Oczywiście nie. Tak  krótko i zdecydowanie należy odpowiedzieć na postawione w tytule pytanie. Zostałem niedawno zapytany, jak to jest, że w filmach i  innych źródłach anglojęzycznych słyszymy pytanie "What is that mean?", które przecież już na pierwszy rzut oka nie wydaje się poprawne.

Prawda jest jednak taka, że w rzeczywistości nie mamy do czynienia z pytaniem "What is that mean?" Niewprawnemu uchu może się co prawda wydawać, że je słyszy, ale de facto pytanie to brzmi: "What does that mean?".

Winna wszystkiemu jest oczywiście wymowa, a dokładnie zjawisko, które w fonetyce określa się jako słaba forma. W "podlinkowanym" artykule możecie przeczytać o różnicy pomiędzy formą mocną a słabą.

W tym miejscu napiszę jedynie o tym, że wiele słów funkcyjnych (choć oczywiście nie tylko) posiada właśnie formę słabą, czyli ich wymowa zmienia się pod wpływem otaczających je wyrazów. W przypadku does we wspomnianym pytaniu, dochodzi do upodobnienia się tego czasownika do is. Z /dʌz/ robi się /ɪz/.

I to jest cała tajemnica magicznego i zagadkowego zwrotu "What is that mean?".

Czy są jakieś różnice pomiędzy słowami reason oraz cause? A może używa się ich zamiennie? Pozornie, na drugie pytanie, nasuwa się odpowiedź: tak. Postanowiłem jednak zanurzyć się w meandry semantyki i zastanowić nad "powodem" i "przyczyną".

Przyjrzyjmy się dwóm zdaniom:

(1a) What's the main reason for road accidents?(2a) What's the main cause of road accidents?

Można uznać, że zdania te niczym się nie różnią. Reason i cause mogą być użyte zamiennie. Przyjrzyjmy się jednak bliżej interesującym nas tu rzeczownikom.

Słowniki polsko-angielskie najczęściej tłumaczą i reason, i cause jako "przyczynę" bądź "powód". Oba rzeczowniki mają więc po dwa polskie ekwiwalenty. Na początek należy jednak odpowiedzieć sobie, czy utożsamianie "powodu" z "przyczyną" jest słuszne? Odwołajmy się więc do słownika języka polskiego (PWN, 2007):

powód - przyczyna czegoś.przyczyna - czynnik lub zespół warunków wywołujący jakieś zjawisko jako swój skutek.

Definicje te nie są satysfakcjonujące, zwłaszcza wyjaśnienie "powodu". Spójrzmy jednak na powyższe zdania (1a, 1b), przetłumaczone na język polski przy zachowaniu wymienności "powodu" i "przyczyny":

(1b) Jaki jest główny powód wypadków drogowych?(2b) Jaka jest główna przyczyna wypadków drogowych?

Drugie zdanie brzmi lepiej. Szybki i prosty test frekwencyjności w Google potwierdza to:

"powód wypadku" - 26500 wystąpień

"przyczyna wypadku" - 276000 wystąpień

Z czego to wynika? Z uwagi na to, że w języku angielskim sytuacja wygląda podobnie ("reason for accident" - 39,5 tys. wystąpień; "cause of accident" - 1,6 mln), zostawmy polszczyznę i zajmijmy się angielskim. Zaznaczę jednak, że lepiej tłumaczyć reason jako "powód", a cause jako "przyczynę".

I tym razem zacznijmy od słownikowych definicji, omawianych wyrazów:

Reason

1. Podstawa lub przyczyna jakiegoś przekonania, czynności, faktu, zdarzenia itd. (np. the reason for declaring war);

2. twierdzenie prezentowane w uzasadnieniu lub wyjaśnieniu jakiegoś przekonania lub czynności;

3. zdolności umysłowe związane z formułowaniem wniosków, wyjaśnień;

4. logiczne uzasadnienie; zdrowy rozsądek;

5. normalne lub zdrowe władze umysłowe; rozsądek.

Pochodzenie: 1175–1225; Middle English resoun, reisun  (rzeczownik) < Old French reisun, reson  < łac. ratiōn-  (temat ratiō ) ratio (rozsądek, osąd, metoda, sposób).

Cause

1. Osoba lub rzecz, która postępuje, zdarza się lub istnieje w taki sposób, że jakaś określona rzecz następuje jako rezultat; wytwórca skutku (np. You have been the cause of much anxiety. What was the cause of the accident?);

2. powód lub motyw działania człowieka (np. The good news was a cause for rejoicing);

3. dobry lub wystarczający powód (np. to complain without cause; to be dismissed for cause).

Pochodzenie: 1175–1225; Middle English  < łac. causa (powód, przyczyna).

Co wynika z przytoczonych definicji?

Słownikowy opis reason oraz etymologia tego słowa wyraźnie wskazują, że rzeczownik ten wyraża akt logicznego myślenia, wnioskowania, uzasadniania, które mają miejsce podczas doszukiwania się "przyczyny" zaistnienia danego stanu rzeczy.

Owa potęga myślenia zachowana jest w przymiotniku pochodnym od reason: reasonable (rozsądny, uzasadniony, sensowny). Tak więc, używając słowa reason, potrafię wytłumaczyć dane zjawisko, prześledziwszy ciąg wydarzeń, który do niego doprowadził. Mamy tu dedukcję aposterioryczną - łączenie tego, co zaszło w spójny ciąg i sensowne skojarzenie z rezultatem.

Definicja cause natomiast sugeruje, że w tym przypadku mamy do czynienia ze swego rodzaju mechanizmem, który powoduje, że dzieje się tak, a nie inaczej. Apriorycznie można przyjąć, że dane zjawisko zaistniało, ponieważ nie ma mowy o innym powodzie -- tak musiało się stać.

Różnicę tę można zilustrować przykładami:

(3a) The reason for taking a loan was that I didn't have any money.

(3b) The cause of his death was a serious illness.

Niemniej postawienie jasnej granicy pomiędzy reason a cause może niekiedy sprawić kłopot. Widać to poniekąd w powyższych zdaniach (3a, 3b). W przykładzie (3b) użycie reason zamiast cause wydaje się możliwe: wnioskuję, logicznie wyciągam wniosek, że ktoś zmarł, bo ciężko chorował. Jednak w (3a) już nie użyjemy cause.

Dochodzimy jednak do istotnej, moim zdaniem, różnicy. Cause jest tym, co prowadzi do danego skutku, a reason jest uzasadnieniem, które z resztą nie zawsze musi być prawdziwe.

Po raz kolejny prezentuję Wam zestawienie najpopularniejszych słów w mijającym roku. Zobaczcie, jakie słowa dominowały w anglojęzycznych mediach w 2012 roku.

Prezentowane zestawienie, jak zawsze opieram na wynikach analiz prowadzonych przez Global Language Monitor. Oto pierwsza dziesiątka słów, które "zrobiły karierę" w 2012 roku.

1. Apocalypse / Armageddon

2. Deficit

3. Olympiad

Olimpiada bez wątpienia była głośnym wydarzeniem w tym roku, choć w Polsce wszyscy bardziej przeżywali Euro.

4. Bak’tun

Tak nazywa się cykl 144 tys. dni w długoterminowym kalendarzu Majów. Poprzedni cykl zakończył się 21 grudnia 2012 i jednocześnie dał początek kolejnemu.

5. Meme

Chodzi to oczywiście o tzw. memy, które robią niebywałą karierę w Internecie.

6. MOOC

Massive Open Online Course to rodzaj kursu, szkolenia w którym może brać udział ogromna liczba uczestników. Najczęściej prowadzone są one za pośrednictwem Internetu.

7. The Cloud

Oczywiście nie chodzi o chmury na niebie, a o usługę, które pozwala przechowywać dane na wirtualnym dysku internetowym.

8. Omnishambles

Słowotwór pochodzenia brytyjskiego. Utworzony od słowa shambles, a oznacza tyle, co wszechobecny bałagan, nieład.

9. Frankenstorm

10. Obesogenic

W języku angielskim powszechna jest obecność form ściągniętych (contractions). Każdy, kto zaczyna naukę języka już na początku dowiaduje się, że zamiast I am można użyć I'm. W tym przykładzie mamy do czynienia ze skróceniem jednego czasownika, a czy można "zlepiać" ze sobą więcej wyrazów?

W języku angielskim przez formę ściągniętą (kontrakcję) rozumie się słowo lub grupę słów powstałych na skutek skrócenia formy oryginalnej, początkowej. Sam wyraz contraction pochodzi od łacińskiego contrahere, czyli ściągać, skupiać, skracać.

Formy ściągnięte najczęściej spotykamy w mowie lub nieoficjalnych tekstach pisanych, tekstach literackich naśladujących mowę.

Najczęściej spotykane kontrakcje to te doskonale znane wszystkim: I'm, I've, he's, isn't, won't itd. Czy można jednak tworzyć bardziej rozbudowane skróty? I co istotne, czy będą one poprawne gramatycznie?

Poza pojedynczymi formami skróconymi (czyli zawierającymi jeden apostrof) możliwe są jeszcze podwójne formy skrócone. Oto one:

’e’ll -- he'll (he will) wymawiane przez osoby posługujące się dialektem, gdzie h jest bezdźwięczne.

’e’s -- he's (he is, he has) - jak wyżej.

'twasn't -- it was not (przestarzałe)

'tweren't -- it were not

’twon’t -- it will not (przestarzałe)

’twou’d -- it would not (przestarzałe)

’twouldn’t -- it would not (przestarzałe)

bo’s’n -- boatswain (bosman)

cou'dn't -- could not (przestarzałe)

couldn't've -- could not have

fo’c’sle -- forecastle (żeg. forkasztel)

ha'p'orth -- halfpennyworth (dosł. o wartości pół pensa)

he'd've -- he would have

he'sn't -- he is not, he has not

I'd've -- I would have

I'ven't -- I have not

it'd've -- it would have

it'sn't -- it is not, it has not

mightn't've -- might not have

mustn't've -- must not have

oughtn't've -- ought not have

sha'n't -- shall not

she'd've -- she would have

she'sn't -- she has not, she is not

shou'dn't -- should not (przestarzałe)

shouldn't've -- should not have

that'd've -- that would have

that'll've -- that will have

they'd've -- they would have

we'd've -- we would have

we'ven't -- we have not

who'd've -- who would have

won't've -- will not have

wou'dn't -- would not (przestarzałe)

wouldn't've -- would not have

y'all're -- you all are

you'd've -- you would have

you'll've -- you will have

you'ven't -- you have not

 Przedstawione powyżej formy, z punktu widzenia gramatyki są poprawne. Trzeba jednak pamiętać, że zaliczają się do niestandardowych i jeżeli natkniemy się na nie, to najczęściej w komunikacji mówionej (ale i w tym przypadku wiele z nich może brzmieć dziwacznie).

Potrójne formy ściągnięte?

Takowe też są możliwe, ale należą do rzadkości:’twou’dn’t -- archaiczna forma it would not have, fo'c's'le -- wcześniej wspomniana forma fo’c’sle (forecastle), I'd'ven't -- I would have not, this's'n't -- this is not.

Rzeczownik guy funkcjonuje w języku angielskim w sposób dość specyficzny. Z jednej strony odnosi się tylko do mężczyzn, a z drugiej także do kobiet. Jak w praktyce wygląda zastosowanie tego słowa?

W słownikach języka angielskiego znajdziemy następujące definicje:

1. Guy /informal/ a man, a fellow2. Guys /informal/ persons of either sex.

Tak więc, według słowników rzeczownik guy w liczbie pojedynczej odnosi się tylko do mężczyzn i można go tłumaczyć jako "gość", "koleś". W brytyjskim angielskim może jeszcze oznaczać osobę dziwnie, groteskowo wyglądającą.

W liczbie mnogiej (guys) rzeczownik ten może określać zbiorowość; grupę osób różnej płci i najczęściej jest używany w amerykańskim angielskim. Nie przychodzi mi do głowy w tej chwili żaden dobry polski ekwiwalent... Ludzie, ludziska?

Zastosowanie tak zdefiniowanego słowa guy można zilustrować np. tak:

1. He is a cool guy!2. So, what are you up to, guys?

Jednak praktyka codziennego funkcjonowania omawianego tu rzeczownika nie do końca oddaje przedstawione powyżej rozróżnienie. Choć guys nazywa zbiorowość osób obu płci, to wydaje się, że znaczenie rzeczownika w l. poj. jest tu nadrzędne i wielu użytkowników angielszczyzny odbiera rzeczownik guys jako określenie osób płci męskiej. Można to poprzeć choćby przykładami, znalezionymi w Internecie. Oto kilka z nich:

(1) Hi guys and girls, just wonder why I can't...(2) Can Guys and Girls Be Just Friends?(3) OK guys and ladies...(4) In the final round, the guys and girls decide who they want to go out with again.(5) These guys and women are in danger themselves.

W powyższych przykładach rzeczownikowi guys zawsze towarzyszy rzeczownik odnoszący się do kobiet (girls, ladies, women). Czy oznacza to, że słownikowe definicje nie są zgodne z prawdą? Taki wniosek oczywiście byłby absurdalny -- należałoby przyjrzeć się idiolektowi każdego rodzimego użytkownika języka angielskiego i zrobić zestawienie sposobów rozumienia przez nich tego słowa.

Do guys często dodaje się ladies, girls itd. z powodów czysto pragmatycznych i być może z powodu jakiejś wpojonej poprawności politycznej, na punkcie której wariuje się w krajach anglojęzycznych.

Z moich obserwacji wynika, że zwracając się do grupy osób o różnej płci częściej używa się guys + żeński ekwiwalent, aniżeli samego guys. Ciekaw jestem waszych doświadczeń!

We wpisie tym nie będę tłumaczył, jak tworzyć stronę bierną jako taką. Wychodzę z założenia, że czytelnicy mojego blogu nie mają z tym raczej problemu. Na uwagę jednak zasługuje przypadek czasów present (past, future) perfect continuous oraz future continuous.

W przypadku strony biernej zawsze forma czasownika to be wskazuje nam czas, w jakim wyrażone jest dane zdanie (w odróżnieniu od strony czynnej, gdzie o czasie mówi nam forma czasownika głównego). Czasownik główny zaś zawsze przybiera formę past participle.

Mając na uwadze tę prostą regułę, zdanie w czasie teraźniejszym ciągłym wygląda np. tak:

Now the tourism industry is being rebuilt from the bottom up with ecotourism.

Zdanie w czasie przeszłym ciągłym może brzmieć tak:

Margie told me she was being treated for something

A teraz czas (a) teraźniejszy niedokonany (present perfect) oraz (b) przeszły niedokonany (past perfect):

(a) And other points of view have been presented as well.

(b) He had been introduced to her only an hour before.

Co jednak zrobić, gdy chcemy przekształcić na stronę bierną zdanie w czasie present lub past perfect continuous? Musimy pamiętać, że na czas wskazuje forma czasownika to be, a nie czasownika głównego -- ten zawsze musi mieć formę past participle (tzw. trzecią). Rozpatrzmy więc przykładowe zdania:

(1a) John has been doing it for ages.

(2a) They have been discussing the matter for a long time.

(3a) We had been teaching our students how to speak properly.

Nie ma tu żadnej pułapki. Zgodnie z zasadami powyższe zdania w stronie biernej będą wyglądały następująco:

(1b) It has been being done by John for ages.

(2b) The matter has been being discussed for a long time.

(3b) Our students had been being taught how to speak properly.

Należy więc zrobić to, co robi się w przypadku każdego innego czasu o aspekcie ciągłym: do czasownika to be dodajemy being jako wyznacznik owej ciągłości. Stąd zdania w czasie future oraz future perfect continuous będą wyglądały następująco:

(4a) A mechanic will be repairing my car. --> (4b) My car will be being repaired.

(5a) Children will be building a sand castle. --> (5b) A sand castle will be being built by children.

(6a) They will have been redecorating our house for a month by tomorrow. --> (6b) Our house will have been being redecorated for a month by tomorrow.

Wszelkie inne konstrukcje albo będą błędne, albo tak naprawdę nie będą wyrażały aspektu ciągłego.  Niemniej po przeczytaniu powyższych zdań można mieć wrażenie, że coś jest z nimi nie tak, brzmią jakoś dziwnie... Pewnie wielu z was dojdzie nawet do wniosku, że nigdy nie widziało takiej konstrukcji. Wcale mnie to nie dziwi! Z uwagi na to, że w moich lingwistycznych dociekaniach lubię podpierać się korpusami, przedstawię teraz trochę statystyk. Postanowiłem sprawdzić frekwencję wystąpień formy being w różnych czasach w stronie biernej (i tylko w niej).

Z przedstawionego zestawienia jasno wynika, że czasy (aspekty czasów) Present Perfect Continuous, Past Perfect Continuous, Future Continuous oraz Future Perfect Continuous są sporadycznie (albo w ogóle) używane w stronie biernej. Zamiast nich, w stronie biernej stosuje się te ich odpowiedniki bez "continuous".

Jest w angielskim wiele słów z przyrostkiem -ward, który bywa używany wymiennie z sufiksem -wards. Czy jest jakaś różnica pomiędzy nimi? Kiedy używać którego? Poniżej postaram się rozwiać wszelkie wątpliwości.

forward / forwards

backward / backwards

upward / upwards

downward / downwards

Można spotkać wyjaśnienia, że nie ma między nimi żadnych różnic, jedne są amerykańskie, drugie -- brytyjskie, oficjalne, mniej oficjalne itd. Warto jednak to wszystko uporządkować.

-ward -- etymologia

Zanim przejdziemy dalej dobrze wiedzieć, z czym dokładnie mamy do czynienia. Tak więc -ward jest sufiksem służącym tworzeniu określeń kierunków ruchu. Pochodzi od staroangielskiego -weard, czyli "ku" lub dosłownie "zwrócić się ku". Czasami występowała forma -weards.

-wards to przysłówek

Końcówka ta dopuszczalna jest tylko w przysłówkach -- nie używamy jej w przymiotnikach. Nieprawidłowe będzie więc zdanie *Forwards troops were ready to attack. Poprawnie będzie tylko: Forward troops were ready to attack (Pierwsza linia była gotowa do ataku).

Pominięcie -s sprawia, że od razu czujemy się bezpieczniej, gdy wahamy się, czy użyć -wards czy -ward. Mamy już jasność, że -wards używamy tylko w przysłówkach, ale nie oszukujmy się: większość słów z sufiksem (i jego wariantem), o którym tu mowa funkcjonuje zazwyczaj jako przysłówek. Rzadko używa się słów z -ward jako przymiotników.

Wracamy więc poniekąd do punktu wyjścia. Gdy chcemy powiedzieć "do przodu", "do tyłu" itd., możemy powiedzieć forward lub forwards, backward lub backwards. Jednak, który z wariantów jest powszechniejszy, jak lepiej mówić?

-ward i -wards w British i American English

Żeby przekonać się, jak w praktyce wygląda użycie tych dwóch przyrostków, postanowiłem prześledzić korpusy brytyjskiego (BNC) oraz amerykańskiego (COCA) wariantu angielszczyzny.

Sprawdziłem frekwencję wystąpień kilku popularnych przysłówków zakończonych na -ward(s). Poniżej wykresy:

UWAGA: W przypadku korpusu amerykańskiego liczby są większe, ponieważ korpus ten jest bogatszy od brytyjskiego. Ważne jednak, że wyraźnie widoczne są różnice w tendencjach w obu wariantach angielskiego.

W przypadku obu wykresów najbardziej wyróżniają się słupki dotyczące słowa forward. Należy to skomentować w pierwszej kolejności. Z porównania wynika, że zarówno Brytyjczycy, jak i Amerykanie preferują forward aniżeli forwards. Trzeba jednak zdać sobie sprawę z pewnych ograniczeń wynikających z tego typu badania opartego na korpusie frekwencyjnym. Forward wystąpiło w wynikach jako przysłówek, przymiotnik, czasownik oraz rzeczownik. Forwards zaś jest tylko przysłówkiem. Co więcej, forward występuję w utartych zwrotach, jak: look forward to. Wszystkie te czynniki składają się na tak znaczącą rozbieżność.

Niemniej kolejne porównane słowa mogą już dowodzić pewnej wyraźnej tendencji (choć tu znowu, te zakończone na -ward mogą być i przymiotnikami, i przysłówkami, a te zakończone na -wards są jedynie przysłówkami). Jeśli przyjmiemy, że zbadane słowa z sufiksem -ward nieczęsto funkcjonują jako przymiotniki, to można wnioskować, że Brytyjczycy chętniej posługują się w przysłówkach końcówką -wards, a Amerykanie preferują -ward.

Jednym z częstych błędów popełnianych przez osoby anglojęzyczne jest używanie of zamiast have w połączeniu z czasownikami modalnymi.

Co ciekawe błąd, który omawiam w tym miejscu nie jest błędem, który popełniają osoby używające angielskiego jako języka obcego.

Jak w praktyce wygląda stosowanie of tam, gdzie powinno być have? Spójrzmy na kilka przykładów:

(1) If I'd known, I would of told you.(2) I think he could of been criticized for some of the past statements.(3) [...] maybe I should of done something better for you [...](4) I know it must of been a bad experience.

Skąd bierze się takie zupełnie nieuzasadnione użycie of? Powód jest dość banalny i uwarunkowany jest cechami fonetycznymi. Dlatego też być może właśnie trzeba być "native speakerem", żeby popełniać ten błąd.

W wymowie słowa have, -'ve oraz of mogą brzmieć podobnie, a nawet identycznie, por.:

have: /hæv/, /həv/, /əv/, /v/

-'ve: /əv/,/v/

of: /ʌv/, /ɒv/, /əv/

Popełnianie takiej pomyłki świadczy z jednej strony o mizernej  znajomości podstaw gramatyki, a z drugiej, o nieumiejętności pisania (błąd ten jest dostrzegalny oczywiście tylko w tekstach pisanych).

Tak więc, jeśli ktoś chce brzmieć, jak niedouczony "native", to polecam of zamiast have...

W języku angielskim funkcjonuje konstrukcja be going to have to, która dla polskiego użytkownika angielszczyzny może brzmieć dość dziwacznie. Cóż to za zwrot "zamierzać musieć"?

Konstrukcja going to have to ma zastosowanie, gdy mówiący zdaje sobie sprawę z tego, co musi zrobić i co istotne, nie jest mu to "w smak". Mam przed sobą jakieś zadanie do wykonania i zapewne się go podejmę, ale niechętnie -- nie mam ochoty, ale muszę, bądź nie pozostawiono mi wyboru.  Spójrzmy na kilka przykładów:

(1) Obama is going to have to answer for exploding budget deficit.

(2) It became clear that if Leon wanted the job he was going to have to hire me.(3) We're going to have to make the energy we use more efficient.(4) And they're going to have to deal with that.(5) They're going to have to make their own decision and I'm not going to comment on that.

Mam nadzieję, że powyższe przykłady, zaczerpnięte z korpusu języka angielskiego dobrze ilustrują właściwe użycie konstrukcji going to have to. Warto także zdać sobie sprawę, że również w języku polskim mamy frazę o podobnej funkcji. Tyle że w tym przypadku łączymy czasowniki "być" i "musieć": Będę musiał iść po zakupy, Oni będą musieli odpowiedzieć za to, co zrobili itd.

And what are you going to have to do?