Na szczęście z różnych przyczyn, m.in. z powodu tego, że zacząłem eksperymenty z funduszami akcji, które wydawały mi się wtedy bezpieczniejsze, nie zainwestowałem w żadną z tych groszowych spółek. Swoją przygodę z rynkiem akcji zacząłem dopiero w maju 2007 roku. Pierwszy mój strzał w akcje to spółka Energopol. Strata rzędu 17,78%.

Nie powiem, żeby to był strzał w dziesiątkę. Wybrałem ten walor raczej z przyczyn “sentymentalnych” – firma ma siedzibę w moim rodzinnym mieście Patrząc na tą inwestycję z perspektywy widzę, że sprzedaż przy najbliższym wybiciu to był dobry wybór (jak na umiejętności początkującego). Dzisiaj cena Energopolu oscyluje w okolicach 7 zł, podczas gdy dołek miała w okolicach 2,80 zł.

Zostawmy jednak Energopol i przejdźmy do kolejnego strzału – tutaj niestety także sentymentalnego. Kolejny wybór to Netia – spółka w której wtedy akurat pracowałem Tym razem udało się – przeprowadziłem dwie zyskowne transakcje. Zysk z pierwszej transakcji to 4,96%, z drugiej podobnie – 4,5%. Może nie są to zawrotne wartości, jednak mnie dawały one satysfakcję i motywowały do dalszych prób. Tutaj informacja dotycząca poniższych wykresów – zielone chmurki na wykresie to kupno, czerwone to sprzedaż (niezależnie od tego czy była strata czy zysk).

Kolejną spółką był Radpol. Tutaj już nie było miejsca na sentymenty. Tym razem, jeśli dobrze pamiętam, oparłem się na rekomendacji jakiegoś “analityka” finansowego, albo na wypowiedzi na którymś z forów giełdowych. Tak czy inaczej, była to raczej decyzja podjęta pod wpływem impulsu, a nie przemyślanej strategii. Jednak nie można zbyt dużo wymagać od początkującego inwestora – on dopiero się uczy na błędach. A własne błędy najbardziej bolą ale i najszybciej się człowiek na nich uczy.

Tym razem znowu udało się wyjść z rynku bez straty. Patrząc na historyczny wykres stwierdzam, że miałem w tym przypadku niebywałego farta. Transakcji dokonywałem na samym szczycie – potem wykres już leciał tylko w dół.

Zysk z tej transakcji to 11,76%. Taki zysk w 6 dni! Pamiętam jak dziś emocje, które mi towarzyszyły podczas zamykania tej pozycji. Pół dnia wtedy spędziłem przy laptopie śledząc na bieżąco kurs spółki Radpol. Wcześniej przez cały czas byłem lekko na minusie, aż tu nagle takie wybicie! Gdy w końcu się zdecydowałem i sprzedałem akcje, byłem bardzo zadowolony z siebie, czułem się królem parkietu Tym sposobem utwierdziłem się w przekonaniu, że to jest to, co chciałbym robić w przyszłości. Zwrot rzędu niemal 12% w 6 dni bez większego wysiłku – to jest to!

Dzisiaj przedstawię moją przygodę z dwoma kolejnymi funduszami – ich wspólną cechą jest fakt, że obydwa fundusze mam nadal w swoim portfelu…

Po pierwszych próbach z funduszami, widząc że koniunktura na giełdzie nadal sprzyja inwestorom, zdecydowałem się na zakup kolejnych jednostek funduszy akcji. Pomysł inwestycji w fundusze akcji małych i średnich firm byłby może i ciekawym i zyskownym pomysłem, gdybym zainwestował w nie dużo wcześniej, lub po prostu sprzedał je realizując stop-lossa (którego i tak wtedy jeszcze nie stosowałem) zaraz po pojawieniu się trendu spadkowego.

Kawa na ławę

Pierwszy zakupiony fundusz to BPH Akcji Dynamicznych Spółek, którego pierwsze jednostki zakupiłem 13 marca 2007 roku. Była więc jeszcze możliwość zarobku, bo przez kolejne kilka miesięcy mieliśmy na giełdzie jeszcze trend wzrostowy.

Po drodze w górę kilkukrotnie jeszcze dokupowałem jednostki zgodnie z zasadą uśredniania w górę. Niestety w lipcu 2007 nastąpił mój wyjazd, podczas którego nie miałem dostępu do notowań. Po powrocie zastałem spadki, ale mając nadzieję na odbicie nie sprzedałem jednostek. Patrząc na to dzisiaj, widać wyraźnie, że to była zła decyzja. Spekulacja mi nie wyszła, więc stałem się przymusowym inwestorem długoterminowym.

W przypadku tej inwestycji aktualna strata wynosi 60%. Maksymalna strata, z początku marca tego roku, wynosiła 72%. Dla porównania poniżej podaję wykres z tego samego okresu indeksu mWig40, który jest benchmarkiem dla funduszu BPH Akcji Dynamicznych Spółek.

Jak widać, wykresy niemal idealnie się pokrywają. W przypadku zainwestowania w walor idealnie odwzorowujący indeks mWig40 byłbym w tej chwili 58% na minusie, a w momencie największego dołka byłoby to 72%.

Widać tutaj jak na dłoni, że ten fundusz nie stosuje strategii inwestycyjnych, które zapewniłyby ochronę kapitału. Po prostu wiernie naśladuje wyniki swojego benchmarku – strukturę portfela widać zresztą na wykresie, który znajduje się pod podanym już wyżej linkiem (akcje – 95%, depozyty – 5%).

Druga z inwestycji to zakup jednostek funduszu PZU Akcji Małych i Średnich Spółek. Benchmark dla tego funduszu jest nieco bardziej złożony. Jednak analizując poniższy wykres pod kątem podobieństw do wykresu indeksu mWig40 dochodzimy do wniosku, że fundusz jest niemal wiernym odwzorowaniem tego indeksu.

Wyniki dla tej inwestycji są podobne – aktualna strata wynosi 62%, natomiast maksymalna strata, odnotowana w połowie marca 2009 roku, wynosiła 71%.

Obie inwestycje traktuję narazie jako “inwestycje szkoleniowe”, a zamrożoną w nich gotówkę traktuję jako bardzo odległy w czasie bonus, który spieniężę gdy wycena jednostek wróci do okolic z momentu kupna.

Wnioski

Pierwszy wniosek, który mi się nasuwa po przeanalizowaniu tych inwestycji, to konieczność dokładnego zapoznania się ze strategią inwestycyjną i strukturą portfela funduszu, jeszcze zanim zakupimy pierwsze jego jednostki. Jest zresztą taka zasada, żeby inwestować tylko w rynki i walory, które się rozumie i zna się zasady ich działania.

Kto z początkujących inwestorów jednak zapoznaje się z takimi informacjami i czyta prospekt informacyjny funduszu? Moim zdaniem mała część, a jeśli nawet ktoś się przyłoży i przeczyta, to zapewne niewiele z tego zrozumie i nie będzie wiedział na co zwrócić największą uwagę.

Jeżeli przykładowo benchmarkiem funduszu jest w 100% indeks mWig40, to z dużym prawdopodobieństwem należy się spodziewać, że wycena funduszu będzie wędrowała zgodnie z notowaniami indeksu mWig40, bez żadnych taryf ulgowych. W takim przypadku strategia kup i trzymaj może przynieść niezbyt ciekawe rezultaty (wystarczy spojrzeć na ten wykres aby uzmysłowić sobie poziom wahań, którym może podlegać kurs indeksu mWig40). Inwestor znający takie informacje i rozumiejący ich ważność będzie świadom niebezpieczeństwa i dostosuje swoją strategię do strategii funduszu, tak aby nie stracić swoich pieniędzy.

Kolejny wniosek, wynikający bezpośrednio z poprzedniego, jest taki, że jeśli sam fundusz nie zapewnia strategii ochrony kapitału (niektóre fundusze mają taką strategię, np. Skarbiec Ochrony Kapitału, ale jest ich mniejszość i mają z reguły marne wyniki), to należy o to się zatroszczyć samemu i zacząć spekulować na funduszach.

W przypadku wyboru takiej strategii musimy się spodziewać większego zaangażowania w to, co się dzieje na rynkach niż w przypadku biernego inwestowania typu kup i trzymaj. Takie inwestowanie będzie bardziej przypominało normalne inwestowanie na rynku akcji, gdyż będziemy musieli opracować strategię dotyczącą momentu zakupu jednostek, ich sprzedaży, zasady ochrony kapitału i zarządzania ryzykiem.

Aktywnie zarządzając swoimi funduszami będziemy mogli teoretycznie osiągnąć lepsze wyniki. W praktyce, głównie ze względów psychologicznych, jest to jednak o wiele trudniejsze – tak samo trudne jak spekulacja na rynku akcji. Szczególnie nie polecam tej metody dla początkujących inwestorów, którzy nie mają jeszcze doświadczenia na giełdzie.

Oczywiście spekulacja na funduszach opłaca się jedynie w przypadku, gdy nie płacimy dodatkowo prowizji za kupno i sprzedaż jednostek.

Nie wszystkie fundusze są złe, jednak wielu ludzi nie zastanawia się nad strategią inwestycyjną funduszu czy swoją strategią wejścia czy wyjścia z funduszu w przypadku generowania strat. Najczęściej klientami funduszy inwestycyjnych zostają osoby, które kupiły jednostki pod wpływem reklamy, znajomych, bądź po prostu jakiegoś bliżej niezidentyfikowanego impulsu połączonego z faktem posiadania wolnej gotówki. W ten sposób wybieramy fundusze, które są niedostosowane do naszych potrzeb, nie wiemy na jakiej zasadzie inwestują i co mamy się po nich spodziewać. Ludzie kupują jednostki spodziewając się bajecznych stóp zwrotu, tymczasem spotyka ich rozczarowanie gdy fundusz nurkuje razem z giełdą.

Panuje powszechne przekonanie, że fundusze są dla ludzi, którzy nie znają się na inwestowaniu. Jednak w większości przypadków niestety nie jest to prawdą. Jak wcześniej napisałem, inwestowanie w fundusze często jest tak samo ryzykowne jak samodzielne inwestowanie na giełdzie. Fundusz nie ochroni nas przed stratami – co najwyżej ochroni samego siebie, pobierając odpowiednio wysoką prowizję za zarządzanie. No chyba że wybierzemy fundusz, którego strategia inwestycyjna przewiduje choćby elementarną ochronę kapitału. Na to moim zdaniem należy zwrócić największą uwagę, jeśli nie chcemy zbyt często zaglądać w notowania i martwić się o swoje pieniądze.

W następnym odcinku…

W historii moich inwestycji znajduje się także kilka przygód z akcjami różnego rodzaju spółek. Dajemy więc sobie na razie spokój z funduszami różnej maści, a w kolejnym wpisie zaprezentuję moje pierwsze wzloty i upadki na rynku akcji

Pierwszy z nich to wysokie prowizje, niezależne od wyników funduszu. Fundusz przynoszący inwestorowi ciągle straty pobiera taką samą prowizję co fundusz przynoszący zyski. Jest kilka funduszy, które pobierają prowizję zależnie od wyników, ale na razie jest to rzadkość.

Drugi powód to same wyniki funduszy. Lepszy wynik osiągnęlibyśmy inwestując samodzielnie na rynku akcji, dobierając akcje tak, aby odwzorować strukturę indeksu WIG20. Dlaczego lepszy? Funduszom z trudem przychodzi osiągnięcie wyników zbliżonych do wyników indeksu WIG20, do tego dochodzi kilkuprocentowa prowizja obniżająca stopę zwrotu o kilka procent rocznie. Jedyny plus dla funduszy w tym przypadku, to możliwość inwestowania już od 50 czy 100 zł.

Trzecim powodem są doświadczenia własne. Przygodę z funduszami zaczynałem jako całkiem zielony inwestor. Nie miałem prawie żadnego planu inwestycji i żadnych zasad, których powinienem się trzymać. Tylko jakieś mgliste pojęcie o rynkach finansowych. To sprawiło, że nieco się na nich przejechałem, ale także zobaczyłem całkowity brak różnicy pomiędzy tymi bardziej agresywnymi funduszami a inwestowaniem na własną rękę.

Inwestując w fundusze nie należy się spodziewać, że zarządzający odwalą całą robotę za nas. Trzeba tak samo jak w przypadku każdej innej inwestycji monitorować na bieżąco wyniki i odpowiednio reagować, tak aby ochronić kapitał.

Podsumowując, doszedłem do wniosku, że fundusze inwestycyjne są nie dla mnie. Te kilka procent prowizji, które przekazuję inwestując w fundusze, wolę sobie wypłacać – przynajmniej będę miał z tego większą satysfakcję

Moje wyniki

Dla zilustrowania dzisiejszego wpisu załączam wykresy z kilku moich naprawdę początkowych transakcji na funduszach. Rozpocząłem z rozmachem – od zainwestowania w 5 różnych funduszy w ciągu jednego dnia. W końcu dywersyfikacja to podstawa

Chmurki zielone to momenty kupna jednostek, czerwone to sprzedaż. Podane w chmurkach kwoty odnoszą się do ceny pojedynczej jednostki.

Powyżej inwestycja w najbezpieczniejszy fundusz – obligacji. W sumie bez niespodzianek. Widać też moje pierwsze eksperymenty z uśrednianiem w górę. Całkowity zwrot z inwestycji to zawrotne 1,86% brutto

Kolejna inwestycja, powyżej, już z małą “niespodzianką”. Na szczęście po chwilowym spadku nastąpiło odbicie i szczęśliwie sprzedałem wszystkie jednostki 2 miesiące później. Stopa zwrotu to oszałamiające 0,6% brutto.

Kolejna inwestycja, w fundusz “stabilnego wzrostu”, mająca już z powodu samego profilu inwestycyjnego przynosić większe stopy zwrotu. Jak widać, wiąże się to także z większymi wahaniami kursu. Zwrot w tym przypadku wyniósł 8,23%, a więc o wiele lepiej niż w poprzednich przypadkach.

Fundusz zrównoważony powinien przynosić podobne stopy zwrotu jak poprzedni fundusz. Rzeczywiście, stopa zwrotu w tym przypadku wyniosła 7,32%.

A oto mój najciekawszy przypadek i najbardziej agresywny fundusz:

Ten fundusz to specjalny przypadek w moim portfelu. Po pierwszym okresie inwestycji sprzedałem wszystkie jednostki ze stratą, nie widząc żadnych postępów w inwestycji (pamiętajmy, że jest to fundusz agresywny – mogący przynieść ponadprzeciętne zyski, ale także ponadprzeciętne straty). Strata na poziomie 2,39%.

Jednak po kilkunastu dniach zmieniłem decyzję i ponownie kupiłem jednostki tego funduszu. Tym razem przytrzymałem je w portfelu nieco dłużej. Udało mi się także po drodze całkiem trafnie skorzystać z korekty i dokupiłem trochę jednostek. Problem jednak był taki, że w lipcu, kiedy fundusz zanotował największe spadki, ja byłem poza domem i bez dostępu do internetu (pamiętaj: nigdy nie zostawiaj otwartych pozycji jeśli nie jesteś w stanie ich monitorować!). Po powrocie miałem nadzieję, że kurs odbije do góry. Odbił, ale nie za dużo i sprzedałem jednostki na drugiej górce. Stopa zwrotu z drugiego podejścia: 9,64%, a teoretycznie mogło być dużo lepiej.

Wnioski

Wnioski, jakie mi się nasuwają analizując moje pierwsze inwestycje są następujące:

• Brak planu – opierałem się na emocjach i opiniach innych ludzi (blogi, artykuły w prasie czy komentarze na forach), podejmując nieprzemyślane decyzje
• Nieznajomość swojego profilu inwestycyjnego – teraz już lepiej wiem, jakie inwestycje najbardziej pasują do mojej osobowości. Długoterminowe inwestycje bez jakichkolwiek transakcji w ich trakcie nie są dla mnie. Transakcje wolę zawierać częściej. Oczywiście mam świadomość, że te preferencje będą się zmieniać w czasie, razem z rozwojem mojej osobowości. Na razie jest jak napisałem.
• I najważniejszy chyba wniosek: Nie zostawiaj otwartych pozycji jeśli nie jesteś w stanie ich na bieżąco monitorować!

A Wy jakie macie doświadczenia z inwestowaniem w fundusze? I jak Wam się w ogóle podoba treść bloga? Zapraszam do podzielenia się uwagami w komentarzach.

Edit: Tutaj można przeczytać moje dalsze perypetie z funduszami.

Po szczytach z sierpnia i października 2007, będąc oczywiście stratny (jak większość początkujących inwestorów), na jakiś czas dałem sobie spokój z rynkiem. Wróciłem nieśmiało dopiero w listopadzie 2008 roku, ale na krótko. Doszedłem do wniosku, że muszę określić konkretne zasady inwestowania według których będę mógł postępować, inaczej nie będę w stanie skutecznie inwestować. Najlepszym wyjściem z tej sytuacji wydawało mi się opracowanie własnego systemu inwestycyjnego i taką decyzję podjąłem.

Od początku tego roku pracuję nad swoim własnym automatycznym systemem inwestycyjnym. Prace te nie są zbyt intensywne, bo na głowie mam jeszcze masę innych obowiązków. Jednak cały czas posuwam się do przodu i niebawem coś konkretnego z tego wyjdzie. W międzyczasie chłonę wiedzę teoretyczną na ten temat.

Wszystkie moje porażki nie zniechęciły mnie do inwestowania. Wręcz przeciwnie, ekonomia oraz rynki finansowe coraz bardziej mnie pasjonują i chciałbym dalej się kształcić w tym kierunku i wykorzystać zdobytą wiedzę w praktyce.

Na tym blogu będę chciał się podzielić swoimi doświadczeniami i zdobytą w inwestowaniu wiedzą. Będzie on także służył jako swego rodzaju dzienniczek tradera, w którym będę zapisywał swoje błędy, tak żeby ich więcej nie popełniać.

Podobnie jak na pozostałych moich blogach, wszystkie treści na tym blogu są publikowane na licencji Creative Commons BY-NC-ND.