Tsead Bruinja

Ingestruikeld

Tsead Bruinja — Wed, 18 Jan 2012 14:49:18 +0100

Vandaag in Dit is de Dag: schilder en fotograaf Marc Mulders maakt glossy Apokalyps, Daniela Tasca over kapitein cruiseschip Concordia, Job Chajes van de Amsterdam Klezmer Band en ethicus Ghislaine van Thiel over falend gezag.

Dat leverde onderstaand gedicht op:

klein café

uit de kop van jut komt een liedje
dat voor de meeste mensen klinkt als
aan dat kleine café in de haven

met aan het einde de toevoeging
maar jij komt er niet meer in kapiteintje

waarna de kroegzangers aftellen
en een vrolijk cantare inzetten

mocht de apocalyps voor de deur staan
dan zal het ongeveer hetzelfde gaan

de kroegen lopen vol
niemand hoeft meer te betalen

en diegenen die nog hopen
op een leven na de dood zingen

mijn naam is haas
ik wist van niets

we zoeken een hoge boom
die ons eerder uit de wind hield
en zagen hem om

branden het maaiveld plat
tot niets er meer bovenuit steekt

en beginnen met blussen als de vlammen
aan onze schoenen likken

want die hebben we nog nodig
voor het kiezen van het laatste hazepad

of om een laatste reddingsboot
in te struikelen

In bad met een dichter?

Tsead Bruinja — Fri, 13 Jan 2012 13:49:06 +0100

Op zondag 15 januari, tijdens de Nieuwjaarsduik, kun je je van 14.00 uur tot 19.00 uur in de Winkel van Sinkel (Oudegracht 157, Utrecht) met dichters in een bubbelbad.

Tijdens hun spetterende voordrachten kun je genieten van een drankje en een hapje en van de dichters Tsead Bruinja (14.30 - 16.30 uur), Froukje van der Ploeg, Merijn Schipper en Nadine Ancher.

Neem een fijne bal badzout mee en een ruwe spons en wie weet schrob ik je rug.

Ik zal o.a. onderstaand gedicht voordragen:

schuim

eerst het kleine flesje van het hotel dat in een streep onder water op de bodem ligt waar ze haar voet doorheen haalt om te kijken of het water niet te warm is een restje zeep dat we hebben meegenomen voor de zekerheid dan de bal badzout die ik over de rand rol die met een plons in het water valt en bruist kietelt kriebelt hoe ze lachend verdwijnt onder het schuim terwijl ik de camera haal en de handdoeken op de grond leg om het smeltende bellenpaleis op te vangen ik kom er bij ik kom er aan nog even en ik heb een baard een hoed en een snor van schuim het water stijgt de bergen storten langzaam in als ik uitstap en de badjas voor haar klaarleg op het wc-deksel hoeven we over trouwplannen niet meer te beginnen de cadeaus staan op tafel de koffie staat er naast te dampen

Meer op: http://www.poeziecircus.nl/

Sneek, Arnhem, Groningen

Tsead Bruinja — Wed, 21 Dec 2011 11:55:04 +0100

De koffer is bijna gepakt voor een kleine rondreis door Noord-Nederland en stukje Gelderland.

Morgen zet ik samen met Remco Ekkers de leerlingen van het Magister Alvinus aan het werk, die gedichten zullen schrijven voor de Slauerhoff Poëzieprijs (http://www.slauerhoff.nl/) om vervolgens de trein te pakken naar Arnhem voor Poëzie Plus (http://arnhem.dichtbij.nl/) een multidisciplinaire theaterprogramma in Bosch met klank, taal, beeld en beweging.

Verder treden daar op Jaap Blonk (klankdichter), Krista Burger (beeldend kunstenaar), Barbara Ebner (danser), Petra Else Jekel (dichter), Freddy Nekkers (dichter), Philipp Rüttgers (pianist), FN Sounds (audiokunstenaar) en Veit Steinmann (cellist).

Op vrijdag spring ik vanuit Arnhem op de trein richting Groningen waar in het Harmoniecomplex van de universiteit afscheid genomen wordt van het Universiteitstheater, waar ik als student Engels in pyamabroek en ontbloot bovenlijf (bij gebrek aan leren broek) voor het eerst mijn gedichten voor publiek voordroeg en later ook mijn eerste Friese bundel presenteerde, waarbij onderstaand Friestalig filmpje werd gemaakt:

Vorig jaar maakte ik een soortgelijke reis en lag er overal een gigantisch pak sneeuw, waardoor mijn koffer als sneeuwschuiver diende en een deel van het publiek te Nijmegen thuis bleef, een deel met gebroken been in het ziekenhuis lag en een aantal poëzieliefhebbers daadwerkelijk op kwam dagen.

Ben benieuwd of die white pre- christmas er ook deze keer weer in zit.

Eenzame oude huilslaaf

Tsead Bruinja — Tue, 20 Dec 2011 14:48:11 +0100

In Dit is de Dag vertelde Maartje van Weegen over een kerstconcert voor eenzame ouderen en was er verder aandacht voor de overleden ouderen Vaclav Havel en Kim Jong-Il. Het inspireerde me tot het schrijven van onderstaand gedicht.

(in scène gezette foto)

WENSELIJK MENSELIJK

zodra de mens zichzelf ging beschouwen
als de maat van alles werd de wereld
minder menselijk zei vaclav havel

en visie is niet genoeg
die moet gecombineerd worden
met ondernemerschap

naar de trap staren volstaat niet
je moet die trap op

in de kamers van bejaarden
vaak goed bereikbaar met de lift
staan over enkele jaren robots
om de eenzaamheid van opa en oma
en het schuldgevoel van hun kinderen
wat te verzachten

een prachtig voorbeeld
van menselijk ondernemerschap

robota is een woord dat in 1920 uitgevonden werd
door de broer van de tsjechische science fiction schrijver
karel capek

het betekent verplichte arbeid
wordt ook wel vertaald als slaaf

wat dan weer prima toepasbaar is
op de onderdanen van kim jong-il

die zodra ze het idee hebben bekeken te worden
extra hard huilen uit vrees voor opsluiting

ook vrij eenzaam
en zeer menselijk

© Tsead Bruinja

Zie voor een prachtig visueel gedicht van Havel: http://bltnotjustasandwich.com/

Leuk feitje: In 2003 bracht de Japanse premier Koizumi een robot mee als dank.

Meer over dat bezoek op http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/3170061.stm

Houten satelliet

Tsead Bruinja — Sun, 11 Dec 2011 11:07:38 +0100

"Over de schotjes heen kijken", zei oud ambassadeur Edy Korthals Altes vanochtend tussen 7 en 8 bij 'Dit is de Zondag' op radio 1, en meer.

"Korthals Altes kwam in 1986 als ambassadeur in Madrid in gewetensnood. Hij kon niet langer verantwoordelijkheid dragen voor de wapenwedloop tussen de NAVO en de Sovjet-Unie. Na een lange loopbaan in diplomatieke dienst trad hij terug als ambassadeur.

Sindsdien zet hij zich in voor verandering in Europa. Volgens Korthals Altes zijn we geobsedeerd geraakt door geld verdienen en losgekomen van wat werkelijk belangrijk is. Daarom is het zaak om terug te keren naar de bronnen van onze cultuur."

Ik werd gevraagd een gedicht voor Altes te schrijven en bekeek daarvoor een mooi interview dat hij eerder gaf aan de IKON:

Bekijk de video in andere formaten.

De uitzending van de EO en het gedicht zijn te beluisteren via onderstaande link:

http://www.eo.nl/programma/ditisdezondag/

SATELLIET

welke handen startten de machine
die de planken zaagde voor je bed

wie bracht de boom plantte hem
en wie kwam hem halen

naar welk huis keerden ze
aan het einde van hun lange dag terug

als ze mochten kiezen
waar jij op hun planken van zou mogen dromen
wat zouden ze je toewensen

niets slechts
geen oorlog of honger
geen groot verlies
of verdriet

en dat is wat je verdient

wanneer je 's nachts wakker geschud door een vraag
het plafond bekijkt

de maan door een kier in de gordijnen
de planken beschijnt

een satelliet op 36.000 km hoogte eerst jouw huis
en dan dat van de timmerman passeert

jij je ogen weer sluit

en er geen verschil meer is
tussen wie je bent aan vergader
of ontbijttafel

in of buiten je bed

© Tsead Bruinja

Nu nog schaduw straks licht!

Tsead Bruinja — Fri, 02 Dec 2011 10:19:55 +0100

Voor wie op het station in Leeuwarden rondloopt zal merken dat het licht onder de overkapping veel prettiger aanvoelt, maar dat de tekst die René Knip (typografie en ontwerp) en ik maakten nog wat moeilijk te lezen is door de schaduw die de letters op de achtergrond werpen.

Daar wordt de komende tijd aan gewerkt, dus nog even geduld a.u.b., met als pauzemuziek wat foto's van het project een prachtig gedicht van Philip Gross, die afgelopen weekend te beluisteren was in Leeuwarden, met o.a. deze tekst over een 'Bark Moth'.

Schorsboorder (Bark Moth)

en soms een moment

gewoon om te zien
ongezien -

stoffige vlinder met bastpatroon,
sprietantennes die scannen

- of het dragen

van een dekmantel van hier-
en-elders,

ogen op de donkere scheiding
van hun eigen keuze

- of je door menigtes

te begeven, struiken vol reuring
zonder dat je een blad beroert

- een ding genoemd te worden

dat tussen licht en het licht dat antwoordt
zou kunnen staan

                grasspriet - aanwezig
                gedroogd blad - aanwezig
                snoeppapiertje laarsafdruk Japanse koper kever -
                aanwezig aanwezig even aanwezig

en geen schaduw
van mijn gedaante op de wereld geworpen

© Philip Gross
© Vertaling: Tsead Bruinja

Stuk met Gross op 2.20 min.

Ook de Leeuwarder Courant besteed aandacht aan het project:

http://www.lc.nl/friesland/

'Fostering European imperialistic attitudes'

Tsead Bruinja — Wed, 23 Nov 2011 16:33:28 +0100

Hieronder een voorbeeld van intelligente tv uit de serie West Wing, dat inspireerde tot het schrijven van een gedicht.

Het festival Explore The North, waar ik eerder al over schreef, vroeg me een gedicht voor hen te schrijven. Ik wist niet zo snel wat ik moest prijzen in het Noorden, maar herinnerde me wel bovenstaand fragment en verwerkte dat samen met wat online-speurwerk in onderstaand gedicht.

het zonnige zuiden

dat wij in ons oneindig heelal
praten over noord en zuid oost en west
vond een schilder uit uruguay apart

hij tekende in 1943 een nieuwe kaart
met de zuidpool aan de bovenkant
en zette de wereld op z’n kop

bij niemand vloog het bier uit het glas
of stond het haar de hele dag omhoog
bij iedereen bleef het geld
in de portemonnee

dus nodig ik u uit om hetzelfde te doen
keer de bosatlas om en houd de tomtom
ondersteboven

u was toch meestal onderweg
naar pluis uit eigen navel

en woon met mij in het nieuwe noorden
onder de afrikanen arabieren en grieken

die dan eindelijk eens op ons
neer mogen kijken

Het origineel van dit gedicht werd in het Fries geschreven en is voor de liefhebbers hieronder te lezen.

it sinnige suden

dat wy yn ús ûneinich hielal
prate oer noard en súd east en west
fûn in skilder út uruguay apart

hy tekene yn 1943 in nije kaart
mei de súdpoal oan de boppekant
en sette sa de wrâld op ’e kop

by net ien fleach it bier út it glês
of stie it hier de hiele dei omheech
by eltsenien bleaunen de sinten
yn de beurs

dat ik noegje jo út om itselde te dwaan
kear de bosatlas om en hâld de tomtom
ûndersteboppe

jo wienen dochs meast ûnderweis
nei plús út eigen nâle

en wenje mei my yn it nije noorden
ûnder de afrikanen arabieren en grieken

dy’t dan eins ris op ús
delsjen meie

© Vertaling en origineel: Tsead Bruinja

Meer over de Gall-Peters Projection:

The Gall–Peters projection, named after James Gall and Arno Peters, is one specialization of a configurable equal-area map projection known as the equal-area cylindric or cylindrical equal-area projection. The Gall–Peters achieved considerable notoriety in the late 20th century as the centerpiece of a controversy surrounding the political implications of map design. Maps based on the projection continue to see use in some circles and are readily available, though few major map publishers produce them.

Bron en meer op: http://en.wikipedia.org/

Meer over de schilder uit het gedicht en zijn idee:

Joaquín Torres, a Uruguayan painter, lived in Barcelona in the early 1900s. He questioned why world maps are drawn with North at the top when the universe is infinite and has no sides and the world is suspended in it. In the late 1930s he returned to Uruguay, and made this 1943 illustration of South America (image on a magic realist map site). It is an early example of an upside down map. [ Source: email from Carlos ] An article titled Latino Art Crossing Borders has some more details.

Bron: http://flourish.org/upsidedownmap/

Meer ook op wiki: http://en.wikipedia.org/

Dikke Fik in het Noorden - Explore The North

Tsead Bruinja — Tue, 22 Nov 2011 11:15:36 +0100

Komend weekend vindt het festival Explore The North plaats in Leeuwarden. Hieronder alvast twee redenen om daar heen te gaan:

Teitur, singer-songwriter van de Faroër, speelt vrijdagavond in Tresoar tijdens een avond over het Noordelijke gevoel met Atte Jongstra, Abe de Vries, Kester Freriks en Remco Ekkers.

Op zaterdagavond kun je ook naar Teitur luisteren, tijdens een speciale 2 Meter Sessies met Jan Douwe Kroeske, en je kunt luisteren naar nog veel meer muziek, proza en poëzie, van o.a. de dichter Philip Gross, van wie ik spliksplinternieuwe vertalingen ga voorlezen, waaronder een gedicht geïnspireerd op een theorie over vuur.

Eerst de toelichting, afkomstig van Wikipedia:

De phlogistontheorie (of flogistontheorie) is een thans niet meer aanvaarde 17e eeuwse hypothese over de achtergrond van verbranding. De theorie, opgesteld door de Duitse arts Georg Ernst Stahl (1660-1734), stelde dat alle brandbare materialen phlogiston bevatten, een substantie zonder kleur, geur, smaak of gewicht, die de eigenschap van hitte in zich droeg. Phlogiston zou uit het materiaal vrijgemaakt worden door verbranding.

Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Phlogiston

Phlogiston

Hoe zorgt vuur ervoor – zet ze
haar ladder tegen de lucht,
en klimt ze er dan in?
Ik moet dit beter bekijken, als ik het zie.

Een dun
twijgje tussen het verkoolde hout
rekt zich uit, alsof het ontwaakt.
Het vult zichzelf van binnen uit
met kracht, met het branden.
Je zou het bijna geloven: Vuur
is een levende soort; leven een soort vuur.

Buddha’s preek
sprak van een brandend huis.
Vuur haar eigen rede loopt op dit
ene ding: haar ontsnapping
uit het huis van de aarde.

Geen wonder dat we spreken over water
stralen die spelevaren op de vuurzee.
Vuur
en water herkennen elkaar
van eeuwen geleden, een gedeelde kindertijd.
Is dit dansen?
Kijk hoe ze elkaar in de armen vliegen.

Aan het einde deze
tongen die ik vertrouw
zullen mij perfect
uitspreken.

Niets gaat verloren in vertaling

Web: http://www.philipgross.co.uk/

Wie wil horen of er echt niets verloren gaat in vertaling, komt zaterdag naar Leeuwarden om het origineel te horen en te zien.

Je kunt vrijdagavond, zaterdagmiddag en zaterdagavond o.a. genieten van:

Explore the North is een nieuw multidisciplinair cultureel festival in Leeuwarden dat deze week voor de eerste keer plaatsvindt, op vrijdag 25 en zaterdag 26 november 2011. Het programma van muziek, literatuur, poëzie en cross-overs draait volledig om het Noordse gevoel. Van Canada tot Groot Brittannië, van Scandinavië en de Baltische staten tot aan de Lage Landen. Het verbinden en versterken van gelijkgestemde kunstenaars uit het noorden is een essentiële doelstelling van het festival. We geven opdrachten aan kunstenaars en sturen aan op het ontstaan van nieuwe internationale uitwisselingen. Verwacht dus veel unieke optredens in bijzondere locaties in het centrum van Leeuwarden.

Locaties

De historische binnenstad van Leeuwarden vormt het decor van Explore the North. Zo spelen Jóhann Jóhannsson en Hildur Guðnadóttir van múm in de Grote Kerk en is Seeljocht te zien in de intieme Lutherse Kerk. Daarnaast is exclusief het Van Sminia Huys opengesteld voor dit festival en wordt er opgetreden in de voormalige Synagoge (Danscentrum Saco Velt), PostPlaza (het voormalige postkantoor) en de oude strafgevangenis de Blokhuispoort. Deze prachtige en soms verborgen locaties bevinden zich allemaal op loopafstand van elkaar, met de Tweebaksmarkt als centrale verbindingsweg.

Veel bijzondere projecten

Explore the North is meer een platform dan een festival. We onderzoeken en we maken. Het is een plek waar we nieuwe kunst creëren door het geven van opdrachten en aan te sturen op nieuwe internationale uitwisselingen. Soms spontaan, soms veroorzaakt. De gezamenlijke zoektocht naar het Noordelijke gevoel vindt niet alleen plaats binnen de muzikale en literaire programmering, maar ook binnen speciale projecten. Zo zijn er twee beeldend kunstenaars aangetrokken voor Explore the North: kunstschilder Gerard Boersma en fotografe Marije Kuiper. Daarnaast gaat ook de nieuwe voorstelling ‘Elena’ van It Langstme en de Dea op het festival in première en is er een speciale Samling Label Day op het festival te zien, met geweldige artiesten.

Gratis toegankelijk Symposium 25 november

Voorafgaand aan het festival organiseert Explore the North in samenwerking met Tresoar op vrijdag 25 november een avond waarin de zoektocht naar ‘het noordelijk gevoel’ centraal staat. Onder leiding van dichter en avondvoorzitter Tsead Bruinja presenteren wij een veelzijdig programma met literatuur, poëzie en muziek. De Edda (een verzameling literaire en mythologische werken uit het middeleeuwse IJsland) vormt de rode draad van deze gratis toegankelijke avond met Remco Ekkers, Atte Jongstra, Teitur, Kester Freriks, Abe de Vries en It Langstme en de Dea.

Literaire Reis door Friesland

Explore the North begint op zaterdagmiddag met een literaire reis door het noorden van Friesland. Het publiek reist in een kleine groep, samen met de kunstenaars naar een aantal bijzondere locaties in de provincie. In de Zwarte Haan in St. Jacobiparochie en in de Kerk van Paesens/Moddergat maken schrijvers en kunstenaars je deelgenoot van de inspiratie die zij halen uit hetzelfde Friese landschap waar je op dat moment doorheen reist. De busreis begint en eindigt bij de Grote Kerk in Leeuwarden aan het Jacobijnerkerkhof, en duurt van 12.00 tot ongeveer 16.30 uur. Een kaartje kost €20,- inclusief een heerlijke lunch bij Restaurant De Zwarte Haan, direct gelegen aan de Waddenzee. Er is maar een beperkte capaciteit voor dit programmaonderdeel van Explore the North. Wees er dus snel bij als je mee wilt op deze bijzondere ontdekkingsreis. Kaarten zijn te koop via de website. Tijdens de literaire reis zal het publiek de provincie verkennen samen met dichter Jan Kleefstra, schrijver Albertina Soepboer, muzikant Chris Bakker, dichter Tsjêbbe Hettinga en muzikant Sytze Pruiksma.

Kaartverkoop

De kaartverkoop voor het festival gaat via de website van Explore the North en Primera. Tickets kosten 19,50. http://explore-the-north.nl/kaarten

Kijk voor nog meer informatie over het festival op www.explore-the-north.nl.

Vannacht gaan bij alle kranten de gevels aan puin

Tsead Bruinja — Fri, 18 Nov 2011 09:57:27 +0100

Twee jaar geleden bij een optreden in de buurt van Delft, zei Remco Campert tegen me dat hij genoeg had van het gereis voor optredens. Gelukkig voor ons en de vele taxibedrijven des lands trotseert hij echter nog altijd de files en lange reistijden, zoals onlangs voor Nederland Leest.

Gisteren werd zijn tour afgerond in The People's Place te Amsterdam, voor de gelegenheid omgedoopt tot Klup Vurrukkulluk. Hoogtepunten waren Jan Mulder die de familie Kneupma weer van stal haalde, het afsluitende lied van Ellen ten Damme, die een gedicht van Campert op muziek had gezet en Benjamin Herman die met zijn trio optrad.

Hieronder het gedicht dat ik voor de avond schreef. Dat Remco Campert nog maar lang door Nederland mag worden gereden!

vannacht gaan bij alle kranten de gevels aan puin

de huizen en de straten

de ramen waarachter het sterven is begonnen
alleen of samen

er loopt een dichter langs
onderweg naar een vriend voordracht
of café

een dichter die tussen de planten en de gordijnen
tussen de beeldjes door kinderen op school gemaakt
het leven aftast

zoals een echtgenoot 's nachts
nadat hij zich heeft omgedraaid
met zijn billen de billen zoekt
van zijn vrouw

of zoals de handen van poëziefestivalassistentes
die zo verlegen mogen zijn als ze willen
wachten op een hand van remco campert

die vanochtend weer is opgestaan
broek en sokken heeft aangedaan
voor wie duizenden taxi's werden gebeld

en die vandaag hopelijk eens niet
een goed gedicht hoeft te schrijven
voor een overleden vriend

er zijn er namelijk nog een paar die leven
die trekken zo de stoute schoenen aan
pikken een vuilniswagen van de gemeente amsterdam
rammen de gevel van menig randstedelijke krant
hacken de eerste beste computer
je moet met je tijd meegaan
en wissen alle voor hem geschreven in memoriams
en meteen ook maar
die voor hen zelf zijn klaargelegd

het ongeduldig sterven
zullen ze weldra hartstochtelijk voortzetten
maar doodgaan

vandaag even niet

Opgeslagen in het Letterhuis

Tsead Bruinja — Thu, 10 Nov 2011 10:16:28 +0100

Nee, dit zijn geen letters van René Knip klaargelegd voor het station in Leeuwarden, maar nieuwe letters ontworpen door Milou van Ham en haar assistente Moniek Driesse voor een tekst die Milou en ik hebben gemaakt voor nieuwbouw in de Schrijversbuurt te Leiden, met straatnamen als Nicolaas Beetsstraat en de Potgieterlaan.

In de woorden van Milou: "In de voorgrond ligt het champagne alfabet, daarachter het donkergrijze en achterin het letterhuis liggen meer dan 700 lichtgrijze letters opgestapeld."

Volgende week begint het rapen en worden de woorden op de huizen geplaatst. Dat gaat er ongeveer zo uitzien:

En als laatste nog een afbeelding met de tekst van het blog van Moniek Driesse:

Bron: http://moniekdriesse.blogspot.com

Website Milou van Ham: www.milouvanham.com

Op www.deschrijversbuurt.nl kun je meer lezen over de buurt.