ONZE WENSEN VOOR 2012

Toch krijg je traditie getrouw drie onderdelen in onze nieuwsbrief :

• Een overzicht van onze meest recente blogberichten.
• Onze activiteiten-kalender die net is aangevuld met een aantal nieuwe workshops en lezingen -> Onze eerstvolgende Opstellingen-avonden te Gent zijn op 10 jan en 7 feb ek. en we sluiten het voorjaar terug af met een hele dag. Onder de vlag van Kessels & Smit, begeleidt Philippe – samen met zijn collega Lieve Scheepers – ook een workshop “Systemisch kijken naar Teams” (zie verder voor meer info). Schrijf de data alvast in je agenda …
• Een prikbord met tijdelijke mededelingen. Wil je ook iets op ons prikbord zetten ? Neem dan even contact met ons op.

• Dag v/d Coach: Enige tijd geleden gaf Philippe een lezing over wat er nu precies voor zorgt dat je groeit als coach. In deze blog werden de slides ook hernomen die hij gebruikte. Mogelijks wordt deze lezing nog opnieuw gegeven. In dat geval laten we het jullie zeker weten.
• Healing Dark Emotions: Verder bouwend op die lezing zette Philippe een aantal boekentips in een blog binnen het thema “omgaan met donkere emoties”. Sowieso is dit een thema in ons werk waar wij een positieve bijdrage willen aan leveren. Twee boeken – die we heel erg aanbevelen – werden iets breder uitgeschreven.
• Systemisch Kijken naar Teams: Zoals reeds kort aangehaald hierboven, begeleidt Philippe samen met Lieve Scheepers – beiden adviseur bij Kessels & Smit, the learning company - een workshop voor team(bege)leiders. Met die workshop willen ze Systemisch Werk op een toegankelijke manier in contact brengen met mensen uit het bedrijfleven. Omdat de eerste editie – 27 jan ek. – in een mum van tijd was volgeboekt, bieden ze deze voor een 2de maal aan op 13 maart ek. Meer info lees je via de blog zelf …

(Avond)Reeks Systeem Opstellingen te Gent

Dinsdag 10 jan 2012
Dinsdag 7 feb 2012
Dinsdag 20 mar 2012
Dinsdag 17 apr 2012
Dinsdag 15 mei 2012

— volledige dag in “De Blauwe Poort” te Melle —

Zaterdag 16 juni 2012

Waar ?

De avondreeks, telkens op dinsdagavond, gaat door in de School voor Ayurveda in de Molenaarstraat 111 te 9000 Gent (routebeschrijving). We starten telkens om 19h30 en werken tot +/- 22h30.

De volledige dag, op zaterdag 16 juni, gaat door in “De Blauwe Poort” te Melle. We starten om 1000Hr en werken tot rond 1700Hr.

Meer informatie over opstellingen vind je via de pagina Opstellingen.
Inschrijven en praktische informatie voor deelname opvragen, kan via barbara.drieghe@transcendere.be.

Trainingen, Workshops, Lezingen, …

Ook in 2012 staan er een aantal andere activiteiten gepland (lezingen, workshops, trainingen, …). Een meer uitgebreide kalender vind je trouwens hier.

“Healing Dark Emotions through Appreciative Living“

OPROEP: Hoe positief en luchtig mensen ook in het leven willen staan, soms worden ze door het leven geconfronteerd met een ingrijpende gebeurtenis die hun hele leven totaal overhoop haalt. In de meest extreme gevallen gaat dat bv. over het overlijden van een kind, maar het kan ook gaan over een ernstige ziekte, een ongeval waarbij iemand zijn mobiliteit – tijdelijk of definitief – verliest, … . In het voorjaar overweegt Philippe hier een workshop over te geven op de World Appreciative Inquiry Conference. O.a. binnen dat kader wil hij mensen interviewen die op een ingrijpende manier door het leven werden geconfronteerd. Die mensen wil hij interviewen om in kaart te brengen wat hen nu precies helpt of heeft geholpen om hier op een goede manier mee om te gaan. Nu lopen we vaak weg van de donkerte – in onszelf of in de mensen rondom ons. Met dit initiatief wil Philippe de vermogens om om te gaan met “donkere emoties” inzichtelijk maken en terug ter beschikking stellen. Ben jij zelf zo iemand of ken je zo iemand, neem dan even contact met me op …

Philippe & Barbara

Op 27 januari 2012 organiseren we binnen de schoot van Kessels & Smit, The Learning Company een dag voor team(bege)leiders die kennis willen maken met het systemisch werken en kijken. Op die manier willen we organisaties kennis laten maken met een bijzondere manier om de minder pakbare dynamieken binnen teams zichtbaar te maken.

Tijdens de dag zullen we een aantal basisinzichten omtrent “Systemisch Kijken” en “Teams” aanreiken en zal er ruimte zijn voor een aantal mensen om een casus in te brengen die we zullen bekijken d.m.v. een systeem opstelling.

Meer info vind je via de flyer. Aarzel niet om me te contacteren als je nog vragen hebt …

Ik refereerde al vaker naar boeken die passen binnen dit kader (zie onder), maar wil er toch even twee in de kijker zetten met name:

• “The Vortex” van Esther & Jerry Hicks

Dit is geen evident boek, meer zelfs het vergt hard werken om erdoor te geraken … maar het loont de moeite. Esther en Jerry zijn mensen die The Law of Attraction op een bijzondere manier in de wereld zetten. Hun boeken zijn in Europa niet zo bekend als de best-seller “The Secret” (en de verschillende spin-offs ervan) maar hun boeken zijn in mijn beleving veel krachtiger en vooral veel realistischer. De inzichten die ze aanreiken hielpen mij al heel erg in mijn eigen zoektocht maar ook in mijn werk als coach, voelde ik een nieuw deurtje open gaan. Ondertussen is hun werk ook al vertaald in het Nederlands. Voor mensen die iets hebben met persoonlijk leiderschap is dit boek een echte aanrader!

• “Feeding your Demons” van Tsultrim Allione

Via Voice Dialogue leerde ik op een intense en mooie manier werken met schaduwdelen. Dit verrijkte zowel mijn werk als coach en opsteller maar hielp mij ook bij het omgaan met mijn eigen schaduwdelen. Soms is het ook handig om je coachees een “methode” te kunnen meegeven om zelf verder aan de slag te kunnen. In dit boek beschrijft Tsultrim Allione een schitterende en eenvoudige methode gebaseerd op een eeuwenoude Oosterse traditie. Voor mensen die reeds ervaring hebben met meditatie en visualisatie, is dit een extra aanvulling en verrijking. Mensen die hier nog niet zo veel ervaring mee hebben, zullen hier zeker ook mee aan de slag kunnen, maar misschien zal het in het begin wat minder vlot verlopen. Naast een grondige uitdieping van de methode, staan er ook veel cases uitgeschreven in het boek waardoor je meer inzicht krijgt in schaduwdelen.

Ik eindig tenslotte met een schitterend stukje uit “Walking in Zen, Sitting in Zen” van Osho: “To transform breakdowns into breakthroughs is the whole function of a master. A lot of helpers simply patches you up. That is their function. They are not there to transform you. You need metapsychology, the psychology of the buddhas.

It is the greatest adventure in life to go through a breakdown consciously. It is the greatest risk because there is no guarantee that the breakdown will become a breakthrough. It does become, but these things can not be guaranteed. Your chaos is very ancient – for many lives you have been in chaos. It is thick and dense. It is almost a universe in itself. So when you enter into it with your small capacity, of course there is danger. But without facing this danger nobody has ever become integrated, nobody has ever become an individual, indivisible.

Zen or meditation is the method which will help you to go through the chaos, through the dark night of the soul, balanced, disciplined, alert. The dawn is not far away, but before you can reach the dawn, the dark night has to be passed through. And as the dawn comes closer, the night will become darker.”

Nog extra leesvoer:

• “Appreciative Living” van Jacqueline Kelm
• “The Joy of Appreciative Living” van Jacqueline Kelm
• “Dark Nights of the Soul” van Thomas Moore
• “De grote sprong” van Hans Kortweg & Jaap Voigt
• “Healing through the Dark Emotions” van Miriam Greenspan
• “Ask and it is Given” van Esther en Jerry Hicks
• “Getting into the Vortex” van Esther en Jerry Hicks
• “Omgaan met je schaduw” van Connie Zweig
• “Was that really me? How everyday Stress brings out our Hidden Personality” van Naomi Quenk
• “Verslaafd aan liefde” van Jan Geurtz
• “Embracing Our Selves” Hal & Sidra Stone

Als ervaren en bij de International Coaching Federation, PCC geaccrediteerd, coach werd ik uitgenodigd om een workshop te geven binnen het kader van deze dag. De titel van mijn workshop was “The Journey of the Coach” naar analogie met de Hero’s Journey van Joseph Campbell. Tijdens deze workshop stond ik stil bij de elementen die er voor zorgen dat de bedding die je als coach kan neer leggen voor je coachees breder en dieper wordt.

Samen met de deelnemers aan de workshop – die ik twee keer gaf – gingen we dieper in op dit alles en er kwamen bijzondere, mooie en authentieke verhalen naar boven. De slides de workshop zijn consulteerbaar op de website van het VAC of hier in deze blog. Mogelijks herhaal ik deze workshop nog eens op een Coach Café. Dat laat ik jullie weten van zodra het zo ver is …

]]> http://www.transcendere.be/2011/11/10/dag-vd-coach/feed/ 1 http://www.transcendere.be/2011/11/10/dag-vd-coach/ http://feedproxy.google.com/~r/Transcendere/~3/jeCd43fplsw/ http://www.transcendere.be/2011/10/28/1934/#comments Fri, 28 Oct 2011 20:55:06 +0000 Philippe Bailleur http://www.transcendere.be/?p=1934 Hier is hij dan op de valreep, de “Food for Cultural Creatives” van okt/nov 2011. De voorbije maanden waren blog-gewijs wat stiller dan normaal. In elk geval krijg je traditie getrouw drie onderdelen in onze nieuwsbrief :

• Een overzicht van onze meest recente blogberichten.
• Onze activiteiten-kalender. Onze volgende Opstellingen-avond te Gent is op 8 nov ek. en ook de data voor het voorjaar zijn al gepland met als kers op de taart weer een hele dag als afsluiter. Schrijf de data maar in je agenda …
• Een prikbord met tijdelijke mededelingen. Wil je ook iets op ons prikbord zetten ? Neem dan even contact met ons op.

• Kijken door trauma-ogen: Deze blog schreef ik n.a.v een kennismakingsworkshop TRE (Trauma Releasing Exercises). Ik ben zelf heel erg onder de indruk van deze methode om trauma los te laten en plan me hier de komende tijd verder in te verdiepen. Bijzonder krachtig!
• Nieuwe data Opstellingen Reeks te Gent: Onze avondreeks te Gent loopt goed en daar zijn we ontzettend dankbaar om. Net daarom planden we ook het voorjaar van 2012 al met een volledige dag op het einde van het najaar. Schrijf de data maar in je agenda.
• Rouw in organisaties:  Dit is ondertussen de 4de blog in onze Reeks over Rouwen. Met deze blog gaan we dieper in op het feit dat er meer tijd en ruimte zou moeten besteedt worden aan rouwprocessen in organisatie onder het motto “stil staan om daarna beter vooruit te kunnen gaan”.

(Avond)Reeks Systeem Opstellingen te Gent

Dinsdag 8 nov 2011
Dinsdag 13 dec 2011

— voorjaar 2012 —

Dinsdag 10 jan 2012
Dinsdag 7 feb 2012
Dinsdag 20 mar 2012
Dinsdag 17 apr 2012
Dinsdag 15 mei 2012

  — volledige dag in “De Blauwe Poort” te Melle —

Zaterdag 16 juni 2012

Waar ?

De avondreeks, telkens op dinsdagavond, gaat door in de School voor Ayurveda in de Molenaarstraat 111 te 9000 Gent (routebeschrijving). We starten telkens om 19h30 en werken tot +/- 22h30.

De volledige dag, op zaterdag 16 juni, gaat door in “De Blauwe Poort” te Melle. We starten om 1000Hr en werken tot rond 1700Hr.

Meer informatie over opstellingen vind je via de pagina Opstellingen.
Inschrijven en praktische informatie voor deelname opvragen, kan via barbara.drieghe@transcendere.be.

Trainingen, Workshops, Lezingen, …

Er is heel wat in beweging bij TransCendere. Barbara zet mooie stappen in haar werk met rituelen. Philippe schrijft rustig verder aan zijn boek met als werktitel “Organisatie Acupunctuur”. Met dat boek wil hij systemische interventies in organisaties meer inzichtelijk maken voor managers, HR(D)-professionals, coaches, adviseurs, trainers, … Naast ons dagelijkse werk, worden we in die zin ook vaker en vaker uitgenodigd om te praten over ons werk. Hierna volgt een overzicht van een aantal activiteiten …

• “Effectieve leertrajecten ontwerpen” – 2-daagse Opleiding bij Kluwer op 18/11 en 2/12

Tijdens deze twee dagen voor HR(D) en VTO-professionals gaat Philippe aan de slag met concrete leer- en organisatievraagstukken. In eerste instantie leer je in kaart brengen welk soort leren er nu precies nodig is : individueel, team of systeem-leren. Daarvoor ontwierp Philippe een éénvoudig model dat ondersteunend werkt bij het ontwerpen van leer-interventies. Vertrekkende van dit model gaan we vervolgens aan de slag met de vraagstukken van de deelnemers. Meer info (data, locatie, inhoud, …) kan je doornemen op deze on-line opleidingsfiche.

• “The Inner Journey of the Coach” – Lezing op de Dag v/d Coach van de VAC op 26/11

Op 26 nov 2011 organiseert de Vlaamse Associatie voor Coaches haar tweede “dag van de coach“. Tijdens die dag zullen verschillende workshops, lezingen, activiteiten, … rond coaching aangeboden worden. De VAC wil de professionele ontwikkeling van coaching binnen Vlaanderen ondersteunen hand in hand met andere coach-verenigingen, associaties, … . Als ervaren en PCC geaccrediteerd coach, werd Philippe uitgenodigd om een workshop te geven binnen het kader van deze dag. Schrijf deze datum alvast in jouw agenda … .

• “Supervisie-Opstellingen voor bemiddelaars” – Supervisie dag voor bemiddelaars bij Mediv op 3/12

Reeds enkele jaren groeit de aandacht voor “bemiddeling” zowel voor organisaties als families. De principes van waaruit bemiddelaars werken vallen mooi samen met de principes van systemisch werk. Net daarom is er tijdens de opleiding tot bemiddelaar – georganiseerd door MEDIV – telkens weer een blok over systemisch werken. Daarnaast biedt MEDIV ook jaarlijks een bijscholingsdag “Systemisch Werk” aan voor bemiddelaars. Tijdens die dag wordt het systemisch denken en kijken verder uitgediept. Het is echter vooral een gelegenheid om eigen casuïstiek in te brengen. In die zin kan je als bemiddelaar verschillende vragen inbrengen :

• Vragen over jouw eigen ontwikkeling als bemiddelaar
• Vragen n.a.v. bemiddelingsopdrachten waarbij je vooral kijkt naar de relatie tussen jou en het cliënten-systeem
• Vragen waarbij er – in overleg met je opdrachtgever(s) – gewerkt wordt met het cliënten-systeem

Meer info (data, locatie, inhoud, …) kan je op de site van MEDIV doornemen

En ook in 2012 staat er al één en ander gepland, maar daarover later meer. Een meer uitgebreide kalender vind je trouwens hier.

Energetic, Shamanic Healing

Zoals je reeds kon lezen in één van de blogberichten hierboven, blijven we ons verder ontwikkelen. Al een tijdje voelen we iets voor Energetisch Werk en uiteindelijk zette Philippe een tijd geleden de stap. Hij startte met een opleiding Energetic Healing gebaseerd op Sjamanistische tradities. Deze manier van werken is ondermeer een verdere verdieping van ons opstellingen werk. Wil je graag een dergelijke sessie ? Neem dan even contact op met Philippe. Meer info vind je alvast via de pagina “Energetic Healing”. Dra komt er ook een meer uitgebreide blog over dit werk …

Word Echt Rijk

Volg de Word Echt Rijk campagne van BZN via hun boeiende website. Het is een echte inspiratieplek aan het worden. Philippe blogt er naast mensen als Jan Bossuyt, Geert Noels, Leo Borremans, Kim Hertogs, … . Ook via Facebook en Twitter kan je de campagne volgen !

Philippe & Barbara

• Het einde van een relatie
• Het einde van een tewerkstellingscontract
• Het verliezen van een goede gezondheid
• Het verliezen van een lichaamsdeel (arm, been, borst, …)
• Het einde van een carrière
• Het einde van succes bv. bij een artiest
• …

Rouwen als vaardigheid

Rouwen en verwerken is in die zin een proces waar we veel vaker door moeten dan we denken. Je zou kunnen stellen dat rouwen en verwerken een soort vaardigheid is waarmee we de verschillende rouwtaken doorlopen (zie eerder daarover geschreven blog). En als iemand die vaardigheid niet heeft ontwikkeld, dan stapelt hij/zij het ene verdriet op het andere. Daar gebruikte Sabine Noten – waar we al eerder een blog over schreven – de term “stapeltjesverdriet” voor. En zo zie je dat mensen emotioneel blijven hangen op een bepaald punt in hun leven en dat elke pijnlijke gebeurtenis die er bij komt daar bovenop komt te liggen. Zo lang de onderste steen niet weggenomen wordt, kunnen de daarop gestapelde stenen – vol verdriet – niet verwerkt worden want het rouwmechanisme zit op de een of andere manier vast.

 Geen ruimte voor rouwen

Helaas, zijn rouwen en verdriet geen aantrekkelijke thema’s en toch verdienen ze een wezenlijke plek op de agenda, ook in organisaties. Want ook daar zien we dat mensen moeten leren los laten, bv. het vertrek van collega’s, het vertrek van een manager, het verdwijnen van een bepaalde bedrijfsidentiteit (bv. bij een overname), het einde van een product of merk, de snelle opeenvolging van projecten die dan vaak halverwege worden afgerond, … . We vinden het normaal dat er openings- en inhuldigingsrituelen zijn maar afronden dat doen we zonder zorg. We mogen echter niet vergeten dat we mensen warm maken om zich te verbinden met een nieuw project, nieuwe manager, nieuwe product, nieuwe dienstverlening, … Dat verbinden is een emotioneel proces waarbij mensen zich open stellen. Ze laten zich raken door dat nieuwe, weliswaar op een positieve manier. Logischerwijs doet het loslaten dan ook pijn. Als we betrokkenheid induceren in organisaties, zouden we – uit respect voor mensen – ook zorg moeten dragen voor het omgekeerde proces, nl. afronden en afsluiten want voor mensen zich met iets nieuws kunnen verbinden moeten ze het vorige kunnen los laten!

Apathie en fatalisme als bescherming

Als mensen de tijd en de ruimte niet krijgen voor dit soort wezenlijke processen, dan kunnen ze niet anders dan zich beschermen. Logischerwijs doe ze dit door zich niet (meer) te verbinden. Apathie, cynisme en fatalisme zijn daar vormen voor. Als je dit vast stelt bij mensen in een team, denk dan even terug aan deze blog. In zo’n geval is het goed om even te kijken hoeveel situaties, incidenten, … er de voorbije tijd (weken, maanden, zelfs jaren) er zoal zijn geweest waarbij verwerking nodig zou kunnen zijn geweest en kijk eens of hier de nodige aandacht aan is geschonken. Soms kan iets jaren mee blijven gaan in een team net zoals we uitgestelde rouw kennen bij mensen. Dit kan ingesijpeld zijn in de dynamiek van het team zonder dat er nog iemand weet heeft van het ware ontstaan van deze dynamiek. Dit zien we trouwens heel vaak naar boven komen in organisatie opstellingen.

Rituelen en ruimte

De Franse psychiater Jacques-Antoine Malarewicz - die onlangs een lezing verzorgde binnen de schoot van de Belgische afdeling van de International Coaching Federation (ICF/Be) – is op dat vlak een pionier. Tijdens zijn lezing deelde hij verscheidene manieren om rouwprocessen te ondersteunen in organisaties. Daarbij werkt hij op een systemische manier. In zijn boek “Petits deuils en entreprises” gaat hij daar dieper op in. Door zijn duidelijke voorbeelden kreeg het systemische thema “plek” een nog veel diepere betekenis voor mij. Als bv. een directeur de organisatie verlaat (of overlijdt … cfr. Steve Jobs) en men blijft enkel in superlatieven over hem praten, dan mag je er zeker van zijn dat men hem nog niet heeft losgelaten. Zijn plek is in dat geval nog niet vrij en in die zin is het onmogelijk om hem op een goede manier op te volgen. De blijvende medewerkers helpen om ook de minder goede kanten van de vertrokken manager te leren zien is in dat opzicht een eerste, mogelijke stap in het proces. De interventies die Jacques-Antoine Malarewicz toelichtte, zijn dus alles behalve wollig, zweverig, … maar net heel uitgekiend. Rouwen gaat immers over veel meer dan “huilen”!

Toen Joseph en Cora – de oprichters van Kessels & Smit, The Learning Company ons gezelschap verlieten, maakten we hier een heel bijzonder afscheidsfeest van vol kleine en grote rituelen (zie: “Je kunt niet weg gaan bij jezelf“). Als je hier graag nog wat meer over te weten wil komen, prikkel me dan om nog een verdieping te schrijven op deze blog …

Eerdere blogs in deze reeks over rouwen:

1. Kan je alleen rouwen?
2. De kracht van rituelen
3. De best denkbare steun

Een kort blogbericht … met de nieuwe data van onze (Avond)Reeks Systeem Opstellingen voor het voorjaar 2012. Je kan ze consulteren via onze kalender. En voor alle gemak zetten we ze hier ook even op een rijtje:

—najaar 2011—

• Dinsdag 8 nov 2011
• Dinsdag 13 dec 2011

— voorjaar 2012 —

• Dinsdag 10 jan 2012
• Dinsdag 7 feb 2012
• Dinsdag 20 mar 2012
• Dinsdag 17 apr 2012
• Dinsdag 15 mei 2012

— Afsluiting v/h voorjaar met een volledige dag in “De Blauwe Poort” te Melle —

• Zaterdag 16 juni 2012

Waar ?

De avondreeks, telkens op dinsdagavond, gaat door in de School voor Ayurveda in de Molenaarstraat 111 te 9000 Gent (routebeschrijving). We starten telkens om 19h30 en werken tot +/- 22h30.

De volledige dag, op zaterdag 16 juni, gaat door in “De Blauwe Poort” te Melle. We starten om 1000Hr en werken tot rond 1700Hr.

Meer informatie over opstellingen vind je via de pagina Opstellingen. Inschrijven en praktische informatie voor deelname opvragen, kan via barbara.drieghe@transcendere.be.

Ondertussen is de leeuwin voldoende dichtbij, ze heeft een mooi vlak stukje savanne voor haar waar ze snelheid kan op maken en heeft een jong dier in haar vizier. Het gespierde kattenlichaam spant zich op en schiet als een pijl uit een boog richting de kudde. Natuurlijk wordt de kudde opgeschud en slaan ze samen op de vlucht. De leeuwin slaagt erin om heel dichtbij de antilopen, die rennen voor hun leven. Ze slaagt er zelfs in om één dier te isoleren. De buit voor haar jongen is binnen.

De overige antilopen hergroeperen zich op een veilige plek en eens ze daar samen staan, zie je een intense trilling door hun slanke, sierlijke lijven gaan. De trilling lijkt van binnen naar buiten te stromen. Na dat korte ritueel, graast de kudde rustig verder alsof er niets is gebeurd.

De natuur is geniaal

De voorbije 10 jaar is het steeds duidelijker geworden dat die trilling een natuurlijke manier is waarmee het lichaam spanning los laat. En net doordat een lichaam die spanning kan los laten, kan het terug keren naar een gezonde staat van functioneren. Mochten die antilopen niet over dit mechanisme beschikken dan zouden ze – getekend door die ene aanval van de leeuwin – volledig verlamd en hyper alert blijven rond stappen op de savanne, amper nog durven grazen,  … die overspanning zou dan weer zorgen voor verkramping waardoor het dier zijn lenigheid stap voor stap zal verliezen, het spijsverteringsstelsel minder goed zou functioneren, … Kortom, een neerwaartse spiraal waardoor het dier nog kwetsbaarder wordt voor een aanval. En daarvoor heeft de natuur dus een goed mechanisme voorzien, trillen.

Ook wij mensen worden geconfronteerd met intense ervaringen en ook wij beschikken over dit natuurlijke mechanisme … MAAR … door sociale conditionering hebben we dit mechanisme uitgeschakeld. Trillen is not done. Het is een teken van zwakte, van ziekte, van dysfunctie. Na een verkeersongeval bv. voelen de meeste mensen diezelfde – overspanning-afleidende trilling – in hun lichaam naar boven komen. Maar vaak blokkeren ze het zelf of komt er een hulpverlener of getuigen vertellen – omdat hij je uit die trilling denkt te moeten halen – dat je moet kalmeren. Waardoor dat natuurlijk mechanisme geblokkeerd wordt. En net dit zorgt er voor dat die spanning in het lichaam blijft met alle gevolgen van dien.

Uit onderzoek blijkt overduidelijk dat de kern van een Post Traumatische Stress Stoornis (PTSS) net ligt bij het feit dat we dit natuurlijke mechanisme afblokken. Niet afgeleide spanning zet zich stap voor stap vast in ons lichaam, waardoor we nog gevoeliger wordt voor nieuwe prikkels en hierdoor ontstaat een negatieve vicieuze cirkel die zich vertaalt in ons hele functioneren : spijsvertering, spierspanning, vermijdingsgedrag, slaapstoornissen, chronische stress, rug- en nekklachten, … . Dit zorgt er voor dat normale activiteiten – auto rijden, deelnemen aan een vergadering, door de stad wandelen, … – als overprikkelend binnen komen waardoor je stap voor stap in isolatie kan belanden.

Soorten trauma

Het zou me niet verbazen dat je in eerste instantie denkt dat dit voor weinig mensen van toepassing is. Je denkt in eerste instantie aan mensen die intense beroepen hebben zoals brandweerlui, soldaten, politie, … maar meer en meer wordt duidelijk dat trauma eerder regel dan uitzondering is. Trauma is nl. een ervaring waarbij iemand overweldigd wordt. Een ervaring waarbij het lichaam, ons zenuwstelsel blootgesteld wordt aan meer prikkels dan dat het kan kanaliseren op dat moment. En net als die overprikkeling niet op een later moment wordt afgeleid, ontstaan vaak problemen. Daarom is het goed om even stil te staan bij de soorten trauma en dan zal je merken dat dit alles veel dichterbij komt.

Men maakt een onderscheid tussen hard trauma en zacht trauma. Een hard trauma is gekoppeld aan een duidelijk identificeerbare gebeurtenis – een aardbeving, een (verkeers)ongeval, een verkrachting, een natuurramp, een overval, een plots overlijden van een dierbare,  … en doordat dit heel duidelijk is, is het vaak logisch dat er hier sprake is van een traumatische ervaring waardoor zorg en ondersteuning meteen opgezocht worden. Zacht trauma is overprikkeling die ons lichaam stapsgewijs – op een meer onbewuste manier – binnen sijpelt. En daar zit hem het gevaar. Het gebeurt stapsgewijs, onbewust terwijl het op een bepaald moment even veel overprikkeling kan opleveren voor het lichaam als een hard trauma en dus evenzeer PTSS en de bijhorende symptomen kan opleveren. De kans dat je dan zelf (of je arts, of je therapeut, …) in die richting zou beginnen denken is dan nog behoorlijk klein.

Voorbeelden van zacht trauma zijn bv. het opgroeien in een gezin of relatie waar te veel spanning is door permanente verbale of fysieke agressie. Het werken in een context waar bv. permanent ontslag dreigt. In dit geval sta je zelf nog in het centrum maar er is ook sprake van secundair trauma en dan kom je “gewoon” in contact met overprikkeling van derden. Het voortdurend werken met – of samen leven met – mensen die getraumatiseerd zijn, zorgt er ook voor dat je permanent blootgesteld wordt aan prikkels. Men spreekt in dit geval ook wel eens over “Compassion Fatigue”. Dit is bv. ontzettend wezenlijk voor hulpverleners. Maar ook via TV worden we permanent bestookt met te veel prikkels zowel via het nieuws als via allerhande films en soaps. We zijn collectief vergeten dat ons lichaam eigenlijk een heel sensitief “voertuig” is en we blijven maar tonnen prikkels binnen laten die we vaak onvoldoende afleiden. En dan plots slaan de stoppen door … en daar zijn er voorbeelden genoeg van. De stoppen slaan door in relatie met anderen (= bv. verkeersagressie) of in relatie met ons zelf (= bv. burn-out, depressie, …).

Trauma Releasing Exercises

De voorbije 10 à 15 jaar zijn een aantal mensen heel intens en op verschillende manieren aan de slag met dit thema : David Berceli, Peter Levine, Johannes Schmidt, Franz Rupert en zelfs in België Erik de Soir waar ik in de Koninklijke Militaire School college bij liep begin jaren ’90. In die periode kwam het thema PTSS o.a. via Erik De Soir voor het eerst op de agenda bij de Krijgsmacht. In de bronnenlijst verwijs ik naar enkele boeken rond dit thema. Hun werk leidt naar éénzelfde reeks conclusies:

• Trauma komt veel meer voor dan we vermoeden, zeker nu men inziet dat zacht trauma even ingrijpend kan zijn als hard trauma. David Berceli spreekt er zelfs van dat trauma één van de grootste epidemieën van deze eeuw zou kunnen worden.
• Niet verwerkt trauma zorgt voor wezenlijke problemen op mentaal en fysiek vlak;
• Veel van die problemen worden op een te beperkte – doch goed bedoelde – manier aangepakt waardoor het trauma in het lichaam blijft hangen. Ik denk hierbij aan het voorschrijven van medicatie (= verdoven van het lichaam) of het beperken tot gesprekstherapie die wel helend kan werken maar de trauma spanning van het lichaam vaak onvoldoende kanaliseert waardoor iemand toch in een sukkelstraatje blijft zitten.

Via Elke Pelemans leerde ik het werk van David Berceli kennen. Hij werd op verschillende manieren met trauma geconfronteerd doordat hij als hulpverlener werkte in oorlogsgebieden, ondersteuning bood bij natuurrampen, … . En ook hijzelf werd met PTSS geconfronteerd. Stap voor stap leerde hij het natuurlijke mechanisme van het lichaam kennen – met name trillen – maar leerde hij ook dat we dit mechanisme eigenlijk blokkeren met onze “mind”. Vervolgens ging hij op zoek naar hoe hij dit natuurlijke mechanisme weer zou kunnen activeren want – en ook daarom bewonder ik zijn werk – veel mensen die met trauma geconfronteerd worden, hebben niet de tijd noch de middelen om naar een therapeut te stappen. Er zijn trouwens onvoldoende begeleiders om alle mensen die met trauma geconfronteerd worden te helpen. Denk maar aan alle oorlogen, natuurrampen, … die er de voorbije jaren zijn geweest. Immers, eens we – terug – weten hoe we spanning op een natuurlijke manier kunnen afleiden, kunnen we net als de antilope aan het begin van deze blog, beter zorg dragen voor onszelf zonder externe hulp maar door te vertrouwen op wat we altijd al in ons hadden.

Zo ontwikkelde hij TRE. Dit is een reeks éénvoudige oefeningen die ons lichaam terug naar dat natuurlijke ontspanningsmechanisme loodst. De grote psoas en iliacus spier blijken daarbij centraal te staan. In het begin kost het je een half uurtje om bij de helende trilling te komen maar eens het lichaam die weg terug gevonden heeft, gaat het bijna spontaan. Soms komen er emoties vrij, soms kan je die koppelen aan de ene of andere gebeurtenis maar meestal niet en soms voel je je lichaam gewoon lekker ontspannen van binnen uit. Telkens is het een deugddoende ervaring. Ik gebruik deze oefeningen al een tijdje, verdiepte me in dit werk en volgde een eerste kennismakingsworkshop TRE en ik hoor bijzondere enthousiaste reacties. Ik plan TRE stapsgewijs toe te voegen aan mijn aanbod omdat ik merk dat veel van mijn cliënten hiermee zouden geholpen kunnen worden … . Later meer hierover.

Hoe herken je trauma?

Van zodra iemand last heeft van trauma (hard of zacht), ontstaat er a.h.w. een trauma-deel in iemand zijn functioneren (zie INNER TEAM). Dat deel is hyperalert, het scant de omgeving permanent op gevaar en omdat dat deel hyper-kwetsbaar is, ziet het zo goed als overal potentiële bedreiging en dit op een bijna irrationele manier. Dat deel wil nl. extra problemen en prikkeling vermijden maar net daardoor trekt dat deel het lichaam verder in hyperspanning. Van zodra dat deel iets – zogezegd – bedreigends detecteert op z’n scanner en dat kan heel subtiel en onbewust zijn, zoals bv. een bepaalde gelaatsuitdrukking tijdens een gesprek, een klungelig geformuleerde mail, een wegdromende collega tijdens een presentatie, een korter-dan-normaal antwoord, … worden allerhande verdedigingsmechanismes geactiveerd – vermijdend gedrag, agressie, dissociatie van gevoelens, roken, ongezond eten, nagelbijten, … – die helaas de wortel van het probleem niet wegnemen. Dit gedrag en de bijhorende effecten (emoties, spierpijn, vermoeidheid, spijsverteringsproblemen, …) tonen al snel dat er iets aan de hand is en dat hier iets nodig is om spanning af te drijven. TRE is daar een heel geschikte manier voor en een handige uitbreiding op meer cognitief georiënteerde coaching of therapie. Voor mensen die hooggevoelig zijn, zouden dergelijke oefeningen wel eens even noodzakelijk kunnen zijn als het dagelijks tanden poetsen … en ook kinderen blijken hier snel mee weg te zijn.

Bronnen :

• David Berceli : The Trauma Release Process (www.traumaprevention.com)
• Franz Ruppert : De verborgen boodschap van psychische problemen
• Franz Ruppert : Symbiose en autonomie
• Peter Levine : Waking the Tiger
• Peter Levine : In an Unspoken Voice

• Een overzicht van onze meest recente blogberichten.
• Onze activiteiten-kalender met de data voor dit najaar. We starten alvast terug met onze avondreeks Systeem Opstellingen te Gent op  13 september.
• Een prikbord met tijdelijke mededelingen. Wil je ook iets op ons prikbord zetten ? Neem dan even contact met ons op.

• Leren over Leren met Jong-Leren: al enige tijd heeft jongleren een bijzondere plek in mijn werk. Op een speelse manier kan je mensen veel laten leren over zichzelf en hun leerstijl door ze jongleren aan te leren. Lees verder …
• The Law of the Few: Varkenswangetjes stonden de voorbije maanden op de menu-kaart van vele restaurants terwijl ze nog niet zo lang geleden bij het afval terecht kwamen bij de slager. Hoe komt dat ? Lees verder …
• Afwijkend en toch zo gewoon: Meer en meer mensen overstijgen het beperkende label die ze opgeplakt kregen (ADHD, autisme, …). Dat is vaak geen evidentie want men bekijkt je na enige tijd alleen nog maar doorheen dat label. Sarah Morton schreef een boek over hoe ze haar label van zich af wist te schudden. Lees verder …
• Terugblik Opstellingen Dag te Melle: Aan het begin van de zomervakantie planden we een volledige dag opstellingen te Melle. We hadden een schitterende plek, een schitterende groep, intense opstellingen. Uit pure dankbaarheid schreven we deze blog. Lees verder …
• De ingrediënten van impact: Met een kleine groep ervaren begeleiders, stapten we in een 3-daagse “meester in training”. Samen onderzochten we wat er nu voor zorgt dat we in ons vak impact hebben. Lees verder …
• To label or not? Verder bouwend op “afwijkend en toch zo gewoon” kregen we via twitter een mooi filmpje binnen over het labelen van jongeren. We verwerkten het in een kort blogbericht. Lees verder …
• En er zitten nog zo veel blogberichten te borrelen …

Data avondreeks Systemische Opstellingen – te Gent

• Dinsdag 13 sep 2011
• Dinsdag 11 okt 2011
• Dinsdag 8 nov 2011
• Dinsdag 13 dec 2011

Waar ?  School voor Ayurveda in de Molenaarstraat 111 te 9000 Gent (routebeschrijving).

We starten om 19h30 en werken tot +/- 22h30. Meer informatie over opstellingen vind je via de pagina Opstellingen,

Inschrijven en praktische informatie voor deelname opvragen, graag via barbara.drieghe@transcendere.be.

Trainingen, Workshops, Lezingen, …

Er is heel wat in beweging bij TransCendere. Barbara zet mooie stappen in haar werk met rituelen. Philippe schrijft rustig verder aan zijn boek met als werktitel “Organisatie Acupunctuur”. Met dat boek wil hij systemische interventies in organisaties meer inzichtelijk maken voor managers, HR(D)-professionals, coaches, adviseurs, trainers, … Naast ons dagelijkse werk, worden we in die zin ook vaker en vaker uitgenodigd om te praten over ons werk. Hierna volgt een overzicht van een aantal activiteiten …

• “Ziekte als leraar” – Lezing in de School voor Ayurveda op 3/09

Op 3 & 4 september organiseert Lies Ontwikkelingsdagen waar naast Ayurveda een aantal andere benaderingen aan bod kunnen komen, waaronder Mindfulness, Tai Chi, Lichaamswerk, BodyFlow, Systemisch Werk, … . Op zaterdagnamiddag geven wij er ook een lezing “Ziekte als leraar”. Meer info … 

• “Rituelen als stapstenen” – Workshop op de ledendag van Ouder van Verongelukte Kinderen op 2/10

Barbara en Philippe werden uitgenodigd om een workshop te verzorgen op de Nationale Ledendag van het OVK. Daar willen we op een interactieve manier stil staan bij de kracht van rituelen en systemisch werken. Meer info.

• “Effectieve leertrajecten ontwerpen” – 2-daagse Opleiding bij Kluwer op 18/11 en 2/12

Tijdens deze twee dagen voor HR(D) en VTO-professionals gaat Philippe aan de slag met concrete leer- en organisatievraagstukken. In eerste instantie leer je in kaart brengen welk soort leren er nu precies nodig is : individueel, team of systeem-leren. Daarvoor ontwierp Philippe een éénvoudig model dat ondersteunend werkt bij het ontwerpen van leer-interventies. Vertrekkende van dit model gaan we vervolgens aan de slag met de vraagstukken van de deelnemers. Meer info (data, locatie, inhoud, …) kan je doornemen op deze on-line opleidingsfiche.

• “The Inner Journey of the Coach” – Lezing op de Dag v/d Coach van de VAC op 26/11

Op 26 nov 2011 organiseert de Vlaamse Associatie voor Coaches haar tweede “dag van de coach“. Tijdens die dag zullen verschillende workshops, lezingen, activiteiten, … rond coaching aangeboden worden. De VAC wil de professionele ontwikkeling van coaching binnen Vlaanderen ondersteunen hand in hand met andere coach-verenigingen, associaties, … . Als ervaren en PCC geaccrediteerd coach, werd Philippe uitgenodigd om een workshop te geven binnen het kader van deze dag. Schrijf deze datum alvast in jouw agenda … .

• “Supervisie-Opstellingen voor bemiddelaars” – Supervisie dag voor bemiddelaars bij Mediv op 3/12

Reeds enkele jaren groeit de aandacht voor “bemiddeling” zowel voor organisaties als families. De principes van waaruit bemiddelaars werken vallen mooi samen met de principes van systemisch werk. Net daarom is er tijdens de opleiding tot bemiddelaar – georganiseerd door MEDIV – telkens weer een blok over systemisch werken. Daarnaast biedt MEDIV ook jaarlijks een bijscholingsdag “Systemisch Werk” aan voor bemiddelaars. Tijdens die dag wordt het systemisch denken en kijken verder uitgediept. Het is echter vooral een gelegenheid om eigen casuïstiek in te brengen. In die zin kan je als bemiddelaar verschillende vragen inbrengen :

• Vragen over jouw eigen ontwikkeling als bemiddelaar
• Vragen n.a.v. bemiddelingsopdrachten waarbij je vooral kijkt naar de relatie tussen jou en het cliënten-systeem
• Vragen waarbij er – in overleg met je opdrachtgever(s) – gewerkt wordt met het cliënten-systeem

Meer info (data, locatie, inhoud, …) kan je op de site van MEDIV doornemen

En ook in 2012 staat er al één en ander gepland, maar daarover later meer. Een meer uitgebreide kalender vind je trouwens hier.

Energetic, Shamanic Healing

Zoals je reeds kon lezen in één van de blogberichten hierboven, blijven we ons verder ontwikkelen. Al een tijdje voelen we iets voor Energetisch Werk en uiteindelijk zette Philippe een tijd geleden de stap. Hij startte met een opleiding Energetic Healing gebaseerd op Sjamanistische tradities. Deze manier van werken is ondermeer een verdere verdieping van ons opstellingen werk. Wil je graag een dergelijke sessie ? Neem dan even contact op met Philippe. Meer info vind je alvast via de pagina “Energetic Healing”. Dra komt er ook een meer uitgebreide blog over dit werk …

Word Echt Rijk

Volg de Word Echt Rijk campagne van BZN via hun boeiende website. Het is een echte inspiratieplek aan het worden. Philippe blogt er naast mensen als Jan Bossuyt, Geert Noels, Leo Borremans, Kim Hertogs, … . Ook via Facebook en Twitter kan je de campagne volgen !

Appreciative Inquiry (A.I.) Certificate Program

Kessels & Smit, the learning company speelt al jaren een trekkersrol in het werken met A.I. In samenwerking met een aantal andere organisaties zoals Stebo en Evenwicht, zetten de mensen van K&S vorig jaar een eerste Vlaams lerend netwerk A.I. in de wereld. Een tweede editie – die ook nu weer gepaard gaat met een A.I. certificaat – is gepland in het najaar. De 4-daagse A.I. wereldconferentie te Gent maakt hier trouwens deel van uit. Ga zeker eens kijken op de website van het lerend netwerk.

Philippe & Barbara