 T3, 07/28/2026 - 06:24

Danh mục:

Mùa Thường Niên

Tác giả:

Lm Anmai, CSsR

Chỗ cho chim - Rồi mùa sẽ đến

adminLine — Tue, 28 Jul 2026 13:14:08 +0000

Chỗ cho chim - Rồi mùa sẽ đến

Chỗ cho chim

“Nó trở thành cây, đến nỗi chim trời tới làm tổ trên cành được”.

“Hoa trái của tình yêu là phục vụ; và hoa trái của phục vụ là bình an!” - Mẹ Têrêxa Calcutta.

Kính thưa Anh Chị em,

Hạt cải trong Tin Mừng hôm nay không lớn lên để phô mình, nhưng để phục vụ. Nó trở thành cây để chim trời đến làm tổ. Chúa Giêsu mời chúng ta sống như hạt cải: đừng chỉ chọn chỗ cho mình, nhưng biết chọn ‘chỗ cho chim’.

Bản Hy Lạp viết kataskēnoō - không chỉ là “làm tổ”, mà còn là “cư ngụ, dựng lều”. Chúa Giêsu đang gợi lại lời ngôn sứ Ezêkiel: “Muông chim đến nương mình bên nó, và ẩn thân dưới bóng lá cành”. Điều ngôn sứ loan báo nay ứng nghiệm nơi chính con người Chúa Giêsu, rồi tiếp tục nơi Hội Thánh và nơi mỗi Kitô hữu. Thiên Chúa không chỉ muốn chúng ta lớn lên, nhưng trở thành một bóng mát đủ rộng để người khác tìm được chỗ nương mình. “Hiếu khách trước hết là tạo nên một không gian tự do, nơi người xa lạ có thể bước vào và trở thành bạn hữu!” - Henri Nouwen.

Chúa Giêsu không kết thúc dụ ngôn ở hạt cải hay cái cây; điểm cuối của dụ ngôn là những cánh chim. Cây lớn chưa phải là cùng đích; chim tìm được chỗ cư ngụ mới là điều Chúa Giêsu nhắm tới. Nước Trời không được đo bằng sự lớn mạnh của chính mình, nhưng bằng khả năng đón nhận và che chở. Hạt cải hoàn thành sứ mạng không phải khi trở thành cây lớn, nhưng khi dưới bóng nó đã có những cánh chim. Chim không làm cho cây lớn hơn, nhưng làm cho cây hoàn tất ý nghĩa của mình. Cây đời chỉ thực sự xanh tươi khi biết hiến bóng râm cho những cánh chim mỏi.

Muốn trở thành bóng che cho người khác, trước hết hạt cải phải bén rễ và lớn lên. Con người cũng vậy. Thiên Chúa kéo dân Ngài sát vào mình như chiếc thắt lưng ôm lấy ngang eo, nhưng họ lại tách mình khỏi Ngài - bài đọc một. Không còn gắn với Thiên Chúa, họ lại bám lấy các ngẫu tượng và cũng không còn có thể che chở ai. Đó là bi kịch của mọi thời: “Thiên Chúa sinh ra ngươi, ngươi lại coi thường!” - Thánh Vịnh đáp ca. Với chúng ta, điều Chúa Giêsu chờ đợi không phải là một cuộc đời cao hơn người khác, nhưng là một cuộc đời rộng hơn cho người khác. Mỗi ngày, chúng ta đều phải chọn: chọn chỗ cho mình hay ‘chỗ cho chim’. Chính lựa chọn ấy sẽ nói chúng ta lớn đến đâu.

Anh Chị em,

Đức Kitô không chỉ rao giảng Nước Trời; chính Ngài là Nước Trời trở nên hữu hình, là hiện thân của ‘chỗ cho chim’. Nơi Ngài, người tội lỗi gặp lòng thương xót, người mệt mỏi được nghỉ ngơi, người lạc lối tìm thấy đường về cùng Cha. Trên thập giá, Ngài mở rộng vòng tay để trở thành chỗ nương náu cho cả nhân loại. Con Thiên Chúa mời gọi chúng ta trở thành một cành cây nhỏ, để dưới bóng đời mình có thêm một người tìm được chỗ nương thân. “Đón tiếp là dành chỗ trong trái tim mình để người khác được là chính họ và lớn lên!” - Jean Vanier. Lớn lên là để vươn cao, nhưng trưởng thành là để làm một bóng mát chở che.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, cho con lớn lên trong tình yêu; mở rộng lòng cho tha nhân; trở thành chỗ nương mình bình an cho những ai Chúa gửi đến trong đời!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

++++++++++

RỒI MÙA SẼ ĐẾN

“Bấy giờ người công chính sẽ chói lọi như mặt trời”.

“Mọi sự đều là một thời kỳ thai nghén, rồi mới đến lúc sinh nở!” - Rainer Maria Rilke.

Kính thưa Anh Chị em,

Không ai có thể đòi mùa gặt khi hạt giống vừa được gieo; cũng không ai mong ngày sinh nở khi thời kỳ thai nghén chưa trọn. Mọi sự đều cần thời gian. Lời Chúa hôm nay cho thấy Thiên Chúa không vội vàng, vì Ngài biết: ‘rồi mùa sẽ đến’.

Và chính ở đó, Chúa Giêsu mặc khải một cái nhìn rất khác về thời gian. Bản Hy Lạp viết synauxanesthai - “cùng lớn lên”. Có những điều chỉ khi lớn lên mới biết mình là gì. Hạt lúa phải đợi đến khi trổ bông, cỏ lùng cũng phải đợi đến lúc kết hạt mới lộ nguyên hình. Chúa Giêsu vì thế không nhìn cánh đồng bằng con mắt của một khoảnh khắc, nhưng bằng cái nhìn của cả một vụ mùa. Con người chỉ nhìn thấy cánh đồng mới mọc; Thiên Chúa đã nhìn thấy mùa gặt. Đầy tớ sợ cỏ lùng; chủ ruộng tin vào lúa. Bởi Ngài biết: ‘rồi mùa sẽ đến’.

Trong cái nhìn của Thiên Chúa, có những điều chỉ đến mùa mới sáng tỏ. Vì thế, Chúa Giêsu không vội phân định. Ngài để thời gian hoàn tất điều mà con mắt con người chưa nhìn thấy. Đến mùa, lúa không cần chứng minh mình là lúa; cỏ lùng cũng không thể tiếp tục giả làm lúa. “Dối trá không thể hoá thành chân lý, cho dù nó có lớn mạnh đến đâu!” - Rabindranath Tagore.

Điều lạ trong dụ ngôn không phải là cỏ lùng, nhưng là sự bình thản của ông chủ. Giữa một cánh đồng đã bị gieo phá, ông không hốt hoảng. Ông hiểu rằng có những việc càng vội càng hỏng, càng nóng lòng càng mất. Chỉ mùa gặt mới có tiếng nói sau cùng. Điều kỳ diệu nhất trong dụ ngôn có lẽ không nằm ở mùa gặt, mà ở khả năng chờ đợi của Thiên Chúa. Chúng ta đo thời gian bằng đồng hồ; Thiên Chúa đếm thời gian bằng hy vọng. Bao lâu còn một hạt lúa có thể trổ bông, bấy lâu Ngài vẫn đợi.

Niềm hy vọng ấy cũng là niềm hy vọng của Giêrêmia. Giữa cảnh đất trời khô cằn và lòng người bội bạc, vị ngôn sứ vẫn không buông lời tuyệt vọng. Ông thú nhận tội lỗi của dân, nhưng đồng thời nài xin Thiên Chúa hành động vì danh Chúa và lòng trung tín của Ngài - bài đọc một. Vì thế, Hội Thánh không ngừng thưa lên: “Lạy Chúa, để danh Ngài rạng rỡ, xin giải thoát chúng con!” - Thánh Vịnh đáp ca.

Với chúng ta, điều làm chúng ta mệt nhiều khi không phải là cỏ lùng, mà là cảm giác chẳng có gì đổi thay. Chúng ta sốt ruột với chính mình, với người khác, thậm chí với cả Thiên Chúa. Đừng bỏ cuộc quá sớm, vì biết bao mùa gặt đã chết ngay trong ngày người ta bỏ cuộc.

Anh Chị em,

Đức Kitô chính là bằng chứng Thiên Chúa không bao giờ từ bỏ cánh đồng của mình. Khi con người tưởng mọi sự đã kết thúc trên thập giá, Ngài lại khởi đầu một mùa gặt mới bằng biến cố phục sinh. Với Đức Phanxicô, Chúa không mời chúng ta đi tìm cỏ lùng, Ngài mời chúng ta đi chăm lúa. Vì thế, theo Đức Kitô là dám ở lại với hy vọng, vì ‘rồi mùa sẽ đến’.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin cho con đừng thất vọng quá sớm về chính mình, về tha nhân, vì mùa của Chúa luôn đến đúng lúc!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

adminLine T3, 07/28/2026 - 06:14

Danh mục:

Mùa Thường Niên

Tác giả:

Lm Minh Anh

Trình bày:

Lm. Nguyễn Sang

Mái nhà Bêtania - Tình Chúa xót thương

adminLine — Tue, 28 Jul 2026 13:13:09 +0000

Mái nhà Bêtania - Tình Chúa xót thương

Mái nhà Bêtania

Bêtania từng đón Thầy mình qua

Marta tất bật những việc nhà

Lo toan dọn bữa cung kính Chúa

Phục vụ quên mình trong hiền hoà.

Bên chân Thầy đây chẳng xao rời

Maria ngồi lặng, lòng sáng tươi

Lắng nghe Lời Chúa trọn tâm trí

Với niềm mến yêu, quên chuyện đời.

Chúa bảo: "Marta nhiều bận tâm

Mà sao quên đi một điều cần!"

"Maria đã chọn phần tốt nhất

Nghe Lời hằng sống trong ân cần".

Lazarô chôn mộ đã ba ngày

Chúa gọi tên anh: "Bước ra đây!"

Xua tan thần chết, được sống lại

Những ai chứng kiến ngỡ ngàng thay.

Mái nhà Bêtania ngợp Thánh ân

Chúa thương ba chị em vô ngần

Sau bao ngày dài đi giảng đạo

Ngài thường tìm đến mà dừng chân.

Nguyện xin ba Thánh ở Nhan Cao

Đoái thương nhân thế mở ngọt ngào

Cho mỗi gia đình nên đầm ấm

Lắng nghe Lời Chúa, sống dâng trao.

Dẫn lối đời ai vào đường ngay

Thông ban ơn Chúa luôn tràn đầy

Mai ngày xa lia nơi dương thế

Cùng được phục sinh hưởng sum vầy.

******

Tình Chúa xót thương

Tình Chúa luôn hải hà

Như trời biển bao la

Thương con từ vạn thuở

Thánh ân những chan hoà.

Dẫu đời ngập giông tố

Ngài vẫn hằng chở che

Khi chìm trong đau khổ

Vòng tay Chúa vỗ về.

Mỗi khi con sa ngã

Ngài thứ tha lỗi lầm

Hoài ơn cao Thập Giá

Soi sáng đời thế nhân.

Tình Cha hoài đứng đợi

Mở rộng lòng xót thương

Dìu con qua đêm trường

Đưa đến bờ hoan hỷ.

Niềm tri ân cảm mến

Tình Chúa thật mênh mang

Một đời con tâm nguyện

Sống phục vụ hiến dâng.

Giuse Trần Thế Tiến

adminLine T3, 07/28/2026 - 06:13

Tác giả:

Trần Thế Tiến

Cỏ dại - Mầm hạt cải và men lành

adminLine — Tue, 28 Jul 2026 13:11:44 +0000

Cỏ dại - Mầm hạt cải và men lành

Cỏ dại

Đời con gieo giữa ruộng trần,

Chẳng hay lúa tốt, hay thân cỏ lùng.

Chúa nhìn, mắt lệ rưng rưng,

Chờ mùa gặt tới, không dừng yêu thương.

Bao lần lạc bước tha phương,

Cỏ lùng che lấp dặm đường thiện lương.

Chúa đâu nỡ nhổ, nỡ buông,

Sợ làm bật rễ, vương buồn đời ta.

Bàn tay nhân ái bao la,

Đợi con tỉnh giấc, nở hoa giữa đời.

Dẫu cho sóng gió tơi bời,

Lòng Ngài nhẫn nại, gọi mời quay lưng.

Đừng vì vấp ngã ngập ngừng,

Đừng vì bóng tối, lỡ chừng niềm tin.

Chúa luôn chờ đợi, lặng nhìn,

Ơn Ngài tưới xuống, hồi sinh tâm hồn.

Cỏ dù trong lúa chen khôn,

Chẳng bằng sức sống tâm hồn đổi thay.

Con xin dâng trọn đôi tay,

Cùng Ngài chăm sóc, từng ngày vươn lên.

Chẳng mong làm cỏ lãng quên,

Chỉ mong hạt giống, kết bền thiện lương.

Đời là khúc hát yêu thương,

Gặt ngày chung đúc, kho lường tình sâu.

Phạm Hùng Sơn

(John Pham)

MẦM HẠT CẢI VÀ MEN LÀNH

Thứ hai 27/07/2026

Thứ Hai Tuần XVII thường niên Năm A

PHS Suy niệm Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu. Mt 13,31-35

Mầm hạt cải và men lành

Nước Trời tựa hạt cải xinh,

Gieo vào lòng đất, lặng thinh đợi chờ.

Nhỏ nhoi, nhỏ bé, đơn sơ,

Mà khi trỗi dậy, nên thơ, nên hình.

Thành cây cổ thụ uy linh,

Cành cao rộng mở, vươn mình đón mây.

Chim trời tìm đến nơi đây,

Dựng xây tổ ấm, nương đầy cành xanh.

Nước Trời là nắm men lành,

Vùi sâu ba thúng, bột thành dậy hương.

Chẳng cần phô diễn, phô trương,

Âm thầm biến đổi, yêu thương rạng ngời.

Lời Ngài mở lối cao vời,

Dụ ngôn kể lại, gửi lời mai sau.

Từ bao thế kỷ, thẳm sâu,

Nay Lời khai mở, nhịp cầu thiên thu.

Đạo đời huyền nhiệm, cần tu,

Gieo mầm đức tin, chẳng mù lối đi.

Dẫu đời còn những gian nguy,

Men tình thấm đượm, diệu kỳ vươn xa.

Cải kia rợp bóng bao la,

Nước Trời tỏa rộng, chan hòa muôn nơi.

Nghe lời Chúa dạy, trao đời,

Hạt thiêng gieo xuống, đất trời nở hoa.

In French:

La Semence et le Levain

Le Royaume ressemble à cette graine,

Si petite au milieu du champ,

Semée avec amour, sans peine,

Dans le terreau du temps présent.

Elle grandit, dépasse l'herbe,

Devient un arbre, un grand abri,

Où l’oiseau trouve, d’un pas superbe,

Un nid pour son repos chéri.

Le Royaume est comme ce levain,

Que la femme cache en trois mesures,

Il travaille le pain, le grain,

Pénètre au fond des pâtes pures.

Il gonfle, transforme la mie,

Le levain change tout le froment ;

Ainsi la grâce, dans la vie,

Se déploie en tout mouvement.

Jésus, par ses douces paraboles,

Révèle un plan qui fut caché,

Dès les aurores, les symboles,

Ont préparé ce grain semé.

Il ouvre sa bouche et il chante,

Les mystères du Père au monde,

La Parole, à jamais vivante,

Inonde la terre, en terre féconde.

In English:

The Seed and the Leaven

The Kingdom starts as but a seed,

The smallest grain within the field;

Yet from this tiny, humble need,

A mighty tree of life shall yield.

Its branches stretch to touch the sky,

A home where weary birds may rest;

The shadows fall as wings draw high,

To build a safe and sacred nest.

The Kingdom is the leaven deep,

That hides within the measured wheat;

It wakes the dough from silent sleep,

To make the loaf of life complete.

A gentle strength that works unseen,

To raise the soul and change the heart;

The grace of God, a living sheen,

That fills the whole from every part.

For Jesus spoke in parables,

To show the truths of long ago;

Like hidden paths and inner wells,

Where living waters start to flow.

He opened up the ancient seal,

To share the secrets of the light;

And now His words our hearts reveal,

And make the morning from the night.

===

Tin Mừng ngày hôm nay

Hạt cải trở thành cây, đến nỗi chim trời tới làm tổ trên cành được.

✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu. Mt 13,31-35

31 Khi ấy, Đức Giê-su trình bày cho dân chúng nghe một dụ ngôn khác : Người nói : “Nước Trời giống như chuyện hạt cải người nọ lấy gieo trong ruộng mình. 32 Tuy nó là loại nhỏ nhất trong tất cả các hạt giống, nhưng khi lớn lên, thì lại là thứ rau lớn nhất ; nó trở thành cây, đến nỗi chim trời tới làm tổ trên cành được.”

33 Người còn kể cho họ một dụ ngôn khác : “Nước Trời cũng giống như chuyện nắm men bà kia lấy vùi vào ba thúng bột, cho đến khi tất cả bột dậy men.”

34 Tất cả các điều ấy, Đức Giê-su dùng dụ ngôn mà nói với đám đông ; và Người không nói gì với họ mà không dùng dụ ngôn, 35 hầu ứng nghiệm lời ngôn sứ đã nói : Mở miệng ra, tôi sẽ kể dụ ngôn, công bố những điều được giữ kín từ tạo thiên lập địa.

adminLine T3, 07/28/2026 - 06:11

Danh mục:

Mùa Thường Niên

Tác giả:

Phạm Hùng Sơn

Lòng nhân cao hơn hy lễ - Kho báu tâm hồn

adminLine — Tue, 28 Jul 2026 13:10:06 +0000

Lòng nhân cao hơn hy lễ - Kho báu tâm hồn

Lòng nhân cao hơn hy lễ

Trần gian vướng bận luật đời,

Quên lòng nhân ái, rã rời tâm can.

Chúa nhìn thấu cả gian nan,

Ai người đói khát, lầm than giữa đời.

Chẳng màng tế lễ cao vời,

Hương trầm nghi ngút, chẳng rời tâm tư.

Chúa đâu cần những thực hư,

Chỉ mong trái tim sáng ngời tình thương.

Người ơi, đừng vội xét đương,

Thấy sai liền trách, dễ nhường lỗi lầm.

Luật là để sống bình tâm,

Chứ đâu phải để giam cầm, khó khăn.

Giận hờn, ghen ghét, băng đăng,

Làm khô héo cả mảnh trăng linh hồn.

Chỉ khi xóa bỏ dỗi hờn,

Lời kinh mới thực vẹn tròn nghĩa sâu.

Học theo ánh mắt nghĩa nhân,

Thấy người vấp ngã, ân cần nâng tay.

Đừng nhìn quá khứ chua cay,

Hãy trao hơi ấm, đong đầy yêu thương.

Hy lễ đẹp nhất trên đường,

Là khi chia sớt, nhịn nhường cho nhau.

Dẫu cho đời lắm bể dâu,

Lòng nhân là nhịp cầu cao tuyệt vời.

Đền thờ chẳng ở xa xôi,

Chẳng cần nhung lụa, chẳng ngồi trên cao.

Ngự ngay trong dạ ngọt ngào,

Tấm lòng vị tha – lẽ đạo nhiệm mầu.

Phạm Hùng Sơn

(John Pham)

KHO BÁU TÂM HỒN

Chủ nhật 26/07/2026

Chúa Nhật Tuần XVII thường niên Năm A

Kho báu tâm hồn

Nước Trời tựa báu chôn sâu,

Dưới đồng hoang vắng, bạc màu tháng năm.

Gặp rồi lòng dạ âm thầm,

Bán đi tất cả, chẳng cầm tiếc chi.

Vui mừng rảo bước chân đi,

Mua ngay thửa ruộng, khắc ghi tâm hồn.

Ngọc ngà tìm kiếm bôn chôn,

Gặp viên ngọc quý, chẳng còn tìm đâu.

Bán đi gia sản, bạc châu,

Đổi lấy viên ngọc, thẳm sâu nghĩa tình.

Lưới chài buông giữa biển xinh,

Gom bao cá lạ, chẳng phân biệt dòng.

Ngày tàn gạn đục khơi trong,

Cá lành vào giỏ, lọc xong chẳng lầm.

Kẻ gian lìa khỏi âm thầm,

Lò thiêng rực lửa, khóc thầm nghiến răng.

Kinh sư giữ đạo, siêng năng,

Kho tàng mở lối, vĩnh hằng xưa nay.

Cũ, mới, huyền nhiệm trao tay,

Nước Trời kho báu, dựng xây đời người.

PHS Suy niệm Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu. Mt 13,44-52

In French:

Le Trésor et la Perle

Le Royaume est un don caché,

Un trésor sous le sol dormant,

L'homme, soudain, l'a déniché,

Et s'en va vendre son dû, son rang.

Il vend tout pour avoir le champ,

Car sa joie est immense et pure,

Le cœur joyeux, le pas penchant,

Il possède enfin sa pâture.

C'est ainsi qu'un riche marchand,

Cherchant la perle du matin,

Découvre, au détour d'un cadran,

Le joyau de son propre destin.

Il vend tout, sans même un regret,

Pour acquérir cette merveille,

Il fait de ce don son secret,

Un soleil qui enfin s'éveille.

Le filet jette au fond des eaux,

Ramasse les poissons divers,

Puis trie le bon, le beau, le haut,

Loin du rebut de l'univers.

Ainsi viendra le jour promis,

Où le juste sera séparé,

Des cœurs impurs et ennemis,

Dans la lumière retrouvée.

Maître du neuf et de l'ancien,

Le scribe instruit par la Parole,

Sort du trésor le don chrétien,

Qui fait de sa vie une auréole.

In English:

The True Treasure

The Kingdom is a treasure found,

Deep hidden in a barren ground.

A man discovers it with joy,

A wealth no trial can destroy.

He hides it close, then quickly goes,

To sell the only things he knows.

He buys that field and gives up all,

To answer Heaven’s joyful call.

And like a merchant on the sea,

Who seeks fine pearls of majesty,

He finds one gem of perfect grace,

Above all else in time and space.

He sells his goods without a sigh,

That one sweet, priceless pearl to buy.

For nothing else can now compare,

To own a prize so pure and rare.

The Kingdom is a net cast wide,

Into the ocean's rolling tide.

It gathers fish of every kind,

Until the sorting day we find.

They drag the crowded net ashore,

And sit to sort the harvest store.

The good are kept, the bad are cast

Into the furnace at the last.

The teacher trained in Heaven’s way

Is like a master, wise today,

Who brings from out his treasure-hold,

Rich blessings both the new and old

===

Tin Mừng ngày hôm nay

Người ấy bán tất cả những gì mình có mà mua thửa ruộng ấy.

✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu. Mt 13,44-52

44 Khi ấy, Đức Giê-su kể cho dân chúng dụ ngôn này : “Nước Trời giống như chuyện kho báu chôn giấu trong ruộng. Có người kia gặp được thì liền chôn giấu lại, rồi vui mừng đi bán tất cả những gì mình có mà mua thửa ruộng ấy.

45 “Nước Trời lại cũng giống như chuyện một thương gia đi tìm ngọc đẹp. 46 Tìm được một viên ngọc quý, ông ta ra đi, bán tất cả những gì mình có mà mua viên ngọc ấy.

47 “Nước Trời lại còn giống như chuyện chiếc lưới thả xuống biển, gom được đủ thứ cá. 48 Khi lưới đầy, người ta kéo lên bãi, rồi ngồi nhặt cá tốt cho vào giỏ, còn cá xấu thì vứt ra ngoài. 49 Đến ngày tận thế, cũng sẽ xảy ra như vậy. Các thiên sứ sẽ xuất hiện và tách biệt kẻ xấu ra khỏi hàng ngũ người công chính, 50 rồi quăng chúng vào lò lửa ; ở đó, người ta sẽ phải khóc lóc nghiến răng.

51 “Anh em có hiểu tất cả những điều ấy không ?” Họ đáp : “Thưa hiểu.” 52 Người bảo họ : “Bởi vậy, bất cứ kinh sư nào đã được học hỏi về Nước Trời, thì cũng giống như chủ nhà kia lấy ra từ trong kho tàng của mình cả cái mới lẫn cái cũ.”

adminLine T3, 07/28/2026 - 06:10

Danh mục:

Mùa Thường Niên

Tác giả:

Phạm Hùng Sơn

Các bài suy niệm Thứ hai 17 TN

adminLine — Tue, 28 Jul 2026 13:02:21 +0000

Các bài suy niệm Thứ hai 17 TN

Thứ hai tuần 17 TN

Hạt cải nhỏ bé và nắm men âm thầm

Thứ hai tuần 17 TN

Hạt cải nhỏ bé và nắm men âm thầm

LỜI NGUYỆN: XIN CHO HẠT GIỐNG NƯỚC TRỜI LỚN LÊN TRONG CON

Lạy Chúa Giê-su, hôm nay Chúa nói với chúng con về một hạt cải thật nhỏ bé được gieo vào lòng đất, rồi âm thầm lớn lên thành cây, đến nỗi chim trời có thể tìm đến làm tổ trên cành. Chúa cũng nói về một nắm men nhỏ được người phụ nữ vùi vào trong ba thúng bột, để rồi từ bên trong, men làm cho tất cả khối bột dậy lên. Qua những hình ảnh thật bình dị ấy, Chúa mở cho chúng con thấy mầu nhiệm của Nước Trời: Nước Trời thường không bắt đầu bằng những gì lớn lao, ồn ào và rực rỡ, nhưng được khởi sự từ những điều rất nhỏ, rất âm thầm và đôi khi chẳng mấy ai để ý đến.

Lạy Chúa, nhiều khi chúng con chỉ muốn làm những việc lớn, muốn được người khác nhìn nhận, muốn thấy ngay kết quả của những cố gắng mình đã bỏ ra. Chúng con dễ nản lòng khi một lời cầu nguyện chưa được đáp lại, khi một việc tốt chưa mang lại hoa trái, khi một hy sinh âm thầm không được ai biết đến, hay khi những cố gắng đổi mới bản thân dường như chẳng giúp chúng con tiến bộ bao nhiêu. Chúng con quên rằng hạt giống cần được chôn vùi trong đất, cần trải qua bóng tối, cần kiên nhẫn đợi chờ, cần âm thầm hút lấy dưỡng chất rồi mới có thể nảy mầm và vươn lên. Xin Chúa ban cho chúng con một đức tin đủ sâu để tin rằng mọi điều tốt lành được thực hiện vì lòng yêu mến Chúa đều không bao giờ trở nên vô ích.

Lạy Chúa, xin gieo hạt cải Nước Trời vào trong tâm hồn chúng con. Đó có thể chỉ là một lời nói dịu dàng dành cho người đang đau khổ, một ánh mắt cảm thông dành cho người bị bỏ quên, một bàn tay nâng đỡ người đang vấp ngã, một lần nhường nhịn trong gia đình, một sự tha thứ dành cho người đã làm chúng con tổn thương, hay một lời cầu nguyện âm thầm cho người mà chúng con không dễ yêu thương. Những điều ấy có thể rất nhỏ bé trước mắt người đời, nhưng nếu được thực hiện bằng tình yêu, chúng có thể trở thành nơi trú ngụ của bình an, thành bóng mát cho một tâm hồn đang mệt mỏi và thành chiếc tổ ấm cho những con người đang cô đơn giữa cuộc đời.

Xin đừng để chúng con coi thường những khởi đầu nhỏ bé. Xin cho chúng con biết trân trọng từng ước muốn nên thánh, dù ước muốn ấy còn yếu ớt; biết nâng niu từng cố gắng cầu nguyện, dù tâm hồn còn chia trí; biết kiên nhẫn với từng bước thay đổi của chính mình và của người khác, dù những bước ấy còn chậm chạp. Xin cho chúng con hiểu rằng Chúa không đòi chúng con phải lập tức trở thành những cây cổ thụ, nhưng Chúa mời gọi chúng con trung thành làm một hạt giống chịu để Chúa gieo xuống, chăm sóc và làm cho lớn lên theo thời gian của Chúa.

Lạy Chúa Giê-su, xin cho đời sống chúng con cũng trở thành nắm men của Tin Mừng giữa lòng thế giới. Men không đứng bên ngoài khối bột, nhưng phải được vùi vào bên trong; men không gây tiếng động, nhưng âm thầm biến đổi tất cả. Xin cho chúng con biết hiện diện giữa gia đình, cộng đoàn và xã hội không phải như những người luôn phê phán, lên án hay đòi hỏi, nhưng như một chút men yêu thương, men hiệp nhất, men công chính và men bình an. Xin cho sự hiện diện của chúng con làm cho nơi đang lạnh nhạt trở nên ấm áp hơn, nơi đang chia rẽ được nối kết lại, nơi đang tuyệt vọng tìm thấy hy vọng và nơi đang có hận thù biết mở lòng cho tha thứ.

Lạy Chúa, xin giúp chúng con nhớ rằng nắm men chỉ có thể làm dậy bột khi nó chấp nhận tan đi, hòa mình vào trong khối bột và không còn giữ nguyên hình dạng ban đầu. Xin dạy chúng con biết từ bỏ cái tôi ích kỷ, từ bỏ nhu cầu luôn phải đúng, luôn phải hơn người, luôn phải được tôn trọng và được nhắc đến. Xin cho chúng con biết sống khiêm nhường, chấp nhận âm thầm phục vụ, dám hao mòn thời gian, sức lực và tình yêu cho những người Chúa trao phó. Xin cho chúng con không chỉ mang danh là người có đạo, nhưng thật sự trở thành men Tin Mừng bằng chính đời sống chân thành, nhân hậu và quảng đại của mình.

Lạy Chúa Giê-su, có những lúc chúng con thấy sự dữ quá mạnh, lòng người quá khép kín, thế giới quá nhiều bạo lực và bất công, còn những cố gắng của chúng con lại quá nhỏ bé. Có những lúc chúng con tự hỏi một lời cầu nguyện có thể thay đổi được gì, một việc thiện có thể giúp ích được bao nhiêu, hay một đời sống âm thầm có ý nghĩa gì giữa một thế giới ưa chuộng thành công và hào nhoáng. Xin cho chúng con nhìn vào hạt cải và nắm men để không mất niềm hy vọng. Xin cho chúng con tin rằng Nước Trời vẫn đang lớn lên, ngay cả khi mắt chúng con chưa nhìn thấy; ân sủng của Chúa vẫn đang hoạt động, ngay cả khi mọi sự dường như im lặng; và tình yêu vẫn có sức biến đổi lòng người, ngay cả khi phải trải qua một thời gian rất dài.

Xin Chúa thanh luyện chúng con khỏi sự nóng vội. Xin đừng để chúng con muốn thu hoạch khi chưa gieo, muốn thấy cây lớn mà không chấp nhận thời gian nảy mầm, muốn khối bột dậy lên mà không kiên nhẫn chờ men thấm vào bên trong. Xin cho chúng con biết sống trung thành từng ngày, làm điều tốt từng ngày, cầu nguyện từng ngày, tha thứ từng ngày và bắt đầu lại từng ngày. Xin cho chúng con hiểu rằng sự thánh thiện không được hình thành từ một vài khoảnh khắc phi thường, nhưng từ biết bao điều nhỏ bé được lặp đi lặp lại bằng một tình yêu lớn lao.

Lạy Chúa, xin biến gia đình chúng con thành một cây xanh của Nước Trời, nơi ông bà, cha mẹ và con cháu biết tìm thấy bóng mát của sự cảm thông; nơi người yếu đuối không bị loại trừ; nơi người lầm lỗi được trao cơ hội bắt đầu lại; nơi những vết thương được chữa lành bằng sự kiên nhẫn và tha thứ. Xin biến cộng đoàn chúng con thành những cành cây rộng mở, để bất cứ ai tìm đến cũng có thể cảm nhận mình được đón nhận, được lắng nghe và được yêu thương. Xin đừng để đời sống đạo của chúng con chỉ dừng lại trong những nghi thức bên ngoài, nhưng trở thành một mái nhà cho người nghèo, người đau khổ, người cô đơn và những ai đang mất phương hướng trong cuộc đời.

Lạy Chúa Giê-su, xin cho hạt giống Lời Chúa hôm nay không rơi trên mảnh đất khô cằn, nhưng được đón nhận trong một tâm hồn khiêm tốn và quảng đại. Xin cho Lời Chúa bén rễ trong suy nghĩ, lời nói, lựa chọn và cách sống của chúng con. Xin cho chúng con đừng chỉ nghe dụ ngôn hạt cải, nhưng biết trở thành hạt cải; đừng chỉ hiểu hình ảnh nắm men, nhưng biết trở thành men. Xin dùng chính cuộc đời nhỏ bé và bất toàn của chúng con để làm những điều tốt đẹp vượt quá khả năng của chúng con. Xin cho chúng con tin rằng trong tay Chúa, không có đời sống nào là vô nghĩa, không có hy sinh nào bị lãng quên, không có giọt nước mắt nào rơi xuống mà không sinh hoa trái và không có tình yêu chân thành nào lại không góp phần làm cho Nước Trời lớn lên.

Lạy Chúa, hôm nay chúng con xin trao vào tay Chúa tất cả những hạt giống nhỏ bé mà chúng con đang gieo: những lời cầu nguyện cho gia đình, những hy sinh cho con cái, những cố gắng xây dựng cộng đoàn, những việc phục vụ âm thầm, những lần nhẫn nhịn, những lần đứng dậy sau thất bại và những ước mong sống tốt hơn. Xin Chúa gìn giữ, tưới gội và làm cho những hạt giống ấy lớn lên theo ý Chúa. Xin cho đời chúng con, dù nhỏ bé, cũng trở thành một cành cây cho người khác nương náu; dù âm thầm, cũng trở thành nắm men làm dậy lên tình yêu trong lòng thế giới.

Lạy Chúa Giê-su, xin cho chúng con biết gieo mà không đòi nhìn thấy mùa gặt, biết phục vụ mà không tìm lời khen, biết yêu thương mà không tính toán đáp đền và biết kiên trì làm điều thiện ngay cả khi chưa thấy kết quả. Xin cho chúng con luôn xác tín rằng chính Chúa là Đấng làm cho hạt giống nảy mầm, làm cho cây lớn lên và làm cho khối bột dậy men. Phần chúng con, xin chỉ biết trung thành gieo xuống đời những hạt giống của Tin Mừng, rồi phó thác mọi sự trong tình yêu và quyền năng của Chúa.

Xin cho Nước Chúa được lớn lên trong lòng chúng con, trong gia đình chúng con, trong cộng đoàn chúng con và giữa thế giới hôm nay. Amen.

Lm. Anmai, CSsR

Đừng coi thường những điều nhỏ bé

Có lẽ một trong những cám dỗ rất thường gặp trong đời sống con người là chỉ tin vào những gì lớn lao, rực rỡ, gây tiếng vang và được nhiều người nhìn thấy. Chúng ta dễ bị thu hút bởi những công việc nổi bật, những thành công nhanh chóng, những con số đáng kể, những lời khen ngợi đông đảo. Ngược lại, những điều nhỏ bé, âm thầm, chậm chạp và kín đáo thường bị xem nhẹ. Một lời cầu nguyện ngắn, một việc hy sinh không ai biết, một hành động tử tế rất bình thường, một lời nói dịu dàng trong gia đình, một lần nhẫn nhịn để giữ hòa khí, một chút quảng đại dành cho người nghèo, tất cả những điều ấy xem ra quá nhỏ, quá ít, quá yếu để có thể làm nên một thay đổi lớn. Thế nhưng, Tin Mừng hôm nay lại cho chúng ta thấy cách nhìn của Thiên Chúa hoàn toàn khác với cách nhìn của con người. Đức Giê-su nói Nước Trời giống như hạt cải, tuy là một loại hạt rất nhỏ, nhưng khi được gieo xuống đất và lớn lên, nó có thể trở thành cây, đến nỗi chim trời có thể đến làm tổ trên cành. Người cũng nói Nước Trời giống như nắm men được vùi vào trong bột, tuy rất ít, rất âm thầm, gần như biến mất, nhưng cuối cùng lại làm cho tất cả khối bột dậy men. Qua hai hình ảnh rất gần gũi ấy, Chúa muốn dạy chúng ta rằng những công trình lớn lao của Thiên Chúa thường bắt đầu từ những điều rất nhỏ bé, âm thầm và khiêm tốn.

Hạt cải nhỏ bé đến mức người ta có thể dễ dàng làm rơi mất mà không hay biết. Nó không có vẻ gì là sẽ trở thành một cây lớn. Nhìn vào hạt cải, chẳng ai nghĩ đến bóng mát, cành lá hay tổ chim. Thế nhưng, bên trong một hạt giống bé nhỏ ấy lại ẩn chứa một sức sống kỳ diệu. Chỉ cần được gieo vào lòng đất, được đón nhận mưa nắng và có đủ thời gian, nó sẽ nảy mầm, lớn lên, đâm cành, trổ lá và trở thành nơi nương náu cho chim trời. Điều đáng chú ý là hạt cải chỉ có thể phát triển khi nó chấp nhận được gieo xuống. Nếu hạt cải cứ nằm trong tay người gieo, cứ được giữ gìn cẩn thận trong một chiếc bình đẹp, nó vẫn chỉ là một hạt nhỏ. Nó phải rơi xuống đất, phải bị vùi lấp trong bóng tối, phải chịu nứt vỡ và như thể biến mất, lúc ấy sự sống mới bắt đầu trỗi dậy. Đời sống đức tin của chúng ta cũng vậy. Nhiều khi chúng ta muốn làm những điều lớn lao cho Chúa, nhưng lại không muốn đi qua con đường âm thầm, nhỏ bé và từ bỏ. Chúng ta muốn thấy kết quả, nhưng không muốn kiên nhẫn gieo hạt. Chúng ta muốn được công nhận, nhưng không muốn chấp nhận bị quên lãng. Chúng ta muốn sinh hoa trái, nhưng lại ngại để cái tôi của mình bị chôn vùi. Hạt cải của Nước Trời nhắc chúng ta rằng không có sự lớn lên đích thực nào mà không bắt đầu bằng sự khiêm tốn, và cũng không có hoa trái thiêng liêng nào mà không đi qua sự từ bỏ chính mình.

Nước Trời đã bắt đầu trong thế gian bằng một cách rất nhỏ bé. Đức Giê-su không sinh ra trong cung điện, không xuất hiện giữa ánh hào quang của quyền lực, không có đoàn quân bảo vệ, không có những phương tiện lớn lao của trần thế. Người sinh ra trong một hang đá nghèo hèn, lớn lên tại một làng quê không mấy ai biết đến, sống giữa những con người bình thường và bắt đầu sứ vụ với một nhóm môn đệ ít ỏi. Phần lớn trong số họ là những người ít học, nghèo khó, chẳng có địa vị xã hội. Khi Đức Giê-su chịu đóng đinh trên thập giá, công trình của Người xem ra hoàn toàn thất bại. Người bị kết án, bị bỏ rơi, bị chế nhạo và bị giết chết như một tội nhân. Trong mắt người đời, mọi sự dường như đã kết thúc. Thế nhưng chính từ cái chết âm thầm và đau đớn ấy, sự sống mới đã bừng lên. Chính từ nhóm môn đệ nhỏ bé ấy, Tin Mừng đã được loan báo khắp thế giới. Chính từ hạt giống được gieo vào lòng đất là Đức Ki-tô chịu chết và phục sinh, Hội Thánh đã được sinh ra, lớn lên và trở thành nơi nương náu cho biết bao tâm hồn qua mọi thời đại. Thiên Chúa không khởi đầu bằng sự ồn ào, nhưng bằng một Hài Nhi. Thiên Chúa không chinh phục thế giới bằng bạo lực, nhưng bằng tình yêu. Thiên Chúa không áp đặt con người bằng quyền lực, nhưng kiên nhẫn gieo Lời của Người vào lòng mỗi người và chờ đợi một sự đáp trả tự do.

Dụ ngôn hạt cải vì thế là một lời an ủi lớn lao cho những ai đang sống đức tin trong âm thầm. Có thể chúng ta là một người mẹ mỗi ngày lặng lẽ cầu nguyện cho những đứa con đã xa Chúa. Có thể chúng ta là một người cha vất vả làm việc, cố gắng sống ngay thẳng để nuôi dưỡng gia đình. Có thể chúng ta là một người trẻ đang chiến đấu với những cám dỗ, cố giữ lòng trong sạch giữa một môi trường đầy lôi kéo. Có thể chúng ta là một người già đau yếu, chẳng còn làm được nhiều việc, chỉ biết dâng những cơn đau cho Chúa. Có thể chúng ta là một linh mục, một tu sĩ, một giáo lý viên hay một người phục vụ trong giáo xứ, đã gieo rất nhiều nhưng chưa thấy kết quả. Có những lúc chúng ta tự hỏi những điều mình đang làm có ý nghĩa gì không, có thay đổi được ai không, có sinh hoa trái gì không. Tin Mừng hôm nay trả lời rằng mỗi hạt giống tốt được gieo trong tình yêu đều có giá trị trước mặt Thiên Chúa. Chúng ta có thể không nhìn thấy sự lớn lên, nhưng Thiên Chúa đang âm thầm làm việc. Chúng ta có thể không được chứng kiến mùa gặt, nhưng điều đó không có nghĩa là hạt giống đã chết. Công việc của chúng ta là trung thành gieo hạt; còn việc làm cho hạt nảy mầm và lớn lên thuộc về Thiên Chúa.

Nhiều khi chúng ta nản lòng vì muốn thấy kết quả ngay lập tức. Chúng ta cầu nguyện vài ngày mà chưa được như ý thì thất vọng. Chúng ta khuyên bảo một người nhiều lần mà họ chưa thay đổi thì muốn bỏ cuộc. Chúng ta cố gắng sống tốt nhưng vẫn gặp khó khăn, bị hiểu lầm hay chịu thiệt thòi, nên nghĩ rằng sống theo Tin Mừng chẳng đem lại ích lợi gì. Chúng ta quên rằng một cây lớn không thể mọc lên chỉ trong một đêm. Hạt giống cần thời gian. Nó phải âm thầm cắm rễ trước khi trồi lên khỏi mặt đất. Có khi bên ngoài chưa thấy gì thay đổi, nhưng bên trong một tiến trình sống động đang diễn ra. Cũng vậy, ơn Chúa nhiều khi hoạt động rất kín đáo trong lòng người. Một lời nói tốt hôm nay có thể nhiều năm sau mới sinh hoa trái. Một gương sáng trong gia đình có thể được con cái ghi nhớ suốt đời. Một lời tha thứ có thể làm tan chảy một trái tim cứng cỏi, nhưng không phải ngay lập tức. Một lời cầu nguyện có thể mở ra những con đường mà chúng ta không hề biết. Thiên Chúa không làm việc theo sự nóng vội của chúng ta. Người hành động trong kiên nhẫn, trong thinh lặng và trong thời gian của Người.

Hình ảnh nắm men còn giúp chúng ta hiểu sâu hơn về cách Nước Trời hiện diện. Men được vùi vào bột. Nó không đứng bên ngoài để phô bày chính mình. Nó đi vào bên trong, hòa vào khối bột, gần như không còn được nhìn thấy. Thế nhưng chính khi âm thầm hiện diện từ bên trong, men lại làm cho cả khối bột biến đổi. Người Ki-tô hữu cũng được mời gọi trở thành men giữa đời. Chúng ta không được kêu gọi sống tách biệt khỏi xã hội, càng không phải để tự cho mình tốt hơn người khác. Chúng ta được sai vào trong gia đình, nơi làm việc, trường học, xóm làng và xã hội để mang tinh thần Tin Mừng vào đó. Men không làm ồn. Men không tự quảng cáo. Men chỉ âm thầm hoạt động bằng chính bản chất của nó. Một người Ki-tô hữu thật sự cũng không cần nói quá nhiều về mình, không cần phô trương đạo đức, nhưng bằng cách sống chân thành, công bằng, nhân hậu, biết tha thứ và phục vụ, họ có thể làm cho môi trường xung quanh dần dần thay đổi.

Một người mẹ biết kiềm chế cơn nóng giận có thể làm cho bầu khí gia đình trở nên bình an. Một người cha biết sống trung thực có thể gieo vào lòng con cái một nền tảng đạo đức vững chắc. Một nhân viên không gian dối, không nói xấu, không chạy theo lợi ích bất chính có thể trở thành một lời nhắc nhở âm thầm cho những người chung quanh. Một người trẻ biết sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm, không xúc phạm, không bôi nhọ, không chạy theo những trào lưu độc hại, cũng đang làm men Tin Mừng trong thế giới kỹ thuật số. Một người giáo dân biết đến thăm người đau yếu, nâng đỡ người cô đơn và chia sẻ với người thiếu thốn đang làm cho tình yêu của Chúa thấm vào đời sống con người. Những việc ấy có thể không được ghi nhận, không xuất hiện trên báo chí, không nhận được nhiều lời khen, nhưng lại có sức biến đổi rất sâu. Nắm men nhỏ bé không cần được cả khối bột chú ý, nhưng chỉ cần nó thực sự là men, cả khối bột sẽ dần dần dậy lên.

Tuy nhiên, để trở thành men tốt, người môn đệ phải chấp nhận được vùi vào. Đây là điều không dễ. Chúng ta thường muốn được nhìn thấy, được ghi nhận, được nhắc tên. Khi làm một việc tốt, chúng ta dễ mong người khác biết đến. Khi phục vụ, chúng ta muốn được cảm ơn. Khi hy sinh, chúng ta muốn được trân trọng. Khi không được đáp lại, ta dễ buồn, dễ chán và đôi khi không muốn tiếp tục. Nhưng men chỉ có tác dụng khi nó tan vào bột. Nếu men cứ muốn giữ nguyên hình dạng của mình, đứng riêng một chỗ và đòi mọi người chú ý, nó không thể làm cho bột dậy lên. Đời sống Ki-tô hữu cũng đòi chúng ta phải nhỏ lại, phải bớt tìm mình, bớt bảo vệ cái tôi, bớt đòi hỏi sự công nhận. Càng thuộc về Chúa, chúng ta càng có khả năng phục vụ mà không cần được biết đến, yêu thương mà không cần được đáp trả, cho đi mà không tính toán và kiên trì làm điều tốt dù không ai khen ngợi.

Tin Mừng hôm nay cũng là lời nhắc nhở đối với Hội Thánh và các cộng đoàn. Đôi khi chúng ta quá lo lắng về số lượng, về những hình thức bên ngoài, về những hoạt động thật lớn, mà quên rằng sức mạnh thật sự của Hội Thánh nằm trong sự thánh thiện âm thầm của từng người. Một giáo xứ không trở nên sống động chỉ vì có nhiều công trình xây dựng, nhiều chương trình hay những buổi lễ thật hoành tráng. Một cộng đoàn chỉ thực sự là dấu chỉ Nước Trời khi ở đó người ta biết yêu thương nhau, tha thứ cho nhau, nâng đỡ người yếu đuối, mở cửa cho người nghèo và sống chân thành với Chúa. Một gia đình Công giáo không được nhận biết chỉ vì treo nhiều ảnh tượng hay đọc nhiều kinh, nhưng vì trong gia đình ấy có sự tôn trọng, trung tín, nhẫn nại và lòng thương xót. Một người có thể tham dự nhiều hoạt động đạo đức, nhưng nếu lời nói vẫn làm tổn thương người khác, lòng vẫn đầy ganh tị, thái độ vẫn kiêu căng và cách sống vẫn ích kỷ, thì người ấy chưa thật sự trở thành men Tin Mừng.

Nắm men mà Đức Giê-su nói đến phải là men tốt. Bởi vì trong đời sống cũng có những thứ men xấu. Một lời nói tiêu cực có thể làm ô nhiễm cả cộng đoàn. Một thái độ chia rẽ có thể phá hỏng bầu khí gia đình. Một tin đồn thất thiệt có thể làm tổn thương danh dự của một người. Một người mang lòng ganh tị có thể gieo sự nghi ngờ giữa nhiều người. Một chút kiêu ngạo, một chút tham vọng, một chút giả dối, nếu không được nhận ra và loại bỏ, cũng có thể lan rộng. Vì thế, câu hỏi mà mỗi người cần đặt ra không chỉ là tôi có đang ảnh hưởng đến người khác hay không, nhưng là tôi đang tạo ra ảnh hưởng gì. Sự hiện diện của tôi làm cho người khác bình an hơn hay bất an hơn? Lời nói của tôi chữa lành hay làm tổn thương? Tôi mang đến hy vọng hay gieo thất vọng? Tôi xây dựng sự hiệp nhất hay tạo ra chia rẽ? Tôi đang là men Tin Mừng hay đang trở thành thứ men khiến cộng đoàn mất đi sự trong lành?

Hạt cải khi lớn lên trở thành nơi chim trời đến làm tổ. Hình ảnh ấy gợi lên một đặc tính quan trọng của Nước Trời: Nước Trời luôn mở ra để đón nhận. Một đời sống đức tin trưởng thành không khép kín nơi chính mình, nhưng trở thành nơi nương náu cho người khác. Người càng gần Chúa thì càng biết cảm thông, càng có khả năng đón nhận những người yếu đuối, tội lỗi, đau khổ và bị bỏ rơi. Người sống đạo thật không làm cho người khác sợ hãi hay mặc cảm, nhưng giúp họ cảm nhận được lòng thương xót của Thiên Chúa. Gia đình sống Tin Mừng phải là nơi người con lầm lỡ vẫn có thể trở về. Cộng đoàn sống Tin Mừng phải là nơi người đau khổ tìm được sự nâng đỡ. Hội Thánh sống đúng căn tính của mình phải là mái nhà cho người nghèo, người cô đơn, người thất vọng và những ai đang tìm kiếm ý nghĩa đời mình. Nếu chúng ta lớn lên trong đạo đức mà lại trở nên khắt khe hơn, lạnh lùng hơn, hay phán xét hơn và khó đón nhận người khác hơn, thì sự lớn lên ấy không phải là sự lớn lên của hạt cải Nước Trời.

Chúa không muốn chúng ta trở thành những cây lớn để được người khác ngưỡng mộ, nhưng để chim trời có thể đến làm tổ. Chúa ban cho ta khả năng không phải để ta khoe mình, nhưng để phục vụ. Chúa ban cho ta kiến thức để ta soi sáng người khác, không phải để lên án họ. Chúa ban cho ta của cải để ta chia sẻ, không phải để khép kín. Chúa ban cho ta vị trí, trách nhiệm hay quyền bính để ta trở thành chỗ dựa cho người yếu thế, không phải để thống trị. Mọi sự trưởng thành đích thực trong đời sống thiêng liêng đều phải dẫn đến việc người khác tìm thấy nơi ta một chút bình an, một chút hy vọng và một chút tình thương của Thiên Chúa. Một người càng thánh thiện thì người khác càng dễ đến gần. Một cộng đoàn càng thuộc về Chúa thì người đau khổ càng cảm thấy được đón nhận. Đó chính là lúc hạt cải đã thực sự trở thành cây.

Lời Chúa hôm nay còn mời gọi chúng ta nhìn lại cách mình đánh giá người khác. Chúng ta có thể đang coi thường một người vì họ bé nhỏ, nghèo khó, ít học hay không có địa vị. Chúng ta có thể nghĩ một đứa trẻ chưa làm được gì, một người già không còn hữu ích, một người bệnh chỉ là gánh nặng, một người tội lỗi không còn hy vọng. Nhưng Thiên Chúa nhìn thấy trong mỗi con người một hạt giống có khả năng lớn lên. Người không nhìn chúng ta chỉ theo những gì đang có, nhưng còn theo những gì ân sủng có thể thực hiện. Phê-rô từng là một ngư phủ nóng nảy và yếu đuối, nhưng Chúa đã nhìn thấy nơi ông vị thủ lãnh Hội Thánh. Mát-thêu từng là một người thu thuế bị khinh miệt, nhưng Chúa nhìn thấy nơi ông một người môn đệ và tác giả Tin Mừng. Phao-lô từng bách hại Hội Thánh, nhưng Chúa nhìn thấy nơi ông vị Tông đồ dân ngoại. Ma-ri-a Mác-đa-la từng mang một quá khứ nhiều đổ vỡ, nhưng Chúa đã biến bà thành người đầu tiên loan báo Tin Mừng Phục Sinh. Vì thế, chúng ta không có quyền tuyệt vọng về bất cứ ai, kể cả chính mình.

Có thể hôm nay đời sống chúng ta còn rất nhỏ bé, đức tin còn yếu, lòng mến còn mong manh, những cố gắng còn nhiều giới hạn. Nhưng đừng quên rằng hạt cải không bị đánh giá bởi kích thước lúc mới được gieo, mà bởi sự sống Thiên Chúa đặt vào trong nó. Điều quan trọng không phải là chúng ta đang lớn đến đâu, nhưng là chúng ta có chấp nhận được gieo vào mảnh đất của Thiên Chúa hay không. Điều quan trọng không phải là ta làm được bao nhiêu việc lớn, nhưng là trong từng việc nhỏ, ta có để tình yêu của Chúa hoạt động hay không. Một người có thể làm những việc rất lớn mà thiếu tình yêu; những việc ấy có thể gây tiếng vang nhưng không làm Nước Trời lớn lên. Một người khác chỉ âm thầm chăm sóc một bệnh nhân, trung thành với bổn phận, giữ một lời hứa, cầu nguyện cho một người đã làm mình tổn thương, nhưng chính những điều nhỏ ấy lại là những hạt giống thật sự của Nước Trời.

Chúng ta thường hỏi phải làm gì để thay đổi thế giới, nhưng có lẽ Chúa chỉ hỏi chúng ta hôm nay có sẵn sàng gieo một hạt giống tốt hay không. Hãy bắt đầu từ một lời nói tử tế. Hãy bắt đầu từ một lần nhẫn nhịn. Hãy bắt đầu từ một quyết định không nói xấu. Hãy bắt đầu từ một cuộc điện thoại hỏi thăm người đang buồn. Hãy bắt đầu từ một lời xin lỗi chân thành. Hãy bắt đầu từ việc trung thành cầu nguyện mỗi ngày, dù chỉ trong ít phút. Hãy bắt đầu từ việc tham dự Thánh lễ với một tâm hồn sốt sắng hơn. Hãy bắt đầu từ một cử chỉ quảng đại với người nghèo. Hãy bắt đầu từ việc làm hòa với người thân. Đừng chờ đến khi có khả năng làm những việc phi thường mới bắt đầu sống Tin Mừng. Nước Trời thường đến qua những chọn lựa rất bình thường nhưng được thực hiện với một tình yêu phi thường.

Đừng coi thường ngày hôm nay, dù nó xem ra rất bình thường. Đừng coi thường một cơ hội nhỏ để làm điều tốt. Đừng coi thường một con người nhỏ bé đang cần ta lắng nghe. Đừng coi thường một lời cầu nguyện mà ta tưởng như chẳng thay đổi được gì. Đừng coi thường những giọt nước mắt, những hy sinh và những cố gắng âm thầm. Thiên Chúa có thể dùng những điều rất nhỏ để làm nên những việc rất lớn. Người có thể dùng một lời nói để cứu một người khỏi tuyệt vọng. Người có thể dùng một ánh mắt cảm thông để nâng một tâm hồn đang tan vỡ. Người có thể dùng một chứng tá âm thầm để đưa một người trở về với đức tin. Người có thể dùng sự trung thành của một người để gìn giữ cả một gia đình. Người có thể dùng một lời cầu nguyện để mở ra những cánh cửa mà không sức mạnh trần gian nào có thể mở được.

Sau cùng, dụ ngôn hạt cải và nắm men mời gọi chúng ta đặt trọn niềm tin vào quyền năng âm thầm của Thiên Chúa. Nước Trời không lớn lên nhờ sức riêng của con người. Người gieo hạt không thể bắt hạt nảy mầm bằng cách kéo nó lên. Người làm bánh không thể làm bột dậy nhanh hơn bằng cách liên tục mở ra xem. Có những việc chúng ta phải kiên nhẫn trao vào tay Chúa. Có những người chúng ta chỉ có thể yêu thương, cầu nguyện và chờ đợi. Có những vết thương cần nhiều thời gian để được chữa lành. Có những ơn gọi cần được vun trồng lâu dài. Có những hạt giống phải đi qua nhiều mùa mưa nắng mới thành cây. Đức tin giúp chúng ta tiếp tục gieo dù chưa thấy mùa gặt, tiếp tục yêu dù chưa được đáp lại, tiếp tục cầu nguyện dù chưa thấy câu trả lời và tiếp tục hy vọng dù mọi sự trước mắt còn rất nhỏ bé.

Xin Chúa giúp chúng ta biết yêu mến những điều nhỏ bé, bởi chính Người đã chọn con đường nhỏ bé để đến với nhân loại. Xin cho chúng ta đừng chạy theo những gì hào nhoáng mà quên đi giá trị của sự trung thành. Xin cho mỗi người biết trở thành một hạt cải được gieo vào lòng đời, chấp nhận âm thầm, chấp nhận nứt vỡ, chấp nhận lớn lên theo thời gian của Chúa. Xin cho chúng ta trở thành nắm men Tin Mừng, hiện diện giữa cuộc đời bằng lòng nhân hậu, sự chân thành, đức công bằng và tinh thần phục vụ. Và xin cho đời sống chúng ta, dù nhỏ bé, vẫn có thể trở thành một cành cây cho người mệt mỏi tìm nơi nghỉ ngơi, một bóng mát cho người đau khổ, một mái ấm cho người cô đơn và một dấu chỉ sống động cho thấy Nước Thiên Chúa đang âm thầm hiện diện giữa thế gian này.

Lm. Anmai, CSsR

TẤT CẢ BỘT DẬY MEN

Có những điều rất nhỏ bé nhưng lại mang trong mình một sức mạnh vô cùng lớn lao. Có những sự hiện diện gần như không ai nhận thấy, nhưng lại âm thầm làm thay đổi cả một môi trường. Có những con người không ồn ào, không nổi tiếng, không chiếm một vị trí đáng kể trong mắt thế gian, nhưng chính đời sống âm thầm, chân thành và thánh thiện của họ đã làm cho gia đình bớt lạnh lùng, cộng đoàn bớt chia rẽ, xã hội bớt khắc nghiệt và con người biết sống tử tế với nhau hơn. Đức Giêsu đã dùng một hình ảnh rất quen thuộc trong đời sống thường ngày để nói về mầu nhiệm Nước Trời: “Nước Trời cũng giống như chuyện nắm men bà kia lấy vùi vào ba thúng bột, cho đến khi tất cả bột dậy men.” Chỉ một chút men nhỏ bé, được vùi sâu vào một khối bột rất lớn, nhưng sau một thời gian, cả khối bột ấy được biến đổi, được nở ra và trở thành những tấm bánh thơm ngon nuôi sống con người. Qua dụ ngôn ấy, Chúa muốn nói với chúng ta rằng Nước Trời không phải lúc nào cũng đến bằng những biến cố rầm rộ, những thành công vang dội hay những cuộc phô diễn quyền lực. Nước Trời thường bắt đầu bằng những gì bé nhỏ, âm thầm, kiên nhẫn và khiêm tốn. Nước Trời bắt đầu từ một lời nói dịu dàng giữa những lời cay nghiệt, một hành động tha thứ giữa bầu khí hận thù, một sự trung thực giữa những gian dối, một tấm lòng quảng đại giữa những tính toán ích kỷ, một đời sống phục vụ giữa một thế giới chỉ muốn được phục vụ. Men không làm ồn, không khoe mình, không đứng tách biệt khỏi bột, nhưng men đi vào trong bột, hòa mình với bột, chấp nhận bị vùi lấp và dường như biến mất. Chính khi biến mất như thế, men mới bắt đầu phát huy sức mạnh của mình. Đó cũng là con đường của Đức Giêsu. Người là Con Thiên Chúa, nhưng đã không chọn đứng bên ngoài nhân loại để phán xét, lên án hay ra lệnh. Người đã đi vào lịch sử con người, mang lấy thân phận con người, chia sẻ những giới hạn, nước mắt, đau khổ và cả cái chết của con người. Người đã trở nên giống chúng ta mọi đàng, ngoại trừ tội lỗi, để từ bên trong thân phận nhân loại, Người chữa lành, nâng dậy và thánh hóa con người. Đức Giêsu chính là men của Thiên Chúa được vùi vào khối bột nhân loại. Người đã chấp nhận bị chôn vùi trong lòng đất, chấp nhận thất bại dưới mắt thế gian, nhưng từ ngôi mộ tưởng như hoàn toàn im lặng ấy, sự sống mới đã bừng lên và làm đổi thay lịch sử.

Hình ảnh men trong bột cũng giúp chúng ta hiểu sâu hơn về sứ mạng loan báo Tin Mừng trong thế giới hôm nay. Hội Thánh không được sai đến để đứng ngoài thế giới, càng không được sai đến để khinh chê, phủ nhận hay phá hủy những gì tốt đẹp trong các nền văn hóa, nhưng Hội Thánh được sai đến để hiện diện, đối thoại, thanh luyện, bổ túc và làm cho những hạt giống chân thiện mỹ đã có sẵn trong các nền văn hóa được phát triển trọn vẹn trong ánh sáng Tin Mừng. Đó chính là ý nghĩa sâu xa của việc hội nhập văn hóa mà các nhà truyền giáo hôm nay luôn quan tâm. Làm sao để đưa Tin Mừng vào nền văn hóa của người bản xứ mà không làm tổn thương căn tính của họ? Làm sao để đón nhận những nét đẹp của văn hóa bản địa vào trong cách sống và diễn tả đức tin? Làm sao để Kitô giáo vẫn giữ được sự mới mẻ của ơn cứu độ mang tính phổ quát, nhưng đồng thời có thể mang khuôn mặt, ngôn ngữ, tâm hồn và những nét tinh túy của từng dân tộc, từng vùng miền, từng hoàn cảnh xã hội? Đó không phải là một công việc dễ dàng và càng không thể hoàn thành bằng những thái độ vội vàng, áp đặt hay tự mãn. Hội nhập văn hóa đòi hỏi thời gian, trí tuệ, sự khiêm tốn và nhất là tình yêu. Người truyền giáo phải yêu con người mình được sai đến, yêu ngôn ngữ, lịch sử, phong tục và những khát vọng sâu xa của họ. Nếu không có tình yêu, người truyền giáo rất dễ biến Tin Mừng thành một thứ văn hóa ngoại lai, biến đức tin thành một gánh nặng và biến việc rao giảng thành sự áp đặt. Men muốn làm cho bột dậy lên thì men phải thực sự đi vào trong bột. Người môn đệ Chúa muốn góp phần đổi mới xã hội thì phải thực sự hiện diện trong xã hội, hiểu được những thao thức của xã hội, chia sẻ những đau khổ của con người và nói được ngôn ngữ mà con người hôm nay có thể hiểu.

Gương của cha Matteo Ricci, một tu sĩ Dòng Tên sống vào cuối thế kỷ XVI và đầu thế kỷ XVII, cho chúng ta thấy một cách truyền giáo mang đậm tinh thần của dụ ngôn men trong bột. Khi đến Trung Hoa, cha không vội vàng phủ nhận hay kết án nền văn hóa lâu đời của dân tộc này. Trái lại, cha dành nhiều thời gian học tiếng, nghiên cứu văn hóa, tìm hiểu Khổng giáo, làm quen với giới trí thức và khám phá những giá trị cao quý trong truyền thống Trung Hoa. Cha hiểu biết Khổng giáo như một nhà nho uyên thâm, mặc trang phục của giới trí thức, cúi mình tôn kính Khổng Tử và các bậc tổ tiên theo cách diễn tả văn hóa của người Trung Hoa. Cha không đến để lấy đi những gì tốt đẹp mà người bản xứ đang có, nhưng để bổ sung, soi sáng và đưa những giá trị ấy đến chỗ viên mãn trong Đức Kitô. Cha cũng dùng kiến thức khoa học, thiên văn, toán học và địa lý để phục vụ. Cha vẽ bản đồ thế giới, chia sẻ những hiểu biết của phương Tây và nhờ đó tạo được sự tín nhiệm nơi nhiều học giả trong triều đình. Mười năm cuối đời ở Bắc Kinh, cha viết sách, đối thoại với giới trí thức và từng bước đưa nhiều người đến với đức tin. Cha Matteo Ricci không truyền giáo bằng cách đứng ngoài xã hội Trung Hoa để lên án, nhưng bằng cách đi vào bên trong, sống giữa họ, tôn trọng họ, phục vụ họ và trở thành người bạn của họ. Cha giống như một chút men được vùi vào một khối bột lớn. Trong một thời gian dài, người ta có thể chưa thấy kết quả rõ ràng, nhưng men vẫn âm thầm hoạt động. Đó là con đường kiên nhẫn của Tin Mừng. Tin Mừng không phải là một khẩu hiệu được hô lên cho thật lớn, nhưng là một sức sống được gieo vào lòng người. Tin Mừng không chỉ được truyền đi bằng lời nói, nhưng còn bằng sự hiện diện đáng tin cậy, bằng đời sống khiêm tốn, bằng sự hiểu biết và bằng tình yêu không vụ lợi.

Trong dụ ngôn, người phụ nữ trộn một lượng men nhỏ vào ba đấu bột. Ba đấu bột là một lượng rất lớn, khoảng năm mươi ký, đủ để làm bánh cho cả trăm người ăn. Một lượng men nhỏ đứng trước một khối bột khổng lồ xem ra thật chẳng đáng kể. Nhưng sức mạnh của men không nằm ở kích thước bên ngoài, mà nằm ở sức sống bên trong. Men sống nên men có khả năng biến đổi. Điều này nhắc chúng ta rằng sức mạnh của Hội Thánh không nằm ở con số đông, không nằm ở tiền bạc, cơ sở, uy tín hay ảnh hưởng xã hội, nhưng nằm ở sức sống của Tin Mừng đang hiện diện trong lòng Hội Thánh. Một cộng đoàn đông người nhưng thiếu tình yêu, thiếu lòng thương xót, thiếu công bằng và thiếu tinh thần phục vụ thì có thể rất lớn mà vẫn không có sức làm dậy men. Trái lại, một cộng đoàn nhỏ bé nhưng sống chân thành, yêu thương nhau, phục vụ người nghèo, bênh vực người yếu thế, tha thứ cho nhau và trung thành với sự thật thì lại có thể tạo nên một ảnh hưởng lâu dài. Một gia đình chỉ có vài người nhưng biết cầu nguyện, biết nhường nhịn, biết sống trung thực và biết mở cửa đón người đau khổ thì gia đình ấy có thể trở thành men Tin Mừng giữa khu xóm. Một người Công giáo làm việc trong cơ quan, trường học, bệnh viện, công ty hay ngoài chợ, nếu sống ngay thẳng, không gian dối, không tham lam, không nói xấu, không bè phái và luôn sẵn sàng giúp đỡ người khác, thì người ấy đang là men. Có thể người ấy không bao giờ đứng trên bục giảng, không bao giờ nói những lời cao siêu về Thiên Chúa, nhưng đời sống của người ấy khiến người khác phải tự hỏi: điều gì làm cho con người này sống tử tế như vậy? Đó chính là cách Tin Mừng âm thầm lan tỏa.

Tỷ lệ người Công giáo tại Việt Nam không phải là một con số lớn so với toàn thể dân tộc. Xét theo số lượng, người Công giáo chỉ là một nắm men nhỏ giữa một khối bột rộng lớn. Nhưng vấn đề quan trọng không phải là chúng ta đông hay ít. Vấn đề là chúng ta có thật sự là men tốt hay không. Nếu người Công giáo sống khiêm tốn, chân thành, biết tôn trọng truyền thống văn hóa và tâm linh của đồng bào, biết yêu quê hương, biết chung tay xây dựng đất nước, biết phục vụ người nghèo và góp phần vào những vấn đề chung của xã hội, thì sự hiện diện của chúng ta sẽ làm cho khuôn mặt Công giáo trở nên gần gũi, phong phú và đáng mến hơn. Ngược lại, nếu chúng ta chỉ lo giữ đạo trong nhà thờ, chỉ quan tâm đến các nghi thức bên ngoài, nhưng lại thờ ơ trước bất công, vô cảm trước người nghèo, gian dối trong công việc, chia rẽ trong cộng đoàn, tranh giành chức quyền và gây gương xấu ngoài xã hội, thì dù chúng ta có xây bao nhiêu nhà thờ, tổ chức bao nhiêu lễ hội, nói bao nhiêu lời đạo đức, men Tin Mừng nơi chúng ta cũng đã mất sức. Chúng ta không được gọi để làm một nhóm khép kín, càng không được xem mình như những người đứng ngoài dân tộc. Người Công giáo là người Việt Nam, cùng mang trong mình lịch sử, văn hóa, đau thương, hy vọng và trách nhiệm đối với quê hương. Đức tin không làm chúng ta xa lạ với dân tộc, nhưng phải làm chúng ta yêu dân tộc sâu sắc hơn, sống trách nhiệm hơn và góp phần làm cho đất nước công bằng, nhân ái và bình an hơn.

Men phải được trộn đều trong bột. Nếu men chỉ nằm một góc, phần bột còn lại sẽ không thể dậy lên. Điều đó có nghĩa là người Kitô hữu phải hiện diện trong mọi môi trường, mọi ngành nghề, mọi lãnh vực của đời sống xã hội. Hội Thánh cần những người sống Tin Mừng trong giáo dục, y tế, kinh tế, nghệ thuật, truyền thông, khoa học, chính trị, luật pháp, nông nghiệp, công nghiệp và cả trên không gian mạng. Không phải chỉ những người đi tu, linh mục hay nhà truyền giáo mới có trách nhiệm loan báo Tin Mừng. Mỗi người đã lãnh nhận bí tích Rửa Tội đều được sai đi làm men trong môi trường sống của mình. Người cha, người mẹ làm men trong gia đình bằng đời sống chung thủy, hy sinh và bao dung. Người giáo viên làm men trong trường học bằng việc tôn trọng học sinh, công bằng trong đánh giá và tận tâm truyền đạt kiến thức. Người bác sĩ làm men trong bệnh viện bằng lương tâm nghề nghiệp, lòng trắc ẩn và sự tôn trọng phẩm giá bệnh nhân. Người kinh doanh làm men bằng sự trung thực, không gian lận và biết chia sẻ lợi ích với người lao động. Người trẻ làm men trên mạng xã hội bằng cách không phát tán tin giả, không nói xấu, không miệt thị, không chạy theo những nội dung độc hại, nhưng biết dùng lời nói để nâng đỡ và xây dựng. Người linh mục làm men không phải bằng quyền lực hay địa vị, nhưng bằng một đời sống gần gũi, nghèo khó, hiền lành và sẵn sàng phục vụ. Người tu sĩ làm men không phải bằng chiếc áo dòng, nhưng bằng sự thánh thiện, niềm vui, lòng nhân ái và khả năng sống hòa hợp với cộng đoàn.

Tuy nhiên, làm men đòi hỏi người môn đệ phải chấp nhận bị chôn vùi. Men không thể giữ nguyên hình dạng và đứng riêng một chỗ. Men phải hòa vào bột, phải biến mất, phải chịu một tiến trình âm thầm mà người ngoài không nhìn thấy. Nhiều người trong chúng ta muốn làm những việc lớn, muốn được biết đến, muốn được ghi nhận và muốn nhìn thấy kết quả ngay lập tức. Nhưng công việc của Nước Trời thường không vận hành theo cách ấy. Có những cha mẹ đã gieo đức tin cho con cái suốt nhiều năm mà chưa thấy kết quả. Có những linh mục, tu sĩ đã tận tụy phục vụ một vùng truyền giáo xa xôi, nhưng số người theo đạo vẫn rất ít. Có những giáo lý viên âm thầm dạy trẻ, không được khen thưởng, không ai biết đến. Có những người đang ngày ngày chăm sóc một người bệnh, một người già, một người khuyết tật mà dường như cuộc sống của họ chẳng có gì thay đổi. Có những người kiên trì sống ngay thẳng trong một môi trường đầy gian dối và nhiều lúc cảm thấy mình thiệt thòi, cô độc. Nhưng dụ ngôn hôm nay nhắc chúng ta rằng men cần thời gian để phát huy tác dụng. Không phải mọi điều tốt đẹp đều xuất hiện tức khắc. Có những hạt giống phải nằm lâu trong lòng đất. Có những giọt nước phải nhỏ xuống rất nhiều lần mới làm mềm được tảng đá. Có những lời cầu nguyện tưởng như không được đáp lại, nhưng thực ra đang âm thầm biến đổi lòng người. Người môn đệ phải biết kiên nhẫn với thời gian của Thiên Chúa.

Khi men đã được trộn nhuyễn vào bột, người ta không còn phân biệt đâu là men, đâu là bột. Nhưng đến khi bột nở ra và những tấm bánh thơm được làm thành, người ta mới nhận ra rằng men đã thực sự hiện diện và hoạt động. Người Kitô hữu cũng không cần phải lúc nào cũng mang nhãn hiệu đạo đức trên môi. Chúng ta không cần biến mọi cuộc gặp gỡ thành một bài giảng hay mọi tương quan thành một cơ hội chiêu dụ. Điều cần thiết là Tin Mừng phải thấm vào cách chúng ta sống, làm việc, đối xử và lựa chọn. Khi một người sống hiền lành giữa bầu khí hung hăng, sống tha thứ giữa hận thù, sống trong sạch giữa môi trường buông thả, sống chân thật giữa gian dối, người ấy đang làm chứng cho Tin Mừng. Khi một cộng đoàn biết đón nhận người yếu đuối, biết bảo vệ trẻ em, người già, người khuyết tật và người bị bỏ rơi, cộng đoàn ấy đang loan báo Nước Trời. Khi một giáo xứ không chỉ lo xây dựng cơ sở mà còn quan tâm đến người nghèo, giáo dục giới trẻ, bảo vệ môi trường và chữa lành những đổ vỡ trong gia đình, giáo xứ ấy đang trở thành tấm bánh thơm cho xã hội. Người ta có thể không nhìn thấy men, nhưng họ sẽ cảm nhận được hương vị của bánh. Người ta có thể không hiểu hết giáo lý của chúng ta, nhưng họ sẽ hiểu lòng tốt. Người ta có thể chưa bước vào nhà thờ, nhưng họ có thể gặp được Đức Kitô qua một người Kitô hữu sống tử tế.

Dụ ngôn men trong bột cũng đặt ra cho chúng ta một câu hỏi nghiêm túc: chúng ta có đang làm cho môi trường chung quanh mình tốt hơn không? Nếu một người Công giáo hiện diện trong gia đình mà gia đình vẫn đầy những lời cay nghiệt, bạo lực, ích kỷ và chia rẽ, chúng ta phải tự hỏi men Tin Mừng nơi mình đã hoạt động thế nào. Nếu một người Công giáo hiện diện trong cơ quan mà vẫn tham nhũng, gian dối, bè phái, chèn ép người yếu thế và chạy theo lợi ích riêng, người ấy có còn là men tốt không? Nếu một giáo xứ hiện diện giữa một khu dân cư mà không biết hàng xóm đang nghèo đói, bệnh tật, cô đơn hay bị bỏ rơi, giáo xứ ấy đang làm chứng điều gì? Nếu các cộng đoàn Kitô hữu tranh giành, nói xấu, kết án và làm tổn thương nhau, làm sao chúng ta có thể nói với xã hội về tình yêu và sự hiệp nhất? Nếu chúng ta không góp phần làm cho quê hương này công bằng hơn, huynh đệ hơn, trong sạch hơn, hạnh phúc hơn và đáng sống hơn, thì chúng ta phải thành thật kiểm điểm xem men Tin Mừng trong chúng ta có còn sống hay đã bị hư đi.

Men tốt không biến bột thành men. Men không tiêu diệt bột, không làm mất bản chất của bột, nhưng giúp bột trở thành chính nó một cách trọn vẹn hơn. Tin Mừng cũng vậy. Tin Mừng không phá hủy con người, không làm nghèo văn hóa và không khiến con người mất đi căn tính dân tộc. Trái lại, Tin Mừng thanh luyện, nâng cao và làm cho những giá trị tốt đẹp của con người được phát triển đến mức viên mãn. Một người càng sống Tin Mừng đích thực thì càng trở nên người hơn, nhân ái hơn, tự do hơn, biết yêu thương và tôn trọng người khác hơn. Một gia đình càng thấm nhuần Tin Mừng thì càng biết giữ gìn những giá trị cao đẹp của truyền thống, lòng hiếu thảo, sự chung thủy, tình nghĩa và tinh thần đùm bọc. Một dân tộc đón nhận những giá trị của Tin Mừng không đánh mất căn tính, nhưng có thêm sức mạnh để vượt qua bạo lực, bất công, hận thù và sự xuống cấp đạo đức. Người môn đệ không được dùng đức tin để chia rẽ, loại trừ hay chứng minh mình cao hơn người khác. Chúng ta được sai đi để phục vụ, để chữa lành và để làm cho con người sống đúng phẩm giá mà Thiên Chúa đã ban.

Có một nguy cơ mà chúng ta cần tránh, đó là muốn nhìn thấy kết quả quá nhanh và vì thế dễ rơi vào thất vọng. Men không làm bột nở ngay khi vừa được trộn vào. Men cần thời gian, cần nhiệt độ thích hợp và cần sự kiên nhẫn. Sứ mạng của Hội Thánh cũng vậy. Chúng ta gieo một lời tử tế hôm nay nhưng có thể nhiều năm sau lời ấy mới sinh hoa trái. Chúng ta tha thứ cho một người hôm nay nhưng có thể họ chưa hiểu ngay. Chúng ta giáo dục một đứa trẻ hôm nay nhưng phải chờ nhiều năm mới thấy nhân cách của em được hình thành. Chúng ta phục vụ người nghèo hôm nay nhưng xã hội chưa thể thay đổi ngay lập tức. Điều quan trọng là đừng để sự chậm chạp của kết quả làm chúng ta mất niềm tin. Thiên Chúa vẫn đang làm việc trong phần sâu thẳm mà mắt chúng ta không nhìn thấy. Người không đòi chúng ta phải thành công theo tiêu chuẩn thế gian. Người chỉ đòi chúng ta trung thành, sống đúng căn tính của men và để cho sức mạnh của Tin Mừng hoạt động qua đời sống mình.

Ngày hôm nay, Chúa vẫn cần những nắm men nhỏ. Chúa cần những người cha biết xin lỗi con cái khi mình sai. Chúa cần những người mẹ âm thầm giữ lửa cầu nguyện trong gia đình. Chúa cần những bạn trẻ dám sống trong sạch, trung thực và có trách nhiệm. Chúa cần những người công nhân làm việc tận tâm, những người chủ biết tôn trọng người lao động, những nhà giáo biết đặt lương tâm lên trên thành tích, những bác sĩ biết nhìn bệnh nhân như một con người chứ không phải một nguồn lợi. Chúa cần những người biết dùng mạng xã hội để gieo bình an thay vì hận thù, gieo sự thật thay vì tin giả, gieo lòng cảm thông thay vì chế nhạo. Chúa cần những linh mục, tu sĩ không tìm kiếm danh vọng, nhưng sẵn sàng ở lại với người nghèo, người đau khổ và những người không ai muốn đến gần. Chúa cần những cộng đoàn không chỉ đọc kinh chung, nhưng còn biết chia sẻ cơm bánh, lắng nghe nhau và nâng đỡ nhau trong thử thách.

“Tất cả bột dậy men” là một lời hứa đầy hy vọng, nhưng cũng là một lời mời gọi đầy trách nhiệm. Thiên Chúa có thể dùng những điều rất nhỏ bé để thực hiện những công trình lớn lao. Một nắm men nhỏ có thể làm dậy cả khối bột lớn. Một người sống thánh thiện có thể làm thay đổi một gia đình. Một gia đình sống Tin Mừng có thể làm thay đổi một khu xóm. Một cộng đoàn biết yêu thương có thể làm thay đổi cách người ta nhìn về Hội Thánh. Một hành động công bằng có thể thức tỉnh cả một môi trường. Một lời nói chân thành có thể cứu một người khỏi tuyệt vọng. Một sự hiện diện âm thầm có thể nâng đỡ một con người đi qua những ngày tăm tối nhất. Chúng ta đừng coi thường những việc nhỏ, cũng đừng nghĩ mình quá nhỏ bé để làm điều gì có ý nghĩa. Điều quyết định không phải chúng ta lớn đến đâu, nhưng là chúng ta có để cho sức sống của Tin Mừng thấm vào mình hay không.

Xin Chúa biến mỗi người chúng ta thành men tốt giữa lòng thế giới. Xin cho chúng ta biết đi vào cuộc đời với thái độ khiêm tốn, biết tôn trọng những gì tốt đẹp nơi người khác, biết đối thoại thay vì áp đặt, biết phục vụ thay vì thống trị, biết kiên nhẫn thay vì nóng vội. Xin cho sự hiện diện của người Kitô hữu làm cho gia đình ấm áp hơn, cộng đoàn hiệp nhất hơn, xã hội công bằng hơn, quê hương trong sạch hơn và con người hạnh phúc hơn. Xin đừng để chúng ta chỉ mang danh là men nhưng lại không còn sức làm dậy bột. Xin cho chúng ta biết chấp nhận bị vùi lấp, chấp nhận âm thầm, chấp nhận không được nhìn nhận, miễn là qua đời sống nhỏ bé của chúng ta, Tin Mừng được lan tỏa, tình yêu được lớn lên và tất cả khối bột nhân loại được dậy men trong ân sủng Nước Trời.

Lm. Anmai, CSsR

Gắn bó với Chúa để trở thành hạt giống và men tốt cho đời

Nhìn lại lịch sử cứu độ, chúng ta không thể không kinh ngạc trước những việc lớn lao Thiên Chúa đã thực hiện cho dân Người. Thuở xa xưa, Chúa đã dùng cánh tay quyền năng mà giải thoát dân Ít-ra-en khỏi ách nô lệ Ai-cập. Người đã nghe tiếng rên siết của họ, đã nhìn thấy những giọt nước mắt, đã thấu hiểu nỗi đau của một dân tộc bị áp bức, bị bóc lột, bị tước mất tự do và phẩm giá. Chúa đã gọi Mô-sê, đã làm những dấu lạ cả thể, đã rẽ nước Biển Đỏ, đã dẫn dân đi qua sa mạc, đã ban manna từ trời, cho nước từ tảng đá chảy ra và đưa họ đến miền đất hứa. Những việc ấy thật lớn lao, huy hoàng và không gì có thể so sánh nổi. Qua tất cả những kỳ công ấy, Thiên Chúa muốn cho dân hiểu rằng họ không phải là một dân bị bỏ rơi, không phải là những con người vô danh trong dòng lịch sử, nhưng là dân được Chúa tuyển chọn, yêu thương và mang trên vai như đại bàng mang con trên cánh. Chúa không chỉ cứu họ khỏi một ông vua độc tài, nhưng còn muốn giải phóng họ khỏi mọi thứ nô lệ trong tâm hồn; không chỉ đưa họ ra khỏi Ai-cập, nhưng còn muốn đưa Ai-cập ra khỏi lòng họ; không chỉ tháo xiềng xích trên đôi chân, nhưng còn muốn tháo xiềng xích của tội lỗi, sợ hãi, ngẫu tượng và lòng bất trung. Thế nhưng, điều đau đớn là dân càng được yêu thương bao nhiêu thì nhiều lần lại phản bội Chúa bấy nhiêu. Chúa giải thoát họ, họ lại nhớ củ hành củ tỏi của Ai-cập. Chúa ban manna, họ lại kêu trách. Chúa lập giao ước, họ lại đúc bò vàng mà thờ lạy. Chúa sai các ngôn sứ đến khuyên bảo, họ lại bịt tai, cứng lòng và đi theo những thần ngoại bang. Tình yêu của Thiên Chúa vẫn thủy chung, nhưng lòng dân lại đổi thay. Chúa muốn họ ở gần Người, gắn bó với Người, thuộc trọn về Người, nhưng họ cứ muốn đi xa, muốn tự quyết định đời mình, muốn tìm sự bảo đảm nơi quyền lực, tiền bạc và các thần tượng do chính tay họ làm ra.

Hình ảnh chiếc đai lưng trong lời ngôn sứ Giê-rê-mi-a là một hình ảnh vừa gần gũi vừa đau đớn. Chiếc đai lưng được thắt sát vào thân người, được mang bên mình, được gìn giữ và trở thành một phần của y phục. Cũng thế, Thiên Chúa đã muốn dân Ít-ra-en gắn bó với Người thật mật thiết. Chúa muốn dân ở bên Chúa, thuộc về Chúa, làm vinh danh Chúa và trở thành dân thánh giữa muôn dân. Chiếc đai lưng chỉ có ý nghĩa khi được gắn chặt vào thân mình. Tách khỏi thân mình, nó không còn thực hiện được chức năng của nó. Bị đem chôn trong khe đá, bị ẩm mục và hư nát, nó trở thành vật vô dụng, không còn giá trị gì nữa. Đời sống con người cũng thế. Khi gắn bó với Thiên Chúa, con người tìm được căn tính, sức mạnh, phẩm giá và hướng đi của mình. Khi lìa xa Chúa, con người tưởng mình được tự do, nhưng thực ra lại bắt đầu mục nát từ bên trong. Có những sự mục nát không lập tức lộ ra bên ngoài. Một chiếc đai có thể vẫn còn hình dáng, nhưng sợi vải bên trong đã rã. Một con người cũng có thể vẫn thành công, vẫn được tung hô, vẫn có địa vị, tiền bạc và quyền lực, nhưng tâm hồn đã khô cằn, tình yêu đã chết, lương tâm đã chai lì và đời sống đã mất phương hướng. Người ta có thể rất mạnh trước mặt người đời, nhưng lại rất yếu trước những cám dỗ. Có thể xây dựng được những công trình lớn, nhưng không xây dựng nổi một gia đình bình an. Có thể điều hành cả một tổ chức, nhưng không điều khiển nổi lòng tham và cơn nóng giận của mình. Có thể được nhiều người biết đến, nhưng lại không biết chính mình đang sống để làm gì. Đó là bi kịch của chiếc đai lưng lìa khỏi thân mình. Nó vẫn là chiếc đai, nhưng không còn được sử dụng; con người vẫn sống, nhưng không còn sống đúng với phẩm giá và ơn gọi Thiên Chúa đã trao ban.

Thiên Chúa không hề muốn dân Người trở thành chiếc đai mục nát. Chúa đã yêu thương, tuyển chọn và gắn dân vào chính mình, không phải để dân bị lệ thuộc như một nô lệ, nhưng để dân được sống trong tự do của những người con. Gắn bó với Chúa không làm con người nhỏ lại, nhưng làm cho con người trở nên đúng với tầm vóc của mình. Xa Chúa, người ta có thể tưởng mình lớn, nhưng thực ra ngày càng co lại trong ích kỷ. Ở trong Chúa, con người có thể âm thầm và bé nhỏ, nhưng lại mang trong mình một sức sống không gì tiêu diệt được. Chính vì thế, vào thời sau hết, Thiên Chúa đã thực hiện một việc còn kỳ diệu hơn mọi kỳ công xưa: Người ban Con Một xuống thế làm người. Nhưng khác với những cuộc thần hiện oai hùng của Cựu Ước, Con Thiên Chúa không đến trong sấm chớp, không xuất hiện giữa những đoàn quân hùng mạnh, không sinh ra trong cung điện, không dùng sức mạnh để áp đảo thế gian. Người đến như một trẻ thơ bé nhỏ trong máng cỏ Bê-lem. Người sống âm thầm trong một gia đình nghèo tại Na-da-rét. Người làm nghề thợ mộc, chia sẻ từng bữa cơm, từng giọt mồ hôi, từng nhọc nhằn của kiếp người. Thiên Chúa vô hạn đã trở nên hữu hạn. Đấng Tạo Hóa đã mang thân phận thụ tạo. Đấng giàu sang đã trở nên nghèo khó. Đấng quyền năng đã chọn con đường yếu đuối. Đấng cao cả đã đi vào sự bé nhỏ. Đây chính là nghịch lý lớn nhất của Tin Mừng: Thiên Chúa cứu thế giới không bằng cách đứng ở trên cao để ra lệnh, nhưng bằng cách bước xuống thật thấp để nâng con người lên.

Đức Giê-su khai mở Nước Trời không bằng những biểu hiện ồn ào, nhưng bằng những thực tại rất nhỏ bé và âm thầm. Người ví Nước Trời như một hạt cải, tuy nhỏ bé nhưng khi được gieo xuống đất sẽ lớn lên thành cây, đến nỗi chim trời có thể đến làm tổ trên cành. Người ví Nước Trời như một nắm men được người phụ nữ vùi vào ba thúng bột, và men cứ âm thầm hoạt động cho đến khi tất cả bột dậy men. Những hình ảnh ấy thật đơn sơ, nhưng chứa đựng một mầu nhiệm sâu xa. Nước Trời không bắt đầu từ những gì khiến người đời choáng ngợp. Nước Trời bắt đầu từ một hạt giống rất nhỏ, một nắm men rất ít, một lời nói chân thành, một cử chỉ yêu thương, một hy sinh không ai biết, một lời cầu nguyện trong đêm tối, một sự tha thứ âm thầm, một bàn tay đỡ nâng người yếu đuối. Những điều ấy nhỏ đến mức người ta dễ coi thường. Nhưng chính trong những điều nhỏ bé ấy, quyền năng Thiên Chúa đang hoạt động. Hạt cải không gây tiếng động khi nảy mầm. Nắm men không phô trương khi làm bột dậy lên. Ánh bình minh cũng không ồn ào khi xua tan bóng tối. Tình yêu thật không cần quảng cáo. Sự thánh thiện thật không tìm tiếng vỗ tay. Nước Trời lớn lên trong âm thầm, kiên nhẫn và bền bỉ như thế.

Con đường của Chúa Giê-su là con đường hạt lúa mì được gieo vào lòng đất. Người đã nói: nếu hạt lúa không chết đi, nó chỉ trơ trọi một mình; nhưng nếu chết đi, nó mới sinh nhiều bông hạt. Cả cuộc đời Chúa là một sự tự hiến. Người trở nên bé nhỏ để con người được lớn lên. Người trở nên nghèo để con người được giàu có trong ân sủng. Người chịu đóng đinh để con người được giải thoát. Người bước vào sự chết để mở đường cho nhân loại đi vào sự sống. Trên thập giá, xem ra Người hoàn toàn thất bại. Không còn đám đông tung hô, không còn những phép lạ làm người ta kinh ngạc, không còn vẻ huy hoàng nào. Chỉ còn một con người trần trụi, bị đóng đinh giữa trời và đất. Nhưng chính trong lúc xem ra bé nhỏ, yếu đuối và thất bại nhất, Chúa lại thực hiện công trình cứu độ lớn lao nhất. Thập giá dạy chúng ta rằng sức mạnh của Thiên Chúa không giống sức mạnh của thế gian. Thế gian dùng quyền lực để thống trị, Chúa dùng tình yêu để phục vụ. Thế gian tìm cách giữ lấy, Chúa tự nguyện trao ban. Thế gian sợ mất mát, Chúa chấp nhận mất chính mình để cứu người khác. Thế gian cho rằng thành công là đứng trên người khác, Chúa cho thấy thành công đích thực là cúi xuống rửa chân cho anh em.

Người môn đệ của Chúa được mời gọi tiếp tục đi trên con đường Người đã mở. Trong một thế giới luôn đề cao hiệu quả, thành tích, quy mô và những con số, người Ki-tô hữu phải làm chứng cho giá trị của sự bé nhỏ và khiêm nhường. Điều này không có nghĩa là chúng ta sống thụ động, thiếu trách nhiệm hay bằng lòng với sự tầm thường. Khiêm nhường không phải là coi thường khả năng Chúa ban, nhưng là sử dụng mọi khả năng ấy để phục vụ chứ không để tôn mình lên. Bé nhỏ không phải là yếu hèn, nhưng là biết mình cần Chúa, cần anh em và không tự biến mình thành trung tâm của mọi sự. Người môn đệ vẫn phải làm việc hết mình, vẫn phải chu toàn trách nhiệm, vẫn phải tìm kiếm những phương thế tốt đẹp để phục vụ con người, nhưng không được biến thành công thành ngẫu tượng, không được lấy hiệu quả làm thước đo duy nhất cho giá trị của con người, không được xem người yếu kém là vô dụng và không được coi những việc âm thầm là không đáng kể. Trước mặt Chúa, một ly nước trao cho người bé nhỏ cũng có giá trị đời đời. Một lời an ủi dành cho người đau khổ có thể cứu một tâm hồn khỏi tuyệt vọng. Một lần kiên nhẫn lắng nghe có thể chữa lành một vết thương đã âm ỉ nhiều năm. Một lời xin lỗi chân thành có thể làm sống lại một tương quan tưởng đã chết. Một người cha bỏ điện thoại xuống để ngồi bên con có thể đem lại cho đứa trẻ một ký ức nâng đỡ suốt đời. Một người mẹ âm thầm cầu nguyện cho gia đình có thể trở thành nắm men làm dậy lên đức tin trong cả một thế hệ.

Thế giới hôm nay nói nhiều về tự do, nhưng không phải thứ tự do nào cũng dẫn đến sự sống. Có thứ tự do thực ra chỉ là làm theo bản năng, chiều theo dục vọng và từ chối mọi trách nhiệm. Tự do đích thực là khả năng chọn điều thiện, dám sống theo sự thật và dám yêu dù phải hy sinh. Người gắn bó với Chúa mới thật sự tự do, vì không còn phải làm nô lệ cho dư luận, tiền bạc, danh vọng hay những lời khen chê. Khi chiếc đai lưng gắn chặt vào thân mình, nó không mất tự do, nhưng tìm được ý nghĩa. Khi con người gắn bó với Chúa, họ không mất mình, nhưng tìm lại chính mình. Người ấy có thể bình an trước thành công cũng như thất bại, vì biết giá trị của mình không nằm trong những gì người đời trao tặng. Người ấy có thể sống công bình giữa một xã hội đầy bất công, vì không sợ mất quyền lợi riêng. Người ấy có thể trung thực giữa một môi trường gian dối, vì biết Chúa nhìn thấy điều kín đáo. Người ấy có thể tha thứ giữa một thế giới nuôi dưỡng hận thù, vì đã được Chúa thứ tha. Chính đời sống ấy là hạt cải của Nước Trời, tuy nhỏ bé nhưng mang sức sống mạnh mẽ.

Thế giới ích kỷ đang cần những con người quảng đại quên mình. Ích kỷ làm con người thu mình lại, chỉ nghĩ đến quyền lợi, cảm xúc và sự an toàn của bản thân. Ích kỷ khiến người ta cân đo từng việc tốt, chỉ cho đi khi có lợi, chỉ giúp đỡ khi được nhìn nhận, chỉ yêu thương những ai có thể đáp trả. Nhưng tình yêu Tin Mừng luôn mang dáng dấp của hạt giống bị vùi xuống đất. Tình yêu ấy chấp nhận thiệt thòi, chấp nhận không được hiểu, có khi không được nhớ đến. Bao nhiêu cha mẹ đã sống cả cuộc đời như hạt lúa mục nát để con cái được trưởng thành. Bao nhiêu linh mục, tu sĩ, giáo lý viên, y bác sĩ, thầy cô và những người thiện nguyện đã âm thầm trao đi thời giờ, sức khỏe và tuổi trẻ của mình cho người khác. Có thể họ không được nhắc tên, không có huy chương, không xuất hiện trên truyền thông, nhưng chính họ đang làm cho bột đời dậy men. Chính những con người âm thầm ấy giữ cho thế giới khỏi hoàn toàn lạnh lẽo và vô cảm.

Thế giới lạnh lùng cần tình yêu biết quan tâm và chăm sóc. Chúng ta đang sống giữa thời đại có thể liên lạc với rất nhiều người nhưng lại ít gặp gỡ nhau thật sự. Người ta có thể có hàng ngàn bạn bè trên mạng xã hội nhưng lại không tìm được một người để giãi bày khi đau khổ. Người ta dễ dàng bày tỏ cảm xúc bằng một biểu tượng, nhưng khó ngồi lại bên một người đang khóc. Người ta biết rất nhiều tin tức của thiên hạ, nhưng không biết người sống bên cạnh mình đang mang nỗi buồn nào. Giữa một thế giới như thế, một sự hiện diện chân thành trở thành dấu chỉ của Nước Trời. Đôi khi chúng ta không cần phải nói những lời lớn lao. Chỉ cần ngồi lại, lắng nghe, không phán xét, không vội vàng khuyên bảo. Có những nỗi đau không cần một bài diễn thuyết, nhưng cần một bàn tay nắm lấy. Có những người bệnh không chỉ cần thuốc men, nhưng cần biết rằng mình không bị bỏ rơi. Có những người già không thiếu cơm ăn áo mặc, nhưng thiếu một tiếng hỏi thăm. Có những đứa trẻ không thiếu đồ chơi, nhưng thiếu thời gian và ánh mắt của cha mẹ. Tình yêu chăm sóc chính là nắm men nhỏ được vùi vào cuộc đời, để biến sự lạnh lùng thành hơi ấm, biến cô đơn thành hiệp thông và biến tuyệt vọng thành hy vọng.

Thế giới ưa chuộng thành tích kỳ vĩ lại đang cần những người chấp nhận làm việc nhỏ một cách trung tín. Con người hôm nay thường thích điều lớn, điều nhanh, điều gây ấn tượng. Người ta muốn lập tức nhìn thấy kết quả và dễ nản lòng khi công việc không được công nhận. Nhưng Thiên Chúa thường thực hiện công trình của Người qua thời gian dài và những bước rất nhỏ. Một hạt cải cần được gieo xuống, cần đất tốt, nước, ánh sáng và nhiều ngày tháng mới thành cây. Nắm men cần được vùi trong bột và cần thời gian mới làm cho cả khối bột dậy lên. Không ai trở nên thánh thiện chỉ trong một ngày. Không gia đình nào bình an nhờ một cử chỉ duy nhất. Không cộng đoàn nào hiệp nhất chỉ bằng vài khẩu hiệu. Sự trưởng thành được hình thành qua những lựa chọn nhỏ được lặp đi lặp lại: cầu nguyện mỗi ngày, nói một lời tử tế, giữ một lời hứa, kiềm chế một cơn nóng giận, nhường nhịn trong một việc nhỏ, chu toàn công việc không ai nhìn thấy, đứng lên sau mỗi lần vấp ngã. Những điều ấy xem ra quá bình thường, nhưng chính sự trung tín trong điều bình thường làm nên sự thánh thiện phi thường.

Thế giới đang tôn thờ vàng bạc cũng cần những chứng nhân biết vượt lên trên vật chất để nâng cao giá trị thiêng liêng. Tiền bạc là phương tiện cần thiết, nhưng khi trở thành ông chủ, nó làm con người mất tự do và làm hư hỏng những tương quan tốt đẹp. Vì tiền, người ta có thể gian dối, phản bội, tranh giành, chà đạp phẩm giá người khác và đánh mất bình an. Có những người có rất nhiều nhưng lúc nào cũng thấy thiếu, vì lòng tham không bao giờ biết đủ. Có những gia đình tan vỡ vì chia gia tài. Có những người đánh đổi lương tâm để lấy lợi lộc trước mắt. Có những người được cả thế gian nhưng lại đánh mất linh hồn. Người môn đệ Chúa phải sống giữa thế giới vật chất mà không để vật chất chiếm hữu mình. Chúng ta sử dụng tiền bạc, nhưng không thờ lạy nó; quý trọng của cải, nhưng không đặt giá trị con người nơi của cải; lao động để sống, nhưng không biến cả cuộc đời thành cuộc chạy đua tích lũy. Chứng tá của sự thanh thoát, chia sẻ và quảng đại chính là một lời loan báo mạnh mẽ về Nước Trời. Một người biết sống đơn sơ, biết đủ, biết chia sẻ với người nghèo và đặt tình nghĩa trên tiền bạc đang trở thành hạt cải của Tin Mừng giữa một xã hội đầy tham vọng.

Điều quan trọng nhất vẫn là phải gắn bó với Chúa. Chúng ta không thể trở thành men tốt cho đời nếu chính mình đã mất men. Chúng ta không thể trở thành cây che bóng cho người khác nếu rễ đời mình không cắm sâu vào lòng đất của Lời Chúa. Chúng ta không thể trao ban tình yêu nếu không thường xuyên kín múc tình yêu từ Thiên Chúa. Nhiều khi chúng ta quá bận rộn với công việc của Chúa mà quên ở với Chúa. Chúng ta làm nhiều việc mục vụ, tổ chức nhiều chương trình, nói nhiều điều đạo đức, nhưng tâm hồn lại xa Chúa. Khi ấy, chiếc đai vẫn mang dáng vẻ đẹp bên ngoài nhưng đã bắt đầu mục nát bên trong. Một người có thể hoạt động rất nhiều mà đời sống thiêng liêng vẫn cạn kiệt. Có thể nói về Chúa rất hay mà không còn thật sự gặp Chúa. Có thể phục vụ cộng đoàn nhưng trong lòng lại đầy cay đắng, ganh tị và tìm mình. Vì thế, trước khi trở thành men cho thế giới, người môn đệ phải để chính mình được Tin Mừng làm dậy men. Trước khi muốn biến đổi người khác, chúng ta phải để Chúa biến đổi lòng mình. Trước khi nói về tình yêu, chúng ta phải trở về ở lại trong tình yêu Chúa.

Gắn bó với Chúa không chỉ là đọc vài kinh hay tham dự một số nghi lễ, nhưng là để Lời Chúa thấm vào từng lựa chọn của cuộc đời. Đó là để Chúa hiện diện trong cách chúng ta sử dụng tiền bạc, trong cách đối xử với người yếu thế, trong lời ăn tiếng nói, trong công việc, gia đình và các mối tương quan. Có những người gần nhà thờ nhưng lại xa lòng Chúa. Có những người mang nhiều biểu tượng đạo đức nhưng cách sống lại không có Tin Mừng. Gắn bó với Chúa thật sự phải sinh hoa trái là tự do, công bình, bác ái, hiền hòa, trung tín và lòng thương xót. Chiếc đai gắn với Chúa phải trở thành vẻ đẹp của Chúa giữa cuộc đời. Người Ki-tô hữu không thể chỉ mang danh Chúa mà sống như thể không có Chúa. Không thể đọc kinh rồi tiếp tục nói xấu. Không thể rước lễ rồi tiếp tục sống bất công. Không thể tôn kính thánh giá rồi lại đóng đinh người khác bằng lời cay độc. Không thể xin Chúa tha thứ mà nhất quyết không tha thứ cho anh em. Khi đời sống và đức tin tách rời nhau, chiếc đai đã bắt đầu hư mục.

Thế giới lìa xa Chúa giống như chiếc đai lưng bị bỏ trong khe đá ẩm thấp. Càng xa nguồn sống, thế giới càng mất phương hướng. Những tiến bộ khoa học và kỹ thuật có thể làm đời sống tiện nghi hơn, nhưng không tự động làm con người nhân ái hơn. Con người có thể lên tới không gian, nhưng vẫn không vượt qua được khoảng cách trong lòng mình. Có thể chế tạo máy móc thông minh, nhưng không chế tạo được một trái tim biết yêu. Có thể kéo dài tuổi thọ, nhưng không trả lời được sống để làm gì. Có thể tích lũy vô số dữ liệu, nhưng vẫn thiếu sự khôn ngoan để phân biệt điều thiện và điều ác. Bởi thế, thế giới cần những con người gắn bó với Chúa, không phải để lên án hay khinh chê thế giới, nhưng để yêu thương và phục vụ thế giới. Chúng ta không được đứng bên ngoài mà chỉ trích bóng tối; chúng ta phải trở thành ánh sáng. Không được phàn nàn rằng bột chưa dậy; chúng ta phải trở thành men. Không được than rằng cuộc đời thiếu bóng mát; chúng ta phải trở thành cây cho người khác nương nhờ.

Mỗi Ki-tô hữu đều có thể là một hạt cải. Đừng nghĩ mình quá bé nhỏ nên không làm được gì. Một hạt cải nhỏ bé nhưng có sự sống bên trong. Giá trị của chúng ta không nằm ở kích thước hay tiếng tăm, nhưng ở sự sống Thiên Chúa đặt vào lòng. Có thể chúng ta không thay đổi được cả thế giới, nhưng có thể làm cho một góc nhỏ quanh mình trở nên tốt đẹp hơn. Có thể chúng ta không giải quyết được mọi nghèo đói, nhưng có thể chia sẻ với một người đang thiếu thốn. Không xóa được mọi cô đơn, nhưng có thể đến thăm một người bị bỏ quên. Không chấm dứt được mọi bất công, nhưng có thể từ chối tham gia vào một việc gian dối. Không chữa lành được mọi vết thương, nhưng có thể ngừng gây thêm tổn thương bằng lời nói của mình. Không làm nên những việc vang dội, nhưng có thể âm thầm gieo những hạt giống tử tế mỗi ngày. Đừng coi thường những điều bé nhỏ được làm bằng tình yêu lớn. Trong tay Chúa, năm chiếc bánh và hai con cá có thể nuôi cả đám đông. Một lời “xin vâng” của Đức Ma-ri-a đã mở cửa cho Đấng Cứu Thế đến với nhân loại. Một giọt nước hòa vào chén rượu trên bàn thờ trở thành dấu chỉ của sự kết hợp giữa con người với Đức Ki-tô. Điều bé nhỏ trao vào tay Chúa không bao giờ là vô nghĩa.

Mỗi người cũng được gọi trở thành nắm men. Men không đứng riêng bên ngoài, nhưng được vùi vào trong bột. Người môn đệ không thể sống tách biệt khỏi những vui buồn, đau khổ và khắc khoải của con người. Chúng ta phải hiện diện giữa đời, trong gia đình, công sở, trường học, bệnh viện, chợ búa và các môi trường xã hội. Men không biến bột thành men, nhưng giúp bột trở nên đúng khả năng của nó. Người Ki-tô hữu cũng không áp đặt đức tin, nhưng bằng đời sống yêu thương, công bình và chân thật, giúp môi trường chung trở nên nhân bản hơn. Men hoạt động âm thầm từ bên trong. Cũng thế, sự hiện diện của một người tốt có thể làm thay đổi cả một tập thể. Một người không nói xấu có thể ngăn bầu khí độc hại lan rộng. Một người sống trung thực có thể thức tỉnh lương tâm của nhiều người. Một người biết hòa giải có thể nối lại những tương quan đổ vỡ. Một người luôn nhìn thấy điều tốt nơi người khác có thể đem lại hy vọng cho cả cộng đoàn. Đó là cách Nước Trời lớn lên.

Nhưng men chỉ làm bột dậy khi men còn tốt. Nếu người Ki-tô hữu bị nhiễm men kiêu ngạo, ích kỷ, phe phái và hình thức, chúng ta không còn biến đổi thế giới mà lại bị thế giới biến đổi. Nếu chúng ta cũng chạy theo tiền bạc, danh vọng, quyền lực và thành tích như mọi người, thì chứng tá Tin Mừng mất sức thuyết phục. Nếu trong cộng đoàn Ki-tô hữu vẫn đầy tranh chấp, nói xấu, loại trừ và ganh tị, làm sao thế giới tin rằng Đức Ki-tô đang sống? Nếu người môn đệ không có lòng thương xót, làm sao người ta nhận ra dung mạo Thiên Chúa là tình yêu? Bởi thế, mỗi ngày chúng ta phải xét lại xem mình đang là men gì cho gia đình và cộng đoàn. Sự hiện diện của tôi làm cho bầu khí bình an hơn hay căng thẳng hơn? Lời nói của tôi chữa lành hay làm tổn thương? Tôi giúp người khác đến gần Chúa hay khiến họ thất vọng vì cách sống của mình? Tôi đang là chiếc đai gắn chặt vào Chúa hay đã dần tách ra vì những đam mê và tính toán riêng?

Chúa không đòi chúng ta phải lập tức trở thành cây cao bóng cả. Người chỉ mời chúng ta trung thành làm hạt giống hôm nay. Cây lớn bắt đầu từ hạt nhỏ. Một đời sống thánh thiện bắt đầu từ một quyết định quay về. Một gia đình được chữa lành có thể bắt đầu từ một lời xin lỗi. Một cộng đoàn được đổi mới có thể bắt đầu từ một người ngừng phàn nàn và bắt đầu phục vụ. Một xã hội nhân ái hơn có thể bắt đầu từ một người dám sống công bình. Điều Chúa cần nơi chúng ta không phải là sự hoàn hảo tức khắc, nhưng là lòng sẵn sàng để Người gieo chúng ta vào nơi Người muốn. Hạt giống chỉ sinh hoa trái khi chấp nhận rời khỏi kho lẫm và đi vào lòng đất tối tăm. Người môn đệ cũng phải chấp nhận rời khỏi vùng an toàn, từ bỏ cái tôi và chịu mục nát đi trong những hy sinh hằng ngày. Có khi Chúa gieo ta vào một gia đình khó khăn, một cộng đoàn nhiều khác biệt, một công việc ít được ghi nhận, một hoàn cảnh bệnh tật hay thử thách. Ta có thể hỏi tại sao Chúa để mình ở đây. Nhưng có khi chính nơi ấy là mảnh đất Chúa muốn ta sinh hoa trái.

Xin Chúa cho chúng ta biết trở về gắn chặt đời mình vào Chúa như chiếc đai lưng thắt sát vào thân mình. Xin đừng để chúng ta chỉ mang danh Ki-tô hữu mà tâm hồn lại xa Chúa; chỉ giữ hình thức đạo đức mà bên trong đã mục nát; chỉ tìm những việc lớn lao mà coi thường những bổn phận nhỏ bé mỗi ngày. Xin cho chúng ta biết yêu mến con đường bé nhỏ của Đức Giê-su: con đường âm thầm, khiêm nhường, tự hiến và phục vụ. Xin cho mỗi gia đình trở thành một nắm men yêu thương; mỗi cộng đoàn trở thành cây cao bóng cả cho người mệt mỏi tìm được nơi nương náu; mỗi người tín hữu trở thành hạt giống của tự do, công bình và bác ái giữa cuộc đời. Khi chúng ta gắn bó với Chúa, dù bé nhỏ, chúng ta sẽ không vô dụng. Khi chúng ta ở trong Chúa, dù âm thầm, đời ta vẫn có sức làm biến đổi thế giới. Và khi chúng ta chấp nhận mục nát như hạt lúa, Thiên Chúa sẽ làm từ cuộc đời nhỏ bé ấy trổ sinh những mùa gặt vượt quá mọi điều chúng ta có thể nghĩ tưởng.

Lm. Anmai, CSsR

Hạt cải nhỏ bé và nắm men âm thầm

Tin Mừng hôm nay đưa chúng ta đến với hai hình ảnh hết sức bình dị trong đời sống thường ngày: một hạt cải được gieo vào lòng đất và một nắm men được vùi vào trong khối bột. Không có gì lớn lao, không có tiếng động, không có những biểu hiện khiến người ta phải ngỡ ngàng. Hạt cải nhỏ đến mức người ta có thể đặt nó trên đầu ngón tay mà chẳng mấy ai chú ý. Nắm men cũng chỉ là một chút vật liệu nhỏ bé, được người phụ nữ lặng lẽ vùi sâu vào ba thúng bột rồi kiên nhẫn chờ đợi. Thế nhưng, từ những điều tưởng chừng chẳng đáng kể ấy, Chúa Giêsu lại mặc khải cho chúng ta mầu nhiệm lớn lao của Nước Trời. Nước Thiên Chúa không nhất thiết bắt đầu bằng những công trình đồ sộ, những đám đông hùng hậu, những tiếng vỗ tay vang dội hay những thành công khiến thiên hạ phải trầm trồ. Nước Thiên Chúa thường bắt đầu từ những điều rất nhỏ, rất âm thầm, thậm chí bị con người coi thường, nhưng trong đó lại có sức sống của chính Thiên Chúa. Hạt cải và nắm men nói với chúng ta rằng điều quan trọng không nằm ở dáng vẻ ban đầu, nhưng nằm ở sức sống được Thiên Chúa đặt để bên trong. Điều con người nhìn thấy chỉ là một hạt giống bé nhỏ, nhưng Thiên Chúa nhìn thấy một cây lớn đang hình thành. Điều con người nhìn thấy chỉ là một nắm men ít ỏi, nhưng Thiên Chúa nhìn thấy cả khối bột đang được biến đổi. Chúng ta thường nhìn sự việc theo kích thước, theo con số, theo dáng vẻ bên ngoài; còn Thiên Chúa nhìn vào sức sống, nhìn vào chiều sâu, nhìn vào khả năng sinh hoa kết quả của điều đang được gieo xuống trong âm thầm.

Hai dụ ngôn này nhấn mạnh đến sự bất tương xứng kỳ diệu giữa khởi đầu và kết thúc của Nước Trời. Khởi đầu thì quá nhỏ bé, nhưng kết thúc lại vượt xa mọi dự đoán của con người. Một hạt cải nhỏ nhất trong các loại hạt, khi được gieo xuống, lại có thể trở thành một cây lớn đến nỗi chim trời đến làm tổ trên cành. Một nắm men nhỏ được vùi vào trong bột lại có khả năng làm cho cả khối bột dậy men. Sự bất tương xứng ấy chính là dấu chỉ cho thấy Nước Trời không phải là công trình đơn thuần của con người. Nếu chỉ dựa vào sức người, một khởi đầu nhỏ bé có thể mãi chỉ là nhỏ bé. Nhưng khi Thiên Chúa hành động, điều nhỏ bé có thể trở thành nơi cư ngụ cho muôn người; điều âm thầm có thể tạo nên một cuộc biến đổi sâu xa; điều tưởng như yếu đuối lại có thể trở thành sức mạnh làm thay đổi thế giới. Giáo huấn nền tảng của dụ ngôn hạt cải và nắm men nằm ở chỗ đó: người môn đệ đừng bao giờ thất vọng trước những khởi đầu nhỏ bé, đừng khinh thường những việc thiện âm thầm, đừng nản chí khi chưa nhìn thấy kết quả, bởi vì Thiên Chúa vẫn đang hoạt động trong những điều mắt thường chưa thể nhận ra.

Dụ ngôn hạt cải nói đến sự tăng trưởng của Nước Trời theo chiều rộng. Nước Trời khởi đi từ một con người mang tên Giêsu thành Nadarét, sinh ra trong một gia đình nghèo, lớn lên tại một làng quê nhỏ bé và ít được người đời coi trọng. Khi bắt đầu sứ vụ, Chúa Giêsu không có quân đội, không có của cải, không nắm giữ quyền lực chính trị, không được giới lãnh đạo tôn giáo đương thời hậu thuẫn. Chung quanh Người chỉ là một nhóm môn đệ rất bình thường: những ngư phủ ít học, một người thu thuế từng bị xã hội khinh miệt, những con người mang nhiều giới hạn, yếu đuối và sợ hãi. Nhìn theo tiêu chuẩn của thế gian, đây là một khởi đầu quá mong manh. Người ta có thể đặt câu hỏi: một nhóm người nhỏ bé như thế thì có thể làm được gì? Một người thợ mộc đến từ Nadarét thì có thể thay đổi điều gì trong lịch sử nhân loại? Một Tin Mừng được rao giảng giữa một miền đất nhỏ bé của đế quốc Rôma thì làm sao có thể đến với muôn dân? Thế nhưng, hạt cải ấy đã được gieo xuống. Hạt giống Tin Mừng đã rơi vào lòng đất. Từ cái chết và sự phục sinh của Chúa Giêsu, từ lời rao giảng của các Tông đồ, từ chứng tá của các vị tử đạo, Hội Thánh đã âm thầm lớn lên. Từ Giêrusalem, Tin Mừng lan đến Samaria, Antiôkhia, Tiểu Á, Rôma và rồi đến tận cùng trái đất. Trên cành cây mọc lên từ hạt cải nhỏ bé ấy, chim trời từ muôn phương đã tìm đến trú ngụ. Hình ảnh chim trời làm tổ trên cành gợi lên việc các dân tộc, các ngôn ngữ và các nền văn hóa khác nhau được quy tụ trong Hội Thánh do Chúa Giêsu thiết lập. Nước Trời không còn bị giới hạn trong biên giới của một dân tộc, nhưng mở ra cho tất cả mọi người. Trong Đức Kitô, không còn ai là người xa lạ, không còn ai bị loại trừ khỏi lời mời gọi của ơn cứu độ. Từ một khởi đầu nhỏ bé, cây Nước Trời đã vươn cành, tỏa bóng, trở thành mái nhà cho biết bao tâm hồn đang mỏi mệt, nơi trú ẩn cho những người bị tổn thương và chốn bình an cho những ai khao khát tìm gặp Thiên Chúa.

Thế nhưng, sự tăng trưởng của Nước Trời không chỉ là sự gia tăng về số lượng hay mở rộng về địa lý. Hội Thánh có thể có mặt ở nhiều nơi, có nhiều cơ sở, nhiều tổ chức, nhiều hoạt động, nhưng điều đó chưa đủ để chứng minh rằng Nước Trời đang thật sự lớn lên. Nước Trời lớn lên khi có thêm một người biết tha thứ, khi có một gia đình biết cầu nguyện và yêu thương nhau, khi có một người giàu biết chia sẻ với người nghèo, khi có một người đang mang thù hận biết mở lòng hòa giải, khi có một người trẻ dám từ bỏ lối sống ích kỷ để sống cho người khác, khi có một linh mục âm thầm trung thành với đoàn chiên, khi có một tu sĩ kiên trì phục vụ những con người bị bỏ quên, khi có một giáo dân đem tinh thần Tin Mừng vào nơi làm việc, vào gia đình và vào xã hội. Mỗi hành động yêu thương chân thành là một chiếc lá mới trên cây Nước Trời. Mỗi hy sinh âm thầm là một cành cây được vươn dài. Mỗi tâm hồn trở về với Chúa là một nơi trú ngụ mới được mở ra cho ân sủng. Vì thế, không ai trong chúng ta được phép nghĩ rằng đời mình quá nhỏ bé nên không thể làm gì cho Nước Chúa. Một lời an ủi đúng lúc có thể cứu một người khỏi tuyệt vọng. Một lần kiên nhẫn có thể giữ được một gia đình khỏi đổ vỡ. Một lời xin lỗi chân thành có thể chữa lành vết thương kéo dài nhiều năm. Một việc bác ái kín đáo có thể giúp một người tìm lại niềm tin vào cuộc sống. Một kinh Kính Mừng được đọc bằng lòng tin có thể mang lại sức mạnh mà chính người cầu nguyện không bao giờ biết hết. Hạt cải nhỏ bé, nhưng khi mang sức sống của Thiên Chúa, nó không còn là điều tầm thường nữa.

Nếu dụ ngôn hạt cải nói đến sự phát triển theo chiều rộng, thì dụ ngôn nắm men lại đưa chúng ta vào chiều sâu của Nước Trời. Men không đứng bên ngoài khối bột, nhưng được vùi vào trong. Men không thay đổi dáng vẻ của bột bằng cách phủ lên bên ngoài, nhưng thấm vào từng phần nhỏ của khối bột và biến đổi nó từ bên trong. Đây là cách Thiên Chúa thường hành động trong tâm hồn con người. Thiên Chúa không chỉ muốn sửa đổi một vài hành vi bên ngoài của chúng ta; Người muốn đổi mới trái tim. Người không chỉ muốn chúng ta có vẻ đạo đức trước mặt người khác; Người muốn chúng ta thật sự thuộc về Người. Người không chỉ muốn chúng ta đọc kinh nhiều hơn, tham dự nhiều sinh hoạt hơn hay mang nhiều dấu hiệu tôn giáo hơn; Người muốn lời kinh ấy, Thánh Lễ ấy và đức tin ấy thấm vào cách chúng ta suy nghĩ, nói năng, lựa chọn và đối xử với nhau. Men của Nước Trời phải đi vào tận nơi sâu kín của lòng người, nơi có những tự ái chưa được chữa lành, những tham vọng chưa được thanh luyện, những ghen tương đang âm thầm gặm nhấm, những thù hận được che giấu dưới vẻ đạo đức, những ích kỷ được khoác lên bằng những lý do rất hợp lý. Chúa muốn ân sủng của Người đi vào tất cả những vùng tối ấy, không phải để kết án chúng ta, nhưng để biến đổi chúng ta.

Sức mạnh của men nằm ở chỗ nó hoạt động âm thầm nhưng hiệu nghiệm. Người ta không nghe tiếng men hoạt động. Không có tiếng động nào phát ra từ khối bột. Không có một cuộc trình diễn nào diễn ra. Nhưng sau một thời gian, cả khối bột đã khác. Đời sống thiêng liêng đích thực cũng như thế. Có những cuộc hoán cải bắt đầu rất lặng lẽ. Một người nghe được một câu Lời Chúa và mang câu ấy trong lòng nhiều năm. Một người tham dự Thánh Lễ trong tâm trạng khô khan nhưng vẫn trung thành đến với Chúa. Một người quyết tâm mỗi ngày bớt đi một lời nóng giận. Một người tập nhìn người mình không ưa bằng ánh mắt cảm thông hơn. Một người kiên trì cầu nguyện cho đứa con đã rời xa đức tin. Một người tập sống ngay thẳng trong công việc dù phải chịu thiệt thòi. Ban đầu, những thay đổi ấy rất nhỏ, nhỏ đến mức không ai nhận ra, có khi chính người trong cuộc cũng chưa nhận thấy. Nhưng men ân sủng đang hoạt động. Ngày qua ngày, Lời Chúa thấm vào trí óc, Thánh Thể thấm vào trái tim, những lần sám hối làm mềm đi sự cứng cỏi, những hy sinh âm thầm làm cho cái tôi bớt nặng nề. Đến một lúc nào đó, con người ấy trở nên hiền hòa hơn, nhân hậu hơn, khiêm nhường hơn và giống Chúa Giêsu hơn. Đó chính là phép lạ của men Nước Trời.

Chúa Giêsu cho thấy cách thức Nước Trời đến hoàn toàn khác với sự chờ đợi của nhiều người Do Thái thời bấy giờ. Họ mong đợi một Đấng Mêsia xuất hiện trong quyền lực, đánh bại quân thù, khôi phục vinh quang quốc gia và thiết lập một vương quốc hữu hình khiến mọi dân tộc phải kính sợ. Nhưng Chúa Giêsu lại đến trong nghèo khó. Người sinh ra trong máng cỏ, sống ba mươi năm âm thầm tại Nadarét, đi bộ trên những con đường đầy bụi, gần gũi người nghèo, chữa lành người bệnh, tha thứ cho tội nhân và cuối cùng chịu treo trên thập giá. Người không lôi kéo sự chú ý bằng những màn biểu diễn quyền lực, không dùng bạo lực để áp đặt chân lý, không biến Nước Trời thành một tổ chức thống trị. Người nói: “Nước Thiên Chúa đang ở giữa các ông.” Nước Trời đã hiện diện bởi chính Đức Giêsu đang ở giữa nhân loại. Nơi Người, Thiên Chúa đến gần con người; lòng thương xót chạm đến tội nhân; sự sống bước vào nơi sự chết; ánh sáng chiếu vào bóng tối. Nhưng sự hiện diện ấy rất âm thầm, đến nỗi nhiều người đã không nhận ra. Họ đứng trước Đấng Cứu Thế mà vẫn đòi một dấu lạ khác. Họ nhìn thấy Con Thiên Chúa mà chỉ thấy một người thợ mộc. Họ nghe những lời ban sự sống mà vẫn cho rằng đó là lời của một kẻ phạm thượng. Nước Trời ở giữa họ, nhưng định kiến, kiêu ngạo và tham vọng đã làm họ mù lòa.

Ngày nay, chúng ta cũng có thể rơi vào sự mù lòa ấy. Chúng ta thích những gì lớn lao, nổi bật và nhanh chóng. Chúng ta dễ đánh giá thành công mục vụ bằng số người tham dự, số lượt xem, số công trình xây dựng, số tiền quyên góp hay mức độ nổi tiếng. Những điều ấy tự nó không xấu và có thể cần thiết, nhưng chúng không phải là thước đo cuối cùng của Nước Trời. Một chương trình đông người chưa chắc đã làm cho lòng người biến đổi. Một bài nói được nhiều người khen chưa chắc đã dẫn người ta đến gần Chúa. Một công trình đồ sộ chưa chắc đã làm cho cộng đoàn yêu thương nhau hơn. Ngược lại, một việc nhỏ ít người biết đến có thể mang giá trị lớn lao trước mặt Thiên Chúa. Một người mẹ mỗi tối kiên nhẫn dạy con làm dấu Thánh Giá đang gieo một hạt cải. Một người cha từ bỏ một thói quen xấu để giữ gìn hạnh phúc gia đình đang để men Tin Mừng biến đổi đời mình. Một người trẻ không tham gia nói xấu bạn bè trên mạng xã hội đang làm chứng cho Nước Trời. Một người bệnh dâng đau khổ để cầu nguyện cho Hội Thánh đang góp phần vào công trình cứu độ. Một linh mục ngồi lắng nghe một tâm hồn đau khổ trong nhiều giờ mà không ai biết đến đang gieo hạt giống lòng thương xót. Một nữ tu âm thầm chăm sóc một cụ già không người thân đang làm cho men yêu thương thấm vào thế giới. Thiên Chúa không hỏi việc của chúng ta có được nhiều người biết đến hay không; Người hỏi trong việc ấy có tình yêu hay không.

Hạt cải cũng dạy chúng ta biết kiên nhẫn. Người gieo hạt không thể sáng gieo chiều đã đòi có cây lớn. Hạt giống cần thời gian để nằm trong lòng đất, hút lấy dưỡng chất, nứt vỏ, mọc rễ rồi mới vươn mầm. Có một giai đoạn hạt giống hoàn toàn bị che khuất dưới mặt đất. Nhìn bên ngoài, người ta tưởng như chẳng có gì xảy ra. Nhưng chính trong bóng tối và sự thinh lặng ấy, sự sống đang cựa mình. Đời sống đức tin cũng có những giai đoạn như thế. Chúng ta cầu nguyện mà chưa thấy Chúa đáp lời. Chúng ta khuyên bảo một người thân mà họ vẫn không thay đổi. Chúng ta cố gắng sống tốt nhưng chỉ gặp hiểu lầm và thất bại. Chúng ta phục vụ nhiều năm mà chẳng thấy kết quả rõ ràng. Chúng ta gieo Lời Chúa vào lòng con cái nhưng rồi thấy chúng xa nhà thờ. Trong những lúc ấy, chúng ta dễ chán nản và nghĩ rằng mọi cố gắng đều vô ích. Dụ ngôn hạt cải mời chúng ta tin rằng hạt giống có thời gian của nó và Thiên Chúa có cách làm việc của Người. Phần của chúng ta là trung thành gieo, chăm sóc và chờ đợi. Chúng ta không thể ép hạt giống mọc nhanh hơn, nhưng có thể bảo vệ nó khỏi bị giẫm đạp, tưới nước cho nó bằng lời cầu nguyện và trao phó nó cho ánh nắng ân sủng của Thiên Chúa.

Nắm men cũng dạy chúng ta kiên nhẫn với tiến trình biến đổi của chính mình và của người khác. Không ai trở nên thánh thiện chỉ sau một đêm. Có những thói quen xấu đã hình thành suốt nhiều năm nên không thể biến mất trong một ngày. Có những vết thương sâu cần nhiều thời gian để chữa lành. Có những lỗi lầm chúng ta đã xưng thú nhưng hậu quả của nó vẫn còn đòi hỏi sự kiên nhẫn sửa chữa. Chúa không thất vọng về chúng ta chỉ vì chúng ta tiến bộ chậm. Người nhìn thấy những cố gắng nhỏ bé mà người khác không thấy. Người biết từng lần chúng ta phải chiến đấu để im lặng thay vì nổi nóng, để tha thứ thay vì trả đũa, để cầu nguyện thay vì buông xuôi. Điều Chúa mong đợi không phải là chúng ta trở nên hoàn hảo ngay lập tức, nhưng là chúng ta để cho men ân sủng tiếp tục hoạt động. Điều nguy hiểm không phải là tiến chậm, nhưng là đóng kín tâm hồn và không muốn thay đổi. Một khối bột không có men sẽ mãi nặng nề và chai cứng; một tâm hồn không mở ra cho Chúa cũng sẽ dần trở nên khô cằn. Vì thế, mỗi ngày chúng ta cần khiêm tốn thưa với Chúa: “Lạy Chúa, xin tiếp tục biến đổi con. Xin đừng để con bằng lòng với dáng vẻ đạo đức bên ngoài. Xin cho Lời Chúa thấm vào những lựa chọn nhỏ bé của con. Xin làm cho trái tim con trở nên giống trái tim Chúa.”

Trong cử hành Thánh Lễ, chúng ta được đón nhận hai nguồn men có sức biến đổi sâu xa: Lời Chúa và Mình Máu Thánh Chúa. Lời Chúa được công bố không phải chỉ để chúng ta nghe cho biết, nhưng để đi vào lòng, chất vấn, thanh luyện và đổi mới chúng ta. Có khi Lời Chúa an ủi; có khi Lời Chúa làm chúng ta nhức nhối; có khi Lời Chúa vạch trần một sự giả dối mà chúng ta cố che giấu; có khi Lời Chúa mở ra một con đường mà chúng ta chưa từng nghĩ đến. Nếu nghe Lời Chúa mà đời sống không hề thay đổi, có thể chúng ta mới để Lời Chúa dừng lại ở đôi tai chứ chưa để Lời ấy đi vào tâm hồn. Sau bàn tiệc Lời Chúa, chúng ta tiến đến bàn tiệc Thánh Thể. Chúng ta đón nhận chính Chúa Giêsu vào trong lòng. Người trở nên của ăn, trở nên sự sống, trở nên men thánh thiện ở trong chúng ta. Thánh Thể không phải là một phần thưởng dành cho người hoàn hảo, nhưng là lương thực cho những người yếu đuối đang khao khát được biến đổi. Khi rước lễ, chúng ta không chỉ đón Chúa vào trong con người mình; chúng ta còn được mời gọi để Chúa biến đổi con người mình thành chính Người. Chúng ta rước lấy Đấng đã bẻ mình ra vì người khác để học cách bẻ đời mình ra trong phục vụ. Chúng ta rước lấy Đấng đã tha thứ cho kẻ đóng đinh mình để học cách tha thứ cho người làm tổn thương mình. Chúng ta rước lấy Đấng hiền lành và khiêm nhường để học cách bỏ đi sự kiêu căng. Chúng ta rước lấy Đấng đã yêu thương đến cùng để học yêu thương không tính toán.

Thế nhưng, một nắm men chỉ có thể làm dậy bột khi được vùi vào trong. Nếu men được đặt bên cạnh khối bột, nó sẽ không làm thay đổi được gì. Cũng vậy, nếu Lời Chúa chỉ nằm trên bàn thờ, trong cuốn Kinh Thánh hay trong bài giảng mà không được đưa vào đời sống, thì xã hội sẽ không được biến đổi. Nếu Thánh Thể chỉ dừng lại trong nhà thờ mà không tiếp tục trở thành tình yêu nơi gia đình, sự công bằng nơi công sở, lòng nhân ái ngoài đường phố và sự trung thực trong xã hội, thì việc cử hành của chúng ta vẫn chưa sinh hoa trái trọn vẹn. Người Kitô hữu phải là men được vùi vào giữa đời. Chúng ta không được đứng bên ngoài thế giới để chỉ trích, cũng không được hòa tan vào thế giới đến mức đánh mất căn tính. Men ở trong bột nhưng vẫn phải giữ bản chất của men. Người môn đệ sống giữa xã hội nhưng phải mang trong mình tinh thần của Đức Kitô. Chúng ta có mặt trong kinh tế, giáo dục, y tế, truyền thông, chính trị, văn hóa và mọi lĩnh vực của cuộc sống, không phải để tìm đặc quyền cho mình, nhưng để làm cho những nơi ấy dậy lên men của chân lý, công bằng, lòng nhân và sự thật.

Một người Kitô hữu là men khi sự hiện diện của họ làm cho môi trường chung trở nên tốt hơn. Trong một tập thể nhiều tranh giành, họ sống khiêm nhường. Trong một nơi đầy gian dối, họ chọn sự trung thực. Trong một cộng đoàn có những lời nói gây chia rẽ, họ trở thành người xây dựng hòa bình. Trên mạng xã hội đầy phán xét và độc ác, họ biết dừng lại trước khi chia sẻ một thông tin chưa được kiểm chứng, biết không dùng lời nói để làm nhục người khác, biết bảo vệ sự thật mà không đánh mất bác ái. Trong gia đình có nguy cơ nguội lạnh, họ kiên trì tạo lại những bữa cơm chung, những cuộc trò chuyện chân thành và những giờ kinh đơn sơ. Trong giáo xứ có những bất đồng, họ không đổ thêm dầu vào lửa nhưng trở thành nhịp cầu nối kết. Men không cần chiếm nhiều chỗ, nhưng phải có phẩm chất. Một Kitô hữu có đức tin sâu xa có thể âm thầm ảnh hưởng đến cả một gia đình. Một gia đình sống Tin Mừng có thể làm thay đổi cả một khu phố. Một cộng đoàn hiệp nhất có thể trở thành chứng tá mạnh mẽ cho cả một vùng đất. Chúng ta không cần trở thành người nổi tiếng; chúng ta chỉ cần trung thành là men ở nơi Chúa đặt mình.

Tuy nhiên, cũng cần tự hỏi: chúng ta đang là men tốt hay men xấu? Bởi vì trong Kinh Thánh, men đôi khi cũng được dùng để nói đến ảnh hưởng tiêu cực, như men giả hình, men kiêu căng hay men gian ác. Một lời nói xấu cũng có thể lan rất nhanh trong cộng đoàn. Một thái độ bi quan có thể làm nhiều người mất nhiệt huyết. Một hành động thiếu trung thực của người có đạo có thể khiến người khác vấp phạm. Một chút kiêu ngạo, nếu không được nhận diện, có thể làm hư hỏng cả một sứ vụ. Một chút ganh tị có thể phá vỡ tình huynh đệ đã được xây dựng trong nhiều năm. Một chút tham vọng quyền lực có thể khiến việc phục vụ trở thành phương tiện tìm kiếm bản thân. Vì thế, trước khi mong muốn biến đổi thế giới, mỗi người cần để Chúa thanh luyện thứ men đang có trong lòng mình. Chúng ta không thể mang bình an đến cho người khác nếu trong lòng đầy cay đắng. Chúng ta không thể xây dựng hiệp nhất nếu bản thân thích phân phe. Chúng ta không thể làm chứng cho sự thật nếu vẫn quen sống hai mặt. Chúng ta không thể nói về lòng thương xót nếu luôn khắt khe với lỗi lầm của người khác. Men Nước Trời phải bắt đầu từ chính trái tim người môn đệ.

Hạt cải nhỏ bé cũng nhắc Hội Thánh về con đường nghèo khó của Tin Mừng. Hội Thánh không lớn mạnh nhờ quyền lực trần thế, tiền bạc hay ảnh hưởng chính trị, nhưng nhờ sức mạnh của Chúa Thánh Thần và chứng tá của tình yêu. Mỗi khi Hội Thánh tìm cách trở nên lớn theo tiêu chuẩn thế gian, Hội Thánh có nguy cơ quên mất mình được sinh ra từ một hạt cải nhỏ bé và từ một Đấng Cứu Thế chịu đóng đinh. Vinh quang của Hội Thánh không nằm ở những gì khiến thế gian kính nể, nhưng ở việc Hội Thánh có trung thành với Chúa Giêsu nghèo khó, khiêm nhường và phục vụ hay không. Cây cải trong dụ ngôn trở thành nơi chim trời trú ngụ chứ không phải một cây để khoe vẻ uy nghi. Hội Thánh cũng được mời gọi trở thành mái nhà cho mọi người, nhất là người bé nhỏ, người bị loại trừ, người tội lỗi đang tìm đường trở về, người nghèo không có tiếng nói và người đau khổ không biết nương tựa vào đâu. Nếu trong Hội Thánh, người yếu đuối cảm thấy bị xét đoán hơn là được đón nhận, người nghèo cảm thấy xa lạ, người lầm lỗi không tìm được con đường trở về, thì cây Nước Trời chưa thực sự mở rộng cành của mình như Chúa mong muốn.

Mỗi cộng đoàn Kitô hữu phải là một cành cây cho chim trời đến làm tổ. Một giáo xứ không chỉ là nơi tổ chức lễ nghi, nhưng phải là mái nhà của tình thương. Một cộng đoàn tu trì không chỉ là nơi những người cùng lý tưởng sống chung, nhưng phải là dấu chỉ của sự hiệp thông giữa một thế giới chia rẽ. Một gia đình Kitô hữu không chỉ là những người có tên trong sổ Rửa Tội, nhưng phải trở thành nơi con cái cảm nhận được dung mạo nhân hậu của Thiên Chúa qua cách cha mẹ yêu thương nhau. Một người có đạo không chỉ là người mang danh Kitô hữu, nhưng phải trở thành nơi người khác có thể tìm được sự nâng đỡ, cảm thông và hy vọng. Chim trời chỉ làm tổ trên cành cây khi thấy nơi đó an toàn. Người đau khổ cũng chỉ dám mở lòng khi gặp một người biết lắng nghe mà không vội kết án. Người lầm lỗi chỉ dám trở về khi biết rằng vẫn còn một cánh cửa của lòng thương xót. Người đang hoang mang chỉ dám tin khi nhìn thấy nơi chúng ta một đức tin hiền lành chứ không phải một thái độ kiêu căng.

Có thể nhiều người trong chúng ta đang cảm thấy đời mình quá nhỏ bé, khả năng quá giới hạn và hoàn cảnh quá tầm thường. Chúng ta nhìn người khác làm được nhiều điều lớn lao, còn mình chỉ quanh quẩn với công việc gia đình, bệnh tật, tuổi già hay những trách nhiệm không tên. Tin Mừng hôm nay nói rằng không có đời sống nào là nhỏ bé nếu được đặt trong tay Chúa. Hạt cải không cần trở thành một thứ hạt khác; nó chỉ cần chấp nhận được gieo xuống. Nắm men không cần xuất hiện nổi bật; nó chỉ cần để mình được vùi vào trong bột. Chúng ta cũng không cần trở thành một người khác mới có thể phục vụ Nước Chúa. Người mẹ có thể nên thánh trong việc chăm sóc gia đình. Người cha có thể làm chứng cho Tin Mừng bằng sự trách nhiệm và trung tín. Người trẻ có thể gieo hạt cải bằng một đời sống trong sạch, tử tế và biết dấn thân. Người già có thể trở thành men bằng lời cầu nguyện và sự bình an. Người bệnh có thể cộng tác vào công trình cứu độ khi kết hợp đau khổ của mình với thập giá Chúa Kitô. Điều quan trọng không phải chúng ta đang ở đâu hay làm việc gì, nhưng là chúng ta có để Thiên Chúa sử dụng đời mình hay không.

Hạt cải phải được gieo xuống, nghĩa là phải chấp nhận mất đi dáng vẻ ban đầu của nó. Nắm men phải được vùi vào, nghĩa là phải chấp nhận không còn được nhìn thấy. Đây cũng là con đường của người môn đệ: con đường tự hủy, con đường từ bỏ cái tôi, con đường chấp nhận âm thầm để người khác được sống. Chúa Giêsu chính là hạt lúa được gieo vào lòng đất. Người đã nói: nếu hạt lúa gieo vào lòng đất mà không chết đi thì nó vẫn trơ trọi một mình, nhưng nếu chết đi, nó mới sinh nhiều bông hạt. Thập giá tưởng như là thất bại hoàn toàn, nhưng lại trở thành khởi đầu của ơn cứu độ. Ngôi mộ tưởng như khép lại mọi hy vọng, nhưng lại trở thành nơi sự sống mới bừng lên. Từ một thân xác bị đóng đinh, Hội Thánh được khai sinh. Từ cạnh sườn bị đâm thâu, dòng nước sự sống tuôn trào. Từ sự tự hạ của Đức Kitô, muôn người được nâng lên. Vì thế, khi chúng ta hy sinh trong âm thầm, khi chấp nhận mất đi một chút quyền lợi để giữ tình hiệp nhất, khi nhường nhịn để gia đình có bình an, khi chịu thiệt vì trung thành với sự thật, chúng ta đang bước vào quy luật của hạt giống Tin Mừng: mất đi để sinh hoa trái, nhỏ lại để Nước Chúa lớn lên.

Nước Trời bắt đầu trong âm thầm, nhưng không dừng lại ở sự âm thầm. Hạt cải sẽ thành cây, khối bột sẽ dậy men. Tin Mừng mang trong mình một sức mạnh không gì có thể dập tắt. Trải qua bao cuộc bách hại, bao thăng trầm của lịch sử và bao yếu đuối của chính những người trong Hội Thánh, hạt giống Tin Mừng vẫn tiếp tục nảy mầm. Có những thời điểm người ta tưởng Hội Thánh sắp biến mất, nhưng rồi ở một nơi nào đó lại xuất hiện những cộng đoàn đức tin mới. Có những thời đại con người tuyên bố không còn cần Thiên Chúa, nhưng sâu trong tâm hồn, khát vọng tìm kiếm ý nghĩa và tình yêu vẫn không ngừng trỗi dậy. Sức sống của Nước Trời không phụ thuộc hoàn toàn vào sự tài giỏi hay thánh thiện của con người, nhưng bắt nguồn từ chính Thiên Chúa. Điều đó không làm chúng ta trở nên thụ động, nhưng đem lại niềm hy vọng. Chúng ta làm hết sức mình, nhưng biết rằng kết quả cuối cùng nằm trong tay Chúa. Chúng ta gieo hạt, tưới nước, chăm sóc, còn chính Thiên Chúa mới làm cho lớn lên.

Tin Mừng hôm nay vì thế là lời an ủi cho những ai đang phục vụ mà chưa nhìn thấy kết quả, nhưng cũng là lời cảnh tỉnh cho những ai chỉ tìm kiếm thành công trước mắt. Hãy tiếp tục gieo những hạt cải của lòng tốt. Hãy tiếp tục vùi men yêu thương vào những nơi khô cứng. Hãy kiên trì với lời cầu nguyện tưởng như chưa được đáp lại. Hãy tiếp tục dạy con sống đức tin dù có lúc chúng tỏ ra thờ ơ. Hãy tiếp tục sống trung thực dù người khác cười chê. Hãy tiếp tục tha thứ dù vết thương chưa hoàn toàn lành. Hãy tiếp tục phục vụ dù chẳng ai biết đến. Không một việc lành nào được làm trong tình yêu mà trở nên vô ích trước mặt Thiên Chúa. Có thể chúng ta không được nhìn thấy cây trưởng thành từ hạt mình gieo, nhưng Thiên Chúa nhìn thấy. Có thể chúng ta không được nghe lời cảm ơn, nhưng Thiên Chúa ghi nhận. Có thể người đời quên đi một hy sinh âm thầm, nhưng trong Nước Trời, không giọt nước mắt nào rơi xuống mà bị lãng quên.

Chúng ta hãy cầu xin cho Hội Thánh luôn biết trở nên hạt giống và men của Nước Trời giữa thế gian. Xin cho Hội Thánh không tìm kiếm vẻ hào nhoáng bên ngoài, nhưng trung thành với sức mạnh âm thầm của Tin Mừng. Xin cho mỗi giáo xứ trở thành cây xanh tỏa bóng để người mỏi mệt tìm được nơi nghỉ ngơi, người cô đơn tìm được tình thân, người tội lỗi tìm được lòng thương xót và người đau khổ tìm được niềm hy vọng. Xin cho mỗi gia đình Kitô hữu trở thành một nắm men yêu thương giữa xã hội đang có quá nhiều chia rẽ. Xin cho mỗi người chúng ta biết đón nhận Lời Chúa và Thánh Thể với tâm hồn ngay thẳng, để Lời Chúa không chỉ đi qua đôi tai và Mình Thánh Chúa không chỉ được đón nhận nơi môi miệng, nhưng thật sự đi vào đời sống và biến đổi chúng ta nên giống Chúa Giêsu. Xin cho chúng ta biết trân trọng những việc nhỏ, trung thành trong những bổn phận âm thầm, kiên nhẫn trước những tiến trình chậm chạp và luôn tin tưởng rằng Thiên Chúa có thể làm nên những điều lớn lao từ chính sự bé nhỏ của chúng ta.

Rồi sẽ đến ngày cây Nước Trời vươn cành phủ bóng muôn dân, ngày khối bột nhân loại hoàn toàn được thấm nhuần men yêu thương của Thiên Chúa, ngày mọi chia rẽ được chữa lành, mọi nước mắt được lau khô và mọi dân tộc được quy tụ trong Đức Kitô. Ngày ấy chưa hoàn tất, nhưng đã bắt đầu. Nước Thiên Chúa đang ở giữa chúng ta. Nước ấy hiện diện trong mỗi cử chỉ yêu thương, mỗi chọn lựa công chính, mỗi lời tha thứ, mỗi hy sinh âm thầm và mỗi tâm hồn để cho Chúa biến đổi. Phần chúng ta hôm nay là hãy trở thành một hạt cải nhỏ bé nhưng chứa đầy sức sống của Thiên Chúa, trở thành một nắm men âm thầm nhưng mang trong mình sức mạnh của Tin Mừng. Chúng ta có thể nhỏ bé, nhưng Thiên Chúa không nhỏ bé. Chúng ta có thể yếu đuối, nhưng ân sủng của Chúa không yếu đuối. Chúng ta có thể chỉ gieo được một hạt giống, nhưng chính Chúa sẽ làm cho nó trở thành cây lớn. Chúng ta có thể chỉ là một chút men giữa cuộc đời rộng lớn, nhưng khi được vùi sâu trong tình yêu Đức Kitô, đời chúng ta vẫn có thể góp phần làm dậy lên cả một thế giới mới, cho tới ngày Nước Chúa được hoàn tất trong vinh quang.

Lm. Anmai, CSsR

Hãy là men cho đời

Kính thưa cộng đoàn phụng vụ! Trong cuộc sống thường ngày, người ta dễ bị thu hút bởi những gì lớn lao, ồn ào, rực rỡ và nổi bật. Người ta thích những công trình đồ sộ, những thành công vang dội, những con số đáng nể và những con người có sức ảnh hưởng. Trái lại, những gì nhỏ bé, âm thầm, bình thường thường bị xem nhẹ, bị bỏ qua, thậm chí bị coi là vô ích. Một lời nói tử tế, một cử chỉ nhường nhịn, một việc hy sinh không ai biết, một lời cầu nguyện âm thầm, một sự trung thành nhỏ bé mỗi ngày xem ra chẳng đáng kể gì giữa một thế giới thích phô trương và chạy theo thành tích. Thế nhưng, Tin Mừng hôm nay lại đưa chúng ta đi theo một hướng hoàn toàn khác. Đức Giêsu không dùng hình ảnh của một cây cổ thụ đã lớn, một tòa thành kiên cố hay một đạo quân hùng mạnh để diễn tả Nước Trời. Người nói đến một hạt cải rất nhỏ được gieo vào lòng đất và một nắm men ít ỏi được vùi vào trong ba thúng bột. Những hình ảnh quá bình thường, quá gần gũi và quá nhỏ bé ấy lại chứa đựng một mạc khải rất lớn: Thiên Chúa thường bắt đầu công trình của Người từ những điều bé nhỏ, âm thầm và khiêm tốn; nhưng khi công trình ấy được đón nhận, được nuôi dưỡng và được để cho phát triển, nó sẽ mang lại một sức sống vượt xa mọi tính toán của con người.

Người xưa có những câu nói rất đáng suy nghĩ: “Hãy nhìn một em bé, xin người chớ xem thường, trong em có chất liệu của một bậc đế vương.” Một em bé hôm nay còn yếu ớt, chưa làm được gì lớn lao, chưa có tiếng nói trong xã hội, nhưng trong em lại có cả một tương lai rộng mở. Người ta cũng nói: “Hãy nhìn một đốm lửa, xin người chớ xem thường, dù nhỏ bằng đầu đũa, đốt cả rừng lẫn nương.” Một đốm lửa nhỏ có thể sưởi ấm một căn nhà, thắp sáng một đêm tối, nhưng cũng có thể gây nên một đám cháy lớn. Điều nhỏ bé không có nghĩa là không quan trọng. Điều âm thầm không có nghĩa là không có sức mạnh. Điều chưa được nhìn thấy không có nghĩa là không hiện hữu. Một giọt nước nhỏ liên tục có thể làm mòn tảng đá. Một hạt giống nhỏ có thể trở thành cây lớn. Một lời nói có thể cứu một người khỏi tuyệt vọng nhưng cũng có thể làm tan nát một cuộc đời. Một hành động yêu thương có thể mở đầu cho một cuộc hòa giải, còn một chút ích kỷ có thể gieo mầm cho nhiều năm chia rẽ. Vì thế, người khôn ngoan không khinh thường những điều nhỏ bé. Người có đức tin lại càng không được coi nhẹ những khởi đầu âm thầm, bởi vì Thiên Chúa là Đấng có thể làm cho điều bé nhỏ trở thành vĩ đại, điều yếu đuối trở nên mạnh mẽ và điều tưởng như vô nghĩa lại mang giá trị cứu độ.

Đức Giêsu nói: “Nước Trời cũng giống như chuyện nắm men bà kia lấy vùi vào ba thúng bột, cho đến khi tất cả bột dậy men.” Men thì rất ít, bột thì rất nhiều. Men lại không đứng bên ngoài khối bột để ra lệnh cho bột phải thay đổi. Men cũng không làm ồn, không phô trương, không đòi ai nhìn nhận công lao của mình. Men được vùi sâu vào trong bột, gần như biến mất, nhưng chính từ sự ẩn mình ấy, men âm thầm tác động, làm cho cả khối bột biến đổi từ bên trong. Đó chính là hình ảnh tuyệt đẹp về Nước Thiên Chúa và cũng là hình ảnh rất đúng về sứ mạng của người Kitô hữu giữa lòng thế giới. Người môn đệ Chúa không được mời gọi đứng bên ngoài cuộc đời để phê phán, lên án và than trách, nhưng được sai vào giữa lòng cuộc đời như men được vùi trong bột. Người Kitô hữu không sống tách biệt khỏi xã hội, không trốn tránh những phức tạp của gia đình, công việc và cộng đồng, nhưng hiện diện ngay trong những thực tại ấy để đem vào đó tinh thần của Tin Mừng, để làm cho những gì đang khô cứng được mềm lại, những gì đang lạnh lẽo được ấm lên, những gì đang chia rẽ được nối kết, những gì đang tuyệt vọng được hồi sinh.

Men chỉ có giá trị khi được trộn vào bột. Nếu men cứ nằm riêng một chỗ, men không thể làm cho bột dậy. Cũng vậy, đức tin của người Kitô hữu không thể chỉ nằm trong nhà thờ, trong những giờ kinh, trong những sinh hoạt đạo đức hay trong những lời tuyên xưng ngoài môi miệng. Đức tin ấy phải đi vào đời sống, phải được trộn vào từng suy nghĩ, từng lựa chọn, từng mối tương quan và từng cách cư xử của chúng ta. Một người có thể đọc kinh rất nhiều nhưng nếu về nhà vẫn nóng nảy, cay nghiệt, xúc phạm vợ chồng con cái thì men Tin Mừng chưa thật sự thấm vào đời sống. Một người có thể tham dự nhiều hội đoàn nhưng nếu trong cộng đoàn vẫn thích hơn thua, giành phần, nói xấu và loại trừ nhau thì men yêu thương chưa làm cho khối bột dậy lên. Một người có thể nói rất hay về công bằng nhưng trong công việc lại gian dối, bóc lột, lừa lọc và tìm lợi ích cho mình thì men của Nước Trời vẫn chỉ nằm bên ngoài cuộc đời. Đạo không phải là một chiếc áo mặc vào khi đến nhà thờ rồi cởi ra khi trở về nhà. Đạo là sức sống phải thấm vào toàn bộ con người. Tin Mừng không chỉ để nghe nhưng để sống. Lời Chúa không chỉ để thuộc nhưng để biến đổi trái tim.

Điều đặc biệt nơi hình ảnh nắm men là sức biến đổi âm thầm. Chúng ta thường sốt ruột vì muốn thấy kết quả ngay lập tức. Làm một việc tốt hôm nay, chúng ta muốn ngày mai người khác phải thay đổi. Khuyên một người một lần, chúng ta mong họ lập tức nghe theo. Cầu nguyện một thời gian, chúng ta đòi Chúa phải trả lời ngay. Giáo dục con cái, phục vụ cộng đoàn hay xây dựng gia đình, chúng ta dễ thất vọng khi chưa nhìn thấy thành quả. Nhưng men cần thời gian. Hạt giống cũng cần thời gian. Nước Trời lớn lên theo nhịp của Thiên Chúa, không theo sự nóng vội của con người. Có những lời yêu thương hôm nay ta nói, nhiều năm sau người nghe mới hiểu. Có những hy sinh âm thầm của cha mẹ phải đến khi trưởng thành con cái mới nhận ra. Có những giọt nước mắt của người mẹ cầu nguyện cho đứa con lầm lạc tưởng như vô ích, nhưng chính những giọt nước mắt ấy lại âm thầm giữ đứa con khỏi rơi xuống vực sâu. Có những nhà truyền giáo cả đời không thấy bao nhiêu kết quả, nhưng hạt giống họ gieo lại nảy mầm sau khi họ đã qua đời. Có những linh mục, tu sĩ, giáo lý viên, những người cha, người mẹ âm thầm gieo điều thiện mà không được ghi nhận, nhưng Thiên Chúa không để một hạt giống yêu thương nào bị mất đi.

Nước Trời khởi đầu trong sự bé nhỏ. Đức Giêsu đã không sinh ra trong cung điện nhưng trong một hang đá nghèo hèn. Người không chọn một gia đình quyền thế nhưng chọn mái nhà đơn sơ của Đức Maria và thánh Giuse. Người không lớn lên tại một trung tâm chính trị hay tôn giáo lừng danh nhưng tại làng Nadarét nhỏ bé đến nỗi người ta từng hỏi: “Từ Nadarét, làm sao có cái gì hay được?” Khi bắt đầu sứ vụ, Đức Giêsu không tuyển chọn những người nổi tiếng, những học giả uyên bác hay những người giàu có, nhưng gọi những ngư phủ bình thường. Người không dùng vũ khí, quyền lực hay tiền bạc để thiết lập Nước Trời, nhưng dùng lời chân lý, lòng thương xót, sự tha thứ và cuối cùng là chính thập giá. Nhìn bề ngoài, thập giá là thất bại, là nhục nhã, là dấu chấm hết. Nhưng chính từ thập giá, ơn cứu độ đã lan tỏa khắp thế giới. Một nhóm môn đệ nhỏ bé, sợ hãi, ít học, sau ngày Chúa Thánh Thần hiện xuống đã trở thành những chứng nhân làm thay đổi lịch sử nhân loại. Đó là cách Thiên Chúa hành động: Người không cần những khởi đầu lớn lao, Người chỉ cần những tâm hồn nhỏ bé biết tin tưởng và phó thác.

Chính vì thế, đừng bao giờ nghĩ rằng mình quá nhỏ bé để làm việc cho Chúa. Đừng nói rằng mình không có tài năng, không có địa vị, không có tiền bạc, không có sức ảnh hưởng nên chẳng thể đóng góp gì cho Giáo Hội hay cho xã hội. Men không nhiều nhưng đủ để làm dậy cả khối bột. Người đàn bà góa trong Tin Mừng chỉ bỏ vào thùng tiền hai đồng xu nhỏ, nhưng Đức Giêsu nói bà đã cho nhiều hơn tất cả. Cậu bé chỉ có năm chiếc bánh và hai con cá, nhưng khi trao vào tay Chúa, số lương thực ít ỏi ấy đã nuôi cả một đám đông. Đức Maria chỉ thưa một tiếng “Xin vâng”, nhưng tiếng xin vâng ấy đã mở cửa cho Ngôi Lời nhập thể. Một lời xin lỗi chân thành có thể cứu một gia đình khỏi tan vỡ. Một quyết định từ bỏ rượu chè, cờ bạc có thể cứu cả tương lai con cái. Một người trẻ biết sống trong sạch, trung thực có thể trở thành ánh sáng cho bạn bè. Một giáo dân biết âm thầm phục vụ có thể làm cho cộng đoàn thêm ấm áp. Một người già đau yếu biết dâng những đau khổ trong cầu nguyện có thể trở thành nguồn ơn cho biết bao người mà chính họ không hề biết.

Tuy nhiên, để trở thành men cho đời, trước hết chính chúng ta phải có men của Đức Kitô trong lòng. Men chỉ làm dậy bột khi nó còn sống. Men chết thì không thể tác động. Người Kitô hữu cũng vậy, nếu đời sống đức tin nguội lạnh, cầu nguyện hời hợt, sống xa Chúa và để cho tội lỗi chi phối thì không thể làm cho người khác biến đổi. Chúng ta không thể trao cho người khác điều mình không có. Không thể đem bình an đến cho gia đình khi lòng ta đầy giận dữ. Không thể dạy người khác tha thứ khi chính ta cứ ôm mãi hận thù. Không thể làm chứng cho sự thật khi ta sống giả dối. Không thể nói về lòng thương xót nếu ta khắc nghiệt với người yếu đuối. Muốn làm men, chúng ta phải để Lời Chúa làm dậy men chính con người mình trước. Phải để Chúa sửa đổi những suy nghĩ lệch lạc, thanh luyện những tham vọng, chữa lành những vết thương và uốn lại những góc cạnh trong tâm hồn. Phải trở về với Bí tích Hòa Giải, với Thánh Thể, với cầu nguyện, với việc xét mình và với những hành động bác ái cụ thể.

Men Tin Mừng trước hết phải được vùi vào gia đình. Gia đình là khối bột đầu tiên mà mỗi người được trao phó. Có người muốn đi làm việc lớn ngoài xã hội nhưng lại không sống tử tế với người thân trong nhà. Có người vui vẻ với người ngoài nhưng về nhà lại khó chịu, cộc cằn. Có người quảng đại với bạn bè nhưng tính toán từng chút với vợ chồng. Có người nói đạo lý rất hay nhưng con cái lại không cảm nhận được tình yêu. Làm men cho đời không bắt đầu từ những diễn đàn lớn mà bắt đầu từ bữa cơm gia đình, từ cách vợ chồng nói chuyện với nhau, từ thái độ của cha mẹ đối với con cái, từ lòng hiếu thảo của con cái đối với ông bà cha mẹ. Một gia đình được dậy men Tin Mừng là gia đình biết cầu nguyện với nhau, biết lắng nghe nhau, biết xin lỗi và tha thứ, biết nâng đỡ nhau khi yếu đuối, biết chia sẻ cho người nghèo và biết đặt Chúa ở trung tâm. Gia đình ấy có thể không giàu có, không nổi tiếng, nhưng trở thành một mái ấm nơi người ta tìm được bình an.

Men Tin Mừng cũng phải được vùi vào môi trường làm việc và xã hội. Giữa một thế giới mà người ta dễ chạy theo lợi nhuận, người Kitô hữu được mời gọi làm men của sự trung thực. Giữa nơi mà người ta dùng thủ đoạn để tiến thân, chúng ta phải làm men của công bằng. Giữa một xã hội nhiều lời độc ác, vu khống và bôi nhọ, nhất là trên mạng xã hội, người môn đệ Chúa phải làm men của sự thật và lòng nhân hậu. Đừng nghĩ một lời bình luận ác ý là chuyện nhỏ. Một câu nói vô trách nhiệm có thể làm tổn thương danh dự, phá vỡ gia đình, thậm chí đẩy một người vào tuyệt vọng. Đừng nghĩ chia sẻ một thông tin chưa kiểm chứng là vô hại. Đừng nghĩ nói xấu người khác để mua vui là chuyện bình thường. Men xấu cũng làm cả khối bột hư đi. Chúa mời gọi chúng ta trở thành men tốt, biết dùng lời nói để chữa lành, xây dựng và nối kết. Trước khi nói hay đăng một điều gì, hãy tự hỏi: điều này có thật không, có cần thiết không, có mang lại ích lợi không, có làm tổn thương ai không và có phản ánh tinh thần của Đức Kitô không?

Trong cộng đoàn Giáo Hội cũng rất cần men của tình hiệp nhất. Một cộng đoàn có thể có nhà thờ đẹp, tổ chức nhiều hoạt động, có nhiều hội đoàn, nhưng nếu bên trong đầy chia rẽ, ganh tị và phe nhóm thì khối bột ấy chưa dậy men Tin Mừng. Có những người phục vụ nhưng luôn muốn được ghi nhận. Có những người làm việc chung nhưng thích áp đặt ý mình. Có những người chỉ cần không được nhắc tên là buồn, không được giao vai trò là bỏ cuộc. Có những lời nói tưởng nhỏ nhưng làm người khác tổn thương nhiều năm. Có những thành kiến được giữ mãi từ thế hệ này sang thế hệ khác. Trong hoàn cảnh ấy, mỗi người phải tự hỏi: tôi đang là men làm cho cộng đoàn dậy lên trong yêu thương hay đang là thứ men làm lan rộng sự chua chát, bất hòa và nghi kỵ? Người làm men thật sự không tìm cách nổi bật. Men gần như biến mất trong bột. Người phục vụ đúng tinh thần Tin Mừng cũng biết quên mình, không đặt cái tôi ở trung tâm, không đòi công trạng, chỉ mong cho cộng đoàn được lớn lên và danh Chúa được cả sáng.

Làm men còn có nghĩa là dám ở lại trong những nơi khó khăn. Men không sợ bị vùi sâu. Người môn đệ cũng không chỉ tìm những nơi dễ chịu, được yêu mến và được trọng vọng. Có khi Chúa đặt ta trong một gia đình nhiều bất hòa để ta trở thành người kiến tạo bình an. Có khi Chúa để ta làm việc với những người khó tính để ta học kiên nhẫn. Có khi Chúa đặt ta giữa một môi trường đầy gian dối để ta làm chứng cho sự thật. Có khi Chúa để ta sống cạnh một người đau khổ để ta trở thành sự an ủi. Nếu cứ muốn rút lui khỏi mọi khó khăn, chúng ta sẽ không thể trở thành men. Men phải hòa vào bột, chấp nhận mất đi hình dạng riêng để khối bột được biến đổi. Đời sống Kitô hữu cũng đòi một sự từ bỏ như thế. Ta phải từ bỏ tự ái, thói thích hơn thua, nhu cầu được khen ngợi và sự an toàn ích kỷ của mình. Chỉ khi biết chết đi cho cái tôi, chúng ta mới có thể làm cho sự sống của Đức Kitô lớn lên trong người khác.

Kính thưa cộng đoàn! Điều đáng sợ không phải là chúng ta nhỏ bé, nhưng là chúng ta không chịu để Chúa sử dụng. Điều đáng buồn không phải là khả năng chúng ta giới hạn, nhưng là chúng ta chôn vùi những khả năng ấy vì sợ hãi, lười biếng hay tự ti. Một chút men trong tay Chúa đủ làm dậy cả khối bột. Một cuộc đời đơn sơ nhưng trung thành có thể trở thành nguồn ơn cho nhiều người. Có thể ta không làm được những việc lớn, nhưng ta luôn có thể làm những việc nhỏ bằng một tình yêu lớn. Ta có thể mỉm cười với một người đang buồn, thăm một người đau yếu, gọi điện cho một người cô đơn, nhường nhịn trong gia đình, xin lỗi khi mình sai, tha thứ khi bị xúc phạm, giúp đỡ một người thiếu thốn, nói một lời bênh vực người bị oan, từ chối tham gia vào chuyện nói xấu và dành vài phút mỗi ngày để cầu nguyện cho người khác. Những việc ấy không làm ta nổi tiếng, nhưng làm cho Nước Trời lớn lên.

Xin Chúa giúp mỗi người chúng ta đừng khinh thường những khởi đầu bé nhỏ. Xin cho chúng ta biết kiên trì gieo điều thiện dù chưa thấy kết quả, biết âm thầm sống Tin Mừng dù không được ai ghi nhận và biết tin rằng Thiên Chúa có thể dùng những gì nhỏ bé nhất để thực hiện công trình lớn lao của Người. Xin Chúa làm cho tâm hồn chúng ta trở thành men sống động của yêu thương, công bằng, sự thật, lòng thương xót và hy vọng. Giữa một thế giới còn nhiều lạnh lùng, xin cho chúng ta là chút men của tình người. Giữa một xã hội còn nhiều gian dối, xin cho chúng ta là chút men của sự thật. Giữa những gia đình đang rạn nứt, xin cho chúng ta là chút men của tha thứ. Giữa những tâm hồn đang thất vọng, xin cho chúng ta là chút men của niềm tin. Và giữa một nhân loại đang khát khao bình an, xin cho đời sống chúng ta âm thầm làm chứng rằng Thiên Chúa vẫn hiện diện, vẫn yêu thương và vẫn không ngừng làm cho Nước của Người lớn lên giữa lòng thế giới.

Lm. Anmai, CSsR

MỘT THÂN THỂ CÓ TẦM VÓC THIÊN CHÚA

Trong Tin Mừng, Chúa Giêsu thường dùng những hình ảnh rất nhỏ bé, rất quen thuộc và rất đời thường để nói về những thực tại lớn lao của Thiên Chúa. Người không bắt đầu bằng những lâu đài nguy nga, những đoàn quân hùng mạnh, những ngai vàng rực rỡ hay những biến cố làm rung chuyển thế giới. Người bắt đầu bằng một hạt cải được gieo xuống ruộng, một nắm men được vùi vào trong bột. Hạt cải nhỏ đến mức người ta có thể cầm trên đầu ngón tay. Nắm men nhỏ đến mức khi vùi vào bột, chẳng ai còn nhìn thấy nó nữa. Thế nhưng chính từ những gì nhỏ bé, âm thầm và gần như bị khuất lấp ấy, một sức sống lớn lao bắt đầu hoạt động. Hạt cải lớn lên thành cây, chim trời tìm đến làm tổ trên cành. Nắm men thấm vào khối bột và làm cho tất cả bột dậy men. Hai dụ ngôn hạt cải và nắm men không chỉ là những bài học luân lý nhỏ bé dành cho từng cá nhân. Hai dụ ngôn ấy tóm tắt cả cuộc đời, sứ mạng, cuộc khổ nạn và sự phục sinh của Đức Giêsu. Hai dụ ngôn ấy cũng diễn tả con đường của Hội Thánh, là Thân Thể mầu nhiệm của Đức Kitô, một thân thể được sinh ra trong bé nhỏ, lớn lên giữa đau khổ, trải qua nhiều khủng hoảng, nhưng không ngừng được Thánh Thần làm cho phát triển đến tầm vóc viên mãn của chính Đức Kitô.

Khi nói về Nước Trời, Chúa Giêsu không nói đến một lãnh thổ trên bản đồ, không nói đến một tổ chức chính trị và cũng không trình bày một mô hình quyền lực theo kiểu thế gian. Nước Trời trước hết là sự hiện diện và quyền năng yêu thương của Thiên Chúa đang hoạt động giữa lòng nhân loại. Nước ấy bắt đầu nơi chính Đức Giêsu, nơi một con người sinh ra trong hang đá nghèo hèn, lớn lên tại một làng quê ít người biết đến, sống âm thầm suốt ba mươi năm và chỉ có vài năm đi rao giảng. Người không có quân đội, không có tài sản, không nắm giữ chức vụ trong cơ cấu xã hội hay tôn giáo đương thời. Người chỉ có một nhóm môn đệ nhỏ bé, phần đông là những người bình thường, giới hạn, yếu đuối và nhiều lần không hiểu Thầy mình. Thế nhưng từ Đức Giêsu, một hạt giống đã được gieo vào lòng lịch sử. Hạt giống ấy bị vùi xuống đất trong cuộc khổ nạn. Hạt giống ấy tưởng như đã chết trên thập giá và bị chôn kín trong mồ. Nhưng từ chính nơi người đời tưởng là chấm hết, sự sống mới bừng lên. Đức Kitô phục sinh trở thành nguồn sống cho một nhân loại mới. Thân Thể Người từ đó không còn bị giới hạn trong một vùng đất, một dân tộc hay một thời đại, nhưng tiếp tục lớn lên trong Hội Thánh, trong những người tin, trong những cộng đoàn biết sống yêu thương, tha thứ, phục vụ và hiến mình.

Vì thế, sẽ là một lầm lạc nếu ta đọc dụ ngôn hạt cải theo tinh thần của chủ nghĩa chiến thắng, như thể Chúa Giêsu đang hứa rằng Hội Thánh sẽ trở thành một quyền lực thống trị thế giới, sẽ có đông người hơn, nhiều tiền hơn, nhiều ảnh hưởng hơn và buộc mọi người phải khuất phục. Cây cải lớn lên không phải để khoe mình cao lớn, nhưng để chim trời có chỗ làm tổ. Nắm men làm dậy bột không phải để được người ta nhìn ngắm và ca tụng, nhưng để cả khối bột được biến đổi. Sự lớn lên của Nước Trời không phải là sự phình to của quyền lực, nhưng là sự mở rộng của tình yêu. Sự phát triển của Hội Thánh không thể chỉ đo bằng số lượng người tham dự, số công trình được xây dựng, số tổ chức được thành lập hay số phương tiện được sở hữu. Tầm vóc thật của Hội Thánh được đo bằng khả năng trở nên nơi nương náu cho những tâm hồn mệt mỏi, bằng lòng bao dung dành cho những người bị loại trừ, bằng sự can đảm bênh vực người nghèo, bằng tinh thần phục vụ vô vị lợi, bằng khả năng chữa lành những vết thương và bằng sức mạnh làm cho lòng người được biến đổi. Một Hội Thánh lớn mà người nghèo không tìm được chỗ trú ngụ thì vẫn là một Hội Thánh chưa lớn theo tầm vóc Đức Kitô. Một cộng đoàn đông đúc mà đầy chia rẽ, nói xấu, ganh tị và tranh giành thì vẫn chưa phải là khối bột đã dậy men Tin Mừng. Một người có nhiều kiến thức đạo đức, giữ nhiều việc đạo đức, nhưng lòng lại hẹp hòi và lạnh lùng thì hạt giống Nước Trời nơi người ấy vẫn chưa thực sự lớn lên.

Thân Thể mầu nhiệm của Đức Kitô cũng giống như một thân thể sống động. Mà đã là thân thể sống động thì phải trải qua những giai đoạn tăng trưởng, những biến đổi, những đau đớn, những cơn khủng hoảng. Một đứa trẻ khi lớn lên phải trải qua nhiều xáo trộn. Có lúc nó muốn được độc lập nhưng lại chưa đủ khả năng chịu trách nhiệm. Có lúc nó muốn được đối xử như người trưởng thành nhưng lại phản ứng bồng bột như trẻ nhỏ. Có lúc nó muốn tự quyết định mọi sự nhưng lại sợ hãi trước những hậu quả của lựa chọn. Hội Thánh trong lịch sử cũng trải qua những cơn đau của sự tăng trưởng như thế. Có những thời kỳ Hội Thánh bị bách hại, bị đẩy ra bên lề, bị xem như một hạt giống quá nhỏ bé trước quyền lực của các đế quốc. Có những thời kỳ Hội Thánh phát triển mạnh mẽ nhưng lại bị cám dỗ bởi quyền lực, danh vọng và sự giàu có. Có những lúc những con người trong Hội Thánh đã làm lu mờ khuôn mặt Đức Kitô vì tội lỗi, tham vọng và sự cứng lòng của mình. Có những lúc Hội Thánh bị khủng hoảng vì chính những yếu đuối từ bên trong. Nhưng điều kỳ diệu là Thân Thể Đức Kitô không sống nhờ sự hoàn hảo của con người, mà sống nhờ sự trung tín của Thiên Chúa. Đức Kitô vẫn là Đầu. Thánh Thần vẫn là hơi thở. Lời Chúa vẫn là hạt giống. Thánh Thể vẫn là lương thực. Lòng thương xót vẫn là dòng máu lưu chuyển trong Thân Thể ấy.

Nhìn lại lịch sử Hội Thánh, chúng ta không được phép tự kiêu như thể mình thuộc về một nhóm người ưu tuyển và tốt lành hơn tất cả những người khác. Được thuộc về Hội Thánh không phải là sở hữu một đặc quyền để xét đoán, nhưng là đón nhận một trách nhiệm để phục vụ. Được làm Kitô hữu không có nghĩa là ta đã tốt hơn người khác, nhưng có nghĩa là ta được mời gọi sống tốt hơn chính mình của ngày hôm qua. Được Chúa chọn không phải để đứng trên người khác, nhưng để quỳ xuống rửa chân cho họ. Dân Chúa được tuyển chọn không phải để khép kín trong niềm tự hào về mình, nhưng để trở nên dấu chỉ và khí cụ của tình yêu Thiên Chúa dành cho mọi dân tộc. Khi một người Công giáo nhìn người khác bằng ánh mắt khinh thường, tự cho mình là công chính và xem người ngoài là những kẻ hư mất, người ấy đã phản bội chính tinh thần của cây cải trong dụ ngôn. Bởi cây ấy không hỏi con chim đến từ đâu, thuộc giống nào, có bộ lông đẹp hay xấu, hót hay hay dở. Cây chỉ mở cành ra và đón nhận. Cây trở thành nơi nghỉ ngơi cho tất cả. Cây càng lớn thì bóng mát càng rộng. Một người càng gần Chúa thì lòng càng rộng. Một cộng đoàn càng sống Tin Mừng thì càng biết đón nhận. Một Hội Thánh càng mang tầm vóc Đức Kitô thì càng không loại trừ ai.

Hình ảnh chim trời đến làm tổ trên cành là một hình ảnh tuyệt đẹp về ơn gọi của Hội Thánh. Hội Thánh phải là mái nhà, chứ không phải là hàng rào. Hội Thánh phải là nơi những người bị thương tìm được sự chữa lành, những người lạc đường tìm được hướng đi, những người tội lỗi tìm được lòng thương xót, những người cô đơn tìm được tình thân, những người nghèo khổ tìm được sự nâng đỡ và những người tuyệt vọng tìm lại được niềm hy vọng. Cây Nước Trời không chỉ dành cho những con chim khỏe mạnh và đẹp đẽ. Cành cây ấy còn phải đủ thấp để những con chim bị thương có thể đậu vào, đủ chắc để những tổ chim mong manh không bị rơi xuống và đủ rộng để nhiều loài chim khác nhau cùng chung sống. Điều này đặt ra một câu hỏi rất thật cho mỗi cộng đoàn Kitô hữu: Người yếu đuối có cảm thấy an toàn khi bước vào cộng đoàn của chúng ta không? Người có quá khứ lầm lỗi có được trao cơ hội làm lại không? Người nghèo có được tôn trọng không? Người khác ý kiến có bị loại trừ không? Người đang khủng hoảng có được lắng nghe hay chỉ bị phán xét? Nếu những người đau khổ bước vào cộng đoàn mà còn thấy đau hơn, nếu người tội lỗi tìm đến mà chỉ gặp những ánh mắt kết án, nếu người nghèo xuất hiện mà bị xem là gánh nặng, thì cây của chúng ta có thể đang rất to trong mắt người đời nhưng lại chưa phải là cây của Nước Trời.

Nắm men cũng là một hình ảnh sâu xa về cách Thiên Chúa hành động. Men không đứng bên ngoài khối bột để ra lệnh cho bột phải thay đổi. Men phải được vùi vào bên trong. Men chấp nhận mất hút. Men không giữ nguyên hình dạng riêng của mình, nhưng hòa vào bột để cả khối bột được biến đổi. Đức Giêsu chính là nắm men của Thiên Chúa được vùi vào thân phận con người. Người không cứu nhân loại từ xa. Người đi vào lịch sử, mang lấy xác phàm, sống kiếp nghèo, chịu đói, chịu khát, chịu hiểu lầm, chịu phản bội, chịu đau khổ và chịu chết. Người ở giữa con người như một người anh em. Người cứu con người từ bên trong thân phận con người. Đó cũng là con đường của Hội Thánh. Hội Thánh không thể chỉ đứng bên ngoài xã hội để lên án bóng tối, nhưng phải đi vào trong bóng tối ấy và thắp lên ánh sáng. Hội Thánh không thể chỉ nói về người nghèo, nhưng phải sống giữa người nghèo. Không thể chỉ nói về người trẻ, nhưng phải lắng nghe những khủng hoảng, thao thức và ngôn ngữ của họ. Không thể chỉ nói về gia đình, nhưng phải đồng hành với những gia đình đang đổ vỡ, những người mẹ đơn thân, những người cha thất nghiệp, những đứa trẻ thiếu tình thương. Không thể chỉ nói về lòng thương xót, nhưng phải trở nên lòng thương xót cụ thể bằng sự hiện diện, sự kiên nhẫn và những hành động nhỏ bé.

Mỗi Kitô hữu cũng được mời gọi trở nên một tế bào sống động trong Thân Thể mầu nhiệm của Đức Kitô. Một thân thể khỏe mạnh khi từng tế bào khỏe mạnh và biết liên kết với toàn thân. Một tế bào chỉ sống cho chính mình, không chịu phục vụ sự sống của toàn thân, cuối cùng sẽ trở thành tế bào bệnh. Trong đời sống đức tin cũng vậy, người Kitô hữu không thể sống riêng lẻ, chỉ quan tâm đến phần rỗi của mình mà dửng dưng trước đau khổ của anh chị em. Đức tin không phải là một tài sản riêng tư để cất giữ trong lòng, nhưng là sự sống phải được trao ban. Mỗi người là một phần của thân thể. Khi một người đau, toàn thân cùng đau. Khi một người được nâng dậy, toàn thân cùng vui. Khi một thành viên sống thánh thiện, cả cộng đoàn được thêm sức sống. Khi một người gây chia rẽ, nói xấu, vu khống và gieo nghi ngờ, cả thân thể bị tổn thương. Không có tội nào hoàn toàn riêng tư và cũng không có việc lành nào hoàn toàn vô nghĩa. Một lời nói dịu dàng có thể chữa lành một tâm hồn. Một cử chỉ tha thứ có thể cứu một gia đình. Một sự hy sinh âm thầm có thể giữ được sự hiệp nhất của cộng đoàn. Một giờ cầu nguyện trung thành có thể trở thành dòng ân sủng cho nhiều người mà ta không bao giờ biết đến.

Trở nên tế bào sống động của Thân Thể Đức Kitô có nghĩa là để cho Đức Kitô sống trong mình. Người Kitô hữu không chỉ cố gắng làm một vài việc tốt, nhưng để cho cách suy nghĩ, cách nhìn, cách yêu và cách ứng xử của Đức Kitô dần dần trở thành cách sống của mình. Khi Đức Kitô sống trong ta, ta sẽ không còn dễ dàng vui mừng trước thất bại của người khác. Ta không còn thấy nhẹ nhõm khi nghe một người bị hạ bệ. Ta không dùng lỗi lầm của anh chị em làm câu chuyện giải trí. Ta không biến mạng xã hội thành nơi trút giận, bêu xấu và kết án. Ta hiểu rằng làm tổn thương một chi thể là làm tổn thương chính Thân Thể Chúa. Khi ta nói xấu một người, ta không chỉ xúc phạm người ấy, nhưng còn làm cho bầu khí cộng đoàn bị nhiễm độc. Khi ta nuôi lòng ghen tị, ta trở thành một tế bào không còn biết cộng tác với sự sống chung. Khi ta tranh giành ảnh hưởng, tìm kiếm tiếng khen và muốn mình nổi bật hơn người khác, ta đang làm cho Thân Thể Đức Kitô bị biến dạng bởi cái tôi của mình.

Ngược lại, một người hoàn toàn hiến mình cho Nước Thiên Chúa sẽ trở thành men trong môi trường sống của mình. Người ấy không nhất thiết phải làm những việc vang dội. Có thể người ấy chỉ là một người mẹ âm thầm chăm sóc gia đình, một người cha trung thực trong công việc, một người trẻ sống ngay thẳng giữa bạn bè, một tu sĩ kiên nhẫn trong bổn phận hằng ngày, một linh mục tận tụy với đoàn chiên, một người bệnh dâng đau khổ của mình trong niềm tín thác, một người già sống hiền hòa và cầu nguyện cho con cháu. Nhưng vì lòng người ấy đầy tràn tình yêu, tình yêu ấy sẽ tự nhiên lan tỏa. Người ấy bước vào đâu, bầu khí trở nên nhẹ nhàng hơn. Người ấy hiện diện ở đâu, người khác cảm thấy được tôn trọng. Người ấy nói năng không nhiều, nhưng lời nói có sức nâng đỡ. Người ấy không tự xem mình là trung tâm, nhưng lại trở thành điểm tựa cho nhiều người. Đó là sức mạnh của men. Men không gây ồn ào, nhưng âm thầm làm biến đổi tất cả.

Chúng ta thường nghĩ rằng chỉ những biến cố lớn lao mới có thể thay đổi thế giới. Chúng ta chờ đợi một chương trình lớn, một nhân vật lớn, một phong trào lớn hay một phép lạ lớn. Nhưng Nước Trời lại thường đi vào lịch sử bằng những điều nhỏ bé. Một em bé được dạy biết nói lời cảm ơn và xin lỗi. Một gia đình quyết định dùng bữa với nhau mà không cầm điện thoại. Một người chồng biết nhường nhịn vợ. Một người vợ biết nói lời khích lệ chồng. Một người con biết dành thời gian thăm cha mẹ già. Một người trong cộng đoàn quyết định không truyền đi câu chuyện làm hại danh dự người khác. Một người đang giận nhưng chọn im lặng để cầu nguyện thay vì trả đũa. Một người có điều kiện nhưng âm thầm chia sẻ với người túng thiếu. Những điều ấy có vẻ quá nhỏ, nhưng chính từ đó Nước Trời lớn lên. Hạt cải không bao giờ khinh thường sự nhỏ bé của mình. Nó chỉ trung thành với sự sống được đặt trong nó. Người Kitô hữu cũng không cần phải trở thành người nổi tiếng mới có thể làm chứng cho Chúa. Chỉ cần trung thành gieo tình yêu vào nơi mình đang sống.

Tuy nhiên, hạt giống muốn lớn lên phải chấp nhận bị vùi xuống đất. Men muốn làm dậy bột phải chấp nhận hòa tan. Con đường của Nước Trời vì thế luôn là con đường tự hiến. Không có sự lớn lên thật sự nào mà không có từ bỏ. Không có tình yêu nào trưởng thành mà không phải đi qua đau khổ. Không có cộng đoàn nào hiệp nhất nếu mỗi người cứ giữ chặt cái tôi của mình. Không có gia đình nào bình an nếu ai cũng muốn phần thắng thuộc về mình. Một người chỉ tìm cách bảo vệ danh dự, quyền lợi và ý riêng sẽ không thể trở thành men. Men phải mất mình để khối bột được dậy. Đức Kitô đã mất mình trên thập giá để nhân loại được sống. Vì thế, ai muốn thuộc về Thân Thể Đức Kitô cũng phải học cách mất mình: mất một chút thời gian để lắng nghe, mất một chút tiện nghi để phục vụ, mất một chút tự ái để xin lỗi, mất một chút quyền lợi để nhường nhịn, mất một chút danh tiếng để bảo vệ người bị hiểu lầm.

Tầm vóc Thiên Chúa không phải là tầm vóc của sự thống trị, nhưng là tầm vóc của tình yêu tự hạ. Thiên Chúa lớn lao đến mức có thể trở nên bé nhỏ. Thiên Chúa quyền năng đến mức có thể tự nguyện yếu đuối. Thiên Chúa giàu có đến mức có thể trở nên nghèo. Thiên Chúa hằng sống đến mức có thể bước vào cái chết để cứu con người. Thân Thể có tầm vóc Thiên Chúa vì thế không phải là một thân thể phô trương sức mạnh, nhưng là một thân thể mang những vết thương vì yêu. Hội Thánh mang tầm vóc Đức Kitô khi Hội Thánh cúi xuống bên người đau khổ, chạm vào người bị bỏ rơi, tha thứ cho người có lỗi và mở cửa cho người muốn trở về. Một người có tầm vóc Đức Kitô không phải là người khiến người khác phải sợ, nhưng là người làm cho người khác cảm thấy được yêu thương và có hy vọng.

Hôm nay, qua dụ ngôn hạt cải và nắm men, Chúa mời gọi ta nhìn lại cách mình đang hiện diện trong gia đình, cộng đoàn, giáo xứ và xã hội. Ta đang là hạt giống của bình an hay là mầm mống của chia rẽ? Ta đang là men yêu thương hay là thứ men của ghen tị, nói xấu và hơn thua? Sự hiện diện của ta làm cho người khác được nâng lên hay bị đè xuống? Ta đang góp phần làm cho Thân Thể Đức Kitô lớn lên hay đang làm cho Thân Thể ấy bị thương? Có thể ta không làm được những điều lớn lao, nhưng ta có thể bắt đầu bằng một việc rất nhỏ trong ngày hôm nay: nói một lời tử tế, dừng lại một câu chuyện không tốt về người khác, chủ động làm hòa, thăm một người đang cô đơn, chia sẻ với người thiếu thốn, cầu nguyện cho người làm mình tổn thương. Mỗi việc nhỏ được thực hiện với tình yêu đều là một hạt cải được gieo. Mỗi hy sinh âm thầm đều là một chút men được vùi vào đời.

Xin Chúa cho mỗi người chúng ta biết sống như những tế bào khỏe mạnh trong Thân Thể mầu nhiệm của Đức Kitô. Xin cho trái tim chúng ta đủ rộng để trở thành cành cây cho những tâm hồn mỏi mệt tìm được nơi nương náu. Xin cho đời sống chúng ta đủ âm thầm để trở thành men làm dậy lên tình yêu, sự thật và lòng thương xót trong môi trường mình đang sống. Và xin cho Hội Thánh, dù còn mang nhiều giới hạn của con người, luôn để cho Thánh Thần thanh luyện, đổi mới và dẫn đưa đến tầm vóc viên mãn của Đức Kitô, một thân thể có tầm vóc Thiên Chúa, nhưng luôn cúi xuống để ôm lấy những con người bé nhỏ nhất.

Lm. Anmai, CSsR

HẠT CẢI ĐỨC TIN VÀ MEN LÒNG MẾN

Hai dụ ngôn hạt cải và men trong bột mà Chúa Giêsu kể trong Tin Mừng hôm nay mở ra trước mắt chúng ta một cái nhìn thật đẹp, thật lạc quan và đầy hy vọng về Nước Trời. Chúa không nói Nước Trời như một thực tại xa xôi chỉ dành cho ngày sau hết, cũng không trình bày Nước Trời bằng những hình ảnh huy hoàng, choáng ngợp hay đầy quyền lực theo kiểu thế gian. Chúa nói đến một hạt cải rất nhỏ được gieo xuống ruộng và một chút men được vùi kín trong ba thúng bột. Hai hình ảnh quá bình thường, nhỏ bé đến mức người ta có thể vô tình bỏ qua, nhưng chính từ những điều nhỏ bé ấy, một sức sống kỳ diệu được phát sinh. Hạt cải nhỏ nhất lại có thể lớn lên thành cây, đến nỗi chim trời tìm đến làm tổ trên cành. Một chút men tưởng như tan biến trong khối bột lại có thể làm cho tất cả bột dậy lên. Qua hai hình ảnh đơn sơ ấy, Chúa Giêsu muốn nói với mỗi người chúng ta rằng Nước Thiên Chúa đã được gieo vào giữa cuộc đời, đã âm thầm hiện diện trong lòng nhân loại và trong tâm hồn mỗi người. Nước ấy có thể bắt đầu rất nhỏ bé, rất khiêm tốn, rất âm thầm, nhưng một khi được đón nhận, được nuôi dưỡng và được để cho Thiên Chúa tác động, Nước ấy sẽ lớn lên, lan rộng và biến đổi cả cuộc đời con người. Bởi thế, người Kitô hữu không được phép bi quan trước sự nhỏ bé của mình, không được tuyệt vọng trước những giới hạn của bản thân, cũng không được chán nản khi thấy những cố gắng sống tốt của mình dường như chẳng đem lại kết quả nào. Điều nhỏ bé trong bàn tay Thiên Chúa không bao giờ là điều vô nghĩa. Một hạt giống nhỏ bé nhưng mang trong nó sức sống. Một chút men nhỏ bé nhưng chứa trong nó khả năng làm dậy cả khối bột. Một đức tin nhỏ bé nhưng chân thành có thể mở ra một con đường lớn. Một nghĩa cử yêu thương âm thầm có thể làm ấm lại một tâm hồn đã lạnh giá. Một lời tha thứ có thể cứu một gia đình khỏi đổ vỡ. Một lời động viên đúng lúc có thể kéo một con người ra khỏi tuyệt vọng. Một lời cầu nguyện trong âm thầm có thể nâng đỡ cả một cuộc đời mà người cầu nguyện không bao giờ biết được. Tất cả những điều ấy nhỏ bé trước mắt người đời, nhưng lại rất lớn lao trước mặt Thiên Chúa.

Chúa Giêsu nói hạt cải được người kia lấy gieo vào ruộng mình. Hạt giống dù có tốt đến đâu mà cứ giữ mãi trong tay thì vẫn chỉ là một hạt giống. Hạt giống chỉ có thể phát triển khi được chấp nhận vùi xuống lòng đất, chịu phủ lấp, chịu tan ra, chịu mục nát và âm thầm lớn lên trong bóng tối. Đức tin cũng vậy. Đức tin không chỉ là những lời chúng ta đọc ngoài môi miệng, không chỉ là một vài nghi thức đạo đức được thực hiện theo thói quen, càng không phải là một thứ trang sức để chúng ta mang vào trong những ngày lễ lớn. Đức tin phải được gieo vào ruộng đời, phải đi vào trong những chọn lựa cụ thể, phải chạm đến cách chúng ta nói năng, làm việc, cư xử, tha thứ và yêu thương. Đức tin phải được gieo vào trong những ngày vui cũng như những ngày buồn, trong thành công cũng như thất bại, trong lúc được người khác đón nhận cũng như khi bị hiểu lầm và loại trừ. Một đức tin chỉ tồn tại trong nhà thờ mà không bước ra ngoài cuộc sống thì vẫn là hạt giống bị giữ chặt trong lòng bàn tay. Một đức tin chỉ được tuyên xưng bằng lời mà không được gieo vào hành động thì không thể sinh hoa trái. Người có đức tin thật không phải là người không gặp gian nan, nhưng là người vẫn bước đi khi gian nan xảy đến. Người có đức tin không phải là người không bao giờ sợ hãi, nhưng là người giữa sợ hãi vẫn biết trao đời mình vào tay Chúa. Người có đức tin không phải là người hiểu hết đường lối Thiên Chúa, nhưng là người dám để Thiên Chúa dẫn đi ngay cả khi mình chưa hiểu. Có khi đức tin của chúng ta nhỏ lắm, nhỏ như hạt cải, mong manh như một hơi thở, yếu ớt như một ngọn đèn trước gió. Thế nhưng Chúa không đòi chúng ta phải có một đức tin thật lớn ngay từ đầu. Chúa chỉ mong chúng ta có một đức tin thật, dù còn nhỏ bé. Điều quan trọng không phải là chúng ta đang có bao nhiêu đức tin, nhưng là chúng ta có trao hạt giống đức tin ấy vào tay Thiên Chúa hay không. Khi được trao vào tay Chúa, hạt giống nhỏ bé ấy sẽ mang lấy sức mạnh của chính Người.

Thật ra, tác nhân chính làm cho hạt cải nảy mầm và lớn lên không phải là con người nhưng là Thiên Chúa. Người gieo có thể làm đất, gieo hạt, tưới nước và chăm sóc, nhưng không ai có thể ra lệnh cho hạt giống nảy mầm. Không ai có thể dùng tay mình kéo cây lớn lên. Trong sâu thẳm của lòng đất, có một mầu nhiệm đang diễn ra mà mắt thường không nhìn thấy được. Hạt giống đang vỡ ra, mầm sống đang cựa mình và từng chiếc rễ nhỏ đang len lỏi trong lòng đất. Thiên Chúa âm thầm làm việc. Cũng thế, trong tâm hồn con người, Thiên Chúa vẫn đang âm thầm hoạt động ngay cả khi chúng ta không cảm thấy. Có những lời cầu nguyện tưởng như chưa được đáp lời nhưng thật ra Chúa đang chuẩn bị một điều tốt đẹp hơn. Có những hy sinh tưởng như vô ích nhưng đang trở thành mảnh đất cho ân sủng nảy mầm. Có những giọt nước mắt không ai nhìn thấy nhưng lại đang tưới mát một hạt giống thánh thiện. Có những tháng năm sống trung thành mà dường như không ai ghi nhận, nhưng Thiên Chúa đang dùng sự trung thành ấy để nâng đỡ nhiều người khác. Nhiều khi chúng ta chỉ muốn nhìn thấy kết quả tức thì. Chúng ta cầu nguyện hôm nay và muốn ngày mai phải được như ý. Chúng ta khuyên bảo một người và muốn họ thay đổi ngay. Chúng ta làm một việc tốt và mong lập tức được công nhận. Chúng ta gieo một hạt giống nhưng lại thiếu kiên nhẫn chờ đợi. Chính sự nóng vội ấy khiến chúng ta dễ nản lòng. Chúa mời chúng ta học sự kiên nhẫn của người gieo giống. Việc của chúng ta là trung thành gieo. Việc làm cho hạt nảy mầm là của Chúa. Việc của chúng ta là chăm sóc. Việc ban sức sống là của Chúa. Việc của chúng ta là cộng tác bằng tất cả khả năng nhỏ bé. Phần còn lại hãy để Chúa thực hiện theo thời gian và cách thức của Người.

Hạt cải khi lớn lên trở thành cây, đến nỗi chim trời có thể đến làm tổ trên cành. Đức tin chân thật không chỉ giúp người có đức tin được lớn lên, nhưng còn biến người ấy thành nơi nương tựa cho người khác. Một người thật sự sống với Chúa sẽ không chỉ lo cứu lấy riêng mình, nhưng đời sống của họ tự nhiên trở thành bóng mát cho những ai mệt mỏi, thành cành cây cho những tâm hồn đang tìm nơi trú ẩn, thành điểm tựa cho những ai đang chao đảo. Có những người không giàu có, không quyền lực, không nói những lời cao siêu, nhưng khi ở bên họ, người ta cảm thấy bình an. Có những người mang nhiều đau khổ trong đời, nhưng chính vì đã đi qua đau khổ với Chúa, họ biết cách nâng đỡ những người đang khóc. Có những người sống rất âm thầm, nhưng sự hiện diện của họ lại đem đến cho gia đình một bầu khí ấm áp, cho cộng đoàn một sự hiệp nhất, cho xã hội một chút nhân ái. Đó là khi hạt cải đức tin đã lớn thành cây. Đức tin giúp con người không ngừng vươn lên trong đời sống tâm linh và cả trong cách sống hằng ngày. Đức tin thật không làm chúng ta trốn khỏi cuộc đời, nhưng giúp chúng ta sống cuộc đời với một chiều sâu mới. Đức tin không khiến chúng ta khoanh tay chờ phép lạ, nhưng thúc đẩy chúng ta làm việc với trách nhiệm hơn. Đức tin không làm chúng ta coi thường những giá trị trần thế, nhưng dạy chúng ta sử dụng mọi sự theo ý Chúa. Đức tin không làm chúng ta trở nên xa lạ với con người, nhưng giúp chúng ta gần gũi, cảm thông và phục vụ con người hơn. Khi đức tin được nuôi dưỡng, con người sẽ trưởng thành trong cách suy nghĩ, trong lời nói và trong cách phản ứng trước những biến cố. Người ấy không còn dễ dàng nổi nóng trước một lời trái ý, không còn tuyệt vọng trước một thất bại, không còn kiêu căng khi thành công, không còn ghen tị khi người khác được hơn mình. Đức tin làm cho người ta lớn lên từ bên trong.

Cùng với hạt cải, Chúa Giêsu còn nói đến men trong bột. Men không đứng bên ngoài khối bột, cũng không chỉ nằm trên bề mặt, nhưng phải được vùi vào bên trong. Men phải hòa tan đến mức không còn ai nhìn thấy nó, nhưng chính khi không còn được nhìn thấy, men lại phát huy sức mạnh lớn nhất. Đó là hình ảnh thật đẹp về lòng mến. Lòng mến không phải là những lời nói hoa mỹ, không phải là những cảm xúc nhất thời, cũng không phải là những hành động được thực hiện để người khác nhìn thấy và khen ngợi. Lòng mến đích thực thường rất âm thầm. Nó đi vào bên trong cuộc đời người khác bằng sự hiện diện, lắng nghe, nhẫn nại, sẻ chia và hy sinh. Một người mẹ thức khuya dậy sớm chăm sóc gia đình là men yêu thương. Một người cha âm thầm lao động, chấp nhận vất vả để con cái được học hành là men yêu thương. Một người con biết nhẫn nại chăm sóc cha mẹ già yếu là men yêu thương. Một người vợ biết kiềm lại một lời nặng nề để giữ bình an gia đình là men yêu thương. Một người chồng biết xin lỗi và sửa đổi sau những lỗi lầm là men yêu thương. Một tu sĩ trung thành với bổn phận nhỏ bé hằng ngày là men yêu thương. Một Kitô hữu biết nâng đỡ người nghèo, an ủi người đau khổ, tha thứ cho người xúc phạm mình là men yêu thương. Men không ồn ào nhưng làm dậy bột. Lòng mến không phô trương nhưng có sức biến đổi cuộc đời.

Men phải được vùi vào bột. Điều ấy nhắc chúng ta rằng người Kitô hữu không thể sống tách biệt khỏi thế giới, cũng không thể chỉ đứng bên ngoài để phê bình, kết án hay than phiền về sự xuống cấp của xã hội. Chúa mời chúng ta đi vào giữa đời như men đi vào trong bột. Men không khinh chê bột vì bột chưa dậy. Men cũng không sợ mình bị tan biến. Men chấp nhận hòa mình vào khối bột để làm cho bột biến đổi. Người môn đệ Chúa phải sống giữa gia đình, nơi làm việc, khu xóm và xã hội bằng tinh thần Tin Mừng. Có thể chúng ta không thay đổi được cả thế giới, nhưng có thể làm cho nơi mình đang sống trở nên nhân ái hơn. Có thể chúng ta không giải quyết được mọi vấn đề của xã hội, nhưng có thể không góp thêm vào sự giả dối, bất công và bạo lực. Có thể chúng ta không làm được những điều lớn lao, nhưng có thể làm điều nhỏ bé với một tình yêu lớn. Một người làm ăn ngay thẳng giữa một môi trường gian dối là men. Một người không nói xấu người khác giữa một tập thể thích chuyện thị phi là men. Một người dám bênh vực người yếu thế giữa đám đông thờ ơ là men. Một người không trả thù khi bị xúc phạm là men. Một người biết xin lỗi khi sai và biết tha thứ khi bị tổn thương là men. Những điều ấy xem ra nhỏ, nhưng có sức làm thay đổi bầu khí chung. Đừng coi thường sức mạnh của một người sống tốt. Bóng tối dù dày đặc đến đâu cũng không thể nuốt chửng một ngọn đèn đang cháy. Một chút men thật sự có thể làm dậy cả khối bột.

Tuy nhiên, men chỉ có thể làm dậy bột khi men còn sống. Men đã hỏng thì không thể làm gì được. Người Kitô hữu cũng vậy. Chúng ta không thể trở thành men cho đời nếu lòng mình đã nguội lạnh, nếu đời sống cầu nguyện đã khô cạn, nếu chúng ta chỉ còn giữ đạo bằng hình thức. Chúng ta không thể đem bình an cho người khác nếu trong lòng luôn nuôi dưỡng giận dữ và ganh ghét. Chúng ta không thể nói về lòng thương xót nếu chính mình không biết tha thứ. Chúng ta không thể loan báo niềm vui Tin Mừng bằng một gương mặt lúc nào cũng cau có, bi quan và khép kín. Muốn trở thành men cho đời, trước hết chúng ta phải để cho chính mình được men của Tin Mừng biến đổi. Lời Chúa phải được vùi vào lòng ta. Thánh Thể phải trở thành lương thực nuôi sống ta. Cầu nguyện phải là hơi thở của ta. Việc xét mình, sám hối và lãnh nhận Bí tích Hòa Giải phải giúp ta mỗi ngày được làm mới. Không ai có thể trao cho người khác điều mình không có. Một tâm hồn không có Chúa khó có thể trao bình an của Chúa. Một trái tim không được tình yêu Chúa chữa lành khó có thể yêu thương người khác cách đúng đắn. Vì vậy, trước khi muốn biến đổi người khác, mỗi người hãy để Chúa biến đổi chính mình. Trước khi than phiền về gia đình, cộng đoàn hay xã hội, hãy tự hỏi: Tôi đã thật sự là men tốt trong môi trường của mình chưa? Tôi đang làm cho bầu khí chung tốt hơn hay nặng nề hơn? Lời nói của tôi đang xây dựng hay phá đổ? Sự hiện diện của tôi đang đem lại bình an hay tạo thêm căng thẳng? Tôi đang làm cho khối bột dậy lên hay khiến nó chai cứng hơn?

Hạt cải và men đều có một điểm chung: chúng âm thầm. Nước Trời không đến với tiếng động lớn, nhưng thường bắt đầu từ những điều nhỏ bé mà trung thành. Thế gian thích những gì ồn ào, nhanh chóng, rực rỡ và dễ nhìn thấy. Thiên Chúa lại thường chọn con đường âm thầm. Con Thiên Chúa đã đến trong một hang đá nghèo hèn. Người lớn lên ba mươi năm tại một làng quê nhỏ bé. Người chọn những ngư phủ bình thường làm môn đệ. Người cứu độ nhân loại bằng cái chết nhục nhã trên thập giá. Chính từ những điều nhỏ bé và tưởng như thất bại ấy, ơn cứu độ đã lan tỏa khắp thế giới. Vì thế, người Kitô hữu đừng quá bận tâm đến việc người khác có nhìn thấy mình hay không. Hãy bận tâm xem Thiên Chúa có vui lòng về mình hay không. Đừng quá lo người khác có ghi nhận việc tốt của mình hay không. Hãy lo mình có thực hiện việc ấy bằng lòng mến hay không. Đừng thất vọng khi những cố gắng của mình chưa đem lại kết quả. Hãy cứ tiếp tục gieo, tiếp tục làm men và tiếp tục tin rằng Thiên Chúa đang hành động.

Trong cuộc sống hằng ngày, nếu mỗi Kitô hữu ý thức rằng từng lời nói, từng cử chỉ và từng hành động nhỏ bé của mình đều có thể là hạt cải hay men, thì Nước Trời sẽ lớn lên và lan rộng. Một lời chào thân thiện với người mà ta vốn không thích có thể là hạt cải. Một cuộc điện thoại thăm hỏi người đau yếu có thể là hạt cải. Một bữa cơm chia sẻ với người nghèo có thể là hạt cải. Một lần nhẫn nhịn để tránh cãi vã có thể là men. Một lời nói tốt về người vắng mặt có thể là men. Một sự trung thực trong công việc có thể là men. Một phút cầu nguyện cho kẻ làm mình đau khổ có thể là men. Chúng ta thường chờ đợi cơ hội làm những điều lớn lao mà quên rằng đời sống thánh thiện được dệt nên từ vô số việc nhỏ bé. Chẳng ai trở thành thánh chỉ bằng một hành động phi thường, nhưng bằng cả một đời trung thành trong những bổn phận bình thường. Chẳng gia đình nào hạnh phúc chỉ nhờ một món quà lớn, nhưng nhờ những quan tâm nhỏ bé được lặp lại mỗi ngày. Chẳng cộng đoàn nào hiệp nhất nhờ những khẩu hiệu đẹp, nhưng nhờ từng người biết nhường nhịn, lắng nghe và tha thứ. Nước Trời lớn lên từ những điều rất nhỏ như thế.

Có người nghĩ mình quá yếu đuối nên không thể làm gì cho Chúa. Có người nghĩ mình không có tài năng, không có địa vị, không có tiền bạc nên chẳng thể phục vụ ai. Dụ ngôn hạt cải và men trong bột là câu trả lời cho tất cả những mặc cảm ấy. Chúa không hỏi chúng ta có những gì lớn lao. Chúa chỉ hỏi chúng ta có sẵn lòng trao điều nhỏ bé mình đang có hay không. Năm chiếc bánh và hai con cá trong tay một em bé là quá ít trước đám đông, nhưng khi được trao cho Chúa, chúng đã nuôi sống hàng ngàn người. Hai đồng tiền nhỏ của bà góa không đáng kể trước mắt người đời, nhưng lại là của lễ lớn lao trước mặt Chúa. Một tiếng xin vâng âm thầm của Đức Maria đã mở cửa cho Ngôi Lời nhập thể. Một giọt nước lạnh trao cho người bé nhỏ cũng không mất phần thưởng. Thiên Chúa không cần sự vĩ đại của chúng ta. Người cần sự sẵn sàng. Người không đòi ta phải làm được mọi sự. Người chỉ mời ta làm điều có thể với tất cả lòng yêu mến. Khi lòng mến được đặt vào một việc nhỏ, việc nhỏ ấy trở nên lớn trước mặt Chúa.

Thánh Phaolô nói rằng Thiên Chúa muốn “mọi người được cứu độ và nhận biết chân lý”. Ước muốn cứu độ ấy không chỉ là một lý tưởng xa vời, nhưng đang được Thiên Chúa thực hiện qua từng hạt cải đức tin và từng chút men lòng mến mà chúng ta gieo vào cuộc đời. Mỗi Kitô hữu được mời gọi cộng tác vào công trình cứu độ ấy. Khi một người cha sống đức tin trong gia đình, ông đang gieo Nước Trời vào lòng con cái. Khi một người mẹ dạy con cầu nguyện và sống yêu thương, bà đang làm men Tin Mừng cho thế hệ mai sau. Khi một người trẻ sống trong sạch, chân thành và có trách nhiệm, người ấy đang làm chứng rằng Tin Mừng vẫn có sức hấp dẫn. Khi một người già dâng những đau yếu và cô đơn để cầu nguyện cho con cháu, người ấy đang âm thầm xây dựng Nước Chúa. Khi một bệnh nhân vẫn giữ được niềm tin và lòng phó thác, họ đang nâng đỡ đức tin của biết bao người khỏe mạnh. Không ai quá nhỏ bé đến mức không thể cộng tác với Chúa. Không hoàn cảnh nào quá nghèo nàn đến mức không thể trở thành mảnh đất cho Nước Trời nảy mầm.

Tuy vậy, hạt cải phải vượt qua lớp đất cứng để vươn lên. Men phải chịu tan biến trong bột mới có thể làm dậy bột. Đức tin và lòng mến của chúng ta cũng phải vượt qua nhiều trở ngại. Đó có thể là sự ích kỷ, tự ái, nóng giận, thói quen xét đoán, lòng ham danh, sự lười biếng hay những vết thương chưa được chữa lành. Có khi chính chúng ta đang làm cho hạt giống Nước Trời không thể phát triển vì lòng mình quá cứng. Lời Chúa được nghe mỗi ngày nhưng không thể bén rễ vì chúng ta không muốn thay đổi. Ân sủng vẫn được trao ban nhưng bị bóp nghẹt bởi những lo toan và đam mê. Men của lòng mến bị vô hiệu hóa bởi sự cay đắng và thù hận. Vì thế, chúng ta cần xin Chúa cày xới lại mảnh đất tâm hồn, lấy đi những viên đá của kiêu ngạo, nhổ bỏ những gai góc của ích kỷ và làm mềm lại những vùng đất đã chai cứng vì tổn thương. Chúng ta cũng cần can đảm từ bỏ cái tôi để lòng mến được hòa vào cuộc sống của người khác. Yêu thương thật sự luôn có giá phải trả. Tha thứ đòi ta phải từ bỏ quyền trả đũa. Phục vụ đòi ta phải hy sinh thời gian và sức lực. Lắng nghe đòi ta phải gác lại ý riêng. Trung thành đòi ta phải bước tiếp ngay cả khi không còn cảm xúc. Men chỉ làm dậy bột khi chấp nhận tan mình. Người môn đệ chỉ sinh hoa trái khi biết chết đi cho chính mình.

Sau cùng, bột khi đã dậy men sẽ được làm thành những tấm bánh thơm ngon cho con người và trở thành của lễ dâng lên Thiên Chúa. Đó cũng là cùng đích của đời Kitô hữu. Chúng ta được Thiên Chúa cứu độ không phải để sống cho riêng mình, nhưng để trở thành tấm bánh được bẻ ra cho anh chị em. Một cuộc đời được đức tin và lòng mến biến đổi sẽ trở thành lương thực tinh thần cho người khác. Người ta có thể tìm thấy nơi chúng ta một lời an ủi, một ánh mắt cảm thông, một bàn tay nâng đỡ và một trái tim biết đón nhận. Khi ấy, cuộc đời chúng ta trở thành của lễ đẹp lòng Thiên Chúa. Không phải một của lễ không tì vết theo nghĩa chúng ta không còn yếu đuối, nhưng là một của lễ được nhào nắn bởi ân sủng, được ủ bằng lòng mến và được nướng chín trong những thử thách của cuộc đời. Chúa không chờ chúng ta hoàn hảo mới sử dụng. Người chỉ cần chúng ta để cho Người biến đổi.

Mỗi người chúng ta hãy tự hỏi: Hạt cải đức tin trong tôi hôm nay đang sống hay đang chết dần? Tôi có nuôi dưỡng đức tin bằng Lời Chúa, Thánh Thể và cầu nguyện không? Lòng mến trong tôi còn sức làm dậy men hay đã trở nên nguội lạnh? Sự hiện diện của tôi trong gia đình và cộng đoàn đang đem lại sức sống hay làm cho người khác mệt mỏi? Tôi có tin rằng những việc nhỏ bé được thực hiện với tình yêu sẽ sinh hoa trái không? Xin Chúa cho chúng ta đừng bao giờ khinh thường những khởi đầu nhỏ bé. Xin cho chúng ta biết kiên nhẫn với chính mình, với người khác và với công trình của Thiên Chúa. Xin cho chúng ta biết trao vào tay Chúa hạt cải đức tin bé nhỏ của mình để Người làm cho nó lớn lên. Xin cho chúng ta biết vùi men lòng mến vào giữa cuộc đời để làm cho những nơi mình hiện diện được dậy lên niềm vui, bình an và hy vọng.

Mong thay, mỗi người chúng ta luôn biết nuôi dưỡng một niềm tin, dù niềm tin ấy chỉ nhỏ bằng hạt cải, bởi trong bàn tay Thiên Chúa, hạt cải nhỏ bé ấy có thể trở thành một cây lớn, làm chỗ nương tựa cho nhiều tâm hồn. Mong thay, mỗi người chúng ta có một lòng mến sống động như men dậy bột, âm thầm hòa vào cuộc đời, biến đổi kiếp nhân sinh và làm cho thế giới này trở thành một tấm bánh thơm ngon hơn, nhân ái hơn, hiệp nhất hơn. Và mong thay, qua từng lời nói, từng hành động, từng hy sinh nhỏ bé của chúng ta, Nước Trời tiếp tục lớn lên, cho đến ngày mọi người được cứu độ và nhận biết chân lý.

Lm. Anmai, CSsR

Hạt cải nhỏ bé và nắm men âm thầm

Hôm nay, Chúa Giêsu nói với chúng ta về Nước Trời qua hai hình ảnh hết sức quen thuộc, bình dị và nhỏ bé: hạt cải và nắm men. Hạt cải nhỏ đến mức người ta có thể đặt nó trên đầu ngón tay mà chẳng thấy có gì đáng kể. Nắm men cũng chỉ là một chút bột được giữ lại, được vùi vào trong một khối bột lớn, đến độ không ai còn nhìn thấy nó nữa. Thế nhưng, điều làm người ta ngạc nhiên là từ một hạt cải bé nhỏ lại có thể mọc lên thành một cây lớn, đến nỗi chim trời tìm đến làm tổ trên cành; và chỉ từ một nắm men nhỏ bé được vùi vào ba đấu bột, tất cả khối bột lại dậy men. Hai dụ ngôn rất ngắn, nhưng lại mở ra cho chúng ta một cái nhìn thật sâu xa về cách thức Thiên Chúa hành động, về sức mạnh của Nước Trời và về sứ mạng của mỗi người Kitô hữu trong lòng thế giới hôm nay.

Con người thường thích những gì lớn lao, rực rỡ, gây tiếng vang và được nhiều người biết đến. Người ta dễ bị thu hút bởi những công trình đồ sộ, những con số đông đảo, những thành công nhanh chóng và những kết quả có thể nhìn thấy ngay trước mắt. Người ta thường đánh giá một con người qua địa vị, tiền bạc, ảnh hưởng hay khả năng được nhiều người tung hô. Ngay cả trong đời sống đức tin, đôi khi chúng ta cũng bị cám dỗ muốn thấy những thành quả lớn lao, muốn công việc của mình được nhiều người biết đến, muốn những hy sinh của mình được nhìn nhận, muốn những đóng góp của mình được nhắc tên. Chúng ta dễ nản lòng khi đã cầu nguyện nhiều mà chưa thấy kết quả, đã cố gắng sống tốt mà vẫn bị hiểu lầm, đã gieo một lời yêu thương mà người khác chưa thay đổi, đã hy sinh cho gia đình mà con cái vẫn chưa ngoan, đã phục vụ trong giáo xứ mà cộng đoàn vẫn còn nhiều bất hòa. Chúng ta muốn gieo hôm nay thì ngày mai phải có cây, muốn nhào bột hôm nay thì ngay lập tức phải có bánh thơm. Nhưng Thiên Chúa không hành động theo sự vội vàng của con người. Thiên Chúa thường bắt đầu từ những gì rất nhỏ, rất âm thầm, rất khiêm tốn và có khi bị người đời xem thường.

Dụ ngôn hạt cải và nắm men nhấn mạnh đến sự bất tương xứng giữa khởi đầu nhỏ bé và kết quả lớn lao. Một hạt cải nhỏ bé lại trở thành cây lớn. Một nắm men ít ỏi lại làm dậy cả khối bột. Nước Trời cũng vậy. Khi Chúa Giêsu bắt đầu sứ vụ công khai, xem ra chẳng có gì khiến thế gian phải chú ý. Người không sinh ra trong cung điện, không có quân đội, không có tiền bạc, không có quyền lực chính trị, không có một tổ chức hùng mạnh đứng phía sau. Người chỉ là một người thợ mộc đến từ làng quê Nadarét, một vùng đất nhỏ bé mà người ta còn từng khinh thường rằng: “Từ Nadarét, làm sao có cái gì hay được?” Những môn đệ đầu tiên của Người cũng không phải là những người tài giỏi nổi tiếng trong xã hội. Họ chỉ là những ngư phủ quê mùa, những con người bình thường, yếu đuối, nóng nảy, nhiều tham vọng và nhiều lần thiếu lòng tin. Nhóm môn đệ quanh Chúa Giêsu ban đầu chỉ có vài chục người, sống quanh quẩn trong một vùng đất nhỏ bé của xứ Palestin. Nhìn theo con mắt thế gian, đó chỉ là một nhóm người không đáng kể. Thế nhưng, hạt giống Tin Mừng đã được gieo xuống. Hạt giống ấy đã phải đi qua đau khổ, chống đối, bắt bớ và thập giá. Có lúc tưởng như tất cả đã kết thúc khi Chúa Giêsu bị đóng đinh và các môn đệ sợ hãi bỏ trốn. Nhưng chính từ cái chết tưởng như thất bại ấy, sự sống mới đã bừng lên. Chính từ ngôi mộ bị niêm phong, ánh sáng Phục Sinh đã chiếu tỏa. Chính từ nhóm môn đệ nhỏ bé và nhút nhát, Chúa Thánh Thần đã làm nên một Hội Thánh đi khắp thế giới loan báo Tin Mừng.

Dụ ngôn hạt cải nói đến sự tăng trưởng của Nước Trời theo chiều rộng. Hạt cải được gieo xuống, nảy mầm, lớn lên và trở thành cây có cành lá rộng lớn. Hình ảnh cây cải ở vùng Palestin khác với những luống rau cải nhỏ bé mà chúng ta thường thấy. Có những cây cải mọc cao đến vài thước, đủ để chim trời tìm đến trú ngụ. Chúa Giêsu dùng hình ảnh ấy để cho thấy Nước Trời, dù khởi đầu bé nhỏ, nhưng mang trong mình một sức sống không gì có thể ngăn cản. Từ một nhóm môn đệ ít ỏi, Hội Thánh đã lan rộng khắp các dân tộc. Từ căn phòng Tiệc Ly nhỏ bé, lời rao giảng đã đi đến tận cùng trái đất. Biết bao đế quốc đã nổi lên rồi sụp đổ, biết bao quyền lực đã tìm cách bóp nghẹt Tin Mừng, biết bao cuộc bách hại đã làm máu các Kitô hữu đổ xuống, nhưng hạt giống Nước Trời vẫn tiếp tục mọc lên. Người ta có thể bắt người rao giảng Tin Mừng, nhưng không thể giam cầm Lời Chúa. Người ta có thể phá hủy một ngôi nhà thờ, nhưng không thể tiêu diệt đức tin trong lòng con người. Người ta có thể dùng bạo lực để làm người tín hữu sợ hãi, nhưng không thể dập tắt sức sống của Chúa Thánh Thần.

Tuy nhiên, khi nói đến sự tăng trưởng của Nước Trời, chúng ta không được hiểu theo kiểu tự mãn hay chủ nghĩa chiến thắng. Sự lớn mạnh của Hội Thánh không chỉ được đo bằng số lượng tín hữu, số ngôi nhà thờ, số tổ chức hay những công trình đồ sộ. Một Hội Thánh có thể đông người nhưng chưa chắc đã thực sự lớn mạnh nếu người tín hữu không sống Tin Mừng. Một giáo xứ có thể có nhà thờ khang trang, lễ nghi long trọng, sinh hoạt đông đảo, nhưng nếu trong cộng đoàn vẫn còn chia rẽ, ganh ghét, nói xấu, loại trừ và vô cảm trước người nghèo, thì Nước Trời chưa thật sự lớn lên. Một gia đình có thể giữ nhiều việc đạo đức, đọc kinh đều đặn, nhưng nếu cha mẹ không biết lắng nghe con cái, vợ chồng không biết tha thứ cho nhau, anh chị em tranh giành hơn thua, thì Tin Mừng vẫn chưa trở thành bóng mát cho gia đình ấy. Cây cải của Nước Trời phải trở thành nơi chim trời tìm đến nương náu. Nghĩa là Hội Thánh phải trở thành mái nhà cho người cô đơn, nơi chữa lành cho người bị tổn thương, chỗ nương tựa cho người nghèo khó, tiếng nói cho người không có tiếng nói và vòng tay đón nhận những ai bị xã hội loại trừ.

Chức năng của Nước Trời và của Hội Thánh là lớn lên để trở thành bóng mát cho đời. Hội Thánh không hiện diện để tìm kiếm đặc quyền cho mình, không phải để khép kín trong những bức tường an toàn, cũng không phải để chỉ chăm lo cho những người đã ở bên trong. Hội Thánh phải mở rộng cành lá để đón nhận mọi người. Người tội lỗi cần tìm thấy nơi Hội Thánh lòng thương xót chứ không phải sự kết án. Người đau khổ cần tìm thấy nơi Hội Thánh sự ủi an chứ không phải những lời phê bình lạnh lùng. Người nghèo cần tìm thấy nơi Hội Thánh một bàn tay nâng đỡ chứ không phải chỉ những bài giảng hoa mỹ. Người trẻ cần tìm thấy nơi Hội Thánh một người biết lắng nghe, biết đồng hành và giúp họ nhận ra ý nghĩa cuộc đời. Người già yếu cần cảm nhận rằng họ vẫn được trân trọng, vẫn là thành phần quý giá của cộng đoàn chứ không phải là gánh nặng bị bỏ quên. Khi Hội Thánh trở thành mái nhà cho mọi người, khi mỗi cộng đoàn trở thành bóng mát của tình thương, lúc đó cây cải Nước Trời đang thật sự lớn lên.

Mỗi người Kitô hữu đều là một cành nhỏ của cây Nước Trời. Vì thế, không ai được phép nói rằng việc truyền giáo là trách nhiệm của linh mục, tu sĩ hay một nhóm người chuyên trách. Tất cả những ai đã lãnh nhận Bí tích Rửa tội đều được mời gọi góp phần làm cho Nước Trời lớn mạnh. Có người góp phần bằng lời rao giảng. Có người góp phần bằng đời sống gia đình chung thủy. Có người góp phần bằng sự tận tụy trong công việc. Có người góp phần bằng việc chăm sóc bệnh nhân, dạy dỗ trẻ em, nâng đỡ người nghèo. Có người không thể làm những việc lớn, nhưng biết sống hiền lành, trung thực và quảng đại giữa một xã hội đầy gian dối. Có người âm thầm cầu nguyện, chịu đau khổ và dâng những hy sinh nhỏ bé cho công cuộc truyền giáo. Không một việc thiện nào là vô ích. Không một lời yêu thương chân thành nào bị mất đi. Không một giọt nước mắt nào dâng lên Thiên Chúa mà không sinh hoa trái. Vấn đề không phải là chúng ta làm được điều gì thật lớn, nhưng là chúng ta có để cho Thiên Chúa sử dụng điều nhỏ bé của mình hay không.

Nếu dụ ngôn hạt cải nói đến sự tăng trưởng theo chiều rộng, thì dụ ngôn nắm men nói đến sự thâm nhập và biến đổi theo chiều sâu. Men không đứng bên ngoài khối bột. Men phải được vùi vào, phải hòa lẫn, phải mất hút trong bột. Khi đã được vùi vào, men âm thầm hoạt động và làm biến đổi toàn bộ khối bột. Không ai nghe thấy tiếng men làm việc. Không ai nhìn thấy men chuyển động. Nhưng sau một thời gian, cả khối bột đã dậy lên. Đó là cách Nước Trời hoạt động trong tâm hồn con người và trong lòng thế giới. Nước Trời không phải lúc nào cũng đến trong tiếng động lớn, trong những cuộc biểu dương rầm rộ hay những dấu lạ khiến mọi người kinh ngạc. Nước Trời thường đến rất âm thầm qua một lời tha thứ, một cử chỉ nhẫn nhịn, một việc phục vụ không ai biết, một người mẹ kiên trì cầu nguyện cho con, một người cha âm thầm hy sinh cho gia đình, một người trẻ dám sống trung thực giữa bạn bè, một người bệnh biết kết hợp đau khổ với Chúa, một người bị xúc phạm nhưng không tìm cách trả thù.

Men có hai đặc tính quan trọng là thấm nhập và biến đổi. Men chỉ có tác dụng khi được trộn vào bột. Nếu nắm men nằm riêng một chỗ, nó sẽ không làm cho khối bột dậy lên. Cũng vậy, người Kitô hữu không thể sống đức tin bằng cách tách mình khỏi xã hội, xa lánh những người khác hay khép kín trong một thế giới đạo đức riêng tư. Chúa không mời gọi chúng ta trốn khỏi cuộc đời, nhưng sai chúng ta đi vào giữa cuộc đời. Người Kitô hữu phải hiện diện trong gia đình, trường học, công sở, bệnh viện, thương trường, mạng xã hội và mọi môi trường của con người. Chúng ta phải sống giữa mọi người, làm việc với mọi người, chia sẻ vui buồn với mọi người, nhưng mang trong mình một tinh thần mới, một cách sống mới, một lối cư xử được Tin Mừng hướng dẫn.

Người Kitô hữu không phải là người đứng ngoài cuộc đời để lên án cuộc đời, nhưng là người đi vào trong cuộc đời để làm cho cuộc đời được biến đổi. Chúa Giêsu đã không đứng xa người tội lỗi. Người ngồi ăn với họ. Người bước vào nhà ông Dakêu. Người trò chuyện với người phụ nữ Samari. Người để người phụ nữ tội lỗi lấy nước mắt rửa chân mình. Người chạm đến người phong cùi, dừng lại trước người mù và chạnh lòng thương đám đông đói khát. Chúa Giêsu chính là nắm men của Thiên Chúa được vùi vào trong nhân loại. Người đã mang lấy thân phận con người, chia sẻ những giới hạn, đau khổ và nước mắt của con người, để từ bên trong nâng con người lên và dẫn con người trở về với Thiên Chúa. Hội Thánh cũng phải đi theo con đường ấy. Hội Thánh không thể trở thành men nếu chỉ đứng ngoài xã hội để phê phán. Hội Thánh phải hiện diện giữa những đau khổ của con người, phải lắng nghe những tiếng kêu của người nghèo, phải đồng hành với những gia đình đổ vỡ, phải gần gũi với những người trẻ hoang mang, phải chia sẻ nỗi đau của những người bị bỏ rơi.

Nhưng người Kitô hữu chỉ có thể trở thành men cho đời khi chính bản thân mình đã được Tin Mừng biến đổi. Chúng ta không thể biến đổi người khác bằng những lời nói đạo đức nếu trong lòng mình vẫn đầy kiêu ngạo, ích kỷ và cay đắng. Chúng ta không thể kêu gọi người khác sống công bằng nếu bản thân mình gian dối trong công việc. Chúng ta không thể nói về yêu thương nếu trong gia đình mình vẫn thường xuyên làm tổn thương nhau. Chúng ta không thể nói về hiệp nhất nếu trong giáo xứ vẫn chia phe, kéo nhóm và nói xấu nhau. Chúng ta không thể nói về lòng thương xót nếu gặp người lầm lỗi là chúng ta vội kết án, bêu xấu và loại trừ. Muốn trở thành men cho đời, trước hết chúng ta phải để cho men Tin Mừng thấm vào từng suy nghĩ, lời nói và hành động của mình.

Lời Chúa là men có sức biến đổi tâm hồn. Nhưng nhiều khi chúng ta nghe Lời Chúa mà không để Lời ấy đi vào đời sống. Chúng ta nghe Chúa dạy phải tha thứ nhưng vẫn giữ mãi sự oán giận. Chúng ta nghe Chúa nói hãy yêu thương kẻ thù nhưng vẫn tìm cách trả đũa những người làm mình tổn thương. Chúng ta nghe Chúa nhắc phải sống thật nhưng vẫn chấp nhận gian dối để kiếm lợi. Chúng ta nghe Chúa mời gọi phục vụ nhưng lại thích được tôn trọng, được người khác phục vụ và ca ngợi. Lời Chúa chỉ có sức làm dậy men khi được vùi vào tâm hồn, khi được suy đi nghĩ lại, khi được đem ra thực hành. Người chỉ đọc Lời Chúa mà không sống Lời Chúa giống như người giữ men trong hộp nhưng không bao giờ trộn vào bột. Nắm men vẫn còn đó, nhưng khối bột vẫn nặng nề và không thể trở thành bánh.

Nước Trời có sức mạnh biến đổi từ bên trong. Sự biến đổi ấy không phải lúc nào cũng nhanh chóng. Có những người phải mất nhiều năm mới từ bỏ được một thói quen xấu. Có những gia đình phải trải qua nhiều đau khổ mới học được cách tha thứ. Có những người trẻ phải đi qua nhiều vấp ngã mới nhận ra điều thật sự quan trọng. Có những cộng đoàn cần rất nhiều thời gian để chữa lành những vết thương cũ. Vì thế, chúng ta cần kiên nhẫn với chính mình và với người khác. Men không làm bột dậy lên trong một giây. Hạt giống không trở thành cây trong một ngày. Thiên Chúa luôn hành động, nhưng Người hành động theo thời gian của Người. Nhiệm vụ của chúng ta là trung thành gieo hạt, trung thành vùi men và tin tưởng rằng Chúa sẽ làm phần còn lại.

Nhiều khi chúng ta coi thường những khởi đầu nhỏ bé. Chúng ta nghĩ một lời nói tốt chẳng thay đổi được ai, một việc bác ái nhỏ chẳng giải quyết được bao nhiêu đau khổ, một giờ cầu nguyện chẳng tác động được gì đến thế giới. Nhưng Tin Mừng hôm nay nói với chúng ta rằng điều nhỏ bé trong tay Thiên Chúa có thể tạo nên kết quả vượt quá sức tưởng tượng. Một lời động viên đúng lúc có thể cứu một người khỏi tuyệt vọng. Một lần cha mẹ bình tĩnh lắng nghe có thể mở lại cánh cửa lòng của một người con. Một hành động tha thứ có thể chấm dứt nhiều năm hận thù. Một người sống trung thực có thể làm thức tỉnh cả một tập thể. Một người dám nói sự thật với lòng bác ái có thể ngăn chặn một điều bất công. Một lời cầu nguyện âm thầm có thể nâng đỡ một linh hồn đang ở bên bờ vực thẳm. Chúng ta không biết những việc nhỏ của mình sẽ sinh hoa trái thế nào, nhưng Thiên Chúa biết.

Đời sống của các thánh cũng bắt đầu từ những chọn lựa nhỏ bé mỗi ngày. Không ai trở thành thánh chỉ bằng một hành động phi thường. Sự thánh thiện được hình thành từ những lần trung thành rất bình thường: một lời kinh đọc trong lúc mệt mỏi, một bổn phận được chu toàn khi không ai kiểm tra, một lời nói được kìm lại để không làm tổn thương người khác, một sự hy sinh không được ghi nhận, một lần đứng dậy sau khi sa ngã. Người thánh thiện không phải là người không bao giờ yếu đuối, nhưng là người luôn để cho ân sủng Chúa tiếp tục làm việc trong sự yếu đuối của mình. Họ giống như hạt cải nhỏ bé chấp nhận được gieo xuống đất, chấp nhận mục nát, chấp nhận âm thầm lớn lên. Họ giống như nắm men chấp nhận bị vùi vào trong bột, không cần ai nhìn thấy, chỉ mong cả khối bột được biến đổi.

Hôm nay, Chúa Giêsu mời gọi chúng ta đừng sợ sự nhỏ bé của mình. Có thể chúng ta không có tài năng nổi bật, không có địa vị, không có nhiều phương tiện. Có thể chúng ta chỉ là một người cha, một người mẹ, một người lao động, một người già yếu hay một bệnh nhân nằm một chỗ. Nhưng trong chương trình của Thiên Chúa, không ai là vô dụng. Chúa không hỏi chúng ta có bao nhiêu, nhưng hỏi chúng ta có sẵn sàng trao điều mình có cho Người hay không. Một hạt cải chỉ có thể mọc lên khi được gieo xuống. Một nắm men chỉ có thể làm dậy bột khi được vùi vào. Nếu chúng ta cứ giữ lấy mình, sợ hy sinh, sợ mất mát, sợ bị quên lãng, thì cuộc đời chúng ta sẽ không sinh hoa trái. Nhưng khi chúng ta dám trao mình cho Chúa, dám sống yêu thương, dám âm thầm phục vụ, Chúa sẽ làm nên những điều lớn lao từ cuộc đời nhỏ bé ấy.

Chúng ta cũng cần tự hỏi mình đang là loại men nào trong gia đình và cộng đoàn. Men có thể làm dậy bột, nhưng men hư cũng có thể làm hỏng cả khối bột. Một người thích nói xấu có thể làm bầu khí gia đình trở nên nặng nề. Một người hay gieo nghi ngờ có thể làm cộng đoàn mất bình an. Một người sống ích kỷ có thể khiến những người chung quanh lạnh nhạt. Ngược lại, một người hiền hòa có thể làm dịu một cuộc tranh cãi. Một người biết cảm thông có thể chữa lành nhiều tổn thương. Một người biết nhận lỗi có thể mở đường cho sự hòa giải. Một người biết cầu nguyện có thể giữ cho gia đình đứng vững giữa thử thách. Chúng ta không thể không ảnh hưởng đến người khác. Sự hiện diện của chúng ta hoặc làm cho môi trường chung tốt hơn, hoặc làm cho nó nặng nề hơn.

Trong thời đại mạng xã hội hôm nay, sứ mạng làm men lại càng cần thiết. Chỉ một lời nói thiếu suy nghĩ cũng có thể làm tổn thương nhiều người. Chỉ một thông tin sai lệch cũng có thể lan truyền rất nhanh. Chỉ một thái độ cay nghiệt cũng có thể tạo nên một làn sóng kết án. Người Kitô hữu phải hiện diện trên mạng xã hội như men của sự thật, lòng nhân ái và trách nhiệm. Trước khi chia sẻ một thông tin, cần kiểm chứng. Trước khi bình luận về một người, cần tự hỏi lời ấy có giúp họ tốt hơn không. Trước khi lên án, cần nhớ rằng mình cũng là người có nhiều yếu đuối và cần được Thiên Chúa thương xót. Chúng ta không thể vừa đọc kinh, dự lễ, vừa dùng mạng xã hội để bôi nhọ, xúc phạm và hủy hoại danh dự người khác. Men Tin Mừng phải thấm vào cả cách chúng ta sử dụng điện thoại, cách chúng ta bình luận và cách chúng ta phản ứng trước những điều trái ý.

Hạt cải và nắm men còn dạy chúng ta về sự khiêm nhường. Hạt cải không khoe mình là cây lớn. Men không đòi người ta phải nhìn thấy nó. Nó âm thầm làm việc và để cho kết quả nói lên tất cả. Người môn đệ Chúa cũng vậy. Điều quan trọng không phải là người ta có biết việc mình làm hay không, có khen ngợi mình hay không, có ghi tên mình hay không. Điều quan trọng là qua việc mình làm, có ai đó được nâng đỡ, có một tâm hồn được an ủi, có một gia đình được hòa giải, có một người được đến gần Chúa hơn hay không. Người làm việc cho Nước Trời phải biết lui vào phía sau để Chúa được lớn lên. Khi chúng ta tìm kiếm vinh quang cho mình, chúng ta không còn là men của Tin Mừng mà chỉ là người xây dựng hình ảnh cá nhân.

Nước Trời bắt đầu từ những con người đơn sơ, chân thành và khiêm tốn. Chúa không cần những người tự cho mình hoàn hảo. Chúa cần những người biết mình yếu đuối nhưng sẵn sàng để Người sử dụng. Chúa không cần chúng ta làm mọi sự, nhưng cần chúng ta trung thành với phần việc được trao. Người mẹ hãy là men trong gia đình bằng sự dịu dàng và kiên nhẫn. Người cha hãy là hạt giống của đức tin bằng sự hy sinh và gương sáng. Người trẻ hãy là men giữa bạn bè bằng đời sống trong sạch, trung thực và biết quan tâm. Người già hãy là hạt giống của lòng cậy trông qua lời cầu nguyện và sự khôn ngoan. Linh mục, tu sĩ hãy là men giữa đoàn chiên bằng đời sống khiêm nhường, gần gũi và phục vụ. Mỗi người đều có một vị trí trong cánh đồng của Thiên Chúa.

Điều Chúa đòi hỏi nơi chúng ta hôm nay không phải là làm những điều vượt quá khả năng, nhưng là bắt đầu từ một việc nhỏ cụ thể. Hãy bắt đầu bằng một lời xin lỗi nếu chúng ta đã làm ai tổn thương. Hãy bắt đầu bằng một sự tha thứ nếu lòng mình còn giữ hận. Hãy bắt đầu bằng một giờ dành cho gia đình thay vì chỉ nhìn vào điện thoại. Hãy bắt đầu bằng việc nói một lời tích cực thay vì chỉ phê bình. Hãy bắt đầu bằng việc giúp một người nghèo gần mình. Hãy bắt đầu bằng việc đọc và suy niệm một đoạn Lời Chúa mỗi ngày. Hãy bắt đầu bằng việc chu toàn bổn phận với tình yêu. Hạt cải rất nhỏ, nhưng điều quan trọng là nó được gieo xuống. Nắm men rất ít, nhưng điều quan trọng là nó được vùi vào bột.

Xin Chúa giúp mỗi người chúng ta đừng coi thường những điều nhỏ bé, đừng nản lòng vì chưa thấy kết quả và đừng sợ sự âm thầm. Xin Chúa cho chúng ta biết tin rằng Nước Trời đang lớn lên ngay giữa những biến động của thế giới, dù nhiều khi chúng ta không nhận ra. Xin Chúa cho chúng ta biết trở thành hạt cải của niềm tin, nắm men của tình yêu, hạt giống của hy vọng và khí cụ của bình an. Xin cho mỗi gia đình Kitô hữu trở thành một cây xanh có bóng mát, để những người mệt mỏi tìm được nơi nghỉ ngơi. Xin cho mỗi cộng đoàn trở thành một khối bột được Tin Mừng làm dậy lên, để tất cả được biến đổi trong công lý, lòng nhân ái và sự thật. Và xin cho cuộc đời nhỏ bé của chúng ta, khi được trao vào tay Chúa, trở thành một phần trong công trình lớn lao của Nước Thiên Chúa, Nước của yêu thương, bình an và sự sống đời đời.

Lm. Anmai, CSsR

adminLine T3, 07/28/2026 - 06:02

Danh mục:

Mùa Thường Niên

Tác giả:

Lm Anmai, CSsR

Các bài suy niệm Chúa Nhật XVII TN NA

adminLine — Tue, 28 Jul 2026 12:56:00 +0000

Các bài suy niệm Chúa Nhật XVII TN NA

Tìm cho bằng được đức khôn ngoan suy niệm CN XVII TN– NĂM A

LỜI NGUYỆN: XIN CHO CON BIẾT CHỌN NƯỚC TRỜI LÀM KHO TÀNG ĐỜI CON

Lạy Chúa Giê-su, hôm nay Chúa nói với con về Nước Trời bằng những hình ảnh thật gần gũi mà cũng thật sâu xa: kho báu được chôn giấu trong ruộng, viên ngọc quý mà người thương gia miệt mài tìm kiếm, chiếc lưới được thả xuống biển gom đủ mọi thứ cá, và người chủ nhà biết lấy ra từ kho tàng của mình cả cái mới lẫn cái cũ. Qua những hình ảnh ấy, Chúa mời gọi con nhìn lại đời sống của mình, nhìn lại những điều con đang theo đuổi, những gì con đang yêu mến, những lựa chọn con đang thực hiện và hướng đi mà con đang bước theo mỗi ngày. Lạy Chúa, nhiều khi con nói rằng con tin Chúa, con yêu mến Chúa, con muốn thuộc về Chúa, nhưng trong thực tế, Chúa vẫn chưa thật sự là kho tàng lớn nhất của đời con. Con vẫn còn bám víu vào tiền bạc, danh dự, địa vị, sự thành công, lời khen, sự nhìn nhận của người khác và những an toàn chóng qua của trần gian. Có những điều con biết là không cần thiết, nhưng con vẫn không dám buông bỏ. Có những mối bận tâm làm tâm hồn con nặng nề, nhưng con vẫn không đủ can đảm để dứt ra. Có những thú vui không đưa con đến gần Chúa, nhưng con vẫn chiều theo. Có những tham vọng khiến con đánh mất sự bình an, nhưng con vẫn cố giữ lấy. Xin Chúa mở mắt tâm hồn con để con nhận ra rằng chỉ có Chúa mới là kho báu không hư mất, chỉ có tình yêu của Chúa mới làm lòng con được no thỏa, chỉ có Nước Trời mới là điều đáng để con đánh đổi tất cả mà tìm kiếm.

Lạy Chúa, người gặp được kho báu trong ruộng đã vui mừng bán tất cả những gì mình có để mua thửa ruộng ấy. Người thương gia tìm được viên ngọc quý cũng không tiếc bất cứ điều gì, nhưng sẵn sàng bán tất cả để có được viên ngọc ấy. Xin ban cho con niềm vui của người đã gặp được Chúa. Xin đừng để đời sống đức tin của con trở thành một bổn phận nặng nề, một thói quen khô khan hay một hình thức bên ngoài. Xin cho con thật sự cảm nếm được niềm vui của Tin Mừng, niềm vui của người được Chúa yêu thương, được Chúa tha thứ, được Chúa gọi tên và được Chúa dẫn vào trong tình thân với Người. Xin cho con hiểu rằng từ bỏ vì Chúa không phải là mất mát, nhưng là một cuộc trao đổi đầy phúc lành; bỏ đi điều chóng qua để nhận lấy điều vĩnh cửu; buông điều nhỏ bé để ôm lấy điều cao quý; từ bỏ cái làm con nô lệ để bước vào tự do của con cái Thiên Chúa. Khi Chúa mời con hy sinh thời giờ để cầu nguyện, xin cho con đừng tiếc. Khi Chúa mời con từ bỏ một thói quen xấu, xin cho con đừng chần chừ. Khi Chúa đòi con tha thứ cho người làm con tổn thương, xin cho con đừng đóng kín lòng mình. Khi Chúa mời con sống quảng đại, khiêm nhường và phục vụ, xin cho con đừng chỉ tính toán hơn thiệt. Xin cho con biết chọn Chúa, không chỉ trong những giờ phút sốt sắng, nhưng trong từng quyết định nhỏ bé của đời thường.

Lạy Chúa, con cũng nhận ra mình giống người thương gia đang đi tìm ngọc đẹp. Suốt cuộc đời, con tìm kiếm rất nhiều điều. Con tìm kiếm hạnh phúc, bình an, tình yêu, sự thành đạt và một nơi để lòng mình được nghỉ yên. Thế nhưng nhiều lần con tìm sai chỗ, con mong những điều hữu hạn có thể lấp đầy một trái tim được dựng nên cho vô hạn. Con mong người khác đáp ứng mọi khát vọng của con, rồi con thất vọng khi họ không thể. Con đặt niềm hy vọng vào của cải, rồi lại lo sợ mất mát. Con tìm giá trị bản thân trong lời khen của người đời, rồi đau buồn khi bị lãng quên. Xin Chúa giúp con hiểu rằng mọi vẻ đẹp ở trần gian chỉ là những tia sáng nhỏ bé phát xuất từ vẻ đẹp của Chúa. Mọi tình yêu chân thật chỉ là phản chiếu tình yêu Chúa dành cho con. Mọi điều tốt lành chỉ thực sự có ý nghĩa khi đưa con đến gần Chúa hơn. Xin cho con đừng dừng lại nơi những món quà mà quên mất Đấng ban quà. Xin cho con đừng mải mê tìm kiếm những viên ngọc nhỏ mà đánh mất viên ngọc quý là chính Chúa.

Lạy Chúa Giê-su, dụ ngôn chiếc lưới nhắc con nhớ rằng đời sống này sẽ có ngày kết thúc và mỗi người sẽ phải đứng trước nhan Chúa. Chiếc lưới gom đủ mọi thứ cá, nhưng khi được kéo lên bờ, cá tốt được cho vào giỏ, còn cá xấu bị loại ra ngoài. Lời ấy làm con tỉnh thức, vì con hiểu rằng không phải chỉ mang danh người có đạo là đủ, không phải chỉ đọc kinh, dự lễ hay làm một vài việc đạo đức bên ngoài là chắc chắn được cứu độ. Điều Chúa mong đợi nơi con là một đời sống thật sự được biến đổi, một đức tin sinh hoa trái bằng đức ái, một tâm hồn biết yêu thương, biết sống công chính và biết thực thi ý Chúa. Xin cho con đừng tự ru ngủ mình trong sự an toàn giả tạo. Xin cho con biết sám hối mỗi ngày, biết can đảm nhìn vào những góc tối trong tâm hồn, những ích kỷ, ghen ghét, kiêu căng, gian dối và những điều con vẫn cố che giấu trước mặt người đời. Con có thể giấu người khác, nhưng không thể giấu Chúa. Con có thể được người ta khen là tốt lành, nhưng Chúa biết rõ tận đáy lòng con. Xin thanh tẩy con, uốn nắn con và giúp con hoán cải khi vẫn còn thời gian.

Lạy Chúa, xin đừng để con sống như thể ngày phán xét sẽ không bao giờ đến. Xin cho con nhớ rằng từng lời nói, từng việc làm, từng thái độ và từng lựa chọn hôm nay đang âm thầm định hình số phận đời đời của con. Khi con muốn nói một lời làm tổn thương người khác, xin cho con biết dừng lại. Khi con muốn xét đoán, loại trừ hay kết án anh chị em, xin cho con nhớ rằng chính con cũng cần lòng thương xót của Chúa. Khi con bị cám dỗ sống gian dối để tìm lợi ích cho mình, xin cho con biết chọn sự thật. Khi con thấy người nghèo khổ, đau yếu hay cô đơn, xin cho con đừng quay mặt làm ngơ. Xin cho đời sống con trở thành những con cá tốt được giữ lại trong chiếc giỏ của Nước Trời, không phải vì công trạng của con, nhưng nhờ ân sủng Chúa và sự cộng tác chân thành của con với ân sủng ấy.

Lạy Chúa, Chúa đã hỏi các môn đệ: “Anh em có hiểu tất cả những điều ấy không?” và các ông thưa: “Thưa hiểu.” Con cũng muốn thưa với Chúa rằng con hiểu, nhưng con biết sự hiểu biết của con còn rất hạn hẹp. Nhiều khi con hiểu bằng trí óc nhưng chưa sống bằng con tim. Con hiểu phải yêu thương nhưng vẫn còn giữ giận hờn. Con hiểu phải tha thứ nhưng vẫn muốn người khác phải trả giá. Con hiểu Chúa là kho tàng, nhưng con vẫn sống như thể của cải trần gian là tất cả. Con hiểu đời này chóng qua, nhưng con vẫn dành quá nhiều sức lực cho những điều sẽ mất. Xin cho điều con hiểu trở thành điều con sống. Xin cho Lời Chúa không chỉ dừng lại nơi tai con, nhưng đi sâu vào lòng, soi sáng lương tâm và biến đổi cả cuộc đời con.

Xin cho con biết trở thành người môn đệ khôn ngoan, giống như người chủ nhà biết lấy ra từ kho tàng cả cái mới lẫn cái cũ. Xin cho con biết trân trọng những truyền thống tốt đẹp, những bài học đức tin mà con đã lãnh nhận, đồng thời biết mở lòng trước những điều mới mẻ mà Chúa Thánh Thần đang hướng dẫn. Xin đừng để con bảo thủ, khép kín và nghĩ rằng chỉ có cách của con mới là đúng. Nhưng cũng xin đừng để con chạy theo những điều mới lạ mà đánh mất nền tảng Tin Mừng. Xin cho con có một tâm hồn quân bình, khiêm tốn, biết phân định và luôn đặt Chúa làm trung tâm. Xin cho những gì con học được từ Lời Chúa trở thành kho tàng để con chia sẻ cho người khác bằng chính đời sống hiền lành, chân thật và yêu thương.

Lạy Chúa Giê-su, xin trở thành kho báu duy nhất của đời con. Xin chiếm lấy tâm trí, trái tim, thời gian, công việc và mọi tương quan của con. Xin cho con đủ can đảm bán đi tất cả những gì cản trở con thuộc trọn về Chúa. Xin cho con biết sống mỗi ngày như một người đã tìm thấy viên ngọc quý, vui mừng, bình an và quảng đại. Xin cho con không tìm Nước Trời ở đâu xa, nhưng biết xây dựng Nước Trời ngay trong gia đình, trong cộng đoàn, trong giáo xứ, trong nơi làm việc và trong từng cuộc gặp gỡ. Xin cho con biết gieo bình an thay vì chia rẽ, gieo lòng thương xót thay vì kết án, gieo hy vọng thay vì thất vọng, gieo sự thật thay vì gian dối, và gieo tình yêu ở bất cứ nơi nào con hiện diện.

Lạy Chúa, một ngày kia chiếc lưới đời con cũng sẽ được kéo lên bờ. Khi giờ ấy đến, con không có gì để cậy dựa ngoài lòng thương xót của Chúa. Xin cho con hôm nay biết sống tỉnh thức, biết sám hối, biết yêu thương và biết chuẩn bị tâm hồn, để ngày cuối đời không phải là ngày kinh hoàng, nhưng là ngày con được gặp Đấng mà suốt đời con đã kiếm tìm, yêu mến và phụng sự. Xin cho con được nghe Chúa gọi tên, được Chúa đón vào trong niềm vui của Nước Trời, nơi kho báu không hư mất, nơi viên ngọc quý không bao giờ bị lấy đi, nơi không còn khóc lóc, đau khổ hay chia lìa, nhưng chỉ còn tình yêu và sự sống đời đời trong Chúa. Amen.

Lm. Anmai, CSsR

KHO TÀNG ĐÍCH THỰC CỦA ĐỜI NGƯỜI

Sống ở trên đời, ai trong chúng ta cũng đang miệt mài đi tìm cho mình một “kho tàng”. Ngay từ khi còn nhỏ, con người đã được dạy phải học hành chăm chỉ để mai sau có nghề nghiệp, có địa vị, có một chỗ đứng vững vàng giữa cuộc đời. Khi trưởng thành, người ta lại lao vào công việc, tích góp tiền bạc, xây dựng gia đình, tìm kiếm thành công và cố gắng tạo nên một hình ảnh tốt đẹp trong mắt người khác. Có người xem tiền bạc là kho tàng, vì nghĩ rằng có tiền thì sẽ có tất cả; có người xem quyền lực là kho tàng, vì tin rằng khi có quyền thì lời nói của mình sẽ có trọng lượng; có người xem danh tiếng là kho tàng, vì mong tên tuổi mình được nhiều người biết đến, ngưỡng mộ và ca tụng; có người đặt tất cả hy vọng vào con cái, gia đình, sự nghiệp, sắc đẹp, sức khỏe hay những thành quả mà mình đã vất vả gây dựng. Những điều ấy tự nó không xấu. Tiền bạc cần thiết để con người sinh sống và chia sẻ; địa vị có thể trở thành phương tiện để phục vụ; gia đình là một hồng ân cao quý; sự nghiệp chân chính là cách con người cộng tác với Thiên Chúa trong công trình sáng tạo. Nhưng vấn đề bắt đầu xuất hiện khi con người biến những thực tại hữu hạn ấy thành cùng đích tuyệt đối, khi người ta tưởng rằng chỉ cần có thêm một chút tiền, một chút quyền, một chút tiếng tăm hay một chút thành công nữa thì tâm hồn mình sẽ hoàn toàn bình an. Thực tế cuộc đời lại cho thấy một nghịch lý đau đớn: có những người càng có nhiều thì càng lo sợ mất mát; càng lên cao thì càng cô độc; càng nổi tiếng thì càng lệ thuộc vào lời khen tiếng chê; càng tích lũy thì càng thấy chưa đủ; càng được người khác biết đến thì càng xa lạ với chính mình. Có những căn nhà rất lớn nhưng không có tiếng cười, những tài khoản đầy tiền nhưng trái tim khô cạn, những bàn tiệc sang trọng nhưng người ngồi bên nhau lại chẳng còn điều gì chân thành để nói, những con người được cả xã hội ngưỡng mộ nhưng khi đêm xuống vẫn phải đối diện với một khoảng trống sâu thẳm mà không thứ hào quang nào có thể lấp đầy. Chính trong kinh nghiệm ấy, lời của thánh Au-gút-ti-nô vang lên như một tiếng thở dài của cả nhân loại: “Lạy Chúa, Chúa đã dựng nên chúng con cho Chúa, và tâm hồn chúng con hằng khắc khoải cho đến khi được nghỉ yên trong Chúa.” Thánh nhân đã từng tìm hạnh phúc trong tri thức, trong những đam mê, trong thành công, trong các triết thuyết và những con đường của thế gian, nhưng càng chạy theo những điều ấy, ngài càng cảm thấy tâm hồn mình bị phân tán và bất an. Chỉ khi gặp được Thiên Chúa, ngài mới hiểu rằng nỗi khắc khoải sâu xa nhất của con người không phải là một căn bệnh cần loại bỏ, nhưng là dấu vết của Thiên Chúa được khắc ghi trong tâm hồn. Chúng ta khắc khoải vì được dựng nên cho một tình yêu vô hạn. Chúng ta không bao giờ hoàn toàn thỏa mãn với những điều chóng qua, bởi trong lòng chúng ta có một khát vọng hướng về vĩnh cửu. Nỗi khắc khoải ấy chính là tiếng gọi âm thầm của Thiên Chúa, mời chúng ta đừng dừng lại ở những kho tàng nhỏ bé, nhưng hãy lên đường tìm kiếm kho tàng không bao giờ hư mất.

Phụng vụ Lời Chúa của Chúa Nhật XVII Thường Niên năm A đưa chúng ta vào chính cuộc tìm kiếm ấy. Bốn bài đọc tưởng như trình bày những hình ảnh khác nhau, nhưng thực ra đều quy hướng về một chân lý nền tảng: người hạnh phúc không phải là người có tất cả, nhưng là người nhận ra điều gì đáng giá nhất; người khôn ngoan không phải là người biết thật nhiều, nhưng là người biết chọn đúng; người thành công không phải là người chiếm hữu được cả thế gian, nhưng là người tìm thấy Thiên Chúa và dám trao hiến cuộc đời mình cho Người. Bài đọc thứ nhất kể lại việc vua Sa-lô-môn xin một tâm hồn biết lắng nghe. Thánh vịnh ca ngợi Lề Luật Chúa quý hơn vàng bạc châu báu. Thánh Phao-lô xác tín rằng mọi sự đều sinh ích cho những ai yêu mến Thiên Chúa và được kêu gọi nên đồng hình đồng dạng với Đức Ki-tô. Tin Mừng trình bày kho báu chôn giấu trong ruộng, viên ngọc quý và chiếc lưới gom đủ mọi thứ cá. Tất cả đặt chúng ta trước những câu hỏi không thể né tránh: Kho tàng của tôi là gì? Điều gì đang chi phối những quyết định của tôi? Tôi đang dành phần lớn thời gian, sức lực và tâm trí cho điều gì? Tôi có thật sự xem Đức Ki-tô là kho tàng lớn nhất, hay Người chỉ là một phần nhỏ được đặt bên cạnh rất nhiều mối bận tâm khác? Tôi có dám đánh đổi những điều đang trói buộc mình để thuộc trọn về Chúa không? Đây không phải là những câu hỏi chỉ dành cho các tu sĩ, linh mục hay những người muốn sống đời thánh thiện một cách đặc biệt. Đây là câu hỏi dành cho mọi Ki-tô hữu, vì không ai có thể bước vào Nước Trời bằng một trái tim chia đôi. Có thể chúng ta vẫn đi lễ, vẫn đọc kinh, vẫn làm một vài việc đạo đức, nhưng điều đó chưa chắc có nghĩa là Thiên Chúa đã trở thành kho tàng của đời mình. Kho tàng thật của một người không được xác định bởi những gì người ấy nói, nhưng bởi những gì người ấy sẵn sàng hy sinh để bảo vệ; không được đo bằng lời tuyên xưng, nhưng bằng thời gian, tình cảm, sự lựa chọn và ưu tiên mà người ấy dành cho nó. Đức Giê-su đã từng nói: “Kho tàng của anh ở đâu, thì lòng anh ở đó.” Vì thế, muốn biết kho tàng của mình là gì, ta hãy nhìn vào nơi lòng mình thường xuyên hướng đến, điều làm ta vui nhất, điều khiến ta lo nhất, điều mà ta sợ mất nhất và điều mà vì nó ta có thể hy sinh tất cả. Nếu chỉ cần mất tiền là ta mất bình an, tiền bạc có thể đã trở thành kho tàng. Nếu chỉ cần bị chạm đến danh dự là ta giận dữ, danh tiếng có thể đã trở thành kho tàng. Nếu chỉ cần không được người khác công nhận là ta thất vọng, cái tôi có thể đã trở thành kho tàng. Nếu một ngày không vào mạng xã hội khiến ta bứt rứt, nhưng nhiều ngày không cầu nguyện lại chẳng thấy thiếu, thì có lẽ ta phải thành thật nhìn lại nơi trái tim mình đang cư ngụ.

Trong bài đọc thứ nhất, Thiên Chúa hiện ra với vua Sa-lô-môn trong giấc mộng và nói: “Ngươi muốn gì thì hãy xin, Ta sẽ ban cho ngươi.” Đây là một lời mời thật lớn lao, nhưng cũng là một cuộc thử thách để bộc lộ điều sâu kín nhất trong lòng nhà vua. Bởi khi một người được phép xin bất cứ điều gì, điều họ chọn sẽ cho thấy họ thực sự yêu quý điều gì. Nếu lời mời ấy được nói với chúng ta hôm nay, có lẽ mỗi người sẽ có một câu trả lời khác nhau. Người đang bệnh sẽ xin sức khỏe; người nghèo sẽ xin tiền bạc; người đang thất nghiệp sẽ xin một công việc tốt; người cô đơn sẽ xin một người hiểu mình; người đang chịu bất công sẽ xin được minh oan; người đang lo lắng cho con cái sẽ xin chúng thành đạt; người có nhiều tham vọng có thể xin quyền lực và ảnh hưởng. Những lời xin ấy không có gì đáng trách, bởi Thiên Chúa là Cha và Người muốn con cái trình bày với Người mọi nhu cầu chính đáng. Tuy nhiên, Sa-lô-môn đã không xin sống lâu, không xin giàu sang, không xin tiêu diệt kẻ thù, cũng không xin củng cố ngai vàng. Ông ý thức mình còn trẻ, thiếu kinh nghiệm và đang được trao trách nhiệm lãnh đạo một dân tộc đông đảo. Vì thế, ông thưa: “Xin ban cho tôi tớ Chúa một tâm hồn biết lắng nghe để xét đoán dân Chúa và phân biệt điều lành điều dữ.” Điều làm Thiên Chúa hài lòng không chỉ là nội dung lời xin, nhưng còn là thái độ khiêm tốn của Sa-lô-môn. Ông không tự mãn cho rằng mình đã có đủ khả năng cai trị. Ông nhận ra giới hạn của mình và biết rằng nếu không có Thiên Chúa hướng dẫn, quyền lực rất dễ biến thành áp bức, sự thông minh rất dễ trở thành mưu mô, tài năng rất dễ nuôi lớn kiêu ngạo, và những quyết định tưởng là đúng có thể gây đau khổ cho cả một dân tộc. Sa-lô-môn xin một “tâm hồn biết lắng nghe”. Trong ngôn ngữ Kinh Thánh, trái tim không chỉ là nơi của cảm xúc, mà là trung tâm của con người, nơi phát sinh tư tưởng, ý muốn, lựa chọn và hành động. Một trái tim biết lắng nghe là một trái tim mở ra trước Thiên Chúa, không vội vàng áp đặt ý riêng, không chỉ nghe điều mình muốn nghe, nhưng biết để Lời Chúa soi sáng và uốn nắn. Đó là trái tim biết lắng nghe tiếng Chúa trong Kinh Thánh, trong lương tâm ngay thẳng, trong giáo huấn của Hội Thánh, trong những biến cố cuộc đời và cả trong tiếng kêu của người nghèo, người yếu thế, người bị tổn thương. Sa-lô-môn đã hiểu rằng sự khôn ngoan thật không nằm ở việc có câu trả lời cho mọi vấn đề, nhưng ở việc biết mình cần được Thiên Chúa hướng dẫn trong mọi vấn đề.

Con người ngày nay nghe rất nhiều nhưng lại ít lắng nghe. Chúng ta sống giữa một thế giới đầy âm thanh, tin tức, hình ảnh và những luồng ý kiến liên tục tranh giành sự chú ý. Mỗi ngày chúng ta có thể đọc hàng trăm dòng tin, xem vô số video, nghe biết bao lời bình luận, nhưng nội tâm lại ngày càng ồn ào và phân tán. Có khi ta nghe người khác nói nhưng chỉ chờ họ dừng lại để mình đáp trả. Có khi ta đến với Chúa trong cầu nguyện nhưng nói quá nhiều mà không để Người có cơ hội chạm đến lòng mình. Có khi ta đọc Lời Chúa chỉ để tìm một câu phù hợp với suy nghĩ sẵn có, chứ không thực sự để Lời ấy sửa đổi đời sống. Có khi người nghèo, người đau khổ, người thân trong gia đình, anh chị em trong cộng đoàn đã nhiều lần lên tiếng, nhưng chúng ta chỉ nghe bằng tai mà không nghe bằng trái tim. Một trái tim không biết lắng nghe sẽ dần trở nên chai đá. Nó dễ phán xét, dễ nóng giận, dễ quyết định vội vàng và dễ gây tổn thương. Nhiều đổ vỡ trong gia đình không bắt đầu từ những vấn đề quá lớn, mà từ việc vợ chồng không còn lắng nghe nhau; cha mẹ chỉ ra lệnh mà không lắng nghe con cái; con cái chỉ đòi hỏi mà không lắng nghe nỗi vất vả của cha mẹ. Nhiều xung đột trong cộng đoàn phát sinh không phải vì thiếu người tài giỏi, nhưng vì ai cũng muốn nói, muốn đúng, muốn được công nhận, còn rất ít người đủ khiêm nhường để lắng nghe. Nhiều khủng hoảng đức tin cũng bắt đầu khi con người chỉ nghe tiếng thế gian, tiếng của cái tôi, tiếng của tham vọng và sợ hãi, nhưng không còn dành thinh lặng để nhận ra tiếng Chúa. Vì thế, lời xin của Sa-lô-môn phải trở thành lời cầu nguyện thường xuyên của chúng ta: “Lạy Chúa, xin ban cho con một trái tim biết lắng nghe.” Xin cho con biết lắng nghe trước khi nói, biết cầu nguyện trước khi quyết định, biết tìm ý Chúa trước khi bảo vệ ý mình. Xin cho con biết lắng nghe ngay cả khi sự thật làm con khó chịu, khi Lời Chúa đòi con phải từ bỏ một thói quen, sửa lại một mối tương quan hay bước ra khỏi sự an toàn của mình. Chúng ta thường xin Chúa thay đổi hoàn cảnh, nhưng ít khi xin Người thay đổi trái tim. Ta xin Chúa cất đi những người làm mình khó chịu, nhưng ít xin Người dạy mình kiên nhẫn và yêu thương hơn. Ta xin Chúa mở những cánh cửa thành công, nhưng ít xin Người đóng lại những con đường có thể đưa ta xa Người. Ta xin Chúa ban điều mình muốn, nhưng ít xin ơn biết muốn điều Chúa muốn. Sự khôn ngoan của Sa-lô-môn dạy chúng ta rằng hồng ân lớn nhất không phải là Chúa thực hiện mọi ý muốn của ta, nhưng là Người ban cho ta một trái tim đủ sáng để nhận ra ý Người và đủ can đảm để thi hành.

Thánh vịnh đáp ca tiếp tục mở ra một chiều kích khác của kho tàng đích thực: tình yêu dành cho Lề Luật và Lời Chúa. Tác giả thánh vịnh thưa lên rằng Lề Luật Chúa quý hơn vàng muôn bạc triệu, mệnh lệnh Chúa đáng yêu hơn vàng, hơn cả vàng ròng. Đối với con người thời đại hôm nay, những lời ấy có thể nghe rất xa lạ. Người ta thường xem luật lệ là giới hạn, là gánh nặng, là điều làm mất tự do. Nhiều người muốn một Thiên Chúa chỉ biết an ủi nhưng không đòi hỏi, chỉ tha thứ nhưng không mời gọi hoán cải, chỉ ban ơn nhưng không được quyền hướng dẫn đời sống. Người ta muốn tự quyết định điều gì là đúng hay sai dựa theo cảm xúc, sở thích và lợi ích cá nhân. Tuy nhiên, tác giả thánh vịnh lại say mê Lề Luật Chúa vì ông hiểu rằng Lời Chúa không phải là một hàng rào nhằm giam hãm con người, nhưng là ánh sáng dẫn con người khỏi những vực sâu của tội lỗi. Giống như người đi đường trong đêm tối cần ánh đèn để không rơi xuống hố, con người cần Lời Chúa để phân định giữa điều có vẻ hấp dẫn và điều thực sự mang lại sự sống. Một người xem Lời Chúa là kho tàng sẽ không chỉ mở Kinh Thánh khi gặp khủng hoảng, nhưng để Lời ấy trở thành lương thực mỗi ngày. Người ấy không chỉ tìm trong Kinh Thánh những lời an ủi dễ nghe, nhưng cũng đón nhận những lời chất vấn, sửa dạy và mời gọi từ bỏ. Lời Chúa có thể khiến ta đau vì vạch trần sự ích kỷ, kiêu ngạo, giả hình hay những thỏa hiệp mà ta cố che giấu, nhưng đó là cái đau của một vết thương đang được chữa lành. Lời Chúa có thể đòi ta tha thứ khi ta muốn trả thù, yêu thương khi ta muốn loại trừ, trung tín khi ta muốn buông bỏ, khiêm nhường khi ta muốn được tôn vinh, nhưng chính những đòi hỏi ấy giúp ta trở nên tự do. Người chỉ nghe theo bản năng sẽ dễ bị dục vọng điều khiển; người chỉ nghe theo đám đông sẽ dễ đánh mất bản thân; người chỉ nghe theo cái tôi sẽ dễ sống trong ảo tưởng. Chỉ người để Lời Chúa hướng dẫn mới từng bước tìm được con đường dẫn đến sự sống.

Tuy nhiên, yêu mến Lời Chúa không chỉ là đọc nhiều câu Kinh Thánh hay có khả năng trích dẫn chính xác. Người ta có thể thuộc nhiều lời Chúa mà đời sống vẫn cứng cỏi, có thể nói rất hay về tình yêu nhưng lại đối xử lạnh lùng, có thể giảng về tha thứ nhưng nuôi oán hận, có thể bảo vệ chân lý bằng một thái độ thiếu bác ái. Lời Chúa chỉ thật sự trở thành kho tàng khi được đón nhận trong lòng và đem ra thực hành. Một hạt giống dù tốt đến đâu cũng không sinh hoa trái nếu chỉ được đặt trên mặt bàn. Lời Chúa cần rơi vào mảnh đất của đời sống, được tưới bằng cầu nguyện, được chăm sóc bằng sự trung thành và được minh chứng bằng những lựa chọn cụ thể. Có những gia đình đặt cuốn Kinh Thánh ở nơi trang trọng nhưng hiếm khi mở ra đọc; có những người đeo thánh giá trên ngực nhưng cách sống lại đi ngược với thập giá; có những người rất nhiệt thành với các việc đạo đức nhưng trong lời nói lại thường xuyên làm tổn thương người khác. Điều Chúa muốn không phải là chúng ta tôn kính Lời Người như một đồ vật thánh, nhưng là để Lời ấy trở thành tiêu chuẩn của suy nghĩ, lời nói và hành động. Khi đứng trước một quyết định, ta có tự hỏi điều này có đẹp lòng Chúa không? Khi bị xúc phạm, ta có nhớ lời Chúa dạy phải tha thứ không? Khi gặp người nghèo, ta có nhận ra Đức Ki-tô đang chờ mình không? Khi có cơ hội gian dối để kiếm lợi, ta có xem sự trung thực quý hơn tiền bạc không? Khi phải lựa chọn giữa việc bảo vệ cái tôi và gìn giữ hiệp nhất, ta có biết đặt Tin Mừng lên trên lòng tự ái không? Chính trong những khoảnh khắc ấy, ta cho thấy Lời Chúa có thực sự là kho tàng hay chỉ là một kiến thức tôn giáo nằm bên ngoài cuộc sống.

Trong bài đọc thứ hai, thánh Phao-lô công bố một niềm xác tín đầy hy vọng: “Thiên Chúa làm cho mọi sự đều sinh ích cho những ai yêu mến Người.” Câu nói này thường được nhắc lại trong những hoàn cảnh đau khổ, nhưng đôi khi bị hiểu một cách đơn giản như thể mọi sự xảy ra đều tốt đẹp. Thánh Phao-lô không nói rằng bệnh tật, mất mát, phản bội, chiến tranh, bất công hay tội lỗi tự chúng là điều tốt. Ngài cũng không phủ nhận nước mắt và những vết thương có thật trong đời người. Điều ngài xác tín là quyền năng và tình yêu của Thiên Chúa lớn hơn mọi sự dữ. Khi một người yêu mến Chúa và đặt cuộc đời trong tay Người, Thiên Chúa có thể sử dụng cả những điều đau đớn để thanh luyện, biến đổi và dẫn họ đến ơn cứu độ. Có những biến cố lúc xảy ra ta không thể hiểu nổi. Có những cánh cửa đóng lại khiến ta tuyệt vọng, nhưng nhiều năm sau mới nhận ra đó là cách Chúa bảo vệ mình khỏi một con đường sai lạc. Có những thất bại làm ta nhục nhã, nhưng nhờ đó ta học được sự khiêm tốn. Có những mất mát khiến ta tưởng mình không thể sống tiếp, nhưng trong chính vực sâu ấy ta khám phá một sự hiện diện của Thiên Chúa mà trước đây chưa từng cảm nhận. Có những người làm tổn thương ta, nhưng qua hành trình tha thứ, trái tim ta được mở rộng và trở nên giống Đức Ki-tô hơn. Điều quan trọng không phải là mọi chuyện có diễn ra theo ý ta hay không, nhưng là giữa mọi chuyện, ta có để Thiên Chúa dẫn mình đến gần Người hơn không.

Thánh Phao-lô còn đi xa hơn khi nói rằng Thiên Chúa đã tiền định cho chúng ta “nên giống hình ảnh Con của Người”. Đây chính là mục đích sâu xa của đời Ki-tô hữu. Thiên Chúa không chỉ muốn cứu ta khỏi hình phạt, cũng không chỉ muốn giải quyết những khó khăn tạm thời. Người muốn biến đổi ta nên giống Đức Ki-tô. Được nên đồng hình đồng dạng với Chúa không có nghĩa là mất đi cá tính hay những nét riêng mà Thiên Chúa đã trao ban. Đó là để trong mọi hoàn cảnh, cách suy nghĩ, yêu thương, tha thứ, phục vụ và hiến mình của Đức Ki-tô dần trở thành cách sống của ta. Kho tàng lớn nhất mà Thiên Chúa ban không phải là một đời sống không có đau khổ, nhưng là một trái tim ngày càng mang dáng dấp của Con Một Người. Có thể ta không giàu hơn, nhưng biết quảng đại hơn; không được nhiều người biết đến hơn, nhưng trở nên khiêm tốn hơn; hoàn cảnh chưa thay đổi, nhưng ta bình an hơn; người làm ta đau có thể vẫn chưa xin lỗi, nhưng ta không còn để oán hận điều khiển. Đó là dấu chỉ ân sủng đang hoạt động. Một Ki-tô hữu trưởng thành không đo đời sống thiêng liêng của mình bằng số lần cảm thấy sốt sắng, nhưng bằng mức độ mình giống Đức Ki-tô hơn trong đời thường. Sau nhiều năm theo Chúa, ta có hiền lành hơn không? Có biết lắng nghe hơn không? Có bớt xét đoán hơn không? Có dễ tha thứ hơn không? Có quan tâm đến người đau khổ hơn không? Có trung thành trong những bổn phận âm thầm hơn không? Nếu cầu nguyện nhiều nhưng cái tôi ngày càng lớn, nếu làm nhiều việc đạo đức nhưng trái tim ngày càng khép kín, ta cần tự hỏi mình đang tìm Chúa hay đang tìm chính mình trong những việc của Chúa.

Được nên giống Đức Ki-tô là một hành trình dài, thường đi qua thập giá. Chúng ta thích Đức Ki-tô hiển dung trên núi, nhưng lại ngần ngại bước theo Người lên đồi Can-vê. Ta muốn được an ủi nhưng không muốn học vâng phục; muốn được chúc lành nhưng không muốn từ bỏ; muốn được Chúa sử dụng nhưng không muốn bị Người cắt tỉa; muốn phục vụ nhưng vẫn muốn được ghi nhận; muốn theo Chúa nhưng lại giữ quyền quyết định cuối cùng cho mình. Thế nhưng không ai có thể nên giống Đức Ki-tô nếu không đi vào mầu nhiệm tự hủy của Người. Đức Ki-tô đã không giữ địa vị ngang hàng với Thiên Chúa, nhưng hạ mình, mang thân phận tôi tớ, vâng phục cho đến chết và chết trên thập giá. Vì thế, nên đồng hình đồng dạng với Chúa là học để mỗi ngày bớt quy hướng về mình, bớt đòi hỏi, bớt tìm vinh danh, bớt bảo vệ đặc quyền, bớt sống theo phản ứng của cái tôi. Đó là học cúi xuống rửa chân cho người khác, học ở lại với người đau khổ, học im lặng khi lời nói chỉ làm tăng xung đột, học lên tiếng khi sự im lặng trở thành đồng lõa với bất công, học đón nhận người mình không chọn, học yêu thương không chỉ bằng cảm xúc nhưng bằng sự hy sinh. Mỗi lần ta từ bỏ một chút ích kỷ để yêu thương, khuôn mặt Đức Ki-tô lại hiện rõ hơn trong ta. Mỗi lần ta chọn sự thật thay vì lợi ích, chọn lòng thương xót thay vì kết án, chọn phục vụ thay vì thống trị, ta đang chạm đến kho tàng mà không thế lực nào có thể cướp mất.

Tin Mừng đưa chúng ta đến hai dụ ngôn rất ngắn nhưng có sức lay động cả cuộc đời: Nước Trời giống như kho báu chôn giấu trong ruộng, có người kia gặp được thì liền chôn giấu lại, rồi vui mừng đi bán tất cả những gì mình có mà mua thửa ruộng ấy; Nước Trời cũng giống như một thương gia đi tìm ngọc đẹp, tìm được một viên ngọc quý, ông ra đi, bán tất cả những gì mình có mà mua viên ngọc ấy. Một người tình cờ gặp kho báu, người kia kiên trì tìm kiếm viên ngọc. Con đường gặp gỡ của họ khác nhau, nhưng phản ứng lại giống hệt nhau: cả hai đều nhận ra giá trị vô song của điều mình đã tìm thấy, đều vui mừng và đều bán tất cả để sở hữu nó. Có người gặp Chúa cách bất ngờ giữa một biến cố, một lần thất bại, một cuộc gặp gỡ hay một lời Kinh Thánh chạm đến tận đáy lòng. Có người phải trải qua một hành trình dài, tìm kiếm qua tri thức, cầu nguyện, những cuộc khủng hoảng và nhiều lần trở về. Nhưng dù gặp Chúa bằng con đường nào, người thực sự nhận ra Người đều hiểu rằng đây không phải là một giá trị để thêm vào bên cạnh những giá trị khác, nhưng là kho tàng làm cho mọi sự khác tìm được đúng vị trí.

Điểm rất đẹp trong dụ ngôn là người gặp kho báu “vui mừng” đi bán tất cả. Ông không miễn cưỡng, không than thở, không cảm thấy mình bị tước đoạt. Bên ngoài, người ta có thể thấy ông mất tất cả; nhưng bên trong, ông biết mình đang đổi những thứ nhỏ bé để nhận lấy điều vô giá. Đời sống Ki-tô hữu chỉ thực sự trưởng thành khi việc từ bỏ không còn bị hiểu đơn thuần như mất mát, nhưng như một sự trao đổi vì tình yêu. Người ta chỉ đau đớn khi phải buông một điều nếu chưa thấy điều mình nhận được quý giá hơn. Một người chưa thật sự gặp Đức Ki-tô sẽ luôn thấy các đòi hỏi của Tin Mừng là nặng nề: đi lễ là bổn phận, cầu nguyện là mệt mỏi, sống trong sạch là thiệt thòi, tha thứ là yếu đuối, cho đi là mất mát, phục vụ là bị lợi dụng. Nhưng người đã cảm nếm tình yêu Chúa sẽ nhìn mọi sự khác. Họ cầu nguyện không chỉ vì sợ phạm tội, nhưng vì khao khát ở bên Đấng mình yêu; họ trung tín không phải vì luật buộc, nhưng vì không muốn làm tổn thương tình yêu; họ cho đi không phải vì dư thừa, nhưng vì đã nhận được quá nhiều; họ từ bỏ tội lỗi không phải vì sợ bị trừng phạt, nhưng vì đã tìm thấy một niềm vui cao quý hơn. Chính niềm vui làm cho sự từ bỏ trở nên có ý nghĩa. Các thánh không phải là những con người không biết yêu cuộc sống, nhưng là những người đã gặp một tình yêu lớn hơn mọi điều cuộc sống có thể trao. Họ bỏ lại nhiều thứ không phải vì khinh chê tạo thành, nhưng vì đã khám phá Đấng Tạo Hóa là nguồn mạch của mọi vẻ đẹp.

“Bán tất cả” không nhất thiết có nghĩa là mọi người phải rời bỏ gia đình, nghề nghiệp hay tài sản. Mỗi ơn gọi có một hình thức từ bỏ khác nhau. Với người sống đời thánh hiến, đó có thể là từ bỏ quyền sở hữu, đời sống hôn nhân và ý riêng để thuộc trọn về Chúa trong đức khó nghèo, khiết tịnh và vâng phục. Với người sống đời gia đình, đó có thể là từ bỏ ích kỷ để trung thành với người bạn đời, hy sinh thời gian và ước muốn riêng để chăm sóc con cái, cha mẹ già yếu và xây dựng một mái ấm có Thiên Chúa hiện diện. Với người làm kinh doanh, đó có thể là từ bỏ lợi nhuận bất chính, từ chối gian dối và biết xem người lao động như những con người có phẩm giá chứ không chỉ là công cụ sinh lợi. Với người trẻ, đó có thể là từ bỏ những thú vui làm tổn hại tâm hồn, can đảm sống trong sạch giữa một xã hội coi thường sự tiết độ, chọn điều đúng dù bị bạn bè chế giễu. Với người đang mang oán hận, “bán tất cả” có thể là buông bỏ quyền trả thù để bước vào con đường tha thứ. Với người kiêu ngạo, đó là bán đi nhu cầu luôn phải đúng để học khiêm tốn. Với người nghiện lời khen, đó là từ bỏ việc xây dựng hình ảnh để sống thật trước mặt Chúa. Với người đang lệ thuộc mạng xã hội, đó là cắt bớt những giờ vô ích để trở lại với gia đình, cầu nguyện và những tương quan thật. Với người thường xét đoán, đó là bán đi sự tự mãn đạo đức để nhận lấy lòng thương xót. Với người tham lam, đó là từ bỏ việc tích trữ quá mức để biết chia sẻ. Với người lạnh lùng, đó là buông bỏ sự an toàn của bản thân để cúi xuống trước nỗi đau của người khác.

Thánh Grê-gô-ri-ô Cả giải thích rằng kho tàng là niềm khao khát quê hương thiên quốc được giấu trong cánh đồng của đời sống hiện tại; ai khám phá được sẽ vui lòng từ bỏ mọi sự để chiếm lấy. Kho tàng Nước Trời đang được giấu trong chính cánh đồng đời thường, chứ không chỉ ở những biến cố phi thường. Nhiều người tưởng rằng phải đi thật xa, trải qua một kinh nghiệm huyền nhiệm hay thực hiện những công việc lớn lao mới gặp được Chúa. Nhưng kho tàng có thể đang nằm trong căn bếp nơi người mẹ âm thầm chuẩn bị bữa ăn cho gia đình; trong phòng bệnh nơi người con kiên nhẫn chăm sóc cha mẹ; trong lớp học nơi một giáo viên tận tâm với những học sinh yếu kém; trong tòa giải tội nơi một tội nhân khiêm tốn trở về; trong bàn làm việc nơi một người cố gắng sống trung thực; trong cộng đoàn nơi một tu sĩ âm thầm chịu đựng và phục vụ; trong những phút cầu nguyện tưởng như khô khan nhưng vẫn trung thành; trong một lời xin lỗi được nói ra sau nhiều năm tự ái; trong quyết định tha thứ cho một người đã làm mình tổn thương. Kho tàng không phải lúc nào cũng lấp lánh theo cách thế gian mong đợi. Đức Ki-tô đã đến như một trẻ thơ nghèo hèn, sống ở Na-da-rét âm thầm, chết như một tử tội trên thập giá. Người ta có thể đi ngang qua Người mà không nhận ra, giống như người ta đi qua một thửa ruộng bình thường mà không biết bên dưới có kho báu. Chỉ đôi mắt đức tin mới nhận ra sự hiện diện của Thiên Chúa trong những điều nhỏ bé và khiêm hạ.

Dụ ngôn viên ngọc quý cũng nhắc chúng ta rằng Nước Trời không chỉ là một kho tàng ta sở hữu, nhưng trước hết là chính Đức Giê-su Ki-tô. Gặp được Người là gặp được ý nghĩa của đời mình. Trong Người, những câu hỏi sâu xa nhất của con người tìm được ánh sáng: Tôi từ đâu đến? Tôi sống để làm gì? Tại sao phải đau khổ? Điều gì xảy ra sau cái chết? Tôi có được yêu thương dù yếu đuối và tội lỗi không? Đức Ki-tô không trả lời các câu hỏi ấy chỉ bằng lý thuyết, nhưng bằng chính cuộc đời, cái chết và sự phục sinh của Người. Trên thập giá, Người cho ta biết tình yêu của Thiên Chúa lớn đến mức nào. Trong sự phục sinh, Người cho ta biết cái chết không có tiếng nói cuối cùng. Trong Bí tích Thánh Thể, Người cho ta biết Thiên Chúa muốn ở lại và trở nên lương thực cho con người. Trong Bí tích Hòa Giải, Người cho ta biết không tội lỗi nào lớn hơn lòng thương xót nếu con người thật lòng trở về. Trong Hội Thánh, dù còn mang những yếu đuối của con người, Người tiếp tục quy tụ, dạy dỗ và thánh hóa dân Người. Khi thực sự gặp Đức Ki-tô, con người không còn nhìn mình chỉ qua những thất bại hay đánh giá của người khác, nhưng nhận ra mình là người được yêu bằng một tình yêu đã trả giá bằng máu. Đây là kho tàng không ai có thể cướp mất. Tiền bạc có thể tiêu tan, sức khỏe có thể suy yếu, danh tiếng có thể bị hiểu lầm, người thân có thể ra đi, nhưng tình yêu của Đức Ki-tô vẫn còn. Thánh Phao-lô đã từng thốt lên rằng không gì có thể tách chúng ta ra khỏi tình yêu của Thiên Chúa thể hiện nơi Đức Ki-tô Giê-su.

Thế nhưng phải thành thật nhìn nhận rằng nhiều người trong chúng ta vẫn đang sống một đức tin nửa vời. Chúng ta muốn có Chúa nhưng không muốn mất bất cứ điều gì vì Chúa. Ta muốn Nước Trời nhưng vẫn ôm chặt những tham vọng, thói quen và tội lỗi của mình. Ta muốn bình an nhưng không muốn tha thứ; muốn nên thánh nhưng không muốn từ bỏ cái tôi; muốn được Chúa chúc lành nhưng lại dành cho Người phần thời gian còn sót lại. Chúa đứng sau công việc, tiền bạc, điện thoại, các mối quan hệ và những chương trình riêng. Khi thuận lợi, ta nhớ đến Người; khi bận rộn, Người là điều đầu tiên bị cắt bỏ. Có những người có thể dành nhiều giờ mỗi ngày cho mạng xã hội nhưng nói rằng không có mười phút cầu nguyện. Có người sẵn sàng đi rất xa để tìm một cơ hội kinh doanh nhưng ngại bước đến nhà thờ. Có người quan tâm từng chi tiết về hình ảnh của mình trước thiên hạ nhưng chẳng quan tâm tâm hồn mình đang thế nào trước mặt Chúa. Có người lo lắng con cái học trường nào, làm nghề gì, kiếm được bao nhiêu tiền, nhưng lại ít quan tâm chúng có biết cầu nguyện, sống trung thực và yêu thương hay không. Điều ấy cho thấy ta có thể tuyên xưng Chúa bằng môi miệng nhưng kho tàng thật lại ở một nơi khác.

Chúng ta cần nhớ rằng Đức Ki-tô không chấp nhận làm một món đồ trang trí trong ngôi nhà cuộc đời. Người muốn là nền móng. Người không muốn chỉ được mời đến khi ta gặp khó khăn, nhưng muốn đồng hành trong mọi chọn lựa. Người không muốn nhận vài khoảnh khắc rời rạc, nhưng muốn cả trái tim. Điều này không phải vì Thiên Chúa ích kỷ hay muốn tước đoạt tự do, nhưng vì Người biết chỉ khi đặt Người ở trung tâm, mọi sự khác mới tìm được trật tự đúng. Khi tiền bạc đứng dưới quyền của Thiên Chúa, nó trở thành phương tiện để phục vụ; khi tiền bạc đứng trên Thiên Chúa, nó trở thành ngẫu tượng và nô lệ hóa con người. Khi gia đình được đặt trong Chúa, tình yêu gia đình trở nên con đường nên thánh; khi gia đình thay thế Chúa, người ta có thể chiếm hữu, kiểm soát và gây tổn thương nhân danh tình yêu. Khi công việc được dâng cho Chúa, nó trở thành sứ mạng; khi công việc trở thành tuyệt đối, nó nghiền nát con người và những tương quan. Khi danh tiếng được dùng để làm điều tốt, nó có thể sinh ích; khi danh tiếng trở thành kho tàng, con người sẽ sống bằng mặt nạ và đánh mất sự thật. Thiên Chúa không lấy đi những điều tốt đẹp, Người thanh luyện và đặt chúng về đúng vị trí để chúng không còn thống trị ta.

Dụ ngôn thứ ba về chiếc lưới thả xuống biển đem lại một sắc thái nghiêm túc. Chiếc lưới gom đủ mọi thứ cá; khi đầy, người ta kéo lên bờ, nhặt cá tốt cho vào giỏ, còn cá xấu thì vứt ra ngoài. Đức Giê-su nói đến ngày tận thế, khi các thiên sứ sẽ tách biệt kẻ xấu khỏi những người công chính. Dụ ngôn này nhắc rằng những lựa chọn của chúng ta có giá trị đời đời. Cuộc đời không phải là một trò chơi không có kết quả. Thiên Chúa kiên nhẫn, lòng thương xót của Người vô biên, nhưng sự kiên nhẫn ấy không có nghĩa là điều thiện và điều ác cuối cùng cũng như nhau. Sẽ có một ngày mọi lớp mặt nạ bị tháo bỏ, mọi lựa chọn được phơi bày và mỗi người phải trả lời về cách mình đã sống. Điều đáng sợ không phải là Thiên Chúa muốn loại bỏ con người, nhưng là con người có thể cố chấp loại Thiên Chúa ra khỏi đời mình. Hỏa ngục không phải là bằng chứng Thiên Chúa ngừng yêu, nhưng là hậu quả bi thảm của một tự do khước từ tình yêu cho đến cùng. Vì thế, hôm nay là thời gian của ân sủng, của hoán cải, của việc phân định lại kho tàng. Đừng chờ đến khi sức khỏe suy kiệt, các mối quan hệ tan vỡ hay cái chết đến gần mới tự hỏi mình đã sống vì điều gì. Nhiều người dành cả đời để leo lên một chiếc thang, rồi đến cuối cùng mới nhận ra chiếc thang ấy dựa nhầm bức tường. Họ có thể đã thành công theo tiêu chuẩn thế gian nhưng thất bại trong việc trở thành một con người biết yêu thương, biết tha thứ và thuộc về Thiên Chúa.

Sống theo viễn tượng đời đời không làm chúng ta bi quan hay xa rời thế giới. Trái lại, người biết mình đang hướng về Nước Trời sẽ sống hiện tại cách trách nhiệm hơn. Vì biết mọi người đều có giá trị đời đời, họ không sử dụng người khác như công cụ. Vì biết tài sản chỉ là tạm thời, họ biết chia sẻ. Vì biết mình sẽ phải trả lời trước mặt Chúa, họ không dễ dàng thỏa hiệp với gian dối. Vì biết cái chết không phải là hết, họ có can đảm hy sinh cho điều đúng. Vì biết quê hương thật ở trên trời, họ không tuyệt vọng khi mất đi những điều dưới đất. Người đặt kho tàng nơi Chúa không trở nên thụ động, nhưng được giải thoát để làm việc với một trái tim tự do. Họ có thể thành công mà không kiêu ngạo, thất bại mà không tuyệt vọng, sở hữu mà không bị sở hữu, được khen mà không lệ thuộc, bị chê mà không sụp đổ. Họ biết mọi sự là hồng ân được trao để phục vụ và rồi phải để lại.

Mỗi người cần dành thời gian nhìn lại kho tàng của mình. Có thể kho tàng ấy không phải là điều xấu rõ ràng. Đôi khi đó là một điều tốt nhưng đã bị đặt sai chỗ. Một người có thể yêu gia đình đến mức không còn để Chúa hướng dẫn, sẵn sàng gian dối hay bất công để bảo vệ lợi ích gia đình. Một người có thể yêu sứ vụ đến mức đồng hóa giá trị bản thân với thành quả công việc, rồi ghen tị, thất vọng và tổn thương khi không được công nhận. Một người có thể yêu cộng đoàn nhưng lại muốn mọi người phải theo ý mình. Một người có thể yêu chân lý nhưng bảo vệ chân lý bằng thái độ kiêu căng và thiếu lòng thương xót. Một người có thể yêu sự bình an đến mức né tránh mọi trách nhiệm và sự thật khó nói. Bởi thế, câu hỏi không chỉ là ta yêu điều gì, nhưng ta yêu điều ấy trong Thiên Chúa hay thay thế Thiên Chúa. Một tình yêu đúng sẽ làm ta tự do và giúp ta yêu người khác hơn; một ngẫu tượng sẽ khiến ta lo âu, chiếm hữu và sẵn sàng làm tổn thương để bảo vệ nó.

Làm sao để tìm và giữ được kho tàng đích thực? Trước hết, cần học thinh lặng và lắng nghe như Sa-lô-môn. Một đời sống không có thinh lặng sẽ khó nhận ra điều gì thực sự quan trọng. Ta cần có những khoảng thời gian tắt đi tiếng ồn, đặt điện thoại xuống, mở Lời Chúa và thành thật hỏi: “Lạy Chúa, Chúa muốn gì nơi con? Điều gì đang chiếm chỗ của Chúa trong lòng con? Con cần từ bỏ điều gì để tự do hơn?” Thinh lặng trước Chúa không phải là khoảng trống vô nghĩa, nhưng là nơi những lớp giả tạo dần được tháo bỏ. Trong thinh lặng, ta có thể nhận ra mình đã sống quá lâu để làm hài lòng người khác, đã để nỗi sợ điều khiển, đã chạy theo một điều không dẫn đến bình an. Thứ đến, cần để Lời Chúa trở thành tiêu chuẩn cụ thể của đời sống. Không chỉ đọc cho xong, nhưng đọc chậm, suy niệm, đối chiếu với những lựa chọn của mình và quyết tâm thực hiện một điều cụ thể. Tiếp theo, cần trở về với các bí tích, đặc biệt là Thánh Thể và Hòa Giải. Chính nơi Thánh Thể, chúng ta gặp kho tàng lớn nhất: Đức Ki-tô trao ban chính mình. Chính nơi Hòa Giải, những xiềng xích của tội lỗi được tháo cởi để ta lại tự do bước theo Chúa. Sau cùng, cần tập từ bỏ bằng những việc nhỏ mỗi ngày. Không ai có thể bán tất cả trong một ngày nếu chưa từng tập buông bỏ từng điều nhỏ. Ta có thể bắt đầu bằng việc bớt một lời hơn thua, bớt một giờ lướt mạng, bớt một khoản chi không cần thiết để chia sẻ, bớt một thành kiến, bớt một đòi hỏi, bớt một lần nói về mình và thêm một lần lắng nghe người khác.

Đừng sợ từ bỏ vì Chúa. Người không bao giờ thua kém chúng ta về lòng quảng đại. Khi Chúa mời ta buông một điều, không phải Người muốn làm ta nghèo đi, nhưng muốn hai tay ta trống để nhận một điều lớn hơn. Khi Chúa lấy đi một ảo tưởng, Người trao cho ta sự thật. Khi Người đòi ta từ bỏ một mối quan hệ tội lỗi, Người muốn bảo vệ phẩm giá và tương lai của ta. Khi Người mời ta tha thứ, Người giải thoát ta khỏi nhà tù của oán hận. Khi Người mời ta sống khiêm nhường, Người giải thoát ta khỏi gánh nặng phải chứng minh mình. Khi Người mời ta chia sẻ, Người giải thoát ta khỏi nỗi sợ thiếu thốn. Khi Người mời ta vâng phục, Người giải thoát ta khỏi sự độc tài của ý riêng. Những gì ta bỏ vì Chúa có thể làm ta đau trong chốc lát, nhưng những gì ta nhận được nơi Người mang giá trị vĩnh cửu.

Có lẽ nhiều người trong chúng ta đã nghe Tin Mừng này rất nhiều lần. Ta biết kho tàng là Nước Trời, viên ngọc quý là Đức Ki-tô, nhưng hiểu bằng trí óc chưa chắc đã thay đổi cuộc đời. Người nông dân trong dụ ngôn không chỉ đứng nhìn kho báu và khen rằng nó quý. Ông hành động. Người thương gia không chỉ chiêm ngưỡng viên ngọc rồi tiếp tục cuộc sống như cũ. Ông bán tất cả. Đức tin chân thật luôn dẫn đến một quyết định. Có thể sau Thánh lễ này, Chúa đang mời ta làm hòa với một người; chấm dứt một thói quen tội lỗi; trở lại với đời sống cầu nguyện; sống trung thực trong công việc; dành thời gian cho gia đình; quan tâm đến một người đang đau khổ; xưng thú một tội đã che giấu quá lâu; hoặc can đảm đáp lại một ơn gọi. Đừng chỉ xúc động rồi để mọi sự trôi qua. Kho tàng đã được chỉ cho chúng ta, nhưng ta phải quyết định có đào lên và chiếm lấy hay không.

Nếu hôm nay Chúa hỏi như đã hỏi Sa-lô-môn: “Con muốn Ta ban gì cho con?”, chúng ta sẽ trả lời thế nào? Có lẽ điều khôn ngoan nhất không phải là xin một cuộc đời dễ dàng, nhưng xin một trái tim biết lắng nghe để nhận ra Chúa giữa mọi hoàn cảnh. Không phải xin được giàu có, nhưng xin yêu mến Lời Chúa hơn vàng bạc. Không phải xin không bao giờ đau khổ, nhưng xin để mọi sự dẫn ta đến gần Chúa và làm ta nên giống Đức Ki-tô. Không phải xin có thật nhiều, nhưng xin nhận ra điều duy nhất cần thiết. Không phải xin được người đời tôn vinh, nhưng xin tên mình được ghi trong trái tim Thiên Chúa. Không phải xin giữ lại mọi sự, nhưng xin đủ can đảm vui mừng bán tất cả những gì ngăn cản ta sở hữu Nước Trời.

Lạy Chúa Giê-su, Chúa là kho tàng mà lòng chúng con vẫn kiếm tìm, dù nhiều khi chúng con không nhận ra. Chúng con đã chạy theo biết bao điều chóng qua, đã đặt hy vọng vào những gì không thể cứu mình, đã dùng quá nhiều thời gian để xây dựng những kho tàng sẽ bị mối mọt và thời gian phá hủy. Xin tha thứ cho chúng con vì đã nhiều lần đặt Chúa sau công việc, tiền bạc, danh tiếng, thú vui và ý riêng. Xin ban cho chúng con trái tim của Sa-lô-môn, một trái tim biết lắng nghe, biết phân định điều thiện điều ác và biết đặt ý Chúa lên trên ý mình. Xin cho chúng con yêu mến Lời Chúa hơn mọi kho tàng trần thế, không chỉ đọc bằng môi miệng nhưng để Lời ấy thấm vào từng quyết định. Xin cho chúng con tin rằng mọi sự đều có thể sinh ích khi chúng con yêu mến Chúa và phó thác đời mình trong tay Người. Xin biến đổi chúng con mỗi ngày nên đồng hình đồng dạng với Đức Ki-tô, biết sống hiền lành, khiêm nhường, quảng đại, trung tín và thương xót như Người. Xin cho chúng con niềm vui của người đã gặp kho báu, để những từ bỏ không còn là gánh nặng nhưng trở thành một cuộc trao đổi đầy hạnh phúc. Xin giúp chúng con bán đi lòng kiêu ngạo để mua lấy sự khiêm nhường, bán đi tính ích kỷ để nhận lấy lòng quảng đại, bán đi oán hận để được tự do tha thứ, bán đi những thỏa hiệp tội lỗi để giữ tâm hồn trong sạch, bán đi nhu cầu được ca tụng để sống âm thầm trước mặt Chúa. Xin đừng để chúng con đi hết cuộc đời mới nhận ra mình đã tìm kiếm sai kho tàng. Xin cho ngay từ hôm nay, giữa những bổn phận bình thường, chúng con biết chọn Chúa là gia nghiệp, là niềm vui, là sự bình an và là cùng đích duy nhất của đời mình.

Bởi cuối cùng, con người không mang theo được những gì mình đã tích lũy, nhưng chỉ mang theo những gì mình đã trở thành trong tình yêu. Ta sẽ không được hỏi đã có bao nhiêu tiền, nhưng đã dùng những gì mình có để làm gì; không được hỏi đã nổi tiếng đến đâu, nhưng đã làm cho khuôn mặt Đức Ki-tô được nhận biết thế nào; không được hỏi đã nắm giữ chức vụ gì, nhưng đã phục vụ những ai; không được hỏi có bao nhiêu người ca tụng mình, nhưng có bao nhiêu người đã được nâng dậy nhờ lòng thương xót của mình. Khi đứng trước mặt Chúa, mọi kho tàng giả tạo sẽ tan biến. Chỉ còn lại tình yêu, đức tin, lòng trung tín và khuôn mặt Đức Ki-tô đã được hình thành trong ta. Vì thế, phúc cho người ngay từ hôm nay nhận ra Chúa là kho tàng lớn nhất. Phúc cho người dám chọn điều không bao giờ mất thay vì điều chỉ rực rỡ một thời. Phúc cho người biết vui mừng từ bỏ mọi thứ đang trói buộc mình để thuộc trọn về Đức Ki-tô. Và phúc cho ai có thể nói bằng cả cuộc đời mình rằng: “Lạy Chúa, ngoài Chúa ra, con còn có ai trên trời; bên Ngài, thế trần chẳng đáng con yêu thích. Dẫu cho hồn xác con suy tàn, thì nơi ẩn náu, kỷ phần lòng con, muôn đời là Thiên Chúa.”

Lm. Anmai, CSsR

Dụ ngôn kho tàng, viên ngọc và lưới cá

Suy Niệm Chúa Nhật XVII Thường Niên – Năm A

(Mt 13,44-52)

Đoạn Tin Mừng kết thúc diễn từ bằng dụ ngôn trong chương 13 của Tin Mừng theo thánh Mát-thêu đưa chúng ta đến trước ba hình ảnh rất bình dị nhưng lại chứa đựng những mầu nhiệm lớn lao về Nước Trời: một kho báu được chôn giấu trong ruộng, một viên ngọc quý được người thương gia khám phá và một chiếc lưới được thả xuống biển, gom đủ mọi thứ cá. Những hình ảnh ấy gần gũi với đời sống hằng ngày của người dân Pa-lét-ti-na thời Đức Giê-su: người nông dân làm việc trên đồng ruộng, người thương gia đi tìm những viên ngọc đẹp và người ngư phủ kéo lưới trên biển hồ Ga-li-lê. Tuy nhiên, Đức Giê-su không kể những câu chuyện này chỉ để làm cho người nghe thích thú hay để mô tả sinh hoạt xã hội đương thời. Qua những câu chuyện hết sức đơn sơ ấy, Người mặc khải cho chúng ta một thực tại vượt quá mọi suy tưởng của con người: Nước Trời đã đến gần, Nước Trời đang hiện diện trong chính con người, lời nói, việc làm, cuộc khổ nạn và sự phục sinh của Đức Giê-su Ki-tô. Nước Trời không còn là một giấc mơ xa xôi dành cho một tương lai mơ hồ, cũng không phải là phần thưởng chỉ được ban sau khi con người chết đi. Trong Đức Giê-su, Nước Trời đã bước vào lịch sử, đã đến đứng giữa nhân loại, đã được đặt ngay trước mắt con người. Vấn đề không còn là Thiên Chúa có ban Nước Trời hay không, nhưng là con người có nhận ra kho báu đang ở trước mặt mình hay không; con người có đủ khôn ngoan để phân biệt viên ngọc quý với những thứ lấp lánh rẻ tiền hay không; con người có đủ can đảm để bán tất cả mà mua lấy thửa ruộng hay không; và sau cùng, con người có sống sao để khi chiếc lưới lịch sử được kéo lên, mình được kể vào số cá tốt hay bị loại bỏ như cá xấu hay không.

“Về Nước Trời thì cũng giống như chuyện kho báu chôn giấu trong ruộng. Có người kia gặp được thì liền chôn giấu lại, rồi vui mừng đi bán tất cả những gì mình có mà mua thửa ruộng ấy.” Khi nghe câu mở đầu này, chúng ta cần hiểu đúng cách nói của Đức Giê-su. Người không có ý đồng hóa Nước Trời với một vật thể gọi là kho báu. Nước Trời không phải là một kho vàng, một hòm bạc hay một số của cải vật chất được chôn dưới đất. Điều được Đức Giê-su đem ra so sánh chính là toàn bộ biến cố xảy đến cho người đã khám phá kho báu: anh ta đang sống một đời bình thường, có thể đang cày ruộng, cuốc đất hay làm thuê trên một thửa ruộng không thuộc về mình; bất ngờ chiếc cuốc của anh chạm vào một vật gì đó; anh đào sâu hơn và nhận ra một kho báu đang được chôn giấu. Từ khoảnh khắc ấy, toàn bộ cuộc đời anh thay đổi. Những gì trước đây được xem là tài sản, là bảo đảm, là thành quả và là chỗ dựa, bỗng trở nên nhỏ bé trước giá trị của kho báu vừa được tìm thấy. Anh không còn nhìn ngôi nhà của mình như trước, không còn nhìn mảnh vườn, đàn vật, dụng cụ hay số tiền dành dụm bằng ánh mắt cũ. Anh quyết định bán tất cả, không phải vì anh khinh ghét những thứ mình đang có, cũng không phải vì một sự tuyệt vọng khiến anh muốn vứt bỏ cuộc đời, nhưng vì anh đã nhìn thấy một giá trị lớn hơn tất cả. Sự từ bỏ của anh không bắt đầu bằng đau khổ, nhưng bắt đầu bằng niềm vui. Tin Mừng nói rất rõ: “Vui mừng, anh đi bán tất cả những gì mình có.” Chính niềm vui làm cho sự từ bỏ trở nên nhẹ nhàng; chính giá trị của kho báu khiến việc bán tất cả trở thành một chọn lựa hợp lý; chính điều anh đã gặp được làm cho mọi hy sinh không còn là mất mát, nhưng trở thành một cuộc trao đổi có lợi vô cùng.

Điểm đặc biệt của dụ ngôn này là người kia không chủ ý đi tìm kho báu. Anh chỉ làm công việc thường ngày và bất ngờ gặp thấy. Kho báu không nằm ở một hòn đảo xa xôi, không được giấu sau những cánh cửa bí mật, cũng không đòi anh phải vượt qua những thử thách ly kỳ. Kho báu nằm ngay trong thửa ruộng mà anh đang bước đi, ngay dưới lớp đất mà anh vẫn thường cuốc xới. Điều đó gợi cho chúng ta một chân lý rất đẹp: Thiên Chúa có thể đến gặp con người ngay giữa những công việc bình thường nhất. Có người gặp Chúa trong một Thánh lễ mà trước đó họ đã tham dự bao nhiêu lần nhưng vẫn dửng dưng. Có người gặp Chúa trong một biến cố đau buồn, một cơn bệnh, một thất bại, một sự chia ly hay một giây phút họ cảm thấy mọi chỗ dựa của mình sụp đổ. Có người gặp Chúa qua một câu Kinh Thánh đã đọc nhiều lần, nhưng trong một ngày đặc biệt, câu ấy bỗng chạm vào tận đáy lòng. Có người gặp Chúa nơi một người nghèo, một bệnh nhân, một đứa trẻ, một người bị bỏ rơi hay một lời tha thứ mà họ không nghĩ mình có thể nhận được. Có người đã sống trong Giáo Hội nhiều năm, đã lãnh nhận các bí tích, đã đọc kinh và tham dự phụng vụ, nhưng chỉ đến một lúc nào đó họ mới thật sự khám phá rằng Đức Giê-su không phải là một ý tưởng tôn giáo, không phải là một nhân vật trong quá khứ, nhưng là Đấng đang sống, đang yêu thương và đang gọi đích danh mình. Kho báu vẫn ở đó, nhưng không phải ai bước qua thửa ruộng cũng nhận ra. Nước Trời đã đến trong Đức Giê-su, nhưng không phải ai nhìn thấy Đức Giê-su cũng nhận ra Người. Dân làng Na-da-rét nhìn thấy Người lớn lên giữa họ nhưng chỉ xem Người là con bác thợ mộc. Những kinh sư và người Pha-ri-sêu nghe lời Người, chứng kiến những dấu lạ Người thực hiện, nhưng vẫn khép kín lòng mình. Có người nghèo, người tội lỗi, người thu thuế và những kẻ bị xã hội khinh thường lại nhận ra nơi Người lòng thương xót của Thiên Chúa. Kho báu không xa, nhưng để nhận ra kho báu cần có một đôi mắt khiêm tốn, một tâm hồn đơn sơ và một sự sẵn sàng để cho Thiên Chúa làm đảo lộn những tính toán của mình.

Sau khi gặp được kho báu, người ấy “liền chôn giấu lại”. Chi tiết này có thể khiến người đọc hôm nay thắc mắc, nhưng Đức Giê-su không kể dụ ngôn để bàn về những quy định pháp lý liên quan đến quyền sở hữu kho báu. Người muốn nhấn mạnh đến sự mau mắn và triệt để trong chọn lựa của con người vừa khám phá ra giá trị lớn nhất. Anh hiểu rằng đây là cơ hội quyết định của đời mình. Anh không đứng đó tranh luận, không trì hoãn, không tính toán xem liệu có thể vừa giữ nguyên mọi tài sản cũ vừa chiếm được kho báu hay không. Anh biết muốn có kho báu thì phải mua thửa ruộng, và muốn mua thửa ruộng thì phải bán tất cả. Chính ở đây, lời mời gọi của Tin Mừng trở nên hết sức rõ ràng: không thể đón nhận Nước Trời bằng một trái tim chia đôi. Không thể muốn theo Đức Giê-su nhưng vẫn giữ lại những thần tượng đang chiếm chỗ của Người trong lòng mình. Không thể tuyên xưng Thiên Chúa là tất cả mà vẫn sống như thể tiền bạc, danh vọng, quyền lực, hưởng thụ hay cái tôi mới là điều quyết định. Không thể mua kho báu bằng một phần nhỏ gia sản và giữ phần lớn còn lại cho những bảo đảm riêng. Đức Giê-su không đòi mọi người phải bán toàn bộ tài sản vật chất theo cùng một hình thức, bởi mỗi người có một ơn gọi và một trách nhiệm khác nhau. Người giáo dân có bổn phận chăm lo cho gia đình, người làm cha mẹ phải nuôi dưỡng con cái, người lao động cần có phương tiện để sống và người Kitô hữu có thể sử dụng của cải để phục vụ công ích. Nhưng mọi môn đệ đều phải thực hiện một cuộc từ bỏ tận căn trong lòng: không để bất cứ điều gì đứng cao hơn Thiên Chúa; không để của cải sở hữu mình; không để quyền lực làm biến dạng lương tâm; không để những tình cảm lệch lạc trói buộc tự do; không để một thành công, một chức vụ hay một danh tiếng trở thành căn tính cuối cùng của đời mình. Bán tất cả trước hết là đặt tất cả dưới quyền của Thiên Chúa. Khi ấy, tiền bạc vẫn có thể được sử dụng, nhưng không còn là ông chủ; khả năng vẫn được phát triển, nhưng không còn để tôn vinh cái tôi; các tương quan vẫn được quý trọng, nhưng không còn biến thành sự chiếm hữu; những thành tựu vẫn được đón nhận, nhưng không còn là nền tảng của lòng tự hào. Nước Trời không phá hủy những giá trị nhân bản chân chính, nhưng chiếm lấy tất cả để thanh luyện, nâng cao và ban cho chúng một ý nghĩa mới.

Người tìm thấy kho báu trở thành một người trắng tay, nhưng sự trắng tay của anh không phải là sự trống rỗng. Anh bán hết những gì mình có để nhận được điều quý giá hơn gấp bội. Đây chính là nghịch lý của Tin Mừng: ai cố giữ mạng sống mình thì sẽ mất, còn ai liều mất mạng sống mình vì Đức Ki-tô và vì Tin Mừng thì sẽ cứu được mạng sống ấy. Người môn đệ không từ bỏ để rơi vào hư vô; họ từ bỏ những gì nhỏ bé để nhận lấy điều lớn lao hơn, từ bỏ sự nô lệ để nhận lấy tự do, từ bỏ những khoái lạc chóng qua để nhận lấy niềm vui bền vững, từ bỏ những bảo đảm giả tạo để tựa vào lòng trung tín của Thiên Chúa. Thánh Phê-rô có lần thưa với Đức Giê-su: “Thầy coi, phần chúng con, chúng con đã bỏ mọi sự mà theo Thầy.” Đức Giê-su không phủ nhận sự từ bỏ ấy, nhưng Người cho các môn đệ hiểu rằng những gì họ nhận được không thể đo bằng cùng một thước đo với những gì họ đã bỏ lại. Ai bỏ nhà cửa, anh em, chị em, cha mẹ, con cái hay ruộng đất vì Người và vì Tin Mừng sẽ nhận được gấp trăm ngay ở đời này, cùng với sự bách hại, và đời sau được sự sống vĩnh cửu. Theo Chúa không phải là một cuộc đầu tư để tìm lợi ích trần gian, nhưng là cuộc khám phá rằng chính Chúa là phần gia nghiệp lớn lao nhất. Người có Chúa có thể nghèo trong mắt thế gian mà vẫn giàu có; có thể bị hiểu lầm mà vẫn bình an; có thể mất nhiều điều mà vẫn không tuyệt vọng; có thể bước qua đau khổ mà vẫn giữ được hy vọng. Người có mọi thứ nhưng không có Chúa có thể sống giữa dư đầy mà lòng vẫn hoang vắng. Người có Chúa, dù không có nhiều, vẫn biết mình đang được ôm ấp trong một tình yêu không bao giờ mất.

Dụ ngôn thứ hai kể về “một thương gia đi tìm ngọc đẹp. Tìm được một viên ngọc quý, ông ta ra đi, bán tất cả những gì mình có mà mua viên ngọc ấy.” Dụ ngôn này gần giống dụ ngôn kho báu, nhưng cũng có một sắc thái riêng. Người tìm thấy kho báu dường như gặp được điều quý giá một cách bất ngờ, còn người thương gia là người đang tìm kiếm. Ông có kinh nghiệm, có khả năng phân biệt phẩm chất của những viên ngọc, đã từng nhìn thấy nhiều loại ngọc và biết đánh giá vẻ đẹp của chúng. Công việc của ông là rảo tìm ngọc đẹp. Có thể ông đã dành cả đời cho cuộc tìm kiếm ấy. Ông không tìm một viên ngọc bất kỳ, cũng không dễ bị đánh lừa bởi vẻ sáng bóng bên ngoài. Thế nhưng, dù là người am hiểu và chủ động tìm kiếm, ông cũng không thể tự tạo ra viên ngọc vô giá. Ông chỉ có thể nhận ra nó khi nó xuất hiện trước mắt mình. Điều đó cho thấy trong hành trình đức tin có những người được Chúa chạm đến cách bất ngờ, nhưng cũng có những người phải đi qua một cuộc tìm kiếm lâu dài. Có người từ nhỏ đã sống trong môi trường đức tin, được nghe Lời Chúa, được học giáo lý, được dẫn đến nhà thờ và dần dần nhận ra Đức Ki-tô là kho tàng của đời mình. Có người đi qua nhiều con đường triết học, nhiều kinh nghiệm tôn giáo, nhiều thành công và thất bại, nhiều câu hỏi về ý nghĩa cuộc sống, rồi cuối cùng gặp được nơi Đức Giê-su câu trả lời mà lòng họ hằng khắc khoải. Có người tìm chân lý, có người tìm hạnh phúc, có người tìm bình an, có người tìm một tình yêu không phản bội, có người tìm lý do để tiếp tục sống, và khi gặp Đức Ki-tô, họ khám phá ra rằng điều họ tìm kiếm bấy lâu không phải là một tư tưởng nhưng là một Con Người.

Thương gia trong dụ ngôn không chỉ đi tìm “ngọc đắt tiền”, nhưng đi tìm “ngọc đẹp”. Chi tiết này giúp chúng ta hiểu rằng con người không chỉ khao khát những gì hữu ích hay có giá trị trao đổi; sâu xa hơn, con người khát khao cái đẹp, cái thật và cái thiện. Trong lòng mỗi người luôn có một nỗi thao thức hướng về điều tuyệt đối. Tiền bạc có thể đáp ứng một số nhu cầu nhưng không thể trả lời câu hỏi con người sống để làm gì. Thành công có thể đem lại sự thỏa mãn trong chốc lát nhưng không thể bảo đảm một tâm hồn bình an. Danh tiếng có thể khiến nhiều người biết tên ta nhưng không thể làm cho ta biết mình là ai. Những thú vui có thể làm con người quên đi sự trống vắng trong vài giờ, nhưng khi cuộc vui qua đi, sự trống vắng vẫn còn đó. Con người được dựng nên cho Thiên Chúa, nên tất cả những gì hữu hạn đều không thể làm mãn nguyện hoàn toàn một trái tim mang trong mình khát vọng vô hạn. Thánh Âu-tinh đã diễn tả kinh nghiệm ấy bằng lời cầu nguyện nổi tiếng: “Lạy Chúa, Chúa đã dựng nên chúng con cho Chúa, nên lòng chúng con khắc khoải cho đến khi được nghỉ yên trong Chúa.” Người thương gia đã gặp nhiều viên ngọc đẹp, nhưng chỉ khi gặp được viên ngọc quý vô song, cuộc tìm kiếm của ông mới đạt đến đích. Con người có thể gặp nhiều điều tốt đẹp trong đời: tình yêu gia đình, tình bạn, nghệ thuật, tri thức, thiên nhiên, công việc phục vụ và những giá trị nhân bản cao quý. Đức tin không phủ nhận những vẻ đẹp ấy. Trái lại, khi tìm thấy Đức Ki-tô, chúng ta mới nhận ra nguồn gốc và cùng đích của mọi vẻ đẹp. Những gì chân thật, tốt lành và cao quý trong cuộc đời đều là những tia sáng phản chiếu vẻ đẹp của Thiên Chúa. Nhưng tia sáng không thể thay thế mặt trời. Thụ tạo không thể thay thế Đấng Tạo Hóa. Các hồng ân không thể trở thành đối tượng thờ phượng thay cho Đấng ban ơn.

Khi tìm được viên ngọc quý, người thương gia cũng “bán tất cả những gì mình có”. Một người buôn ngọc chắc chắn đang sở hữu nhiều viên ngọc khác. Có thể đó là thành quả của nhiều năm làm việc, là vốn liếng, uy tín và bảo đảm cho tương lai của ông. Bán tất cả không chỉ là từ bỏ những gì xấu, nhưng còn là dám buông cả những điều tốt để chọn lấy điều tốt hơn. Đây là một đòi hỏi khó khăn trong đời sống thiêng liêng. Nhiều khi chúng ta sẵn sàng từ bỏ một thói quen xấu, nhưng lại khó từ bỏ một điều tự nó không xấu mà đã trở thành chướng ngại ngăn cản ta thuộc trọn về Chúa. Một người có thể gắn bó quá mức với ý kiến của mình, với một hình ảnh đẹp về bản thân, với sự kính trọng của người khác, với một chức vụ, một công việc, một kế hoạch hay một cách phục vụ đã quen thuộc. Những điều ấy có thể đã từng tốt, nhưng khi Thiên Chúa mời gọi bước sang một con đường mới, ta lại không muốn buông. Có người muốn theo Chúa nhưng chỉ theo với điều kiện Chúa không đụng đến những vùng họ muốn giữ riêng. Có người dâng thời giờ cho Chúa nhưng giữ lại tham vọng; dâng tiền bạc nhưng giữ lại lòng kiêu ngạo; dâng công việc nhưng giữ lại quyền quyết định; dâng lời cầu nguyện nhưng không dâng những vết thương để Chúa chữa lành; dâng lời khấn nhưng không dâng ý riêng; dâng những điều bên ngoài nhưng không dâng cái tôi sâu kín. Đức Giê-su không bằng lòng với một phần đời của chúng ta. Người muốn toàn bộ con người, không phải vì Người nghèo túng và cần chiếm đoạt, nhưng vì chỉ khi thuộc trọn về Người, chúng ta mới thật sự tự do và trở thành chính mình.

Điểm chung nổi bật của hai dụ ngôn kho báu và viên ngọc là cả hai người đều hành động mau lẹ, dứt khoát và trọn vẹn. Họ không xin giảm giá, không tìm cách trả góp, không giữ lại một khoản dự phòng vì sợ quyết định của mình sai lầm. Họ đã thấy, đã nhận ra và đã chọn. Đức tin Kitô giáo không chỉ là biết một số chân lý, thuộc một số kinh, tuân giữ một số luật hay tham dự một số nghi thức. Đức tin là một cuộc gặp gỡ dẫn đến một quyết định. Khi đã gặp Đức Ki-tô thật sự, con người không thể tiếp tục sống hoàn toàn như trước. Nếu đời sống ta không hề thay đổi, nếu cách sử dụng tiền bạc, thời gian, khả năng và quyền lực vẫn y nguyên; nếu ta vẫn nuôi dưỡng hận thù, gian dối, ích kỷ, bất công và những thỏa hiệp với tội lỗi; nếu ta vẫn xem mình là trung tâm và chỉ dùng Thiên Chúa như phương tiện phục vụ kế hoạch riêng, thì có lẽ ta mới chỉ nghe nói về kho báu chứ chưa thực sự tìm thấy. Người khám phá Nước Trời sẽ nhìn mọi sự bằng một ánh sáng mới. Họ không còn hỏi: “Tôi phải làm tối thiểu bao nhiêu để khỏi mắc tội?” nhưng hỏi: “Tôi có thể làm gì để đáp lại tình yêu quá lớn Chúa dành cho tôi?” Họ không còn xem cầu nguyện là bổn phận nặng nề nhưng là cuộc gặp gỡ với Đấng mình yêu. Họ không còn xem người nghèo là gánh nặng nhưng là nơi Đức Ki-tô đang chờ đợi. Họ không còn xem sự tha thứ là thất bại nhưng là con đường dẫn đến tự do. Họ không còn sợ mất phần hơn nhưng sợ đánh mất tình yêu. Sự thánh thiện không còn là cố gắng tô điểm một hình ảnh đạo đức, nhưng là để Đức Ki-tô sống trong mình.

Điều khiến hai người bán tất cả không phải là sự đe dọa, nhưng là niềm vui. Đây là nét đẹp rất quan trọng của Tin Mừng. Đôi khi chúng ta trình bày đời sống Kitô hữu như một chuỗi cấm đoán, hy sinh và bổn phận khiến người khác có cảm tưởng theo Chúa là bước vào một cuộc sống buồn bã, khép kín và thiếu tự do. Nhưng Đức Giê-su nói đến một người “vui mừng” đi bán mọi sự. Niềm vui ấy không phải là cảm xúc hời hợt, cũng không có nghĩa là đời người môn đệ sẽ không còn đau khổ. Chính Đức Giê-su, kho báu của chúng ta, đã đi qua thập giá. Người môn đệ cũng phải uống chén của Thầy, vác thập giá mình hằng ngày và bước theo Người. Tuy nhiên, giữa những hy sinh ấy vẫn có một niềm vui sâu xa vì người môn đệ biết mình đang thuộc về ai, biết cuộc đời mình có ý nghĩa và biết không một đau khổ nào là vô ích khi được kết hợp với Đức Ki-tô. Các thánh đã từ bỏ nhiều điều, nhưng họ không phải là những con người chán đời. Họ là những người đã tìm thấy một niềm vui lớn đến mức những quyến rũ khác không còn quyền lực trên họ. Thánh Phao-lô có thể xem mọi sự là thiệt thòi so với mối lợi tuyệt vời là được biết Đức Ki-tô Giê-su, Chúa của ngài. Các vị tử đạo có thể bước ra pháp trường với bình an vì họ biết không ai có thể cướp Đức Ki-tô khỏi lòng họ. Những người sống đời thánh hiến có thể từ bỏ hôn nhân, của cải và quyền tự quyết không phải vì khinh thường những giá trị ấy, nhưng vì đã được tình yêu Đức Ki-tô chiếm hữu. Người giáo dân có thể trung thành trong hôn nhân, quảng đại sinh thành và giáo dục con cái, phục vụ người nghèo, sống công bằng giữa một xã hội nhiều gian dối, bởi họ tin rằng sống theo Tin Mừng quý giá hơn mọi lợi lộc chóng qua.

“Ai có Thiên Chúa là có tất cả, vì một mình Người là đủ.” Chân lý này không thể chỉ hiểu bằng lý thuyết. Nó phải được kiểm chứng trong kinh nghiệm sống. Khi chưa thật sự nếm cảm tình yêu của Thiên Chúa, chúng ta luôn sợ rằng trao mình cho Người sẽ làm mình mất mát. Ta sợ nếu sống thật thì sẽ chịu thiệt; nếu tha thứ thì người khác sẽ lấn tới; nếu quảng đại thì mình sẽ thiếu; nếu khiêm nhường thì mình bị coi thường; nếu vâng phục thì mình mất tự do; nếu từ bỏ tham vọng thì cuộc đời sẽ trở nên vô nghĩa. Chính nỗi sợ ấy làm ta ôm giữ những viên ngọc nhỏ, dù trước mặt là viên ngọc vô giá. Ta thích giữ những bảo đảm có thể nhìn thấy hơn là tín thác vào Thiên Chúa không thể bị kiểm soát. Ta muốn Chúa chúc lành cho kế hoạch của ta hơn là để Người viết lại kế hoạch đời ta. Nhưng người tìm thấy kho báu hiểu rằng trao cho Chúa không phải là đánh mất, mà là đặt mọi sự vào đôi tay duy nhất có thể gìn giữ chúng đời đời. Chúng ta không mất tự do khi thuộc về Thiên Chúa, vì Thiên Chúa không phải là kẻ cạnh tranh với tự do con người. Chính tội lỗi, đam mê và ích kỷ mới làm con người thành nô lệ. Thuộc về Thiên Chúa là được giải phóng khỏi nỗi ám ảnh phải chứng minh giá trị của mình, khỏi nhu cầu tìm kiếm sự công nhận, khỏi sợ hãi trước tương lai và khỏi quyền lực của cái chết.

Sau hai dụ ngôn nói về niềm vui khám phá và sự chọn lựa triệt để, Đức Giê-su kể dụ ngôn chiếc lưới: “Nước Trời lại còn giống như chuyện chiếc lưới thả xuống biển, gom được đủ thứ cá. Khi lưới đầy, người ta kéo lên bãi, rồi ngồi nhặt cá tốt cho vào giỏ, còn cá xấu thì vứt ra ngoài.” Một lần nữa, Nước Trời không đơn giản đồng hóa với chiếc lưới, với cá hay với một công đoạn riêng lẻ, nhưng được diễn tả qua toàn bộ biến cố: chiếc lưới được thả xuống, gom đủ mọi thứ, được kéo lên bờ và cuối cùng cá tốt được phân biệt với cá xấu. Động từ “được thả xuống” ở thể thụ động gợi đến hành động của Thiên Chúa. Chính Thiên Chúa là Đấng khởi xướng công trình cứu độ. Nước Trời không phải là sáng kiến của con người, cũng không phải là sản phẩm của một tổ chức xã hội hay kết quả của những cố gắng đạo đức thuần túy. Thiên Chúa đã thả lưới vào biển đời, đã sai Con Một đến, đã công bố Tin Mừng, đã thiết lập Hội Thánh và tiếp tục quy tụ nhân loại bằng tác động của Chúa Thánh Thần. Chiếc lưới ấy gom “đủ mọi thứ”. Lời mời gọi của Tin Mừng được gửi đến mọi người, không phân biệt dân tộc, ngôn ngữ, địa vị, quá khứ hay hoàn cảnh. Hội Thánh không phải là cộng đoàn của những người đã hoàn hảo, nhưng là cộng đoàn của những người được kêu gọi hoán cải. Trong Hội Thánh có người thánh thiện và người yếu đuối, người nhiệt thành và người nguội lạnh, người thành thật và người còn mang nhiều giả hình, người đã để Tin Mừng biến đổi và người chỉ mang danh Kitô hữu bên ngoài.

Hình ảnh chiếc lưới gom đủ mọi thứ nhắc chúng ta phải có cái nhìn kiên nhẫn và bao dung đối với Hội Thánh. Có người thất vọng khi nhìn thấy trong Hội Thánh vẫn có tội lỗi, tranh chấp, tham vọng, gương xấu và những yếu đuối rất con người. Họ tưởng rằng nếu Hội Thánh là của Thiên Chúa thì mọi thành viên phải lập tức trở nên hoàn hảo. Nhưng Đức Giê-su đã báo trước rằng trong giai đoạn lịch sử, cá tốt và cá xấu vẫn cùng ở trong một chiếc lưới, cũng như lúa tốt và cỏ lùng vẫn cùng mọc trên một thửa ruộng. Hội Thánh thánh thiện vì Đức Ki-tô là Đầu, vì Chúa Thánh Thần ngự trong Hội Thánh, vì Lời Chúa và các bí tích là nguồn mạch thánh hóa; nhưng Hội Thánh đồng thời mang trong mình những con người còn cần được thanh luyện. Chúng ta không được lấy tội lỗi của một số thành viên để phủ nhận sự thánh thiện của Hội Thánh, nhưng cũng không được dùng sự thánh thiện của Hội Thánh để che đậy, biện minh hay dung túng tội lỗi. Chiếc lưới gom mọi thứ không có nghĩa rằng tốt xấu là như nhau, chân lý và sai lầm không còn khác biệt, hay con người có thể sống thế nào cũng được. Sự kiên nhẫn của Thiên Chúa không phải là sự dễ dãi. Người cho thời gian để hoán cải, nhưng thời gian ấy sẽ có ngày kết thúc.

“Khi lưới đầy, người ta kéo lên bãi.” Lịch sử không trôi đi vô định. Đời người không phải là một vòng lặp vô nghĩa và thế giới không tiến đến hư vô. Có một thời điểm chiếc lưới đầy và được kéo lên. Mỗi người có một thời gian để sống, để yêu thương, để lựa chọn, để hoán cải và để sinh hoa trái. Thời gian ấy không nằm trong tay chúng ta. Cái chết có thể đến vào lúc ta không ngờ, và ngày sau hết sẽ đến theo thời điểm Thiên Chúa định. Văn hóa hôm nay thường tìm cách né tránh cái chết, che giấu những giới hạn và khiến con người sống như thể mình sẽ tồn tại mãi trên trần gian. Người ta dành hết sức lực để xây dựng một hình ảnh, tích lũy của cải, tranh giành vị trí, hơn thua và bảo vệ cái tôi, nhưng ít khi tự hỏi: khi chiếc lưới đời tôi được kéo lên, điều gì sẽ còn lại? Những lời khen hôm nay có cứu được tôi không? Những tài sản tích lũy có đi cùng tôi qua cửa sự chết không? Những chiến thắng trong các cuộc tranh luận có làm tôi trở nên tốt lành hơn không? Những chức vụ và danh hiệu có che giấu được sự thật về linh hồn tôi trước mặt Thiên Chúa không? Dụ ngôn chiếc lưới không nhằm làm chúng ta hoảng sợ, nhưng đánh thức chúng ta khỏi ảo tưởng rằng đời sống hiện tại không có hậu quả đời đời.

“Người ta ngồi nhặt cá tốt cho vào giỏ, còn cá xấu thì vứt ra ngoài.” Biển hồ Ga-li-lê có nhiều giống cá khác nhau. Cá xấu có thể là những loại không được phép ăn theo Luật Mô-sê, hoặc những con cá quá nhỏ, không có giá trị sử dụng. Đức Giê-su dùng hình ảnh ấy để nói đến cuộc phân định cuối cùng. Người giải thích: “Đến ngày tận thế, cũng sẽ xảy ra như vậy. Các thiên sứ sẽ xuất hiện và tách biệt kẻ xấu ra khỏi hàng ngũ người công chính, rồi quăng chúng vào lò lửa. Ở đó, người ta sẽ phải khóc lóc nghiến răng.” Đây là một lời nghiêm khắc, nhưng không thể bị loại bỏ khỏi Tin Mừng. Có một khuynh hướng chỉ muốn nói về tình yêu của Thiên Chúa mà tránh nói đến phán xét, tội lỗi, hỏa ngục và trách nhiệm luân lý. Nhưng nếu xóa bỏ phán xét, người ta cũng làm cho tự do con người trở nên vô nghĩa. Thiên Chúa tôn trọng sự lựa chọn của chúng ta. Người muốn cứu độ mọi người, ban Con Một, trao Lời Chúa, các bí tích, thời gian, ân sủng và biết bao cơ hội hoán cải. Tuy nhiên, Người không ép buộc con người yêu Người. Hỏa ngục không phải là bằng chứng Thiên Chúa ngừng yêu, nhưng là hậu quả bi thảm của việc con người nhất quyết khước từ tình yêu ấy. Thiên Chúa không vui thích trước sự hư mất của kẻ tội lỗi. Người muốn họ bỏ đường gian ác mà được sống. Nhưng tình yêu không thể cưỡng ép. Một người có thể sống lâu năm trong chiếc lưới Hội Thánh, mang danh Kitô hữu, lãnh nhận các bí tích và được người khác kính trọng, nhưng vẫn có nguy cơ trở thành “cá xấu” nếu lòng họ không thuộc về Thiên Chúa.

Dụ ngôn này đặt ra một câu hỏi rất nghiêm túc cho những người đạo đức. Không phải cứ ở trong chiếc lưới là đương nhiên được đưa vào giỏ. Không phải cứ có tên trong sổ Rửa Tội, tham dự các lễ nghi, đọc nhiều kinh hay giữ một chức vụ trong cộng đoàn là chắc chắn đã sống đẹp lòng Thiên Chúa. Chúa nhìn thấy sự thật bên trong. Một vẻ ngoài đạo đức có thể che giấu sự kiêu ngạo, ham quyền, tham tiền, giả hình, ghen ghét và thiếu lòng thương xót. Có người dùng việc đạo để xây dựng hình ảnh bản thân, tìm sự kính trọng hay kiểm soát người khác. Có người rất nghiêm khắc trong những điều nhỏ nhưng lại dửng dưng trước bất công và đau khổ của tha nhân. Có người có thể nói những lời rất hay về Thiên Chúa nhưng trong gia đình lại cay nghiệt, ích kỷ và không biết tha thứ. Có người nhiệt thành bảo vệ chân lý nhưng lại làm tổn thương người khác bằng thái độ khinh miệt và tự mãn. Có người mang áo của người phục vụ nhưng trong lòng chỉ tìm quyền lực. Có người đã từng tìm thấy kho báu nhưng dần dần quay lại nhặt những thứ đã bán đi, để những thần tượng cũ chiếm lại trái tim. Vì thế, người Kitô hữu không được dựa vào một kinh nghiệm sốt sắng trong quá khứ mà buông lỏng đời sống hiện tại. Đức tin phải được gìn giữ, thanh luyện và sinh hoa trái mỗi ngày.

Lời cảnh báo về việc “tách biệt kẻ xấu ra khỏi hàng ngũ người công chính” trước hết không trao cho chúng ta quyền xét đoán người khác. Trong thời gian chiếc lưới còn ở dưới biển, chúng ta không phải là những người ngồi trên bãi để phân loại cá. Quyền phán xét cuối cùng thuộc về Thiên Chúa. Chúng ta không biết trọn vẹn tâm hồn người khác, không biết cuộc chiến nội tâm của họ, không biết ân sủng đang âm thầm hoạt động và cũng không biết họ sẽ đáp lại Chúa thế nào trong những giây phút cuối đời. Có người bị xem là xa Chúa nhưng trong sâu thẳm lại đang khao khát và hoán cải. Có người được tiếng đạo đức nhưng lòng đã xa Chúa từ lâu. Vì vậy, dụ ngôn không mời gọi ta chỉ tay vào người khác để xác định ai là cá tốt, ai là cá xấu. Nó mời gọi mỗi người quay vào lòng mình và để Lời Chúa xét xử mình ngay hôm nay. Tôi đang sống như một người đã tìm thấy kho báu hay vẫn coi Chúa như một phần phụ của cuộc đời? Tôi có thật sự chọn viên ngọc quý hay vẫn tiếc nuối những thứ lấp lánh của thế gian? Tôi có để Tin Mừng biến đổi cách suy nghĩ, nói năng, sử dụng tiền bạc và đối xử với người khác không? Tôi có sống thật trước mặt Chúa hay chỉ chăm lo giữ một hình ảnh tốt đẹp trước mắt người đời? Tôi có đang thanh luyện lòng mình khỏi gian dối, thù hận, tham lam, kiêu ngạo và ích kỷ không?

Đức Giê-su hỏi các môn đệ: “Anh em có hiểu tất cả những điều ấy không?” Họ đáp: “Thưa hiểu.” Trong Tin Mừng Mát-thêu, động từ “hiểu” có một tầm quan trọng đặc biệt. Hiểu không chỉ là nắm bắt ý nghĩa trí thức của một câu chuyện. Người hiểu Lời Chúa là người đón nhận Lời ấy vào mảnh đất tốt và sinh hoa trái. Đám đông nghe dụ ngôn nhưng có thể chỉ dừng lại ở lớp vỏ câu chuyện. Môn đệ là người đến gần Đức Giê-su, hỏi Người, để Người giải thích và chấp nhận cho Lời Người thay đổi cuộc đời. Khi hỏi “Anh em có hiểu tất cả những điều ấy không?”, Đức Giê-su không chỉ hỏi Nhóm Mười Hai, nhưng hỏi mọi người đọc Tin Mừng qua mọi thời đại. Mỗi chúng ta phải trả lời. Câu “Thưa hiểu” không thể chỉ là một lời đáp nhanh chóng. Nó là lời cam kết bước từ thân phận đám đông sang địa vị môn đệ. Nếu tôi nói mình đã hiểu dụ ngôn kho báu, tôi phải dám đặt Nước Trời trên mọi giá trị khác. Nếu tôi nói mình hiểu dụ ngôn viên ngọc, tôi phải có khả năng phân định đâu là điều quý nhất và sẵn sàng trả giá để chọn nó. Nếu tôi nói mình hiểu dụ ngôn chiếc lưới, tôi phải sống tỉnh thức, hoán cải và không ỷ lại vào vẻ đạo đức bên ngoài.

Có lẽ các môn đệ đã trả lời “Thưa hiểu” với một sự chân thành, nhưng hành trình về sau cho thấy họ vẫn còn phải học rất nhiều. Họ đã nghe nói về kho báu nhưng vẫn tranh luận xem ai là người lớn nhất. Họ đã nghe về viên ngọc quý nhưng khi Đức Giê-su bị bắt, họ sợ hãi và bỏ trốn. Họ đã nghe về cuộc phán xét nhưng vẫn có người chối Thầy, có người phản bội. Tuy nhiên, Đức Giê-su không loại bỏ họ vì sự hiểu biết còn non yếu. Người tiếp tục dạy dỗ, sửa chữa, tha thứ và ban Thánh Thần để họ thực sự trở thành những chứng nhân. Điều đó đem lại hy vọng cho chúng ta. Có thể hôm nay ta chưa sống hoàn toàn phù hợp với điều mình tuyên xưng; có thể ta còn sợ mất mát, còn gắn bó với nhiều thần tượng, còn phân tâm và yếu đuối. Nhưng điều quan trọng là đừng tự lừa dối mình, đừng đóng cửa trước lời mời gọi hoán cải và đừng ngừng để Chúa đào luyện. Sự hiểu biết đức tin phải lớn lên từng ngày, từ kiến thức đến xác tín, từ xác tín đến chọn lựa, từ chọn lựa đến một đời sống được biến đổi.

Sau câu trả lời của các môn đệ, Đức Giê-su nói: “Bởi vậy, bất cứ kinh sư nào đã được học hỏi về Nước Trời, thì cũng giống như chủ nhà kia lấy ra từ trong kho tàng của mình cả cái mới lẫn cái cũ.” Hình ảnh này kết thúc diễn từ bằng dụ ngôn và mở ra sứ mạng của người môn đệ. Người môn đệ không chỉ là người tìm thấy kho báu cho bản thân, nhưng còn phải trở thành người chủ nhà biết lấy kho tàng ra để chia sẻ. “Cái cũ” là toàn bộ gia sản mặc khải Thiên Chúa đã ban qua lịch sử Ít-ra-en, Lề Luật, các ngôn sứ, Thánh Vịnh, các giao ước và những lời hứa. “Cái mới” là sự viên mãn được ban trong Đức Giê-su Ki-tô. Người không đến để bãi bỏ Lề Luật và các ngôn sứ, nhưng để kiện toàn. Trong Người, những lời hứa xưa đạt đến sự hoàn tất; những hình bóng tìm thấy thực tại; lịch sử cứu độ đạt đến điểm viên mãn. Người môn đệ được mời gọi đọc toàn bộ Kinh Thánh dưới ánh sáng Đức Ki-tô, đồng thời biết đem kho tàng Tin Mừng vào những hoàn cảnh mới của đời sống con người.

Điều ấy đặc biệt quan trọng cho sứ mạng của Hội Thánh hôm nay. Trung thành với kho tàng đức tin không có nghĩa là lặp lại những công thức cũ một cách máy móc, cũng không có nghĩa là đóng kín trước những câu hỏi mới của thời đại. Ngược lại, đổi mới không có nghĩa là vứt bỏ truyền thống, chạy theo thị hiếu hay làm cho Tin Mừng phù hợp với mọi trào lưu. Người kinh sư đã được học hỏi về Nước Trời phải biết lấy ra cả cái mới lẫn cái cũ: trung thành với chân lý bất biến nhưng trình bày chân lý ấy bằng ngôn ngữ con người hôm nay có thể hiểu; bảo vệ căn tính Kitô giáo nhưng không khép mình trong sợ hãi; biết trân trọng gia sản phụng vụ, giáo lý và linh đạo của Hội Thánh, đồng thời nhận ra những cách thức mới để loan báo Tin Mừng trong thế giới kỹ thuật số, trong môi trường đô thị, trong các gia đình đang gặp khủng hoảng, giữa những người trẻ mất phương hướng và những người nghèo bị bỏ quên. Kho tàng chỉ thật sự sinh ích khi được mở ra. Đức tin không phải là vật quý được cất trong tủ để ngắm nhìn, nhưng là sức sống phải được trao ban.

Ba dụ ngôn kho báu, viên ngọc và chiếc lưới trình bày ba chiều kích không thể tách rời của đời sống Kitô hữu. Dụ ngôn kho báu và viên ngọc nói về ân sủng của việc gặp gỡ, niềm vui của sự khám phá và tính triệt để của chọn lựa. Dụ ngôn chiếc lưới nói về trách nhiệm, sự tỉnh thức và cuộc phán xét cuối cùng. Nếu chỉ nói đến kho báu mà quên chiếc lưới, chúng ta có thể biến Tin Mừng thành một thứ cảm xúc dễ chịu, trong đó tình yêu của Thiên Chúa không còn đòi hỏi hoán cải. Nếu chỉ nói đến chiếc lưới mà quên kho báu, chúng ta có thể biến đời sống đạo thành nỗi sợ hãi, chỉ tuân giữ vì lo bị phạt chứ không vì đã gặp tình yêu. Tin Mừng giữ cả hai trong một sự quân bình tuyệt đẹp. Chúng ta bán tất cả không phải vì sợ lò lửa, nhưng vì đã tìm thấy kho báu. Chúng ta sống tỉnh thức không phải vì Thiên Chúa là một quan tòa lạnh lùng, nhưng vì tình yêu lớn lao Người ban không thể bị xem thường. Niềm vui không loại bỏ trách nhiệm; trách nhiệm cũng không tiêu diệt niềm vui. Người môn đệ vừa là người hân hoan vì được cứu, vừa là người nghiêm túc với tự do và các chọn lựa của mình.

Nước Trời buộc ta phải bán hết thảy một khi ta đã khám phá ra nó. Tuy nhiên, không phải Nước Trời dẹp bỏ mọi điều tốt đẹp của cuộc sống, nhưng Nước Trời chiếm lấy tất cả để ban cho tất cả một chiều hướng mới. Một người cha khi tìm thấy kho báu không bỏ bê gia đình, nhưng yêu vợ con bằng một tình yêu thanh sạch, trung thành và hy sinh hơn. Một người mẹ khi chọn viên ngọc quý không coi thường những bổn phận nhỏ bé, nhưng thực hiện chúng như một sự cộng tác với Thiên Chúa. Một người trẻ theo Chúa không chối bỏ tài năng, ước mơ và nhiệt huyết, nhưng đặt chúng vào một sứ mạng lớn hơn cái tôi. Một người làm kinh tế không nhất thiết bỏ nghề, nhưng không còn dùng con người như phương tiện kiếm lợi và biết xem của cải là trách nhiệm phải quản lý vì công ích. Một người có quyền bính không nhất thiết từ bỏ vị trí, nhưng từ bỏ lòng ham thống trị để trở nên người phục vụ. Một người sống đời thánh hiến không chỉ từ bỏ tài sản, hôn nhân và ý riêng ở bề ngoài, nhưng để Đức Ki-tô trở thành tình yêu duy nhất quy tụ mọi khả năng và tương quan của đời mình. Nước Trời không làm con người bớt người; Nước Trời làm cho con người đạt đến sự viên mãn của nhân tính trong Đức Ki-tô.

Cái nhân bản không bị loại trừ, nhưng được thanh luyện khỏi những gì ngăn cản tình yêu. Những gì phải được bán đi chính là các thần tượng: lòng tham muốn chiếm hữu, nhu cầu được ca tụng, sự ích kỷ, thù hận, ghen tị, dối trá, gian lận, dục vọng hỗn loạn và thái độ coi mình là trung tâm. Có khi thứ khó bán nhất không phải là căn nhà hay mảnh đất, nhưng là một sự tự ái đã được nuôi dưỡng nhiều năm. Có khi điều khó từ bỏ nhất không phải là tiền bạc, nhưng là quyền được đúng, quyền được hơn người, quyền giữ mãi một vết thương để làm lý do không tha thứ. Có khi thần tượng lớn nhất không nằm bên ngoài, nhưng là hình ảnh về chính mình: tôi muốn được nhìn nhận là người tốt, người đạo đức, người có tài, người quan trọng và không thể thay thế. Kho báu Nước Trời đòi ta trở nên trắng tay ngay cả trước hình ảnh ấy. Chỉ khi không còn phải bảo vệ cái tôi bằng mọi giá, ta mới có thể đón nhận căn tính thật của mình là người con được Thiên Chúa yêu thương.

Tâm tình nung nấu hai người tìm thấy kho tàng và viên ngọc chính là niềm vui. Đó cũng phải là nét căn bản của đời Kitô hữu. Một cộng đoàn có thể tổ chức nhiều hoạt động, giữ nhiều luật lệ và xây dựng nhiều công trình, nhưng nếu không tỏa ra niềm vui của người đã gặp Đức Ki-tô, thì chứng tá của cộng đoàn ấy vẫn còn thiếu điều cốt yếu. Niềm vui Kitô giáo không phải là lúc nào cũng cười nói, không phải là phủ nhận đau khổ hay che giấu nước mắt. Đó là niềm xác tín rằng trong mọi hoàn cảnh, Thiên Chúa vẫn trung tín; tội lỗi không mạnh hơn lòng thương xót; thập giá không phải là lời cuối cùng; cái chết không thể thắng sự sống và không gì có thể tách chúng ta khỏi tình yêu của Thiên Chúa trong Đức Ki-tô. Người có niềm vui ấy có thể khóc nhưng không tuyệt vọng, có thể đau nhưng không cay đắng, có thể bị phản bội nhưng không biến thành người thù hận, có thể mất mát nhưng không mất ý nghĩa cuộc đời.

Khi tình yêu Thiên Chúa, mầu nhiệm thập giá và sự phục sinh tràn ngập đời ta, những gì trước đây được xem là tuyệt đối sẽ trở về đúng vị trí của nó. Tiền bạc không còn là cứu cánh, quyền lực không còn là căn tính, thành công không còn quyết định giá trị con người, thất bại không còn là dấu chấm hết, bệnh tật không còn lấy đi phẩm giá, và cái chết không còn là vực thẳm tuyệt vọng. Chúng ta không còn phải bấu víu vào mọi thứ vì đã có một nền tảng không thể bị lay chuyển. Chúng ta có thể sử dụng của cải mà không bị của cải sở hữu, yêu thương người khác mà không chiếm hữu họ, làm việc hết mình mà không biến công việc thành thần tượng, đón nhận thành công mà không kiêu căng và chịu thất bại mà không gục ngã. Đây là sự tự do của người đã tìm thấy kho báu.

Tuy nhiên, dụ ngôn chiếc lưới nhắc rằng phẩm chất đích thực của một đời người sẽ được biểu lộ hoàn toàn trong ngày sau hết. Ở đời này, vẻ bề ngoài có thể đánh lừa. Người bất chính có thể thành công, được kính nể và sống yên ổn. Người công chính có thể chịu thiệt thòi, bị hiểu lầm và không được nhìn nhận. Một người có thể xây dựng được hình ảnh đạo đức trước mắt người khác nhưng sống hai mặt trong những vùng kín đáo. Một người khác có thể mang quá khứ đầy lỗi lầm nhưng đã âm thầm khóc lóc, hoán cải và phó thác mình cho lòng thương xót. Ngày phán xét sẽ đưa mọi sự ra ánh sáng. Khi ấy, Thiên Chúa không hỏi ta đã nổi tiếng đến đâu, đã tích lũy bao nhiêu, đã nắm giữ chức vụ nào hay đã được bao nhiêu người ca ngợi. Người sẽ nhìn vào tình yêu, vào sự thật, vào cách ta đối xử với những người bé nhỏ, vào việc ta đã sử dụng những ân huệ được trao thế nào và vào sự đáp trả của ta trước ân sủng.

Điều đáng sợ không chỉ là cố tình làm điều ác, nhưng còn là sống một đời hướng về bản thân trong khi vẫn tưởng mình đang phục vụ Thiên Chúa. Một người có thể làm nhiều việc đạo đức nhưng tất cả chỉ nhằm tìm danh tiếng. Có thể dâng cúng rộng rãi nhưng lại khinh thường người nghèo. Có thể nói nhiều về lòng thương xót nhưng không chịu tha thứ cho người bên cạnh. Có thể hăng hái bảo vệ Giáo Hội nhưng lại dùng sự thật như vũ khí làm nhục người khác. Có thể cầu nguyện nhiều nhưng không để Chúa đụng đến những tham vọng sâu kín. Có thể mang danh người môn đệ nhưng vẫn sống như chủ nhân tuyệt đối của đời mình. Đó chính là mặt nạ đạo đức mà dụ ngôn chiếc lưới buộc chúng ta phải xét lại. Thiên Chúa không cần những vai diễn hoàn hảo. Người tìm kiếm một trái tim chân thành, biết mình yếu đuối, biết sám hối, biết cầu xin lòng thương xót và để ân sủng biến đổi từng ngày.

Vì thế, Lời Chúa hôm nay không chỉ mời gọi chúng ta hỏi: “Tôi đã tìm thấy kho báu chưa?” nhưng còn phải hỏi: “Kho báu ấy có thật sự thay đổi cuộc đời tôi chưa?” Có những người đã được Rửa Tội nhưng chưa sống như người thuộc về Đức Ki-tô. Có những người đã nghe Tin Mừng nhiều năm nhưng Lời Chúa vẫn nằm ngoài đời sống. Có những người đã từng có những giây phút sốt sắng nhưng rồi để sức hút của tiền bạc, hưởng thụ và danh vọng lấn át. Kho báu không chỉ cần được tìm thấy một lần; nó phải được chọn lại mỗi ngày. Mỗi sáng thức dậy, ta lại đứng trước những lựa chọn: chọn Chúa hay chọn cái tôi; chọn sự thật hay chọn tiện lợi; chọn tha thứ hay chọn nuôi hận; chọn phục vụ hay chọn thống trị; chọn lòng thương xót hay chọn thái độ kết án. Mỗi lựa chọn nhỏ là một lần chúng ta bán đi một thứ để giữ lấy viên ngọc quý.

Có những lúc người môn đệ phải bán đi sự thoải mái để trung thành với sự thật. Có những lúc phải bán đi lợi ích để sống công bằng. Có những lúc phải bán đi tự ái để bước đến hòa giải. Có những lúc phải bán đi một mối quan hệ tội lỗi để giữ lòng trung tín với Chúa. Có những lúc phải bán đi sự nổi tiếng để không phản bội lương tâm. Có những lúc phải bán đi kế hoạch riêng để đón nhận một sứ mạng không mong đợi. Có những lúc phải bán đi nhu cầu kiểm soát để phó thác tương lai trong tay Thiên Chúa. Những cuộc bán đi ấy có thể đau, nhưng người đã thấy kho báu biết mình không bước vào một khoảng trống. Chúa đang đợi ở phía bên kia của sự từ bỏ.

“Anh em có hiểu tất cả những điều ấy không?” Câu hỏi ấy hôm nay vẫn vang lên trong tâm hồn từng người. Chúng ta có thể trả lời “Thưa hiểu”, nhưng hãy để câu trả lời được viết bằng đời sống. Hiểu kho báu là đặt Chúa ở vị trí thứ nhất. Hiểu viên ngọc là dám trả giá cho điều mình tin. Hiểu chiếc lưới là sống tỉnh thức và không ngừng hoán cải. Hiểu cái mới và cái cũ là biết trân trọng kho tàng đức tin, đồng thời đem kho tàng ấy đến với con người hôm nay bằng một ngôn ngữ của tình yêu, sự thật và lòng thương xót. Xin Chúa ban cho chúng ta một tâm hồn khôn ngoan để nhận ra điều thật sự quý giá giữa vô vàn thứ lấp lánh của thế gian. Xin Người giải thoát chúng ta khỏi nỗi sợ mất mát, khỏi những bảo đảm giả tạo và khỏi sự chia đôi trong lòng. Xin cho chúng ta cảm nếm được niềm vui của người đã tìm thấy kho báu, để mọi hy sinh vì Chúa không còn là một gánh nặng nhưng trở thành lời đáp trả của tình yêu. Xin cho chúng ta luôn nhớ rằng chiếc lưới sẽ có ngày được kéo lên, để biết sống từng ngày trong sự thật, khiêm nhường và tỉnh thức. Và xin cho đến cuối đời, sau mọi chọn lựa, mọi chiến đấu, mọi yếu đuối và mọi lần đứng lên, chúng ta có thể nói với Chúa rằng: “Lạy Chúa, con đã tìm thấy Chúa là kho báu của đời con. Con chẳng có gì để dâng ngoài chính con người nghèo hèn của con. Xin Chúa nhận lấy tất cả, vì một mình Chúa là đủ cho con.”

Lm. Anmai, CSsR

Tìm cho bằng được đức khôn ngoan

Suy Niệm Chúa Nhật XVII Thường Niên – Năm A

(Mt 13,44-52)

Giữa một thế giới không thiếu kiến thức nhưng lại đang khủng hoảng về sự khôn ngoan, Lời Chúa của Chúa nhật XVII Thường Niên mời gọi mỗi người chúng ta dừng lại để tự hỏi: điều gì là quý giá nhất trong đời tôi? Tôi đang dùng những tháng ngày Chúa ban để tìm kiếm điều gì? Tôi đang dồn sức lực, thời giờ, trí tuệ, tiền bạc và cả con tim mình vào đâu? Tôi có đang tìm cho bằng được kho báu của Nước Trời, hay tôi chỉ đang bận rộn thu gom những thứ rồi một ngày kia phải bỏ lại? Tôi có thật sự khôn ngoan khi biết chọn điều tồn tại đời đời, hay tôi vẫn đang để đời mình bị dẫn dắt bởi những hấp dẫn chóng qua, những giá trị bề ngoài và những lời mời gọi ngọt ngào nhưng trống rỗng? Con người hôm nay có thể thông minh hơn, hiểu biết hơn, có nhiều phương tiện hơn, nhưng chưa chắc đã sống khôn ngoan hơn. Người ta có thể biết rất nhiều điều về thế giới nhưng lại không hiểu chính mình. Người ta có thể tính toán rất giỏi trong công việc nhưng lại vụng về trong việc gìn giữ gia đình. Người ta có thể thành công trong việc xây dựng sự nghiệp nhưng thất bại trong việc xây dựng đời sống nội tâm. Người ta có thể làm ra rất nhiều tiền nhưng không biết dùng tiền để tạo nên bình an. Người ta có thể có hàng ngàn người theo dõi trên mạng xã hội nhưng lại không có một người thật sự hiểu và yêu thương mình. Người ta có thể nổi tiếng trước mặt thiên hạ nhưng lại xa lạ với chính linh hồn mình. Bởi vậy, điều chúng ta cần hơn bao giờ hết không chỉ là kiến thức, kỹ năng hay sự nhanh nhạy, nhưng là một tâm hồn khôn ngoan, một trái tim biết lắng nghe, một lương tâm biết phân định và một ý chí đủ mạnh để chọn điều đẹp lòng Thiên Chúa. Sách Các Vua thuật lại rằng khi vua Salômôn vừa lên ngôi, Thiên Chúa đã hiện ra với ông trong giấc mộng ban đêm và nói: “Ngươi cứ xin đi, Ta sẽ ban cho.” Đây là một lời đề nghị có thể làm lộ rõ nhất ước muốn sâu kín của một con người. Nếu Thiên Chúa nói với mỗi người chúng ta hôm nay: “Con muốn gì, hãy xin, Ta sẽ ban cho,” chúng ta sẽ xin gì? Có người sẽ xin sức khỏe, có người xin giàu sang, có người xin thành công, có người xin con cái được nên người, có người xin thoát khỏi đau khổ, có người xin quyền lực, có người xin danh tiếng, có người xin cho những kẻ chống đối mình phải thất bại. Những lời xin ấy có thể rất thật, rất người và phần nào cũng chính đáng. Thế nhưng Salômôn đã không xin sống lâu, không xin của cải, không xin mạng sống quân thù. Ông xin: “Xin ban cho tôi tớ Chúa một tâm hồn biết lắng nghe để cai trị dân Chúa và phân biệt phải trái.” Lời cầu xin ấy đẹp lòng Thiên Chúa, bởi Salômôn đã không đặt mình ở trung tâm. Ông ý thức trách nhiệm, nhìn nhận giới hạn của mình và hiểu rằng để phục vụ dân Chúa, ông cần sự khôn ngoan từ trời cao. Ông không xin cho mình có nhiều hơn người khác, nhưng xin để mình có thể sống đúng hơn, phục vụ tốt hơn và làm trọn sứ mạng Chúa trao. Chính vì lời xin đẹp lòng ấy, Thiên Chúa không những ban cho ông sự khôn ngoan mà còn ban thêm những điều ông không xin.

Khôn ngoan trong Thánh Kinh không chỉ là khả năng suy luận sắc bén, nói năng khéo léo hay ứng xử lanh lợi. Khôn ngoan cũng không phải là mánh lới để hơn người, không phải sự khôn lỏi để chiếm phần lợi về mình, càng không phải tài xoay xở để tránh trách nhiệm. Đức khôn ngoan của Thiên Chúa trước hết là khả năng nhìn mọi sự trong ánh sáng của Chúa, biết nhận ra đâu là điều chính yếu, đâu là điều thứ yếu, đâu là điều phải chọn, đâu là điều phải từ bỏ. Người khôn ngoan không nhất thiết là người biết nhiều nhất, nhưng là người biết điều gì đáng để sống và đáng để chết. Người khôn ngoan không phải là người lúc nào cũng giành phần thắng trong tranh luận, nhưng là người biết khi nào cần nói, khi nào cần im lặng, khi nào cần bước tới và khi nào cần lùi lại để gìn giữ tình yêu. Người khôn ngoan không phải là người tính toán mọi sự cho lợi ích riêng, nhưng là người biết đặt ý Chúa và thiện ích của tha nhân trên cái tôi của mình. Người khôn ngoan không chỉ hỏi: “Điều này có lợi cho tôi không?” nhưng còn hỏi: “Điều này có đẹp lòng Chúa không? Điều này có làm tôi nên tốt hơn không? Điều này có đem lại sự sống, bình an và yêu thương không?” Salômôn xin một “tâm hồn biết lắng nghe.” Đây là một diễn tả tuyệt đẹp. Sự khôn ngoan bắt đầu từ khả năng lắng nghe. Lắng nghe tiếng Chúa trong cầu nguyện, lắng nghe Lời Chúa trong Thánh Kinh, lắng nghe tiếng lương tâm, lắng nghe kinh nghiệm của những người trưởng thành, lắng nghe nỗi đau của người khác, lắng nghe những biến cố đang xảy ra và lắng nghe cả những điều mình không muốn nghe. Nhiều sai lầm trong cuộc sống bắt đầu từ việc chúng ta không chịu lắng nghe. Vì tự ái, ta chỉ thích nghe điều vừa ý. Vì thành kiến, ta chỉ nghe điều xác nhận suy nghĩ của mình. Vì nóng giận, ta nghe để phản bác chứ không nghe để hiểu. Vì kiêu ngạo, ta tưởng mình đã biết hết. Vì sợ thay đổi, ta bịt tai trước những lời góp ý chân thành. Một tâm hồn không biết lắng nghe sẽ dần mất khả năng phân định. Khi ấy, người ta rất dễ lẫn lộn giữa điều mình thích và điều thật sự tốt, giữa ý riêng và ý Chúa, giữa cảm xúc nhất thời và tiếng gọi sâu xa, giữa thành công bên ngoài và hạnh phúc đích thực. Bởi thế, lời cầu xin của Salômôn phải trở thành lời cầu nguyện mỗi ngày của người Kitô hữu: “Lạy Chúa, xin ban cho con một tâm hồn biết lắng nghe. Xin đừng để con quá vội vàng, quá cứng lòng, quá tự mãn. Xin dạy con biết dừng lại trước khi quyết định, biết cầu nguyện trước khi hành động, biết phân định trước khi lựa chọn, biết nghĩ đến hậu quả trước khi buông lời, biết đặt mọi sự dưới ánh sáng Tin Mừng.”

Thánh Phaolô trong thư gửi tín hữu Rôma mở ra cho chúng ta một chân trời còn lớn lao hơn: “Những ai Thiên Chúa đã biết trước, thì Người đã tiền định cho họ nên đồng hình đồng dạng với Con của Người.” Kế hoạch của Thiên Chúa dành cho con người không phải là một kế hoạch nhỏ bé. Thiên Chúa không dựng nên chúng ta chỉ để có mặt trên đời một thời gian, làm lụng, hưởng thụ, già đi rồi biến mất. Ngài dựng nên chúng ta để chia sẻ sự sống của Ngài, để được nên giống Đức Kitô, để được bước vào mối hiệp thông tình yêu của Ba Ngôi Thiên Chúa. Chúng ta được dựng nên không phải cho hư vô nhưng cho vinh quang; không phải cho bóng tối nhưng cho ánh sáng; không phải cho sự chết nhưng cho sự sống đời đời. Trước khi chúng ta hiện hữu, chúng ta đã hiện diện trong tình yêu và ý định của Thiên Chúa. Người biết chúng ta không phải theo kiểu biết một con số hay một cái tên, nhưng bằng một tình yêu sâu xa như người mẹ biết người con đang được cưu mang trong lòng. Thiên Chúa biết từng khát vọng, từng vết thương, từng yếu đuối, từng khả năng và cả con đường nên thánh riêng của mỗi người. Người gọi chúng ta bằng tên và mời chúng ta bước vào một hành trình biến đổi để ngày càng mang lấy khuôn mặt của Đức Kitô. Đức khôn ngoan cao cả nhất chính là nhận ra căn tính và cùng đích này của đời mình. Khi không biết mình từ đâu đến và sẽ đi về đâu, con người rất dễ sống lạc hướng. Khi không nhận ra mình là con cái Thiên Chúa, người ta dễ đi tìm căn tính trong tiền bạc, địa vị, nhan sắc, bằng cấp, lời khen hay sự công nhận của thiên hạ. Khi không biết mình được yêu bằng một tình yêu đời đời, người ta dễ van xin những mảnh tình vụn vặt, dễ hạ thấp phẩm giá để đổi lấy một chút chú ý, dễ bán rẻ lương tâm để có lợi ích trước mắt. Khi không hiểu rằng mình được gọi để nên đồng hình đồng dạng với Đức Kitô, người ta chỉ lo trang điểm hình ảnh bên ngoài mà bỏ quên vẻ đẹp của linh hồn. Người Kitô hữu khôn ngoan là người biết mình thuộc về ai. Họ biết cuộc đời không phải là món tài sản riêng để sử dụng tùy tiện, nhưng là quà tặng và sứ mạng. Họ biết thân xác không phải là món đồ để thỏa mãn ích kỷ, nhưng là đền thờ của Chúa Thánh Thần. Họ biết thời giờ không phải để giết cho qua, nhưng để yêu thương và sinh hoa trái. Họ biết tài năng không phải để tự tôn vinh, nhưng để phục vụ. Họ biết đau khổ không phải lúc nào cũng là dấu hiệu Chúa bỏ rơi, nhưng đôi khi là con đường thanh luyện và trưởng thành. Họ biết thành công không phải là bằng chứng duy nhất của phúc lành, và thất bại cũng không phải là dấu chấm hết. Họ biết rằng điều quan trọng nhất không phải là mình có bao nhiêu, được bao nhiêu người biết đến hay đứng ở vị trí nào, nhưng là mình có đang trở nên giống Đức Kitô hơn mỗi ngày hay không.

Đức Kitô chính là sự khôn ngoan của Thiên Chúa được tỏ lộ cho nhân loại. Thế gian thường xem thập giá là điên rồ và thất bại, nhưng trên thập giá lại tỏa sáng sự khôn ngoan sâu thẳm của tình yêu tự hiến. Con người muốn giữ lấy thì Đức Giêsu lại trao ban. Con người muốn đi lên thì Người lại hạ mình. Con người muốn thống trị thì Người lại phục vụ. Con người muốn được ca tụng thì Người lại chọn con đường âm thầm. Con người muốn loại trừ kẻ thù thì Người lại cầu nguyện và tha thứ cho những kẻ đóng đinh mình. Con người muốn tìm sự sống bằng cách bảo vệ cái tôi, còn Đức Giêsu dạy rằng ai mất mạng sống vì Người thì sẽ tìm lại được. Chính nơi Đức Kitô nghèo khó, khiêm hạ, vâng phục và tự hiến, chúng ta gặp được kho tàng đích thực. Thánh Phaolô đã nói: “Đức Giêsu Kitô vốn giàu sang phú quý, nhưng đã tự ý trở nên nghèo khó vì anh em, để lấy cái nghèo của mình mà làm cho anh em trở nên giàu có.” Sự giàu có mà Đức Kitô mang lại không phải là tiền bạc hay tiện nghi, nhưng là sự giàu có của ơn tha thứ, của tình nghĩa tử, của bình an, của sự sống mới và niềm hy vọng không bao giờ tàn. Người nghèo khó để chúng ta được giàu ân sủng. Người bị loại trừ để chúng ta được đón nhận. Người mang thương tích để chúng ta được chữa lành. Người bước vào bóng tối sự chết để mở cho chúng ta con đường đi vào ánh sáng phục sinh. Người mất tất cả theo cái nhìn trần gian, nhưng chính lúc ấy Người trao ban tất cả và hoàn tất công trình cứu độ. Chỉ khi nhìn vào Đức Kitô, chúng ta mới hiểu khôn ngoan đích thực là gì. Khôn ngoan không hệ tại ở việc tránh mọi hy sinh, nhưng ở chỗ biết hy sinh cho điều đáng giá. Khôn ngoan không phải luôn tìm con đường dễ nhất, nhưng là chọn con đường dẫn tới sự sống. Khôn ngoan không phải cố giữ mọi thứ, nhưng là biết buông điều nhỏ để nhận điều lớn, bỏ điều tạm bợ để giữ lấy điều vĩnh cửu.

Ba dụ ngôn trong Tin Mừng hôm nay, kho báu chôn giấu trong ruộng, viên ngọc quý và chiếc lưới thả xuống biển, đều nói với chúng ta về việc nhận ra giá trị, biết chọn lựa và dám trả giá. Người thứ nhất tình cờ gặp được kho báu chôn trong ruộng. Người thứ hai là một thương gia chủ động đi tìm ngọc đẹp. Một người như thể được bất ngờ chạm đến bởi ân sủng, người kia trải qua một hành trình tìm kiếm lâu dài. Có người gặp Chúa trong một biến cố bất ngờ, một lần dự lễ, một câu Lời Chúa, một cơn bệnh, một mất mát, một cuộc gặp gỡ hay một khoảnh khắc được đánh động sâu xa. Có người tìm kiếm nhiều năm qua học hỏi, cầu nguyện, trăn trở, vấp ngã rồi đứng lên. Con đường có thể khác nhau, nhưng điểm gặp gỡ giống nhau: cả hai đều nhận ra mình đã gặp được điều vô giá. Chính sự nhận ra ấy làm thay đổi toàn bộ cách họ nhìn những gì mình đang có. Trước khi thấy kho báu, thửa ruộng chỉ là một mảnh đất bình thường. Trước khi gặp viên ngọc quý, những viên ngọc khác có thể vẫn đáng giá. Nhưng khi điều tuyệt hảo xuất hiện, mọi sự còn lại lập tức được sắp xếp lại. Người ta không còn đánh giá sự vật như trước nữa. Đây chính là điều xảy ra khi một người thật sự gặp Đức Kitô. Trước đó, tiền bạc có thể là trung tâm; sau khi gặp Chúa, tiền bạc trở thành phương tiện để sống và phục vụ. Trước đó, danh dự có thể là điều phải bảo vệ bằng mọi giá; sau khi gặp Chúa, người ta có thể chấp nhận bị hiểu lầm để trung thành với lương tâm. Trước đó, thành công có thể là thước đo giá trị bản thân; sau khi gặp Chúa, người ta hiểu mình có giá trị vì được yêu, chứ không phải vì thành tích. Trước đó, tha thứ có thể bị xem là yếu đuối; sau khi gặp Chúa, người ta nhận ra tha thứ là sức mạnh giải thoát. Trước đó, cầu nguyện có thể là một bổn phận nặng nề; sau khi gặp Chúa, cầu nguyện trở thành nơi trở về. Trước đó, Thánh lễ có thể chỉ là một thói quen; sau khi gặp Chúa, Thánh lễ trở thành cuộc gặp gỡ với Đấng mình yêu. Trước đó, giới răn có thể bị xem như những giới hạn; sau khi gặp Chúa, người ta nhận ra đó là con đường gìn giữ tự do và phẩm giá.

Điểm đáng chú ý là cả người gặp kho báu lẫn người tìm thấy viên ngọc đều “vui mừng” đi bán tất cả những gì mình có. Họ không bán trong cay đắng, không từ bỏ trong tiếc nuối, không bước đi với khuôn mặt ủ ê. Niềm vui phát sinh vì họ biết điều mình nhận được lớn hơn rất nhiều so với điều mình phải bỏ. Đó là nét đẹp của đời sống Kitô hữu. Khi người ta chưa thật sự khám phá Đức Kitô là kho báu, mọi hy sinh vì Chúa đều có vẻ nặng nề. Người ta cảm thấy cầu nguyện là mất thời gian, giữ luật Chúa là bị ràng buộc, sống trung thực là thiệt thòi, chung thủy là khó khăn, tha thứ là bất công, phục vụ là dại dột, sống khiết tịnh là nghèo nàn, dâng hiến là mất mát. Nhưng khi đã gặp được Chúa, người ta có một cách nhìn khác. Họ hiểu rằng từ bỏ tội lỗi không phải là mất tự do nhưng là lấy lại tự do. Từ bỏ ích kỷ không phải là mất mình nhưng là tìm lại con người thật. Từ bỏ mối quan hệ độc hại không phải là cô đơn nhưng là bảo vệ phẩm giá. Từ bỏ gian dối không phải là thiệt hại nhưng là giữ linh hồn khỏi bị băng hoại. Từ bỏ hưởng thụ vô độ không phải là tự hành hạ nhưng là học làm chủ bản thân. Từ bỏ ý riêng trong đời sống đức tin không phải là bị xóa bỏ nhưng là để ý Chúa làm cho cuộc đời nên phong phú hơn. Các thánh có thể từ bỏ rất nhiều mà vẫn tràn đầy niềm vui vì các ngài đã tìm thấy Kho Báu. Thánh Phanxicô Assisi có thể cởi bỏ cả áo quần trước mặt cha mình vì đã tìm thấy một Người Cha lớn hơn. Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu có thể sống âm thầm trong một đan viện nhỏ bé mà tâm hồn vẫn rộng lớn như thế giới, vì chị đã tìm thấy tình yêu là ơn gọi của mình. Thánh Maximilianô Kolbê có thể bước ra chết thay cho một người cha gia đình vì ngài đã tìm thấy sự sống không ai có thể cướp mất. Các vị tử đạo có thể mất tài sản, địa vị, quê hương và cả mạng sống mà vẫn trung thành vì các ngài biết Đấng mình tin và biết kho tàng đang chờ đợi mình.

“Bán tất cả” không nhất thiết có nghĩa là mọi Kitô hữu đều phải từ bỏ quyền sở hữu hay bỏ hết công việc gia đình, nhưng chắc chắn có nghĩa là Nước Trời phải trở thành giá trị cao nhất, chi phối mọi giá trị khác. Không điều gì được phép đứng trên Thiên Chúa. Tiền bạc cần thiết nhưng không được trở thành ông chủ. Gia đình quý giá nhưng không thể bị biến thành ngẫu tượng. Công việc quan trọng nhưng không thể nuốt chửng linh hồn. Danh dự đáng trân trọng nhưng không thể khiến ta phản bội sự thật. Tình cảm là quà tặng nhưng không thể làm ta rời xa Chúa và sống sai lương tâm. Ngay cả những thực tại tốt đẹp cũng cần được đặt đúng chỗ. Abraham đã yêu Isaac, nhưng ông phải học rằng Isaac là quà tặng chứ không phải sở hữu tuyệt đối của ông. Người môn đệ yêu cha mẹ, vợ chồng, con cái, cộng đoàn và sứ vụ, nhưng phải yêu tất cả trong Thiên Chúa. Nếu một người đặt hạnh phúc hoàn toàn vào một thụ tạo, họ sẽ đòi thụ tạo ấy cho mình điều chỉ Thiên Chúa mới có thể ban. Khi ấy, tình yêu dễ trở thành chiếm hữu, quan tâm dễ thành kiểm soát, gần gũi dễ thành lệ thuộc, thất vọng dễ biến thành oán trách. Người có đức khôn ngoan biết yêu mọi người hết lòng nhưng không biến ai thành cứu cánh tuyệt đối của đời mình. Họ biết chỉ Thiên Chúa mới là kho báu không hư mất, là viên ngọc không phai mờ và là nền tảng không sụp đổ.

Con người sinh ra với một nỗi khát khao hạnh phúc không bao giờ tắt. Mọi chọn lựa sâu xa của chúng ta đều ít nhiều hướng tới hạnh phúc. Người ta lập gia đình vì mong hạnh phúc, đi làm vì mong một đời sống tốt hơn, tìm kiếm thành công vì nghĩ rằng thành công sẽ đem lại thỏa mãn, tích lũy tiền bạc vì hy vọng có an toàn. Khát vọng ấy tự nó không sai, bởi Thiên Chúa đã đặt trong lòng con người một nỗi khát khao vô hạn. Vấn đề là chúng ta thường dùng những thực tại hữu hạn để lấp đầy một khát vọng vô hạn. Chúng ta đòi tiền bạc cho mình cảm giác an toàn tuyệt đối, nhưng chỉ một căn bệnh cũng có thể làm mọi tính toán đảo lộn. Chúng ta đòi người khác yêu mình cách hoàn hảo, nhưng họ cũng là những con người giới hạn và thương tích. Chúng ta đòi thành công cho mình cảm giác có giá trị, nhưng thành công hôm nay có thể bị quên lãng ngày mai. Chúng ta đòi những thú vui đem lại bình an, nhưng sau những phút kích thích ngắn ngủi lại là khoảng trống sâu hơn. Chính vì thế, có những người càng có nhiều càng bất an, càng nổi tiếng càng cô độc, càng hưởng thụ càng chán chường. Không phải vì tiền bạc, thành công hay niềm vui trần thế hoàn toàn xấu, nhưng vì chúng không thể gánh nổi trọng lượng của một trái tim được dựng nên cho Thiên Chúa. Thánh Augustinô đã thốt lên: “Lạy Chúa, Chúa đã dựng nên chúng con cho Chúa, và tâm hồn chúng con khắc khoải cho đến khi được nghỉ yên trong Chúa.” Đức khôn ngoan là nhận ra cơn khắc khoải ấy không phải kẻ thù cần dập tắt bằng hưởng thụ, nhưng là dấu chỉ dẫn đường về với nguồn cội. Khi lòng ta bất an dù đã có nhiều thứ, có thể đó là tiếng Chúa mời gọi ta đi sâu hơn. Khi những thành công không còn làm ta thỏa mãn, có thể Chúa đang giúp ta hiểu rằng cuộc đời còn một ý nghĩa lớn hơn. Khi một biến cố làm sụp đổ những điều ta từng bám víu, có thể đó là lúc kho báu thật bắt đầu được lộ ra.

Dụ ngôn chiếc lưới thả xuống biển bổ sung một chiều kích nghiêm túc cho hai dụ ngôn trước. Lưới gom đủ mọi thứ cá. Khi đầy, người ta kéo lên bờ, chọn cá tốt cho vào giỏ, cá xấu thì vứt ra ngoài. Chúa Giêsu nói đến cuộc phân định sau cùng, khi sự thật về mỗi cuộc đời sẽ được tỏ lộ. Tin Mừng không chỉ mời gọi chúng ta vui mừng vì tìm thấy kho báu mà còn nhắc chúng ta phải chịu trách nhiệm về cách mình đáp lại. Thiên Chúa kiên nhẫn, nhưng sự kiên nhẫn của Người không có nghĩa là thiện ác như nhau hay mọi lựa chọn đều không có hậu quả. Tình yêu của Chúa không xóa bỏ tự do con người, và chính vì tôn trọng tự do nên Người cũng tôn trọng những chọn lựa chúng ta thực hiện. Mỗi ngày, bằng những quyết định nhỏ, chúng ta đang dần trở thành một con người nào đó. Không ai tự nhiên trở nên thánh thiện hay sa ngã chỉ trong một khoảnh khắc. Một tâm hồn được hình thành qua những chọn lựa lặp đi lặp lại. Mỗi lần chọn sự thật thay vì gian dối, chúng ta trở nên chân thật hơn. Mỗi lần chọn tha thứ thay vì nuôi hận, trái tim chúng ta được tự do hơn. Mỗi lần chọn cầu nguyện thay vì buông xuôi, đức tin được cắm rễ sâu hơn. Ngược lại, mỗi lần dễ dãi với tội lỗi, lương tâm trở nên chai cứng hơn. Mỗi lần biện minh cho sự ích kỷ, cái tôi trở nên lớn hơn. Mỗi lần coi thường người khác, khả năng yêu thương trong ta bị bào mòn. Chiếc lưới cuối cùng sẽ không tạo ra sự thật về chúng ta, nhưng chỉ làm lộ rõ điều chúng ta đã chọn để trở thành trong suốt cuộc đời. Bởi vậy, người khôn ngoan không chờ tới cuối đời mới lo hoán cải. Họ biết ngày hôm nay là thời gian của ân sủng. Họ không nói: “Mai tôi sẽ cầu nguyện, mai tôi sẽ tha thứ, mai tôi sẽ sửa đổi,” vì không ai chắc mình có ngày mai. Họ biết tận thế không chỉ là một biến cố ở cuối lịch sử, nhưng với mỗi người, giờ chết chính là lúc mọi cơ hội lựa chọn khép lại. Sống khôn ngoan là sống mỗi ngày dưới ánh sáng của sự vĩnh cửu, không phải trong sợ hãi bệnh hoạn nhưng trong tỉnh thức và trách nhiệm.

Dụ ngôn chiếc lưới cũng dạy chúng ta cần phân định giữa những loại hạnh phúc. Không phải điều gì làm ta dễ chịu cũng là tốt, không phải điều gì gây đau đớn cũng là xấu. Một liều thuốc có thể đắng nhưng chữa lành. Một lời góp ý có thể làm ta khó chịu nhưng cứu ta khỏi sai lầm. Một sự từ chối có thể khiến ta đau nhưng bảo vệ ta khỏi một con đường nguy hiểm. Ngược lại, một lời nịnh có thể rất ngọt nhưng làm ta mù quáng. Một thú vui có thể hấp dẫn nhưng để lại lệ thuộc. Một cơ hội có thể hào nhoáng nhưng dẫn ta xa lương tâm. Có những thứ được gọi là hạnh phúc nhưng thực chất chỉ là sự tê liệt tạm thời. Rượu chè quá độ, nghiện ngập, tình dục vô trách nhiệm, sự trả thù, những cuộc vui vô nghĩa hay những lời tán dương trên mạng có thể cho người ta vài phút thỏa mãn, nhưng không đem lại sự bình an sâu xa. Hạnh phúc thật không chỉ được đo bằng cảm giác lúc này, nhưng bằng hoa trái lâu dài. Điều ấy có làm ta tự do hơn không? Có giúp ta yêu thương hơn không? Có làm ta bình an khi ở một mình trước mặt Chúa không? Có thể nói ra mà không xấu hổ không? Có muốn người mình yêu cũng làm điều ấy không? Có giúp ta tiến gần hơn đến con người Chúa muốn ta trở thành không? Đó là những câu hỏi phân định rất cụ thể. Salômôn xin biết phân biệt lành dữ vì ông hiểu rằng sự vật không phải lúc nào cũng mang nhãn rõ ràng. Cám dỗ hiếm khi xuất hiện trong hình dạng đáng sợ. Nó thường đội lốt một điều hợp lý, một nhu cầu, một quyền lợi, một cảm xúc hay thậm chí một thiện ích. Người ta có thể nhân danh bảo vệ sự thật để làm nhục người khác. Có thể nhân danh trách nhiệm để kiểm soát. Có thể nhân danh yêu thương để chiếm hữu. Có thể nhân danh phục vụ để tìm danh tiếng. Có thể nhân danh tự do để sống buông thả. Có thể nhân danh lòng thương xót để dung túng sai trái. Có thể nhân danh bảo vệ đức tin để nuôi dưỡng hận thù. Chỉ một tâm hồn biết lắng nghe Chúa, biết khiêm tốn và thành thật mới có thể nhận ra những pha trộn tinh vi ấy.

Trong đời sống gia đình, đức khôn ngoan là kho báu cần được tìm cho bằng được. Không phải cứ yêu nhau là tự nhiên biết sống với nhau. Tình yêu cần được soi sáng bởi sự khôn ngoan. Người chồng khôn ngoan không chỉ lo kiếm tiền mà còn biết hiện diện, lắng nghe và trân trọng vợ con. Người vợ khôn ngoan không chỉ chăm sóc mọi việc nhưng còn biết gìn giữ sự tôn trọng, tránh những lời làm tổn thương và xây dựng bầu khí bình an. Cha mẹ khôn ngoan không chỉ muốn con thành công, nhưng muốn con nên người, biết sống tử tế, biết cầu nguyện, biết chịu trách nhiệm và biết yêu thương. Có những cha mẹ hy sinh tất cả để cho con học thật cao nhưng lại không có thời gian dạy con biết nói lời cảm ơn, xin lỗi và chia sẻ. Có những gia đình đầy đủ tiện nghi nhưng thiếu những bữa cơm có mặt nhau. Có những người sẵn sàng bỏ rất nhiều tiền mua quà cho người thân nhưng không đủ kiên nhẫn nghe họ nói hết một câu. Khôn ngoan là biết điều gì thật sự nuôi dưỡng một mái ấm. Đôi khi gia đình không cần thêm một món đồ nhưng cần bớt một chiếc điện thoại trong giờ cơm. Không cần thêm những lời dạy đời nhưng cần một lời xin lỗi chân thành. Không cần ai thắng trong cuộc tranh luận nhưng cần có người đủ khiêm tốn để giữ lấy tình nghĩa. Có những cuộc hôn nhân tan vỡ không phải vì thiếu tình yêu lúc ban đầu, nhưng vì người ta dần đặt những điều thứ yếu lên trên điều chính yếu. Công việc, tiền bạc, bạn bè, sở thích, cái tôi và những mối bận tâm bên ngoài dần chiếm chỗ của người bạn đời. Chỉ khi biết Nước Trời là kho báu và Đức Kitô là trung tâm, gia đình mới có một nền móng đủ chắc để đi qua những thử thách.

Trong đời sống dâng hiến và mục vụ, lời cầu xin có được tâm hồn khôn ngoan càng trở nên cấp thiết. Người được trao trách nhiệm trong Giáo Hội có thể có thiện chí nhưng nếu thiếu khôn ngoan, thiện chí ấy đôi khi vẫn gây tổn thương. Khôn ngoan mục tử không chỉ là tổ chức tốt, nói hay hay điều hành hiệu quả. Đó là biết phân định đâu là điều Thiên Chúa muốn cho cộng đoàn trong hoàn cảnh cụ thể, biết kết hợp chân lý với bác ái, kỷ luật với lòng thương xót, nguyên tắc với sự kiên nhẫn, quyền bính với tinh thần phục vụ. Có khi phải nói một lời rõ ràng để bảo vệ sự thật, nhưng cũng có khi phải im lặng để người khác có thời gian trưởng thành. Có khi phải sửa dạy, nhưng phải sửa thế nào để người sai nhận ra đường về chứ không bị nghiền nát. Có khi phải đưa ra quyết định khó khăn, nhưng phải làm với lòng cầu nguyện, sự minh bạch và tôn trọng phẩm giá mọi người. Người lãnh đạo thiếu khôn ngoan dễ nhầm quyền bính với quyền lực, hiệp nhất với đồng dạng, vâng phục với thụ động, trung thành với bảo thủ, nhiệt thành với nóng vội. Họ có thể muốn bảo vệ cộng đoàn nhưng lại làm cộng đoàn sợ hãi; muốn giữ kỷ luật nhưng lại làm người khác mất niềm vui; muốn mọi sự hoàn hảo nhưng lại không còn chỗ cho con người yếu đuối. Ngược lại, người mục tử khôn ngoan biết mình cũng cần được hướng dẫn, cần lắng nghe, cần sửa đổi và cần quỳ xuống trước Nhà Tạm trước khi đứng lên quyết định. Họ hiểu cộng đoàn không phải tài sản riêng, sứ vụ không phải sân khấu và chức vụ không phải kho báu. Kho báu duy nhất là Đức Kitô và phần rỗi các linh hồn. Khi điều ấy được giữ đúng, mọi chức vụ trở thành phục vụ; khi điều ấy bị đảo lộn, ngay cả công việc đạo đức cũng có thể trở thành phương tiện tìm mình.

Thời đại hôm nay bày ra trước mắt chúng ta vô số ánh sáng, nhưng không phải ánh sáng nào cũng dẫn đường. Có thứ ánh sáng giống như pháo hoa: rực rỡ, ồn ào, làm mọi người ngước nhìn nhưng chỉ tồn tại trong chốc lát rồi để lại bầu trời tối hơn. Danh tiếng trên mạng, những trào lưu chóng qua, những lời tung hô, những cuộc tranh cãi gây chú ý, những thành công được đo bằng lượt xem và lượt thích rất dễ khiến người ta tưởng đó là ánh sáng. Nhưng ánh sáng Nước Trời không phải pháo hoa. Ánh sáng ấy âm thầm như ngọn đèn trước Nhà Tạm, không chói mắt nhưng bền bỉ. Đó là ánh sáng của một người mẹ thức đêm chăm con bệnh mà chẳng ai biết. Là ánh sáng của một người cha trung thực, từ chối lợi nhuận bất chính dù gia đình còn khó khăn. Là ánh sáng của một tu sĩ trung thành với giờ cầu nguyện trong những ngày khô khan. Là ánh sáng của một người trẻ dám sống trong sạch giữa môi trường đầy cám dỗ. Là ánh sáng của một người bị xúc phạm nhưng không trả thù. Là ánh sáng của người âm thầm phục vụ, không chụp hình, không kể công, không đòi ghi nhận. Thế gian có thể không chú ý những điều ấy, nhưng đó là ánh sáng của Nước Trời, ánh sáng không tắt khi tiếng vỗ tay chấm dứt. Người khôn ngoan không chạy theo mọi ánh sáng lấp lánh. Họ biết nhìn hoa trái, biết chờ đợi, biết kiểm chứng và biết trở về với sự thinh lặng. Trong một thế giới càng ngày càng ồn, thinh lặng trở thành điều kiện của khôn ngoan. Không có thinh lặng, con người chỉ phản ứng chứ không suy nghĩ; chỉ hấp thụ ý kiến người khác chứ không nghe được tiếng lương tâm; chỉ chạy theo dòng tin tức mà không biết mình đang đi đâu. Chúa Giêsu nhiều lần rút vào nơi thanh vắng để cầu nguyện. Nếu chính Người còn dành thời giờ ở riêng với Chúa Cha, chúng ta càng không thể sống khôn ngoan nếu không biết dừng lại.

Tìm cho bằng được đức khôn ngoan đòi chúng ta phải chấp nhận trả giá. Không ai trở nên khôn ngoan chỉ nhờ đọc vài câu hay hay. Khôn ngoan được hình thành qua cầu nguyện, kinh nghiệm, thất bại, sự sửa dạy và lòng trung tín lâu dài. Có những bài học chỉ hiểu được sau khi ta đã đau. Có những điều cha mẹ từng dạy, mãi đến khi làm cha mẹ ta mới thấu. Có những lời Tin Mừng từng nghe nhiều lần, nhưng chỉ khi đi qua một mất mát ta mới thấy chúng thật. Đau khổ không tự động làm con người khôn ngoan; có người đau khổ rồi trở nên cay đắng. Chỉ khi đau khổ được mang vào trong ánh sáng của Chúa, nó mới trở thành trường học của khôn ngoan. Người khôn ngoan không lãng phí vết thương. Họ không để những gì đã xảy ra biến mình thành người độc ác, nhưng xin Chúa dùng nó để làm trái tim mình sâu hơn, mềm hơn và cảm thông hơn. Họ học từ sai lầm thay vì che giấu hay đổ lỗi. Họ dám thú nhận: “Tôi đã chọn sai. Tôi đã làm tổn thương người khác. Tôi cần thay đổi.” Khả năng nhận sai là dấu hiệu của trưởng thành, không phải yếu đuối. Người ngu dại luôn tìm lý do để chứng minh mình đúng; người khôn ngoan tìm sự thật ngay cả khi sự thật làm họ xấu hổ. Họ biết mất mặt trước con người còn nhẹ hơn mất linh hồn trước Thiên Chúa.

Để tìm được đức khôn ngoan, trước hết phải kính sợ Chúa, vì “kính sợ Đức Chúa là khởi đầu của sự khôn ngoan.” Kính sợ Chúa không phải là run rẩy trước một vị Thiên Chúa thích trừng phạt, nhưng là ý thức sự thánh thiện, cao cả và tình yêu của Người. Đó là nỗi sợ làm tổn thương mối tương quan với Đấng đã yêu mình. Người con yêu cha mẹ không chỉ tránh điều sai vì sợ bị phạt, nhưng vì không muốn làm cha mẹ buồn. Người Kitô hữu kính sợ Chúa là người không dám coi nhẹ tội lỗi, không vì thấy nhiều người làm mà cho rằng điều sai trở thành đúng, không lấy lòng thương xót làm cớ để trì hoãn hoán cải. Họ biết Chúa nhân từ nhưng cũng biết tình yêu chân thật luôn mời gọi biến đổi. Kính sợ Chúa làm cho con người được tự do khỏi nỗi sợ dư luận. Khi biết mình phải trả lời trước mặt Thiên Chúa, người ta bớt lệ thuộc vào ánh mắt thiên hạ. Họ không cần làm điều sai để được chấp nhận. Họ có thể đứng một mình nếu cần thiết, vì biết mình không cô độc. Bao nhiêu thỏa hiệp bắt đầu từ việc sợ mất lòng người hơn sợ mất lòng Chúa. Bao nhiêu người biết điều đúng nhưng không dám làm vì sợ bị chê cười, mất cơ hội, mất quan hệ hay mất vị trí. Đức khôn ngoan cho ta sức mạnh để trả giá cho lương tâm.

Kế đến, phải yêu mến và suy niệm Lời Chúa. Đức Giêsu kết thúc các dụ ngôn bằng hình ảnh một kinh sư được học hỏi về Nước Trời, biết lấy ra từ kho tàng của mình cả cái mới lẫn cái cũ. Người môn đệ khôn ngoan không khinh thường truyền thống nhưng cũng không đóng cửa trước điều mới mẻ Thiên Chúa đang thực hiện. Họ biết nhận ra sự liên tục trong chương trình cứu độ, biết đem kho tàng đức tin áp dụng vào những hoàn cảnh mới. Lời Chúa là ngọn đèn soi cho bước chân, nhưng một ngọn đèn chỉ có ích khi được thắp lên và mang theo. Kinh Thánh không phải vật trang trí trong gia đình, cũng không chỉ là sách dùng khi đi lễ. Đó là trường dạy khôn ngoan. Khi đọc Lời Chúa mỗi ngày, tâm trí chúng ta dần được uốn theo tư tưởng của Đức Kitô. Ta bắt đầu nhìn người nghèo khác đi, nhìn kẻ thù khác đi, nhìn tiền bạc, quyền lực, đau khổ và thành công khác đi. Những câu Lời Chúa được ghi nhớ sẽ trở thành tiếng nói cảnh tỉnh trong giờ cám dỗ, nâng đỡ lúc thất vọng và soi sáng khi phân vân. Người không để Lời Chúa định hình tâm trí sẽ bị những tiếng nói khác định hình: quảng cáo, dư luận, mạng xã hội, tham vọng và sợ hãi. Không ai có tâm trí hoàn toàn trung lập. Nếu không được Tin Mừng nuôi dưỡng, ta sẽ dễ suy nghĩ theo tinh thần thế gian mà không nhận ra.

Đức khôn ngoan cũng lớn lên qua đời sống cầu nguyện. Cầu nguyện không phải xin Chúa làm theo ý mình, nhưng là để ý mình được hòa hợp với ý Chúa. Có những lúc chúng ta đến với Chúa chỉ để xin Người đóng dấu chấp thuận cho quyết định đã có sẵn. Ta nói là phân định nhưng thực ra chỉ tìm một lý do đạo đức để làm điều mình muốn. Cầu nguyện chân thật đòi ta phải đặt mọi khả năng trước Chúa và sẵn sàng nghe câu trả lời không giống mong đợi. Đức Maria là ngai tòa Đấng Khôn Ngoan vì Mẹ có một tâm hồn lắng nghe và sẵn sàng thưa: “Xin Chúa cứ làm cho tôi như lời sứ thần nói.” Mẹ không hiểu hết con đường phía trước, nhưng Mẹ tin Đấng kêu gọi. Mẹ ghi nhớ và suy đi nghĩ lại trong lòng. Sự khôn ngoan của Mẹ không phải biết trước mọi chi tiết, nhưng là trung thành trong từng bước. Tại Cana, Mẹ nhận ra nhu cầu trước khi người khác lên tiếng. Dưới chân thập giá, Mẹ đứng vững khi mọi sự như sụp đổ. Trong Nhà Tiệc Ly, Mẹ kiên trì cầu nguyện với các môn đệ. Mẹ dạy chúng ta rằng khôn ngoan không phải luôn có lời giải thích, nhưng là biết giữ lòng trung tín ngay cả khi chưa hiểu.

Muốn có đức khôn ngoan, còn phải biết tìm lời cố vấn nơi những người đáng tin. Thiên Chúa thường hướng dẫn chúng ta qua cộng đoàn, cha mẹ, người đồng hành thiêng liêng, những người có kinh nghiệm và những người dám nói thật. Một quyết định càng lớn càng không nên được đưa ra chỉ dựa trên cảm xúc. Chọn ơn gọi, lập gia đình, thay đổi công việc, bước vào một mối quan hệ, nhận một sứ vụ hay giải quyết xung đột đều cần cầu nguyện, thời gian và sự cố vấn. Người khôn ngoan không ngại hỏi. Họ không xem việc cần giúp đỡ là dấu hiệu kém cỏi. Trái lại, chỉ người kiêu ngạo mới nghĩ mình không cần ai. Tuy nhiên, cũng cần chọn người để nghe. Không phải ai nói tự tin cũng là người khôn ngoan. Không phải người có nhiều người theo dõi là người đáng tin. Cần xem hoa trái đời sống của họ, sự trung thực, khiêm tốn, lòng kính sợ Chúa và khả năng tôn trọng tự do của ta. Người cố vấn tốt không quyết định thay chúng ta, không thao túng hay làm ta lệ thuộc, nhưng giúp ta nhìn rõ sự thật và chịu trách nhiệm về lựa chọn của mình.

Một dấu chỉ khác của đức khôn ngoan là biết đủ. Thế gian liên tục nói rằng ta còn thiếu: thiếu tiền, thiếu đồ dùng, thiếu trải nghiệm, thiếu nhan sắc, thiếu sự công nhận. Nền kinh tế tiêu thụ sống bằng cách làm con người bất mãn. Khi một món đồ vừa được mua, món khác đã xuất hiện. Khi đạt một vị trí, ta lại nhìn lên vị trí cao hơn. Khi có một lời khen, ta lại cần thêm nhiều lời khen khác. Nếu không có sự khôn ngoan, đời người trở thành cuộc chạy đua không điểm dừng. Biết đủ không phải là thiếu chí tiến thủ hay chấp nhận lười biếng, nhưng là biết giới hạn của nhu cầu và tự do khỏi lòng tham. Người biết đủ có thể vui với bữa ăn đơn sơ, biết ơn một ngày bình thường, trân trọng người đang ở bên cạnh và dùng những gì mình có cách tốt đẹp. Họ không trì hoãn hạnh phúc cho đến khi mọi điều hoàn hảo. Họ hiểu rằng kho báu không ở trong việc sở hữu thật nhiều, nhưng trong khả năng yêu thật sâu. Một người có ít nhưng bình an giàu hơn người có nhiều mà lúc nào cũng sợ mất. Một gia đình đơn sơ nhưng biết cầu nguyện, trò chuyện và tha thứ giàu hơn một ngôi nhà sang trọng đầy lạnh lẽo. Một người không nổi tiếng nhưng sống ngay lành trước mặt Chúa có giá trị hơn người được cả thế giới tung hô mà linh hồn trống rỗng.

Tìm cho bằng được đức khôn ngoan cũng có nghĩa là học cách sử dụng thời gian. Thời gian là tài sản quý giá nhưng thường bị tiêu xài hoang phí nhất. Ta có thể biết số tiền trong tài khoản nhưng không biết mình còn bao nhiêu ngày sống. Ta tiết kiệm tiền nhưng lại phung phí hàng giờ vào những điều vô ích. Ta nói không có thời gian cầu nguyện, thăm cha mẹ, chơi với con hay phục vụ người nghèo, nhưng lại có thể dành rất nhiều thời gian cho điện thoại và những cuộc tranh cãi không đem lại ích lợi. Người khôn ngoan không sống vội nhưng sống có mục đích. Họ biết phân biệt việc khẩn cấp với việc quan trọng. Có những việc luôn reo chuông đòi chú ý nhưng không có giá trị lâu dài; có những việc âm thầm như cầu nguyện, chăm sóc sức khỏe, nuôi dưỡng gia đình và vun trồng tình bạn lại dễ bị trì hoãn. Một ngày nào đó, người ta hiếm khi hối tiếc vì đã không làm thêm vài giờ, nhưng có thể đau đớn vì đã không dành thời gian cho người mình yêu. Sống khôn ngoan là thường xuyên tự hỏi: “Điều tôi đang làm có đáng với một phần đời không bao giờ lấy lại được không?”

Người khôn ngoan còn biết giữ miệng lưỡi. Có những vết thương thân xác sẽ lành, nhưng lời nói có thể ở lại trong tâm hồn người khác nhiều năm. Trong thời đại mạng xã hội, một lời thiếu suy nghĩ có thể lan rất xa, làm tổn hại danh dự và phá hủy tương quan. Khôn ngoan không phải luôn nói hết điều mình biết, mà là nói điều cần, đúng lúc, đúng cách và vì mục đích tốt. Sự thật không trao cho ta quyền làm nhục. Có những người tự hào mình thẳng tính nhưng thực ra chỉ thiếu bác ái. Có những lời đúng về nội dung nhưng sai về thời điểm và cách diễn đạt. Trước khi nói, cần hỏi: điều này có thật không, có cần không, có ích không và có được nói với tình yêu không? Người khôn ngoan cũng không dễ tin và truyền mọi thông tin. Họ kiểm chứng trước khi chia sẻ, vì hiểu rằng tin giả có thể giết chết danh dự, gây hoang mang và tạo chia rẽ. Họ không dùng mạng xã hội như nơi trút giận hay phán xét, nhưng ý thức rằng ngay cả những gì viết sau màn hình cũng phải chịu trách nhiệm trước mặt Chúa.

Tuy nhiên, đức khôn ngoan Kitô giáo không thể bị thu nhỏ thành một bộ kỹ năng sống. Đích điểm của khôn ngoan là tìm và chọn Thiên Chúa. Kho báu trong ruộng và viên ngọc quý trước hết là chính Đức Giêsu và Nước của Người. Có thể chúng ta đã ở trong Giáo Hội nhiều năm nhưng chưa thật sự khám phá kho báu. Có thể ta đã lãnh nhận các bí tích, thuộc nhiều kinh, tham gia nhiều sinh hoạt nhưng Chúa vẫn chỉ là một phần phụ trong cuộc sống. Ta giữ đạo theo thói quen, làm điều đạo đức để yên lương tâm, nhưng chưa để Tin Mừng đảo lộn các giá trị và lựa chọn của mình. Gặp được kho báu không chỉ là có thêm một sở thích tôn giáo, nhưng là để Chúa trở thành trung tâm. Khi ấy, mọi sự được quy hướng về Người. Người Kitô hữu không chỉ đi lễ rồi trở lại sống như mọi người, nhưng để Thánh lễ biến đổi cách mình làm việc, sử dụng tiền bạc, đối xử với người yếu thế và giải quyết xung đột. Họ không chỉ đọc Kinh Thánh để biết, nhưng để vâng phục. Họ không chỉ gọi Đức Giêsu là Chúa bằng môi miệng, nhưng trao cho Người quyền định hướng đời mình.

Có người sẽ hỏi: liệu có đáng không khi phải từ bỏ nhiều thứ vì Nước Trời? Tin Mừng trả lời bằng niềm vui của hai người tìm thấy kho báu. Người ta chỉ tiếc nuối khi chưa thấy giá trị của điều mình nhận. Đứa trẻ khóc khi cha mẹ lấy khỏi tay nó một vật nguy hiểm vì nó chưa hiểu. Chúng ta cũng nhiều lần nghĩ Chúa lấy mất hạnh phúc khi Người mời ta từ bỏ một điều sai trái. Nhưng Thiên Chúa không phải là kẻ cạnh tranh với hạnh phúc con người. Người là nguồn của hạnh phúc. Những giới hạn Người đặt ra không nhằm làm đời ta nghèo đi nhưng bảo vệ ta khỏi những gì phá hủy. Cá chỉ sống khi ở trong nước; ra khỏi nước nó có thể tưởng mình tự do nhưng đang chết. Con người chỉ thật sự tự do khi sống trong sự thật và tình yêu của Thiên Chúa. Tội lỗi hứa tự do nhưng trao xiềng xích; Tin Mừng đòi kỷ luật nhưng dẫn tới tự do. Có những điều Chúa yêu cầu ta bỏ vì Người thấy điều ta chưa thấy. Có những cánh cửa Người đóng vì phía sau là nguy hiểm. Có những lời cầu xin Người chưa đáp vì điều ta xin quá nhỏ so với điều Người muốn ban. Đức khôn ngoan là tin rằng Thiên Chúa biết điều gì tốt cho ta hơn chính ta.

Chúng ta cũng cần nhận ra rằng kho báu đôi khi được chôn giấu trong những hoàn cảnh rất bình thường. Nước Trời không chỉ xuất hiện trong những biến cố phi thường. Nó ẩn trong bổn phận hằng ngày, trong một người khó yêu, trong căn bệnh, trong công việc âm thầm, trong một thất bại hay một giai đoạn chờ đợi. Có người đi tìm Chúa ở những nơi xa xôi nhưng không nhận ra Người đang hiện diện trong người thân cần được lắng nghe. Có người mong một sứ vụ lớn nhưng coi thường những việc nhỏ được giao. Có người chờ một cảm xúc sốt sắng đặc biệt nhưng bỏ qua sự trung tín đơn sơ mỗi ngày. Kho báu thường được bọc trong lớp đất rất tầm thường. Đức Giêsu ở Nadarét ba mươi năm trong đời sống ẩn dật. Người đến trong hình dáng một trẻ thơ nghèo, một người thợ mộc, một tử tội trên thập giá và hôm nay trong tấm bánh nhỏ bé. Ai chỉ tìm sự hào nhoáng sẽ bỏ lỡ Người. Người khôn ngoan có đôi mắt đức tin để nhận ra sự hiện diện của Chúa trong điều bé nhỏ. Họ biết một việc làm với tình yêu có giá trị lớn hơn một công trình vang dội được thực hiện để tìm mình. Một kinh Kính Mừng đọc với lòng chân thành, một ly nước trao cho người khát, một lời an ủi, một sự kiên nhẫn, một việc bổn phận được chu toàn có thể là những viên ngọc của Nước Trời.

Nhiều người sống tầm thường và buồn tẻ không hẳn vì đời họ thiếu cơ hội, nhưng vì họ chưa tìm thấy điều đủ lớn để sống cho. Khi không có một kho báu đích thực, con người dễ lao vào những thú vui nhỏ để quên khoảng trống. Họ sống từ cuối tuần này đến cuối tuần khác, từ món đồ này đến món đồ khác, từ cuộc vui này đến cuộc vui khác, nhưng không biết đời mình hướng về đâu. Chúa Giêsu không đến chỉ để làm cuộc đời dễ chịu hơn, nhưng để trao một ý nghĩa lớn hơn. Người mời ta tham dự vào sứ mạng yêu thương và cứu độ của Người. Một đời sống có Chúa không nhất thiết ít thử thách hơn, nhưng không còn vô nghĩa. Đau khổ có thể trở thành của lễ, công việc thành phục vụ, gia đình thành Hội Thánh tại gia, tuổi già thành thời gian cầu nguyện, bệnh tật thành sự hiệp thông với thập giá, và cái chết thành cánh cửa đi vào sự sống. Chỉ Nước Trời mới mở cho con người một chân trời rộng đến thế.

Bởi vậy, “tìm cho bằng được đức khôn ngoan” không phải là khẩu hiệu nhưng là một quyết định sống. Hãy xin như Salômôn mỗi sáng: “Lạy Chúa, xin ban cho con một tâm hồn biết lắng nghe.” Hãy dành chỗ cho thinh lặng giữa một ngày bận rộn. Hãy đọc một đoạn Lời Chúa và để một câu đi theo mình. Hãy xét mình không chỉ về những việc đã làm, nhưng cả về động cơ sâu kín. Hãy tập hỏi ý Chúa trước những lựa chọn. Hãy tìm người khôn ngoan để xin lời chỉ dẫn. Hãy can đảm từ bỏ một thói quen đang làm linh hồn mình nghèo đi. Hãy sửa chữa một tương quan đang rạn nứt. Hãy trả lại cho gia đình thời gian mình đã để những điều thứ yếu chiếm mất. Hãy bớt một chút tiếng ồn để nghe tiếng lương tâm. Hãy học sống đủ và biết ơn. Hãy chọn điều tồn tại lâu dài thay vì điều chỉ tạo cảm giác tức thời. Hãy nhớ rằng mỗi chọn lựa hôm nay đang xây dựng con người ta sẽ trở thành ngày mai.

Điều đáng sợ không phải là chúng ta chưa khôn ngoan, nhưng là không còn khao khát sự khôn ngoan. Chúa có thể dạy một người khiêm tốn, nhưng rất khó hướng dẫn người nghĩ mình đã biết hết. Salômôn được ban khôn ngoan vì ông nhìn nhận mình “chỉ là một đứa trẻ, không biết cách ăn nói, xử sự.” Càng trưởng thành thật sự, người ta càng ý thức giới hạn. Người nông cạn thường rất chắc chắn; người sâu sắc biết rằng đời sống phức tạp và cần nhiều cầu nguyện. Chúng ta hãy xin Chúa giải thoát mình khỏi sự khôn ngoan theo kiểu thế gian: khôn để giành phần hơn, khôn để tránh thiệt, khôn để che giấu sai lầm, khôn để thao túng người khác. Xin Người ban đức khôn ngoan từ trời cao, “trước là thanh khiết, sau là hiếu hòa, khoan dung, mềm dẻo, đầy từ bi và sinh nhiều hoa thơm trái tốt.”

Sau cùng, chúng ta hãy nhìn lên Đức Maria, Đấng được truyền thống Hội Thánh gọi là Tòa Đấng Khôn Ngoan. Mẹ không có quyền lực trần thế, không sở hữu của cải, không đứng ở vị trí nổi bật, nhưng Mẹ là người phụ nữ khôn ngoan nhất vì đã chọn Thiên Chúa bằng trọn vẹn đời mình. Tiếng “xin vâng” của Mẹ là hành vi khôn ngoan lớn lao: Mẹ đặt kế hoạch của Thiên Chúa trên kế hoạch riêng, tin lời Chúa hơn những tính toán tự nhiên và giữ vững đức tin ngay khi đứng dưới chân thập giá. Xin Mẹ giúp chúng ta không bị mê hoặc bởi những viên ngọc giả của thế gian. Xin Mẹ dạy chúng ta nhận ra Đức Giêsu là kho báu cao quý nhất. Xin Mẹ giúp chúng ta có lòng can đảm bán đi những gì cản trở mình thuộc trọn về Chúa: lòng kiêu ngạo, sự ích kỷ, những đam mê hỗn loạn, thói quen xấu, sự oán giận và nỗi sợ hãi. Xin Mẹ dạy chúng ta biết vui khi hy sinh, vì tin rằng những gì trao cho Chúa không bao giờ mất.

Lạy Chúa, giữa vô vàn tiếng mời gọi, xin cho chúng con nghe được tiếng Chúa. Giữa bao con đường, xin cho chúng con nhận ra đường dẫn đến sự sống. Giữa những giá trị lấp lánh nhưng chóng qua, xin cho chúng con tìm cho bằng được kho báu Nước Trời. Xin đừng để chúng con đánh đổi linh hồn lấy những lợi ích nhỏ bé, đánh mất gia đình vì tham vọng, đánh mất bình an vì hơn thua, đánh mất tình nghĩa vì tự ái, đánh mất sự thật vì sợ hãi, đánh mất Chúa vì thế gian. Xin ban cho chúng con một tâm hồn khôn ngoan, biết lắng nghe, biết phân định và biết chọn điều đẹp lòng Chúa. Xin cho chúng con đủ sáng suốt để thấy điều phải làm, đủ khiêm tốn để nhận sai, đủ can đảm để từ bỏ và đủ kiên trì để trung thành. Xin cho chúng con hiểu rằng chỉ một mình Chúa mới là kho báu không hư mất, viên ngọc không phai mờ và hạnh phúc không bao giờ bị lấy đi. Amen.

Lm. Anmai, CSsR

KHÔN NGOAN ĐỂ NHẬN RA KHO TÀNG NƯỚC TRỜI

Ba dụ ngôn Chúa Giê-su kể trong Tin Mừng hôm nay là phần kết thúc của một chuỗi bảy dụ ngôn về Nước Trời trong chương mười ba Tin Mừng theo thánh Mát-thêu. Sau khi nói về người gieo giống, cỏ lùng trong ruộng, hạt cải và nắm men, Chúa Giê-su tiếp tục dùng những hình ảnh rất gần gũi với đời sống thường ngày để nói về kho báu chôn giấu trong ruộng, viên ngọc quý và chiếc lưới thả xuống biển. Những câu chuyện xem ra đơn sơ, ngắn gọn, nhưng lại chất chứa một lời mời gọi vô cùng sâu xa và quyết liệt: con người phải nhận ra giá trị đích thực của Nước Trời, phải biết chọn lựa Nước Trời và phải dám đánh đổi tất cả để thuộc trọn về Nước Trời. Muốn thực hiện được sự chọn lựa ấy, con người cần có sự khôn ngoan. Không phải thứ khôn ngoan mánh lới, tính toán, luồn lách và tìm lợi ích cho riêng mình theo kiểu thế gian, nhưng là sự khôn ngoan đến từ Thiên Chúa, giúp con người phân biệt điều gì là chính yếu, điều gì là phụ thuộc, điều gì tồn tại vĩnh viễn và điều gì chỉ chóng qua như bóng câu qua cửa sổ. Cuộc đời mỗi người thực chất là một hành trình chọn lựa. Mỗi ngày chúng ta đều phải chọn giữa điều tốt và điều xấu, giữa chân thật và giả dối, giữa yêu thương và ích kỷ, giữa tha thứ và hận thù, giữa Thiên Chúa và những ngẫu tượng mà lòng người tự dựng nên. Có những lựa chọn chỉ ảnh hưởng đến một ngày, một tháng hay một giai đoạn ngắn trong đời; nhưng cũng có những lựa chọn định hình cả cuộc đời và quyết định số phận đời đời của con người. Chọn lựa Nước Trời chính là sự chọn lựa căn bản, sâu xa và quyết định nhất. Bởi vì khi chọn Nước Trời, con người không chỉ chọn một hệ thống luân lý, một số nghi thức tôn giáo hay một lối sống đạo đức bên ngoài, nhưng là chọn chính Thiên Chúa làm gia nghiệp, chọn Đức Giê-su Ki-tô làm đường, làm sự thật và làm sự sống, chọn Tin Mừng làm ánh sáng hướng dẫn từng lời nói, suy nghĩ và hành động của mình.

Dụ ngôn thứ nhất kể về một người gặp được kho báu chôn giấu trong ruộng. Có lẽ người ấy là một nông dân nghèo, một người làm thuê hay một người bình thường đang lao động trên thửa ruộng không thuộc về mình. Ông không chủ ý đi tìm kho báu. Ông chỉ làm công việc quen thuộc mỗi ngày, nhưng trong một khoảnh khắc bất ngờ, ông đã phát hiện điều mà biết bao người khác từng bước qua lại không nhận ra. Có thể nhiều người đã từng đi trên thửa ruộng ấy, từng cày xới, gieo hạt, gặt hái, từng nhìn thấy đất đá, cỏ dại và những dấu vết bình thường, nhưng không ai nhận ra kho báu đang ẩn giấu bên dưới. Chỉ người này, nhờ một cơ duyên đặc biệt, đã khám phá ra giá trị vô song ấy. Niềm vui của ông lớn đến mức ông sẵn sàng về nhà bán tất cả những gì mình có để mua bằng được thửa ruộng. Điều đáng chú ý là Tin Mừng không nói ông bán tài sản với tâm trạng buồn bã, tiếc nuối hay miễn cưỡng, nhưng nói rằng ông “vui mừng” đi bán tất cả. Đó là niềm vui của người biết rằng mình không mất mát, nhưng đang đổi những gì nhỏ bé để lấy điều lớn lao; không đánh mất tài sản, nhưng đang đầu tư toàn bộ đời mình vào một kho tàng không bao giờ hư mất. Người ngoài nhìn vào có thể cho ông là dại dột. Có thể hàng xóm cười nhạo, người thân ngăn cản, bạn bè cho rằng ông đã mất trí vì dám bán nhà cửa, ruộng vườn, gia súc và tất cả những gì ông dành dụm bao năm chỉ để mua một thửa ruộng xem ra chẳng có gì đặc biệt. Nhưng ông biết điều mà người khác không biết. Ông nhìn thấy điều mà người khác không nhìn thấy. Chính sự nhận biết ấy làm cho mọi hy sinh trở thành nhẹ nhàng, mọi mất mát trở thành niềm vui và mọi từ bỏ trở thành một cuộc trao đổi đầy khôn ngoan.

Dụ ngôn thứ hai kể về một thương gia đi tìm ngọc đẹp. Khác với người nông dân tình cờ gặp kho báu, người thương gia này đã chủ động tìm kiếm. Ông am hiểu ngọc quý, biết phân biệt thật giả, biết đánh giá màu sắc, độ trong, độ hiếm và giá trị của từng viên ngọc. Chắc hẳn trong đời buôn bán, ông đã từng nhìn thấy và sở hữu nhiều viên ngọc đẹp. Nhưng ông vẫn chưa thỏa mãn. Ông tiếp tục lên đường, tiếp tục tìm kiếm, tiếp tục thao thức vì biết rằng đâu đó vẫn còn một viên ngọc vượt trên tất cả những gì ông từng gặp. Và rồi ngày ấy đến. Khi nhìn thấy viên ngọc quý, ông lập tức nhận ra đây chính là điều mình đã kiếm tìm suốt đời. Ông cũng ra đi, bán tất cả những gì mình có để mua viên ngọc ấy. Người nông dân và người thương gia có hoàn cảnh khác nhau, hành trình khác nhau và cách khám phá cũng khác nhau, nhưng họ gặp nhau ở một điểm: cả hai đều nhận ra giá trị tuyệt đối của điều mình tìm thấy và đều dám đánh đổi tất cả để sở hữu nó. Một người gặp thấy trong lúc lao động bình thường; người kia gặp thấy sau một hành trình tìm kiếm lâu dài. Có những người gặp Chúa trong một biến cố bất ngờ, một đau khổ, một thất bại, một cuộc gặp gỡ, một lời nói hay một khoảnh khắc thinh lặng. Có những người lại phải tìm kiếm nhiều năm, đi qua không ít hoài nghi, vấp ngã, thử thách và thao thức mới nhận ra khuôn mặt của Chúa. Có người như thánh Phao-lô bị ánh sáng từ trời quật ngã trên đường Đa-mát; có người như thánh Âu-gút-ti-nô phải đi qua biết bao lạc hướng, đam mê và khắc khoải mới có thể thốt lên: “Lạy Chúa, Chúa đã dựng nên chúng con cho Chúa, và tâm hồn chúng con vẫn khắc khoải cho đến khi được nghỉ yên trong Chúa.” Dù đến với Chúa bằng con đường nào, điều quan trọng là khi đã nhận ra Người là kho tàng và viên ngọc quý, con người có dám đặt Người lên trên tất cả hay không.

Thửa ruộng và viên ngọc vốn ở đó, nhưng không phải ai nhìn thấy cũng nhận ra giá trị. Trong cuộc đời cũng thế, Thiên Chúa vẫn hiện diện, Nước Trời vẫn đang ở giữa chúng ta, ân sủng vẫn được ban xuống từng ngày, nhưng nhiều người đi qua mà không nhận ra. Người ta có thể bước vào nhà thờ mà không gặp Chúa; đọc Kinh Thánh mà không để Lời Chúa chạm đến tâm hồn; tham dự Thánh lễ mà lòng vẫn khép kín; rước lễ mà đời sống không biến đổi; sống giữa một gia đình đầy yêu thương mà chỉ nhìn thấy thiếu sót của nhau; gặp người nghèo, người đau khổ, người cô độc mà không nhận ra khuôn mặt của Đức Ki-tô. Có những kho báu được giấu dưới những dáng vẻ rất bình thường. Một người cha già lặng lẽ chờ con về có thể là kho báu mà đến khi mất đi người con mới nhận ra. Một người mẹ âm thầm hy sinh có thể là viên ngọc quý mà người ta đã quá quen nên không còn biết trân trọng. Một người bạn chân thành, một cộng đoàn biết đón nhận, một sức khỏe bình thường, một bữa cơm gia đình, một cơ hội để làm hòa, một lời xin lỗi chưa kịp nói, một ngày còn được sống và còn có thể yêu thương đều là những ân huệ rất lớn. Tuy nhiên, kho báu cao quý nhất vẫn là chính Thiên Chúa. Chỉ trong Thiên Chúa, mọi kho báu khác mới tìm thấy ý nghĩa đích thực. Nếu có tất cả mà mất Chúa, con người vẫn nghèo. Nếu mất nhiều thứ nhưng còn Chúa, con người vẫn còn tất cả. Đức Giê-su đã từng hỏi: “Người ta được cả thế giới mà phải thiệt mất mạng sống, thì nào có lợi gì?” Câu hỏi ấy không chỉ dành cho những người không tin, nhưng còn dành cho mỗi Ki-tô hữu, bởi chúng ta vẫn có thể mang danh người có đạo mà thực tế lại xây dựng cuộc đời trên tiền bạc, danh vọng, quyền lực, thành công và sự nhìn nhận của người khác hơn là trên Thiên Chúa.

“Nước Trời” là nội dung trung tâm trong lời rao giảng của Chúa Giê-su. Ngay khi bắt đầu sứ vụ công khai, Người đã công bố: “Thời kỳ đã mãn, và Triều Đại Thiên Chúa đã đến gần. Anh em hãy sám hối và tin vào Tin Mừng.” “Triều Đại Thiên Chúa” và “Nước Trời” là hai cách diễn tả cùng một thực tại. Thánh Mát-thêu thường dùng cụm từ “Nước Trời”, còn các Tin Mừng khác thường nói “Nước Thiên Chúa”. Nước Trời không phải trước hết là một địa điểm xa xôi ở trên mây, cũng không phải chỉ là phần thưởng người ta nhận được sau khi chết. Nước Trời là quyền thống trị yêu thương của Thiên Chúa, là nơi Thiên Chúa được nhìn nhận là Chúa, nơi thánh ý Người được thực hiện, nơi sự thật chiến thắng dối gian, công lý thắng bất công, tình yêu thắng hận thù, sự sống thắng sự chết và ân sủng thắng tội lỗi. Vì thế, khi Chúa Giê-su đến, Nước Trời đã đến gần. Không chỉ vì Người nói về Nước Trời, nhưng vì chính Người là sự hiện diện sống động của Nước Trời giữa nhân loại. Nơi Đức Giê-su, Thiên Chúa đến gần con người; người tội lỗi được tha thứ; người bệnh được chữa lành; người nghèo được nghe Tin Mừng; người bị loại trừ được phục hồi phẩm giá; người chết được gọi trở về với sự sống. Nơi Người, quyền lực của ma quỷ bị đánh bại, tội lỗi bị vạch mặt và lòng thương xót của Chúa Cha được tỏ bày.

Nước Trời không thể được đo bằng những ranh giới địa lý, những bản đồ chính trị hay những con số thống kê. Nước Trời không phải là một quốc gia trần thế, cũng không phải là một tổ chức tranh giành ảnh hưởng với các quyền lực xã hội. Khi những người Pha-ri-sêu hỏi bao giờ Nước Thiên Chúa đến, Chúa Giê-su trả lời rằng Nước Thiên Chúa không đến như một điều có thể quan sát được, để người ta chỉ vào đây hay kia, bởi vì “Nước Thiên Chúa đang ở giữa các ông”. Nước Trời hiện diện nơi chính Đức Giê-su và nơi những người mở lòng đón nhận Người. Trước tòa Phi-la-tô, Chúa Giê-su cũng khẳng định: “Nước tôi không thuộc về thế gian này.” Người không phủ nhận mình là Vua, nhưng Người cho thấy vương quyền của Người không dựa trên quân đội, bạo lực, tiền bạc hay sự khống chế. Người làm Vua bằng cách phục vụ, làm chứng cho sự thật và hiến mạng sống mình trên thập giá. Ngai của Người là thập giá, vương miện của Người là vòng gai, áo bào của Người là tấm thân bị đánh đòn, quyền trượng của Người là tình yêu tự hiến. Vương quốc ấy quy tụ tất cả những ai thuộc về sự thật, biết lắng nghe tiếng Người và sống theo Tin Mừng. Vì thế, mỗi khi chúng ta nói thật giữa một môi trường đầy gian dối, tha thứ giữa một thế giới thích trả đũa, phục vụ trong âm thầm thay vì tìm tiếng khen, bảo vệ người yếu thế thay vì chạy theo kẻ quyền lực, chúng ta đang để cho Nước Trời lớn lên. Mỗi khi một gia đình biết cầu nguyện, biết nhường nhịn, biết xin lỗi và tha thứ, Nước Trời hiện diện trong gia đình ấy. Mỗi khi một cộng đoàn biết vượt qua chia rẽ, đón nhận khác biệt và cùng nhau tìm ý Chúa, Nước Trời đang được xây dựng. Mỗi khi người Ki-tô hữu sống chân thành, công bằng, bác ái, khiêm nhường giữa đời thường, Nước Trời không còn là một ý tưởng xa xôi nhưng trở thành một thực tại có thể được người khác cảm nhận.

Giáo Hội dạy rằng Nước Thiên Chúa đã khởi đầu nơi trần gian nhưng chưa đạt tới sự viên mãn. Nước ấy đã đến trong Đức Giê-su Ki-tô, đang lớn lên cách âm thầm trong lịch sử và sẽ được hoàn tất khi Người trở lại trong vinh quang. Đây là chiều kích “đã có” nhưng “chưa hoàn tất” của Nước Trời. Nước Trời đã hiện diện bởi Đức Ki-tô đã đến, đã chết, đã sống lại, đã chiến thắng tội lỗi và sự chết. Nhưng Nước Trời chưa thành toàn, bởi thế giới vẫn còn chiến tranh, bạo lực, bất công, bệnh tật, đau khổ và tội lỗi. Trong chính lòng mỗi người, ánh sáng và bóng tối vẫn còn giằng co. Vì thế Chúa Giê-su dạy chúng ta cầu nguyện mỗi ngày: “Xin cho Nước Cha trị đến, ý Cha thể hiện dưới đất cũng như trên trời.” Chúng ta không cầu xin như thể Nước Chúa hoàn toàn vắng bóng, nhưng cầu xin để quyền thống trị của Chúa được lớn lên trong lòng mình, trong gia đình, trong Giáo Hội và trong xã hội. Mỗi lần đọc lời kinh ấy, chúng ta cũng phải tự hỏi: tôi có thực sự muốn Nước Chúa trị đến không, hay chỉ muốn ý riêng mình được thực hiện? Tôi có muốn Chúa làm Vua trong đời tôi không, hay vẫn muốn giữ quyền kiểm soát mọi sự? Tôi có dám để Tin Mừng chất vấn lối sống, những tương quan, tham vọng, cách sử dụng tiền bạc và quyền lực của mình không? Không thể thành thật cầu “Nước Cha trị đến” mà lại đóng cửa lòng trước người nghèo. Không thể xin “ý Cha thể hiện” mà cứ nhất quyết bảo vệ cái tôi. Không thể tuyên xưng Chúa là Vua mà vẫn để tiền bạc, danh vọng, thú vui hay dư luận cai trị tâm hồn.

Công đồng Vaticanô II dạy rằng Vương Quốc Thiên Chúa đã hiện diện cách mầu nhiệm ở trần gian và sẽ được kiện toàn khi Chúa đến. Điều đó giúp người Ki-tô hữu tránh hai thái cực. Một bên là thái độ chỉ nghĩ đến thiên đàng mai sau mà thờ ơ với trách nhiệm hôm nay; bên kia là thái độ muốn xây dựng một thiên đường trần thế bằng sức riêng con người mà quên rằng sự viên mãn chỉ có thể đến từ Thiên Chúa. Người môn đệ Đức Ki-tô phải vừa hướng lòng về quê trời, vừa dấn thân xây dựng trần thế theo tinh thần Tin Mừng. Chúng ta không được coi thường cuộc sống hiện tại, vì lịch sử này chính là nơi hạt giống Nước Trời được gieo trồng. Những việc lành chúng ta thực hiện, những hy sinh âm thầm, những giọt nước mắt vì yêu thương, những cố gắng xây dựng công lý và hòa bình đều không vô nghĩa. Chúng không tự mình tạo nên Nước Trời, nhưng được Thiên Chúa thanh luyện, đón nhận và đưa vào sự viên mãn của Vương Quốc. Một ly nước trao cho người khát, một lần thăm viếng người đau yếu, một lời an ủi dành cho người thất vọng, một sự trung tín giữa những cám dỗ, một hy sinh không ai biết đến đều có giá trị đời đời khi được thực hiện trong tình yêu. Chính nơi những điều nhỏ bé ấy, Nước Trời đang âm thầm lớn lên như hạt cải và thấm vào đời như nắm men.

Lịch sử Giáo Hội đã chứng kiến biết bao con người nhận ra Nước Trời là kho báu vô giá và dám đánh đổi mọi sự để thuộc về Chúa. Các Tông đồ đã bỏ thuyền, bỏ lưới, bỏ cha mẹ và nghề nghiệp để theo Đức Giê-su. Thánh Phanxicô Assisi từ bỏ gia sản, danh vọng và cuộc sống giàu sang để sống nghèo với Đức Ki-tô nghèo. Thánh Antôn vào sa mạc, từ bỏ mọi của cải để tìm kiếm một mình Thiên Chúa. Thánh Têrêsa Hài Đồng Giê-su chọn con đường thơ ấu thiêng liêng, âm thầm hiến dâng từng việc nhỏ vì tình yêu. Biết bao nhà truyền giáo rời quê hương, ngôn ngữ, văn hóa và những bảo đảm quen thuộc để đem Tin Mừng đến những vùng đất xa lạ. Đặc biệt, các Thánh Tử Đạo đã minh chứng cách hùng hồn rằng so với Nước Trời, mọi bổng lộc trần gian chỉ là tro bụi. Các ngài không coi thường sự sống, nhưng bởi nhận ra sự sống đời đời lớn hơn mạng sống chóng qua, nên đã không phản bội Đức Ki-tô. Người ta có thể tịch thu tài sản, giam cầm thân xác, tra tấn và giết chết các ngài, nhưng không thể cướp mất kho tàng đức tin trong lòng. Các ngài đã thực sự sống lời Chúa: “Kho tàng của anh ở đâu, thì lòng anh ở đó.” Kho tàng của các ngài không nằm ở quyền lợi, địa vị hay sự an toàn, nhưng nằm nơi Đức Ki-tô. Vì thế, dù mất tất cả, các ngài vẫn không mất niềm vui. Máu các ngài đổ ra không phải là thất bại, nhưng trở thành hạt giống làm nảy sinh các Ki-tô hữu.

Tuy nhiên, đánh đổi tất cả để có Nước Trời không nhất thiết có nghĩa là mọi người đều phải bỏ nhà cửa, nghề nghiệp hay gia đình. Điều Chúa đòi hỏi trước hết là sự tự do nội tâm, nghĩa là không để bất cứ thụ tạo nào chiếm vị trí chỉ thuộc về Thiên Chúa. Một người có thể sở hữu nhiều tài sản mà không bị tài sản chiếm hữu, nếu biết dùng của cải để phục vụ và chia sẻ. Ngược lại, một người có rất ít nhưng lòng vẫn có thể bị trói buộc bởi lòng tham, ghen tị và ích kỷ. Từ bỏ theo Tin Mừng không chỉ là rời bỏ những vật bên ngoài, nhưng còn là từ bỏ cái tôi, những thành kiến, sự tự ái, nhu cầu luôn luôn đúng, thói quen xét đoán và khát vọng được người khác tôn vinh. Có khi bán tất cả để mua kho báu chính là dám từ bỏ một mối quan hệ tội lỗi, một cách làm ăn bất chính, một thói quen xấu, một lòng hận thù kéo dài nhiều năm hay một tham vọng đang hủy hoại lương tâm. Có khi viên ngọc quý chỉ có thể được sở hữu khi người ta dám xin lỗi, làm hòa, trả lại điều đã chiếm đoạt, sửa chữa một sai lầm hoặc chấp nhận bước ra khỏi vùng an toàn để thực hiện điều Chúa mời gọi. Giá của Nước Trời không phải là tiền bạc, bởi ân sủng không thể mua bán. Giá ấy chính là toàn bộ con người. Chúa không chỉ xin một phần thời gian, một phần của cải hay một vài việc đạo đức, nhưng xin trái tim. Người không muốn đứng bên lề cuộc đời chúng ta như một vị khách thỉnh thoảng được mời vào, nhưng muốn trở thành trung tâm và nền tảng của mọi sự.

Người nông dân và người thương gia đều “bán tất cả”, nhưng họ không hề trở nên nghèo hơn. Họ trở nên giàu theo một nghĩa mới. Đây chính là nghịch lý của Tin Mừng: ai giữ mạng sống mình thì sẽ mất, còn ai liều mất mạng sống vì Chúa thì sẽ tìm được; ai muốn làm lớn phải trở nên người phục vụ; ai hạ mình xuống sẽ được nâng lên; ai cho đi sẽ được nhận lại; ai chết đi cho cái tôi sẽ sinh nhiều hoa trái. Người đời thường nghĩ hạnh phúc nằm ở việc tích lũy, chiếm hữu và giữ chặt; Tin Mừng dạy rằng hạnh phúc được tìm thấy khi con người biết hiến thân. Một bàn tay nắm chặt có thể giữ được một ít, nhưng cũng không thể nhận thêm điều gì. Chỉ khi mở tay ra, con người mới có thể đón nhận. Người môn đệ không từ bỏ vì ghét bỏ thế gian, cũng không hy sinh vì khinh thường những điều tốt đẹp Chúa ban. Họ từ bỏ vì đã gặp được một tình yêu lớn hơn. Khi chưa gặp kho báu, người ta sẽ thấy việc bán tất cả là điên rồ. Khi chưa cảm nghiệm tình yêu Đức Ki-tô, người ta sẽ thấy đời sống cầu nguyện, khiết tịnh, khó nghèo, vâng phục, phục vụ và hy sinh là nặng nề. Nhưng khi đã bị tình yêu Chúa chinh phục, con người có thể nói như thánh Phao-lô: “Tôi coi tất cả là thiệt thòi so với mối lợi tuyệt vời là được biết Đức Ki-tô Giê-su, Chúa của tôi.” Chỉ tình yêu mới giải thích được sự từ bỏ của các thánh. Không ai có thể trung thành lâu dài chỉ bằng ý chí hay kỷ luật. Người ta chỉ có thể dâng tất cả khi nhận ra mình đã được Thiên Chúa yêu trước và chính Người đã trao ban tất cả cho mình.

Dụ ngôn chiếc lưới đưa chúng ta đến một khía cạnh khác của Nước Trời. Chiếc lưới được thả xuống biển và gom được đủ thứ cá. Khi lưới đầy, người ta kéo lên bãi, ngồi nhặt cá tốt cho vào giỏ, còn cá xấu thì vứt ra ngoài. Chúa Giê-su giải thích rằng vào ngày tận thế, các thiên thần sẽ xuất hiện và tách biệt kẻ xấu khỏi người công chính. Nếu hai dụ ngôn đầu nói về giá trị tuyệt đối của Nước Trời và sự quyết liệt cần có để chiếm lấy, thì dụ ngôn thứ ba nhắc đến tính nghiêm túc của sự chọn lựa. Thiên Chúa kiên nhẫn và giàu lòng thương xót, nhưng lòng thương xót không có nghĩa là điều thiện và điều ác cuối cùng cũng như nhau. Chúa cho con người thời gian để hoán cải, nhưng thời gian ấy không kéo dài vô tận. Có một ngày chiếc lưới sẽ được kéo lên. Có một ngày lịch sử mỗi người sẽ kết thúc. Có một ngày mọi mặt nạ rơi xuống, mọi điều ẩn giấu được tỏ lộ và mỗi người phải trả lời trước Thiên Chúa về cách mình đã sử dụng tự do, thời gian, khả năng và ân huệ được trao ban.

Hình ảnh chiếc lưới gom đủ thứ cá cũng giúp chúng ta hiểu về Giáo Hội trong thời gian hiện tại. Giáo Hội không phải là cộng đoàn gồm toàn những người hoàn hảo, nhưng là nơi quy tụ những con người đang trên đường hoán cải. Trong chiếc lưới ấy có những người thánh thiện và những người yếu đuối, có người quảng đại và người ích kỷ, có người nhiệt thành và người nguội lạnh. Thậm chí trong chính mỗi người cũng có cả cá tốt và cá xấu, cả ánh sáng và bóng tối, cả lòng quảng đại lẫn ích kỷ. Vì thế, dụ ngôn không cho phép chúng ta tự đặt mình vào vị trí của các thiên thần để phân loại và kết án người khác. Việc phân định cuối cùng thuộc về Thiên Chúa. Người biết lòng người và xét xử cách công minh. Phần chúng ta là hoán cải mỗi ngày, là cộng tác với ân sủng để điều tốt lớn lên và điều xấu bị loại trừ. Người tín hữu không thể lấy lòng thương xót của Chúa làm cớ để sống dễ dãi, cũng không được lấy sự phán xét làm lý do để sợ hãi tuyệt vọng. Sự phán xét cuối cùng là lời cảnh tỉnh, nhưng cũng là niềm hy vọng. Nó bảo đảm rằng bất công không kéo dài mãi, nước mắt của người vô tội không bị quên lãng, sự hy sinh âm thầm không trở nên vô ích và sự dữ không có tiếng nói cuối cùng. Ngày tận thế không chỉ là ngày mọi sự sụp đổ, nhưng là ngày Nước Thiên Chúa được tỏ hiện trọn vẹn, ngày chân lý chiến thắng và Thiên Chúa trở nên “mọi sự trong mọi người”.

Nhiều người không thích nghe nói đến ngày phán xét, bởi họ muốn một Thiên Chúa chỉ an ủi mà không đòi hỏi, tha thứ mà không cần hoán cải, yêu thương mà không quan tâm đến sự thật. Nhưng một tình yêu không quan tâm đến thiện ác thì không còn là tình yêu. Người cha yêu con không thể dửng dưng khi thấy con lao vào con đường hủy hoại. Bác sĩ yêu bệnh nhân không thể nói căn bệnh nguy hiểm là chuyện không đáng quan tâm. Thiên Chúa yêu con người nên Người cảnh báo chúng ta về hậu quả của tội lỗi. Người không muốn ai phải hư mất, nhưng muốn mọi người được cứu độ. Chính vì thế, Người trao ban Con Một, gửi các ngôn sứ, ban Lời Chúa, thiết lập các bí tích, kiên nhẫn chờ đợi và không ngừng mời gọi hoán cải. Hỏa ngục không phải là điều Thiên Chúa vui thích chuẩn bị để trừng phạt, nhưng là hậu quả cuối cùng của sự tự do khước từ tình yêu. Chọn lựa Nước Trời là một đề nghị của Chúa Giê-su. Con người có quyền chấp nhận hay từ chối. Thiên Chúa tôn trọng tự do ấy đến cùng, nhưng tự do luôn đi kèm trách nhiệm. Mỗi chọn lựa hôm nay đang âm thầm hình thành con người chúng ta sẽ trở thành trong ngày sau hết.

Để chọn lựa đúng, con người cần sự khôn ngoan. Bài đọc Cựu Ước kể rằng khi vua Sa-lô-môn kế vị vua cha Đa-vít, Thiên Chúa hiện ra trong giấc mộng và nói: “Ngươi cứ xin đi, Ta sẽ ban cho.” Đứng trước một lời đề nghị lớn lao như thế, Sa-lô-môn có thể xin sống lâu, giàu có, chiến thắng kẻ thù hay quyền lực vững bền. Nhưng ông đã không xin những điều ấy. Ông xin một tâm hồn biết lắng nghe để cai trị dân Chúa và phân biệt phải trái. Lời cầu xin này đẹp lòng Thiên Chúa. Chúa ban cho ông một tâm hồn khôn ngoan minh mẫn, và còn ban thêm những điều ông không xin là giàu sang và danh vọng. Sự khôn ngoan của Sa-lô-môn trước hết không phải là kiến thức uyên bác hay khả năng giải quyết những bài toán khó, nhưng là một trái tim biết nghe. Trong Kinh Thánh, khôn ngoan luôn gắn với khả năng lắng nghe Thiên Chúa, nhận ra thánh ý Người và sống theo đường lối Người. Một người có thể thông minh, thành công, có nhiều bằng cấp và kinh nghiệm, nhưng vẫn thiếu khôn ngoan nếu không biết đâu là mục đích cuối cùng của đời mình. Người ta có thể rất giỏi kiếm tiền nhưng không biết giữ gia đình; giỏi tranh luận nhưng không biết yêu thương; giỏi xây dựng hình ảnh nhưng để tâm hồn trống rỗng; giỏi điều khiển người khác nhưng không làm chủ được bản thân. Khôn ngoan theo Tin Mừng là biết sống điều cần sống, biết buông điều cần buông, biết giữ điều phải giữ và biết đặt mọi sự vào đúng trật tự.

Sự khôn ngoan của Thiên Chúa nhiều khi trái ngược với sự khôn ngoan thế gian. Thế gian nói rằng phải giành phần hơn; Chúa dạy hãy chọn chỗ cuối. Thế gian khuyên tích lũy cho mình; Chúa mời gọi chia sẻ. Thế gian đề cao sức mạnh; Chúa tỏ quyền năng trong sự yếu đuối của thập giá. Thế gian coi tha thứ là nhu nhược; Chúa cho thấy tha thứ là sức mạnh giải thoát. Thế gian đánh giá con người qua tiền bạc, địa vị, sắc đẹp và ảnh hưởng; Thiên Chúa nhìn vào trái tim. Thế gian tìm cách thắng người khác; Tin Mừng mời gọi thắng chính mình. Thế gian nói hạnh phúc là được phục vụ; Chúa Giê-su nói hạnh phúc là phục vụ. Bởi đó, sự khôn ngoan của Thiên Chúa đôi khi làm người tín hữu bị coi là ngây thơ, dại dột hay lạc hậu. Người sống ngay thẳng có thể chịu thiệt. Người từ chối hối lộ có thể mất cơ hội. Người bảo vệ sự sống có thể bị chống đối. Người trung thành với hôn nhân có thể phải hy sinh. Người nói sự thật có thể bị loại trừ. Người dấn thân cho người nghèo có thể không được ai biết đến. Nhưng sự dại dột trước mắt thế gian lại là khôn ngoan trước mặt Thiên Chúa, bởi người tín hữu không chỉ nhìn vào lợi ích tức thời mà nhìn đến đời đời.

Con người chỉ sống một lần trên trần gian. Thời gian trôi qua không bao giờ trở lại. Mỗi ngày sống là một hồng ân, nhưng cũng là một trách nhiệm. Chúng ta không biết chiếc lưới đời mình sẽ được kéo lên lúc nào. Vì thế, chọn lựa Nước Trời không thể cứ trì hoãn. Nhiều người nghĩ rằng mình sẽ sống đạo nghiêm túc khi lớn tuổi hơn, sẽ cầu nguyện khi bớt bận, sẽ làm hòa khi thuận tiện, sẽ sửa đổi khi có thời gian, sẽ quan tâm đến linh hồn sau khi đã lo xong mọi chuyện trần thế. Nhưng thực tế, những chuyện trần thế không bao giờ “lo xong”. Hết việc này lại đến việc khác, hết kế hoạch này lại nảy sinh kế hoạch khác. Nếu không chọn Chúa hôm nay, rất có thể ngày mai chúng ta vẫn tiếp tục trì hoãn. Ân sủng được ban trong hiện tại. Hôm nay là ngày cứu độ. Hôm nay là ngày cần mở lòng. Hôm nay là lúc phải hỏi: điều gì đang chiếm vị trí số một trong lòng tôi? Tôi đang sống vì điều gì? Tôi dành những giờ tốt nhất, năng lực lớn nhất và sự quan tâm sâu nhất cho ai? Câu trả lời không nằm ở những lời chúng ta nói, nhưng nơi cách chúng ta sử dụng thời gian, tiền bạc và tự do.

Người Ki-tô hữu là người đã đón nhận hồng ân đức tin để theo Chúa Giê-su. Đức tin không phải là một tấm vé bảo đảm tự động vào Nước Trời, nhưng là một hạt giống cần được chăm sóc và làm sinh hoa trái. Theo Chúa là một hành trình dài, có niềm vui nhưng cũng có thử thách, có ánh sáng nhưng cũng có những đêm tối, có lúc sốt sắng nhưng cũng có lúc khô khan. Người môn đệ phải liên tục chọn lại điều mình đã chọn, phải mỗi ngày đặt Nước Trời lên hàng ưu tiên. Không thể chỉ chọn Chúa một lần trong ngày Rửa Tội, Thêm Sức, Khấn dòng hay chịu chức rồi sau đó sống theo ý riêng. Chọn Chúa là chọn trong từng quyết định nhỏ: chọn trung thực khi có thể gian dối, chọn nhẫn nại khi dễ nổi nóng, chọn lắng nghe khi muốn áp đặt, chọn cầu nguyện khi muốn buông xuôi, chọn phục vụ khi thích được phục vụ, chọn xây dựng khi người khác chia rẽ. Chính những lựa chọn nhỏ lặp đi lặp lại tạo nên hướng đi lớn của đời người. Không ai trở thành thánh trong một ngày, cũng không ai hư mất chỉ vì một khoảnh khắc. Con người dần trở thành điều mình chọn mỗi ngày.

Lấy Nước Trời làm ưu tiên không có nghĩa là bỏ bê bổn phận trần thế. Trái lại, người thực sự thuộc về Nước Trời sẽ sống trách nhiệm hơn trong gia đình, xã hội và công việc. Người ấy hiểu rằng mọi nhiệm vụ đều có thể trở thành nơi gặp Chúa. Một người cha xây dựng Nước Trời khi trung thành, có trách nhiệm và dành thời gian cho con cái. Một người mẹ làm cho Nước Trời lớn lên bằng những hy sinh âm thầm và tình yêu không tính toán. Người công nhân góp phần xây dựng Nước Trời khi làm việc lương thiện. Người chủ doanh nghiệp phục vụ Nước Trời khi tôn trọng phẩm giá người lao động và không chạy theo lợi nhuận bất chính. Người giáo viên gieo hạt giống Nước Trời khi giáo dục bằng sự tận tâm và gương sáng. Người trẻ thuộc về Nước Trời khi biết sử dụng khả năng, thời gian và công nghệ để phục vụ điều thiện thay vì trở thành nô lệ của hưởng thụ và dư luận. Linh mục, tu sĩ sống Nước Trời khi không tìm mình trong sứ vụ, không biến quyền bính thành đặc quyền, không lấy việc phục vụ Chúa để xây dựng hình ảnh cá nhân, nhưng dám tiêu hao đời mình cho đoàn chiên.

Nước Trời phải trở thành tiêu chuẩn cho lời nói và hành động của người tín hữu. Trước một quyết định, chúng ta thường hỏi: việc này có lợi cho tôi không, người khác sẽ nghĩ gì, tôi có bị thiệt không, tôi có đạt được điều mình muốn không? Người môn đệ cần học hỏi thêm: việc này có phù hợp với Tin Mừng không, có làm Chúa vui lòng không, có xây dựng sự hiệp nhất không, có tôn trọng phẩm giá con người không, có giúp Nước Trời lớn lên không? Những câu hỏi ấy sẽ thanh luyện động lực và giúp chúng ta bước ra khỏi sự ích kỷ. Có những việc hợp pháp nhưng chưa chắc hợp với Tin Mừng. Có những lời nói đúng sự thật nhưng được nói với ác ý để làm nhục người khác. Có những thành công được xây dựng trên nỗi đau của tha nhân. Có những hoạt động đạo đức rất rầm rộ nhưng lại nhằm tìm tiếng khen. Có những cuộc tranh luận bảo vệ điều đúng nhưng làm mất tình bác ái. Sự khôn ngoan Nước Trời không chỉ hỏi điều gì được phép, nhưng hỏi điều gì tốt đẹp hơn, điều gì làm chứng cho khuôn mặt của Đức Ki-tô rõ hơn.

Một dấu hiệu cho thấy chúng ta đã thực sự gặp kho báu Nước Trời là niềm vui. Người nông dân “vui mừng” bán tất cả. Niềm vui Ki-tô giáo không đồng nghĩa với việc lúc nào cũng cười nói, không gặp đau khổ hay không có những ngày mệt mỏi. Đó là niềm vui sâu xa của người biết mình được yêu, biết đời mình có ý nghĩa và biết kho tàng cuối cùng không thể bị lấy mất. Người đặt hạnh phúc nơi những điều chóng qua sẽ luôn bất an, bởi tiền bạc có thể mất, sức khỏe có thể suy yếu, danh tiếng có thể đổi thay, người khác có thể quay lưng và sự nghiệp có thể sụp đổ. Nhưng người đặt kho tàng nơi Thiên Chúa có một nền tảng không lay chuyển. Họ có thể khóc nhưng không tuyệt vọng, có thể chịu thiệt nhưng không cay đắng, có thể bị hiểu lầm nhưng không mất bình an, có thể đối diện cái chết mà vẫn hy vọng. Niềm vui ấy không đến từ hoàn cảnh thuận lợi, nhưng từ sự hiện diện của Chúa.

Trái lại, một đời sống đạo chỉ toàn nặng nề, than phiền, xét đoán và sợ hãi có thể cho thấy chúng ta chưa thực sự nhận ra kho báu. Nếu việc cầu nguyện chỉ là gánh nặng, Thánh lễ chỉ là bổn phận phải chu toàn, giới răn chỉ là những điều cấm đoán và hy sinh chỉ là mất mát, có lẽ chúng ta mới nhìn thấy thửa ruộng mà chưa nhìn ra kho báu. Khi gặp được Chúa, mọi sự thay đổi. Cầu nguyện trở thành cuộc gặp gỡ, giới răn trở thành con đường tự do, hy sinh trở thành ngôn ngữ của tình yêu và phục vụ trở thành niềm vui. Người yêu không còn hỏi mình phải làm tối thiểu bao nhiêu, nhưng hỏi có thể làm gì nhiều hơn cho người mình yêu. Đức tin trưởng thành không sống theo kiểu tính toán với Chúa: đi lễ để khỏi mắc tội, làm việc lành để được thưởng, đọc kinh để được ban ơn. Đức tin trưởng thành là đáp trả tình yêu bằng tình yêu, bởi nhận ra rằng chính Chúa đã là phần thưởng.

Muốn có sự khôn ngoan để nhận ra Nước Trời, chúng ta cần một đời sống cầu nguyện và lắng nghe Lời Chúa. Sa-lô-môn xin một tâm hồn biết lắng nghe. Lòng người thời nay thường bị lấp đầy bởi tiếng ồn: tin tức, mạng xã hội, những lời bình phẩm, nhu cầu phải phản ứng ngay và khát vọng được chú ý. Khi không còn thinh lặng, con người khó nghe được tiếng Chúa. Khi chỉ lắng nghe đám đông, chúng ta dễ lấy tiêu chuẩn thế gian làm tiêu chuẩn sống. Cầu nguyện không làm chúng ta trốn khỏi thực tại, nhưng giúp nhìn thực tại bằng ánh mắt của Thiên Chúa. Trong cầu nguyện, chúng ta học nhận ra kho báu ẩn sau những hoàn cảnh bình thường, hiểu điều Chúa muốn nơi một biến cố và phân biệt đâu là tiếng của Thánh Thần, đâu là tiếng của cái tôi. Lời Chúa giống như ngọn đèn soi bước, giúp chúng ta không bị lừa bởi vẻ hào nhoáng bên ngoài. Nhiều điều trông như ngọc quý nhưng thực ra chỉ là thủy tinh; nhiều điều bị thế gian coi thường lại là kho báu trước mặt Chúa. Chỉ ánh sáng Tin Mừng mới giúp chúng ta phân biệt.

Các bí tích, nhất là Bí tích Thánh Thể và Hòa Giải, cũng là những kho báu vô giá mà chúng ta có nguy cơ trở nên quá quen thuộc. Biết bao người đã hy sinh mạng sống chỉ để bảo vệ Thánh Thể, trong khi chúng ta có thể tham dự Thánh lễ cách hờ hững. Biết bao người khao khát được xưng tội, được nghe lời tha thứ của Chúa, còn chúng ta lại trì hoãn vì tự ái hoặc dửng dưng. Trong một tấm bánh nhỏ bé, chính Đức Ki-tô Phục Sinh trao ban toàn thân mình. Dưới những dấu chỉ bình thường, kho báu lớn nhất của Giáo Hội đang hiện diện. Chỉ đôi mắt đức tin mới nhận ra. Mỗi Thánh lễ là lời nhắc rằng Chúa đã bán tất cả để mua chúng ta. Người đã từ bỏ vinh quang, mang lấy thân phận tôi đòi, trở nên nghèo khó, chịu nhục nhã, hiến mạng trên thập giá để cứu chuộc con người. Trước khi mời gọi chúng ta bán tất cả để có Nước Trời, chính Đức Giê-su đã trao tất cả để có được chúng ta. Trong mắt Người, mỗi linh hồn là một viên ngọc quý đáng để Người đổ máu. Vì thế, đời sống Ki-tô hữu không khởi đi từ nỗ lực tìm kiếm Thiên Chúa của con người, nhưng từ việc nhận ra mình đã được Thiên Chúa tìm kiếm, yêu thương và cứu chuộc.

Cũng cần nhận ra rằng Nước Trời là kho báu được trao ban nhưng đồng thời phải được tìm kiếm. Ân sủng luôn đi trước, nhưng con người phải cộng tác. Người nông dân có thể phát hiện kho báu nhưng nếu không bán tài sản và mua thửa ruộng, kho báu vẫn không thuộc về ông. Người thương gia có thể nhận ra viên ngọc nhưng nếu không hành động, ông vẫn chỉ là người đứng nhìn. Đức tin không chỉ là hiểu biết nhưng đòi chọn lựa và hành động. Có người biết rất nhiều giáo lý nhưng không sống Tin Mừng; nghe nhiều bài giảng nhưng không thay đổi; cảm động trước những gương thánh thiện nhưng không dám từ bỏ tội lỗi. Biết kho báu ở đâu mà không đào lên thì cũng như chưa biết. Nhận ra điều đúng mà không thực hiện thì sự nhận biết ấy có thể trở thành lời tố cáo chúng ta. Đức Giê-su kết thúc các dụ ngôn bằng câu hỏi: “Anh em có hiểu tất cả những điều ấy không?” Các môn đệ trả lời: “Thưa hiểu.” Nhưng hiểu trong Tin Mừng không dừng ở trí óc; hiểu là để cho Lời Chúa đi vào cuộc sống, trở thành quyết định và sinh hoa trái.

Mỗi người hôm nay được mời gọi nhìn lại kho tàng của mình. Có thể chúng ta đang dành cả đời để theo đuổi những điều khi đạt được lại không đem đến bình an. Có thể chúng ta đã đổi sức khỏe, gia đình, lương tâm và đời sống thiêng liêng để lấy một chút thành công, tiếng khen hoặc lợi lộc. Có thể chúng ta đang giữ rất chặt những điều rồi sẽ phải bỏ lại. Ngày chiếc lưới được kéo lên, chúng ta không mang theo tiền bạc, chức vụ, danh tiếng hay số người từng biết đến mình. Điều còn lại là tình yêu, là những việc được thực hiện trong Chúa, là con người chúng ta đã trở thành. Thánh Gioan Thánh Giá từng nói rằng vào buổi chiều cuộc đời, chúng ta sẽ bị xét xử về tình yêu. Nước Trời không được chiếm hữu bằng việc tích lũy thành tích đạo đức, nhưng bằng một trái tim để cho tình yêu Chúa biến đổi. Người nghèo, người bé mọn, người âm thầm nhưng biết yêu thương có thể ở rất gần Nước Trời; còn người có địa vị tôn giáo, nhiều hiểu biết và được kính trọng nhưng thiếu tình yêu có thể vẫn đứng bên ngoài.

Xin Chúa ban cho chúng ta sự khôn ngoan của Sa-lô-môn, không phải để hơn người, nhưng để biết lắng nghe và phân định. Xin cho chúng ta có đôi mắt tinh tường của người nông dân, để nhận ra kho báu Chúa giấu trong những thực tại bình thường của cuộc sống. Xin cho chúng ta có trái tim thao thức của người thương gia, không thỏa mãn với những viên ngọc giả của thế gian nhưng kiên trì tìm kiếm điều chân thật và vĩnh cửu. Xin cho chúng ta có lòng can đảm bán đi tất cả những gì ngăn cản mình thuộc trọn về Chúa: tội lỗi, ích kỷ, kiêu căng, hận thù, tham vọng và những gắn bó lệch lạc. Xin cho chúng ta đừng đợi đến ngày chiếc lưới được kéo lên mới nhận ra điều gì là quan trọng. Xin cho Nước Chúa trị đến trong tâm hồn chúng ta ngay từ hôm nay, trị đến trong gia đình, cộng đoàn, Giáo Hội và xã hội qua những chọn lựa cụ thể của tình yêu, công lý, sự thật và lòng thương xót.

Cuộc đời chỉ có một lần để sống, một trái tim để trao ban và một đích điểm để đi tới. Có rất nhiều thứ có thể làm chúng ta bận rộn, nhưng chỉ một điều thực sự cần thiết. Có rất nhiều kho tàng được quảng cáo, nhưng chỉ một kho tàng không hư mất. Có rất nhiều viên ngọc lấp lánh, nhưng chỉ một viên ngọc đáng để đánh đổi tất cả. Kho tàng ấy là Nước Trời. Viên ngọc ấy là chính Đức Giê-su Ki-tô. Người đang ở rất gần, đang đứng giữa cuộc đời chúng ta, đang ẩn mình trong Lời Chúa, Thánh Thể, người nghèo, những bổn phận thường ngày và những cơ hội yêu thương. Hạnh phúc hay bất hạnh của chúng ta không nằm ở chỗ đã sở hữu bao nhiêu, nhưng ở chỗ có nhận ra Người hay không. Khôn ngoan hay dại khờ không nằm ở việc được thế gian ca tụng thế nào, nhưng ở chỗ có dám chọn điều vĩnh cửu thay cho điều chóng qua hay không. Xin cho chúng ta, khi kết thúc hành trình trần thế, có thể bình an thưa với Chúa rằng: giữa biết bao tiếng gọi, con đã chọn Chúa; giữa biết bao kho tàng, con đã chọn Nước Trời; giữa biết bao lối đi, con đã chọn Tin Mừng; và dù phải đánh đổi nhiều điều, con biết mình không mất gì cả, bởi trong Chúa, con đã tìm thấy tất cả.

Lm. Anmai, CSsR

Viên ngọc quý của tâm hồn và kho báu Nước Trời

Một hôm, có một người nghe tin một nhà tu hành sẽ đi ngang qua làng mình. Người ấy vội vàng chạy theo, thở hổn hển và gọi lớn: “Xin ông dừng lại! Xin ông cho tôi viên ngọc quý đang có trong chiếc bị của ông.” Nhà tu hành quay lại, ngạc nhiên hỏi: “Viên ngọc quý nào? Tôi đâu biết ông đang nói đến điều gì.” Người ấy liền kể: “Đêm qua tôi nằm mơ thấy có một ông tiên nói với tôi rằng hôm nay sẽ có một nhà tu hành đi ngang qua làng. Ông tiên bảo rằng nếu tôi xin được viên ngọc quý trong chiếc bị của nhà tu hành ấy, tôi sẽ trở thành người giàu có nhất trên đời. Vì vậy, xin ông hãy cho tôi viên ngọc quý đó.” Nhà tu hành im lặng một chút, rồi thản nhiên mở chiếc bị đã sờn cũ, lục tìm bên trong và lấy ra một viên đá lớn lấp lánh dưới ánh mặt trời. Ông nói: “Có phải viên này không? Hôm qua tôi nhặt được nó ở cánh đồng bên kia bờ suối. Tôi thấy nó đẹp nên bỏ vào bị. Nếu ông muốn thì tôi biếu ông.” Người kia sững sờ. Đó không phải là một viên đá bình thường, nhưng là một viên ngọc quý có giá trị vô cùng lớn. Chỉ cần bán nó đi, ông có thể sống sung túc cả đời, không những thế, có lẽ con cháu ông nhiều đời sau cũng không phải lo lắng về tiền bạc. Ông sung sướng cầm lấy viên ngọc, cảm ơn nhà tu hành rối rít rồi chạy thật nhanh về nhà, trong lòng tràn ngập những dự tính. Ông nghĩ từ nay mình sẽ không còn phải dãi nắng dầm mưa, không còn phải chịu cảnh thiếu thốn, không còn phải cúi đầu vay mượn hay nhìn sắc mặt người khác mà sống. Ông tưởng tượng đến ngôi nhà rộng lớn, những thửa ruộng mênh mông, những người hầu kẻ hạ và những bữa tiệc sang trọng. Ông tưởng mình đã nắm chắc hạnh phúc trong tay. Thế nhưng khi đêm xuống, đặt viên ngọc quý bên cạnh giường, ông lại không thể nào ngủ được. Càng nhìn viên ngọc, lòng ông càng bất an. Ông sợ trộm cướp, sợ người khác biết được, sợ có người đến sát hại mình để chiếm đoạt. Nhưng điều khiến ông trằn trọc hơn cả không phải là nỗi sợ mất viên ngọc, mà là câu hỏi cứ vang lên trong lòng: “Tại sao nhà tu hành ấy có thể trao cho mình một vật quý giá như thế mà không hề tiếc xót? Ông ấy có điều gì lớn hơn viên ngọc này? Ông ấy sở hữu một thứ gì mà tiền bạc không mua được, khiến ông có thể buông bỏ một gia tài khổng lồ cách nhẹ nhàng như trao một hòn đá bên đường?” Suốt đêm, người ấy không sao chợp mắt. Đến sáng, ông vội vã cầm viên ngọc đi tìm nhà tu hành. Ông thấy nhà tu hành đang nằm ngủ ngon lành dưới một gốc cây, đầu kê trên chiếc bị cũ, gương mặt bình an như một đứa trẻ. Người ấy rón rén đến gần, đánh thức nhà tu hành dậy rồi nói: “Thưa ông, tôi xin trả lại viên ngọc quý này. Tôi không cần nó nữa. Nhưng xin ông cho tôi một viên ngọc quý khác, đó là sự phong phú trong tâm hồn ông, là điều đã khiến ông có thể cho đi viên ngọc này mà không hề tiếc nuối.”

Câu chuyện dừng lại ở đó, nhưng lại mở ra một câu hỏi rất lớn cho mỗi chúng ta: Viên ngọc quý thật sự trong tâm hồn nhà tu hành ấy là gì? Điều gì đã làm cho ông có thể từ bỏ một tài sản lớn lao mà không day dứt, không tính toán, không tiếc xót? Điều gì đã khiến ông có thể ngủ bình an dưới gốc cây trong khi người đang giữ viên ngọc quý lại trằn trọc suốt đêm? Câu trả lời không nằm trong chiếc bị, không nằm trong viên đá quý, cũng không nằm ở sự giàu có bên ngoài. Viên ngọc thật sự nằm trong chính tâm hồn nhà tu hành. Đó là một tâm hồn tự do, không bị của cải trói buộc; một tâm hồn đã tìm thấy điều quý giá hơn tất cả mọi tài sản trần gian; một tâm hồn biết rằng hạnh phúc không hệ tại ở việc có thật nhiều, nhưng ở việc biết mình thuộc về ai, sống vì điều gì và đang hướng đến đâu. Viên ngọc ấy chính là Thiên Chúa, là tình yêu của Người, là sự bình an chỉ có thể phát sinh khi con người đặt trọn cuộc đời mình trong tay Chúa. Đó cũng là điều Đức Giêsu muốn nói với chúng ta qua hai dụ ngôn rất ngắn nhưng vô cùng sâu sắc về kho báu chôn giấu trong ruộng và viên ngọc quý. Người nói: “Nước Trời giống như chuyện kho báu chôn giấu trong ruộng. Có người kia gặp được thì liền chôn giấu lại, rồi vui mừng đi bán tất cả những gì mình có mà mua thửa ruộng ấy. Nước Trời lại cũng giống như chuyện một thương gia đi tìm ngọc đẹp. Tìm được một viên ngọc quý, ông ta ra đi, bán tất cả những gì mình có mà mua viên ngọc ấy.” Hai dụ ngôn chỉ có vài câu, không có nhiều nhân vật, không có những tình tiết phức tạp, nhưng lại đặt chúng ta trước câu hỏi căn bản nhất của cuộc đời: Điều gì là quý giá nhất đối với chúng ta? Điều gì đáng để chúng ta đánh đổi tất cả? Điều gì có thể làm cho mọi giá trị khác trở nên nhỏ bé? Và điều gì có thể đem lại niềm vui lớn đến mức con người sẵn sàng bán đi mọi thứ mà không cảm thấy mình mất mát?

Chúa Giêsu dùng hai hình ảnh rất gần gũi với con người thời bấy giờ. Trong một xã hội chưa có ngân hàng hiện đại, khi chiến tranh và cướp bóc thường xuyên xảy ra, người ta hay chôn giấu tài sản trong ruộng để bảo vệ. Có những người chết đi mà không kịp nói cho ai biết nơi mình đã chôn của cải, nên kho báu cứ nằm đó qua nhiều năm tháng. Một người làm thuê hay một người đi ngang qua có thể tình cờ phát hiện được. Khi nhận ra giá trị của kho báu ấy, ông không đứng đó than tiếc những gì mình sắp phải bán. Ông không bị ép buộc. Ông trở về trong niềm vui, bán tất cả những gì mình có để mua thửa ruộng. Nhìn bên ngoài, người khác có thể cho rằng ông dại dột. Người ta có thể cười nhạo khi thấy ông bán nhà, bán gia súc, bán những vật dụng quen thuộc để mua một thửa ruộng bình thường. Nhưng ông biết điều mà người khác không biết. Ông biết dưới thửa ruộng ấy có một kho báu. Chính vì biết giá trị của kho báu, ông không cảm thấy mình đang mất đi, nhưng cảm thấy mình đang được nhận lãnh. Ông không buồn vì phải bán tất cả, nhưng vui mừng vì sắp sở hữu điều lớn lao hơn tất cả những gì mình đã có. Dụ ngôn thứ hai nói đến một thương gia chuyên đi tìm ngọc đẹp. Khác với người tình cờ tìm thấy kho báu, người thương gia này chủ động tìm kiếm. Ông đã có kinh nghiệm, đã biết phân biệt thật giả, đã nhìn thấy nhiều loại ngọc khác nhau. Nhưng khi gặp được một viên ngọc quý vượt xa mọi viên ngọc khác, ông lập tức nhận ra giá trị của nó. Ông cũng bán tất cả những gì mình có để mua bằng được viên ngọc ấy. Hai con người khác nhau, một người tình cờ gặp được, một người miệt mài tìm kiếm; một người có thể là nông dân nghèo, một người là thương gia giàu kinh nghiệm; nhưng cả hai đều có điểm chung: họ nhận ra giá trị của điều mình tìm thấy, họ vui mừng, họ quyết định và họ dám đánh đổi tất cả.

Kho báu và viên ngọc quý mà Chúa Giêsu nói đến chính là Nước Trời. Nước Trời không chỉ là một nơi chốn xa xôi sau khi chết, cũng không chỉ là một phần thưởng ở cuối đời dành cho người đạo đức. Nước Trời trước hết là chính sự hiện diện và quyền cai trị đầy yêu thương của Thiên Chúa trong lòng con người. Nước Trời là khi Thiên Chúa trở thành giá trị cao nhất, là trung tâm của mọi chọn lựa, là nền tảng của mọi tương quan và là cùng đích của mọi ước vọng. Nước Trời là được sống trong tình thân với Chúa, được làm con của Người, được tha thứ, được giải thoát khỏi tội lỗi, được bước đi trong sự thật và được chia sẻ sự sống đời đời. Nước Trời bắt đầu ngay hôm nay trong tâm hồn người biết đón nhận Chúa, nhưng chỉ được hoàn tất trọn vẹn trong cõi đời đời. Vì thế, Nước Trời vừa gần gũi vừa nhiệm mầu, vừa hiện diện vừa còn phải chờ đợi, vừa là ân ban nhưng cũng là một lời mời gọi đòi con người đáp trả bằng cả cuộc đời. Nước Trời là kho báu mà chúng ta không thể tự mình làm ra, nhưng có thể đón nhận; là viên ngọc quý không do công trạng của chúng ta tạo nên, nhưng được Thiên Chúa trao ban trong Đức Giêsu Kitô. Người chính là kho báu của Chúa Cha được ban cho nhân loại. Người chính là viên ngọc quý mà ai gặp được thì mọi sự khác đều phải lui xuống hàng thứ yếu. Thánh Phaolô đã có kinh nghiệm ấy khi ngài nói rằng tất cả những gì trước kia ngài cho là lợi thì nay vì Đức Kitô, ngài coi là thiệt thòi; hơn nữa, ngài coi mọi sự là rác rưởi so với mối lợi tuyệt vời là được biết Đức Giêsu Kitô. Thánh nhân không phủ nhận giá trị của cuộc sống, không khinh thường những điều tốt đẹp của trần gian, nhưng ngài đã tìm thấy một giá trị cao hơn, sâu hơn và bền vững hơn. Khi ánh sáng của Đức Kitô bừng lên, những hào nhoáng khác không còn đủ sức mê hoặc tâm hồn ngài nữa.

Điều đáng suy nghĩ là kho báu và viên ngọc quý có thể ở rất gần, nhưng không phải ai cũng nhận ra. Có người sở hữu thửa ruộng mà không biết trong đó có kho báu. Có người từng cầm viên ngọc quý trên tay mà tưởng đó chỉ là một viên đá bình thường. Cũng vậy, rất nhiều người đang sống rất gần những hồng ân của Thiên Chúa nhưng lại không biết trân trọng. Có người được sinh ra trong một gia đình Công giáo, được lãnh nhận bí tích Rửa Tội, được nghe Lời Chúa, được dự Thánh lễ, được rước Mình Thánh Chúa, được hưởng sự chăm sóc của Hội Thánh, nhưng tất cả những điều ấy lại trở thành quá quen thuộc đến mức họ không còn cảm thấy quý giá. Người ta có thể đi lễ nhiều năm mà chưa bao giờ thực sự gặp Chúa; đọc kinh mỗi ngày mà tâm hồn vẫn xa Chúa; mang danh Kitô hữu nhưng những chọn lựa, cách ứng xử và ước vọng lại hoàn toàn theo tinh thần thế gian. Người ta có thể đứng rất gần kho báu mà không nhận ra, có thể cầm viên ngọc quý mà lại mơ ước những mảnh thủy tinh lấp lánh bên đường. Đó là bi kịch của con người: chúng ta thường chạy rất xa để tìm điều tưởng là hạnh phúc, trong khi hạnh phúc thật lại đang ở rất gần. Chúng ta tìm sự bình an nơi tiền bạc, địa vị, tiếng khen, những cuộc vui và sự công nhận của người khác, nhưng càng tìm càng thấy trống rỗng. Chúng ta giống như ông già xứ Ba Tư có một nông trại rộng lớn, vườn cây tốt tươi, ao sâu cá quý, nhưng nghe theo lời người khác, bán tất cả để đi tìm kim cương ở phương xa. Ông lặn lội hết nước này sang nước khác, tiêu tan tài sản, mòn mỏi sức lực, cuối cùng rơi vào tuyệt vọng và tự kết liễu đời mình. Trong khi đó, người mua lại nông trại của ông đã phát hiện ngay tại mảnh đất ấy một mỏ kim cương khổng lồ. Ông già Ba Tư đã từng ngồi trên một mỏ kim cương mà không hề hay biết. Ông bỏ cái thật để chạy theo cái tưởng tượng, bỏ kho báu đang có để theo đuổi một giấc mơ xa vời, bỏ nguồn hạnh phúc gần bên để kết thúc trong tuyệt vọng.

Câu chuyện ấy có thể là câu chuyện của mỗi người chúng ta. Có khi chúng ta cũng đang ngồi trên một mỏ kim cương mà không biết. Mỏ kim cương ấy có thể là đức tin mà cha mẹ đã trao lại, là gia đình vẫn còn đầy tình yêu, là người bạn đời âm thầm hy sinh, là những người con đang cần được yêu thương, là cộng đoàn mà Chúa đã đặt chúng ta vào, là sức khỏe chúng ta đang có, là thời gian Chúa còn ban, là cơ hội được làm lại, là những bí tích chúng ta có thể lãnh nhận, là Lời Chúa vẫn vang lên mỗi ngày. Thế nhưng vì quá quen thuộc, chúng ta không còn nhìn thấy vẻ đẹp của những điều ấy. Chúng ta chỉ nhìn đến những gì mình thiếu, chỉ thèm muốn những gì người khác có, chỉ mải miết chạy theo một viễn cảnh khác mà quên sống trọn vẹn với ân huệ đang ở trong tay. Có người đánh đổi gia đình để tìm một chút thành công, đến khi thành công rồi thì gia đình đã tan vỡ. Có người đánh đổi lương tâm để kiếm tiền, đến khi có tiền thì không còn bình an. Có người đánh đổi đức tin để được người khác chấp nhận, đến lúc được chấp nhận lại không còn biết mình là ai. Có người dành cả đời để xây dựng một hình ảnh thật đẹp trước mặt thiên hạ, nhưng bên trong lại là một tâm hồn khô cằn, cô độc và đầy sợ hãi. Có người đi tìm Thiên Chúa trong những dấu lạ xa xôi, những điều giật gân và những cảm xúc mạnh mẽ, trong khi Người đang chờ họ nơi Thánh Thể, trong Lời Chúa, trong người nghèo, trong bổn phận hằng ngày và trong những hy sinh rất âm thầm. Kho báu Nước Trời không nhất thiết được tìm thấy ở những nơi ồn ào hay phi thường. Nhiều khi kho báu ấy được chôn ngay trong mảnh ruộng đời thường, trong căn bếp nhỏ, trong phòng bệnh, trong lớp học, trong văn phòng, trong cộng đoàn, trong những việc không ai biết và những hy sinh không ai khen ngợi.

Điểm nổi bật trong hai dụ ngôn là niềm vui. Người gặp kho báu “vui mừng đi bán tất cả”. Ông không cau có, không miễn cưỡng, không than vãn rằng mình phải mất quá nhiều. Ông bán tất cả vì đã thấy điều đáng giá hơn. Đây là tiêu chuẩn giúp chúng ta phân biệt việc từ bỏ theo tinh thần Tin Mừng với một sự ép buộc nặng nề. Người chưa thấy kho báu sẽ nghĩ đời sống Kitô hữu toàn là mất mát: phải giữ luật, phải từ bỏ tội lỗi, phải tha thứ, phải sống khiết tịnh, phải trung thành, phải hy sinh, phải vác thập giá. Họ nhìn đời sống đức tin như một chuỗi những điều bị cấm, những giới hạn và những gánh nặng. Nhưng người đã gặp Đức Kitô lại có một cái nhìn khác. Họ hiểu rằng từ bỏ không phải là mất đi, nhưng là giải thoát; không phải là bị tước đoạt, nhưng là được tự do để đón nhận một điều lớn hơn. Người say mê một lý tưởng cao đẹp có thể hy sinh thời giờ và sức lực mà không thấy nặng nề. Người mẹ yêu con có thể thức trắng nhiều đêm mà không tính toán. Người yêu thật lòng có thể từ bỏ nhiều sở thích riêng để vun đắp hạnh phúc chung. Cũng vậy, người đã nếm được tình yêu của Thiên Chúa sẽ có sức buông bỏ những điều không xứng hợp, không phải vì sợ hãi, nhưng vì yêu mến. Chúng ta thấy khó từ bỏ tội lỗi không chỉ vì tội lỗi hấp dẫn, nhưng sâu xa hơn vì chúng ta chưa thực sự khám phá vẻ đẹp của Chúa. Khi một tâm hồn chưa nhìn thấy kho báu, họ sẽ tiếc những đồng tiền lẻ. Khi chưa gặp viên ngọc quý, họ sẽ bám víu vào những hạt thủy tinh. Khi chưa nếm được sự bình an của một lương tâm trong sạch, họ sẽ nghĩ những thú vui chóng qua là tất cả. Vì thế, việc loan báo Tin Mừng không thể chỉ là nói cho người ta biết điều gì bị cấm, nhưng phải giúp họ gặp được vẻ đẹp của Đức Kitô. Không ai bán tất cả chỉ vì được lệnh phải bán. Người trong dụ ngôn bán tất cả vì ông đã thấy kho báu. Không ai từ bỏ thế gian cách bền vững chỉ bằng sợ hãi. Chỉ khi đã cảm nghiệm mình được Thiên Chúa yêu thương, con người mới có thể đặt mọi sự đúng vị trí của nó.

Kho báu Nước Trời đòi một chọn lựa dứt khoát. Cả người tìm được kho báu lẫn người gặp viên ngọc quý đều không đứng đó suy nghĩ mãi. Họ không nói rằng để mai tính, chờ khi thuận tiện hơn, chờ khi già hơn, chờ khi không còn việc gì khác. Họ hành động ngay. Sự chậm trễ trong đời sống thiêng liêng nhiều khi là một hình thức từ chối. Biết điều tốt mà không làm, nghe tiếng Chúa mà không đáp lại, nhận ra điều cần thay đổi nhưng cứ trì hoãn, đó là cách chúng ta để vuột mất kho báu. Có những cơ hội không trở lại. Có những lời xin lỗi nếu không nói hôm nay, ngày mai có thể không còn người để nghe. Có những quyết định hoán cải nếu không thực hiện lúc lòng còn được đánh động, sau này tâm hồn có thể chai cứng. Có những người nghĩ mình còn nhiều thời gian nên cứ hẹn với Chúa: khi nào ổn định hơn con sẽ cầu nguyện, khi nào bớt bận con sẽ đi lễ, khi nào lớn tuổi con sẽ sống đạo nghiêm túc, khi nào có điều kiện con sẽ làm việc bác ái, khi nào người kia thay đổi con mới tha thứ. Nhưng cuộc đời không chờ chúng ta. Tuổi trẻ qua đi, sức khỏe suy giảm, những người thân yêu rời xa, cơ hội khép lại và có ngày chúng ta phải đứng trước mặt Chúa với tất cả những gì mình đã chọn. Kho báu có thể ở rất gần, nhưng người không dám quyết định sẽ không bao giờ sở hữu được.

Nói rằng phải “bán tất cả” không có nghĩa là mọi Kitô hữu đều phải bỏ nhà cửa, công việc, gia đình và tài sản. Chúa không đòi mọi người sống cùng một ơn gọi hay thực hiện cùng một hình thức từ bỏ. “Bán tất cả” trước hết có nghĩa là đặt Nước Trời lên trên mọi sự, để không có điều gì chiếm chỗ của Thiên Chúa. Người sống đời gia đình vẫn có thể tìm thấy kho báu khi yêu thương vợ chồng, giáo dục con cái trong đức tin, sử dụng của cải với tinh thần trách nhiệm và quảng đại. Người sống đời thánh hiến diễn tả cách hữu hình sự từ bỏ ấy qua các lời khấn khó nghèo, khiết tịnh và vâng phục, nhưng nếu lòng vẫn bám víu vào cái tôi, chức vụ, ảnh hưởng hay sự nhìn nhận của người khác thì sự từ bỏ bên ngoài vẫn chưa đủ. Người linh mục có thể không có gia đình riêng, nhưng vẫn có thể bị trói buộc bởi danh tiếng, quyền lực hoặc tiện nghi. Người giáo dân có thể sở hữu nhiều của cải, nhưng nếu biết coi mình là người quản lý, biết chia sẻ và không để tiền bạc làm chủ, họ vẫn sống tinh thần nghèo khó của Tin Mừng. Điều Chúa đòi là chúng ta phải sẵn sàng buông bỏ bất cứ điều gì cản trở mình thuộc trọn về Người. Với người này, đó là lòng tham tiền bạc. Với người khác, đó là một mối quan hệ bất chính. Với người khác nữa, đó là sự kiêu ngạo, hận thù, nghiện ngập, thói quen xét đoán, khát vọng kiểm soát hoặc nhu cầu luôn được người khác khen ngợi. Mỗi người phải thành thật hỏi mình: Điều gì đang chiếm vị trí của Thiên Chúa trong lòng tôi? Tôi đang giữ chặt điều gì đến mức nếu Chúa đụng đến, tôi sẽ buồn bã bỏ đi như người thanh niên giàu có trong Tin Mừng? Có thể chúng ta đã từ bỏ nhiều thứ, nhưng vẫn còn giữ lại chiếc chìa khóa của căn phòng sâu nhất trong lòng, không cho Chúa bước vào. Chúng ta theo Chúa, nhưng vẫn muốn tự quyết định điều kiện. Chúng ta muốn Nước Trời, nhưng cũng muốn giữ nguyên mọi tham vọng, mọi thói quen và mọi chọn lựa riêng. Chúng ta muốn viên ngọc quý, nhưng không muốn bán những viên ngọc giả đang có. Tin Mừng hôm nay nhắc rằng người ta không thể sở hữu kho báu nếu không mua thửa ruộng, không thể có viên ngọc quý nếu không dám bán những gì đang nắm giữ.

Nước Trời là phần rỗi, là sự sống đời đời, là cùng đích tối hậu của đời người. Chúng ta bước vào trần gian với hai bàn tay trắng và cũng sẽ rời khỏi trần gian với hai bàn tay trắng. Không ai mang theo được tài khoản ngân hàng, nhà cửa, bằng cấp, chức vụ hay danh tiếng. Khi nhắm mắt xuôi tay, mọi điều từng làm chúng ta lo lắng, tranh giành và kiêu hãnh sẽ ở lại phía sau. Người ta có thể đặt cho chúng ta một chiếc quan tài đẹp, tổ chức một tang lễ trang trọng, viết nhiều lời ca ngợi, nhưng rồi thân xác vẫn trở về với bụi đất. Điều còn lại không phải là chúng ta đã sở hữu bao nhiêu, nhưng đã yêu thương thế nào; không phải chúng ta được bao người biết đến, nhưng Chúa có nhận ra chúng ta là người đã sống theo Tin Mừng hay không; không phải chúng ta đã xây được gì cho mình, nhưng đã để Chúa xây dựng điều gì trong tâm hồn. Cái chết làm lộ rõ giá trị thật của mọi sự. Điều gì không thể đi qua cánh cửa sự chết thì không thể là kho báu cuối cùng của con người. Tiền bạc cần thiết, nhưng không cứu được linh hồn. Thành công có ý nghĩa, nhưng không bảo đảm hạnh phúc đời đời. Sức khỏe đáng quý, nhưng không tồn tại mãi. Tình cảm con người rất đẹp, nhưng cũng phải được thanh luyện và hoàn tất trong Thiên Chúa. Chỉ có tình yêu, đức tin, lòng trung thành và những việc lành được thực hiện trong ân sủng mới theo chúng ta bước vào đời sau. Vì thế, người khôn ngoan không phải là người chỉ biết tích lũy thật nhiều ở đời này, nhưng là người biết đầu tư cho đời đời; không chỉ lo cho thân xác sống vài chục năm, nhưng còn chăm lo cho linh hồn được sống muôn đời; không chỉ hỏi hôm nay mình kiếm được gì, nhưng còn hỏi hôm nay mình đã trở nên người thế nào trước mặt Chúa.

Tuy nhiên, khi nói đến đời đời, chúng ta không được hiểu rằng Kitô hữu coi thường cuộc sống hiện tại. Đức tin không dạy chúng ta trốn khỏi thế giới, bỏ bê bổn phận hoặc sống thụ động. Trái lại, chính vì tin vào đời đời mà chúng ta càng phải sống hôm nay cách có trách nhiệm. Đời này là thửa ruộng nơi kho báu đang được chôn giấu. Mỗi ngày là một cơ hội để chọn Nước Trời. Từng hành vi nhỏ bé đều có giá trị vĩnh cửu nếu được thực hiện trong tình yêu. Một lời nói dịu dàng có thể là một bước tiến vào Nước Trời. Một lần kiềm chế cơn nóng giận có thể là hành động bán đi cái tôi để mua viên ngọc bình an. Một sự tha thứ có thể là lúc kho báu được mở ra. Một giờ chăm sóc người bệnh, một bữa cơm chia sẻ với người nghèo, một lời cầu nguyện âm thầm, một việc bổn phận được làm với lòng trung tín, tất cả đều có thể trở thành chất liệu của sự sống đời đời. Chúng ta không tìm Nước Trời bằng cách rời bỏ cuộc đời, nhưng bằng cách để Thiên Chúa ngự trị trong chính đời sống cụ thể. Người mẹ tìm Nước Trời khi kiên nhẫn chăm sóc gia đình. Người cha tìm Nước Trời khi sống trung thực, có trách nhiệm và làm gương cho con cái. Người trẻ tìm Nước Trời khi học tập nghiêm túc, giữ mình trước những cám dỗ và dám sống khác với đám đông. Người già tìm Nước Trời khi đón nhận tuổi tác trong bình an, cầu nguyện và trao lại kinh nghiệm đức tin cho thế hệ sau. Người đau bệnh tìm Nước Trời khi kết hợp đau khổ với thập giá Đức Kitô. Không có hoàn cảnh nào quá bình thường đến mức không thể trở thành nơi gặp Chúa, và cũng không có cuộc đời nào quá nhỏ bé đến mức không thể chứa đựng kho báu Nước Trời.

Câu chuyện người xin viên ngọc còn cho chúng ta một bài học sâu sắc về sự tự do nội tâm. Người có viên ngọc quý lại mất ngủ, trong khi người đã cho viên ngọc thì ngủ ngon dưới gốc cây. Ai mới là người giàu có thật sự? Người giữ viên ngọc tưởng rằng mình sở hữu nó, nhưng thật ra chính nó đang sở hữu ông. Nó làm ông lo âu, sợ hãi và bất an. Nhà tu hành không có viên ngọc nhưng lại có sự bình an. Ông không bị của cải điều khiển nên có thể cho đi cách tự do. Đây là nghịch lý thường xuyên xảy ra trong cuộc sống. Có những người có rất nhiều nhưng lúc nào cũng sợ mất, nên không thể vui. Có những người nhà cửa rộng lớn nhưng tâm hồn chật hẹp. Có những người tài khoản đầy nhưng trái tim trống. Có những người được nhiều người biết đến nhưng không biết chính mình. Có những người bên ngoài dường như chẳng thiếu gì, nhưng bên trong không có một nơi để tâm hồn nghỉ ngơi. Trong khi đó, có những người sống rất đơn sơ, tài sản không nhiều, nhưng gương mặt họ toát ra sự bình an. Họ có thể chia sẻ phần ít ỏi mình có, có thể vui trước hạnh phúc của người khác, có thể chấp nhận những điều không như ý mà không cay đắng. Họ giàu có vì tâm hồn họ không bị phụ thuộc vào những gì bên ngoài. Sự giàu có thật không phải là có nhiều, nhưng là cần ít; không phải là nắm chặt, nhưng là có khả năng cho đi; không phải là khiến người khác phục vụ mình, nhưng là có thể tự do phục vụ người khác.

Đức Giêsu là mẫu gương trọn vẹn của sự giàu có nội tâm ấy. Người vốn giàu sang nhưng đã trở nên nghèo khó vì chúng ta, để lấy cái nghèo của Người mà làm cho chúng ta trở nên giàu có. Người không có nơi gối đầu, nhưng lại có thể trao ban sự sống đời đời. Người không sở hữu vàng bạc, nhưng chữa lành những tâm hồn tan vỡ. Người bị lột áo trên thập giá, nhưng lại mặc cho nhân loại phẩm giá làm con Thiên Chúa. Người dường như mất tất cả, nhưng chính trong sự tự hiến ấy, Người mở ra kho tàng cứu độ cho toàn thế giới. Trên thập giá, Đức Giêsu cho thấy viên ngọc quý nhất của Thiên Chúa chính là tình yêu tự hiến. Tình yêu ấy không giữ lại gì cho mình. Tình yêu ấy dám trao ban đến giọt máu cuối cùng. Vì vậy, theo Chúa không phải chỉ là giữ một số luật lệ, nhưng là bước vào con đường tự hiến của Người. Người Kitô hữu chỉ thực sự tìm thấy kho báu khi họ học được cách cho đi. Chúng ta không thể giữ Nước Trời cho riêng mình. Kho báu càng được chia sẻ càng trở nên phong phú. Bình an càng được trao ban càng lan rộng. Tình yêu càng cho đi càng lớn lên. Một cộng đoàn chỉ thật sự giàu khi không ai sống cho riêng mình. Một gia đình chỉ thật sự hạnh phúc khi mọi người biết đặt lợi ích của nhau lên trên cái tôi. Một Hội Thánh chỉ đáng tin khi biết từ bỏ sự phô trương, quyền lực và tiện nghi để đứng về phía người nghèo, người bị tổn thương và những ai không có tiếng nói.

Có lẽ điều khó nhất không phải là nhận biết Nước Trời quý giá, nhưng là sống sao cho sự nhận biết ấy trở thành những chọn lựa cụ thể. Nhiều người vẫn nói Chúa là quan trọng nhất, nhưng thực tế tiền bạc lại quyết định mọi sự. Nhiều người nói gia đình là quý nhất, nhưng lại dành tất cả thời gian cho công việc, điện thoại hay những cuộc vui bên ngoài. Nhiều người tuyên xưng sự sống đời đời, nhưng cách sống lại cho thấy họ chỉ quan tâm đến đời này. Nhiều người đọc kinh “Nước Cha trị đến”, nhưng vẫn muốn cái tôi mình thống trị. Nhiều người xin “ý Cha thể hiện”, nhưng khi ý Chúa khác ý mình thì lại phản kháng. Đức tin thật không nằm ở những lời nói đẹp, nhưng được biểu lộ trong thứ tự ưu tiên của đời sống. Hãy nhìn vào cách chúng ta dùng thời giờ, tiền bạc, khả năng và sự quan tâm, chúng ta sẽ biết kho báu của mình ở đâu. Chúa Giêsu đã nói: “Kho tàng của anh ở đâu thì lòng anh ở đó.” Chúng ta dành nhiều giờ cho điều gì nhất? Chúng ta lo lắng điều gì nhất? Chúng ta sẵn sàng hy sinh cho điều gì nhất? Chúng ta đau khổ nhất khi mất điều gì? Những câu trả lời ấy sẽ cho thấy viên ngọc quý thật sự trong lòng chúng ta là Thiên Chúa hay một điều gì khác.

Tin Mừng hôm nay mời chúng ta xét lại những viên ngọc giả mà mình đang chạy theo. Có viên ngọc mang tên danh vọng. Người ta làm mọi cách để được biết đến, được nhìn nhận và được khen ngợi, nhưng tiếng vỗ tay của thế gian rất ngắn ngủi. Hôm nay người ta tung hô, ngày mai có thể quên lãng hoặc lên án. Có viên ngọc mang tên quyền lực. Người ta tưởng có quyền là có tất cả, nhưng quyền lực không được thanh luyện bởi tình yêu sẽ làm con người cô độc và tàn nhẫn. Có viên ngọc mang tên hưởng thụ. Người ta tìm cảm giác mới lạ, nhưng càng hưởng thụ càng dễ nhàm chán và lệ thuộc. Có viên ngọc mang tên sự hoàn hảo. Người ta muốn kiểm soát mọi việc, muốn mình không bao giờ sai, muốn người khác phải sống theo tiêu chuẩn của mình, và cuối cùng làm khổ cả bản thân lẫn những người chung quanh. Có viên ngọc mang tên hình ảnh. Người ta chăm chút vẻ bề ngoài, xây dựng một nhân cách lý tưởng trên mạng xã hội, nhưng lại không dám đối diện với con người thật của mình. Tất cả những viên ngọc ấy có thể lấp lánh, nhưng không thể cứu độ. Chúng làm chúng ta bận rộn, nhưng không làm chúng ta bình an; làm chúng ta được chú ý, nhưng không giúp chúng ta được yêu thương thật sự; cho chúng ta cảm giác đang sống, nhưng không dẫn đến sự sống đời đời.

Để nhận ra viên ngọc quý, chúng ta cần một tâm hồn khôn ngoan. Vua Salômôn đã không xin sống lâu, giàu sang hay chiến thắng quân thù, nhưng xin một tâm hồn biết lắng nghe để phân biệt điều lành điều dữ. Sự khôn ngoan theo Kinh Thánh không chỉ là có nhiều kiến thức, nhưng là biết nhìn cuộc sống từ ánh sáng của Thiên Chúa, biết phân biệt cái gì mau qua và cái gì bền vững, cái gì có vẻ hấp dẫn nhưng dẫn đến sự chết và cái gì đòi hy sinh nhưng đem lại sự sống. Có những người rất thông minh trong công việc nhưng lại vụng dại trong việc cứu lấy linh hồn. Họ biết đầu tư tiền bạc, biết nắm bắt cơ hội, biết tính toán lợi nhuận, nhưng không biết dành thời gian cho Chúa, không biết chăm sóc gia đình, không biết chuẩn bị cho cái chết. Có người rất giỏi phân tích người khác nhưng không bao giờ xét mình. Có người hiểu biết nhiều vấn đề lớn lao nhưng không hiểu trái tim của chính mình. Sự khôn ngoan thật bắt đầu bằng việc kính sợ Chúa, bằng thái độ khiêm tốn nhận ra mình là thụ tạo, cuộc đời là ân huệ và mọi sự đều phải trở về với Người.

Muốn có sự khôn ngoan ấy, chúng ta cần tập sống thinh lặng. Người đàn ông trong câu chuyện chỉ nhận ra sự giàu có của nhà tu hành khi đêm xuống và mọi ồn ào lắng lại. Ban ngày, ông chỉ thấy viên ngọc. Ban đêm, ông bắt đầu thấy tâm hồn của người đã cho viên ngọc. Khi bị cuốn vào những bận rộn và tiếng ồn, chúng ta thường chỉ thấy bề mặt của sự vật. Chúng ta thấy tiền bạc sáng chói, thành công hấp dẫn, tiếng khen ngọt ngào. Nhưng trong thinh lặng, chúng ta mới nghe được câu hỏi: Những điều ấy có làm tôi trở nên tốt hơn không? Chúng có đem tôi đến gần Chúa và gần người khác hơn không? Chúng có đi cùng tôi qua sự chết không? Chúng có làm cho tâm hồn tôi rộng mở hay ngày càng khép kín? Không có thinh lặng, chúng ta dễ sống theo đám đông. Người khác mua gì, ta cũng muốn mua; người khác theo đuổi gì, ta cũng chạy theo; người khác đánh giá thế nào, ta cũng sợ hãi. Thinh lặng giúp ta trở về với sự thật, nhận ra tiếng Chúa và khám phá viên ngọc đang bị che lấp bởi biết bao lớp bụi của tham vọng, lo âu và ham muốn.

Muốn có kho báu Nước Trời, chúng ta cũng cần học cho đi. Nhà tu hành đã có thể trao viên ngọc vì ông không đồng hóa giá trị của mình với vật mình sở hữu. Con người càng bất an về giá trị bản thân càng muốn tích lũy nhiều để chứng minh mình quan trọng. Người biết mình được Thiên Chúa yêu thương thì không cần dùng tài sản, địa vị hay quyền lực để khẳng định chính mình. Họ có thể cho đi mà không sợ bị nghèo đi, bởi nguồn mạch của họ là Thiên Chúa. Đây là nền tảng của lòng quảng đại Kitô giáo. Chúng ta không chia sẻ vì mình dư thừa, nhưng vì tin rằng tất cả những gì mình có đều là quà tặng. Chúng ta không tha thứ vì người khác xứng đáng, nhưng vì mình đã được Chúa thứ tha. Chúng ta không phục vụ để được khen, nhưng vì Đức Kitô đã phục vụ và hiến mạng sống cho mình. Người giàu có thật là người có một trái tim rộng. Một người có thể nghèo tiền bạc nhưng rất giàu tình thương. Ngược lại, người có nhiều của cải nhưng không thể chia sẻ một chút thời gian, một lời cảm thông hay một sự chú ý chân thành lại là người rất nghèo.

Kho báu Nước Trời còn được tìm thấy trong Bí tích Thánh Thể. Mỗi Thánh lễ, Đức Kitô trao chính mình cho chúng ta dưới hình bánh và rượu. Nhìn bề ngoài thật đơn sơ, nhưng ẩn chứa toàn bộ kho tàng tình yêu của Thiên Chúa. Có thể chúng ta đã quá quen với Thánh lễ nên không còn kinh ngạc. Chúng ta có thể đến nhà thờ muộn, tham dự cách hờ hững, rước lễ như một thói quen rồi trở về mà không thay đổi gì. Nhưng nếu thực sự tin rằng Đấng tạo dựng trời đất đang đến ngự trong tâm hồn mình, chúng ta sẽ thấy không có viên ngọc nào quý hơn. Người tìm được kho báu bán tất cả để mua thửa ruộng; còn chúng ta được Chúa trao chính kho báu ấy cách nhưng không. Điều Người chờ đợi chỉ là một tâm hồn biết mở ra, biết hoán cải, biết yêu mến và để cho Mình Máu Người biến đổi. Lời Chúa cũng là kho báu được giấu trong những trang Kinh Thánh. Có những câu chúng ta đã nghe nhiều lần, nhưng một ngày nào đó trong một hoàn cảnh đặc biệt, câu Lời Chúa ấy bỗng sáng lên, chạm đến tận sâu thẳm và thay đổi hướng đi cuộc đời. Vì vậy, đừng coi thường những điều quen thuộc của đức tin. Kho báu thường được chôn trong một thửa ruộng bình thường.

Chúng ta cũng cần nhớ rằng việc tìm kiếm Nước Trời kéo dài suốt đời. Có thể chúng ta đã gặp Chúa, nhưng vẫn cần khám phá Người sâu hơn mỗi ngày. Kho báu của Thiên Chúa không bao giờ cạn. Người thương gia không chỉ tìm một viên ngọc bình thường, nhưng đi tìm viên ngọc quý nhất. Cũng vậy, đời sống thiêng liêng không được dừng lại ở những gì tối thiểu. Người Kitô hữu không thể chỉ hỏi: “Làm thế nào để khỏi phạm tội trọng? Đi lễ thế nào cho đủ luật? Cầu nguyện bao nhiêu là vừa?” Tình yêu không hỏi mức tối thiểu. Người yêu thật lòng luôn muốn đi xa hơn, muốn hiểu sâu hơn, muốn trao ban nhiều hơn. Nếu đức tin chỉ còn là làm cho xong bổn phận, đó là dấu hiệu chúng ta chưa thực sự thấy kho báu. Người tìm thấy kho báu hành động trong niềm vui, chứ không chỉ vì sợ bị phạt. Chúng ta cần xin Chúa đánh thức lại lòng khao khát thánh thiện, để không bằng lòng với một đời sống đạo tầm thường, nguội lạnh và hình thức. Nước Trời đáng giá cả cuộc đời, nên cũng đáng để chúng ta dành cho Chúa điều tốt nhất, chứ không phải phần còn thừa của thời giờ, sức lực và tình yêu.

Có ngày chúng ta sẽ phải buông tất cả dù muốn hay không. Cái chết là cuộc từ bỏ cuối cùng mà không ai tránh được. Người khôn ngoan là người tập buông trước khi bị buộc phải buông, tập chết cho cái tôi mỗi ngày để khi cái chết thật đến, họ có thể ra đi trong bình an. Người bám víu quá chặt vào trần gian sẽ đau đớn khi phải rời bỏ. Người đã đặt kho báu trên trời sẽ đón cái chết như một cuộc trở về. Các thánh có thể sống thanh thoát không phải vì họ ghét cuộc đời, nhưng vì họ yêu một quê hương lớn hơn. Họ có thể hy sinh mạng sống không phải vì coi thường sự sống, nhưng vì đã tìm thấy Sự Sống không bao giờ mất. Các vị tử đạo đã từ chối danh vọng, quyền lực và cả sự an toàn để giữ lấy đức tin. Người đời có thể cho rằng họ mất tất cả, nhưng trong ánh sáng Nước Trời, họ đã chọn điều duy nhất không ai có thể lấy khỏi họ.

Hôm nay, Chúa Giêsu không chỉ kể cho chúng ta nghe một câu chuyện đẹp. Người đặt chúng ta trước một quyết định. Kho báu đã được chỉ ra. Viên ngọc quý đã được giới thiệu. Vấn đề là chúng ta có nhận ra hay không, có tin hay không và có dám đánh đổi hay không. Có thể Chúa không đòi chúng ta thực hiện một hành động phi thường ngay lập tức, nhưng Người mời gọi một sự hoán cải cụ thể. Đó có thể là trả lại cho Chúa vị trí đầu tiên trong ngày sống. Đó có thể là đi xưng tội sau nhiều năm xa cách. Đó có thể là chấm dứt một mối quan hệ sai trái. Đó có thể là tha thứ cho một người đã làm mình tổn thương. Đó có thể là giảm bớt nhu cầu hưởng thụ để chia sẻ với người nghèo. Đó có thể là dành thời gian cho gia đình, lắng nghe người bạn đời, gần gũi con cái. Đó có thể là ngưng nói xấu, xét đoán và gây chia rẽ. Đó có thể là trung thành hơn với giờ cầu nguyện, Thánh lễ và bổn phận hằng ngày. Mỗi lần dám từ bỏ một điều nhỏ vì Chúa, chúng ta đang bán đi một phần tài sản cũ để mua thửa ruộng có kho báu. Mỗi lần chọn tình yêu thay vì ích kỷ, chọn sự thật thay vì gian dối, chọn tha thứ thay vì hận thù, chúng ta đang nắm lấy viên ngọc quý.

Người đàn ông trong câu chuyện cuối cùng đã hiểu rằng điều quý giá nhất không phải là viên ngọc trong tay, nhưng là tâm hồn có thể trao viên ngọc ấy. Ông không còn muốn trở thành người giàu nhất theo cách thế gian, nhưng muốn có sự phong phú nội tâm của nhà tu hành. Có lẽ đó cũng phải là lời cầu nguyện của mỗi chúng ta: “Lạy Chúa, xin đừng chỉ ban cho con những điều con đang khao khát. Xin ban cho con một trái tim đủ tự do để không trở thành nô lệ cho những điều ấy. Xin đừng chỉ cho con của cải, nhưng xin ban sự khôn ngoan để biết sử dụng của cải. Xin đừng chỉ cho con thành công, nhưng xin giữ con khiêm tốn trong thành công. Xin đừng chỉ cất khỏi con đau khổ, nhưng xin ban cho con sức mạnh để đau khổ không làm con đánh mất đức tin. Xin ban cho con viên ngọc quý là chính Chúa, để khi có Chúa, con biết mình không còn thiếu điều gì thiết yếu.”

Cuộc đời thật ngắn ngủi. Mỗi ngày trôi qua là một phần đời không trở lại. Chúng ta đang sống giữa những xoay chuyển của cơm áo, công việc, trách nhiệm và biết bao lo toan chính đáng. Chúa không bảo chúng ta bỏ mặc những điều ấy, nhưng Người nhắc đừng để chúng che khuất kho báu. Hãy làm việc, nhưng đừng để công việc trở thành thần tượng. Hãy sử dụng tiền bạc, nhưng đừng để tiền bạc sử dụng chúng ta. Hãy yêu thương những người thân, nhưng hãy yêu trong Chúa và dẫn họ đến với Chúa. Hãy xây dựng cuộc sống, nhưng đừng quên xây dựng linh hồn. Hãy chuẩn bị cho ngày mai, nhưng đừng quên đời đời. Mỗi ngày sống là một dịp may, mỗi người chúng ta gặp là một cơ hội yêu thương, mỗi thử thách là một cơ hội trưởng thành và mỗi hy sinh là một đồng tiền thiêng liêng góp vào kho tàng trên trời.

Ước gì chúng ta đừng giống ông già Ba Tư bỏ mỏ kim cương đang có để chạy theo những ảo ảnh xa xôi. Ước gì chúng ta nhận ra kho báu đang được giấu trong thửa ruộng đời mình, trong đức tin, trong gia đình, trong cộng đoàn, trong các bí tích, trong Lời Chúa và trong những bổn phận rất bình thường. Ước gì chúng ta có sự khôn ngoan của người tìm thấy kho báu, có cái nhìn tinh tường của người thương gia nhận ra viên ngọc quý, có sự tự do của nhà tu hành sẵn sàng trao đi viên ngọc mà không tiếc xót. Và trên hết, ước gì chúng ta tìm thấy Đức Giêsu Kitô, vì Người chính là kho báu không bao giờ hư mất, là viên ngọc không gì sánh bằng, là sự giàu có khiến tâm hồn nghèo khó được nên phong phú, là sự bình an khiến con người có thể ngủ ngon ngay dưới một gốc cây, là niềm vui khiến người môn đệ có thể bán tất cả mà vẫn cảm thấy mình đã được gấp trăm.

Lạy Chúa Giêsu, giữa một thế giới có quá nhiều điều lấp lánh nhưng mau tàn, xin ban cho chúng con đôi mắt đức tin để nhận ra viên ngọc quý là chính Chúa. Giữa một cuộc đời có quá nhiều tiếng mời gọi, xin ban cho chúng con sự khôn ngoan để biết điều gì thật sự đáng chọn. Giữa những bám víu và sợ hãi, xin giải thoát tâm hồn chúng con khỏi mọi xiềng xích, để chúng con biết sử dụng của cải mà không làm nô lệ cho của cải, biết yêu thương con người mà không biến họ thành sở hữu, biết sống giữa thế gian mà lòng vẫn hướng về trời. Xin cho chúng con dám bán đi những ích kỷ, tự ái, hận thù, gian dối và đam mê lệch lạc để mua lấy thửa ruộng của tình yêu, sự thật, lòng thương xót và bình an. Xin cho chúng con đừng để đến cuối đời mới nhận ra mình đã chạy theo những viên ngọc giả và đánh mất kho báu thật. Xin cho mỗi ngày sống của chúng con trở thành một bước tiến vào Nước Trời, để khi giờ sau hết đến, chúng con có thể thanh thản trao lại mọi sự và vui mừng bước vào niềm hạnh phúc muôn đời bên Chúa. Amen.

Lm. Anmai, CSsR

Kho báu đích thực và bậc cao cả nhất của đời người

Sống ở đời là bước vào một hành trình tìm kiếm và chọn lựa không ngừng. Ngay từ khi mở mắt chào đời cho đến lúc nhắm mắt xuôi tay, con người luôn đi tìm một điều gì đó và luôn phải lựa chọn giữa nhiều con đường khác nhau. Đứa trẻ tìm vòng tay yêu thương của cha mẹ; người trẻ tìm một hướng đi, một nghề nghiệp, một tình yêu, một chỗ đứng trong xã hội; người trưởng thành tìm sự ổn định, thành công và hạnh phúc; người lớn tuổi tìm bình an, sức khỏe và một nơi nương tựa cho những ngày cuối đời. Đằng sau những tìm kiếm ấy là một khát vọng sâu xa hơn mà đôi khi chính chúng ta cũng không gọi thành tên được: khát vọng được sống trọn vẹn, được yêu thương, được nhìn nhận, được hạnh phúc và được chạm đến điều chân thật, tốt lành, đẹp đẽ. Thế nhưng, không phải cuộc tìm kiếm nào cũng dẫn con người đến hạnh phúc, và không phải lựa chọn nào cũng làm cho đời người trở nên cao quý. Có những điều ban đầu xem ra rất hấp dẫn, nhưng càng nắm giữ lại càng thấy trống rỗng. Có những con đường lúc khởi đầu đầy ánh sáng, nhưng càng đi lại càng chìm sâu vào bóng tối. Có những giá trị được thế gian tung hô, nhưng cuối cùng chỉ để lại trong tâm hồn con người một khoảng trống mênh mông. Bởi thế, vấn đề căn bản của đời người không chỉ là chúng ta có tìm kiếm hay không, nhưng là chúng ta đang tìm kiếm điều gì; không chỉ là chúng ta có lựa chọn hay không, nhưng là chúng ta đang lựa chọn dựa trên hệ giá trị nào. Một người có thể rất thành công mà vẫn thất bại trong chính đời mình. Một người có thể sở hữu rất nhiều mà vẫn không có bình an. Một người có thể được cả thế giới ca tụng mà vẫn không biết mình là ai, mình sống để làm gì và cuối cùng sẽ đi về đâu. Lời Chúa mời gọi chúng ta dừng lại giữa những bận rộn, giữa vô vàn tiếng gọi, để nhìn lại kho báu mà mình đang theo đuổi, viên ngọc mà mình đang đánh đổi cả cuộc đời để tìm kiếm. Liệu kho báu ấy có thật sự đáng giá không? Liệu viên ngọc ấy có tồn tại mãi không? Liệu điều ta đang sống chết để sở hữu có thể đem lại cho ta sự sống đời đời không?

Trong tác phẩm nổi tiếng “Pensées”, triết gia Công giáo người Pháp Blaise Pascal đã phân biệt ba thứ bậc của sự cao trọng. Cách phân chia ấy không chỉ cho thấy sự tinh tế của một nhà tư tưởng, nhưng còn giúp chúng ta nhận ra trật tự đúng đắn của các giá trị trong đời sống. Thứ bậc đầu tiên là sự cao trọng thuộc về thân xác, vật chất và địa vị xã hội. Ở bậc này, người ta ngưỡng mộ những ai giàu có, khỏe mạnh, quyền thế, có dung nhan xinh đẹp, có điều kiện sống sung túc và có khả năng tác động đến người khác bằng tài sản hay chức vụ của mình. Không ai phủ nhận rằng sức khỏe là một ân huệ, sắc đẹp là một món quà, của cải là phương tiện cần thiết, địa vị có thể trở thành cơ hội để phục vụ. Những điều ấy tự thân không xấu. Chúa không lên án người giàu chỉ vì họ giàu, cũng không đòi con người phải khinh thường sức khỏe, vẻ đẹp hay những thành tựu vật chất. Tuy nhiên, những điều ấy chỉ thuộc bậc thứ nhất, bởi chúng mong manh, hữu hạn và có thể mất đi bất cứ lúc nào. Một cơn bệnh có thể làm thân thể cường tráng trở nên yếu đuối. Thời gian có thể làm nhan sắc phai tàn. Một biến cố kinh tế có thể khiến gia sản tiêu tan. Một quyết định nhân sự có thể làm địa vị hôm nay không còn vào ngày mai. Tiền bạc có thể mua được thuốc men nhưng không mua được sự sống; mua được ngôi nhà nhưng không mua được mái ấm; mua được chiếc giường nhưng không mua được giấc ngủ; mua được sự phục vụ nhưng không mua được tình yêu chân thành; mua được tiếng vỗ tay nhưng không mua được sự kính trọng phát xuất từ trái tim. Vậy mà có biết bao người đã dành trọn đời để chạy theo bậc thứ nhất như thể đó là tất cả. Họ đánh đổi sức khỏe để kiếm tiền, rồi lại dùng tiền để chữa bệnh. Họ hy sinh gia đình để xây dựng sự nghiệp, rồi khi sự nghiệp thành công lại không còn mái ấm để trở về. Họ tìm mọi cách để đẹp hơn trong mắt người đời, nhưng tâm hồn ngày càng khô cằn, khuôn mặt ngày càng thiếu bình an. Họ muốn đứng trên người khác, muốn được phục vụ, muốn người ta biết đến mình, nhưng lại quên học cách cúi xuống, quên sống như một người anh em, quên rằng mọi chức quyền rồi cũng sẽ qua đi. Bậc thứ nhất có giá trị, nhưng nếu biến nó thành mục đích tối hậu, nó sẽ trở thành ngẫu tượng. Khi ấy, của cải không còn phục vụ con người, nhưng con người trở thành nô lệ của của cải; địa vị không còn là cơ hội để phục vụ, nhưng trở thành chiếc ngai nuôi lớn kiêu căng; sắc đẹp không còn là món quà, nhưng biến thành nỗi ám ảnh; sức khỏe không còn để yêu thương và hiến thân, nhưng trở thành phương tiện để hưởng thụ ích kỷ.

Thứ bậc thứ hai cao trọng hơn là bậc của trí tuệ, tài năng và những thành tựu tinh thần. Đây là sự cao trọng của các triết gia, khoa học gia, nghệ sĩ, nhà văn, nhà thơ, nhạc sĩ, những người có khả năng khám phá các quy luật của vũ trụ, diễn tả vẻ đẹp của cuộc đời, mở rộng biên giới hiểu biết của nhân loại. Một thiên tài không trở nên kém vĩ đại chỉ vì họ nghèo; một nhà khoa học không mất giá trị vì dung mạo không nổi bật; một nhà thơ không cần quyền lực để tác phẩm của mình chạm đến trái tim con người. Tài năng đưa con người vượt lên trên những giới hạn vật chất. Một người có thể qua đời nhưng tư tưởng, công trình, âm nhạc, tác phẩm của họ vẫn còn sống trong nhiều thế hệ. Chúng ta có lý do để kính trọng và biết ơn những người đã dùng tài năng của mình phục vụ nhân loại. Giáo Hội không bao giờ chống lại trí tuệ, khoa học hay nghệ thuật. Trái lại, Giáo Hội luôn nhìn nhận mọi chân lý chân thật đều bắt nguồn từ Thiên Chúa, mọi vẻ đẹp đích thực đều phản chiếu vẻ đẹp của Đấng Tạo Hóa, mọi tài năng đều là ân huệ được trao ban để con người cộng tác vào công trình sáng tạo và cứu độ. Tuy nhiên, tài năng vẫn chưa phải là bậc cao nhất. Một người có thể rất thông minh nhưng không biết yêu thương. Một người có thể uyên bác nhưng kiêu căng. Một người có thể tạo ra những công trình lớn lao nhưng lại làm tan vỡ những con người gần gũi nhất. Trí tuệ không được dẫn dắt bởi lương tâm có thể trở thành công cụ nguy hiểm. Khoa học không được soi sáng bởi đạo đức có thể tạo ra phương tiện hủy diệt. Nghệ thuật không hướng đến chân thiện mỹ có thể cổ vũ dục vọng, bạo lực và sự xuống cấp của nhân phẩm. Tài năng nếu không đi cùng nhân đức dễ biến thành chiếc gương để con người chỉ mãi chiêm ngắm chính mình. Không ít người được nhiều người biết đến nhưng trong sâu thẳm lại cô độc; có ảnh hưởng lớn nhưng không có khả năng tha thứ; nói những lời rất hay nhưng lại không sống được điều mình nói; chinh phục được đám đông nhưng không chiến thắng nổi cái tôi của mình. Bởi thế, có tài là một điều đáng quý, nhưng biết dùng tài năng để phục vụ mới là điều làm tài năng trở nên cao đẹp. Có kiến thức là một điều tốt, nhưng để kiến thức dẫn mình đến khiêm nhường và yêu thương mới là điều quan trọng. Học càng cao mà càng khinh người thì tri thức ấy chưa làm cho người ta trưởng thành. Nói về Chúa rất hay mà đời sống thiếu bác ái thì những lời ấy chỉ là âm thanh trống rỗng. Hiểu nhiều giáo lý mà không biết cảm thông với người yếu đuối thì sự hiểu biết ấy chưa chạm đến trái tim Tin Mừng.

Còn có một thứ bậc cao hơn cả sự cao trọng của vật chất và tài năng, đó là thứ bậc của tình yêu, lòng tốt, sự thánh thiện và ân sủng. Pascal gọi đây là một trật tự hoàn toàn khác, trật tự của lòng mến. Nhạc sĩ Gounod đã nói một câu rất đáng suy nghĩ: “Một giọt thánh thiện đáng giá hơn một đại dương tài năng.” Câu nói ấy không hạ thấp tài năng, nhưng đặt tài năng vào đúng vị trí của nó. Một người thánh thiện có thể không nổi tiếng, không giàu có, không có bằng cấp cao, không viết được những tác phẩm lớn lao, nhưng sự hiện diện của họ có thể đem lại bình an, nâng đỡ, chữa lành và hy vọng cho biết bao người. Có những bà mẹ quê mùa không biết nói những lời cao siêu, nhưng cả đời hy sinh cho chồng con, âm thầm cầu nguyện, nhẫn nại chịu đựng và luôn sống bằng lòng tin. Trước mặt thế gian, họ chẳng có gì đặc biệt; nhưng trước mặt Thiên Chúa, đời họ là một bài ca thánh thiện. Có những người cha lam lũ, không có địa vị, không có tài sản lớn, nhưng sống trung tín, không gian dối, không bỏ rơi gia đình, biết cúi đầu xin lỗi khi sai và dạy con bằng gương sáng. Đó là sự cao cả mà không bảng xếp hạng nào của thế gian đo được. Có những tu sĩ âm thầm chăm sóc bệnh nhân, những linh mục kiên trì ở lại với cộng đoàn nghèo, những giáo dân lặng lẽ thăm người cô đơn, những người trẻ biết sống trong sạch, quảng đại và tử tế giữa một môi trường đầy cám dỗ. Họ không lên báo, không có hàng triệu người theo dõi, nhưng tên họ được viết trong trái tim Thiên Chúa. Sự thánh thiện không lệ thuộc vào sắc đẹp, tài năng, giàu nghèo hay học vấn. Người đẹp không vì đẹp mà thánh thiện hơn; người có học không vì học nhiều mà gần Chúa hơn; người nghèo cũng không tự động trở nên thánh chỉ vì nghèo. Sự thánh thiện được đo bằng mức độ một người để cho tình yêu Thiên Chúa biến đổi mình và qua mình chạm đến tha nhân. Một vị thánh không nhất thiết là người làm những việc phi thường, nhưng là người làm những việc bình thường với một tình yêu phi thường. Thánh thiện là biết chọn điều thiện khi điều ác có vẻ dễ dàng hơn; biết tha thứ khi lòng mình bị tổn thương; biết trung thành khi không ai kiểm soát; biết phục vụ khi chẳng ai ghi nhận; biết im lặng thay vì nói lời gây chia rẽ; biết nhận lỗi thay vì tìm cách đổ trách nhiệm; biết đứng về phía người yếu đuối; biết chống lại bất công mà không nuôi hận thù; biết dùng của cải, khả năng và quyền bính để làm cho người khác được sống.

Nguyễn Du, trong Truyện Kiều, đã để lại câu nói quen thuộc: “Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài.” Tài năng có thể làm con người được ngưỡng mộ, nhưng cái tâm mới khiến con người được yêu mến và kính trọng. Tài có thể đưa một người lên cao, nhưng tâm giúp họ không rơi xuống vực sâu của kiêu ngạo. Tài có thể làm nên sự nghiệp, nhưng tâm làm nên nhân cách. Tài có thể khiến người khác trầm trồ, nhưng tâm mới làm người khác cảm thấy được tôn trọng và được chữa lành. Trong đời sống xã hội cũng như trong đời sống Giáo Hội, chúng ta dễ bị cuốn hút bởi những người nói giỏi, làm giỏi, tổ chức giỏi, có sức ảnh hưởng, có khả năng lãnh đạo. Những khả năng ấy rất cần thiết, nhưng Giáo Hội không chỉ cần những người tài; Giáo Hội cần những con người thánh thiện. Một người giảng hay nhưng không sống điều mình giảng có thể gây gương xấu lớn. Một người điều hành giỏi nhưng thiếu lòng thương xót có thể làm cộng đoàn bị tổn thương. Một người nhiệt thành hoạt động nhưng chỉ tìm vinh danh bản thân có thể biến sứ vụ thành sân khấu cho cái tôi. Một cộng đoàn có nhiều người tài mà thiếu khiêm nhường sẽ dễ phân rẽ; có nhiều chương trình mà thiếu cầu nguyện sẽ dễ kiệt sức; có nhiều hoạt động mà thiếu tình huynh đệ thì chỉ còn là một tổ chức chứ không còn là dấu chỉ của Nước Trời. Thiên Chúa có thể dùng tài năng của chúng ta, nhưng điều Người mong đợi trước hết là một trái tim thuộc về Người. Chúa không hỏi chúng ta đã được bao nhiêu người khen, nhưng đã yêu thương bao nhiêu người; không hỏi chúng ta đã nắm giữ chức vụ gì, nhưng đã phục vụ thế nào; không hỏi chúng ta đã có bao nhiêu thành tựu, nhưng đã trung thành ra sao trong những điều nhỏ bé. Đến cuối đời, mọi bằng cấp, danh hiệu, tài sản và tiếng tăm đều phải để lại. Điều đi theo ta vào cõi đời đời chính là tình yêu, bởi “đức mến không bao giờ mất được”.

Đức tin Kitô giáo thuộc về thứ bậc cao nhất này, bởi cốt lõi của Kitô giáo không phải là một hệ thống lý thuyết, một tập hợp nghi thức hay một bộ luật khô cứng, nhưng là cuộc gặp gỡ với Thiên Chúa Tình Yêu và lời mời gọi sống trong tình yêu ấy. Kitô hữu không chỉ là người có tên trong sổ rửa tội, biết làm dấu thánh giá, đi lễ vào Chúa nhật hay thuộc một số kinh. Tất cả những điều ấy rất quý và cần thiết, nhưng chúng phải đưa đến một đời sống được biến đổi. Người đã chịu phép Rửa được mời gọi chết đi cho con người cũ và sống một đời sống mới trong Đức Kitô. Người Kitô hữu được mời gọi nên thánh, không phải chỉ một số linh mục, tu sĩ hay những người có đời sống đặc biệt, nhưng mọi người đã lãnh nhận Bí tích Rửa Tội. Nên thánh không phải là một ơn gọi dành cho thiểu số. Nên thánh là ơn gọi căn bản của mỗi Kitô hữu. Một người mẹ nên thánh khi chăm sóc gia đình bằng tình yêu và đức tin. Một người cha nên thánh khi sống trách nhiệm, trung tín và công bằng. Một người trẻ nên thánh khi học tập nghiêm túc, tôn trọng thân xác mình và người khác, không gian lận, không chạy theo lối sống hưởng thụ. Một người lao động nên thánh khi làm việc lương thiện, không tham lam, không bóc lột. Một người già nên thánh khi đón nhận tuổi già trong bình an, cầu nguyện và trao lại kinh nghiệm đức tin cho con cháu. Một linh mục nên thánh khi để mình thuộc trọn về Chúa và đoàn chiên, không tìm quyền lực hay danh tiếng. Một tu sĩ nên thánh khi sống trung thành với lời khấn, yêu mến cộng đoàn và phục vụ trong âm thầm. Thánh thiện không phải là làm cho mình khác người, nhưng là để Đức Kitô sống trong mình. Thánh thiện không phải là không bao giờ yếu đuối, nhưng là mỗi lần vấp ngã lại khiêm tốn đứng lên nhờ ơn Chúa. Thánh thiện không phải là tỏ ra đạo đức hơn người, nhưng là càng gần Chúa càng thấy mình cần lòng thương xót và càng biết xót thương anh chị em.

Bài đọc thứ nhất kể lại câu chuyện vua Salômôn đứng trước Thiên Chúa và được Người cho phép xin điều mình muốn. Đây là một tình huống có thể bộc lộ rõ nhất kho báu mà lòng người đang hướng đến. Nếu Thiên Chúa nói với ta: “Ngươi muốn gì thì hãy xin, Ta sẽ ban cho”, ta sẽ xin điều gì? Có lẽ nhiều người sẽ xin sức khỏe, tiền bạc, thành công, sống lâu, con cái thành đạt, công việc thuận lợi, kẻ thù bị đánh bại. Những lời xin ấy không phải lúc nào cũng xấu, bởi con người có quyền dâng lên Chúa mọi nhu cầu chính đáng. Nhưng Salômôn đã không xin sống lâu, không xin giàu sang, cũng không xin mạng sống quân thù. Ông xin một tâm hồn biết lắng nghe, một tâm hồn khôn ngoan để phân biệt lành dữ và lãnh đạo dân Chúa. Lời xin ấy đẹp lòng Thiên Chúa, bởi Salômôn hiểu rằng quyền lực không phải là để thỏa mãn bản thân, nhưng là để phục vụ dân được trao phó; ông hiểu rằng điều nguy hiểm nhất đối với một người lãnh đạo không phải là thiếu tiền hay thiếu quân đội, nhưng là thiếu sự khôn ngoan, không phân biệt được đúng sai, không nghe được tiếng Chúa và tiếng kêu của dân. Khôn ngoan theo Kinh Thánh không đơn giản là thông minh hay có nhiều kiến thức. Có người rất thông minh nhưng dùng trí thông minh để lừa dối, thao túng và làm hại người khác. Sự khôn ngoan Salômôn xin là khả năng nhìn mọi sự trong ánh sáng của Thiên Chúa, biết điều gì đẹp lòng Người, biết chọn sự thiện ngay cả khi phải trả giá. Một tâm hồn khôn ngoan là một tâm hồn biết lắng nghe trước khi phán xét, biết cầu nguyện trước khi quyết định, biết nghĩ đến ích chung thay vì chỉ bảo vệ lợi ích riêng. Một người khôn ngoan không đồng nghĩa với người không bao giờ sai, nhưng là người biết nhận ra sai lầm, biết sửa đổi và để mình được hướng dẫn.

Lời cầu xin của Salômôn đặc biệt cần thiết cho con người hôm nay. Chúng ta đang sống trong một thời đại có rất nhiều thông tin nhưng chưa chắc có nhiều khôn ngoan. Chỉ cần một chiếc điện thoại, người ta có thể biết vô số chuyện đang xảy ra trên thế giới, nhưng lại không biết điều gì đang xảy ra trong chính tâm hồn mình. Người ta biết phản ứng rất nhanh nhưng ít khi biết suy xét sâu. Người ta dễ chia sẻ một tin chưa được kiểm chứng, dễ kết án một người chỉ qua một đoạn video, dễ để cảm xúc nhất thời chi phối quyết định. Chúng ta có nhiều phương tiện kết nối nhưng các gia đình lại ít trò chuyện; có nhiều kiến thức về tâm lý nhưng vẫn làm tổn thương nhau; có nhiều bài giảng về yêu thương nhưng vẫn chia rẽ vì những chuyện rất nhỏ. Khôn ngoan là biết dừng lại, biết phân định, biết hỏi: điều này có làm tôi gần Chúa hơn không? Có làm người khác được tôn trọng hơn không? Có xây dựng hiệp nhất không? Có phù hợp với Tin Mừng không? Khôn ngoan là không lấy cái lợi trước mắt để đánh đổi điều tốt lâu dài; không vì một phút thỏa mãn mà phá hủy tương lai; không vì một chút tự ái mà đánh mất một tương quan; không vì muốn thắng một cuộc tranh luận mà làm tổn thương một người anh em. Khôn ngoan là biết rằng có những lúc phải nói, nhưng cũng có lúc cần im lặng; có lúc phải hành động quyết liệt, nhưng cũng có lúc phải kiên nhẫn chờ đợi; có điều hợp pháp nhưng chưa chắc đã có tình; có lời đúng nhưng cách nói lại làm người khác bị hạ nhục. Khôn ngoan Kitô giáo không tách khỏi tình yêu. Một quyết định thật sự khôn ngoan không chỉ đúng về nguyên tắc, nhưng còn mang tinh thần của Đức Kitô.

Tin Mừng trình bày hai dụ ngôn rất ngắn nhưng chứa đựng một lời mời gọi lớn lao: kho báu chôn giấu trong ruộng và viên ngọc quý. Người kia tình cờ gặp được kho báu, còn người thương gia chủ động đi tìm ngọc đẹp. Một người xem ra tìm thấy cách bất ngờ, người kia tìm kiếm lâu dài và có chủ đích. Nhưng cả hai đều có chung một phản ứng: khi nhận ra giá trị của điều mình tìm thấy, họ vui mừng bán tất cả để sở hữu nó. Ở đây, Đức Giêsu không cổ vũ lòng tham hay những hành vi không ngay chính liên quan đến tài sản. Người muốn nói đến giá trị tuyệt đối của Nước Trời. Khi một người thật sự nhận ra Nước Trời là gì, họ sẽ hiểu rằng không có gì quý giá hơn, và mọi hy sinh để thuộc về Nước Trời đều trở nên nhẹ nhàng trong niềm vui. Người tìm được kho báu không miễn cưỡng bán tài sản. Tin Mừng nhấn mạnh rằng ông “vui mừng” đi bán tất cả. Chính niềm vui là dấu chỉ cho thấy ông không thấy mình bị mất, nhưng biết mình đang được một điều lớn hơn vô cùng. Cũng thế, người Kitô hữu không từ bỏ tội lỗi chỉ vì sợ hình phạt, không giữ điều răn chỉ vì bị ép buộc, không sống khiết tịnh, nghèo khó, vâng phục hay trung tín như những gánh nặng. Khi đã gặp Đức Kitô, họ hiểu rằng những gì mình từ bỏ chỉ là những điều nhỏ bé so với kho báu mình nhận được. Không ai tiếc một viên đá khi đã có trong tay viên ngọc quý. Không ai tiếc bóng tối khi đã nhìn thấy ánh sáng. Không ai tiếc xiềng xích khi đã nếm hưởng tự do.

Kho báu và viên ngọc quý trước hết là chính Đức Giêsu Kitô. Người không chỉ chỉ đường đến hạnh phúc; Người là Đường. Người không chỉ nói cho chúng ta chân lý; Người là Sự Thật. Người không chỉ ban cho chúng ta sự sống; Người là Sự Sống. Có Đức Kitô, con người có một nền tảng không gì lay chuyển. Có Đức Kitô, đau khổ không còn hoàn toàn vô nghĩa, bởi nó có thể được kết hợp với thập giá của Người. Có Đức Kitô, cái chết không còn là ngõ cụt, nhưng trở thành cửa ngõ bước vào sự sống đời đời. Có Đức Kitô, ta không còn cô độc, dù có lúc không ai hiểu mình. Có Đức Kitô, ta biết mình được yêu không phải vì thành công, tài năng hay công trạng, nhưng vì ta là con của Thiên Chúa. Thánh Phaolô sau khi gặp Đức Kitô đã xem mọi sự khác như thiệt thòi so với mối lợi tuyệt vời là được biết Người. Đó không phải là lời nói quá của một người cuồng nhiệt, nhưng là kinh nghiệm của một tâm hồn đã chạm đến kho báu đích thực. Trước khi gặp Chúa, Phaolô có địa vị, học thức, lòng nhiệt thành và một căn tính tôn giáo mạnh mẽ. Nhưng chính khi gặp Đức Kitô, ông mới hiểu rằng tất cả những điều ấy nếu không dẫn đến Người thì vẫn chưa đủ. Từ đó, ông không còn sống cho mình, nhưng để Đức Kitô sống trong ông.

Được biết Đức Kitô không chỉ là có một số kiến thức về cuộc đời Người. Một người có thể học thần học, thuộc nhiều đoạn Kinh Thánh, hiểu nhiều tín điều mà vẫn chưa thật sự “biết” Đức Kitô theo nghĩa Kinh Thánh. Biết Đức Kitô là bước vào một tương quan sống động với Người, để Lời Người sửa đổi suy nghĩ, để Thánh Thể nuôi dưỡng đời sống, để thập giá Người thanh luyện lòng ta, để cách sống của Người trở thành chuẩn mực cho mọi chọn lựa. Biết Đức Kitô là học yêu như Người yêu, tha thứ như Người tha thứ, cúi xuống như Người cúi xuống rửa chân cho các môn đệ, biết chạnh lòng trước đám đông bơ vơ, biết dừng lại trước tiếng khóc của người đau khổ, biết bênh vực phẩm giá của người bị loại trừ. Không thể nói mình có Đức Kitô mà lại nuôi hận thù. Không thể nói mình tìm Nước Trời mà lại đặt tiền bạc, danh dự và quyền lực lên trên lương tâm. Không thể nói mình yêu Chúa mà khinh thường người nghèo, người yếu đuối hay người làm mình khó chịu. Kho báu thật sự không chỉ được cất giữ trong nhà thờ hay trong những giờ đạo đức, nhưng phải trở thành kho báu chi phối toàn bộ đời sống. Một gia đình có Đức Kitô làm trung tâm sẽ không có nghĩa là không bao giờ cãi nhau, nhưng họ biết cầu nguyện, biết tha thứ và không dễ dàng từ bỏ nhau. Một cộng đoàn có Đức Kitô làm trung tâm không có nghĩa là không có khác biệt, nhưng không biến khác biệt thành phe phái, không dùng quyền lực để loại trừ, không đặt cái tôi trên sứ mạng chung. Một người trẻ có Đức Kitô làm kho báu sẽ không để giá trị của mình phụ thuộc hoàn toàn vào ngoại hình, thành tích hay sự công nhận trên mạng xã hội. Họ biết mình quý giá vì được Chúa yêu và được gọi sống một đời có ý nghĩa.

Thánh Phaolô trong bài đọc thứ hai nói đến những người được Thiên Chúa kêu gọi theo ý định của Người, được tiền định nên đồng hình đồng dạng với Con của Người. Đây là cốt lõi của lời mời gọi nên thánh. Nên thánh không phải là cố gắng trở thành một phiên bản đặc biệt của chính mình để được người khác tôn kính, nhưng là để dung mạo Đức Kitô ngày càng được hình thành trong ta. Trở nên giống Đức Kitô không có nghĩa là mất cá tính, bởi mỗi người vẫn có lịch sử, tính tình, khả năng và sứ mạng riêng. Nhưng trong sự đa dạng ấy, mọi Kitô hữu đều được gọi mang những tâm tình của Đức Kitô: lòng hiếu thảo với Chúa Cha, sự vâng phục, khiêm nhường, lòng thương xót, tình yêu đối với người nghèo, sự trung thành cho đến cùng. Thiên Chúa không cứu chúng ta chỉ để ta tránh hình phạt, nhưng để biến đổi ta nên hình ảnh Chúa Con. Mọi biến cố của đời sống, cả niềm vui lẫn đau khổ, đều có thể trở thành chất liệu Thiên Chúa dùng để làm ta nên giống Đức Kitô, nếu ta biết mở lòng cộng tác. Có những lúc Chúa dùng thành công để dạy ta biết tạ ơn; có lúc dùng thất bại để dạy ta khiêm nhường; có lúc dùng sự hiểu lầm để thanh luyện ý hướng; có lúc dùng bệnh tật để giúp ta nhận ra sự mong manh; có lúc dùng một người khó tính để dạy ta kiên nhẫn; có lúc cho ta trải qua cô đơn để ta tìm nơi Người một sự hiện diện sâu hơn. Điều quan trọng không phải chỉ là điều gì xảy đến, nhưng là ta để Chúa làm gì trong ta qua điều ấy.

Khủng hoảng lớn nhất của con người hôm nay không đơn giản là khủng hoảng kinh tế, môi trường hay chính trị, nhưng sâu xa là khủng hoảng về trật tự các giá trị. Khi bậc thấp được đặt lên trên bậc cao, con người sẽ mất phương hướng. Tiền bạc từ một phương tiện trở thành cứu cánh. Thành công trở thành thước đo duy nhất của giá trị. Hưởng thụ được xem như mục đích sống. Thân xác bị biến thành món hàng. Tình dục bị tách khỏi tình yêu, trách nhiệm và giao ước. Quyền lực được dùng để thống trị thay vì phục vụ. Sự nổi tiếng được đồng hóa với sự cao quý. Một người được xem là đáng giá vì họ kiếm được bao nhiêu tiền, có bao nhiêu người theo dõi, sở hữu những gì, xuất hiện ở đâu, chứ không phải vì họ là người thế nào. Trong một xã hội như thế, người hiền lành dễ bị xem là yếu đuối, người trung thực bị cho là khờ khạo, người sống khiết tịnh bị coi là lạc hậu, người dám hy sinh bị xem là thiếu thực tế, còn người thánh thiện có khi bị đánh giá như một món “hàng ế” không còn hấp dẫn. Người ta sẵn sàng dành nhiều giờ chăm sóc hình ảnh bên ngoài, nhưng rất ít thời gian chăm sóc đời sống nội tâm; đầu tư lớn cho căn nhà, chiếc xe, thiết bị, nhưng lại để các tương quan gia đình xuống cấp; tìm mọi cách để nổi bật trước đám đông nhưng không có khả năng ở lại trong thinh lặng với chính mình và với Thiên Chúa.

Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI từng cảnh báo về một “sa mạc tâm linh” đang lan rộng ngay giữa sự thịnh vượng vật chất: sự trống rỗng nội tâm, nỗi sợ không tên và một cảm thức lặng lẽ của tuyệt vọng. Những lời ấy diễn tả rất đúng tình trạng của con người thời đại. Có những người không thiếu bất cứ tiện nghi nào nhưng lại thiếu lý do để sống. Có người có thể đi đến nhiều nơi nhưng không biết mình đang đi về đâu. Có người được bao quanh bởi nhiều người nhưng vẫn cô đơn. Có người không đói cơm nhưng đói ý nghĩa, không khát nước nhưng khát một tình yêu vô điều kiện. Sa mạc tâm linh xuất hiện khi Thiên Chúa bị gạt ra bên lề, khi con người tưởng mình có thể tự xây dựng hạnh phúc mà không cần đến Đấng Tạo Hóa. Nhưng khi loại Thiên Chúa ra khỏi đời sống, con người không trở nên tự do hơn; họ dễ trở thành nô lệ cho những thần tượng khác: tiền bạc, khoái lạc, quyền lực, dư luận, công nghệ, cái tôi. Khi không còn nhìn nhận Thiên Chúa là sự thiện tuyệt đối, người ta dễ thay đổi tiêu chuẩn thiện ác theo lợi ích cá nhân. Điều gì có lợi thì cho là đúng; điều gì gây bất tiện thì xem là sai. Khi không tin con người được tạo dựng theo hình ảnh Thiên Chúa, phẩm giá con người dễ bị cân đo theo khả năng sản xuất, sức khỏe, tuổi tác, ngoại hình hay mức độ hữu dụng. Người già, người bệnh, thai nhi, người khuyết tật, người nghèo dễ trở thành gánh nặng cần loại bỏ. Khi không có một chân trời vĩnh cửu, con người sẽ cố nhồi nhét mọi hạnh phúc vào vài chục năm ngắn ngủi và càng hưởng thụ càng sợ mất.

Thiên Chúa không cạnh tranh với hạnh phúc của con người. Người chính là nguồn hạnh phúc. Đặt Thiên Chúa ở trung tâm không làm đời ta nghèo đi, nhưng giúp mọi giá trị khác tìm được chỗ đứng đúng đắn. Khi yêu Chúa, ta không phải khinh thường tiền bạc, nhưng biết sử dụng tiền bạc cách có trách nhiệm và quảng đại. Khi tìm Nước Trời, ta không bỏ bê công việc, nhưng làm việc với lương tâm, không gian dối, không biến thành công thành thần tượng. Khi hướng về đời sau, ta không coi thường đời này, nhưng sống từng ngày cách trọn vẹn hơn vì biết mọi việc đều mang ý nghĩa vĩnh cửu. Khi biết thân xác là đền thờ Chúa Thánh Thần, ta không khinh ghét thân xác, nhưng tôn trọng, chăm sóc và không biến thân xác mình hay người khác thành công cụ hưởng thụ. Khi biết mọi người là anh chị em, ta không thể chỉ sống cho lợi ích riêng, nhưng biết chia sẻ với người thiếu thốn. Đức tin không tách con người khỏi thực tế; đức tin làm cho con người bước vào thực tế với đôi mắt mới và một trái tim mới.

Như hai người trong Tin Mừng, chúng ta được mời gọi tìm kiếm Thiên Chúa như kho báu và viên ngọc quý của đời mình. Tuy nhiên, để tìm được kho báu, ta cần biết dừng lại và đào sâu. Có những kho báu nằm ngay trong thửa ruộng quen thuộc mà ta bước qua mỗi ngày. Thiên Chúa có thể hiện diện trong chính gia đình, trong bổn phận, trong người anh chị em sống cạnh ta, trong những việc âm thầm chẳng ai để ý. Nhiều người mơ một sứ mạng lớn lao nhưng lại thiếu trung thành với công việc nhỏ. Họ muốn yêu cả nhân loại nhưng lại không chịu nổi người trong cùng nhà. Họ muốn làm điều phi thường cho Chúa nhưng không chịu sửa một thói quen làm tổn thương cộng đoàn. Kho báu có thể nằm trong một giờ cầu nguyện trung thành, một Thánh lễ được tham dự với lòng sốt sắng, một lần can đảm đi xưng tội, một quyết định làm hòa, một hành động phục vụ không ai biết, một tiếng “xin lỗi” chân thành, một sự hy sinh vì người nghèo. Người tìm kho báu phải đào. Đời sống thiêng liêng cũng cần sự kiên trì đào sâu. Không thể chỉ sống đạo trên bề mặt, dựa vào cảm xúc nhất thời. Có những lúc cầu nguyện khô khan, Thánh lễ không đem lại cảm giác gì, Lời Chúa dường như im lặng, nhưng chính sự trung thành trong những lúc ấy giúp đức tin bén rễ sâu. Viên ngọc quý không phải lúc nào cũng nằm ngay trước mắt. Người thương gia phải đi tìm. Người Kitô hữu cũng phải tìm Chúa bằng cầu nguyện, suy niệm Lời Chúa, các bí tích, đời sống bác ái và sự phân định mỗi ngày.

Trong gia đình, cần đặc biệt cảnh giác trước việc đánh giá nhau chỉ dựa trên tiền bạc, thành tích hay mức độ thành công. Có những bậc cha mẹ vô tình làm con cái tin rằng chúng chỉ đáng yêu khi học giỏi, ngoan ngoãn, thành đạt hay đem lại danh dự cho gia đình. Khi ấy, tình yêu trở thành phần thưởng, và con cái lớn lên trong nỗi sợ thất bại. Một đứa trẻ cần được dạy cố gắng, có trách nhiệm và phát triển tài năng, nhưng trước hết cần biết rằng nó được yêu vì nó là con, không phải vì điểm số hay thành tích. Vợ chồng cũng không nên đo giá trị của nhau bằng thu nhập. Người kiếm được nhiều tiền hơn không vì thế có quyền coi thường người kia. Người ở nhà chăm sóc con cái, lo việc gia đình, dù không tạo ra một khoản lương hữu hình, vẫn đang thực hiện một công việc vô cùng quý giá. Trong một gia đình Kitô giáo, sự giàu có thật không chỉ nằm ở tài sản, nhưng ở việc mọi người có biết cầu nguyện cùng nhau, biết lắng nghe, biết tôn trọng, biết tha thứ và cùng nhau hướng về Chúa hay không. Một ngôi nhà lớn nhưng thiếu tình yêu vẫn lạnh lẽo. Một bữa ăn đơn sơ mà mọi người biết tạ ơn, chia sẻ và quan tâm nhau có thể là một bữa tiệc của Nước Trời.

Các bạn trẻ hôm nay đứng trước rất nhiều lời mời gọi và sức ép. Xã hội nói rằng phải đẹp, phải nổi tiếng, phải thành công thật nhanh, phải trải nghiệm càng nhiều càng tốt. Truyền thông dễ khiến người trẻ nghĩ rằng tình dục là tất cả, rằng thân xác chỉ là công cụ để tìm khoái cảm, rằng yêu là phải chiếm hữu, rằng tự do là làm bất cứ điều gì mình muốn. Nhưng tự do không phải là khả năng làm mọi điều; tự do là khả năng chọn điều tốt. Một người bị dục vọng điều khiển không phải là người tự do. Một người không thể nói “không” trước cám dỗ cũng không phải người mạnh mẽ. Tình dục là một quà tặng cao quý của Thiên Chúa, nhưng nó chỉ đạt được vẻ đẹp trọn vẹn trong tình yêu trung tín, trách nhiệm và sự trao hiến. Khi bị tách khỏi phẩm giá con người, tình dục dễ trở thành nguồn của lợi dụng, tổn thương, phản bội và trống rỗng. Người trẻ đừng để mình bị lừa rằng giá trị của bản thân nằm ở việc được người khác khao khát hay chú ý. Giá trị của mỗi người nằm ở việc họ được Thiên Chúa yêu và được mời gọi trở nên thánh thiện. Có những niềm vui cao hơn khoái cảm; đó là niềm vui của một lương tâm trong sạch, của tình bạn chân thành, của sự quảng đại, của một ước mơ đẹp, của việc sống có ích, của một tình yêu biết chờ đợi và tôn trọng. “Tiên vàn hãy tìm kiếm Nước Thiên Chúa” không phải là lời mời từ bỏ tuổi trẻ, nhưng là chìa khóa giúp tuổi trẻ không bị đánh mất trong những chọn lựa vội vàng.

Trong đời sống Giáo Hội, chúng ta cũng cần luôn xét lại xem mình đang tìm kho báu nào. Có khi người ta phục vụ nhưng lại tìm tiếng khen; làm việc tông đồ nhưng muốn được nhắc tên; xây dựng công trình nhưng coi trọng vẻ bề ngoài hơn đời sống đức tin; tổ chức nhiều hoạt động nhưng thiếu chiều sâu cầu nguyện. Có khi cộng đoàn đánh giá người khác qua khả năng đóng góp tài chính hơn là qua đời sống thánh thiện. Người giàu được ưu tiên, người có địa vị được trọng vọng, còn người nghèo, người ít học, người vụng về dễ bị bỏ quên. Điều ấy không phù hợp với Tin Mừng. Đức Giêsu đã không chọn các môn đệ vì họ giàu có hay tài năng xuất chúng, nhưng Người nhìn đến trái tim, gọi họ bước theo và kiên nhẫn biến đổi họ. Giáo Hội cần người có khả năng, nhưng trên hết cần những người để cho khả năng được thánh hóa. Một ca viên hát hay là điều đáng quý, nhưng hát với lòng cầu nguyện còn quý hơn. Một người giảng hấp dẫn là điều tốt, nhưng đời sống phù hợp với lời giảng mới làm lời ấy có sức mạnh. Một người quản trị giỏi là điều cần, nhưng biết lắng nghe, công bằng và thương xót mới làm quyền bính trở thành phục vụ. Một cộng đoàn không trở nên thánh thiện chỉ vì có nhiều sinh hoạt, nhưng vì các thành viên biết yêu nhau như Đức Kitô đã yêu.

Bán tất cả để mua kho báu không nhất thiết là bỏ hết tài sản vật chất, trừ khi Chúa gọi một người vào một ơn gọi đặc biệt. Với đa số Kitô hữu, “bán tất cả” là đặt mọi sự dưới quyền của Đức Kitô. Đó là từ bỏ những gì cản trở ta thuộc về Chúa: một mối quan hệ tội lỗi, một thói quen xấu, một lối sống gian dối, lòng tham, sự kiêu ngạo, tính ích kỷ, sự thù hận. Có những điều ta giữ rất chặt vì tưởng nó làm ta hạnh phúc, nhưng thật ra nó đang giam cầm ta. Một người có thể phải từ bỏ cái tôi để cứu một cuộc hôn nhân; từ bỏ tự ái để làm hòa với người thân; từ bỏ lợi nhuận bất chính để sống lương thiện; từ bỏ một đam mê gây nghiện để lấy lại tự do; từ bỏ nhu cầu kiểm soát để biết tin tưởng; từ bỏ việc hơn thua để giữ hiệp nhất. Những cuộc từ bỏ ấy có thể đau, nhưng không phải là mất mát vô nghĩa. Đó là cái giá của tự do, cái giá của tình yêu, cái giá để sở hữu kho báu không bao giờ hư mất.

Tuy nhiên, Kitô giáo không phải là một tôn giáo chỉ nói về từ bỏ. Trung tâm của Tin Mừng là niềm vui tìm thấy kho báu. Người môn đệ chân chính không phải là người lúc nào cũng mang vẻ mặt buồn bã như thể theo Chúa chỉ toàn mất mát. Dĩ nhiên, đời sống đức tin có thập giá, hy sinh và chiến đấu, nhưng tất cả được nâng đỡ bởi niềm vui sâu xa rằng mình đã tìm được Đấng lòng mình khao khát. Các thánh có thể trải qua đau khổ lớn lao, nhưng nơi họ vẫn có một sự bình an mà thế gian không thể ban cũng không thể lấy mất. Niềm vui Kitô giáo không phụ thuộc hoàn toàn vào hoàn cảnh. Đó là niềm vui biết mình được cứu chuộc, được tha thứ, được yêu, được gọi bằng tên và có một quê hương vĩnh cửu. Khi có niềm vui ấy, người ta có thể sống đơn sơ mà không mặc cảm, phục vụ âm thầm mà không cay đắng, chịu hiểu lầm mà không tuyệt vọng, hy sinh mà không kể công. Người đã gặp Đức Kitô không cần chứng minh mình hơn người khác, bởi giá trị của họ đã được xác nhận nơi thập giá.

Mỗi ngày, chúng ta cần tự hỏi: điều gì đang thật sự chiếm chỗ lớn nhất trong lòng tôi? Điều gì khiến tôi vui nhất khi có được và sợ nhất khi mất đi? Tôi dành nhiều thời gian, sức lực và suy nghĩ nhất cho điều gì? Câu trả lời sẽ cho thấy kho báu của tôi đang ở đâu. Nếu cả ngày ta chỉ nghĩ về tiền bạc, danh tiếng, hưởng thụ hay việc người khác đánh giá mình, có lẽ đó chính là những thần tượng đang ngự trị. Nếu một lời chê làm ta sụp đổ, có thể ta đang đặt căn tính trong sự công nhận của người đời. Nếu một mất mát vật chất khiến ta hoàn toàn tuyệt vọng, có thể ta đã xem của cải như nền tảng cuối cùng. Nếu vì thành công mà ta sẵn sàng gian dối, hy sinh lương tâm, làm hại người khác, thì thành công ấy đã trở thành ngẫu tượng. Chúa mời ta không ngừng thanh luyện những khát vọng, sắp xếp lại các bậc thang giá trị, để những điều thấp hơn phục vụ những điều cao hơn. Vật chất phải phục vụ con người; tài năng phải phục vụ tình yêu; mọi sự phải dẫn đến Thiên Chúa.

Xin cho chúng ta có được lời cầu nguyện của Salômôn: “Lạy Chúa, xin ban cho con một tâm hồn biết lắng nghe, để con phân biệt lành dữ.” Xin cho ta biết lắng nghe Lời Chúa giữa vô vàn tiếng ồn, lắng nghe lương tâm giữa những lời mời gọi dễ dãi, lắng nghe nỗi đau của người khác thay vì chỉ nói về mình. Xin cho ta nhận ra kho báu đang hiện diện trong Đức Kitô, trong Bí tích Thánh Thể, trong Lời Chúa, trong Hội Thánh, trong người nghèo và trong những bổn phận nhỏ bé hằng ngày. Xin cho ta đủ can đảm bán đi những gì đang cản trở mình đến với Chúa, đủ khiêm nhường để nhìn nhận những chọn lựa sai lầm, đủ kiên trì để bắt đầu lại. Xin cho các gia đình không đo giá trị nhau bằng tiền bạc, nhưng bằng tình yêu, sự trung tín và lòng kính sợ Chúa. Xin cho người trẻ đừng bán rẻ phẩm giá mình cho những khoái cảm chóng qua, nhưng biết tìm kiếm một tình yêu chân thật và một cuộc đời thánh thiện. Xin cho những người đang nắm giữ quyền bính biết xin ơn khôn ngoan hơn là tìm lợi ích riêng, biết phục vụ hơn là thống trị. Xin cho những người có tài năng biết dùng tài năng để làm vinh danh Chúa và nâng đỡ tha nhân. Xin cho những người nghèo, người bệnh, người bị lãng quên nhận ra rằng phẩm giá của họ không hề suy giảm, vì họ vẫn là những người con được Thiên Chúa yêu thương.

Rồi sẽ đến ngày mọi kho báu trần gian phải bỏ lại. Tiền bạc không thể đi theo ta vào mộ. Danh tiếng rồi sẽ phai mờ. Sắc đẹp sẽ tàn. Sức khỏe sẽ suy yếu. Những thành tựu lớn lao rồi cũng có thể bị thời gian phủ bụi. Nhưng tình yêu sẽ còn mãi. Một ly nước trao cho người bé nhỏ vì danh Chúa sẽ không bị quên lãng. Một lời tha thứ, một hy sinh âm thầm, một việc bác ái kín đáo, một lần trung thành trong thử thách, tất cả đều được ghi khắc trong cõi vĩnh hằng. Bậc cao cả nhất của đời người không nằm ở chỗ ta có bao nhiêu, biết bao nhiêu hay được bao nhiêu người biết đến, nhưng ở chỗ ta đã yêu như thế nào và đã để cho Đức Kitô biến đổi mình đến đâu. Một giọt thánh thiện thật sự đáng giá hơn một đại dương tài năng, bởi tài năng có thể làm người ta nổi tiếng trong một thời, nhưng thánh thiện làm con người thuộc về Thiên Chúa đời đời.

Ước gì mỗi chúng ta biết chọn điều không ai có thể lấy mất. Ước gì giữa một thế giới đang đảo lộn các giá trị, người Kitô hữu dám sống một trật tự khác: đặt Thiên Chúa trên hết, đặt con người trên của cải, đặt lương tâm trên lợi nhuận, đặt tình yêu trên thành công, đặt sự thánh thiện trên tiếng tăm. Ước gì ta không chỉ ngưỡng mộ kho báu từ xa, nhưng thật sự bán đi tất cả những gì cần bán để sở hữu kho báu ấy. Bởi một khi tìm được Đức Kitô, ta không mất gì thật sự quý giá; trái lại, trong Người, ta tìm lại chính mình, tìm thấy ý nghĩa của đời sống, tìm thấy niềm vui, bình an và sự sống đời đời. Tiên vàn hãy tìm kiếm Nước Thiên Chúa và sự công chính của Người. Hãy tìm cho bằng được kho báu không hư mất. Hãy chọn cho bằng được viên ngọc quý không ai có thể cướp khỏi tay ta. Hãy sống cho tình yêu và sự thánh thiện, bởi đó mới là bậc cao cả nhất, là ơn gọi đẹp nhất và là thành tựu cuối cùng của đời người. Amen.

Lm. Anmai, CSsR

Nước Trời – Kho tàng làm thay đổi cả cuộc đời

Tiếp nối bài Tin Mừng của Chúa Nhật trước, phụng vụ Lời Chúa hôm nay đưa chúng ta đến phần kết của chương 13 Tin Mừng theo thánh Mát-thêu, một chương có thể được gọi là “bài giảng bằng dụ ngôn” của Đức Giê-su về mầu nhiệm Nước Trời. Qua những hình ảnh rất gần gũi với đời sống thường ngày của người dân Palestine như người gieo giống, hạt cải, nắm men, cỏ lùng, kho báu chôn giấu trong ruộng, viên ngọc quý và chiếc lưới thả xuống biển, Đức Giê-su không trình bày Nước Trời như một khái niệm trừu tượng, một lý thuyết thần học xa vời, hay một thực tại chỉ có sau khi con người chết, nhưng Người giúp các môn đệ nhận ra rằng Nước Trời đang hiện diện, đang hoạt động, đang lớn lên giữa cuộc đời, đang đến gần con người trong chính con người và sứ vụ của Người. Tuy nhiên, Nước Trời là một mầu nhiệm. Mầu nhiệm ấy vừa được tỏ bày, vừa được che giấu; vừa ở ngay trước mắt, vừa đòi một trái tim biết nhìn; vừa được ban tặng nhưng cũng đòi người ta phải chọn lựa; vừa là ân sủng nhưng cũng là trách nhiệm; vừa là niềm vui khôn tả nhưng cũng là lời mời gọi từ bỏ quyết liệt. Chính vì thế, không phải bất cứ ai nghe cũng hiểu, không phải bất cứ ai nhìn cũng thấy, không phải bất cứ ai biết cũng dám bước theo. Bài Tin Mừng hôm nay gồm ba dụ ngôn cuối cùng trong loạt bảy dụ ngôn về Nước Trời: dụ ngôn kho báu, dụ ngôn viên ngọc quý và dụ ngôn chiếc lưới. Hai dụ ngôn đầu nhấn mạnh đến giá trị tuyệt đối của Nước Trời và niềm vui của người khám phá được giá trị ấy; dụ ngôn cuối nhấn mạnh đến sự phân định chung cuộc và trách nhiệm của con người trước ngày phán xét. Sau cùng, Đức Giê-su nói đến người kinh sư đã được học hỏi về Nước Trời, người biết lấy ra từ kho tàng của mình cả cái mới lẫn cái cũ. Toàn bộ đoạn Tin Mừng đặt trước chúng ta một câu hỏi căn bản: Đâu là kho tàng thật sự của đời tôi? Tôi đang sống vì điều gì? Tôi đang tìm kiếm điều gì? Tôi sẵn sàng đánh đổi điều gì để có được Nước Trời? Và điều tôi gọi là đức tin có thật sự là một chọn lựa quyết liệt cho Đức Kitô hay chỉ là một lớp áo đạo đức bên ngoài?

Đức Giê-su nói: “Nước Trời giống như chuyện kho báu chôn giấu trong ruộng. Có người kia gặp được thì liền chôn giấu lại, rồi vui mừng đi bán tất cả những gì mình có mà mua thửa ruộng ấy.” Câu chuyện rất ngắn, nhưng mở ra cả một chân trời sâu thẳm về mầu nhiệm đức tin. Trong bối cảnh xã hội thời Đức Giê-su, việc người ta chôn giấu tài sản trong lòng đất không phải là chuyện hiếm. Khi chiến tranh, loạn lạc, cướp bóc hay di dân xảy ra, người ta thường chôn tiền bạc, vàng đá quý hay những vật có giá trị xuống đất để bảo toàn tài sản. Có thể người chủ đã chết, đã bị lưu đày hoặc không bao giờ trở lại, và kho báu cứ nằm im dưới lòng đất qua nhiều năm tháng, không ai hay biết. Một người làm thuê hoặc một người tình cờ đi ngang qua thửa ruộng đã phát hiện ra kho báu ấy. Điều đáng chú ý là anh không khởi sự bằng một kế hoạch tìm kho báu. Anh không phải là một chuyên gia săn tìm cổ vật. Anh không có bản đồ trong tay. Anh cũng không ngờ rằng dưới lớp đất tầm thường kia lại ẩn giấu một giá trị lớn lao đến thế. Anh chỉ tình cờ gặp thấy. Nhưng chính cái gặp thấy bất ngờ ấy đã làm thay đổi toàn bộ hướng đi của đời anh. Từ giây phút nhận ra kho báu, mọi sự anh đang sở hữu bỗng được nhìn lại dưới một ánh sáng khác. Những tài sản trước đó từng là niềm tự hào, từng là chỗ dựa, từng khiến anh cảm thấy an toàn, giờ đây trở nên nhỏ bé khi đặt bên cạnh kho báu. Anh không còn do dự. Anh vui mừng đi bán tất cả những gì mình có để mua thửa ruộng ấy. Chi tiết “vui mừng” là chìa khóa để hiểu dụ ngôn. Anh không bán tài sản trong tiếc nuối. Anh không bị ai cưỡng ép. Anh không than khóc vì phải từ bỏ. Anh không xem việc buông bỏ là một sự mất mát vô nghĩa. Anh vui mừng, bởi vì anh biết mình không đang đánh mất, nhưng đang đạt được; không đang trở nên nghèo, nhưng đang bước vào một sự giàu có lớn lao hơn; không đang hy sinh một cách mù quáng, nhưng đang thực hiện một chọn lựa khôn ngoan nhất đời mình. Khi đã thấy kho báu, việc bán tất cả không còn là bi kịch. Bi kịch thật sự là thấy kho báu mà vẫn không dám mua thửa ruộng; nhận ra Đức Kitô là sự sống mà vẫn không dám thuộc trọn về Người; hiểu Tin Mừng là con đường cứu độ mà vẫn bám chặt vào những điều chóng qua; biết đâu là chân lý mà vẫn chọn sống trong giả dối; biết đâu là tự do mà vẫn tự nguyện làm nô lệ cho tiền bạc, danh vọng, thú vui, quyền lực và cái tôi của mình.

Dụ ngôn thứ hai cũng ngắn gọn không kém: “Nước Trời lại cũng giống như chuyện một thương gia đi tìm ngọc đẹp. Tìm được một viên ngọc quý, ông ta ra đi, bán tất cả những gì mình có mà mua viên ngọc ấy.” Nếu người trong dụ ngôn thứ nhất gặp kho báu một cách bất ngờ, thì người thương gia trong dụ ngôn thứ hai lại là người đang chủ tâm tìm kiếm. Ông hiểu về ngọc. Ông biết phân biệt ngọc thật với ngọc giả, ngọc quý với ngọc thường. Có thể cả cuộc đời ông đã đi qua nhiều vùng đất, đã nhìn thấy rất nhiều loại ngọc, đã mua bán và tích lũy không ít kinh nghiệm. Ông là hình ảnh của những tâm hồn luôn khắc khoải đi tìm chân lý, đi tìm ý nghĩa cuộc đời, đi tìm điều thiện hảo, đi tìm một giá trị có thể làm cho đời sống được thành toàn. Có những người gặp được Thiên Chúa như một bất ngờ của ân sủng. Họ không chủ ý tìm Người, nhưng Người đi ngang qua đời họ, chạm đến họ qua một biến cố, một con người, một đau khổ, một lời Kinh Thánh, một lần sa ngã, một phút thinh lặng hay một khoảnh khắc không thể giải thích. Cũng có những người tìm kiếm Thiên Chúa qua cả một hành trình dài. Họ đọc sách, suy tư, cầu nguyện, chất vấn, vấp ngã, hoài nghi, đứng lên và tiếp tục đi. Nhưng dù là gặp bất ngờ hay tìm kiếm lâu dài, khi thật sự nhận ra Đức Kitô là viên ngọc quý, người ta phải đi đến một chọn lựa. Đức tin không dừng ở chỗ ngưỡng mộ. Đức tin không chỉ là nói rằng giáo huấn của Chúa hay, đời sống của các thánh đáng kính, Tin Mừng thật đẹp. Đức tin đòi phải “bán tất cả” để mua viên ngọc. Nói cách khác, đức tin đòi một cuộc hoán cải toàn diện, trong đó Đức Kitô trở thành trung tâm, tiêu chuẩn và cùng đích của mọi lựa chọn. Người thương gia không mua viên ngọc rồi vẫn giữ nguyên tất cả tài sản cũ. Ông phải bán những viên ngọc khác, những tài sản khác, những bảo đảm khác, để có được viên ngọc duy nhất. Đây là điểm rất khó đối với con người hôm nay. Chúng ta muốn có Chúa, nhưng cũng muốn giữ nguyên tất cả những gì đối nghịch với Chúa. Chúng ta muốn Nước Trời nhưng không muốn buông bỏ cái tôi. Chúng ta muốn bình an nhưng không chịu tha thứ. Chúng ta muốn được chữa lành nhưng vẫn ôm lấy hận thù. Chúng ta muốn được tự do nhưng không chịu từ bỏ thói quen tội lỗi. Chúng ta muốn theo Đức Kitô nhưng không muốn vác thập giá. Chúng ta muốn nghe Tin Mừng nhưng chỉ chọn những điều hợp với ý mình. Chúng ta muốn Chúa là Đấng cứu độ, nhưng không muốn Người là Chúa của đời mình. Chúng ta muốn giữ Đức Kitô như một viên ngọc trong bộ sưu tập của mình, đặt Người bên cạnh tiền bạc, địa vị, thành công, quyền lực, hưởng thụ và danh tiếng. Nhưng Đức Kitô không đến để trở thành một món đồ trang sức trong đời ta. Người đến để trở thành kho tàng duy nhất, viên ngọc độc nhất, Đấng mà vì Người ta dám xem mọi sự khác là tương đối.

Hai dụ ngôn kho báu và viên ngọc quý mặc khải rằng Nước Trời không phải trước hết là kết quả của một nỗ lực đạo đức, mà là quà tặng của Thiên Chúa được con người khám phá trong niềm vui. Chính Thiên Chúa đi bước trước. Chính Người giấu kho báu trong thửa ruộng của cuộc đời. Chính Người gieo vào lòng con người nỗi khắc khoải tìm viên ngọc quý. Chính Người cho con người khả năng nhận ra điều mà nhiều người nhìn thấy nhưng không hiểu, nghe nhưng không cảm, biết nhưng không sống. Nước Trời là ân sủng, nhưng ân sủng không làm cho con người thụ động. Một khi gặp được ân sủng, con người phải đáp trả. Người tìm được kho báu phải bán tất cả. Người tìm được viên ngọc phải ra đi và mua lấy. Không có chọn lựa, khám phá sẽ chỉ là một kỷ niệm đẹp. Không có dấn thân, niềm vui sẽ tàn lụi. Không có từ bỏ, người ta sẽ đứng bên ngoài kho báu. Từ đây, chúng ta hiểu rằng sự từ bỏ trong Kitô giáo không phải là phủ nhận cuộc sống, khinh chê thế giới hay trốn tránh trách nhiệm. Người Kitô hữu không từ bỏ vì ghét bỏ những gì Thiên Chúa đã dựng nên. Người Kitô hữu từ bỏ vì đã gặp được một giá trị lớn hơn. Người tu sĩ từ bỏ đời sống hôn nhân không phải vì coi thường tình yêu gia đình, nhưng vì đã nghe tiếng gọi của một tình yêu bao trùm hơn. Người linh mục sống độc thân không phải vì không cần tình cảm, nhưng vì muốn dành trọn con tim cho Thiên Chúa và dân Người. Người Kitô hữu từ bỏ một lợi ích bất chính không phải vì không biết quý đồng tiền, nhưng vì quý lương tâm hơn. Người dám tha thứ không phải vì vết thương không đau, nhưng vì đã nhận ra tình yêu của Đức Kitô lớn hơn nỗi đau. Người dám hy sinh thời giờ để phục vụ người nghèo không phải vì thời giờ của họ không có giá trị, nhưng vì họ thấy Đức Kitô hiện diện nơi người bé mọn. Người dám nói thật không phải vì không sợ thiệt thòi, nhưng vì chân lý quý hơn sự an toàn giả tạo. Như thế, từ bỏ Kitô giáo luôn phát xuất từ một niềm vui khám phá. Khi người ta chưa thấy kho báu, từ bỏ chỉ là gánh nặng. Khi chưa gặp Đức Kitô, đời sống đạo dễ biến thành luật lệ khô cứng. Khi chưa cảm được tình yêu Thiên Chúa, cầu nguyện sẽ trở thành bổn phận nặng nề, Thánh lễ trở thành thói quen, điều răn trở thành sự bó buộc, đời sống thánh hiến trở thành chuỗi ngày chịu đựng. Nhưng khi đã thật sự gặp Đức Kitô, người ta có thể nói như thánh Phao-lô: “Những gì xưa kia tôi cho là có lợi, thì nay, vì Đức Kitô, tôi cho là thiệt thòi. Hơn nữa, tôi coi tất cả mọi sự là thiệt thòi, vì mối lợi tuyệt vời là được biết Đức Kitô Giê-su, Chúa của tôi. Vì Người, tôi đành mất hết, và tôi coi tất cả như rác, để được Đức Kitô và được thuộc về Người.”

Ở đây cần hiểu đúng câu “bán tất cả những gì mình có”. Chúa không nhất thiết kêu gọi mọi người phải bán hết tài sản vật chất theo nghĩa đen, mặc dù có những người được mời gọi sống triệt để sự nghèo khó như các tông đồ, các tu sĩ và nhiều vị thánh. Điều Chúa đòi nơi tất cả mọi người là phải giải thoát con tim khỏi sự chiếm hữu. Vấn đề không chỉ là ta có bao nhiêu, mà là điều gì đang sở hữu ta. Một người có nhiều tài sản nhưng biết dùng của cải để phụng sự Chúa và phục vụ tha nhân có thể có một tâm hồn tự do; một người có rất ít tài sản nhưng lòng đầy tham lam, so đo, ghen tị và bám víu vẫn có thể là nô lệ của của cải. “Bán tất cả” là đặt mọi sự dưới quyền làm chủ của Thiên Chúa. Đó là dám để Chúa đụng đến mọi ngóc ngách của đời mình: tiền bạc, tình cảm, danh dự, tương lai, kế hoạch, thành công, thất bại, quyền lực, các mối tương quan và cả những vết thương sâu kín. Có những người sẵn sàng dâng cho Chúa nhiều thứ, nhưng giữ lại một vùng bất khả xâm phạm trong tâm hồn. Họ có thể đi lễ, đọc kinh, làm việc bác ái, nhưng không để Chúa can thiệp vào cách họ sử dụng tiền bạc, cách họ đối xử với người thân, cách họ tìm kiếm danh tiếng, cách họ nuôi dưỡng oán hận hay cách họ thỏa hiệp với tội lỗi. Họ muốn mua thửa ruộng nhưng không muốn trả đủ giá. Họ muốn viên ngọc nhưng không muốn bán những viên ngọc giả đang cất giữ. Thế nhưng Nước Trời không thể được sở hữu bằng một con tim chia đôi. Đức Giê-su đã nói rất rõ: “Kho tàng của anh ở đâu, thì lòng anh ở đó.” Điều ta nghĩ đến nhiều nhất, điều ta sợ mất nhất, điều ta sẵn sàng hy sinh mọi thứ để bảo vệ, điều ta lấy làm căn tính và niềm tự hào sâu xa nhất, chính điều đó là kho tàng của ta. Có người nói Chúa là kho tàng, nhưng chỉ cần mất một chút danh dự là họ đánh mất bình an; chỉ cần bị hiểu lầm là họ buông bỏ lòng bác ái; chỉ cần quyền lợi bị đụng chạm là họ sẵn sàng làm tổn thương người khác; chỉ cần thất bại là họ nghi ngờ tình yêu Thiên Chúa. Điều đó cho thấy kho tàng thật của họ có thể không phải là Chúa, mà là hình ảnh bản thân, tiếng khen, vị trí, sự kiểm soát hay cảm giác được người khác coi trọng.

Khi nói đến kho báu và viên ngọc quý, Đức Giê-su cũng đặt lại trật tự các giá trị trong đời sống con người. Sức khỏe là quý, nhưng không phải là tuyệt đối. Gia đình là quý, nhưng không thể thay thế Thiên Chúa. Nghề nghiệp, học vấn, danh dự, thành công, tình bạn và tình yêu đôi lứa đều là những điều tốt lành, nhưng tất cả vẫn là tương đối trước Nước Trời. Tương đối không có nghĩa là vô giá trị, nhưng có nghĩa là chúng chỉ tìm được ý nghĩa đúng đắn khi được đặt trong tương quan với Thiên Chúa. Sức khỏe là quà tặng để ta yêu thương và phục vụ, không phải là bảo đảm cho hạnh phúc vĩnh viễn. Tiền bạc là phương tiện để sống và sẻ chia, không phải là cứu cánh. Gia đình là trường học của tình yêu, nhưng nếu gia đình trở thành lý do khiến ta bất trung với chân lý, dung túng cho điều sai trái hay loại Thiên Chúa khỏi đời sống, gia đình ấy đã bị biến thành ngẫu tượng. Danh dự có giá trị, nhưng nếu vì giữ danh dự mà ta nói dối, che giấu sự thật, làm nhục người khác hay từ chối nhìn nhận lỗi lầm, danh dự ấy đã trở thành xiềng xích. Thành công là điều đáng trân trọng, nhưng nếu thành công khiến ta quên người nghèo, coi thường người yếu thế, tranh giành, loại trừ và đánh mất lương tâm, thành công ấy chỉ là một sự thất bại được trang điểm đẹp đẽ. Tình yêu con người là điều cao quý, nhưng nếu một mối tương quan kéo ta xa Chúa, phá vỡ trách nhiệm, làm tổn thương người khác hoặc đưa ta vào tội lỗi, thì tình yêu ấy không còn là tình yêu đích thật. Nước Trời làm cho mọi giá trị khác được đặt đúng chỗ. Không có Nước Trời, những điều tốt đẹp nhất cũng có thể biến thành ngẫu tượng. Có Nước Trời, cả những điều nhỏ bé nhất cũng trở nên con đường nên thánh.

Kho báu và viên ngọc quý, xét đến cùng, chính là Đức Giê-su. Nước Trời không phải là một vật, một nơi chốn hay một phần thưởng tách rời khỏi Người. Nước Trời hiện diện nơi chính con người Đức Giê-su, nơi lời giảng dạy, cái chết và sự phục sinh của Người. Ai gặp Đức Giê-su là gặp Nước Trời. Ai đón nhận Người là đón nhận sự sống đời đời. Ai thuộc về Người là đã bắt đầu sống trong triều đại của Thiên Chúa. Vì thế, câu hỏi của Tin Mừng không chỉ là: Tôi có tin Nước Trời hay không? Nhưng sâu hơn: Đức Giê-su có thật sự là kho tàng lớn nhất của đời tôi không? Có thể chúng ta đã biết Chúa từ nhỏ, đã lãnh nhận các bí tích, đã tham dự đời sống Hội Thánh, nhưng vẫn chưa thật sự khám phá Người như kho báu. Người ta có thể sống gần nhà thờ nhưng xa Chúa; có thể làm nhiều công việc đạo đức nhưng không có tương quan sống động với Đức Kitô; có thể nói nhiều về Tin Mừng mà chưa để Tin Mừng thay đổi mình. Có người mang danh Kitô hữu, nhưng cả đời chỉ tìm tiền bạc. Có người phục vụ trong Hội Thánh, nhưng sâu xa lại tìm chỗ đứng. Có người nói về hy sinh, nhưng không chịu mất một chút quyền lợi. Có người giảng về khiêm nhường, nhưng không chấp nhận bị góp ý. Có người khuyên người khác tha thứ, nhưng tự mình lại nuôi hận thù. Có người tuyên khấn nghèo khó, nhưng lại bám víu vào tiện nghi, địa vị, ảnh hưởng và sự công nhận. Có người khấn khiết tịnh, nhưng con tim lại không tự do khỏi những ràng buộc lệch lạc. Có người khấn vâng phục, nhưng chỉ vâng khi điều được truyền hợp với ý mình. Những nghịch lý ấy cho thấy người ta có thể đứng rất gần kho báu mà vẫn chưa thật sự mua thửa ruộng, có thể cầm viên ngọc trong tay mà vẫn chưa chịu bán những gì mình có.

Niềm vui trong hai dụ ngôn cũng là một dấu chỉ quan trọng để xét lại đời sống đức tin. Người tìm được kho báu “vui mừng” đi bán tất cả. Người thương gia tìm được viên ngọc không than phiền vì giá quá cao. Điều ấy không có nghĩa là người môn đệ không gặp đau khổ, thử thách hay giằng co. Từ bỏ luôn có giá của nó. Vác thập giá không bao giờ là dễ dàng. Nhưng dưới mọi khó khăn vẫn có một niềm vui sâu xa phát xuất từ xác tín rằng mình đã gặp được điều đáng sống và đáng chết. Các thánh không phải là những người không đau khổ, nhưng là những người đau khổ mà không mất ý nghĩa. Các ngài không phải là những người không phải từ bỏ, nhưng là những người biết mình từ bỏ vì ai. Các ngài không phải là những người không có đêm tối, nhưng là những người vẫn tin rằng kho báu đang ở đó ngay cả khi không còn cảm thấy niềm vui ban đầu. Thánh Phanxicô Assisi đã có thể rời bỏ một đời sống giàu sang vì ngài gặp Đức Kitô nghèo khó. Thánh Têrêsa Hài Đồng Giê-su có thể sống những việc rất nhỏ với tình yêu lớn lao vì chị nhận ra Đức Giê-su là tất cả. Thánh Anphongsô có thể rời bỏ con đường danh vọng pháp lý để dấn thân cho người nghèo bị bỏ rơi vì ngài đã gặp một tiếng gọi quý hơn mọi thành công trần thế. Các vị tử đạo có thể hiến mạng sống không phải vì khinh thường sự sống, nhưng vì đã nhận ra sự sống trong Đức Kitô lớn hơn cái chết. Khi một người thật sự gặp Chúa, người ấy không còn hỏi: “Tôi phải bỏ bao nhiêu?” nhưng hỏi: “Tôi còn có thể trao điều gì cho Người?” Không còn hỏi: “Theo Chúa có thiệt thòi không?” nhưng hỏi: “Làm sao tôi có thể sống xứng đáng với tình yêu lớn lao này?” Không còn đếm những gì mình mất, nhưng biết ơn vì điều mình đã tìm được.

Tuy nhiên, Tin Mừng không dừng lại ở niềm vui tìm được kho báu. Đức Giê-su kể tiếp dụ ngôn chiếc lưới: “Nước Trời lại còn giống như chuyện chiếc lưới thả xuống biển, gom được đủ thứ cá. Khi lưới đầy, người ta kéo lên bãi, rồi ngồi nhặt cá tốt cho vào giỏ, còn cá xấu thì vứt ra ngoài.” Hình ảnh chiếc lưới rất quen thuộc với các môn đệ vốn là ngư phủ. Có một loại lưới lớn được kéo qua vùng nước, gom tất cả những gì nó gặp trên đường. Khi lưới còn ở dưới biển, cá tốt và cá xấu cùng ở chung trong lưới. Chỉ khi lưới đầy và được kéo lên bờ, người ta mới ngồi phân loại. Dụ ngôn này tương tự dụ ngôn lúa tốt và cỏ lùng. Nó nhắc chúng ta rằng cộng đoàn Nước Trời trong giai đoạn hiện tại chưa phải là một cộng đoàn hoàn hảo chỉ gồm những người thánh thiện. Hội Thánh là thánh vì phát xuất từ Thiên Chúa, được Đức Kitô thánh hóa và được Chúa Thánh Thần hướng dẫn, nhưng Hội Thánh cũng gồm những con người yếu đuối, tội lỗi, bất toàn và luôn cần hoán cải. Trong cùng một cộng đoàn có người quảng đại và người ích kỷ, người chân thành và người giả dối, người âm thầm phục vụ và người tìm danh tiếng, người thật lòng tìm Chúa và người lợi dụng tôn giáo cho lợi ích riêng. Trong chính mỗi người cũng có cá tốt và cá xấu, lúa tốt và cỏ lùng, ánh sáng và bóng tối, lòng tin và sự cứng lòng, quảng đại và ích kỷ. Vì thế, dụ ngôn không cho phép chúng ta tự mãn vì mình đang ở trong lưới. Được mang danh Kitô hữu, được ở trong Hội Thánh, được lãnh nhận bí tích, được giao trách nhiệm hay giữ một chức vụ không tự động bảo đảm ơn cứu độ. Điều quyết định là đời sống có sinh hoa trái của Tin Mừng hay không.

Dụ ngôn chiếc lưới là một lời cảnh tỉnh mạnh mẽ trước lối sống đạo hình thức. “Cá xấu” không nhất thiết là những người công khai chối bỏ Thiên Chúa. Theo toàn bộ giáo huấn của Tin Mừng Mát-thêu, đó có thể là những kẻ mang dáng vẻ môn đệ nhưng không thi hành ý Chúa Cha, những ngôn sứ giả, những con sói đội lốt chiên, những người nhân danh Chúa làm nhiều việc nhưng lòng không thuộc về Người. Đức Giê-su từng nói: “Không phải bất cứ ai thưa với Thầy: Lạy Chúa, lạy Chúa, là được vào Nước Trời cả đâu, nhưng chỉ ai thi hành ý muốn của Cha Thầy.” Có những đời sống rất đạo đức bên ngoài nhưng bên trong đầy kiêu căng, xét đoán và thiếu lòng thương xót. Có những người thuộc kinh, thuộc luật, thuộc giáo lý nhưng không biết cúi xuống trước nỗi đau của tha nhân. Có những người trung thành với nghi thức nhưng bất trung trong công bình, bác ái và sự thật. Có những người nhân danh bảo vệ Giáo Hội nhưng lại dùng lời nói độc ác để làm tổn thương người khác. Có những người nhân danh chân lý nhưng không có tình yêu; nhân danh kỷ luật nhưng thiếu lòng thương xót; nhân danh truyền thống nhưng từ chối sự hoán cải; nhân danh phục vụ nhưng âm thầm xây dựng ảnh hưởng cá nhân. Dụ ngôn chiếc lưới nhắc rằng không thể đánh lừa Thiên Chúa bằng vẻ bề ngoài. Người nhìn thấy điều sâu kín. Người biết đâu là lòng đạo thật, đâu là sự trình diễn. Người biết ai tìm vinh quang cho Người, ai tìm vinh quang cho chính mình. Người biết ai phục vụ người nghèo vì yêu thương, ai dùng người nghèo để làm đẹp hình ảnh. Người biết ai giảng Tin Mừng bằng đời sống, ai chỉ dùng Tin Mừng như một phương tiện.

Khi chiếc lưới được kéo lên bờ, sự phân biệt sẽ xảy ra. “Các thiên thần sẽ xuất hiện và tách biệt kẻ xấu ra khỏi hàng ngũ người công chính, rồi quăng chúng vào lò lửa. Ở đó, chúng sẽ phải khóc lóc nghiến răng.” Những hình ảnh này nghe thật nghiêm khắc, nhưng không được hiểu như sự đe dọa của một Thiên Chúa thích trừng phạt. Thiên Chúa không vui trước sự hư mất của con người. Người muốn mọi người được cứu độ và nhận biết chân lý. Đức Giê-su đã đến không phải để kết án thế gian, nhưng để thế gian nhờ Người mà được cứu. Tuy nhiên, tình yêu thật luôn tôn trọng tự do. Thiên Chúa không ép ai phải yêu Người. Con người có thể từ chối ánh sáng, có thể chọn bóng tối, có thể khép lòng trước ân sủng, có thể cố chấp trong sự dữ. Hỏa ngục trước hết là hậu quả chung cuộc của sự từ chối tình yêu, là tình trạng con người vĩnh viễn khép mình trước nguồn sự sống. “Khóc lóc và nghiến răng” diễn tả nỗi đau của một đời đã nhận ra quá muộn rằng mình đánh mất điều quý giá nhất. Nỗi đau ấy không chỉ đến từ hình phạt bên ngoài, nhưng từ sự thật bên trong: người ta đã sống cả đời cho những thứ không cứu được mình, đã đổi kho báu lấy đồ giả, đổi sự sống lấy thú vui chóng qua, đổi tình yêu lấy ích kỷ, đổi sự thật lấy lợi lộc, đổi vĩnh cửu lấy một khoảnh khắc.

Ngày phán xét không chỉ là một biến cố ở cuối lịch sử. Ánh sáng của ngày ấy phải soi vào từng quyết định hôm nay. Mỗi ngày ta đang chọn mình sẽ trở thành loại cá nào. Mỗi hành động đang làm cho ta nên tốt hơn hay xấu đi. Mỗi lần ta tha thứ, con tim được mở rộng cho Nước Trời. Mỗi lần ta cố chấp trong hận thù, con tim khép lại. Mỗi lần ta chọn sự thật dù phải trả giá, ta bước về phía ánh sáng. Mỗi lần ta nói dối để bảo vệ lợi ích, ta bước sâu hơn vào bóng tối. Mỗi lần ta cúi xuống phục vụ, hình ảnh Đức Kitô được lớn lên trong ta. Mỗi lần ta lợi dụng quyền lực để áp đặt, cái tôi trở thành trung tâm. Không ai bỗng nhiên trở thành cá xấu vào ngày cuối cùng. Số phận chung cuộc được chuẩn bị bằng vô số chọn lựa nhỏ bé mỗi ngày. Một lương tâm chai cứng không hình thành sau một đêm, nhưng sau nhiều lần bỏ qua tiếng Chúa. Một đời giả hình không bắt đầu bằng một sự dối trá lớn, nhưng bằng nhiều thỏa hiệp nhỏ. Một tâm hồn thánh thiện cũng không xuất hiện đột ngột, nhưng được hình thành qua sự trung tín trong những điều bình thường: một lời nói tử tế, một hy sinh âm thầm, một lần kiềm chế cơn nóng giận, một quyết định công bằng, một phút cầu nguyện chân thành, một sự phục vụ không ai biết đến.

Dụ ngôn chiếc lưới cũng giúp chúng ta tránh hai thái cực trong đời sống cộng đoàn. Thái cực thứ nhất là ảo tưởng rằng Hội Thánh phải là nơi không có người xấu, không có khuyết điểm, không có gương mù. Khi gặp sự yếu đuối của con người trong Hội Thánh, một số người thất vọng, mất niềm tin hoặc bỏ đi. Nhưng Đức Giê-su chưa bao giờ nói rằng lưới chỉ gom cá tốt. Người đã báo trước thực tại pha trộn. Hội Thánh không phải là cộng đoàn của những người hoàn hảo, nhưng là cộng đoàn của những người được kêu gọi nên thánh. Chúng ta ở lại trong Hội Thánh không phải vì mọi thành viên đều tốt, nhưng vì Đức Kitô đang hiện diện và hoạt động trong Hội Thánh. Thái cực thứ hai là lấy sự pha trộn ấy làm lý do để dung túng sự dữ, bao che sai lầm hay từ chối sửa đổi. Nói rằng “ai cũng yếu đuối” không có nghĩa là điều xấu trở thành điều tốt. Lòng thương xót không xóa bỏ sự thật. Kiên nhẫn không có nghĩa là thờ ơ. Không xét đoán người khác không có nghĩa là mất khả năng phân định hành vi. Chúng ta không có quyền kết án số phận đời đời của một người, nhưng có trách nhiệm gọi điều thiện là thiện, điều ác là ác; bảo vệ người bị tổn thương; sửa dạy trong bác ái; xây dựng một cộng đoàn lành mạnh, minh bạch và trung thành với Tin Mừng.

Sau ba dụ ngôn, Đức Giê-su hỏi các môn đệ: “Anh em có hiểu tất cả những điều ấy không?” Họ đáp: “Thưa hiểu.” Câu hỏi về sự hiểu biết xuất hiện nhiều lần trong chương 13. Trong Kinh Thánh, hiểu không chỉ là nắm bắt bằng trí óc, nhưng là đón nhận bằng con tim và đem ra thực hành. Các môn đệ nói rằng mình hiểu, nhưng hành trình phía trước sẽ cho thấy họ còn phải học rất nhiều. Họ hiểu Nước Trời là kho báu, nhưng sẽ còn tranh cãi xem ai là người lớn nhất. Họ hiểu phải bán tất cả, nhưng khi Đức Giê-su bị bắt, họ sẽ bỏ Người mà chạy trốn. Họ hiểu có ngày phân loại, nhưng vẫn có Giu-đa sống giữa nhóm Mười Hai. Câu trả lời “Thưa hiểu” vì thế không phải là điểm kết thúc, mà là khởi đầu của trách nhiệm. Người đã hiểu Tin Mừng không thể sống như người chưa từng nghe. Người biết sự thật sẽ phải trả lời về cách mình đã sống sự thật ấy. Người được trao nhiều sẽ bị đòi nhiều hơn. Người giảng dạy người khác phải để Lời Chúa xét xử mình trước. Người giúp người khác tìm kho báu phải tự hỏi mình có thật sự sống vì kho báu ấy không.

Đức Giê-su kết luận: “Bất cứ kinh sư nào đã được học hỏi về Nước Trời, thì cũng giống như chủ nhà kia lấy ra từ trong kho tàng của mình cả cái mới lẫn cái cũ.” Người kinh sư trong cộng đoàn Kitô hữu không phải là người vứt bỏ toàn bộ cái cũ, cũng không phải là người đóng kín trong cái cũ. Người ấy biết lấy ra cả cái mới lẫn cái cũ, nhưng cái mới của Đức Kitô là ánh sáng để đọc và hoàn tất cái cũ. Cựu Ước không bị loại bỏ, nhưng được kiện toàn trong Đức Giê-su. Lề Luật và các ngôn sứ không mất giá trị, nhưng tìm được ý nghĩa viên mãn nơi Người. Điều này cũng gợi lên một nguyên tắc rất quan trọng cho đời sống Hội Thánh hôm nay. Hội Thánh vừa phải trung thành với kho tàng đức tin đã lãnh nhận, vừa phải biết trình bày kho tàng ấy bằng ngôn ngữ mà con người thời đại có thể hiểu. Trung thành không có nghĩa là lặp lại máy móc. Canh tân không có nghĩa là cắt đứt với truyền thống. Cái mới đích thật không phản bội chân lý, và cái cũ đích thật không đóng kín trước Chúa Thánh Thần. Một cộng đoàn chỉ bám vào cái cũ mà không còn sức sống có thể biến truyền thống thành bảo tàng. Một cộng đoàn chỉ chạy theo cái mới mà không có gốc rễ có thể biến đức tin thành thời trang. Người môn đệ trưởng thành biết gìn giữ điều cốt lõi và đổi mới cách diễn tả; biết tôn trọng truyền thống nhưng không thần tượng hóa những tập tục nhân loại; biết lắng nghe dấu chỉ thời đại nhưng không chạy theo tinh thần thế gian; biết dùng phương tiện mới để loan báo Tin Mừng nhưng không biến Tin Mừng thành sản phẩm câu khách.

Câu nói về người kinh sư lấy ra cái mới lẫn cái cũ còn mời gọi mỗi người xét lại kho tàng nội tâm của mình. Người chủ nhà chỉ có thể lấy ra những gì đã được tích lũy trong kho. Một người chỉ chứa trong lòng giận dữ thì khi mở miệng sẽ phát ra những lời cay nghiệt. Một người chỉ tích lũy so sánh và ganh tị sẽ khó vui trước thành công của người khác. Một người nuôi dưỡng lòng biết ơn sẽ nhìn thấy ân sủng ngay cả trong thử thách. Một người hằng suy niệm Lời Chúa sẽ có ánh sáng để phân định khi gặp khó khăn. Một người sống gần Đức Kitô sẽ có thể đem lại bình an cho người khác. Chúng ta không thể trao điều mình không có. Cha mẹ muốn truyền đức tin cho con cái nhưng chính mình không cầu nguyện thì lời dạy sẽ thiếu sức sống. Người giảng thuyết không để Lời Chúa chạm vào lòng mình thì bài giảng dễ trở thành lý thuyết. Người lãnh đạo cộng đoàn không có đời sống nội tâm sẽ dễ dùng kỹ thuật, quyền lực và cảm xúc để điều hành. Người làm việc bác ái nhưng không kín múc nơi tình yêu Thiên Chúa sẽ sớm mệt mỏi, cay đắng hoặc tìm sự công nhận. Vì thế, muốn lấy ra cái mới lẫn cái cũ, trước hết phải có một kho tàng phong phú được hình thành bằng cầu nguyện, học hỏi, suy niệm, kinh nghiệm, đau khổ và sự trung tín mỗi ngày.

Có học giả cho rằng câu nói về người kinh sư được học hỏi về Nước Trời có thể là cách tác giả Mát-thêu kín đáo nói về chính mình. Dù giả thuyết ấy đúng đến đâu, hình ảnh này vẫn diễn tả rất đẹp ơn gọi của người loan báo Tin Mừng. Thánh Mát-thêu hiểu truyền thống Do Thái, trân trọng Lề Luật và các ngôn sứ, nhưng ngài đọc tất cả dưới ánh sáng của Đức Kitô. Ngài không phá hủy cái cũ, nhưng cho thấy cái cũ được hoàn tất trong cái mới. Đó cũng là sứ mạng của Hội Thánh trong mọi thời đại: trao lại kho tàng không phải như một vật chết, nhưng như một nguồn sống; không chỉ bảo tồn chữ nghĩa, nhưng làm cho con người gặp Đức Kitô; không biến đức tin thành hoài niệm, nhưng cho thấy Tin Mừng vẫn có khả năng trả lời những khắc khoải sâu xa nhất của con người hôm nay.

Bài Tin Mừng đặt ra cho chúng ta nhiều câu hỏi rất thực tế. Kho tàng của tôi đang ở đâu? Tôi dành nhiều thời giờ nhất cho điều gì? Tôi nghĩ đến điều gì khi thức dậy và trước khi đi ngủ? Điều gì khiến tôi vui nhất? Điều gì khiến tôi sợ hãi nhất khi phải mất đi? Tôi có sẵn sàng đánh đổi chân lý để giữ một mối quan hệ, đánh đổi lương tâm để giữ công việc, đánh đổi lòng bác ái để thắng một cuộc tranh luận, đánh đổi sự bình an để giữ cái tôi, đánh đổi gia đình để chạy theo thành công, đánh đổi đời sống thiêng liêng để đắm mình trong thế giới ảo hay không? Có những điều không xấu tự bản chất, nhưng khi chiếm vị trí của Thiên Chúa, chúng trở thành ngẫu tượng. Điện thoại không xấu, nhưng khi ta không thể cầu nguyện mười phút mà không kiểm tra màn hình, nó đã chiếm một phần tự do của ta. Công việc không xấu, nhưng khi ta vì công việc mà bỏ bê gia đình, sức khỏe và đời sống thiêng liêng, nó đã trở thành ông chủ. Danh tiếng không xấu, nhưng khi ta làm mọi việc chỉ để được nhìn thấy, được khen ngợi, được công nhận, nó đã trở thành kho tàng giả. Hoạt động tông đồ là điều tốt, nhưng nếu ta bận rộn đến mức không còn ở lại với Chúa, chính hoạt động đạo đức cũng có thể che khuất Đức Kitô.

Đối với đời sống gia đình, kho báu Nước Trời mời gọi vợ chồng đặt Thiên Chúa ở trung tâm, chứ không chỉ tìm kiếm tiện nghi vật chất. Một gia đình có thể không giàu nhưng đầy bình an nếu các thành viên biết cầu nguyện, tha thứ và hy sinh cho nhau. Một gia đình có thể có đầy đủ mọi thứ nhưng vẫn lạnh lẽo nếu không còn đối thoại, không còn tôn trọng và không còn sự hiện diện của Chúa. Cha mẹ thường hy sinh rất nhiều để con cái có học vấn, nghề nghiệp và tương lai, nhưng có khi lại quên trao cho con kho tàng quý nhất là đức tin, nhân cách, lòng thương người và một lương tâm ngay thẳng. Để lại nhiều tài sản mà không để lại một nền tảng đạo đức, con cái có thể dùng chính tài sản ấy để làm hại mình. Cho con tất cả nhưng không cho con biết Chúa là ai, đâu là điều thiện, đâu là giới hạn, đâu là ý nghĩa của hy sinh và trách nhiệm, đó là một sự thiếu sót lớn. Kho báu thật của gia đình không phải là căn nhà lớn, tài khoản nhiều hay thành tích đáng nể, nhưng là sự hiện diện của Thiên Chúa trong tình yêu giữa các thành viên.

Đối với người sống đời thánh hiến, Tin Mừng hôm nay là lời trở về với niềm vui ban đầu. Ngày khấn dòng, người tu sĩ đã từng tin rằng Đức Kitô là viên ngọc quý đáng để mình từ bỏ mọi sự. Nhưng qua năm tháng, có thể viên ngọc ấy bị phủ bụi bởi thói quen, mệt mỏi, thất vọng, xung đột cộng đoàn, những tổn thương không được chữa lành, những tham vọng âm thầm hay sự bám víu vào tiện nghi và vị trí. Người tu sĩ có thể vẫn giữ lời khấn bên ngoài nhưng con tim không còn vui vì kho báu. Có thể họ đã bán tất cả một lần, nhưng rồi từ từ mua lại những thứ mình từng từ bỏ: tìm sự an toàn, tích lũy ảnh hưởng, bám vào chức vụ, tìm kiếm lời khen, xây dựng vùng riêng tư không ai được chạm đến. Tin Mừng mời gọi họ tái khám phá Đức Kitô, bởi chỉ khi viên ngọc lại sáng lên, sự từ bỏ mới có ý nghĩa. Đời thánh hiến không thể sống lâu dài bằng kỷ luật đơn thuần, bằng áp lực cộng đoàn hay bằng hình ảnh bên ngoài. Chỉ tình yêu mới giữ được lời khấn. Chỉ niềm vui gặp Chúa mới giúp người tu sĩ đi qua đêm tối. Chỉ xác tín rằng Đức Kitô là tất cả mới giúp họ không biến đời dâng hiến thành một nghề nghiệp tôn giáo.

Đối với người có trách nhiệm trong Hội Thánh, dụ ngôn chiếc lưới là lời cảnh tỉnh đặc biệt. Quyền bính, chức vụ và sự kính trọng của cộng đoàn có thể tạo ra ảo tưởng rằng mình chắc chắn thuộc về số cá tốt. Nhưng ngày phán xét không dựa trên phẩm phục, chức danh, bằng cấp hay ảnh hưởng. Chúa sẽ hỏi người mục tử đã yêu thương đoàn chiên thế nào, đã bảo vệ người yếu thế ra sao, đã dùng quyền bính để phục vụ hay để kiểm soát, đã sống điều mình giảng hay chưa. Người môn đệ không được cứu vì đứng gần bàn thờ, nhưng vì để bàn thờ biến đổi đời mình thành của lễ. Không được cứu vì rao giảng Nước Trời, nhưng vì chính mình đã chọn Nước Trời. Không được cứu vì nhiều người biết đến tên tuổi, nhưng vì tên mình được ghi trong lòng Thiên Chúa.

Đối với mỗi tín hữu, dụ ngôn chiếc lưới cũng dạy sự khiêm nhường và lòng kiên nhẫn. Chúng ta không nên vội vàng tự xếp mình vào nhóm cá tốt và người khác vào nhóm cá xấu. Phán xét chung cuộc thuộc về Thiên Chúa. Có những người nhìn bên ngoài rất đạo đức nhưng lòng lại xa Chúa. Cũng có những người đời sống còn nhiều bất toàn nhưng đang âm thầm chiến đấu, sám hối và tiến bước. Thay vì bận tâm xem người khác sẽ bị xếp vào đâu, ta phải lo cho sự hoán cải của chính mình. Thay vì dùng dụ ngôn để đe dọa người khác, hãy để nó đánh thức lương tâm mình. Câu hỏi không phải là: “Ai sẽ bị quăng ra ngoài?” nhưng là: “Hôm nay tôi phải thay đổi điều gì để sống thật hơn với Tin Mừng?”

Sau cùng, cả ba dụ ngôn gặp nhau trong một lời mời gọi: hãy chọn Nước Trời ngay hôm nay. Kho báu có thể đang nằm trong thửa ruộng rất bình thường của cuộc đời ta. Viên ngọc có thể đang ở ngay trong những điều ta đã quá quen nên không còn trân trọng: một Thánh lễ, một trang Tin Mừng, một giờ chầu, một người thân, một cơ hội phục vụ, một lời mời tha thứ, một biến cố đau thương dẫn ta trở về với Chúa. Đừng nghĩ rằng phải đi đâu thật xa mới gặp được Thiên Chúa. Người đang ẩn mình trong những gì nhỏ bé. Vấn đề là ta có đôi mắt để nhận ra hay không. Chiếc lưới cũng đang được kéo đi qua biển đời. Không ai biết lúc nào lưới sẽ đầy, lúc nào đời mình kết thúc, lúc nào phải đứng trước nhan Chúa. Vì thế, đây không phải là lúc trì hoãn hoán cải. Đừng nói rằng khi lớn tuổi sẽ sống đạo hơn, khi bớt bận sẽ cầu nguyện, khi người kia thay đổi mình sẽ tha thứ, khi đủ tiền sẽ làm việc bác ái, khi mọi chuyện ổn thỏa sẽ trở về với Chúa. Kho báu được tìm thấy hôm nay thì phải chọn hôm nay. Viên ngọc được nhận ra hôm nay thì phải mua hôm nay. Tiếng Chúa được nghe hôm nay thì phải đáp lại hôm nay.

Xin Chúa ban cho chúng ta sự khôn ngoan để nhận ra đâu là điều có giá trị tuyệt đối, sự can đảm để bán đi những gì đang ngăn cản chúng ta thuộc trọn về Người, và niềm vui để bước theo Người không phải như những người bị ép buộc, nhưng như những người đã tìm được kho báu. Xin cho chúng ta đừng sống cả đời để tích lũy những gì cái chết sẽ lấy đi, nhưng biết đầu tư vào điều cái chết không thể phá hủy. Xin cho chúng ta biết dùng của cải mà xây dựng tình người, dùng tài năng mà phục vụ, dùng quyền bính mà nâng đỡ, dùng thời gian mà yêu thương, dùng đau khổ mà kết hợp với thập giá Đức Kitô. Xin cho ngày chiếc lưới cuộc đời được kéo lên bờ, chúng ta được ở trong số những người đã để Tin Mừng sinh hoa trái, đã chọn ánh sáng hơn bóng tối, đã chọn yêu thương hơn ích kỷ, đã chọn Đức Kitô hơn tất cả mọi kho tàng chóng qua. Và xin cho mỗi người có thể thưa với Chúa bằng tất cả sự chân thành: Lạy Chúa, Chúa là phần gia nghiệp của đời con; có Chúa, con không còn thiếu thốn gì; mất mọi sự mà được Chúa, con vẫn là người giàu có; có mọi sự mà mất Chúa, đời con vẫn chỉ là trống rỗng. Amen.

Lm. Anmai, CSsR

adminLine T3, 07/28/2026 - 05:56

Danh mục:

Mùa Thường Niên

Tác giả:

Lm Anmai, CSsR