ЯК ДАРВЕШ / A DERVISH

Good Things Not Vanished Yet

2009-07-13T01:39:00.005+01:00

Хубихо намурдаанд

Матни нагзи зерро дусте фиристодааст:

Агарчи садои гушхароши магасхое, ки бар гирди касофати дунё чамъ шудаанд, гушхоямонро пур мекунанд,

Агарчи касе барои ишк дигар дил намесузонад

Ва ишкро бозичаи аблахони девона медонанд,

Агарчи рангхо тихй шудаанд ва хубихо рохии гуристони фаромушианд,

Агарчи шояд дигар касе барои бастани банди кафши духтараки ятим ба худ захмати хам шудан надихад

Ва бидуни дасткаш наметавон ба писараки рузномафуруш даст зад

Ва агарчи инсон дигар чуз бо хисобрасй ба худ фурсати хуб будан надихад,

Агарчи чахлу таъассуб, имону фиреб

Зехнхоро аз кор андохтаанд

Ва агарчи Худо хам ин рузхо ба бандагонаш зур мегуяд,

Агарчи дуруг калбхоро тасхир кардааст

Ва барои садокат бояд бахонае дошт

Ва агарчи мегуянд, ки аз ин хам бадтар хохад шуд,

Аммо мо хар ду медонем,

Хуб медонем,

Хануз мешавад

Ханчари захролуди кинаро ба чои пушти рафик бар калби сиёхи нафрат куфт.

Мешавад нимашабе нони худро ба кимати лабханди махве дар чорчубаи сурати касифи гадое ба у фурухт

Ва то субх гуруснагй хурду хуш буду хандид.

Хануз хам мешавад ба чашмони гусса хира шуд, гамро ба назора истод ва кахкаха сар дод.

Хануз мешавад барои хандондани лаби гарибае ашк рехт.

Хануз мешавад ба гунчишкхо дона доду талабкор набуд.

Мешавад.

Хуб медонй, нозанинам.

Хубихо намурдаанд...

:متن نغز زير را دوستی فرستاده است

اگر چه صدای گوش خراش مگس هایی که بر گرد کثافت دنیا جمع شده اند گوشمان را پر می کند
اگر چه کسی برای عشق دیگر دل نمی سوزاند

و عشق را بازیچه ابلهان دیوانه می دانند

اگر چه رنگ ها تهی شده اند و خوبی ها راهی گورستان فراموشی اند
اگر چه شاید دیگر کسی برای بستن بند کفش دخترک یتیم به خود زحمت خم شدن ندهد
و بدون دستکش نمی توان به پسرک روزنامه فروش دست زد
و اگر چه انسان دیگر جز با حساب رسی به خود فرصت خوب بودن ندهد
اگر چه جهل و تعصب، ایمان و فریب
ذهن ها را از کار انداخته اند
و اگر چه خدا هم این روزها به بندگانش زور می گوید
اگر چه دروغ قلب ها را تسخیر کرده است
و برای صداقت باید بهانه ای داشت
و اگر چه می گویند که از این هم بد تر خواهد شد
اما ما هر دو می دانیم
خوب می دانیم
هنوز می شود
خنجر زهر آلود کینه را به جای پشت رفیق بر قلب سیاه نفرت کوفت
می شود نیمه شبی نان خود را به به قیمت لبخند محوی در چارچوبه ی صورت کثیف گدایی به او فروخت
و تا صبح گرسنگی خورد و خوش بود و خندید
هنوز هم می شود به چشمان غصه خیره شد، غم را به نظاره ایستاد و قهقه سر داد
هنوز می شود برای خنداندن لب غریبه ای اشک ریخت
هنوز می شود به گنجشک ها دانه داد و طلب کار نبود
می شود
خوب می دانی نازنینم
. . . خوبی ها نمرده اند

Where is Jaga?

2009-07-11T22:59:00.007+01:00

Мирзо Чага кучост?

Як манбаъи наздик ба Мирзо Зиёев – фармондехи пешини нерухои мухолифи давлати Точикистон ва вазири пешини умури изтирорй дар гуфтугу бо Як Дарвеш хабар дод, ки Зиёев кушта шудааст. Ба гуфтаи ин манбаъ, Зиёевро дар холате куштанд, ки у ба як нишасти расмй даъват шуда буд. Аммо ин хабар аз суи манобеъи мустакил хануз таъйид нашудааст.

Хабаре, ки то кунун дар хабаргузорихо, аз чумла Asia-Plus мунташир шуда, аз таслим ё боздошт шудани Мирзо Зиёев дар Тавилдара ва интиколи у ба шахри Душанбе гувохй медихад.

Вазъияти шарки Точикистон, ки аз мохи май то кунун ноором буда, хамчунон ошуфта гузориш мешавад. Тозатарин гузоришхо хокй аз кушта шудани дастикам 19 тан аз чумлаи нерухои давлату мухолифон дар ду рузи ахир аст. Аммо тахаввуле, ки таваччухи расонахои чахониро ба худ чалб карда, хамин хабари боздошт ё хатто кушта шудани Мирзо Зиёев аст.

Мирзо Зиёев, ки дар паи имзои паймони нихоии сулхи точикон, соли 1999, вориди кобине шуд, мохи нувомбри 2006 дар паи интихоби дубораи Рахмон ба макоми раёсати чумхурй аз макомаш барканор шуд. Дар паи ишоъаи шоеъот дар бораи хузури Мулло Абдуллох дар Тавилдара гузориш шуда буд, ки Зиёев бо ин фармондехи пешини мухолифон вориди музокира шудааст, то миёни у ва давлат подармиёнй кунад.

Бо ин ки хабархо дар бораи сарнавишти Мирзо Зиёев (мулаккаб ба Мирзо Чага) зидду накиз аст, мусаллам аст, ки чи катл ва чи боздошти у дар Точикистон паёмадхое хохад дошт.

Ёддошт: Як руз пас аз интишори ин хабари Як Дарвеш макомоти Точикистон таъйид карданд, ки Мирзо Зиёев тавассути "як гурухи номаълум" кушта шудааст.

Iason Athanasiadis on AJE

2009-07-10T16:35:00.007+01:00

Ёсун дар Алчазира

Ёсун Отеносиадис, аз дустони Як Дарвеш, ки чанд руз пеш дар борааш матлабе навишта будем - хамон рузноманигори юнонитабор, ки рузи якшанбе аз зиндони Эрон рахо шуд - дар мусохибае бо телевизюни инглисизабони Алчазира дар бораи тачрубиёташ дар зиндон сухбат кард. Ба гуфтаи Ёсун, макомоти ЧИ уро ба чосусй муттахам карда буданд. Як акс аз Ёсун дар Кум дар соли 2005 ва чандто паёмаки телефунии ошикона танхо далелхои шайъии онхо будааст.

Саранчом хам, албатта, иттихомоти кудаконаи макомот ба чое нарасиду Ёсун озод шуд. Масалан, тасаввури макомот аз паёмакхои ошикона ин будааст, ки Ёсун ба чосусхои дигар паёмхои кудбандишуда фиристодааст. Сипас маълум шуд, ки он телефун каблан ба касе дигар таъаллук дошта ва паёмакхо хам аз они Ёсун набуда, балки аз як фарди вокеъан ошик, ки коре бо кудбандихои чосусона надошт ва рукку пустканда ба махбубаш изхори мухаббат мекард.

Оё мешавад номи ин найрангхои очизонаи ЧИ-ро сиёсат гузошт?

Гуфтугуи Ёсун бо Алчазира:

Муртабит: Дар чанги истибдод

Tehran. 9 July

2009-07-10T01:01:00.007+01:00

تهران، 18 تير

گزارش زير لحظاتی پيش از دوستی در تهران به دست يک درويش رسيد

با گذشت نزدیک به یک ماه از انتخابات دهمین دوره ی ریاست جمهوری که با تقلب همراه بود اعتراض ها همچنان با همان شور و حال روز های نخست ادامه دارد.

امروز به مناسبت ۱۸ تیر گروه زیادی از مردم از ساعت ۱۶ در خیابان های اطراف دانشگاه گرد آمدند و علیرغم تهاجم وحشیانه ی نیرو های حکومت شعار های اعتراضی خود را سر دادند .پس از هجوم اولیه ی آنها که با استفاده از گاز اشک آور و چماق داران لباس شخصی موفق به این کار شدند تظاهر کنندگان با تجمع در کوچه ها و خیابان های اطراف اعتراض های خود را پی گرفتند..تظاهر کنندگان در مواردی که امکان سر دادن شعار را نمی یافتند با کف زدن های پیوسته مخالفت خود را ابراز می کردند

شمار تظاهر کنند گان با توجه به پراکندگی آنها در مجموع بیش از ده هزار نفر بود که هر گاه امکان می یافتند با سر دادن شعار های الله اکبر،مرگ بر دیکتاتورو یا حسین میر حسین حضور خود را اعلام می کردند

نکته ی حایز اهمیت در مورد تظاهر کنندگان حضور پر شمار و بسیار موثر و شجاعانه ی زنان و دخترانی بود که در موارد متعدد با هجوم به سوی نیروهای ضد شورش مانع دستگیری بیشتر مردان می شدند

در یک مورد تظاهر کنندگانی که با حمله ی نیروهای بسیجی به خیابان وصال عقب نشینی کرده بودند موفق شدند تا بلوار کشاورز دست به راهپیمایی بزنند .همراهی اتوموبیل ها که با بوق زدن های ممتد خود حمایت خود را اعلام می کردند قابل توجه بود تظاهر کنند گان دقایقی بعد با هجوم نیرو های ضد شورش از سمت بلوار کشاورز به داخل کو چه ها پراکنده شدند.نیرو های لباس شخصی در جریان این هجوم پلاک شماری از اتوموبیل ها را کندند و پسر جوانی را که تی شرت سفید رنگی به تن داشت و ماسکی سبز رنگ به صورت زده بود پس از ضرب و شتم با خود بردند یکی از لباس شخصی ها در جریان بازداشت این جوان با پلاک های اتوموبیل وحشیانه بر سرش میکوبید.تعدادی از زنان و دختران شجاع در تلاش نافرجام خود برای رها کردن این جوان مورد ضرب و شتم قرار گرفتند

در جریان بازداشت مرد میان سالی در خیابان ابوریحان که تی شرت زرد رنگ مایل به نارنجی به تن داشت و مردی تقریبا سی ساله با تی شرت راه راه سفید و آبی که به شدت از ناحیه ی شانه زخمی شده بود و خون ریزی داشت، دختری چادری به سوی لباس شخصی ها هجوم آورد که همراهانش مانع او شدند او فریاد می کشید لعنت پر شما و لعنت بر اسلام شما
به گفته ی شاهدان این وضعیت در دیگر خیابان های اطراف دانشگاه ادامه داشته و دامنه ی آن تا میدان توحید و اتوبان چمران نیز کشیده شده بود تا ساعت هشت نیروهای ضد شورش با تظاهر کنند گان معترض در مسیر یاد شده سرگرم درگیری بودند و تظاهر کنند گان برای مقابله با اثر گاز های اشک آور تمام سطل های ذباله این مسیر را به آتش کشیده بودند

Техрон. 09.07.2009

Гузориши зер лахазоте пеш аз дусте дар Техрон ба дасти Як Дарвеш расид:

Бо гузашти наздик ба як мох аз интихоботи дахумин давраи раёсати чумхурии Эрон, ки бо такаллуб хамрох буд, эътирозхо хамчунон бо хамон шуру холи рузхои нахуст идома дорад.

Имруз (09.07.2009) ба муносибати 18-тир (ошуби дах сол пеши донишчуён) гурухи зиёде аз мардум аз соъати 16:00 дар хиёбонхои атрофи Донишгохи Техрон гирд омаданд ва алорагми тахочуми вахшиёнаи нерухои хукумат шиъорхои эътирозии худро сар доданд. Пас аз хучуми аввалияи онхо, ки бо истифода аз гози ашковар ва чумок (калтак)-и либосишахсихо сурат гирифт, тазохуркунандагон бо тачаммуъ дар кучахо ва хиёбонхои атроф эътирозхои худро пай гирифтанд. Тазохуркунандагон дар мавориде, ки имкони сар додани шиъорро намеёфтанд, бо каф заданхои пайваста мухолифати худро иброз мекарданд.

Шумори тазохуркунандагон бо таваччух ба парокандагии онхо дар мачмуъ беш аз дах хазор нафар буд, ки хар гох имкон меёфтанд, бо сар додани шиъорхои «Аллоху акбар!», «Марг бар диктотур!» ва «Ё Хусейн! Мирхусейн!» хузури худро эълом мекарданд. Нуктаи хоизи ахамият дар мавриди тазохуркунандагон хузури пуршумор ва бисёр муассиру шучоъонаи занону духтароне буд, ки дар мавориди мутаъаддид бо хучум ба суи нерухои зиддишуриш монеъи дастгирии бештари мардон мешуданд.

Дар як маврид тазохуркунандагоне, ки бо хамлаи нерухои басечй ба хиёбони Висол акибнишинй карда буданд, муваффак шуданд то булвори Кишоварз даст ба рохпаймойи бизананд. Хамрохии худравхо, ки бо бук (сигнал) заданхои мумтадди худ химояти худро эълом мекарданд, кобили таваччух буд.

Тазохуркунандагон дакоике баъд бо хучуми нерухои зиддишуриш аз самти булвори Кишоварз ба дохили кучахо пароканда шуданд. Нерухои либосишахсй дар чараёни ин хучум плок (номер)-и шуморе аз худравхоро канданд ва писари чавонеро, ки ти-шерт (футболка)-и сабзранг ба сурат зада буд, пас аз зарбу шатм (лату куб) бо худ бурданд. Яке аз либосишахсихо дар чараёни боздошти ин чавон бо плоки утумубил (худрав) вахшиёна бар сараш мекубид. Теъдоде аз занону духтарони шучоъ дар талоши нофарчоми худ барои рахо кардани ин чавон мавриди зарбу шатм карор гирифтанд.

Дар чараёни боздошти марди миёнсоле дар хиёбони Абурайхон, ки ти-шерт (фтуболка)-и зардранги моил ба норинчй ба тан дошт ва марде такрибан сисола бо ти-шерти рох-рохи сафеду обй, ки башиддат аз нохияи шона захмй шуда буд ва хунрезй дошт, духтаре чодарй ба суи либосишахсихо хучум овард, ки хамрохонаш монеъи у шуданд. У фарёд кашид: «Лаънат бар шумо ва лаънат бар исломи шумо!»

Ба гуфтаи шохидон, ин вазъият дар дигар хиёбонхои атрофи Донишгохи Техрон идома дошта ва доманаи он то майдони Тавхид ва утубон (бузургрох)-и Чамрон низ кашида шуда буд. То соъати хашт нерухои зиддишуриш бо тазохуркунандагони муътариз дар масири ёдшуда саргарми даргирй буданд ва тазохуркунандагон барои мукобила бо асари гозхои ашковар тамоми сатлхои зубола (ахлот)-и ин масирро ба оташ кашида буданд.

Чанд намунаи дигар:

http://www.youtube.com/watch?v=8I015R00dHQ

http://www.youtube.com/watch?v=Z8KU20BxaPU

http://www.youtube.com/watch?v=6DZ3Wa88Zxw

http://www.youtube.com/watch?v=VIrlX95YJks

http://www.youtube.com/watch?v=YHKVZPd0YJ0

The Green Chain of Democracy

2009-07-10T00:02:00.008+01:00

Имруз (09/07/2009) хам фазои Техрон ошуфта буд. Имруз хам ботум (калтак)-хои басечихову пулиси Чумхурии Исломй (ЧИ) руи сару синаву шонаи мардуме, ки мехостанд бо сукут ба эътирозашон идома диханд, фуруд омад. Имруз хам хазорон садои эътироз дар гулухо фуру кубида шуд, аммо бар зарабони калбхои олугдаву ранчида афзуда шуд.

Бо вучуди ин ки макомоти ЧИ ошкоро тахдид карда буданд, ки хар навъ тачаммуъу рохпаймойи дар рузи 18-тир (09.07.2009) берахмона саркуб хохад шуд, хазорон тан ба хиёбонхои перомуни майдони Инкилоби Техрон рехтанд, то дар мукобили издихоме аз нерухои амниятию интизомй ва либосишахсихо рубару оянд, гози ашковар бичашанду кутаки ботум бихуранду ба чанги маъмурони низом биуфтанд. Аммо шиъори «Марг бар диктотур!» бо гурриши баландтар бомхои Техронро меларзонд. Онхо барои посдошти дахумин солрузи нахустин шуриши донишчуйи дар Чумхурии Исломй хатархоро ба чон хариданду дастурхову тахдидхои куруни вустоии арбобро ношунида гирифтанд ва тачаммуъу рохпаймойи карданд.

Пас аз сукути Мавчи Сабз хануз хабаре нест. Мухсини Махмалбоф, коргардони саршинос ва сухангуи Мусавй дар Урупо, дар тавзехи хостахои чунбиши сабз матни зерро навиштааст:

Занчираи сабзи демукросй
Мухсини Махмалбоф

Эрониён бо хар марому маслак ва бо хар гароишу бовар, аз кучахо ва хиёбонхои Техрон ва соири шахрхо ва рустохои Эрон то Урупо ва Омрикову Устролиё ва хар кучои чахон, акнун дастхои худро ба хам додаанд ва хамчун занчираи сабзи бузурге алайхи кудетои зидди демукросй дар Эрон мубориза мекунанд. Ин харакати бузург як хадафи мархилайи дорад ва он ин аст, ки давлати кудеторо барканор кунад ва раъйи мардумро ба онон баргардонад.

Хар фарди эронй, хар ташаккулу созмоне дар хар кучои дунё бо хифзи акоиду мавозеъаш, вакте дар рохи ин хадаф мубориза мекунад, як халка аз ин Занчираи Сабзи Демукросй аст. Хамчун тачрубаи Кунгреи Миллии Офрико ва муборизоташ алайхи режими опортойд.

Дар зери ин чатри бузург хар фаъъоле як рахбар аст ва хар рахбаре як муборизи сода ва танхо халкае аз ин занчираи сабзи инсонй. Ончунон ки Мирхусейни Мусавй – раисичумхури мунтахаби мардум хам худро ин гуна таъриф мекунад:

«Аз ин пас давлате хохем дошт, ки аз назари иртибот бо миллат дар ногувортарин шароит ба сар мебарад ва аксарияте аз чомеъа, ки инчониб низ яке аз онон хастам, машруъияти сиёсии онро намепазирад.»

Дар ин хангомаи саффороию мубориза алайхи дуруггуён ва дуздони раъйи миллат хар фарду гурухе, ки эълом кунад давлати кудеточиро машруъ намедонад ва хозир аст ба даме ё дираме ё кадаме ё каламе хамрохи мардуми Эрон бошад, халкае аз ин Занчираи Сабзи Демукросист.

Навори Эрони Сабз аз Як Дарвеш:

Tit for Tat

2009-07-09T23:25:00.005+01:00

Мукобила ба мисл

Бо таваччух ба балое, ки макомоти Чумхурии Исломии Эрон бар сари расонахои гурухии кишвар, ба вижа Интернет овардаанд, бисёре аз дустони мо дар дарун кодир нестанд матолиби худро пахшу ишоъа кунанд. Як Дарвеш бархе аз ин навиштахоеро, ки дарёфт кардааст, ба ду дабираи порсй ва сириллик чоп мекунад.

Кобили таваччухи эрониёни хорич аз кишвар

Дар соли 1382 (2004) рузномаи “Кайхон”, чопи Техрон, пешниход карда буд идомаи хамкорй бо ширкати “Тутол”-и Фаронса дар пружехои нафтии Эрон ба кохиши фишор бар бонувони мухаччаба (хичобй)-и фаронсавй машрут шавад. Ин рузнома барои тавчехи пешниходи худ навишт:

“Чи тавр аст Порис хамвора аз тирагии равобити Эрону Омрико ва соири кишвархои урупойи ба нахве фурсатталабона истифода карда ва ширкатхои нафтии худро чойгузини соири кишвархои хоричй дар бахши нафти Эрон кардааст, аммо хатто як бор Чумхурии Исломии Эрон барои додани “имтиёзи нафтй” ба Фаронса аз ин мавкеъият ба нафъи кохиши махдудияти мусалмонони фаронсавй бахра нагирифтааст?”

Матлаби болоро дар яке аз сойт (торнамо)-хо дидам. Ёди нуктае уфтодам, ки хамеша барои ман суол буда ва ба унвони як пешниход кобили пайгирист. Ва он мукобила ба мисли кишвархои урупойи бо Эрон дар масъалаи хичоб аст. Агар эронихои сокини Урупо битавонанд мусаввабае аз порлумони Урупо ё бархе кишвархои урупойи бигиранд, бовар дорам андак муддате шерозаи фаъъолияти давлат дар Урупо аз хам хохад пошид.

Масъала сода аст. То хангоме ки хар зани хоричй ба хангоми вуруд ба Эрон мачбур аст хичоб дошта бошад, хар зани эронй, ки ба Урупо меравад, бояд хичоби худро бардорад. Ин амал дар вахлаи аввал метавонад занони диплумотхо ва макомоти давлатиро дар бар бигирад ва чунончи онхо аз пушиши поспуртхои одй истифода карданд, дигаронро низ шомил шавад.

با توجه به بلايی که مقامات جمهوری اسلامی بر سر رسانه های گروهی، به ويژه اينترنت آورده اند، بسياری از دوستان ما در درون، قادر نيستند مطالب خود را پخش و اشاعه کنند. يک درويش برخی از نوشته هايی را که دريافت کرده است، به دو دبيره پارسی و سيريليک چاپ می کند

مقابله به مثل

قابل توجه ایرانیان خارج از کشور
روز هفتم آبان‌ماه 82، روزنامه كيهان پيشنهاد كرد ادامه همكاري با شركت توتال فرانسه در پروژه‌هاي نفتي ايران، به كاهش فشار بر بانوان محجبه فرانسوي مشروط شود. اين روزنامه براي توجيه پيشنهاد خود نوشت: »چطور است پاريس هـمـواره از تـيرگي روابط ايران و آمريكا و ساير كشورهاي اروپايي به نحوي فرصت‌طلبانه استفاده كـرده و شركت‌هاي نفتي خود را جايگزين ساير كشورهاي خارجي در بخش نفت ايران كرده است اما حتي يك بار جمهوري اسلامي ايران براي دادن "امـتياز نفتي" به فرانسه، از اين موقعيت به نفع كـــاهـــش مـــحــدوديـت مـسلـمـانان فرانسوي بهره نگرفته است؟«.‌

مطلب بالا را در یکی از سایت ها دیدم یاد نکته ای افتادم که همیشه برای من سوال بوده و به عنوان یک پیشنهاد قابل پیگیری است.و آن مقابله به مثل کشور های اروپایی با ایران در مسا له حجاب است. اگر ایرانی های ساکن اروپا بتوانند مصوبه ای از پارلمان اروپا یا برخی کشور های اروپایی بگیرند باور دارم در اندک مدتی شیرازه ی فعالیت دولت در اروپا از هم خواهد پاشید

مساله ساده است تا هنگامی که هر زن خارجی به هنگام ورود به ایران مجبور است حجاب داشته باشد هر زن ایرانی که به اروپا میرود باید حجاب خود را بر دارد.این عمل در وحله ی اول می تواند زنان دیپلمات ها و مقامات دولتی را در بر بگیرد و چنان چه آنهااز پوشش پاسپورت های عادی استفاده کردند دیگران را نیز شامل شود

Yazdan Reads Eliot

2009-07-09T21:13:00.005+01:00

Watch it

به زبان پارسی

Yazdan Isfahani has come a long way since his days at a refugee camp in Holland. He was two years old when he arrived there with his parents. After living in a tent for two years, the family moved to Britain. On his arrival, the four year old boy did not know a word of English, yet a few years later, he has become the winner of a nationwide schools’ poetry recital competition.

Ten year old Yazdan was among 12 children short-listed after beating 1500 pupils from state and private primary schools across Britain in 57 rounds of competition, in which children were asked to pick one poem to perform in front of a panel of judges. Eventually he emerged the winner in the final round which was televised. The competition aims to reinvigorate the lost art of poetry recital in British schools.

Yazdan had chosen a poem by T.S. Eliot, about a cat called Macavity, which he performed with great enthusiasm, flair and confidence. But his talents do not end there. He plays the piano, sings, acts in school plays and is also interested in philosophy. He has become a star overnight: his pictures and interviews have been published in many newspapers, he has taken part in various radio programmes, been invited to several university events to display his talent, and his name is easily found in Google.

In this multimedia report, we are invited to Yazdan’s home in the northern city of Middlesbrough to visit him and his family, including his grandparents who have come from Iran especially for the competition, and we hear his winning poetry recital.

The King of Pop Lives On

2009-07-08T17:07:00.005+01:00

Султони поп зинда аст

به دبيره پارسی

Дируз тобути заррини сй хазор дулории Мойкл Чаксун (Michael Jackson) зери хок рафт. На зиндагии ин абармарди сахнаи хунар мутаъориф буд, на маргу хоксупории у.

Аммо карор нест Мойкл ба ин зудихо барои хаводоронаш бимирад. Дар ин рузхо метавон ба вузух дид, ки Султони поп султони калбхои бешуморе хам хаст. Дуруст мисли Элвис Преслй, ки сй сол пас аз даргузашташ афсонайи шуда ва хануз миёни хаводоронаш зинда аст.

Шабахи Чаксунро доранд дар гушаву канор мебинанд ва бовар намекунанд Султони поп рузи 25 жуан (июн)-и 2009 даргузашт ва дируз пайкари у дар Лус Ончелес дафн шуд. Намунахое аз ин пиндоштхоро метавон дар торнамои Youtube дид.

Ин хунари беназири уст, ки уро зинда нигох хохад дошт. Ба шеваи худаш мераксид, мехонд, менавохт ва мусикй месохт. Пуёйи дошт ва рухи хаводоронашро бо хунараш кабза мекард. У рузи 29 ут (август)-и соли 1958 дар хонаводае пурфарзанд ба дунё омад. Фарзанди хафтуми хонаводае тихидаст, аммо хунардусту мусикинавоз буд. Дар 11-солагй ба гурухи Jackson-5 пайваст ва дар 24-солагй ба унвони як такхон (солист) бо олбуми «Триллер»-аш ба авчи шухрат расид ва рекурди пурфуруштарин олбуми чахонро шикаст.

Мойкл Чаксун анбухе аз намодхо буд. Дар хамон авоили дахаи 1980-и мелодй буд, ки у ба унвони бартарин намоди мусикии поп ва нахустин хунарнамои сиёхи омрикойи шинохта шуд, ки кудрате азим дар шикастани клише (колиб)-хо дошт. То зухури Мойкл Чаксун дар арсаи хунар шабакахои телевизюнии мусикии маъруфе чун MTV аз пахши осори хонандагони сиёхпусти мусикии поп сар боз мезаданд. Аммо махбубияти фарогири Мойкл Чаксун ва фишори ширкати забти савти «Эпик» ин шабакаро водошт, ки сиёсати табъизи нажодиашро канор бигзорад. Пас аз муддате кутох махбубияти Мойкл бар шухрати ин шабакаи телевизюнй хам афзуд. Сипас MTV ба дигар овозхонони сиёхпусти мусикии поп хам руи хуш нишон дод ва акнун аз он табъизи носутуда хабаре нест.

Бад-ин гуна, Мойкл Чаксун барои афроди осебпазиру махрум ба намоди даст ёфтан ба номумкин табдил шуд.

Дар блуки Шарк Мойкл Чаксун намоди тамаддуни Гарб буд. Чавонони Шуравии он рузгор хозир буданд ба хар кимате наворхои кочокии уро бихаранд ва дуст доштанд ба шеваи Мойкл либос бипушанд. Дар вокеъ, ба гуфтаи Насруллохи Туйчизода, аз корбарони ЧадидОнлойн дар Точикистон, шалвори чин(с) ва нимтанахои кутоху танг бо вуруди садову симои Мойкл Чаксун ба Шуравй боб шуд. Вай мегуяд: Дар солхои шуравй, ки гуш додан ба охангхои гарбй мамнуъ буд, такрибан хамаи чавонони шахрй ба таври пинхонй охангхои Мойклро мешуниданд. Дар шабнишинихову базмхои мадраса бо охангхои у мераксиданд ва шояд дар миёни онхо хеч чавоне набуд, ки дастикам як бор “moonwalk” ё «мохгашт»-и Мойклро тачруба накарда бошад.

Дар миёни доноёни фанни мусикй Мойкл Чаксун намоди риску инътитоф ва комгорй буд. Барои намуна, дар як олбуми «Триллер», ки муваффактарин олбуми у буд, дастикам нух жонри мусикии гарбй, аз чумла диску, R&B, хорд рок, соул, фонк, чоз ва блузро метавон мушохида кард. Ва ин хамон олбумест, ки барои 37 хафта дар садри чадвали махбубтарин олбумхои Омрико карор дошт ва 45 милюн нусха фуруш дошт. Вай дар хамон соли 1983 дар гуфтугу бо мачаллаи «Крим» (Creem)-и Омрико дар бораи навъи мусикиаш гуфта буд:

«Ман дуст надорам танхо бо як гунаи бахусуси мусикй сарукор дошта бошам ва аслан намехохам руи худам барчаспе бизанам. Дуст дорам барои хар касе коре анчом дихам... Аз барчасп задан руи мусикй хушам намеояд... Табакабандию барчасп задан ба нажодпарастй мемонад.»

Мойкл Чаксун мафхуми «намоханг» ё клипи видеуиро иваз кард ва нишон дод, ки дар зарфи чанд дакика метавон ба шеваи як филми хунарии кутох достонеро барои бинанда таъриф кард.

Барои матбуъоти, ба истилох, «зард» Мойкл Чаксун намоди ачибу мармуз будан буд. Таи даврае тулонй шоеъоту гайбатхои матбуъотй бештар руи хулку ху ва зиндагии хусусии Мойкл мутамаркиз буд ва хунари уро ба хошия ронда буд. Шоеъоте аз кабили ин ки Мойкл амали чаррохии хурмун анчом дода, то садои кудаконаашро хифз кунад ё ин ки Мойкл укдаи хакорат дорад ва талош мекунад бо чаррохии плостикй ба як марди сапедпуст табдил шавад ва гайра, ки хар ду аз суи Мойкл такзиб шуда буданд. Вай мегуфт, як навъ оризаи пустист, ки ба тагйири ранги пусташ мунчар шуда.

Алокаи Мойкл ба кудакон хам ба шоъеоте чиддитар доман зад ва борхо уро ба додгох кашонд. Аммо дар нихоят Мойкл аз ин иттихомот табреа (сафед) шуд. Равоншиносон чунин истинточ карданд, ки Мойкл дар чустучуи кудакии гумшудааш аст; кудакие, ки тавассути падаре хашин ва сахнаву шухрат рабуда шуда буд. Дуруст ба монанди Питер Пан – кахрамони достони Чеймз Борй, нависандаи искотландй, ки мехост кудакии мудом дошта бошад. Мойкл Чаксун тандис (хайкал)-и Питер Панро дар мухаввата (хавлй)-и хонааш карор дода буд ва дар мусохибааш бо мачаллаи «Крим» дар синни 24-солагй гуфта буд, ки дуруст мисли Питер Пан як кудаки хамешагист.

Ва саранчом, Мойкл Чаксун бо шеваи мунхасир ба фардаш дар мусикй ва сабки овозаш барои насли чавони ситорахои поп хамвора улгуе бадеъ ва намунае барои навоварихо будааст. Раксу овози ситорахое чун Чостин Тимберлейк (Justin Timberlake) ва Крис Броун (Chris Brown) бедиранг садову харакоти Мойклро дар зехнхо тадоъй мекунад ва бисёре аз унсурхои гунахои мусикии хип-хоп, R&B ва роки мелудик дар осори Мойкл Чаксун реша дорад.

Тозатарин намунаи илхомпазирии чавонон аз Мойкл Чаксун Шохини Чаъфаркулй – овозхони 12-солаи эронитабори мукими Бритониёст, ки дар маросими ёдбуди дишаб дар Лус Ончелес хунарнамойи кард. Шохин, ки дар як мусобикаи овозхонии Бритониё яке аз макомхои нахустро ба даст оварда буд, Мойкл Чаксунро улгуи худ медонад. Мойкл Чаксун ичрои Шохинро руи Youtube дида ва писандида буд.

Чаксун некукор буд ва тавонист бо корхои хайрия ба дигарон бисёр кумак кунад. Номи у ба унвони саховатмандтарин сохиби ширкати забти савт, ки бештарин маболигро ба созмонхои хайрия эхдо карда, вориди китоби рекурдхои Гиннес шуда буд. Вай бо барномаи кунсертии «Мо чахон хастем» тавониста буд барои бенавоёни Офрико 60 милюн дулор чамъ оварад.

Аз Мойкл Чаксун осори хунарии бисёр ва се фарзанд аз ду хамсар ба чо мондааст. Панч олбуми у аз пурфуруштарин олбумхои чахонанд.

У дар рузхои поёнии умраш тамрин мекард, то дар Ландан панчох кунсерти баёдмонданй бидихад, зери унвони «Хамин буд» (That is it). Пизишкаш уро бехуш руи тахташ ёфт. Уро ба бемористон бурданд, аммо талоши пизишкон суде накард ва Мойкл даргузашт.

Чаксун дар шумори машхуртарин номхои чахони имруз ва дар канори бузургтарин хунармандони фардо хохад монд.

Мойкл Чаксун 26 сол пеш дар посух ба ин пурсиш, ки оё дуст дорад дар бораи зиндагиаш филме бисозад, гуфта буд:

«На, мутанаффирам аз ин ки зиндагии худамро бозофаринй кунам. Хануз зиндагиам ба сар нарасидааст! Бигзор касе дигар ин корро бикунад.»

Акнун ки Мойкл Чаксун зери хок рафта, бегумон касе дигар ин корро хохад кард. Пас Султони поп барои солиёни дарозе зинда хохад монд.

Ongoing Rooftop Protests in Tehran

2009-07-08T10:04:00.000+01:00

Идомаи эътирозхои пуштибомй дар Техрон

Дар паи баркарории чавви хафаконй дар Эрон хабархои андаке аз ин кишвар ба берун дарз мекунад. Аммо номахои расида аз Техрон хокй аз идомаи эътирозоти шабона аст. Номаи зерро Як Дарвеш дишаб аз Техрон дарёфт кард:

Имшаб, сешанбе, 16 тири 1388 (07.07.2009), дар бештари нукоти нимаи шимолии шахри Техрон фарёдхои эътирозомези «Аллоху акбар!» аз соъати 21:40 дакика, дуруст хамзамон бо огози суханони Ахмадинажод – раисичумхури гайриконунии кишвар бо танини бештаре нисбат ба шабхои гузашта ба гуш расид ва то соъати 22:30 идом дошт. (Фарёдхои «Аллоху акбар!» дар шабхои дигар аз соъати 22:00 огоз мешавад).

Нуктаи чолиб он буд, ки дар махаллаи Саъодатобод, дуруст хангоме ки Ахмадинажод аз мухолифати худ бо бархурди пулис бо мардум сухан мегуфт, нерухои басеч (шибхинизомиёни хаводори Ахмадинажод) дар дар наздикии майдони Сарв дар холи кутак задани чавоне буданд, ки ба гумони онхо аз даруни худрави худ фарёди «Аллоху акбар!» сар дода буд.

Нерухои басеч ва зиддишуриш такрибан хар шаб бархе аз манотики шахр, аз чумла Саъодатободро бо хадафи эчоди фазои руъбу вахшат ба ишголи худ дармеоваранд ва хамаи худравхоеро, ки сарнишини чавон дошта бошад, мутаваккиф мекунанд ва ба тафтиши он ва пурсучу аз хувияти сарнишинони он мепардозанд. Ин рафтор бидуни истисно дар мавриди чавононе, ки пиёда дар ин минтака тараддуд мекунанд низ эъмол мешавад.

Мавзуъи кобили таваччух дар мавриди хузури нерухои пуршумори басечй ва нерухои вижаи зиддушуриши вобаста ба Сипох дар ин минтака афзоиши ангезаи сокинони ин манотик барои тадовуми шиъорхои «Аллоху акбар!» аст, ки аз 22 хурдод (12.06.2009) ба ин су бевакфа идома доштааст. Ба чуз шиъори «Аллоху акбар!» мардум маъмулан шиъорхои «Марг бар диктотур!» ва «Ё Хусейн! Мирхусейн!»-ро низ аз ёд намебаранд.

A Letter from Tehran

2009-07-03T11:10:00.002+01:00

Номаи дусте аз Техрон ва авзоъи он чо

Оре, мо хубем. Он кадр хуб, ки гуё хамин нафас кашидан хам барои мо зиёдй аст ин чо.

Метавонистем яке аз хамон кушташудахо бошем. Намедонам, ки бигуям хушбахтем, ки хануз нафас мекашем ё на.

Авзоъи хубе нест. Вакте ёдам меояд, ки чи гуна фиребамон доданд, хунам ба чуш меояд. Гарчи авзоъ ором шуда, вале дилхои мардум ором нашуда ва хун аст. Мунтахо саркуб он кадр хашин аст, ки касе чуръат намекунад эътирозашро пайгирй кунад. Дасту дахану чашми мо хабарнигоронро хам бастанд. Расман барои ман факс фиристоданд, ки хеч чо аккосй накунам ва хеч аксе хам нафиристам. На танхо барои ман, балки барои хамаи хабарнигороне, ки бо расонахои хоричй кор мекунанд. Эронии муким ва хоричиаш хам фарке намекунад.

Абъоди чиноят хеле бештар аз он аст, ки то холо дида шуда. Хамсарам дар яке аз даргирихо ботум (калтак) хурда; хам сараш ва хам баданаш. Ва тоза хуб шуда. Дустхоям кутак хурданд, сарашон бо зарбаи ботум шикофта ва чуръат намекарданд бираванд барои бахя задан (кук задан). Чун басечихо (шибхи низомиёни хаводори режим) бемористонхоро курук карда буданд (камин гирифта буданд).

Холо намедонам бояд хуб бошам ё на ё аслан мешавад хуб буд ё на. Диламон факат ба умед хуш аст. Умеди ин ки як руз як иттифоке биуфтад ва онхое, ки бояд, ба сазои аъмолашон бирасанд.

Keeping hope alive in Iran

2009-07-02T01:12:00.003+01:00

Умедафрузй дар Эрон

Mousavi's criticism of the Iran regime is no longer about the election – it's about the future of the opposition movement.

Интикоди Мусавй аз режими Эрон дигар танхо дар мавриди интихобот нест, балки дар бораи ояндаи чунбиши мухолифи давлат аст.

Бокири Муъин*

Аз замони истикрори Чумхурии Исломй то кунун хеч интихоботе ба андозаи интихоботи 12 жуан (июн) оходи миллати Эронро таксим накарда буд. Ин интихобот рухониюни мукими Кум, бозигарони сиёсии мухофизакор ё усулгаро дар Техрон ва дар ниходхои давлатиро бахш кардааст. Интихобот рахбари чумхуриро водошт, ки аз Махмуди Ахмадинажод химоят кунад ва дар киболи он химоят кимати газофе бипардозад; хам барои макоми худаш ва хам барои чойгохи рухониюни хоким. Вай бо ин химояти вифок ва ичмоъи назари умумй дар радифи болои кудратро тахт-уш-шуъоъ карор дод.

Баёнияхои Мехдии Каррубй ва Мирхусейни Мусавй – номзадхои шикастхурда дар интихобот бозтоби гамангези вокеъиятхои Эрон аст, ки бо забони умед барои милюнхо тан баён шудааст. Ин афрод бар ин боваранд, ки шояд хануз битавон коре кард. «Хануз хама чизро набохтаем» хастаи хар ду паём аст.

Хар ду номзад хам вазъияти хатарнокашонро пинхон намедоранд ва дар айни хол талош мекунанд чунбиши навпои мухолифи давлатро муттахид нигах доранд ва дар чорчуби конун амал кунанд. Онхо аз хаводоронашон мехоханд, ки бо истифода аз хар фурсате нохушнудии худ аз давлатеро, ки номашруъ медонанд, буруз диханд.

Бо таъкиди ин мавзуъ, ки хануз хама чиз аз даст нарафтааст, зохиран онхо умедворанд, ки бар мабнои Конуни Асосй як чунбиши демукротик созмон диханд ва заминаро барои интихоботи оянда фарохам кунанд ё барои замоне, ки хукумати феълй бо сиёсатхои родиколаш аз нафас биуфтад.

Афроди вокеъиятгаро дар миёни мухофизакорон хам аз нахваи бархурди Шурои Нигахбон ва дафтари рахбарй бо казияи интихобот нигаронанд. Ба накл аз як рухонии мухофизакор гуфта шудааст, ки «Ахмадинажод чашмхои рахбарро бастааст.» Мусавй ба эхтимоли зиёд руи ин хакикат хисоб мекунад, ки мухофизакорон ба зудй ба хамдигар дар хоханд уфтод, хамон гуна ки дар гузашта иттифок уфтода буд. Бархе шояд ин интизорро як умеди зохидона талаккй кунанд.

Интихоботи ахир хамчунин умки булуги чомеъаи мадании Эронро ошкор кард: орому аклонй, вокеъиятгаро ва моил ба тагйирот. Оё оташи умеди чомеъаи маданй фурузон хохад монд ё ин чомеъа ба як тудаи бадбину бадгумон, камрух ва сиёсатгурез табдил хохад шуд? Эхтимоли охирй барои Мусавй, Каррубй ва Мухаммади Хотамй (раисичумхурии пешин) хатарнок аст. Аз ин ру онхо талош мекунанд дар айни вафодорй ба Конуни Асосй монеъ аз гароиши чунбиш ба тундравй ва родиколизм шаванд; чунбише, ки дигар хозир нест бартарии рухониюнро бидуни чуну чаро бипазирад.

Мусавй дар баёнияи худ тазаккури чолибе дошт, ки пуёйи ё диномизми вазъияти Эронро нишон медихад. Вай мегуяд:

«Дар ибтидо хадафи хамаи мо аз ширкат дар интихобот он буд, ки аклонияти динй ба фазои мудирияти кишвар бозгардад. Лекин дар миёнаи масир ба ахдофе бисёр баландтар хидоят шудем.»

Ва меафзояд:

«Мо дар ин байн мехостем аркони зирабти низом ба ёд оваранд, ки дар варои тамомии онон ва мофавкашон мизоне ба номи раъй ва азми мардум вучуд дорад, ки онхо на хак доранд ва на метавонанд онро нодида бигиранд.»

*Баргардон аз торнамои Guardian, чопи Ландан, 01.07.2009

Mousavi's Latest Statement

2009-07-01T18:06:00.003+01:00

Тозатарин баёнияи Мусавй

متن کامل به دبيره پارسی

Мирхусейни Мусавй – ракиби умдаи Махмуди Ахмадинажод дар интихоботи ахири Эрон имруз зимни интишори баёнияе тулонй бори дигар таъкид кард, ки натичахои интихобот ва давлати баромада аз онро машруъ намедонад. Мехдии Каррубй – ракиби дигари Ахмадинажод дар интихобот хам дишаб натичахои интихобот ва давлатро номашруъ донист.

Фарозхое аз номаи баланди Мусавиро дар зер меоварам:

Хушдор

Хамватанони азиз,

Хамон гуна ки интизор мерафт, Шурои Нигахбон пас аз намоишхое, ки таваччухи хеч касро чалб накард ва бо чашм бастан бар руи анбухи такаллубхо ва тахаллуфхои суратгирифта, саранчом дахумин давраи интихоботи раёсати чумхуриро таъйид кард. Чашнворахое, ки тачдиди хаёти миллати моро мужда медод, бо такаллубу тахаллуф аз ахдхои ислому инкилоб бо ногувортарин сахнахо ба поён расид; бо хамла ба хобгохи донишчуён, бо хунхои рехташуда, чавонони кутак (лат)-хурда ва мавриди ихонат карор гирифта, Садову Симои аз анзори чомеъа уфтода, каламхои шикаста, рузномахои баста, бо фазои амниятии кудетогуна ва беэътимодии талху густардаи мардум нисбат ба натоичи эъломшуда барои интихобот ва давлати ношй аз он. Ба зудй гармои ходиса фуру менишинад ва дастандаркорони ин мочаро бо суратхисоби баландболои иштибохоти худ рубару мешаванд. Оё онон аз тахмили он чи руй дод, суд бурданд?

Вохима

Аз ин пас мо давлате хохем дошт, ки аз назари иртибот бо миллат дар ногувортарин шароит ба сар мебарад ва аксарияте аз чомеъа, ки инчониб низ яке аз онон хастам, машруъияти сиёсии онро намепазирад. Давлате бо пуштвонахои заъифи мардумию ахлокй, ки аз у интизоре чуз бетадбирй, конунгурезй, адами шаффофият, тахриби сохторхои тасмимгирй ва тадовуми сиёсатхои вайронгари иктисодй надорем. Ва бими он меравад, ки бар асари заъфхои бешумори зотию оризиаш дар вартаи имтиёз додан ба бегонагон биуфтад. Ин чизе нест, ки мо аз он хурсанд бошем, балки аз он ба шиддат вохима дорем.

Хатар

Хатар дар пеш аст. Низоме, ки ба муддати сй сол ба эътимоди мардум муттакй буд, наметавонад якшаба кувои амниятиро чойгузини ин нуктаи иттико кунад. Ин эътимод латамоти чиддй дидааст; агар он чи инкораш мекунем, вокеъан сиххат надорад, чаро ба дигарон ичозаи ичтимоъ намедихед, то маълум шавад, ки чи кадр андаканд?

Эътимоди мардум ва матбуъот

Бояд боз гардем. Хануз дер нашудааст. Хануз метавон итминони осебдидаи мардумро бозсозй кард. Амнияти низоми мо дар гарави чунин корест. Фарзандони инкилобро аз зиндонхо озод кунед. Хабси онон чуз тагзияи гаризаи фарофиканй дар вучуди худи шумо фоидае надорад. Мардум чи гуна метавонанд ба хукумате эътимод кунанд, ки дустону хамкорон ва фарзандонашонро ба сирфи таваххум дар банд мекунад? Чира кардани фазои амниятй бар чомеъа чуз садама задан ба авотифи миллат нисбат ба низом асаре намегузорад. Матбуъоти озод мачории танаффусии як чомеъаи солиманд. Барои тармими эътимоди мардум ин мачориро масдуд накунед...

Мардум ба хукумате эътимод мекунанд, ки ононро махрам бидонад. Чаро бояд мухимтарин масоили мамлакат аз мардум пинхон бошад? Махрам донистани миллат ва шаффофияти иттилоъот аввалин кадам дар рохи мубориза бо фасод аст, хол он ки мардуми мо хатто ба андозаи хондани хабархои чанд рузнома махрам дониста намешаванд.

Худихою бегонахо

Ба мардум баргардем? Чаро хар гирехи сахлро бо дандонхои амниятй боз мекунем? Чаро ба кучактарин бахона хар касеро аз доираи худихоямон дур мекунем? Ин яке беш аз хад чавон аст, он яке беш аз андоза хунарманд аст, он яке равшанфикр аст, ин яке бо мо ихтилофи салика дорад, он яке донишчуст, ин яке аз кори мо эрод мегирад, он яке ба гурухи мо таъаллук надорад, ин яке каддаш баланд аст, он яке хеле шикпуш аст. Он кадр аз даври худ меронем, то ин ки танхо мемонем. Ин шеваи инкилоби исломй нест ва шеваи исломй нест, ки огушашро ба руи хама боз мекунад ва ба сирфи шаходати забонй инсонхоро дар доираи худ меоварад.

Дастовард

Алорагми он чи руй дод, мо дар ин чанд мох орзухои баланд ва кушишхои холисонаи худро набохтем. Мо дар ин миёна масиурхое аз тахаккуки ормонхоямонро ёфтем ва дидем, ки он чи ба дунболи онем, чи кадр хостанист ва чи нисбати наздике бо хакикати ислом ва инкилоб ва хувияти миллии мо дорад. Ин дастовардест, ки хеч кас наметавонад онро аз мо биситонад. Мо бо хам сармояе андухтаем, ки пуштвона ва бистари харакатхои отй (оянда)-и мо ва фарзандонамон хохад буд ва ин хатти сабзи чушида аз фитратхои мардум ва вокеъиятхои торихии кишвар ва инкилоб хамчунон дар тули солхо идома хохад ёфт, то ба максади нихоии худ бирасад. Мо барои хифзи ин дастоварди бузург хамчунон истодагй хохем кард.

Мухолифони шумо

Тамомии талошхое, ки ин рузхо дар мухолифат бо шумо сурат мегирад, барои он аст, ки аз самарбахш будани эътирозоти конунии худ ноумед шавед, зеро то мо ноумед нашавем, ин давлат аз эътибори вокеъй бархудор нахохад шуд. Умед ба оянда расотарин эътирози мост. Ба собикаи деринаи ин сарзамин нигох кунед. Дар зиндагонии мо мардум, ки аз кухантарин тамаддунхо зода шудаем, фарози кунунй чузъе аз як торихи тулонист. Мо дар чоддае ба дарозои торихи хамаи башарият кадам мезанем. Дар ин чодда чи бисёр миллатхо, ки мункариз шуданд ва чуз достоне аз онон бокй намонд. Он чизе, ки миллати моро ба хилофи онон ва алорагми сахттарин руйдодхо зинда нигах дошт, умед буд. Зеро офати ин рохпаймоии хазоронсола ноумедй аст.

Масъулият

Масъулияти торихии мост, ки ба эътирози худ идома дихем ва аз талош барои истифои хукуки мардум даст бар надорем. Мусъулияти динии мост, ки нагзорем инкилоб ва низом ба он чи ислом намеписандад, истихола биёбад. Масъулияти инкилобии мост, ки ичоза надихем хосили хуни садхо хазор шахид ба як давлати амниятй таназзул пайдо кунад ва мустахлик шавад.

Вахдат

Хамаи шуморо ба бародарй даъват мекунам. Пирузии мо дар гарави муъозидат ва пайванд бо якдигар аст ва тамоюзе миёни мо ва мардуме, ки ба дигарон раъй додаанд, нест. Хатто ононе, ки инак ру дар руи мо ба хушунат мутавассил мешаванд, дар ухувват (бародарй)-и мо шариканд.

Тагйири хадаф

Дар ибтидо хадафи хамаи мо аз ширкат дар интихобот он буд, ки аклонияти динй ба фазои мудирияти кишвар бозгардад. Лекин дар миёнаи масир ба ахдофе бисёр баландтар хидоят шудем. Мо дар ин байн мехостем аркони зирабти низом ба ёд оваранд, ки дар варои тамомии онон ва мофавкашон мизоне ба номи раъй ва азми мардум вучуд дорад, ки онхо на хак доранд ва на метавонанд онро нодида бигиранд.

Гузашт

Дар айёме, ки гузашт, шахсиятхо ва гуруххое ба суроги инчониб омаданд ва хостори гузашти ман аз он чи гузашт, шуданд. Шояд таваччух намешуд, ки инчониб аз хамон ибтидо аз хакки шахсии худ гузашта будам. Аммо масъалаи интихобот масъалаи шахсии ман набуду нест. Ман наметавонам бар сари хукуку орои поймолшудаи мардум муъомила ва мусолеха кунам. Масъалаи чумхурият ва хатто исломияти низоми мост. Агар дар ин нукта истодагй накунем, дигар тазмине надорем, ки дар оянда бо хаводиси талхе назири он чи дар интихоботи кунунй гузашт, рубару набошем.

Ташкили гурух

Гурухе аз нухбагон бар сари онанд, ки гирди хам оянд ва бо ташкили чамъияте конунй сиёнат аз хукуку орои поймолшудаи мардум дар интихоботи гузаштаро аз тарики интишори мадорику асноди такаллубхо ва тахаллуфхои анчомгирифта, ва низ ручуъ ба махокими казойи (додгоххо) пайгирй кунанд ва натоичи онро мустамарран ба иттилоъи умуми мардум бирасонанд. Инчониб низ ба ин чамъ мепайвандам.

Мутолибот

Таваккуфи бархурдхои амниятй, фавки амниятй ва низомй бо масоили интихоботй ва бозгашти кишвар ба фазои табиъии сиёсй.

Ислохи конуни интихобот ба нахве, ки имкони такрори такаллуботи густардаро аз байн бибарад ва бетарафии ниходхои мучрй ва нозирро тазмин кунад.

Риъояти асли 27-и Конуни Асосй дар мавриди озодии тачаммуъот.

Озодии матбуъот ва рафъи тавкиф аз онхо.

Фаъъолияти мучаддади сойтхои хабарии мустакил.

Мамнуъияти мудохилоти гайриконунии давлат дар фазои иртиботй, назири Интернет, паёмакхои кутох ва чилавгирй аз катъи иртиботи телефунй ва шунуди муколамоти мардум ва хар гуна тачассус (чосусй)-и дигар.

Таваккуфи бархурдхои якчониба, ифтиро, дуругпардозй ва ихонат дар расонаи расмии кишвар.

Бархурдорй аз конолхои мустакилли телевизюнй дар хорич ва дохили кишвар.

Судури мучаввиз барои ташкили чамъиятхои сиёсй, фархангй, иктисодй ва ичтимоъй.

Озодии хамаи дастгиршудагони сиёсй, ибтол (ботил кардан)-и парвандасозихои чаълии амниятй ва дахолат надодани парвандахои чорй дар бархурдории онхо аз хукуки ичтимоъй.

Дар интихо...

...ба хамаи мардуми шарифи кишварамон, чи онхо ки ба инчониб раъй доданд ва чй онхое, ки ба инчониб раъй надоданд, ба вижа касоне, ки дар хаводиси ногувори хафтахои ахир садама диданд, дуруд мефиристам. Хамчунин макоми шахидонеро, ки ба чурми хакхохй ва озодиталабй дар хуни худ галтиданд, арч менихам ва аз Худованди бузург барои хонаводахои азизи онон талаби сабру ачр дорам.

Мирхусейни Мусавй
10 тирмохи 1388
(01.07.2009)

Tajikistan's War & Peace

2009-07-01T13:09:00.005+01:00

Чанг ва сулх дар Точикистон

به دبيره پارسی

Рузи шанбеи гузашта дар Точикистон аз дувоздахумин солрузи поёни расмии чанги дохилй дар он кишвар тачлил шуд; чанге, ки панч сол тул кашид ва пас аз имзои паймони нихоии сулх дар Маскав хам пасларзахои маргбори он барои солхо идома дошт; чанге, ки дар чараёни он панчох хазор тан чон доданд ва сад хазор тани дигар бехонумон шуданд; чанге, ки нафаси чунбиши озодихохии Точикистонро дар хамон авони пайдоишаш буриду хафа кард.

Коршиносону сиёсатмадорон дар арсаи байнулмилал борхо аз поёни чанги Точикистон ба унвони улгуе барои поён додан ба дигар чангхои дохилй ёд кардаанд ва дар бораи ин чангу ангезахои он пажухишхои сутурге анчом додаанд. Тозатарин китобе, ки ба ин мавзуъ ихтисос дорад, дар остонаи дувоздахумин солрузи поёни чанг мунташир шуд, зери унвони баланди «Точикистон пас аз чанг; сиёсати сулхсозй ва пайдоиши низоми машруъ» ба калами Чон Хетершо (John Heathershaw) аз Донишгохи Экзетери Инглис.

Хетершо дар макотеъи мухталифе таи солхои 2003 то 2007 ба унвони мушовир ва пажухишгар дар таркиби созмонхои байнулмилалй дар Точикистон маъмуриятхое доштааст ва «Точикистон пас аз чанг» хосили тахкикоти у дар он солхост.

Чанг ва сулх дар Точикистон дар се фасли умдаи ин китоб зери унвонхои «Демукросй ва кудрат», «Амният ва хокимият» ва «Тавсеъа ва маъишат» ба таври окодемик баррасй шудааст.

Хетершо мегуяд, бо ин ки дар Точикистон сулх хукмфармост, фазои кишвар хамчунон «пасочангй» арзёбй мешавад. Харчанд чанге, ки дар соли 1992 огоз гирифт, расман дар соли 1997 поён ёфт, хушунатхои сиёсии кобили мулохизае то соли 2001 идома дошт. Акнун хеч фармондехи мустакилле бо афроди мусаллах бокй намондааст, ки кудрати давлатро ба чолиш бикашад. Дар натича, давлати кунунй, ки хамон давлати замони огози чанг аст, бо хеч неруи мухолифи чиддии низомй ё сиёсй мувочех нест. Поёни чанг ба Точикистон мачоле дод, ки то авоили дахаи 2000 ба рушди нисбии иктисодй даст ёбад.

Хетершо ангезахои чанги дохилии Точикистонро дар се буъд баррасй мекунад, ки нахустини он дар пажухишхои дигар сохибназарон хам ба каррот омадааст: махалгаройи ва талоши нухбагон (элита) барои ба даст овардани кудрат дар паи фурупошии Шуравй. Буъди дувуми он набарди идеулужики кумунистхо ё бозмондагони онхо бо исломихо, демукротхо ва миллигароёни точик унвон шуда. Ва саранчом, набарди кудрат миёни нухбагони вактро хам метавон далели огози даргирихо унвон кард; нухбагоне, ки бо истифода аз ду омили фавкуззикр, яъне таъаллукоти махаллй ва акидатии мардум, ба пайкори хамдигар рафтанд, ки дар натичаи он як махал ва идеулужии бахусус чира шуд.

Хетершо дар ин бахш аз китоби худ ба накши Русия ва Узбакистон дар огози чанги дохилии Точикистон ишора намекунад, аммо дар идомаи китоб додахои муфассалеро дар ин бора ироа кардааст ва ба накл аз манобеъе, аз хузури намояндагони хар ду кишвар дар чаласаи изтирории порлумон дар соли 1992 барои тагйири режим ривоят мекунад ва аз ин ки чи гуна нерухои низомии Русия ва Узбакистон дар чараёни чанги дохилии Точикистон мустакиман даргир буданд.

Хетершо менависад:

«Мудохилаи хоричй нахуст хушунатхои бештарро доман зад ва шаклу шароити низоъро тагйир дод; сипас, ба вижа пас аз соли 1996, тарафхои даргирро ба инъикоди сулх ташвик кард.»

Ба бовари вай, зухури Толибон дар Афгонистон буд, ки хам Русия ва хам Эронро водошт, то тарафхои мутахосимро канори хам оваранд. Хетершо мегуяд, ки пас аз соли 1996 Русия сулхсозиро чойгузини «таъаххуди бекайду шарт» ба давлати Рахмон кард, аммо хамчунон мекушид дар паймони сулх бартарии давлат бар мухолифон хифз шавад.

Дар ин миён созмонхои байнулмилалй хам талош мекарданд сулхи навпоро таквият кунанд ва мизони кумакхои хоричй ба Точикистон дар паи имзои паймони сулх башиддат афзоиш ёфт. Ба гунае, ки дар соли 2001 хабдах дарсади даромади нохолиси миллии кишварро кумакхои хоричй ташкил медод.

Ба бовари Хетершо, созмонхои хоричй бо таваккуъоти мутафовит аз хостахои давлати Точикистон ин кумакхоро ироа мекарданд ва интизор доштанд, бо тарвичи демукросй ва эчоди чомеъаи маданй ангезахои умдаи огози чангро барои хамеша бизудоянд. Хетершо мегуяд:

«Чомеъаи байнулмилалй бо бардоште мутафовит аз мафхуми хукуматдорй ба давлат кумак мекунад, дар холе ки давлати Точикистон ба дунболи хадаф ва иде(я)-и дигарест. Маъмулан чомеъаи байнулмилалй намехохад ин хакикатро бипазирад, ки бо кумак кардан ба давлат ва хамкорй бо он коре дар заминаи интиколи мафхуми либерол ва демукротики «хукуматдорй» ба Точикистон накардааст. Коре, ки чомеъаи байнулмилалй анчом медихад, дар вокеъ, химоят аз хокимият (суверенитет)-и Точикистон аст. Ин кумакхо ба Точикистон имкон медихад дар арсаи байнулмилалй вачхаи як кишвари мустакилро дошта бошад, ки ба намояндагй аз мардуми худ амал мекунад. Бад-ин гуна, чомеъаи байнулмилалй хам дар фарохтар шудани шикофи миёни «мафхуми хукуматдорй» (state idea) ва «дастгохи хукуматй» (state system) дар Точикистон сахм мегирад. Ва ба мардум ин тасаввурро медихад, ки давлат вокеъан тавонманд аст ва метавонад аз онхо намояндагй кунад ва аз хокимият ва эхтироми байнулмилалй бархурдор аст. Дар айни хол, чомеъаи байнулмилалй наметавонад бо мушкилоте аз кабили фасоди молй ва хешовандсолорй дар давлати Точикистон мукобила кунад.»

Хетершо муътакид аст, ки миёни «мафхуми хукуматдорй» ва «дастгохи хукуматй» дар Точикистон тазодди фохише хаст. Ба гуфтаи вай, «мафхуми хукуматдорй» барои нухбагони хокими Точикистон, раиси муктадирест, ки ба шеваи сарвари як хонадон рахбарй мекунад. Худи макомоти кишвар борхо Точикистонро ба як хонадони бузург ташбех кардаанд, ки холати падарсолорй дорад. Раисичумхурй тачассуми давлат ва як хокими солех аст. Вале тачрубиёт ва бархурди, масалан, як сарбоз дар хидмати низом-вазифа, ки аз камхурокй, бадрафтории фармондехон ва шароити бади зиндагй озор мебинад, тасаввури у аз ин мафхумро махдуш мекунад. Дар холе ки чавони дигаре, ки дар давлат хешовандон ё пайвандхое дорад, аз ин озору азият масун аст.

Хетершо мегуяд:

«Агар Точикистонро як хонаводаи бузург ба хисоб оварем, бояд гуфт, ки ин хонавода нокоромад аст ва падари хонавода бо аъзои он бархурди хамсон надорад.»

Хетершо интизори вукуъи тахаввулоти умда дар Точикистонро надорад. Аммо дар айни хол муътакид аст, ки авомили аслии огози чанги дохилй дар ин кишвар хамчунон сари чои худ бокист.

«Точикистон пас аз чанг» як китоби окодемик аст, ки умдатан донишпажухон ва сохибназарони улуми сиёсиро мухотаб карор додааст.

John Heathershaw
Post-Conflict Tajikistan
Routledge 2009
224p; £80

ПС: Аз дусти хубам Манучехр сипосгузорам, ки хабари интишори ин китобро ба ман дод, ки дар паи он хам китоб ва хам нависандаи онро пайдо кардаму ин матлабро навиштам. Гуфтугуи муфассал бо нависандаи китоб, ки шуниданй буд, баъдан чоп хохад шуд.

I Dream of Peace

2009-06-29T00:09:00.005+01:00

Дар орзуи рузи сулх

Дар Точикистон аз поёни ду чанг дар ду руз тачлил мекунанд: 9 май ва 27 жуан (июн).

Дар чашни нахуст мегуянд: «Хеч кас ва хеч чиз фаромуш нашудааст». Аммо дар чашни дуюм вонамуд мекунанд, ки хама кас ва хама чизи марбут ба чанг фаромуш шудааст, то мабодо кинахои дерин тоза шавад ва гилояхои пешин ба забон ояд.

Дар чанги нахуст Точикистон катрае аз дарёи чахонй буд ва дар чанги дуюм – конуни оташсузй. Дар чанги нахуст чузъе аз баданаи бозигаре умда буд; дар чанги дуюм – дастухши бозигарони умдаи минтакайи. Дар чанги нахуст дар хайъати пирузмандон зохир шуд; дар чанги дуюм, бо вучуди поёни нисбатан сареъи он, кишвари мо дар кул як бозанда буд ва бо бисоти парешонаш дар баробари ояндае мубхам карор дошт. Чанги нахуст «чахонй» буд; чанги дуюм – «махаллй» ва «дохилй». Аз ин ру тарчех медиханд хар кас ва хар чизи марбут ба чанги нахустро ба ёд дошта бошанд ва хар кас ва хар чизи марбут ба чанги дуюмро фаромуш кунанд.

Албатта, мухимтарин далели ин ричхон чизе дигар аст: сардамдорони кунунии давлат савор бар мавчи хунини хамон чанг руи кор омадаанд ва ин хакикат бар вачхаю эътибори давлат намеафзояд. Давлат моил аст бо тазъифи хофизаи чомеъа аз чанги «дохилй» тасвири дигаре ба даст дихад, онро ба дилхохи худаш тарсиму рангомезй кунад, бозигарону бозичахоро ба дилхохи худаш дар майдони набард бичинад ва бадсиголону некандешони он корзорро худаш таъйин кунад.

Чаласахои гиромидошти сулхи соли 1997 беш аз пеш ба чашнхои такриму ситоиши танхо яке аз тарафхои чанг табдил мешавад, ки дар вокеъ, чун тарафи мукобили худ бозичаи бозигарони умда буд, ки руи сандалихои гарму нармашон дар Кремлину Тошканд руйдодхоро чараён медоданд. Дар поёни ин чанги, ба истилох, дохилй хамин тараф худро пируз пиндошт, ки хиёле беш нест. Дар поёни ин чанг саркардаи «пирузмандон» унвони Кахрамони Миллии Точикистонро ба худ ихтисос дод ва ба саркардагони гурухи «ёгй» амлоки гайриманкуле дод, то ором бигиранд ва даст аз сиёсат бардоранд. Хадиси «30 дарсад сахмияи мухолифон дар давлат» барои хамеша дар сатхи як хадис бокй монд ва харгиз амалй нашуд ва охиста-охиста, мисли дигар хакикатхои он чангу сулх аз ёдхо рафт, то баъдан аз зери губори нанг берун ояд, ки фурсати он то кунун фаро нарасидааст.

Ба хамон андоза, ки чанги дохилии Точикистон тахмилй буд, сулхаш хам тахмилй буд. Дар ин ки поёни чанг ба манфиъати кулли чомеъа буд, шакке нест ва касе он рузхои сахтро хатто ба душманаш орзу намекунад. Аммо вокеъият ин аст, ки мо бо дасисаи бегонагон ба чони хамдигар даруфтодем ва нахустин сафхахои китоби истиклолро бо ранги нанг олудем ва хамин тавр зери фишори бегонагон, ки зехнашонро дигар Толибон ба худ машгул карда буданд, ба ин чанг поён додем. Ихтиёри огозу поёни чанг бо мо – кавми нотавону ранчур ва пора-пораи точик набуд. Ононе, ки дар миёни мо тафрика андохта буданд, хукумат мекарданду мекунанд.

Сулхе, ки хама хостораш буданд, омад. Аммо интизори нерухои равшани чомеъа ин буд, ки ин сулх заминахои чангро пок бизудояд. Сулхе бошад, ки бахонаи чангро аз дасти хамаи нерухо, аъам аз дохилию хоричй, бирабояд. Чомеъаро огох кунад, то дубора дастхуши бегонагон карор нагиранд ва аз хукуку тавоноихои худ ба унвони як шахрванд ва як кишвари мустакил вокиф бошанд; дасти истибдодро кутох кунад ва як чомеъаи маданй шакл дихад, то аз ин ба баъд мушкилоту суитафохумхо дар додгох халлу фасл шавад, на дар майдони чанг; озодихои маданиро арзонй бидорад, то бахонае барои бурузи хушунат бокй намонад; чилави рушди махалагроиро бигирад, ки бо тамассук бад-он бегонагон аз мо истифодаи абзорй карданду мекунанд.

Танхо бо ичрои ин икдомхо буд, ки мешуд пойбасти устуворе барои сулхе пойдор дар кишвар сохт ва заминаи пешрафту шукуфоии чомеъаро фарохам кард. На аз рохи хафа кардани садохои мухолиф, саркуби ракибони сиёсй, махдуд кардани озодихое, ки бе он хам махдуд буд, шакл додани кеши шахсияте, ки буи ганди истибдод медихад, такаллуби оро дар интихобот, тахмили тагйироти бемантик дар Конуни Асосй, даст бурдан дар байтулмол ва горати дороихои мардум, адами таваччух ба омузишу парвариш ва саводзудоии фарогир, ки мушохида мешавад.

Ин заминаро хамин холо хам мешавад сохт. Он гох метавон рузи сулхи ростинро хар руз чашн гирифт.

You’ll Come Out Stronger, Iason!

2009-06-26T01:43:00.017+01:00

Дар чанги истибдод

Ёсун Отеносиёдис (Iason Athanasiadis) дар зумраи боздоштиёни руйдодхои ахир дар Эрон аст. Ёсун, ки як рузноманигори юнонитабор бо тобеъияти дугонаи юнонй ва бритониёист, чараёни интихоботи Эронро барои Вошингтун Тоймз (The Washington Times) пушиш медод ва пеш аз тарки Техрон дар фурудгохи Имом Хумайнй боздошт ва ба анчоми «фаъъолиятхои зеризаминй» муттахам шуд.

Ёсун аз ошноёни Як Дарвеш аст. Чавоне бо дониши фавкулъода гании забонй ва фархангй, ки ба забонхои юнонй, инглисй, порсй ва туркй ба салосати тамом сухбат мекунад ва бо чанд забони дигар ошнойи дорад ва се сол (2004-2007) дар Эрон зиндагй кардааст ва Эрону мардумашро самимона дуст дорад. Ёсун фориг-ут-тахсили Донишгохи Оксфурди Инглис аст ва дар муассисаи равобити байнулмилали Техрон хам дарс хондааст. Номи хонаводагии сахташро ба шухй "Отенизода" (зодаи шахри Отен - Афина) мегуфт, то аз захмати чандин бор такрори он рохат шавад.

Маъмуриятхои ахири у ба унвони як рузноманигори озод дар Туркияву Лубнон буд. Карор буд Ёсунро пас аз бозгашташ аз Техрон бибинам. Ёсун аккоси хуб хам хаст ва мехостам тозатарин аксхои у аз Эрону Туркияву Лубнонро канори хам бигзорем ва матолибе фархангй тахия кунем.

Чанде пеш як гузориши чандрасонаии Ёсунро бо хам тахия карда будем, бо номи «Техрон: нигохе аз берун». Барои муъаррифии кори Ёсун навишта будам:

«Хоричихое, ки гузорашон ба Эрон меуфтад, маъмулан бо кулбори зехнии гароне ба кишвархояшон бармегарданд. Чун голибан тасвире, ки аз Эрон пеш аз сафар дар зехнхои худ доштаанд, бо тасвире, ки пас аз ошнойи бо ин кишвар ва икомат дар он шакл мегирад, хамхонии чандоне надорад. Ба вижа агар муддати икоматашон дар Эрон яке-ду мох на, балки се сол бошад.»

Умедворам ин бор икомати ичбории Ёсун дар Эрон он кадр ба дарозо накашад ва тасвири кашанге, ки аз Эрону мардуми он дар поёни сафари каблиаш ба он кишвар ба зехн супурда буд, хеле махдуш нашавад.

Ёсун барои он гузориши мусаввараш матни гаррои шоъиронае ба забони инглисй навишта буд, ки барояш ба порсй баргардонам. Сипас Ёсун ду бор он матни порсиро бароям забт карду фиристод; як бор аз Истонбул ва бори дуюм аз Бейрут. Рузноманигоре кушост, ки талош мекунад корашро дар хадди аъло анчом дихад, бидуни хеч каму касре. Хосили он хамкории мо гузорише шуд, ки хазорон хонанда руи он ангушт заданду хонданду тамошояш карданд.

Акнун Ёсун дар боздоштгохест, ки намедонем дакикан кучост ва падару модараш бо пахши баёнияе аз макомоти Эрон хохиш кардаанд, ки писарашонро озод кунанд. Чун танхо хадафи Ёсун ба унвони як рузноманигор пушиши руйдодхо буда, на фаъъолияте махфй. Хосили фаъъолияти ошкори у дар Эрон хам дар рузномахо мунташир шуда, на дар парвандахои комилан махрамонаи сервисхои чосусй.

Аммо Гуломхусейн Мухсинии Эжейи – вазири иттилоъоти Эрон дар изхороташ дар бораи боздошти Ёсун гуфт: «Мо хар касеро, ки дар холи гирдоварии иттилоъот дар бораи Эрон аст, боздошт мекунем.» Вале гирдоварии иттилоъот вазифаи як рузноманигор аст. Оё ин сухани ачибу гариб ба маънии лагви ниходи рузноманигорй дар Чумхурии Исломист? Рузноманигор, агар иттилоъот гирдоварй накунад, бояд чи кор кунад? Ба эхтимоли зиёд, бояд мунтазир бимонад, то бултанхои омодае аз Вазорати Иттилоъотро дар ихтиёраш бигзоранд, то хамонро ба хурди расонахои худ бидихад.

Албатта, Ёсун ин корро намекард ва хеч рузноманигори ростине хам намекунад. Вай мушохидоташро аз раванди интихобот баён мекард ва барои намуна, дар маколае, ки рузи 16 жуан (июн) дар торнамои Гордиян чоп шуд ва мутаъаллик ба калами ин дусти мост, менависад, ки шахри Техрон миёни хомиёни Махмуди Ахмадинажод ва ракиби шикастхурдаи вай Мирхусейни Мусавй ду тикка шудааст. Рузи 17 жуан (июн) вай як чехранигорй аз Мусавиро дар Вошингтун Тоймз чоп кард. Кадом як аз инхоро бояд кори «зеризаминй» талаккй кард?

Таваччух ба вокеъаи боздошти Ёсун дар арсаи байнулмилалй, бо назардошти тобеъиятхои у, ру ба афзоиш аст ва сафорати Юнон дар Техрон ва хатто вазири хоричаи Бритониё дам аз талош барои озодии у задаанд. Аммо ба гузориши Хабарнигорони Бидуни Марз, дар паи руйдодхои пурошуби Эрон то кунун 33 тан рузноманигор боздошт шудаанд, ки аксаран эронианд ва сарнавишти онхо метавонад тиратар бошад.

Режиме, ки талош мекунад ба зури чангу дандон худашро руи тахт хифз кунад, маъмулан пеш аз хама бо он чангу дандонаш ба чони рузноманигорон ва асли озодии баён меуфтад. Аммо он даста аз режимхое, ки ин талошро карданд, боз хам саранчом ба партгохи торих хавола шуданд.

Сухан модда нест ва онро наметавон хабс кард, кушт, оташ зад, тикка-пора кард... Сухан фаррору сайёлу симобвор аст ва аз кучактарин сурохи мумкин дарз мекунад ва дар фазое бозтар рахо мешавад ва дар нихоят табли расвоии режимхои дуруггуву фосиду табахкорро дар саросари чахон мекубад.

Нафси боздошти рузноманигорон ва талош барои хафа кардани садохои мухолиф дар Эрон нишонаи шикасти режими то дандон мусаллах дар баробари мардуми бедифоъу номусаллах аст. Нишонаест аз вокеъияти иддаъои такаллубй будани интихоботи ахир, ки дар торихи Эрон собика надошт. Агар натичахо сохтагй набошанд, чаро Хоманайи бояд чонбакаф шавад ва Ахмадинажод ин хама нигарон бошад? Агар мардум ба Ахмадинажод 63 дарсад раъй додаанд, дар сурати баргузории интихоботи дубора хам ин корро хоханд кард. Аммо на. Мутмаиннан макомоти Чумхурии Исломй наметавонанд дуруге ба ин гундагиро дубора такрор кунанд.

Хоманайи мегуфт: Магар мешавад 11 милюн раъй такаллубй бошад? Шурои Нигахбон бо баррасии орои факат 50 шахристон мавчудияти такаллубу тахаллуф дар 3 милюн раъйро эътироф кард. Хуб, агар 3 милюн раъй дар бахши кучаке аз кишвар дастхуши тахаллуфот шуда, чаро 11 милюн раъй набошад?

Дар урф мегуянд, ки дуруг хар чи бузургтару шохдортар бошад, мардуми авом ба он бештар бовар мекунанд. Макомот, ки аз боз омадани ислохталабон ба кудрат шадидан харос доштанд, бо дасткории бесобика дар орои мардум ва дуздидани амонати мардум хостанд чилави онро бигиранд. Мусалламан, режими мустабид ба хар кимате талош мекунад сари кудрат бимонад. Дар ин миён рузноманигорони ростин хастанд, ки никоб аз сурати онхо бармедоранд ва мавриди хашми макомот вокеъ мешаванд.

Танхо метавон умедвор буд, ки Ёсун ва ёрони дигар, ки дар чанги макомоти ЧИ гирифтор мондаанд, ба зудй рахо шаванд ва дубора маъмурияти шарифи худро, ки бозгу кардани вокеъиятхост, аз сар бигиранд. Барояшон бурдборй мехохам.

Торнамои Iason Athanasiadis
Ёсун дар Wikipedia

The King of Pop Dies

2009-06-26T00:10:00.019+01:00

Султони Поп даргузашт

Мойкл Чаксун (Michael Jackson), ки замоне лакаби "султони мусикии поп"-ро дошт, соъате пеш, (рузи панчшанбе ба вакти Омрико) дар синни 50-солагй даргузашт. Вай бар асари исти калбй зухри рузи панчшанбе дар хонааш дар гарби Лус Ончелес (Los Angeles) бехуш шуд ва дертар дар бемористон чон дод.

Бемористон тахти мукаррароти амниятии шадид аст ва хатто бархе аз кормандони он ичозаи вуруд надоранд. Сохтмони онро мардуми зиёде ихота кардаанд. Бархе аз онхо ашк мерезанд.

Ин хамосаи мусикй, ки кудакиашро шухрат, сахна ва падаре хашин рабуда буданд, ба пайкари попи гарбй нафаси тозае дамида буд ва овозу ракси у сарчашмаи илхоми бисёре аз овозхонони имрузй ба шумор меояд. Олбуми “Thriller”-и Чаксун пурфуруштарин олбуми торихи мусикии чахон аст.

Чаксун кудакии рабудашудаашро дар бузургсолй тачруба мекард. Рафтору сиришти кудаконаи у дар солхои ахир мавриди суиистифодаи фаровони судчуён вокеъ шуд. Вай замоне ба Дубаю Бахрайн панох бурд ва дубора ба Омрико баргашт. Иттихомоти мабнй бар кудакозории чинсй, ки алайхи у матрах шуда буд, ба субут нарасид ва гуфта мешавад, ки танхо ба далели бахрабардории молй аз Чаксун анчом гирифта буд.

Карор буд дар огози мохи мелодии оянда Мойкл Чаксун ришта-кунсертхои 50-бахшии худро дар Ландан баргузор кунад ва гуфта мешуд, ки ин кунсертхо падрудй хоханд буд ва Султони Поп дигар моил нест хунарнамойи кунад. Гофил аз он ки охирин кунсерти Чаксун анчом шуда будааст.

Хамаи билетхои он ришта-кунсертхо дар арзи чанд соъат дар мохи морс (март) пешфуруш шуда буд.

Равони бузургмарди сахнаи попи чахон шод бод.

Iran. Day 13

2009-06-25T04:49:00.021+01:00

Эрон. Рузи 13

23:20 BST
Ба гузориши Би-Би-Сии порсй, Мирхусейни Мусавй расонахои хукуматии Эронро ба воруна чилва додани вокеъиятхо дар мавриди эътирозоти ахир ба натичаи интихобот муттахам карда ва аз хаводоронаш хостааст, ба эътирози худ "дар чорчуби конун" ва "бо пархез аз эчоди таниш" идома диханд. Вай хамчунин омилони "такаллуб" дар интихоботро масъули "рехтани хуни мардум" донистааст.

Мусавй рузи панчшанбе бо интищори баёнияе хитоб ба "мардуми хушёр ва шарифи Эрон" навишт:

Дар рузхои ахир Садову Симо, хабаргузорихои давлатй, бархе рузномахои давлатй, сойтхои интернетии вобаста ба давлат ва рузномаи "Кайхон" бахши умдае аз фазои худро ба воруна чилва додани он чи кабл, хин ва пас аз баргузории дахумин интихоботи раёсати чумхурии Эрон рух дод, ихтисос додаанд.

Ин расонахо дар рузхои ахир матлабхои бисёре мунташир кардаанд, ки дар онхо Мусавй масъули хушунатхои ахир муъаррифй шудааст.

Аммо ба гуфтаи Мусавй,

Дар ин интихобот такаллубе бузург иттифок уфтода ва пас аз он муътаризон ба ин вазъият ба гунае гайриинсонй мавриди хучум карор гирифта ва кушта, захмй ё боздошт шудаанд.

15:23 BST
Рузномаи Гордиян ба накл аз хамсоягони Нидо Окосултон, ки рузи 20 жуан (июн) ба зарби гулулаи басечихо кушта шуд, менависад: Макомоти Эрон ба хонаводаи Нидо дастур додаанд, ки хонаашонро тарк кунанд. Ба гуфтаи хамсояхо, хонаводаи Нидо дигар дар сохтмони чахортабакаи хиёбони Мишкинй дар шарки Техрон зиндагй намекунанд ва пас аз кушта шудани Нидо тавассути макомот водор ба тарки манзилашон шудаанд. Пулис пайкари бечони Нидоро ба хонаводааш пас надод ва маросими хоксупории Нидо лагв шуд ва Нидо бидуни огохии хонаводааш дафн шуд. Хамсояхо мегуянд, давлат маросими суги Нидо дар масчидхоро мамнуъ кардааст.

15:16 BST
Стив Белл дар шумораи имрузи рузномаи Гордияни Ландан корикотури Алии Хоманайи - рахбари Чумхурии Исломии Эронро кашидааст, ки чашму рухсорашро хуни Нидо пур кардааст. Тархи хун хамон тархест, ки аз бинию дахони Нидо Окосултон чорй шуда буд.

Ин корикотур аз касри шаъни рахбари мазхабии Эрон дар арсаи байнулмилалй гувохй медихад. То кунун рузномае бо ахамияту нуфузи Гордиян чунин тасовиреро аз у мунташир накарда буд.

15:10 BST
Имруз карор буд ба гиромидошти хотираи курбониёни руйдодхои ахири Эрон дар Техрон тачаммуъе барпо шавад. Мехдии Каррубй, аз номзадхои шикастхурда дар интихобот, аз мухолифон хоста буда, ки имруз гирди хам оянд. Аммо дишаб вай дар торнамои худ тачаммуъро ба панчшанбе (фардо) мавкул кард.

Тачаммуъи эътирозии дируз дар майдони Бахористон, дар рубаруи сохтмони Мачлис, бо хушунати камсобика саркуб шуд. Яке аз муътаризон дар Техрон мегуфт, ки дар Чумхурии Исломй, ки пушидани либоси сабз ё сиёх хусн махсуб мешуд, акнун мардум аз ин рангхо метарсанд, чун хушунати маъмурони интизомиро бармеангезад. Дар Чумхурии Исломй, ки огозу поёни каломаш «Аллоху акбар!» буд ва бо хамин шиъор сари кор омад, макомот аз мардум мехоханд, ки нидохои «Аллоху акбар!» сар надиханд. Пас «Аллоху акбар!» хам ба монанди рангхои сабзу сиёх тавассути давлати исломии Эрон мусодира шудааст.

14:26 BST
Чон Лойн, хабарнигори Би-Би-Си, ки ахиран аз Техрон ихроч шуд, дар тозатарин тахлили худ аз вазъияти Эрон менависад:

Нишонахое хокист, ки давлат дар холи бозпас гирифтани кунтрули авзоъ аст. Рузи чахоршанбе камтарин мавориди эътироз аз рузи эъломи натичахои интихобот то кунунро доштааст.

Лойн меафзояд: Вале ин фикр, ки мухолифон охиста-охиста сахнаро тарк хоханд кард, як хиёли хом аст. Даъвои дохилй дар Эрон бар сари ояндаи кишвар аст. Ду суи даргир дар бораи чигунагии идораи Эрон ва чойгохи он дар чахон дидгоххои мутафовит доранд. Ва хеч як аз тарафхо хозир нест акибнишинй кунад.

Аз миёни хамаи 290 намояндаи мачлис, ки ба зиёфати пирузии Ахмадинажод даъват шуда буданд, танхо 105 тан даъватро пазируфта дар чашн хозир шудаанд.

Яке аз ононе, ки дар зиёфат хозир нашуданд, Алии Лоричонй, раиси Мачлис буд, ки аз чехрахои барчастаи Эрон аст ва бо дидгоххои усулгароёнаи Ахмадинажод то хадде мувофик аст, аммо ахиран аз бархурди давлат бо муътаризон интикод кардааст.

14:02 BST
Мирхусейни Мусавй – рахбари эътирозот дар Эрон гилоя кардааст, ки макомот роххои дастрасии у ба мардумро комилан кардаанд ва расонахои вобаста ба уро саркуб кардаанд.

Мусавй хушдор дод, ки ин икдом метавонад Эронро ба суи хушунатхои бештар савк дихад.

Ба гуфтаи Мусавй, вай тахти фишор карор гирифтааст, то такозои худ дар бораи баргузории дубораи интихоботро пас бигирад.

Ба гузориши Би-Би-Сии чахонй, дар тахаввуле дигар такрибан ду севуми намояндагони Мачлиси Шурои Исломй аз хузур дар чашни пирузии Махмуди Ахмадинажод худдорй кардаанд.

13:14 BST
Акси яке аз игтишошгарон дар Техрон

Интизор меравад, ки мавзуъи интихоботи Эрон дар мехвари гуфтугухои сарони хашт кишвари санъатии чахон карор бигирад.

Карор буд ояндаи Афгонистон мавзуъи умдаи ин нишаст дар Тристе бошад, аммо хушунатхои пасоинтихоботии Эрон дастури кори ин нишастро низ иваз кардааст.

Аммо вазири хоричаи Эрон гуфтааст, ки касд надорад ба Итолиё сафар кунад.

Вале дар Техрон дишаб хам мавчи сабз ва мухолифони Ахмадинажод даст ба тазохурот заданд ва садхо тан дар майдони Бахористон, рубаруи сохтмони Мачлиси Шурои Исломй тачаммуъ карданд ва алайхи режими Хоманайи шиъор доданд. Бедиранг садхо басечй ва посдори сипох аз даруни масчиди мушриф ба майдон бо чумоку аслиха берун омаданд ва мардумро бо хушунати тамом пароканда карданд. Ба гуфтаи шуморе аз тазохуркунандагон, ки бо расонахои хоричй тамос гирифтанд, бархе дар ин бархурд захмй ва хатто кушта шудаанд.

Чумхурии Исломй ба вижа Бритониёро ба дахолат дар умури дохилиаш муттахам карда, ду диплумоти бритониёиро ихроч кард. Бритониё муъомила ба мисл анчом дод ва ду диплумоти эрониро аз хоки худ ихроч кард.

Хоманайи талош мекунад бо зинда кардани хусумат ва шубхахои зиддибритониёйи интикодоти дохилиро самти «душмани хоричй» равона кунад. Аммо гумон намеравад, ки чамъияти Эрон хамон чамъияти гулу гумрохи 30 сол пеш бошад ва ба устурахои Хоманайи ва ёваронаш бовар кунад. Чумхурии Исломй башиддат такон хурда ва аз ин ба баъд мачбур аст ба як диктотурии саропо баста табдил шавад, вагарна фуру хохад рехт.

Polls: Iran Events Do Affect Tajikistan

2009-06-25T01:59:00.005+01:00

Оё руйдодхои Эрон бар Точикистон таъсире хохад гузошт?

Оре 20 (64%)

На 1 (3%)

Шояд 8 (25%)

Намедонам 2 (6%)

Votes so far: 31
Poll closed

The Martyress of Our City

2009-06-23T01:10:00.006+01:00

Навиштаи зер мутаъаллик ба калами азизе дар Эрон аст, ки бо мулохизоти маълум аз зикри номаш худдорй мекунем.

Такдим ба Нидо, духтари шахиди шахрамон

- Нидочон! Бобо, натарс. Натарс. Натарс, духтарам. Чизе нест.

Чашмони Нидо холо дигар рафтаанд ва лахзае баъд хун аз дахону бинии Нидо чорй мешавад.

Ва падар холо дигар фарёд мезанад:

- На! Духтарам, на! Нидочон, на!

Ва садои дилхароши касе шунида мешавад, ки мегуяд:

- Дорад мемирад. Дорад мемирад...

Ва Нидо мурдааст. Дуруст дар васати хиёбони Озодй, дар шанбеи сиёхи хурдоди 1388, бо шиллики гулулае аз ёварони валии факех, окои Хоманайи. Ин тасвирро мудом хамаи телевизюнхои дунё доранд намоиш медиханд. Ин охирин дастоварди хукумати динии Эронро.

Дурбин хануз дорад руи сурати хунини Нидо чарх мезанад ва садои нолаву фарёду гирйистан дар хам меомезад, ки тасвир тамом мешавад.

Аммо он лахазоти эхтизори Нидо дар зехни милёрдхо одам тамом намешавад. Он охирин нигох ва чумалоти дилхароши падар. На, онхо акнун доранд огоз мешаванд. Мухим нест, ки бештари онхо забони форсиро намефахманд. Марг, зиндагй, лабханд, адолат, ишк, нафрат ва ситам ниёзе ба забон надоранд.

Ва ёди шиъорхои ду руз пеш аз он меуфтам, ки рохпаймоёни сукут бар руи тиккаи когазе навишта буданд:

«Мечангам, мемирам, раъйамро пас мегирам.»

Ва Нидо мурдааст. Дуруст дар васати хиёбони Озодй ва онхо раъйи уро бурдаанд. Дакиктарашро дар шиъори чанд руз пеши рохпаймоён ба хотир меоварам, ки «Раъйи моро дуздида, Бо раъйи мо пуз меда».

Холо тасвири Хоманаист, ки худро ба зехнам тахмил мекунад. Истода дар чойгохи такво, намак бар захми Нидо мепошад. У раъйи Нидоро дуздидааст ва аз минбари намози чумъа мегуяд, ки раъйи Нидо ба низоми исломй будааст ва чашми душманонро кур кардааст. Ва падари Нидо дастони хунолудаш хануз бар гардани зарифу духтаронаи Нидо мондааст. Дуруст дар хамон чое, ки яке аз ёварони Хоманайи онро шиллики гулулае хадаф гирифт, то тахдиди рахбари муслимини чахон тахаккук биёбад, то Нидо натавонад раъйи худро пас бигирад. Нидо пеши чашмони падар, дуруст дар васати хиёбони Озодй мурдааст ва тани зарифу духтаронааш хамон чо мондааст ва лахзае аз зехни милёрдхо инсоне, ки онро дидаанд, дур намешавад ва садои гиряолуди падарашро мешунаванд, ки мегуяд:

- Нидочон. Бобо, натарс. Натарс, духтарам, чизе нест.

Аммо Нидо мурдааст. Ва садои гиря меояд. Хоманайи дорад гиря мекунад. Ва пайравонаш хамрох бо у мегирянд. У дорад тани заъифашро такдими Имоми Замон мекунад. Хамоне ки карор аст биёяд ва чахонро пур аз адлу дод кунад. Ва валии факех дорад заминаи зухури Окоро фарохам мекунад ва ба василаи пайравонаш хамаи мавонеъро аз пеши по бар медорад. Яке аз онхо гардани кашида ва духтаронаи Нидоро хадаф гирифтааст. Ва Нидо наздики падараш истодааст. Дуруст дар васати хиёбони Озодй. Чи кадр хушхол аст, ки тавониста аз халкаи пуршумори ёварони Око бигзарад. Пайравони Хоманайи уро ба ин ном мехонанд. Око ба онхо гуфтааст, хеч кас набояд худро ба Озодй бирасонад.

Вале холо Нидо ва падараш он чо хастанд. Дуруст дар васати Озодй. Онхо омадаанд, ки раъйашонро пас бигиранд. Раъеро, ки онхо ба наккоши шучоъу матини шахрашон дода буданд, то руи дару девори тамоми шахрро акси гулдонхои пур аз гул бикашад. Бахусус аз он гулдонхои шамъдонй, ки як радиф аз онхоро дар хонаашон хар руз падар об медод. Ва у вакте ки кудак буд, лахзае васвасаи чидани гулхояш даст аз сари у бар намедошт ва гох итоби падарро низ ба чон мехарид ва чандтое аз онхоро мечид.

Вале Око гуфтааст, ки у Наккошро дуст надорад ва Нидо ва хамаи мардуми шахр ба низоми исломй раъй додаанд ва ба марде, ки хамеша дасти Окоро мебусад ва кораш пок кардани хамаи наккошихо аз дару девори шахр аст. Ва Око уро аз хама бештар дуст дорад. Холо Нидо мурдааст. Дуруст дар васати хиёбони Озодй ва хамаи мардуми чахон дидаанд. Око хушхол аст, ки раъйи уро пас надодааст ва хушхол аст, ки хама фахмидаанд, ки хар кас худро ба Озодй бирасонад, ёрони Око уро хоханд кушт. Нидо мурдааст ва он марде, ки кораш пок кардани наккошихои шахр аст ва хамеша дасти Окоро мебусад, дорад хуни Нидоро аз хиёбони Озодй пок мекунад.

Аммо тани зарифу сурати хунини Нидо хануз хамон чост ва барои хамеша хамон чо хохад монд. Дуруст дар васати хиёбони Озодй. Ва хамаи мардуми дунё онро дидаанд ва хуни сурхранги Нидо, ки ба ранги гулхои шамъдонй мемонад, хеч гох аз васати хиёбони Озодй пок нахохад шуд.

Муртабит: NEDA

Where is My Vote? Means 'You Can't Exclude Me!'

2009-06-22T23:58:00.007+01:00

Раъйи ман ку? Яъне «наметавонй маро хазф кунй»

Дар торнигори «Себистон»-и Мехдии Чомй навиштае вазин ва тахлиле мутабаххирона хондам, ки дарегам омад ба чашму гуши азизони Як Дарвеш нарасад. Дар ин навишта Мехдии гиромй тафовутхои ду насл ва сиришти душворихои кунунй дар Эронро бо махорат шикофтааст.

Сй сол пеш, вакте насли мо гармогарми инкилоб буд, иде(я)хои дигаре дошт. Дунболи хукумати исломй буд. Дунболи нобудии империолизм буд. Мехост прулеториё бар чахон хукм биронад, ки таъбири исломиаш мешуд «мустазъафин» (табакаи бенаво). Ба хиёли худамон муъодили куръонии идеи инкилобии Морксро пайдо карда будем.

Насли мо мусалмон буд, аммо зери сояи морксизм рушд карда буд. Мухолифат бо чахони сармоя барояш ахамият дошт. Дар копитол (сармоя) чизе пасту фурумоя ва дунёталабона медид. Насли мо ба ирфони мотериолистй гароиш дошт. Аз дили он андешахо, ки бояд рузе башарх аз он гуфт, чизе хосил шуд, ки имруз дар низоми вилояти мутлака мебинем.

Ин низом мазхари ирфони вилоятй ва мотериолизми кудрат аст. Пулро дарвешона тахкир мекунад ва хамзамон харисона мепарастад ва ба худойи мерасонад. Шигифтовар хохад буд, агар бибинед Ахмадинажод чи гуна шиъорхоеро медихад, ки замоне пештозони чапи Эрон медоданд. Дар айни хол у хамаро бо нон мехарад ва ба хеч чиз чуз кудрати барахна имон надорад. Албатта, ин тавсифи окои Хоманайи хам хаст. Таксири касе нест, агар хаст. Худи у гуфтааст ва таъкид кардааст, ки Ахмадинажод ба у аз хамаи ричол (мардони сиёсй)-и кадиму чадид наздиктар аст.

Насли имруз насли дигарест. Ин хамон чизест, ки окои Хоманайи ва Ахмадинажод дарк мекунанд ва аз он метарсанд. Ин насл дар чахони дигар рушд кардааст. Чахоне, ки дуруст дар масири мухолифат бо андешахои мурдаву заволёфта ва фурупошидаест, ки дар мадориси ин насл тадрис мешавад ва дар садову симояш таблиг. Чахоне, ки «чаннатихо», «мисбоххо» ва «хусейниёнхо» ва имоми чумъахои давлатиро ба Дун Кишут (Дон Кихот) табдил карда ва ба музе(й) супурдааст. Чахоне, ки «бин лодинхо» ва «мулло умархо»-ро махлуъ ва овораву бекишвар кардааст. Чахоне, ки пешгомони прулеториёиаш хам дигар тарки он иддаъохо гуфтаанд. Чахоне, ки то кунчи хамаи хонахои вазирону вакилону сафирону мудирони хамин низоми вилояти мутлака нуфуз кардааст.

Аз ин низом дигар чизе намондааст, магар хамин авбошони чумокбадаст (калтакдор) ва идехои дункишутй (донкихотй)-и «ахмадинажодхо»-яш ва гурухе аз бечоратарин мардум, ки ба нону себзаминй (картошка) раъй медиханд ё содадилона фиреби мухтасибмаобии ононро хурдаанд.

Низоме, ки мадрасааш касеро тарбият намекунад ва садову симояшро касе бовар намекунад. Низоме, ки нухбагон (элита)-ро хурмат наменихад ва донишгохро ба подгон (гарнизон) ва кабристон табдил мекунад. Низоме, ки дуртарин фосиларо аз оянда дорад, ки чавононаш бошанд. Ва бехтарин рохе, ки барои наздик мондан ба тудаи чашму гушбаста дорад, абзорангорй ва риёкории динй аст.

Ин низом низоми чахони оянда нест. Низоми чахоне гузашта ва даргузашта аст. Эрон охирин халка аз кишвархои инкилобй буд ва фурсат наёфт даврони инкилобгариро бо химояти бародари бузург бадурустй тай кунад. Ночор казои нокарда ба чо меоварад ва дар чахоне, ки касе зери сояи бародари бузург намондааст, аз остону бостони ин бародар рахо намешавад. Мекушад хар тавр шуда, идехои фурурехтаро чамъ кунад ва аз тиккахои он ойинаи шикаста чизе бисозад. Аммо дар ин ойинаи садбандхурда чизе дида намешавад, магар киёфахои кажу коматхои куж. Эрон ба зарбу зур посдори идехоест, ки бо намояндагони кухансолаш дафн хохад шуд.

Низоми Чумхурии Исломй низоми оянда нест, чун аз огоз бо акшори ояндадори эронй аз дари ситез ворид шудааст...

Ин низом сари созгорй бо табакоти шахрй надорад. Аз огоз дил дар гарави прулеториёи хошиянишин баст ва рустоиёни чашму гушбаста ва хануз хам бар хамон масир меравад ва аз хамон тагзия мекунад ва аз хамон акшор нерухои басечу пулиси зиддишуриши худро бармегузинад. Иллаташ хам имруз аз хамеша равшантар аст: онхо мардумонеанд, ки иддаъои раъйу назар надоранд. Чумхурии Исломй, ки акнун ба хукумати исломй-прулеториёйи табдил шудааст, шефтаи хар касест, ки раъй надорад ё раъйашро мешавад харид. Шефтаи хар касест, ки табакоти дорои раъйро душман медорад.

Сиёсати Чумхурии Исломй бар чазби прулеториё ва хазфи либеролхо будааст...

Чумхурии Исломй ба хиёли худ акнун метавонад бедагдага аз бозгашти андешахои чолишгари касоне, ки сохиби раъйу истидлоли фикрианд, мутлака будани вилояти худро бечуну чаро идома дихад. Вилояти мутлака хавсалаи суолу канкошу истизоху талаби посухгуйи ва шаффофият надорад.

Окои Хоманайи дар бист соли рахбариаш як бор хам дар мукобили пурсишу посухи хабарнигорон хозир нашудааст. Як бор хам касе натавониста дар Мачлиси Хубрагон аз хакки назорат бар у истифода кунад. У масъулест, ки аз у суол наметавон кард. Чунин касе ва низоми тахти рахбарии у табъан бо андешаи мустакилли сохиби раъй масъала дорад ва ба саркуби он мегарояд...

Чумхурии Исломй дар дах соли аввал хам зидди равшанфикру донишгохй ва зидди ахли фикру калам ва нависанда буд. Бузургтарин шумори эъдомихояш аз эшон аст ва бузургтарин гурухи мухочираш хам аз инон аст. Аммо дар бист соли баъдй ба шакле стротежик тамоми унсурхои бозгашт ба ояндаро кадам ба кадам зудудааст ва сиёсати хазфи наслиро пеша кардааст ва дар интихоботи дахум бо худъаву найранг ба авч расондааст.

Хулоса кунам. Раъйи ман ку? Дакиктарин шиъори мумкин дар мукобили ин сиёсати музаввирона (каж) ва зиддиинсонй аст. Сиёсате, ки Эронро ба ГУЛОГи асхоби раъй табдил кардааст.

Раъйи ман ку? Яъне ичоза намедихам маро хазф кунй. Ман як фарди сохибраъй хастам. Раъйи маро наметавон ба ниёбат ё чаълу фиреб навишт ва сандук-сандук пур кард. Раъйи ман мухтарам аст. Так-таки раъйхои мо хурмат дорад. Мисли асари ангушти мо так асту бехамто. Ин раъйхо намояндаи интихоби мо хастанд. Наметавонй дар онхо даст бибарй... Ман хастам, ки бо раъйам чомеъаро чихат медихам ва мудирият мекунам.

Ин хатарноктарин шиъор барои вилояти мутлака ва посбонони он ва резахорони хони неъмати уст.

Ин аст, ки у бо тамоми кувво ба мукобила бо раъй бармехезад. Шарму хаёро канор мегузорад ва урён мешавад, то саропои дурушту беандом ва кужу кажи уро бибинй. У ба ту хамла мекунад, чун аз ту мутанаффир аст. Аз раъйи ту, аз расонаи ту, аз иде(я)хои ту, аз писанду нописанди ту. Ту ба сурати мавчуде музохим (захматсоз) барои у чилва мекунй. Як хармагас, ки рохаташ намегузорад. Як кобус, ки бедор нигахаш медорад, парешонаш мекунад. Рохе барои сарварй бар ту надорад. Рахбари табиъии ту нест. Ин уро ба харос меафканад. Ин хушунат, ки мебинй, тарси уст, ки худро дар хамлаи курона ва саъбона (вахшиёна) нишон медихад. Барои у зану марду кучаку бузургу богуноху бегунох надорад. Мардумро душман мебинад. Хар касро, ки бо у мухолифат кунад. Хар касро, ки аз у суол кунад. Хар кас, ки раъйе дошта бошад, ки уро нодида мегирад.

У хирадгурезонро хуш медорад. Чун дар баробари хиради у касе дигар ба хирад ниёз надорад. Хисобгартарину хирадмандтарину маккортарину худъагар (хиллагар)-тарини мардум хамуст. У рахбари фарзона аст ва суханонаш хакимона. Дар баробари у хар фарзонагй ва хирадгаройи ва худраъйи бечову бемаъност. Ин аст, ки бехирадтарин афрод намояндагони уянд ва «дун кишут» (Дон Кихот)-хо дар дастгохаш хамакораанд. Холо ту омадайи ва бо як раъй мехохй дуккони уро барчинй? Коматро талх мекунад, зеро басодагй коми уро талх кардайи. У мехохад як бор барои хамеша дарсе ба ту бидихад, ки фаромуш кунй раъй чист. У касди хазф кардани туро дорад. Итоъат кунй, битарсй, чо бизанй, даврае сиёхтар аз пеш хоким хохад шуд. Кофист чо назанй (нахаросй), фарёд бизанй: Раъйи ман ку?!

Iran. Day 10

2009-06-22T16:33:00.006+01:00

Эрон. Рузи 10

Сухани руз, баргирифта аз баёнияи Чабхаи Мушорикати Эрони Исломй, ки рузи душанбе мунташир шуд:

Агар ба он (эътирозхо) расидагй нашавад ва хакки мардум ба онхо боз нагардад, сабаби кахри доимии онхо бо сандукхои раъй хохад шуд. Чаро ки мардум сандуки раъйро тобути истибдод ва даричае ба суи мардумсолорй мепиндоштанд.

19:30 BST
Ба гузориши Хабарнигорони Бидуни Марз, то кунун дастикам 23 тан рузноманигор дар Эрон тавассути макомот боздошт шудаанд.

19:26 BST
Дар холе ки макомоти Эрон ичозаи баргузории тачаммуъу рохпаймоихои мусолиматомезро ба мардум намедиханд, мухолифони режим шевахои нави ибрози эътирозро кашф кардаанд.

Торнамои Каламнюз, вобаста ба Мусавй, хабар медихад, ки мардуми муътариз тасмим гирифтаанд аз соъати 5 то 6 пас аз нимрузи имруз «ба нишонаи эътироз ва низ хамдардй бо шухадои шанбе, 30-хурдодмох, чарогхои утумубили худро равшан кунанд.»

Хамин манбаъ меафзояд: «Зохиран ин шеваи эътироз дар паи мумонеъати бесобика ва бархурди шадиди нерухои низомй ва шибхинизомй бо мардум шакл гирифтааст.»

Яке дигар аз шевахои эътироз сар додани фарёди «Аллоху акбар!» аз фарози боми хонахо дар соъоти шаб аст. Ин шеваи эътироз 30 сол пеш хам боб буд. Бо хамин фарёд макомоти кунунии давлати исломй сари кудрат омаданд ва акнун бонги «Аллоху акбар!» алайхи онхо садо медихад. Сарфи назар аз такаддуси ин калом барои мусалмонон, макомоти Чумхурии Исломй аз муътаризон хостаанд, ки ба ин бонгхои шабонаи худ поён диханд.

Дар хилоли бонги «Аллоху акбар!» фарёдхои «Марг бар диктотур!» ва «Марг бар Хоманайи!» хам шунида мешавад.

19:04 BST
Гузоришхои расида аз Эрон хокй аз даргирихои пароканда миёни Сипохи Посдорони Инкилоби Исломй ва муътаризон аст, ки имруз дар майдони Хафтуми Тири Техрон гирди хам омаданд.

Сипохи Посдорон дар торнамои худ хушдореро хитоб ба муътаризон мунташир ва тахдид кардааст, ки бо хар навъ тачаммуъи эътирозомезе дар шахрхои Эрон бархурди шадид сурат хохад гирифт.

Бо вучуди ин ихторхо ва дастури рахбари Чумхурии Исломй, ки эътирозоти хиёбониро манъ кардааст, имруз хам худуди хазор тан дар майдони 7 Тир тачаммуъ карданд ва мавриди хамлаи сипохиён карор гирифтанд.

Ба далели махдудиятхои бесобикае, ки бар расонахои гурухй дар Эрон эъмол шуда, дарёфти хабархои дакик аз Эрон такрибан номумкин шудааст. 180 тан аз рузноманигорони Эрон эълом кардаанд, ки бо махдудиятхои чорй кодир ба фаъъолият нестанд. Факри иттилоъотии тахмилшуда раванди радду бадали хабархоро мухтал кардааст.

Телефунхои хамрох хам ба вижа дар соъоти шомгох масдуд аст, то аз тараддуди паёмакхо миёни мардуми муътариз чилавгирй шавад. Ба иборате, режими пулисй дар Эрон холати тамому камол ёфтааст.

Аммо як муътаризи техронй ба телевизюни порсии Би-Би-Си гуфтааст, ки сипохиён бо гози ашковар ба самти мардум ва бо гулулахо ба хаво шиллик кардаанд.

Маъмурони пулис хам ки бо кулоххуд ва ботун (калтак)-хои пулодй мучаххаз буданд, мардумро пароканда кардаанд.

Дар тахаввулоти дигар Итолиё аз сафорати худ дар Техрон хостааст, ки ба муътаризони захмй кумакхои башардустона ироа диханд.

Вазорати хоричаи Бритониё, ки мавриди хамалоти шадиди макомоти Чумхурии Исломй вокеъ шудааст, аз кормандони сафорати худ дар Техрон хостааст, ки аъзои хонаводаи худро бозпас ба Бритониё бифиристанд.

Вазорати хоричаи Эрон гуфтааст, ки дар холи баррасии имкони рондани сафирони бархе аз кишвархои урупойист. Макомоти Эрон бархе аз кишвархои гарбиро ба дахолат ва химоят аз муътаризон муттахам кардааст.

Дар хамин хол Шурои Нигахбони Эрон гуфтааст, ки ба ростй дар интихоботи ахир мавориди тахаллуф ва такаллуб будааст. Масалан, дар панчох шахристони Эрон шумори оро аз теъдоди афроди вочиди шароити раъйдихй бештар будааст. Аммо Шурои Нигахбон муътакид аст, ки ин тахаллуфот хам натичахои раъйгириро ботил намекунад.

NEDA (You Will Not Defeat The People!)

2009-06-21T23:41:00.009+01:00

Сахнаи марги фачеъи як духтари эронй дар Техрон дар саросари чахон бозтоби густарда доштааст. Нидо ба намоди муборизаи озодихохй дар Эрон табдил шудааст.

Чони Модлин (Johnny Maudlin) аз корбарони Youtube дар Конодо ба посдошти хотираи Нидо шеъре суруда ва онро бо гитор хондааст:

NEDA (You Will Not Defeat The People!)

Neda was a young girl
She would not wear the hijab
She walked out on the streets of Tehran
To join the madding crowd

She felt a burning fire in her chest
And her blood began to flow
You will not defeat the people
When their lust for freedom grows

Down down go the concrete statues
Watch the faceless soldiers run
You will not defeat the people
When they learn that freedom's fun

Neda was a young girl
Her eyes were black as coal
She walked out on to the streets of Tehran
To take back some control

Watch her father with her face in his hands
Screaming out into the sky
You will not defeat the people
When they learn that they can fly

(First verse again...)

You will not defeat the people
When it's freedom that they know
You will not defeat the people
Crying Neda in the streets
You will not defeat the people
Crying Neda in their sleep.

Дар акс Нидо Окосултон, ки рузи 20 жуан (июн) бар асари исобати гулулаи як басечй кушта шуд ва сахнаи дилхароши марги у саросари чахонро дарнавардид. Сарчашмаи акс: торнамои Би-Би-Си

The End of Trust

2009-06-21T15:33:00.009+01:00

Нишонае аз марги эътибори давлат

Дар бухбухаи руйдодхои Эрон дар Точикистон хам иттифоке уфтод, ки Як Дарвеш кавл дода буд пас аз расидагии комил дар бораи он изхори назар кунад.

Бино ба гузоришхои расмй, Мухаммадназар Солехов – вазири пешини кишвар (дохила) худкушй кардааст. Дар холе ки бархе аз аъзои хонаводаи мархум мегуянд, ки маъмурони боздошти Солехов уро куштаанд.

Торнамои «Озодй» ба накл аз Бобочон Бобохонов – додситони кул менависад, ки Солехов дар холати мастй худро куштааст:

Ҳамин ҳолати мастӣ худкуширо тезонд. Ин ҷо ягон ҷои баҳсноке нест. Вақте ки бо шаш-ҳафт моддаи қонун дар назди қонун ҷавоб гуфтан даркор, дар шахси масъули давлатӣ, вазири корҳои дохилӣ, албатта, тарсу ҳаросу ҷавобгарӣ ҳис мешавад. Лекин дар ҳолати мастӣ будан ин ҳолатро тезондааст.

Яке аз маъмурони боздошти Солехов аз мавчудияти машруботи алкулй руи суфраи у хабар додааст, ки аз суи хешованди мархум таъйид нашуд.

Аммо дар давлати Рахмон Мухаммадназар Солехов макомхои баланду бонуфузеро дошт. Вай дар даврахои мухталиф додситони кулли Точикистон, раиси Додгохи Конуни Асосй, муъовини вазири кишвар ва сипас вазири кишвар (дохила) буд. Муддате хам барои ду давра раиси дафтари раёсати чумхурй буд ва тоза имсол аз макомаш барканор шуд. Дар паи барканории Солехов бародари у Тагойназар Солехов, ки раиси поёна (терминол)-и гумруки шахри Душанбе буд, ба чурми хамдастй дар катлу хамли гайриконунии силох боздошт шуд.

Дар паи чустучухо ва тафаххуси Як Дарвеш ва гуфтугу бо манобеъи мувассак чунин тасвире ба даст омад, ки дар вокеъ Мухаммадназар Солехов худкушй кардааст. Ин хабарро яке аз хешовандони мархум хам ки дар сахна хозир буда, таъйид мекунад. Солехов, ки дар макомхои баланди давлатй то кунун муътабар ва мухтарам буда, нахостааст, ки зиндагиашро ба унвони як мучриму зиндонй ба сар бибарад ва маргро бар зиндону бадномй тарчех додааст. У бо таппонча ба сари худ шиллик кардааст. Фарзанди 12-солаи Солехов, ки ба хабаргузорихо гуфтааст, ки маъмурон падарашро куштаанд, шохиди айнии вокеъа набуда, балки аз утоке дигар садои шиллики гулуларо шунида ва табъан, пиндоштааст, ки падарашро куштанд.

Аз суи дигар, макомоти давлат, ки маъмури боздошти Солехов буданд, аз марги фачеъи вазири пешин суде хосилашон намешуд. Террур ин гуна сурат намегирад. Маъмури катли як шахсияти маъруф маъмулан ношинохта мемонад ва дар вокеъ, як муздур аст.

Вале нигохе ба назархои хонандагони торнамои «Озодй» собит мекунад, ки давлати Точикистон дар миёни кишри васеъе аз мардум эътиборашро аз даст додааст. Бо ин ки Додситони кул ба забони шикаста-бастааш таъкид мекунад, ки Солехов худашро куштааст, боз хам касе бовараш намешавад. Чун ин давлат то кунун корхое кардааст ва дуругхое гуфтааст, ки рост гуфтанаш баъид ба назар меояд.

Достони он дуруггуе ёдам омад, ки хар руз ба дуруг хавор мекашид, ки хонааш оташ гирифтааст ва то мардум ба кумакаш меомаданд, медиданд аз оташсузй хабаре нест. Ва рузе, ки хонаи дуруггу ба ростй оташ гирифт ва у чегу хавор сар дод, касе бовараш нашуд ва хонаи дуруггу сухту нобуд шуд.

Пурсиши дигаре, ки дари зехнро башиддат мекубад, пешинаи Солехов ва корномааш дар давлат аст. Дар холе ки ба гуфтаи Додгохи шахри Душанбе, парвандаи чиноии дучилдаи бародари мархум (Тагойназар Солехов) дах сол пеш боз шуда буд, у тоза имсол боздошт шуд. Тагойназар Солехов то лахзаи боздошташ раёсати поёнаи гумруки Душанберо ба ухда дошт. Яъне Додгохи Олй ва макомоти додситонй ва чи басо макомоти болотар хамагй тули дастикам 10 соли ахир огох буданд, ки яке аз макомоти масъули гумруки Душанбе чинояткору котил аст. Ва медонистанд, ки бародари кудратманди у Мухаммадназар Солехов хам аз вокеъиятхо огох аст ва чи басо худаш низ дар он аъмол хамдастй доштааст. Аммо хар ду бародар то авоили имсол давом оварданд ва дар макомхои масъул то метавонистанд, аз чайби мардум заданд. Ва танхо замоне ки Мухаммадназар Солехов аз чашми раиси кулли кишвар уфтод, бисоти бародарон барчида шуд.

Бехтарин пурсиш аз Додситони кулли кишвар дар нишасти хабариаш метавонист ин бошад, ки дар бораи чанд макоми баландпояи кунунй парвандахои ончунонй хаст, ки дар оянда метавонад мавриди истифодаи макомоти болотар вокеъ шавад. Чанд макоми дигари феълии давлат дар катлу ихтилосу фасоди молй даст доштаанд? Кай карор аст парвандахои онхо ба фарчом бирасад? Чаро холо намешавад? Чи замонате вучуд дорад, ки дигар макомоти баландпоя хам дар ин чароиму чиноёт даст надоштаанд? Замоне Солехов дар курсии шумо менишаст ва чунин саранчоме сурогаш омад, окои Бобохонов. Фардои худро чи гуна тасаввур мекунед?

Ин давлати беэътибор, агар мехохад мизони андаке аз эътимоди мардумиро сазовор шавад, бояд даруни худашро то бенихоят биполояду поксозй кунад. Ва он вакт чи касе дар раъси ин давлат бокй хохад монд?

Iran. Day 9

2009-06-21T13:42:00.021+01:00

Эрон. Рузи 9

23:03 BST
Гузориш шудааст, ки имшаб хам мардуми Техрон пушти бомхои хонахояшон рафтаанд ва нидои "Аллоху акбар!" сар додаанд, ки аз намодхои эътирози хаводорони Мусавист. Ба гуфтаи шохидони айнй, бонги "Аллоху акбар!" нисбат ба шабхои гузашта бештар ва баландтар шудааст.

22:31 BST
Оятуллох-ул-ъузмо Хусейнъалии Мунтазирй, аз чехрахои калидии инкилоби соли 1979 ва аз мунтакидони сарсахти давлати кунунй, ки акнун дар хабси хонагй ба сар мебарад, саркуби мухолифонро шадидан махкум карда ва се руз суги миллй барои посдошти ёди кушташудагони нооромихо эълом кардааст.

Ба гуфтаи Мунтазирй, муковимат алайхи хостахои мардум хилофи усули дин аст.

19:53 BST
Имруз хам Техрон шохиди тазохуроти мардум бо наворхои сабз ва бархурди нерухои интизомй бо онхо буд. Мавчи эътирозоти мардум, ки дируз дар шахрхои Исфахон, Шероз ва Рашт хам чараён дошт, имруз хам дар Техрон мутаваккиф нашуд. Бар асари махдудиятхои бесобикае, ки бар матбуъот эъмол шуда, хабархои андаке аз даруни Эрон ба даст мерасад. Ангор макомот дару панчарахои кишварро бастаанд ва дар холи таъдибу куштани мухолифонанд ва аз ин ки вахшигарй ва рафтори барбаронаашон ба чашми мардуми чахон биуфтад, хичолат мекашанд. Аммо тасвирхо аз тарики телефунхои хамрохи мардуми одй хамчунон саросари чахонро дарменаварданд.

19:26 BST
Фоизаи Хошимй, духтари Хошимии Рафсанчонй, ки дишаб дар майдони Озодии Техрон боздошт шуда буд, озод шуд.

16:39 BST
Мухаммади Хотамй - раисичумхурии пешини Эрон хостори озодии хар чи зудтари боздоштшудагон ба хотири "талтифи авзоъ" ё танишзудойи шудааст. Дар паи огози нооромихо дар Эрон шумори зиёде аз фаъъолони сиёсй ва равшанфикрони Эрон боздошт шудаанд.

Хотамй гуфт:

Бастани роххои эътирози маданй ба маънои боз кардани роххои хатарнокест, ки маълум нест ба чи саранчоме бирасад.

Хотамй муътакид аст, ки фазои амниятии кишвар ба эътибори низом осеб расондааст.

16:37 BST
Фоизаи Хошимй - духтари Хошимии Рафсанчонй хамрох бо духтар ва се тани дигар аз бастагонаш соъати 5-и пас аз зухри дируз дар хаволии майдони Озодии Техрон боздошт шуд. Писари Фоизаи Хошимй дар гуфтугу бо Би-Би-Си гуфт, ки боздошткунандагон маъмурони неруи интизомй набуданд.

16:33 BST
Дар тазохуроти дируз барои нахустин бор шиъори "Марг бар Хоманайи!" баланд шуд. Чехраи "малакутй"-и Хоманайи хам комилан заминй ва хатто гилолуд шуда.

14:10 BST
Макомоти Чумхурии Исломй аз Чон Лойн (John Leyne) - хабарнигори Би-Би-Си дар Техрон хостаанд, ки кишварро тарк кунад. Давлати Эрон талош мекунад хар чи бештар чилави ирсоли гузоришхо ва тасвирхо аз кишварро бигирад.

13:54 BST
Нидо яке аз кушташудагони дируз аст, ки давлати Эрон "террурист" меномад. "Террурист"-е, ки силохе чуз забон дар ихтиёр надошт. Равонаш шод бод.

Навори зер башиддат норохаткунанда аст.

13:43 BST
Телевизюни давлатии Эрон шумори кушташудагони бархурдхои дируз дар Техронро дах тан унвон кардааст. Ба гузориши хамин манбаъ, дар чараёни задухурди нерухои пулис бо “терруристхо” сад тани дигар захмй шудаанд.

Пештар Press TV, телевизюни инглисизабони Эрон, шумори кушташудагонро 13 тан эълом карда буд.

Ба гуфтаи телевизюни давлатии Чумхурии Исломй, “ошубгарон” ду махзани гоз ё пумпи бензин, як пойгохи низомй ва як масчидро оташ задаанд.

Дар тахаввуле дигар панч узви хонаводаи Акбар Хошимии Рафсанчонй – раиси Мачлиси Хубрагони рахбариро боздошт кардаанд. Хошимии Рафсанчонй аз чехрахои барчастаи инкилоби исломй ва аз бонуфузтарин ашхоси низом ба шумор меояд, ки ахиран мухолифаташ бо Ахмадинажод аланй шуд.

Iran. Day 8

2009-06-20T13:46:00.019+01:00

Эрон. Рузи 8

20:06 BST
Борак Убомо хостори поёни саркуби мардуми Эрон шудааст. Раисичумхурии Омрико гуфт:

Агар давлати Эрон хохони эхтиром аз суи чомеъаи байнулмилалист, бояд ба миллаташ эхтиром бигзорад.

19:17 BST
Мусавй дар баёнияи имрузаш ба гунае ба суханони дирузи Хоманайи посух додааст. Вай хитоб ба мардум мегуяд: Муковимат кунед, аз хафакон натарсед; агар макомот чилави тазохуроти мусолиматомезро бигиранд, онхо масъуланд; зеро асли 27-и Конуни Асосй ба мардум ичозаи баргузории рохпаймойии мусолиматомезро додааст.

Хоманайи дируз аз мардум хоста буд, рохпаймойи накунанд, вагарна масъули паёмадхои хунини он худашон хоханд буд.

Зимнан, бино ба Конуни Асосии Эрон, давлат масъули амният чону моли хамаи шахрвандони худ дар хар шароитест. Агар давлат ин асли Конуни Асосии худро хам нодида бигирад ё напазирад, болотарин хадди заъфу нотавонии худ дар баробари фишори мардумро нишон медихад.

19:12 BST
Мусавй дар номае хитоб ба Шурои Нигахбон бо зикри мавориди тахаллуф дар интихобот хостори ботил эълом кардани натичахои раъйгирй шуд.

19:02 BST
Мусавй дар огози суханронии имшабаш дар хиёбони Чайхуни Техрон гуфт:

Ман гусли шаходат кардаам.

Вай баъд аз зикри "инно лиллох ва инно илайхи рочеъун" шиъор дод:

Давлати кудето! Нанг ба найранги ту!

Зохиран ин нахустин бор аст, ки Мусавй натичахои расмии раъйгириро "кудето" меномад. Дар гузашта у давлатро танхо ба такаллуби раъйхо муттахам мекард.

Ин шиъор хам ёдовари шиъорхои 30 сол пеш аст, ки мегуфтанд: "Омрико! Омрико! Нанг ба найранги ту!"

18:49 BST
Шурои Нигахбон гуфтааст, ки 10% ороъро ба таври тасодуфй бозшуморй хохад кард. Ин ниходи нозири конунгузорй бо ишора ба гайбати Мусавй ва Каррубй дар нишасти расидагй ба шикоятхояшон гуфт: Гоибон бахти худро барои баёни харфхояшон аз даст додаанд.

18:44 BST
Сахнахое, ки мардум бо телефунхои худ дар Техрон забт кардаанд, хокй аз харчу марчи комил дар Техрон ва перомуни он аст. Дар шуморе аз онхо хуну захмхои баданй ба чашм мехурад ва дар яке аз тасвирхо духтареро мебинем, ки бо рухсору бинии хунолуд руи замин хобида ва чашмонаш бастааст, дар холе ки духтарони перомуни у хавор мекашанду гиря мекунанд. Бино ба хабархои таъйиднашуда, дар саркуби тазохуроти имрузи Техрон шуморе кушта ва захмй шудаанд.

18:40 BST
Мусавй дар баёнияи сиёсие, ки лахазоте пеш мунташир шуд, ишора кардааст, ки дар уфук сояи хумайнизудоиро мебинад ва вазъияти феълиро "тахмили як давлати нохоста бар миллат" медонад. Вай чумхуриятро дар марзи хатар мебинад ва адами хифозат аз онро навъе ба бод додани дастовардхои инкилоби исломй меномад. Мусавй аз миллати Эрон хостааст, то ичоза надиханд, ки "дуруггуён ва мутакаллибон парчами дифоъ аз инкилоби исломиро аз дасти мо бигиранд".

Вай аз чумла гуфтааст:

Ичоза нахохам дод бар асари амали ман чони касе дар маърази хатар карор бигирад.

18:33 BST
Мирхусейни Мусавй - ракиби аслии Ахмадинажод бо сарпечй аз такозои рахбари мазхабй, ки хостори поён додан ба рохпаймойихо буд, гуфтааст:

"Дархости ибтол (ботил кардан)-и интихобот хакки мусаллам аст."

Вай аз суханронии дирузи Хоманайи интикод карда. Гуфта мешавад, ки Мусавй дар чамъи муътаризон хозир шуда ва суханронй кардааст.

16:45 BST
Шохидони айнй вазъият дар Техронро "вахшатнок" тавсиф мекунанд ва мегуянд, майдони Тавхиди Техрон ба майдони чанг табдил шуда буд. Хузури занон дар тазохурот густарда буд. Ба гуфтаи як шохиди айнй, "як зан дасти як маъмури интизомиро, ки як мардро мезад, гирифту гуфт: "Магар ту эронй нестй?!" Маъмур дигар тавони заданро надошт."

Мегуянд, касеро маъмулан дастгир намекунанд. Мардумро шиллик мекунанд ё бо ботун (калтак) мезананд. Мошинхо дар хиёбонхо буки баланд мезананд. Порчахои сабз дар дасти ронандагон буд. Шиъори "Марг бар диктотур!" хамчунон аз гушаву канори шахр садо медихад. Дишаб хам шиъорхои "Аллоху акбар!" ва "Марг бар диктотур!" фазои шахрро пур карда буд.

16:38 BST
Тасовири расида аз Техрон хокй аз хамлаи шадиди нерухои интизомй ба муътаризон дар сатхи шахр аст. Ба вижа дар хиёбони Коргар, ки Куи Донишгохи Техрон дар имтидоди он вокеъ аст, даргирихое сурат гирифтааст. Шумори захмихо равшан нест. Чумхурии Исломй бар расонахо махдудиятхои шадиде эъмол карда ва ин тасвирхо тавассути мардуми муътариз ба хорич аз кишвар ирсол шудааст.

16:36 BST
Бино ба гузориши расмй, инфичори бумб дар оромгохи Хумайнй интихорй будааст. Як нафар дар кафшхонаи оромгох бумберо мунфачир карда, ки бар асари он худаш кушта ва як тани дигар захмй шудаанд.

14:32 BST
Нерухои интизомй барои пароканда кардани муътаризон дар майдони Инкилоби Техрон аз гози ашковар ва мошинхои обпош истифода карданд.

14:31 BST
Расонахои хабарии Эрон аз вукуъи инфичори як бумб дар кафшдории оромгохи Хумайнй хабар доданд.

14:00 BST
Шумори зиёде аз хунармандону фархангиёни Эрон дар дохил ва хорич аз кишвар бо имзои як номаи саргушода хостори лагви натичахои интихоботи Эрон шудаанд. Дар миёни даххо тане, ки номаро имзо кардаанд, метавон номхои Аббоси Маъруфй, Ризо Косимй, Бехрузи Вусукй, Шахрнуши Порсипур, Фаромарзи Аслонй, Мухсини Номчу, Ораши Субхонй, аъзои гуруххои хунарии Киуск, Обчиз, 127 ва гайраро дид.

13:53 BST
Имруз интизор мерафт Мусавй хамрох бо ду номзади дигар (Каррубй ва Ризойи) дар Шурои Нигахбон хозир шаванд ва беш аз 600 мавриди эътирози интихоботишонро баррасй кунанд. Аммо на Мусавй ва на Каррубй дар Шурои Нигахбон хозир нашуданд. Зохиран суханронии дирузи Хоманайи, ки мегуфт "зери бори бидъатхои гайриконунй нахохад рафт" ва интихоботро ботил нахохад кард, хар ду номзади ислохталабро аз мачрохову ниходхои конунии кишвар дилсард кардааст.

13:46 BST
Пулиси Эрон тахдид кардааст, ки барои чилавгирй аз рохпаймоии эътирозии имруз дар Техрон неруи кахрияро ба кор хохад гирифт.

Гузориш шудааст, ки садхо тан аз маъмурони пулис дар маркази шахр тамаркуз кардаанд ва фазои шахр танишолуд аст.

Мачмаъи рухониюни муборизи Эрон рохпаймоии имрузашро лагв кардааст. Аммо Захро Рахнавард – хамсари Мирхусейни Мусавй дар Интернет эълом кардааст, ки имруз хам муътаризон аз майдони Инкилоб то майдони Озодй рохпаймойи хоханд кард. Яке аз дастёрони Мехдии Каррубй хам гуфтааст, ки тазохурот баргузор хохад шуд.

Суханронии тахдидомези дирузи Хоманайи – рахбари Чумхурии Исломй бисёреро хашмгинтар кардааст ва дишаб аз фарози хонахо шиъорхову нидохои эътирозй ва фарёди «Аллоху акбар!» баланд буд. Мусавй аз хаводоронаш хоста буд, ки ба сабки инкилобиюни 30 сол пеш шабхо аз фарози хонахояшон нидои «Аллоху акбар!» сар диханд.

Пас аз суханронии дирузи Хоманайи ва химояти мустакими у аз Ахмадинажод ва натичахои интихобот пулиси Техрон тадбирхои амниятиро шадидтар кардааст.