<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" media="screen" href="/~d/styles/rss2full.xsl"?><?xml-stylesheet type="text/css" media="screen" href="http://feeds.feedburner.com/~d/styles/itemcontent.css"?><rss xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:openSearch="http://a9.com/-/spec/opensearch/1.1/" xmlns:georss="http://www.georss.org/georss" xmlns:gd="http://schemas.google.com/g/2005" xmlns:thr="http://purl.org/syndication/thread/1.0" version="2.0"><channel><atom:id>tag:blogger.com,1999:blog-3773571187188232243</atom:id><lastBuildDate>Fri, 17 Feb 2012 00:39:32 +0000</lastBuildDate><category>concordancia</category><category>prefijos</category><category>acentuación</category><category>haber</category><category>empezar</category><category>abreviaturas</category><category>pericia y peritaje</category><category>acortamiento</category><category>homonimia</category><category>números</category><category>concejo-consejo</category><category>acrónimos</category><category>ortografía</category><category>adaptación gráfica</category><category>siglas</category><category>cómo se escribe</category><category>verbo impersonal</category><category>tilde</category><category>video</category><category>erratas</category><category>género</category><category>ordinales</category><category>iniciar</category><category>extranjerismos</category><category>símbolos</category><title>Vademécum</title><description /><link>http://vademecumdelcorrector.blogspot.com/</link><managingEditor>noreply@blogger.com (Data Chaco)</managingEditor><generator>Blogger</generator><openSearch:totalResults>17</openSearch:totalResults><openSearch:startIndex>1</openSearch:startIndex><openSearch:itemsPerPage>25</openSearch:itemsPerPage><atom10:link xmlns:atom10="http://www.w3.org/2005/Atom" rel="self" type="application/rss+xml" href="http://feeds.feedburner.com/Vademcum" /><feedburner:info xmlns:feedburner="http://rssnamespace.org/feedburner/ext/1.0" uri="vademcum" /><atom10:link xmlns:atom10="http://www.w3.org/2005/Atom" rel="hub" href="http://pubsubhubbub.appspot.com/" /><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-3773571187188232243.post-5325035315487670756</guid><pubDate>Thu, 02 Feb 2012 15:38:00 +0000</pubDate><atom:updated>2012-02-02T07:39:24.390-08:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">cómo se escribe</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">adaptación gráfica</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">concordancia</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">extranjerismos</category><title>Un escáner que vale por muchos</title><description>&lt;div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"&gt;
&lt;div style="background: none transparent scroll repeat 0% 0%; border-bottom: #e6e6e6 1px solid; border-left: #e6e6e6 1px solid; border-right: #e6e6e6 1px solid; border-top: #e6e6e6 1px solid; height: 170px; padding-bottom: 5px; padding-left: 5px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;
&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;
&lt;a href="http://2.bp.blogspot.com/-YYAJvQjqxao/TyqnPrhYJJI/AAAAAAAABvQ/oRn5CqTHJIw/s1600/El+Pa%C3%ADs+01-02-12+Esc%C3%A1ner+01.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="170" src="http://2.bp.blogspot.com/-YYAJvQjqxao/TyqnPrhYJJI/AAAAAAAABvQ/oRn5CqTHJIw/s400/El+Pa%C3%ADs+01-02-12+Esc%C3%A1ner+01.jpg" width="370" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;i&gt;&lt;b&gt;¿Pueden dañar la salud los escáner de los aeropuertos?&lt;/b&gt;&lt;/i&gt; es el título de un artículo publicado en la edición &lt;i&gt;on line&lt;/i&gt; del diario español &lt;i&gt;&lt;a href="http://www.elpais.com/"&gt;El País&lt;/a&gt;&lt;/i&gt;. &lt;i&gt;Escáner &lt;/i&gt;es la adaptación gráfica de la voz inglesa &lt;i&gt;scanner&lt;/i&gt;. Ahora bien, ¿es correcto escribir &lt;i&gt;los escáner&lt;/i&gt;?&lt;br /&gt;
&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;El &lt;i&gt;Diccionario panhispánico de dudas&lt;/i&gt; dice:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div style="background: #f2f2f2; border-bottom: #f2f2f2 0px solid; border-left: #e6e6e6 0px solid; border-right: #e6e6e6 0px solid; border-top: #e6e6e6 0px solid; padding-bottom: 5px; padding-left: 10px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;
&lt;b&gt;escáner.&lt;/b&gt; 1. Adaptación gráfica de la voz inglesa &lt;i&gt;scanner&lt;/i&gt;, que significa, en electrónica, ‘dispositivo óptico que reconoce caracteres o imágenes’ y, en medicina, ‘aparato que produce una representación visual de secciones del cuerpo’, ‘prueba realizada con este aparato’ y ‘resultado de esta prueba’. Su plural es &lt;i&gt;escáneres &lt;/i&gt;(→ &amp;nbsp;plural, 1g): «Los &lt;i&gt;escáneres &lt;/i&gt;estructurales del cerebro de estas personas [...] no muestran nada extraño» (Mundo [Esp.] 3.4.97). Para referirse al dispositivo óptico se emplea en ocasiones la expresión lector óptico (de caracteres). El aparato médico se llama también &lt;i&gt;escanógrafo&lt;/i&gt;.&lt;br /&gt;
2. Sobre esta adaptación se ha creado el verbo &lt;i&gt;escanear &lt;/i&gt;(‘pasar [algo] por un escáner’).&lt;/div&gt;
&lt;br /&gt;
En consecuencia, el título de &lt;i&gt;El País&lt;/i&gt; debe decir:&amp;nbsp;&lt;i&gt;&lt;b&gt;¿Pueden dañar la salud los escáneres de los aeropuertos?&lt;/b&gt;&lt;/i&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3773571187188232243-5325035315487670756?l=vademecumdelcorrector.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</description><link>http://vademecumdelcorrector.blogspot.com/2012/02/un-escaner-que-vale-por-muchos.html</link><author>noreply@blogger.com (Data Chaco)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="http://2.bp.blogspot.com/-YYAJvQjqxao/TyqnPrhYJJI/AAAAAAAABvQ/oRn5CqTHJIw/s72-c/El+Pa%C3%ADs+01-02-12+Esc%C3%A1ner+01.jpg" height="72" width="72" /><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-3773571187188232243.post-2125770895119450884</guid><pubDate>Mon, 02 May 2011 14:53:00 +0000</pubDate><atom:updated>2011-05-02T07:53:40.063-07:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">empezar</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">iniciar</category><title>Un mal comienzo</title><description>&lt;div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"&gt;&lt;div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"&gt;&lt;div style="background: none transparent scroll repeat 0% 0%; border-bottom: #e6e6e6 1px solid; border-left: #e6e6e6 1px solid; border-right: #e6e6e6 1px solid; border-top: #e6e6e6 1px solid; height: 200px; padding-bottom: 5px; padding-left: 5px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="http://2.bp.blogspot.com/-9lXdQ6PaSEw/Tb6_SWIxkmI/AAAAAAAABVA/qmKUF4lmMPQ/s1600/El+Litoral+Ctes.+29-04-11+Tapa+Iniciar+01.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; cssfloat: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="191px" j8="true" src="http://2.bp.blogspot.com/-9lXdQ6PaSEw/Tb6_SWIxkmI/AAAAAAAABVA/qmKUF4lmMPQ/s200/El+Litoral+Ctes.+29-04-11+Tapa+Iniciar+01.jpg" width="200px" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;span style="font-family: inherit;"&gt;Suele verse habitualmente en&amp;nbsp;algunos diarios de Corrientes un uso incorrecto del verbo &lt;em&gt;iniciar(se)&lt;/em&gt;. &lt;em&gt;El Litoral&lt;/em&gt;, por ejemplo, publica en su tapa el siguiente título: &lt;em&gt;Inició el juicio por el crimen de un preso en el Penal I&lt;/em&gt;. Debió escribirse: &lt;em&gt;Se inició el juicio...&lt;/em&gt;&lt;strong&gt;&amp;nbsp;&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="font-family: inherit;"&gt;El&amp;nbsp;error radica en usar iniciar(se) como intransitivo no pronominal al asimilar con el verbo &lt;em&gt;empezar&lt;/em&gt;, que sí admite esa construcción. Decir &lt;em&gt;Inició el juicio...&lt;/em&gt; implica que alguien lo inició. En cambio, decir &lt;em&gt;Se inició el juicio...&lt;/em&gt; es indicar que el juicio dio comienzo, que es la forma correcta.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
El &lt;em&gt;Diccionario panhispánico de dudas&lt;/em&gt; señala al respecto: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div style="background: #f2f2f2; border-bottom: gold 0px solid; border-left: gold 0px solid; border-right: gold 0px solid; border-top: gold 0px solid; padding-bottom: 5px; padding-left: 10px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;&lt;span style="font-family: inherit;"&gt;&lt;strong&gt;iniciar(se)&lt;/strong&gt;.&amp;nbsp;&lt;strong&gt; 1. &lt;/strong&gt;‘Empezar’ e ‘introducir(se) en el conocimiento o práctica de algo’. &lt;b&gt;2. &lt;/b&gt;Con el primer sentido indicado, puede ser transitivo: &lt;i&gt;«El auto inicia la marcha»&lt;/i&gt; (MtnCampo &lt;i&gt;Carreteras&lt;/i&gt; [Méx. 1976]), o intransitivo pronominal: &lt;i&gt;«La mañana se inició con un revuelo en la calle»&lt;/i&gt; (Allende &lt;i&gt;Eva&lt;/i&gt; [Chile 1987]). No es correcto su uso como intransitivo no pronominal: &lt;img alt="Marca de incorrección." src="http://buscon.rae.es/dpdI/images/bolaspa.gif" /&gt;&lt;/img&gt;&lt;i&gt;La semana inició mal,&lt;/i&gt; error debido al cruce con el verbo sinónimo &lt;i&gt;empezar,&lt;/i&gt; que sí admite esta construcción.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3773571187188232243-2125770895119450884?l=vademecumdelcorrector.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</description><link>http://vademecumdelcorrector.blogspot.com/2011/05/un-mal-comienzo.html</link><author>noreply@blogger.com (Data Chaco)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="http://2.bp.blogspot.com/-9lXdQ6PaSEw/Tb6_SWIxkmI/AAAAAAAABVA/qmKUF4lmMPQ/s72-c/El+Litoral+Ctes.+29-04-11+Tapa+Iniciar+01.jpg" height="72" width="72" /><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-3773571187188232243.post-1397502597502286165</guid><pubDate>Fri, 01 Apr 2011 12:16:00 +0000</pubDate><atom:updated>2011-04-01T05:22:40.826-07:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">prefijos</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">erratas</category><title>Lo necro no siempre es lógico</title><description>&lt;div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"&gt;&lt;div style="background: none transparent scroll repeat 0% 0%; border-bottom: #e6e6e6 1px solid; border-left: #e6e6e6 1px solid; border-right: #e6e6e6 1px solid; border-top: #e6e6e6 1px solid; height: 151px; padding-bottom: 5px; padding-left: 5px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="http://4.bp.blogspot.com/-TWgjMhP-RwM/TZW5uF-SOaI/AAAAAAAABUs/6ac-aqUEIIY/s1600/Radio+Sudamericana+Ctes.+30-03-11+01+Necrol%25C3%25B3gicas.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; cssfloat: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="151" r6="true" src="http://4.bp.blogspot.com/-TWgjMhP-RwM/TZW5uF-SOaI/AAAAAAAABUs/6ac-aqUEIIY/s320/Radio+Sudamericana+Ctes.+30-03-11+01+Necrol%25C3%25B3gicas.jpg" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;div&gt;En una noticia publicada en el sitio &lt;em&gt;on line&lt;/em&gt; de radio &lt;em&gt;Sudamericana&lt;/em&gt;, de Corrientes, se habla de &lt;em&gt;turismo necrológico&lt;/em&gt;, en relación con la propuesta de alumnos secundarios de promocionar un antiguo cementerio de la capital correntina&amp;nbsp;como lugar de visita. Una lectora del blog advierte con tino que&amp;nbsp;&lt;em&gt;necrología&lt;/em&gt; es, según el &lt;em&gt;DRAE&lt;/em&gt;, 'noticia comentada acerca de una persona muerta hace poco tiempo'. &lt;br /&gt;
&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;Así, en los diarios existe una sección necrológica, el obituario, donde se informa sobre las personas muertas, en general en las últimas 24 horas. &lt;/div&gt;&lt;div&gt;En consecuencia, hablar de &lt;em&gt;turismo necrológico&lt;/em&gt; en referencia al interés que podría despertar un cementerio, desde el punto de vista arquitectónico, artístico e histórico, es incorrecto.&amp;nbsp;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;En todo caso, si la intención&amp;nbsp;es llamar la atención del lector, pudo haberse usado el prefijo &lt;em&gt;necro-&lt;/em&gt;, que significa &lt;em&gt;muerto&lt;/em&gt;,&amp;nbsp;y&amp;nbsp;hablar de &lt;em&gt;necroturismo&lt;/em&gt;. &lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3773571187188232243-1397502597502286165?l=vademecumdelcorrector.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</description><link>http://vademecumdelcorrector.blogspot.com/2011/04/en-una-noticia-publicada-en-el-sitio-on.html</link><author>noreply@blogger.com (Data Chaco)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="http://4.bp.blogspot.com/-TWgjMhP-RwM/TZW5uF-SOaI/AAAAAAAABUs/6ac-aqUEIIY/s72-c/Radio+Sudamericana+Ctes.+30-03-11+01+Necrol%25C3%25B3gicas.jpg" height="72" width="72" /><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-3773571187188232243.post-4707620288451936801</guid><pubDate>Fri, 25 Mar 2011 16:47:00 +0000</pubDate><atom:updated>2011-03-29T12:58:11.055-07:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">concordancia</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">números</category><title>Un error que se multiplica por mil</title><description>&lt;div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"&gt;&lt;div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"&gt;&lt;div style="background: none transparent scroll repeat 0% 0%; border-bottom: #e6e6e6 1px solid; border-left: #e6e6e6 1px solid; border-right: #e6e6e6 1px solid; border-top: #e6e6e6 1px solid; height: 117px; padding-bottom: 5px; padding-left: 5px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://lh3.googleusercontent.com/-NRCVJi3dBNo/TYy7SPJCnNI/AAAAAAAABUM/1_c5qeq6y10/s1600/Radio+Dos+Ctes.+25-03-11+Mil.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; cssfloat: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="117" r6="true" src="https://lh3.googleusercontent.com/-NRCVJi3dBNo/TYy7SPJCnNI/AAAAAAAABUM/1_c5qeq6y10/s320/Radio+Dos+Ctes.+25-03-11+Mil.jpg" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;
En el uso combinado de cifras y letras en las expresiones numéricas, conviene aclarar sobre un error muy frecuente. En general, en la expresión de miles, suele escribirse, como en el título de radio &lt;em&gt;Dos&lt;/em&gt;, de Corrientes, *&lt;em&gt;50 mil&lt;/em&gt;. Esta forma es incorrecta.&lt;br /&gt;
&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;La &lt;em&gt;Ortografía de la lengua española&lt;/em&gt; establece que "solo las cantidades que tienen como base un sustantivo de significación numeral, como &lt;em&gt;millar&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;millón&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;millardo&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;billón&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;trillón&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;cuatrillón&lt;/em&gt;, podrán escribirse mezclando el uso de cifras (para expresar el numeral cuantificador) y palabras (para expresar el sustantivo numeral cuantificado): &lt;em&gt;15 millares&lt;/em&gt;; &lt;em&gt;327 millones&lt;/em&gt;; &lt;em&gt;6,3 billones&lt;/em&gt;, etc.".&lt;br /&gt;
Este método abreviado no es válido para las cantidades expresadas en miles, porque &lt;em&gt;mil&lt;/em&gt; no es un sustantivo (la forma sustantiva es &lt;em&gt;millar&lt;/em&gt;), sino que forma parte de los adjetivos numerales compuestos de dos palabras, en cuya escritura no deben mezclarse cifras y letras. &lt;br /&gt;
Así, no debe escribirse *&lt;em&gt;125 mil personas&lt;/em&gt; o *&lt;em&gt;13 mil millones de dólares&lt;/em&gt;, por la misma razón que no se escribe *&lt;em&gt;30 y siete personas&lt;/em&gt; ni *&lt;em&gt;cincuenta y 4 millones de dólares&lt;/em&gt;. Estos numerales deben escribirse enteramente en cifras: &lt;em&gt;125.000 personas&lt;/em&gt;; o enteramente en palabras: &lt;em&gt;diez mil personas&lt;/em&gt;. &lt;br /&gt;
&lt;em&gt;Millar&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;millones&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;billones&lt;/em&gt;, en cambio, son sustantivos y no adjetivos, ya que, si se expresa el elemento al que cuantifica toda expresión, este debe ir precedido de la preposición &lt;em&gt;de&lt;/em&gt;: &lt;em&gt;15 millares de ejemplares&lt;/em&gt;; &lt;em&gt;327 millones de habitantes&lt;/em&gt;. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div style="background: none transparent scroll repeat 0% 0%; border-bottom: #e6e6e6 1px solid; border-left: #e6e6e6 1px solid; border-right: #e6e6e6 1px solid; border-top: #e6e6e6 1px solid; padding-bottom: 5px; padding-left: 10px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt;"&gt;&lt;span style="font-family: inherit;"&gt;Cuando &lt;em&gt;miles&lt;/em&gt; va precedido de artículo o de cualquier otro determinante, deben usarse las formas masculinas, como corresponde al género de este sustantivo: &lt;em&gt;«Desde allí pude saludar [...] a los miles de personas que aguardaban»&lt;/em&gt; (Carreras &lt;em&gt;Autobiografía&lt;/em&gt; [Esp. 1989]). No *&lt;em&gt;las miles de personas&lt;/em&gt;. &lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3773571187188232243-4707620288451936801?l=vademecumdelcorrector.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</description><link>http://vademecumdelcorrector.blogspot.com/2011/03/un-error-que-se-multiplica-por-mil.html</link><author>noreply@blogger.com (Data Chaco)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://lh3.googleusercontent.com/-NRCVJi3dBNo/TYy7SPJCnNI/AAAAAAAABUM/1_c5qeq6y10/s72-c/Radio+Dos+Ctes.+25-03-11+Mil.jpg" height="72" width="72" /><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-3773571187188232243.post-1662671779023144232</guid><pubDate>Fri, 25 Mar 2011 15:45:00 +0000</pubDate><atom:updated>2011-03-25T08:53:51.790-07:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">video</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">erratas</category><title>Actos, marchas y videos</title><description>&lt;div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"&gt;&lt;div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"&gt;&lt;div style="background: none transparent scroll repeat 0% 0%; border-bottom: #e6e6e6 1px solid; border-left: #e6e6e6 1px solid; border-right: #e6e6e6 1px solid; border-top: #e6e6e6 1px solid; height: 151px; padding-bottom: 5px; padding-left: 5px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://lh4.googleusercontent.com/-dJFsD2B5f2s/TYytabAClpI/AAAAAAAABUI/L4o2R7GJSRs/s1600/Clar%25C3%25ADn.com+25-03-11+Erratas.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; cssfloat: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="151" r6="true" src="https://lh4.googleusercontent.com/-dJFsD2B5f2s/TYytabAClpI/AAAAAAAABUI/L4o2R7GJSRs/s320/Clar%25C3%25ADn.com+25-03-11+Erratas.jpg" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;
Algunas perlitas de &lt;em&gt;Clarín.com&lt;/em&gt;. &lt;em&gt;A 35 años del golpe, hubo&lt;/em&gt; &lt;em&gt;&lt;u&gt;numeros&lt;/u&gt;&lt;/em&gt; &lt;em&gt;actos&lt;/em&gt; &lt;em&gt;y&lt;/em&gt; &lt;em&gt;&lt;u&gt;machas&lt;/u&gt;&lt;/em&gt;. Es un ejemplo de lo que señalamos en otras entradas: el descuido en la redacción, en particular en las ediciones &lt;em&gt;on line&lt;/em&gt; de los diarios, donde a menudo se sacrifica la calidad. &lt;br /&gt;
&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;Además de los errores con &lt;em&gt;numerosos&lt;/em&gt; y &lt;em&gt;marchas&lt;/em&gt;, llama aquí la atención el uso de &lt;em&gt;vídeo&lt;/em&gt;, con tilde en la &lt;em&gt;i&lt;/em&gt;, como palabra esdrújula, una forma válida usada en España, pero no en países de América, donde se usa la forma llana &lt;em&gt;video&lt;/em&gt; [bidéo]. &lt;br /&gt;
Al respecto, el &lt;em&gt;Diccionario panhispánico de dudas&lt;/em&gt; dice: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div style="background: #f2f2f2; border-bottom: gold 0px solid; border-left: gold 0px solid; border-right: gold 0px solid; border-top: gold 0px solid; padding-bottom: 5px; padding-left: 10px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;&lt;div class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt;"&gt;&lt;span style="font-family: inherit;"&gt;&lt;strong&gt;video o vídeo.&lt;/strong&gt; ‘Cierto sistema de grabación y reproducción de imágenes’. Procedente del inglés &lt;em&gt;video&lt;/em&gt;, se ha adaptado al español con dos acentuaciones, ambas válidas: la forma esdrújula &lt;em&gt;vídeo&lt;/em&gt; [bídeo], que conserva la acentuación etimológica, es la única usada en España; en América, en cambio, se usa mayoritariamente la forma llana &lt;em&gt;video&lt;/em&gt; [bidéo]. Cuando esta voz se emplea como elemento prefijo en la formación de compuestos, es átona y, por tanto, debe escribirse sin tilde: &lt;em&gt;videoconferencia&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;videoclub&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;videojuego.&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3773571187188232243-1662671779023144232?l=vademecumdelcorrector.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</description><link>http://vademecumdelcorrector.blogspot.com/2011/03/actos-marchas-y-videos.html</link><author>noreply@blogger.com (Data Chaco)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://lh4.googleusercontent.com/-dJFsD2B5f2s/TYytabAClpI/AAAAAAAABUI/L4o2R7GJSRs/s72-c/Clar%25C3%25ADn.com+25-03-11+Erratas.jpg" height="72" width="72" /><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-3773571187188232243.post-7931950955233601453</guid><pubDate>Sun, 20 Mar 2011 01:45:00 +0000</pubDate><atom:updated>2011-03-20T10:18:21.630-07:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">pericia y peritaje</category><title>Impericia lingüística</title><description>&lt;div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"&gt;&lt;div style="background: none transparent scroll repeat 0% 0%; border-bottom: #e6e6e6 1px solid; border-left: #e6e6e6 1px solid; border-right: #e6e6e6 1px solid; border-top: #e6e6e6 1px solid; height: 204px; padding-bottom: 5px; padding-left: 5px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://lh3.googleusercontent.com/-TdxUJzZgEoo/TYVSRTkYUEI/AAAAAAAABTw/yHkaLGC9UUQ/s1600/Perfil.com+19-03-11+Pericia.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; cssfloat: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="204" r6="true" src="https://lh3.googleusercontent.com/-TdxUJzZgEoo/TYVSRTkYUEI/AAAAAAAABTw/yHkaLGC9UUQ/s320/Perfil.com+19-03-11+Pericia.jpg" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;
Es un error muy extendido en las crónicas policiales. La palabra &lt;em&gt;pericia&lt;/em&gt; ha reemplazado a &lt;em&gt;peritaje&lt;/em&gt; o &lt;em&gt;peritación&lt;/em&gt;, que es lo que corresponde cuando se habla de estudios hechos por peritos, como ocurre en el título de &lt;em&gt;Perfil.com&lt;/em&gt; sobre el caso de Nora Dalmasso. &lt;br /&gt;
&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;¿Qué dice el &lt;em&gt;Diccionario de la Real Academia Española&lt;/em&gt; (&lt;em&gt;DRAE&lt;/em&gt;) de &lt;em&gt;pericia&lt;/em&gt;? &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div style="background: #f2f2f2; border-bottom: gold 0px solid; border-left: gold 0px solid; border-right: gold 0px solid; border-top: gold 0px solid; padding-bottom: 5px; padding-left: 10px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;&lt;strong&gt;pericia.&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="background: #f2f2f2; border-bottom: gold 0px solid; border-left: gold 0px solid; border-right: gold 0px solid; border-top: gold 0px solid; padding-bottom: 5px; padding-left: 10px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;&lt;div style="margin-bottom: 0em; margin-left: 0em;"&gt;&lt;span style="font-family: inherit;"&gt;&lt;span class="eOrdenAcepLema"&gt;&lt;b&gt;1. &lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="eAbrv"&gt;&lt;span class="eAbrv" title="nombre femenino"&gt;f.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="eAcep"&gt; Sabiduría, práctica, experiencia y habilidad en una ciencia o arte.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;span class="eAcep"&gt;&lt;br /&gt;
¿Y&amp;nbsp;de &lt;em&gt;peritaje&lt;/em&gt;?&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div style="background: #f2f2f2; border-bottom: gold 0px solid; border-left: gold 0px solid; border-right: gold 0px solid; border-top: gold 0px solid; padding-bottom: 5px; padding-left: 10px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;&lt;div style="margin-bottom: 0em; margin-left: 0em;"&gt;&lt;span class="eOrdenAcepLema"&gt;&lt;b&gt;peritaje.&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
&lt;span class="eOrdenAcepLema"&gt;&lt;b&gt;1. &lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="eAbrv"&gt;&lt;span class="eAbrv" title="nombre masculino"&gt;m. peritación.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
&lt;span class="eOrdenAcepLema"&gt;&lt;b&gt;2. &lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="eAbrvNoEdit"&gt;&lt;span class="eAbrvNoEdit" title="nombre masculino"&gt;m.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="eAcep"&gt; Estudios o carrera de perito.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;span class="eLema"&gt;&lt;b&gt;peritación.&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
&lt;span class="eOrdenAcepLema"&gt;&lt;b&gt;1. &lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="eAbrv"&gt;&lt;span class="eAbrv" title="nombre femenino"&gt;f.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="eAcep"&gt; Trabajo o estudio que hace un perito.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;span class="eAcep"&gt;Como se ve, es incorrecta la expresión *&lt;em&gt;pericia psicológica&lt;/em&gt;.&lt;/span&gt; Debió escribirse &lt;em&gt;peritaje psicológico&lt;/em&gt; o &lt;em&gt;peritación psicológica&lt;/em&gt;. &lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3773571187188232243-7931950955233601453?l=vademecumdelcorrector.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</description><link>http://vademecumdelcorrector.blogspot.com/2011/03/impericia-policial.html</link><author>noreply@blogger.com (Data Chaco)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://lh3.googleusercontent.com/-TdxUJzZgEoo/TYVSRTkYUEI/AAAAAAAABTw/yHkaLGC9UUQ/s72-c/Perfil.com+19-03-11+Pericia.jpg" height="72" width="72" /><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-3773571187188232243.post-1962972775643540759</guid><pubDate>Sat, 19 Mar 2011 14:36:00 +0000</pubDate><atom:updated>2011-03-19T19:00:17.850-07:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">ortografía</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">prefijos</category><title>Problemas con el ex</title><description>&lt;div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"&gt;&lt;div style="background: none transparent scroll repeat 0% 0%; border-bottom: #e6e6e6 1px solid; border-left: #e6e6e6 1px solid; border-right: #e6e6e6 1px solid; border-top: #e6e6e6 1px solid; height: 156px; padding-bottom: 5px; padding-left: 5px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://lh4.googleusercontent.com/-ix9UbKnqKdE/TYVfT1bzIOI/AAAAAAAABT0/trUy8bzBUAw/s1600/El+Pa%25C3%25ADs+19-03-11+Ex.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; cssfloat: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="156" r6="true" src="https://lh4.googleusercontent.com/-ix9UbKnqKdE/TYVfT1bzIOI/AAAAAAAABT0/trUy8bzBUAw/s320/El+Pa%25C3%25ADs+19-03-11+Ex.jpg" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;
Una de las novedades de la última edición de la &lt;em&gt;Ortografía de la lengua española&lt;/em&gt; es que &lt;em&gt;ex-&lt;/em&gt; debe escribirse, como todos los prefijos,&amp;nbsp;soldado gráficamente&amp;nbsp;a la palabra base. En el título del diario español&amp;nbsp;&lt;em&gt;El País&lt;/em&gt; (edición digital, 19 de marzo) &lt;em&gt;Abengoa ficha al excongresista Richardson como consejero&lt;/em&gt; se cumple la regla con el congresista 'que fue y ya no es'. Sin embargo,&amp;nbsp;la excepción&amp;nbsp;de la regla&amp;nbsp;está generando confusión en gran parte de la prensa escrita. &lt;br /&gt;
&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;La nueva &lt;em&gt;Ortografía &lt;/em&gt;dice que "los prefijos deben escribirse siempre soldados gráficamente a la base a la que afectan: &lt;em&gt;antiácido&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;coarrendatario&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;contraindicación&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;excombatiente&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;proabortista&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;revender&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;sobrecargar&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;superespía&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;ultraligero&lt;/em&gt;, etc.". &lt;br /&gt;
Sin embargo, "se escriben necesariamente separados de la palabra base a la que afectan cuando esta es pluriverbal, es decir, cuando está constituida por varias palabras. Hay algunos prefijos, como &lt;em&gt;ex-&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;anti-&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;pro-&lt;/em&gt;, que son especialmente proclives, por su significado, a unirse a palabras base de este tipo, ya se trate de locuciones o de determinados grupos sintácticos, característica por la cual la gramática ha acuñado para ellos la denominación de &lt;em&gt;prefijos separables&lt;/em&gt;: &lt;em&gt;ex alto cargo&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;anti pena de muerte&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;pro derechos humanos&lt;/em&gt;. Esta misma situación puede plantearse también con otros prefijos: &lt;em&gt;pre Segunda Guerra Mundial&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;super en forma&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;vice primer ministro&lt;/em&gt;". &lt;br /&gt;
Respecto de &lt;em&gt;ex-&lt;/em&gt;, señala que "en aras de una mayor coherencia del sistema ortográfico", se considera conveniente "asimilar el comportamiento gráfico de &lt;em&gt;ex-&lt;/em&gt; al de los demás prefijos, de manera que se escriba unido a la base cuando esta sea una sola palabra (&lt;em&gt;exministro&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;expresidente&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;exnovio&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;exsuegra&lt;/em&gt;, etc.) y separado de ella en aquellos casos en que la base sea pluriverbal (&lt;em&gt;ex alto&lt;/em&gt; &lt;em&gt;cargo&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;ex teniente coronel&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;ex primer ministro&lt;/em&gt;)". &lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3773571187188232243-1962972775643540759?l=vademecumdelcorrector.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</description><link>http://vademecumdelcorrector.blogspot.com/2011/03/problemas-con-el-ex.html</link><author>noreply@blogger.com (Data Chaco)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://lh4.googleusercontent.com/-ix9UbKnqKdE/TYVfT1bzIOI/AAAAAAAABT0/trUy8bzBUAw/s72-c/El+Pa%25C3%25ADs+19-03-11+Ex.jpg" height="72" width="72" /><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-3773571187188232243.post-4519603070845549388</guid><pubDate>Wed, 02 Mar 2011 12:56:00 +0000</pubDate><atom:updated>2011-03-02T04:56:16.238-08:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">cómo se escribe</category><title>Cómo se escribe: Muamar al Gadafi</title><description>&lt;div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"&gt;&lt;div style="background: none transparent scroll repeat 0% 0%; border-bottom: #e6e6e6 1px solid; border-left: #e6e6e6 1px solid; border-right: #e6e6e6 1px solid; border-top: #e6e6e6 1px solid; height: 125px; padding-bottom: 5px; padding-left: 5px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://lh5.googleusercontent.com/-J-V7M_9kuFs/TW42TBAC2dI/AAAAAAAABTo/AvsZbIc8c5Q/s1600/Muamar+Gadafi.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; cssfloat: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="125" l6="true" src="https://lh5.googleusercontent.com/-J-V7M_9kuFs/TW42TBAC2dI/AAAAAAAABTo/AvsZbIc8c5Q/s200/Muamar+Gadafi.jpg" width="200" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&amp;nbsp;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;Ante las noticias provenientes del mundo árabe, resulta necesario aclarar cómo escribir en español antropónimos y topónimos procedentes de lenguas que no utilizan el alfabeto latino en su escritura. El nombre del líder libio, por ejemplo, aparece en los diarios escrito de distintas formas: &lt;em&gt;Khadafy&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;Khadafi&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;Kaddafi&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;Gaddafi&lt;/em&gt;. ¿Qué dice la última edición de la &lt;em&gt;Ortografía de la lengua española&lt;/em&gt; al respecto? &lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;Según la Fundación del Español Urgente (Fundéu), si se transcribe el nombre&amp;nbsp;del árabe al español, para que se pronuncie de una forma similar, lo más adecuado es &lt;em&gt;Muamar el Gadafi. &lt;/em&gt;Es también correcta la forma&amp;nbsp;&lt;em&gt;Muamar al Gadafi&lt;/em&gt;.&lt;br /&gt;
Para la hispanización de las transcripciones de voces procedentes de lenguas que no emplean el alfabeto latino en su escritura, y que en otras lenguas de nuestro entorno adoptan grafías que no se adecuan al sistema ortográfico español, la &lt;em&gt;Ortografía&lt;/em&gt; recomienda adecuar la forma gráfica de la palabra a su pronunciación asentada en español, evitando la aparición de secuencias ajenas a nuestro sistema. &lt;br /&gt;
Así, el nombre de la cadena de noticias catarí es &lt;em&gt;al-Yazira&lt;/em&gt; y no al-Jazeera; es &lt;em&gt;Ruanda&lt;/em&gt; (no &lt;em&gt;Rwanda&lt;/em&gt;), &lt;em&gt;Zimbabue&lt;/em&gt; (no &lt;em&gt;Zimbabwe&lt;/em&gt;), &lt;em&gt;Tayikistán&lt;/em&gt; (no &lt;em&gt;Tajikistan&lt;/em&gt; ni &lt;em&gt;Tadjikistan&lt;/em&gt;), &lt;em&gt;Yamal&lt;/em&gt; (no &lt;em&gt;Jamal&lt;/em&gt;), &lt;em&gt;Chaikovski&lt;/em&gt; (no &lt;em&gt;Tchaikovsi&lt;/em&gt;), &lt;em&gt;Sadam&lt;/em&gt; (no &lt;em&gt;Saddam&lt;/em&gt;), &lt;em&gt;Hasán&lt;/em&gt; (no &lt;em&gt;Hassan&lt;/em&gt;). &lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3773571187188232243-4519603070845549388?l=vademecumdelcorrector.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</description><link>http://vademecumdelcorrector.blogspot.com/2011/03/como-se-escribe-muamar-al-gadafi.html</link><author>noreply@blogger.com (Data Chaco)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://lh5.googleusercontent.com/-J-V7M_9kuFs/TW42TBAC2dI/AAAAAAAABTo/AvsZbIc8c5Q/s72-c/Muamar+Gadafi.jpg" height="72" width="72" /><thr:total>1</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-3773571187188232243.post-2901533449227555139</guid><pubDate>Mon, 31 Jan 2011 16:10:00 +0000</pubDate><atom:updated>2011-01-31T08:20:49.683-08:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">acentuación</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">tilde</category><title>De acentos perdidos y otras delicias</title><description>&lt;div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"&gt;&lt;div style="background: none transparent scroll repeat 0% 0%; border-bottom: #e6e6e6 1px solid; border-left: #e6e6e6 1px solid; border-right: #e6e6e6 1px solid; border-top: #e6e6e6 1px solid; height: 115px; padding-bottom: 5px; padding-left: 5px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/_Db45MiGt9L4/TUbg8wVx5NI/AAAAAAAABTM/7A7OHWKC6ns/s1600/Radio+Sudamericana+Ctes.+30-01-11+02.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; cssfloat: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="115" s5="true" src="http://3.bp.blogspot.com/_Db45MiGt9L4/TUbg8wVx5NI/AAAAAAAABTM/7A7OHWKC6ns/s320/Radio+Sudamericana+Ctes.+30-01-11+02.jpg" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
La noticia que publicó&amp;nbsp;el domingo 30&amp;nbsp;radio &lt;em&gt;Sudamericana&lt;/em&gt;, de Corrientes,&amp;nbsp;sobre el &lt;a href="http://www.radiosudamericana.com/notix/noticia/49235_la_prefectura_itati_secuestro_casi_mil_kilos_de_marihuana_-1.htm"&gt;secuestro de casi 1.000 kilos de marihuana&lt;/a&gt; es&amp;nbsp;una muestra cabal&amp;nbsp;de cómo una información puede tornarse impresentable debido al desconocimiento de las reglas de la ortografía y al descuido en la redacción. &lt;br /&gt;
&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;En primer lugar, no hay&amp;nbsp;motivo alguno&amp;nbsp;para omitir la tilde en las palabras escritas en mayúsculas, como en el caso de &lt;em&gt;más&lt;/em&gt;, en&amp;nbsp;la volanta: &lt;span style="font-size: x-small;"&gt;&lt;em&gt;VALUADA EN MÁS DE CINCO MILLONES Y MEDIO DE PESOS&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;.&amp;nbsp;En rigor,&amp;nbsp;se escribió &lt;span style="color: red; font-family: Symbol; font-size: x-small;"&gt;Ä &lt;/span&gt;&lt;em&gt;millomes&lt;/em&gt;, en vez de &lt;em&gt;millones&lt;/em&gt;.&amp;nbsp;&amp;nbsp;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;La &lt;em&gt;Ortografía de la lengua española&lt;/em&gt; dice que "el empleo de la mayúscula no exime de poner la tilde cuando así lo exijan las reglas de acentuación gráfica: &lt;em&gt;CÓRDOBA&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;Álvaro &lt;/em&gt;(...)&lt;em&gt; &lt;/em&gt;Solo las siglas escritas enteramente en mayúsculas no llevan nunca tilde, ni siquiera cuando la letra en la que recae el acento prosódico de la sigla es la inicial de una palabra que se acentúa gráficamente en la expresión desarrollada. Así, se escribe &lt;em&gt;CIA&lt;/em&gt; (y no &lt;span style="color: red; font-family: Symbol; font-size: x-small;"&gt;Ä &lt;/span&gt;&lt;em&gt;CÍA&lt;/em&gt;), sigla en inglés de &lt;em&gt;Central Intelligence Agency&lt;/em&gt;". &lt;br /&gt;
Antes, la ausencia de tildes en las mayúsculas se justificaba&amp;nbsp;por razones técnicas de la composición gráfica; además, la mayor parte de las máquinas de escribir no incorporaban la posibilidad de ponerle&amp;nbsp;tilde a las mayúsculas sin herir el cuerpo de la letra. En la actualidad, no hay impedimento alguno, salvo el desconocimiento, para que todas las letras, mayúsculas y minúsculas, se escriban con tilde si deben llevarlas según las normas ortográficas. &lt;br /&gt;
En segundo lugar, se omite la tilde en &lt;em&gt;secuestró&lt;/em&gt;, que es lo que corresponde por tratarse de&amp;nbsp;la tercera persona del singular del pretérito perfecto simple del indicativo: &lt;em&gt;La Prefectura Itatí secuestró...&amp;nbsp;&lt;/em&gt;En la bajada se comete el mismo error con &lt;em&gt;se llevó a cabo&lt;/em&gt;. &lt;br /&gt;
Por último, la redacción de la bajada es pésima.&amp;nbsp;Resulta evidente que el periodista ni siquiera se tomó el trabajo de escribirla: copió y pegó el parte de prensa difundido por la propia Prefectura sobre el operativo, ya que existen en el texto giros particulares de esos reportes. Préstese atención a: &lt;em&gt;el éxito del mismo &lt;/em&gt;(el operativo)&lt;em&gt; &lt;u&gt;fue producto del resultado&lt;/u&gt; de varios días de tareas investigativas llevadas a cabo por personal de esta Prefectura... &lt;/em&gt;&lt;br /&gt;
Lo de radio &lt;em&gt;Sudamericana&lt;/em&gt; forma parte de una lamentable tendencia en la mayoría de los sitios de noticias de Internet, donde asiduamente se atenta contra el lenguaje. &lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3773571187188232243-2901533449227555139?l=vademecumdelcorrector.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</description><link>http://vademecumdelcorrector.blogspot.com/2011/01/de-acentos-perdidos-y-otras-delicias.html</link><author>noreply@blogger.com (Data Chaco)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="http://3.bp.blogspot.com/_Db45MiGt9L4/TUbg8wVx5NI/AAAAAAAABTM/7A7OHWKC6ns/s72-c/Radio+Sudamericana+Ctes.+30-01-11+02.jpg" height="72" width="72" /><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-3773571187188232243.post-8823243529445831606</guid><pubDate>Fri, 28 Jan 2011 16:44:00 +0000</pubDate><atom:updated>2011-01-28T08:46:54.715-08:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">concejo-consejo</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">homonimia</category><title>¿El concejo aconseja?</title><description>&lt;div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"&gt;&lt;div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"&gt;&lt;div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"&gt;&lt;div style="background: none transparent scroll repeat 0% 0%; border-bottom: #e6e6e6 1px solid; border-left: #e6e6e6 1px solid; border-right: #e6e6e6 1px solid; border-top: #e6e6e6 1px solid; height: 153px; padding-bottom: 5px; padding-left: 5px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="http://1.bp.blogspot.com/_Db45MiGt9L4/TULkKbdNDFI/AAAAAAAABTE/54Hw2g1hW_w/s1600/Radio+Dos+Ctes.+27-01-11+Consejo.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; cssfloat: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="153" s5="true" src="http://1.bp.blogspot.com/_Db45MiGt9L4/TULkKbdNDFI/AAAAAAAABTE/54Hw2g1hW_w/s320/Radio+Dos+Ctes.+27-01-11+Consejo.jpg" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;
No son pocas las veces que en los medios se confunde&lt;em&gt; concejo&lt;/em&gt;&amp;nbsp;con &lt;em&gt;consejo&lt;/em&gt;. Es&amp;nbsp;un caso de homonimia (homofonía) que suele llevar a equivocaciones, como en el título de radio &lt;em&gt;Dos&lt;/em&gt;, de Corrientes: &lt;em&gt;El concejo directivo de la CGT emitió un documento&lt;/em&gt;. &lt;br /&gt;
&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;¿Cuándo debe emplearse &lt;em&gt;concejo&lt;/em&gt;, con &lt;em&gt;c&lt;/em&gt;, y cuándo, &lt;em&gt;consejo&lt;/em&gt;, con &lt;em&gt;s&lt;/em&gt;? Dice el &lt;em&gt;Diccionario panhispánico de dudas&lt;/em&gt; (&lt;em&gt;DPD&lt;/em&gt;):&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div style="background: #f2f2f2; border-bottom: gold 0px solid; border-left: gold 0px solid; border-right: gold 0px solid; border-top: gold 0px solid; padding-bottom: 5px; padding-left: 10px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;&lt;strong&gt;Concejo.&lt;/strong&gt;&amp;nbsp;‘Ayuntamiento o corporación municipal’: &lt;i&gt;«El concejo de Lima proyecta ejecutar diversas obras»&lt;/i&gt; (&lt;i&gt;Expreso&lt;/i&gt; [Perú] 28.7.97); y ‘término municipal’: &lt;i&gt;«El artista pintó en aquellos lugares del concejo vecino a Gijón algunas de sus mejores obras»&lt;/i&gt; (&lt;i&gt;Abc &lt;/i&gt;[Esp.] 9.8.96). Procede del latín &lt;i&gt;concilium &lt;/i&gt;(‘reunión o asamblea’), y no debe confundirse con &lt;i&gt;consejo&lt;/i&gt; (‘órgano para asesorar o tomar decisiones’ (...) Los miembros de un concejo son &lt;i&gt;concejales;&lt;/i&gt; los de un consejo, &lt;i&gt;consejeros.&lt;/i&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;strong&gt;Consejo.&lt;/strong&gt;&lt;em&gt; &lt;/em&gt;&lt;estado_bien&gt;‘Recomendación que se hace a alguien para su bien’: &lt;i&gt;«Solo un consejo: no aceptes ese dinero»&lt;/i&gt; (Diosdado &lt;i&gt;Trescientos&lt;/i&gt; [Esp. 1991]); y ‘órgano formado por un grupo de personas para asesorar o tomar decisiones sobre una materia o administrar una entidad’: &lt;i&gt;«Se entrevistaría con los integrantes del consejo directivo»&lt;/i&gt; (&lt;i&gt;Clarín&lt;/i&gt; [Arg.] 3.7.87). Procede del latín &lt;i&gt;consilium&lt;/i&gt; (‘órgano consultivo y deliberativo’), y no debe confundirse con &lt;i&gt;concejo&lt;/i&gt; (‘ayuntamiento o corporación municipal’ (...) Los miembros de un consejo son &lt;i&gt;consejeros;&lt;/i&gt; los de un concejo, &lt;i&gt;concejales.&lt;/i&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;
Queda claro, entonces, que radio &lt;em&gt;Dos&lt;/em&gt; debió titular: &lt;em&gt;El consejo directivo de la CGT emitió un comunicado&lt;/em&gt;. &lt;br /&gt;
Respecto de la homonimia, veamos qué dice la Fundéu, en &lt;em&gt;Wikilengua del español&lt;/em&gt;:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style="background: #f2f2f2; border-bottom: gold 0px solid; border-left: gold 0px solid; border-right: gold 0px solid; border-top: gold 0px solid; padding-bottom: 5px; padding-left: 10px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;Se llaman palabras&amp;nbsp;homónimas a aquellas cuya pronunciación es igual o similar pero difieren en su significado. Dentro de éstas, se distingue entre las palabras &lt;b&gt;homófonas&lt;/b&gt; y las &lt;b&gt;homógrafas&lt;/b&gt;. Las primeras se pronuncian igual pero se escriben de un modo diferente y tienen significados distintos, y las segundas difieren también en su significado pero la grafía es idéntica. &lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;
Son homófonas &lt;em&gt;abrazarse&lt;/em&gt; (estrechar con los brazos), &lt;em&gt;abrasarse&lt;/em&gt; (quemarse); &lt;em&gt;bacilo&lt;/em&gt; (bacteria), &lt;em&gt;vacilo&lt;/em&gt; (del verbo vacilar); &lt;em&gt;basto&lt;/em&gt; (tosco, grosero), &lt;em&gt;vasto&lt;/em&gt; (amplio); &lt;em&gt;cien&lt;/em&gt; (número), &lt;em&gt;sien&lt;/em&gt; (frente). &lt;br /&gt;
Son homógrafas &lt;em&gt;canto&lt;/em&gt; (del verbo cantar), &lt;em&gt;canto&lt;/em&gt; (borde); &lt;em&gt;copa&lt;/em&gt; (vaso con pie para beber), &lt;em&gt;copa&lt;/em&gt; (parte de sombrero), &lt;em&gt;copa&lt;/em&gt; (parte más alta del árbol), &lt;em&gt;copa&lt;/em&gt; (del verbo copar).&amp;nbsp;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3773571187188232243-8823243529445831606?l=vademecumdelcorrector.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</description><link>http://vademecumdelcorrector.blogspot.com/2011/01/el-concejo-aconseja.html</link><author>noreply@blogger.com (Data Chaco)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="http://1.bp.blogspot.com/_Db45MiGt9L4/TULkKbdNDFI/AAAAAAAABTE/54Hw2g1hW_w/s72-c/Radio+Dos+Ctes.+27-01-11+Consejo.jpg" height="72" width="72" /><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-3773571187188232243.post-7139698976185936764</guid><pubDate>Fri, 28 Jan 2011 03:11:00 +0000</pubDate><atom:updated>2012-01-24T08:09:42.801-08:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">erratas</category><title>Letra volada</title><description>&lt;div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"&gt;
&lt;div style="background: #ffffff; border-bottom: #e6e6e6 1px solid; border-left: #e6e6e6 1px solid; border-right: #e6e6e6 1px solid; border-top: #e6e6e6 1px solid; height: 200px; padding-bottom: 5px; padding-left: 5px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;
&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;
&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/-pRT2D8MzIIA/Tx7WdCMirhI/AAAAAAAABqA/L2lukrKsLSg/s1600/Tapa+Clar%25C3%25ADn+26-01-11+01.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="200" src="http://3.bp.blogspot.com/-pRT2D8MzIIA/Tx7WdCMirhI/AAAAAAAABqA/L2lukrKsLSg/s320/Tapa+Clar%25C3%25ADn+26-01-11+01.jpg" width="146" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;
&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;em&gt;&lt;br /&gt;&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;
&lt;em&gt;Clarín&lt;/em&gt;, miércoles 26 de enero de 2011.&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3773571187188232243-7139698976185936764?l=vademecumdelcorrector.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</description><link>http://vademecumdelcorrector.blogspot.com/2011/01/letra-volada.html</link><author>noreply@blogger.com (Data Chaco)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="http://3.bp.blogspot.com/-pRT2D8MzIIA/Tx7WdCMirhI/AAAAAAAABqA/L2lukrKsLSg/s72-c/Tapa+Clar%25C3%25ADn+26-01-11+01.jpg" height="72" width="72" /><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-3773571187188232243.post-159744084611169328</guid><pubDate>Thu, 27 Jan 2011 01:55:00 +0000</pubDate><atom:updated>2012-01-24T08:35:55.141-08:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">verbo impersonal</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">haber</category><title>Un error muy común, si los hay</title><description>&lt;div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"&gt;
&lt;div style="background: none transparent scroll repeat 0% 0%; border-bottom: #e6e6e6 1px solid; border-left: #e6e6e6 1px solid; border-right: #e6e6e6 1px solid; border-top: #e6e6e6 1px solid; height: 220px; padding-bottom: 5px; padding-left: 5px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;
&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;
&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/-1tHwXUFGjuw/Tx7dTazi48I/AAAAAAAABqI/CoV_aV4G6rg/s1600/Norte+Rcia.+26-01-11+Haber.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="219" src="http://3.bp.blogspot.com/-1tHwXUFGjuw/Tx7dTazi48I/AAAAAAAABqI/CoV_aV4G6rg/s320/Norte+Rcia.+26-01-11+Haber.jpg" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;br /&gt;
Es común ver&amp;nbsp;en los diarios un uso incorrecto del verbo &lt;em&gt;haber&lt;/em&gt;. Por ejemplo, el diario &lt;em&gt;Norte&lt;/em&gt;, de Resistencia, titula hoy en su edición digital: &lt;em&gt;Fiscal Nis: "Habrían más órdenes de detención".&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;
&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;Aparte de su empleo como auxiliar, &lt;em&gt;haber &lt;/em&gt;se usa para denotar la presencia o existencia de lo designado por el sustantivo que lo acompaña, es verbo impersonal e invariable en número. &lt;em&gt;Hay alguien esperándote; Había un taxi en la puerta; Mañana no habrá función; Hubo un problema.&lt;/em&gt; En estos ejemplos, los sustantivos pospuestos&amp;nbsp;no son los sujetos de la oración, sino complementos directos, ya que pueden ser sustituidos por los pronombres de acusativo &lt;i&gt;lo(s), la(s):&lt;/i&gt; &lt;i&gt;Hubo un problema&lt;/i&gt; &amp;gt; &lt;i&gt;&lt;span style="font-variant: small-caps;"&gt;Lo&lt;/span&gt; hubo; No habrá función &lt;/i&gt;&amp;gt; &lt;i&gt;No &lt;span style="font-variant: small-caps;"&gt;la&lt;/span&gt; habrá&lt;/i&gt;. &lt;br /&gt;
Si el sustantivo está en plural, como en el&amp;nbsp;título en cuestión (&lt;em&gt;órdenes de detención&lt;/em&gt;),&amp;nbsp;&lt;em&gt;haber&lt;/em&gt; no debe ir en plural, puesto que la concordancia con el verbo la determina el sujeto, no el complemento directo.&amp;nbsp; &lt;em&gt;Hubo heridos graves&lt;/em&gt;; &lt;em&gt;Había muchos libros en aquella casa&lt;/em&gt;; &lt;em&gt;Habrá muchos muertos&lt;/em&gt;. No: &lt;span style="font-family: Symbol;"&gt;&lt;span style="color: red; font-size: x-small;"&gt;Ä&lt;/span&gt; &lt;/span&gt;&lt;em&gt;Hubieron heridos graves;&lt;/em&gt; &lt;span style="font-family: Symbol; font-size: x-small;"&gt;&lt;span style="color: red;"&gt;Ä&lt;/span&gt; &lt;/span&gt;&lt;em&gt;Habían muchos libros en aquella casa&lt;/em&gt;; &lt;span style="font-family: Symbol; font-size: x-small;"&gt;&lt;span style="color: red;"&gt;Ä&lt;/span&gt; &lt;/span&gt;&lt;em&gt;Habrán muchos muertos&lt;/em&gt;. &lt;br /&gt;
Así, lo correcto es: &lt;em&gt;Fiscal Nis: "Habría más órdenes de detención" &lt;/em&gt;&amp;gt; &lt;em&gt;L&lt;span style="font-size: x-small;"&gt;AS&lt;/span&gt; habría. &lt;/em&gt;&lt;br /&gt;
Si bien se trata de un textual (se supone que la fiscal consultada por el diario lo dijo así), es obligación del redactor escribir correctamente. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;strong&gt;Otro caso&amp;nbsp; &lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;
El domingo 23, en el mismo diario, se lee: &lt;em&gt;&lt;a href="http://www.diarionorte.com/noticia.php?numero=60219"&gt;Pese a las mejoras siguen habiendo deficiencias para viajar a Corrientes en colectivo&lt;/a&gt;&lt;/em&gt;. Si bien en el título hay varios errores, se destaca&amp;nbsp;el de la perífrasis verbal&lt;em&gt; seguir + haber.&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;
El &lt;em&gt;Diccionario panhispánico de dudas&lt;/em&gt; (&lt;em&gt;DPD&lt;/em&gt;)&amp;nbsp;señala que "la misma inmovilidad en singular del verbo conjugado debe producirse en el caso de que &lt;i&gt;haber&lt;/i&gt; forme parte de una perífrasis con &lt;i&gt;poder, soler, deber, ir a,&lt;/i&gt; etc.: &lt;i&gt;«En torno de una estrella como el Sol puede haber varios planetas»&lt;/i&gt; (Claro &lt;i&gt;Sombra&lt;/i&gt; [Chile 1995]); &lt;i&gt;«En esta causa va a haber muchos puntos oscuros»&lt;/i&gt; (MtzMediero &lt;i&gt;Bragas&lt;/i&gt; [Esp. 1982])".&lt;br /&gt;
En el título de &lt;em&gt;Norte&lt;/em&gt; se usa &lt;em&gt;haber &lt;/em&gt;como parte de una perífrasis con &lt;em&gt;seguir&lt;/em&gt;. En efecto, lo correcto es: &lt;em&gt;Pese a las mejoras,&amp;nbsp;&lt;span style="font-size: x-small;"&gt;SIGUE&lt;/span&gt; habiendo deficiencias para viajar a Corrientes en colectivo. &lt;/em&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3773571187188232243-159744084611169328?l=vademecumdelcorrector.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</description><link>http://vademecumdelcorrector.blogspot.com/2011/01/un-error-muy-comun-si-los-hay.html</link><author>noreply@blogger.com (Data Chaco)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="http://3.bp.blogspot.com/-1tHwXUFGjuw/Tx7dTazi48I/AAAAAAAABqI/CoV_aV4G6rg/s72-c/Norte+Rcia.+26-01-11+Haber.jpg" height="72" width="72" /><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-3773571187188232243.post-4718952105348408955</guid><pubDate>Mon, 24 Jan 2011 00:20:00 +0000</pubDate><atom:updated>2012-01-24T08:47:17.389-08:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">género</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">concordancia</category><title>Un salario que no concuerda</title><description>&lt;div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"&gt;
&lt;div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"&gt;
&lt;div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"&gt;
&lt;div style="background: none transparent scroll repeat 0% 0%; border-bottom: #e6e6e6 1px solid; border-left: #e6e6e6 1px solid; border-right: #e6e6e6 1px solid; border-top: #e6e6e6 1px solid; height: 320px; padding-bottom: 5px; padding-left: 5px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;
&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;
&lt;a href="http://4.bp.blogspot.com/-kELIFC7mojE/Tx7gb9GIfZI/AAAAAAAABqQ/GThG1NOF25c/s1600/Perfil.com+21-01-11+01+Una+de+las.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="320" src="http://4.bp.blogspot.com/-kELIFC7mojE/Tx7gb9GIfZI/AAAAAAAABqQ/GThG1NOF25c/s320/Perfil.com+21-01-11+01+Una+de+las.jpg" width="312" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;em&gt;Cristina Fernández es una de las presidentes peor pagas del continente&lt;/em&gt;, titula &lt;em&gt;&lt;a href="http://www.perfil.com/contenidos/2011/01/20/noticia_0015.html"&gt;Perfil.com&lt;/a&gt;&lt;/em&gt;. Sin embargo, el epígrafe señala: &lt;em&gt;Cristina Fernández de Kirchner es una de los presidentes peor pagos del continente&lt;/em&gt;. En la misma noticia, en el título se dice una cosa y en el epígrafe, otra. ¿Cristina Fernández es &lt;em&gt;una de&amp;nbsp;&lt;span style="font-size: x-small;"&gt;LAS&lt;/span&gt; presidentes&lt;/em&gt; peor&amp;nbsp;&lt;em&gt;&lt;span style="font-size: x-small;"&gt;PAGAS&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; del continente o es &lt;em&gt;una de&amp;nbsp;&lt;span style="font-size: x-small;"&gt;LOS&lt;/span&gt; presidentes &lt;/em&gt;peor&amp;nbsp;&lt;em&gt;&lt;span style="font-size: x-small;"&gt;PAGOS&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; del continente? Un caso de error de concordancia para analizar. &lt;br /&gt;
&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;Según se lee en el artículo,&amp;nbsp;Cristina Fernández está entre los presidentes de América que menos ganan. En este caso se habla de &lt;em&gt;los presidentes del continente&lt;/em&gt;,&amp;nbsp;varones y mujeres, ya que en el español se usa el género gramatical masculino (género no marcado)&amp;nbsp;para referirse a los colectivos mixtos. Ejemplos: &lt;span style="font-family: AGaramond-Italic; font-size: small;"&gt;&lt;span style="font-family: AGaramond-Italic; font-size: small;"&gt;&lt;em&gt;Los hombres prehistóricos se vestían con pieles de animales &lt;/em&gt;(en&lt;em&gt; los hombres&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: AGaramond-Regular; font-size: small;"&gt;&lt;span style="font-family: AGaramond-Regular; font-size: small;"&gt;&amp;nbsp;están comprendidas las mujeres); &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: AGaramond-Italic; font-size: small;"&gt;&lt;span style="font-family: AGaramond-Italic; font-size: small;"&gt;&lt;em&gt;En mi barrio hay muchos gatos &lt;/em&gt;(&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: AGaramond-Regular; font-size: small;"&gt;&lt;span style="font-family: AGaramond-Regular; font-size: small;"&gt;el sustantivo &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: AGaramond-Italic; font-size: small;"&gt;&lt;span style="font-family: AGaramond-Italic; font-size: small;"&gt;&lt;em&gt;gatos&lt;/em&gt; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: AGaramond-Regular; font-size: small;"&gt;&lt;span style="font-family: AGaramond-Regular; font-size: small;"&gt;abarca a los animales de los dos sexos).&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
En la lista de presidentes americanos&amp;nbsp;hay dos mujeres: Cristina Fernández, de Argentina, y Dilma Rousseff, de Brasil. Ahora bien, ¿Cristina Fernández es una de los presidentes del continente o es uno de los presidentes del continente?&lt;br /&gt;
La&amp;nbsp;&lt;em&gt;Nueva gramática de la lengua española&lt;/em&gt;&amp;nbsp;dice: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div style="background: #f2f2f2; border-bottom: gold 0px solid; border-left: gold 0px solid; border-right: gold 0px solid; border-top: gold 0px solid; padding-bottom: 5px; padding-left: 10px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;
&lt;div class="MsoNoSpacing" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"&gt;
&lt;span style="font-family: inherit;"&gt;Como consecuencia del carácter no marcado del género masculino, no son anómalas &lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: inherit;"&gt;expresiones como &lt;em&gt;Su último hijo ha sido una niña&lt;/em&gt;, que resultarían irregulares si esa no fuera una propiedad firmemente arraigada en el sistema gramatical del español. Nótese, en el mismo sentido, que para decir de una mujer que destaca entre un conjunto de alumnos y alumnas, el sistema gramatical no rechaza la construcción &lt;em&gt;Ana ha sido uno de mis mejores alumnos&lt;/em&gt;. Esta oración se prefiere a &lt;em&gt;Ana ha sido una de mis mejores alumnos&lt;/em&gt;, y, con mayor claridad, a &lt;em&gt;Ana ha sido alumno mío&lt;/em&gt;, que muestran discordancia de género (...) La oración propuesta contrasta igualmente con &lt;em&gt;Ana ha sido una de mis mejores alumnas&lt;/em&gt;, ya que en esta última secuencia no se abarca a los varones. &lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div class="MsoNoSpacing" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"&gt;
En consecuencia, &lt;em&gt;Perfil.com&lt;/em&gt; debió titular &lt;em&gt;Cristina Fernández es uno de los presidentes peor pagos del continente&lt;/em&gt;. La forma&amp;nbsp;&lt;em&gt;es una de las presidentes (presidentas) peor pagas&lt;/em&gt;, excluye a los presidentes varones. &lt;/div&gt;
&lt;div class="MsoNoSpacing" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"&gt;
Respecto de &lt;em&gt;peor&lt;/em&gt; como comparativo adverbial, el &lt;em&gt;Diccionario panhispánico de dudas&lt;/em&gt; (&lt;em&gt;DPD&lt;/em&gt;) dice: &lt;/div&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div style="background: #f2f2f2; border-bottom: gold 0px solid; border-left: gold 0px solid; border-right: gold 0px solid; border-top: gold 0px solid; padding-bottom: 5px; padding-left: 10px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;
Como todos los adverbios, el comparativo adverbial &lt;i&gt;peor&lt;/i&gt; es invariable, por lo que no es correcto hacerlo concordar con el adjetivo plural al que modifica: &lt;img alt="Marca de incorrección." src="http://buscon.rae.es/dpdI/images/bolaspa.gif" /&gt;&lt;i&gt;«Eran &lt;/i&gt;[...] &lt;i&gt;los peores pagados de este país»&lt;/i&gt; (&lt;i&gt;Granma &lt;/i&gt;[Cuba] 5.96); debió decirse &lt;i&gt;los peor pagados&lt;/i&gt;.&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;br /&gt;
Si bien en el ejemplo se usa &lt;em&gt;pagado&lt;/em&gt; como participio de &lt;em&gt;pagar&lt;/em&gt;, se admite la variante &lt;em&gt;pago&lt;/em&gt;: &lt;em&gt;los peor pagados&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;los peor pagos&lt;/em&gt;. El &lt;em&gt;DPD&lt;/em&gt; dice:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div style="background: #f2f2f2; border-bottom: gold 0px solid; border-left: gold 0px solid; border-right: gold 0px solid; border-top: gold 0px solid; padding-bottom: 5px; padding-left: 10px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;
En el español general actual el participio [de &lt;em&gt;pagar&lt;/em&gt;]&amp;nbsp;es &lt;i&gt;pagado:&lt;/i&gt; &lt;i&gt;«Con creces he pagado la deuda que tenía con vuestro padre»&lt;/i&gt; (Britton &lt;i&gt;Siglo&lt;/i&gt; [Pan. 1995]);&lt;i&gt; «Usted me hizo una gauchada hace dos años. Queda pagada»&lt;/i&gt; (Galeano &lt;i&gt;Días&lt;/i&gt; [Ur. 1978]); &lt;i&gt;«Fui la actriz mejor pagada de la radio»&lt;/i&gt; (Posse &lt;i&gt;Pasión&lt;/i&gt; [Arg. 1995]). Pero en gran parte de América pervive en el uso coloquial el antiguo participio irregular &lt;i&gt;pago,&lt;/i&gt; normalmente en función adjetiva: &lt;i&gt;«Es uno de los jugadores mejor pagos de la Liga»&lt;/i&gt; (&lt;i&gt;Clarín&lt;/i&gt; [Arg.] 19.1.97); &lt;i&gt;«Tenemos seguro y está pago. Si no fuera así, no podríamos circular»&lt;/i&gt; (&lt;i&gt;Clarín&lt;/i&gt; [Arg.] 23.10.00).&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3773571187188232243-4718952105348408955?l=vademecumdelcorrector.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</description><link>http://vademecumdelcorrector.blogspot.com/2011/01/un-salario-que-no-concuerda.html</link><author>noreply@blogger.com (Data Chaco)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="http://4.bp.blogspot.com/-kELIFC7mojE/Tx7gb9GIfZI/AAAAAAAABqQ/GThG1NOF25c/s72-c/Perfil.com+21-01-11+01+Una+de+las.jpg" height="72" width="72" /><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-3773571187188232243.post-4545622767273204554</guid><pubDate>Wed, 19 Jan 2011 22:35:00 +0000</pubDate><atom:updated>2012-01-24T08:50:13.897-08:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">prefijos</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">símbolos</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">acortamiento</category><title>Un error de peso</title><description>&lt;div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"&gt;
&lt;div style="background: none transparent scroll repeat 0% 0%; border-bottom: #e6e6e6 1px solid; border-left: #e6e6e6 1px solid; border-right: #e6e6e6 1px solid; border-top: #e6e6e6 1px solid; height: 320px; padding-bottom: 5px; padding-left: 5px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;
&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;
&lt;a href="http://4.bp.blogspot.com/-xkh5lrkrn5I/Tx7hFKUG-OI/AAAAAAAABqY/ByrM5YmzQ7c/s1600/La+Naci%25C3%25B3n+Tapa+19-01-11+02+Kilos.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="320" src="http://4.bp.blogspot.com/-xkh5lrkrn5I/Tx7hFKUG-OI/AAAAAAAABqY/ByrM5YmzQ7c/s320/La+Naci%25C3%25B3n+Tapa+19-01-11+02+Kilos.jpg" width="232" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;br /&gt;
Uno de los títulos de&amp;nbsp;la tapa del diario &lt;em&gt;La Nación&lt;/em&gt; de hoy dice: &lt;em&gt;En el campo de un concejal, 700 k de droga&lt;/em&gt;. Se refiere a 700 &lt;em&gt;kilogramos&amp;nbsp;&lt;/em&gt;o&lt;em&gt;&amp;nbsp;kilos&lt;/em&gt;&amp;nbsp;de droga. ¿Es correcto usar &lt;em&gt;k&lt;/em&gt; como símbolo de kilogramos? &lt;br /&gt;
&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;El &lt;em&gt;Diccionario panhispánico de dudas&lt;/em&gt; señala al respecto: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div style="background: #f2f2f2; border-bottom: gold 0px solid; border-left: gold 0px solid; border-right: gold 0px solid; border-top: gold 0px solid; padding-bottom: 5px; padding-left: 10px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;
&lt;span style="font-size: large;"&gt;&lt;span style="font-size: small;"&gt;&lt;strong&gt;kilogramo&lt;/strong&gt;.&lt;/span&gt; &lt;/span&gt;‘Mil gramos’. Es voz llana en todo el ámbito hispánico (pron. [kilográmo]), salvo en Chile, donde se usa con normalidad la forma esdrújula &lt;i&gt;kilógramo:&lt;/i&gt; &lt;i&gt;«Una masa que aquí en la Tierra tiene un peso de 1 kilógramo, en la “superficie” del Sol pesaría 28» &lt;/i&gt;(Maza &lt;i&gt;Astronomía&lt;/i&gt; [Chile 1988]). La variante &lt;i&gt;quilogramo &lt;/i&gt;está en desuso. El acortamiento &lt;i&gt;kilo&lt;/i&gt; (o, raro hoy, &lt;i&gt;quilo&lt;/i&gt;) ha desplazado en el uso corriente a la forma plena: &lt;i&gt;«Deberé adelgazar, he aumentado dos kilos»&lt;/i&gt; (Adoum &lt;i&gt;Ciudad&lt;/i&gt; [Ec. 1995]). Su símbolo es &lt;i&gt;kg&lt;/i&gt;.&lt;/div&gt;
&lt;br /&gt;
Si se busca en el &lt;em&gt;&lt;a href="http://buscon.rae.es/draeI/"&gt;Diccionario de la lengua española&lt;/a&gt;&lt;/em&gt; la palabra &lt;em&gt;kilo&lt;/em&gt;, aparece lo siguiente: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div style="background: #f2f2f2; border-bottom: gold 0px solid; border-left: gold 0px solid; border-right: gold 0px solid; border-top: gold 0px solid; padding-bottom: 5px; padding-left: 10px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;
&lt;strong&gt;kilo.&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;
(Acort.) &lt;em&gt;[Acortamiento]&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;
1. kilogramo.&lt;br /&gt;
.......................................................&lt;br /&gt;
&lt;strong&gt;kilo-.&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;
1. elem. compos. Significa 'mil (10&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;) veces'. Se aplica a nombres de unidades de medida para designar el múltiplo correspondiente (...) A veces se escribe &lt;b&gt;quilo-.&lt;/b&gt; (Símb. &lt;i&gt;k&lt;/i&gt;).&lt;/div&gt;
&lt;br /&gt;
Como se ve, &lt;em&gt;k&lt;/em&gt; es el símbolo de &lt;em&gt;kilo-&lt;/em&gt; como elemento compositivo prefijo, en este caso de una unidad de peso, el gramo: &lt;em&gt;kilogramo&lt;/em&gt;.&amp;nbsp;Otros ejemplos:&amp;nbsp;&lt;em&gt;kilómetro&lt;/em&gt; (&lt;em&gt;km&lt;/em&gt;), &lt;em&gt;kilovoltio&lt;/em&gt; (&lt;em&gt;kV&lt;/em&gt;). &lt;br /&gt;
El uso del acortamiento&amp;nbsp;&lt;em&gt;kilo&lt;/em&gt; (pl. &lt;em&gt;kilos&lt;/em&gt;), hoy muy extendido,&amp;nbsp;no invalida el símbolo correspondiente de kilogramo,&amp;nbsp;&lt;em&gt;kg&lt;/em&gt;, que es el que debió usarse en el título de &lt;em&gt;La Nación&lt;/em&gt;: &lt;em&gt;En el campo de un concejal, 700 kg de droga&lt;/em&gt;. &lt;br /&gt;
Conviene aclarar que los símbolos no son abreviaturas, por lo que se escriben sin punto y no varían de forma en el plural. Aun cuando&amp;nbsp;se trate de &lt;em&gt;700 kilogramos&lt;/em&gt;, debe escribirse &lt;em&gt;700 kg&lt;/em&gt;. Es incorrecto &lt;em&gt;700 kgs&lt;/em&gt;.&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3773571187188232243-4545622767273204554?l=vademecumdelcorrector.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</description><link>http://vademecumdelcorrector.blogspot.com/2011/01/un-error-de-peso.html</link><author>noreply@blogger.com (Data Chaco)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="http://4.bp.blogspot.com/-xkh5lrkrn5I/Tx7hFKUG-OI/AAAAAAAABqY/ByrM5YmzQ7c/s72-c/La+Naci%25C3%25B3n+Tapa+19-01-11+02+Kilos.jpg" height="72" width="72" /><thr:total>1</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-3773571187188232243.post-4179320991413889605</guid><pubDate>Tue, 18 Jan 2011 15:40:00 +0000</pubDate><atom:updated>2012-01-24T08:52:24.778-08:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">ortografía</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">cómo se escribe</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">acrónimos</category><title>Cómo se escribe: sida</title><description>&lt;div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"&gt;
&lt;div style="background: none transparent scroll repeat 0% 0%; border-bottom: #e6e6e6 1px solid; border-left: #e6e6e6 1px solid; border-right: #e6e6e6 1px solid; border-top: #e6e6e6 1px solid; height: 220px; padding-bottom: 5px; padding-left: 5px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;
&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;
&lt;a href="http://1.bp.blogspot.com/-1nnuxBZlaAY/Tx7hjnp7mHI/AAAAAAAABqg/OdJgCLktSjk/s1600/Norte+18-01-11+Acr%25C3%25B3nimo+01.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="219" src="http://1.bp.blogspot.com/-1nnuxBZlaAY/Tx7hjnp7mHI/AAAAAAAABqg/OdJgCLktSjk/s320/Norte+18-01-11+Acr%25C3%25B3nimo+01.jpg" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;br /&gt;
Se ve con frecuencia el uso de la palabra &lt;em&gt;SIDA&lt;/em&gt;, así, escrita enteramente en mayúsculas, como en el título que publica hoy la edición digital del diario &lt;em&gt;Norte&lt;/em&gt;, de Resistencia. &lt;em&gt;SIDA&lt;/em&gt; es la sigla de &lt;em&gt;síndrome de inmunodeficiencia adquirida&lt;/em&gt;, sin embargo, puede escribirse &lt;em&gt;sida&lt;/em&gt;, con minúsculas, porque es un acrónimo que se ha&amp;nbsp;lexicado como sustantivo común, como ocurre con &lt;em&gt;pyme&lt;/em&gt; (&lt;em&gt;pequeña y mediana empresa&lt;/em&gt;) y &lt;em&gt;ovni&lt;/em&gt; (&lt;em&gt;objeto volador no identificado&lt;/em&gt;). &lt;br /&gt;
&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;
¿Qué es un acrónimo? Dice el &lt;em&gt;Diccionario panhispánico de dudas&lt;/em&gt;:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div style="background: #f2f2f2; border-bottom: #f2f2f2 0px solid; border-left: #e6e6e6 0px solid; border-right: #e6e6e6 0px solid; border-top: #e6e6e6 0px solid; padding-bottom: 5px; padding-left: 10px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;
&lt;strong&gt;Acrónimo.&lt;/strong&gt; Es, por un lado, el término formado por la unión de elementos de dos o más palabras: &lt;i&gt;teleñeco,&lt;/i&gt; de &lt;i&gt;televisión&lt;/i&gt; y &lt;i&gt;muñeco;&lt;/i&gt; &lt;i&gt;docudrama,&lt;/i&gt; de &lt;i&gt;documental dramático;&lt;/i&gt; &lt;i&gt;Mercosur,&lt;/i&gt; de &lt;i&gt;Mercado Común del Sur.&lt;/i&gt; Por otro lado, también se llama acrónimo a la sigla que se pronuncia como una palabra: &lt;i&gt;OTAN, ovni, sida&lt;/i&gt;. Es muy frecuente que estos últimos, tras una primera fase en que aparecen escritos con mayúsculas por su originaria condición de siglas (&lt;i&gt;OVNI, SIDA&lt;/i&gt;), acaben por incorporarse al léxico común del idioma y se escriban con letras minúsculas (&lt;i&gt;ovni, sida&lt;/i&gt;), salvo, naturalmente, la inicial cuando se trata de nombres que exigen la escritura de esta letra con mayúscula (&lt;i&gt;Unesco, Unicef&lt;/i&gt;). Los acrónimos suelen omitir para su formación los artículos, las preposiciones y las conjunciones que aparecen en la denominación completa, salvo si son necesarios para facilitar su pronunciación: &lt;i&gt;ACUDE&lt;/i&gt; (por &lt;i&gt;Asociación de Consumidores y Usuarios de España&lt;/i&gt;), &lt;i&gt;pyme&lt;/i&gt; (por &lt;i&gt;pequeña y mediana empresa&lt;/i&gt;). &lt;br /&gt;
Una vez incorporados al léxico común, los acrónimos forman el plural siguiendo las reglas generales de su formación en español: &lt;em&gt;ovnis, ucis, radares, transistores &lt;/em&gt;(...) Los acrónimos que se originan a partir de siglas adoptan normalmente el género de la palabra núcleo de la denominación completa: &lt;i&gt;la uci&lt;/i&gt; (porque &lt;i&gt;unidad&lt;/i&gt; es palabra femenina), &lt;i&gt;el sida&lt;/i&gt; (porque &lt;i&gt;síndrome&lt;/i&gt; es palabra masculina).&lt;/div&gt;
&lt;br /&gt;
Se han incorporado al español&amp;nbsp;numerosas palabras que son, originalmente, siglas o acrónimos ingleses: &lt;i&gt;radar,&lt;/i&gt; por &lt;i&gt;ra&lt;/i&gt;[dio]&lt;i&gt; d&lt;/i&gt;[etecting]&lt;i&gt; a&lt;/i&gt;[nd]&lt;i&gt; r&lt;/i&gt;[anging]; &lt;i&gt;láser,&lt;/i&gt; por &lt;i&gt;l&lt;/i&gt;[ight]&lt;i&gt; a&lt;/i&gt;[mplification by]&lt;i&gt; s&lt;/i&gt;[timulated]&lt;i&gt; e&lt;/i&gt;[mission of]&lt;i&gt; r&lt;/i&gt;[adiation]; &lt;i&gt;púlsar &lt;/i&gt;o&lt;i&gt; pulsar,&lt;/i&gt; de &lt;i&gt;puls&lt;/i&gt;[ating st]&lt;i&gt;ar.&lt;/i&gt; En algunos casos, los acrónimos de origen extranjero se han adaptado o traducido al español: decimos &lt;i&gt;sida&lt;/i&gt; (&lt;i&gt;síndrome de inmunodeficiencia adquirida&lt;/i&gt;), y no &lt;i&gt;aids &lt;/i&gt;(&lt;i&gt;acquired immune deficiency syndrome&lt;/i&gt; o &lt;i&gt;acquired immunodeficiency syndrome&lt;/i&gt;).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
De paso, conviene&amp;nbsp;transcribir la recomendación que hace la Fundéu respecto de asimilar &lt;em&gt;sida&lt;/em&gt; con &lt;em&gt;VIH&lt;/em&gt; (&lt;em&gt;virus de inmunodeficiencia humana&lt;/em&gt;):&amp;nbsp;&amp;nbsp;"La Fundación del Español Urgente recuerda que no debe emplearse &lt;i&gt;sida&lt;/i&gt; como sinónimo de &lt;i&gt;VIH&lt;/i&gt;, pues &lt;i&gt;sida&lt;/i&gt; es el nombre de la enfermedad, y la sigla &lt;i&gt;VIH&lt;/i&gt; (virus de inmunodeficiencia humana) designa al virus que la causa".&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3773571187188232243-4179320991413889605?l=vademecumdelcorrector.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</description><link>http://vademecumdelcorrector.blogspot.com/2011/01/como-se-escribe-sida.html</link><author>noreply@blogger.com (Data Chaco)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="http://1.bp.blogspot.com/-1nnuxBZlaAY/Tx7hjnp7mHI/AAAAAAAABqg/OdJgCLktSjk/s72-c/Norte+18-01-11+Acr%25C3%25B3nimo+01.jpg" height="72" width="72" /><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-3773571187188232243.post-6109363436910127079</guid><pubDate>Tue, 11 Jan 2011 14:36:00 +0000</pubDate><atom:updated>2012-01-24T09:01:41.234-08:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">ortografía</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">abreviaturas</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">siglas</category><title>Estados que no van tan Unidos</title><description>&lt;div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"&gt;
&lt;div style="background: none transparent scroll repeat 0% 0%; border-bottom: #e6e6e6 1px solid; border-left: #e6e6e6 1px solid; border-right: #e6e6e6 1px solid; border-top: #e6e6e6 1px solid; height: 140px; padding-bottom: 5px; padding-left: 5px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;
&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;
&lt;a href="http://2.bp.blogspot.com/-CJqtdjuLtt4/Tx7jz9ZYCJI/AAAAAAAABqo/qs-As5NwjnM/s1600/LN-Perfil.com+EE.+UU.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="141" src="http://2.bp.blogspot.com/-CJqtdjuLtt4/Tx7jz9ZYCJI/AAAAAAAABqo/qs-As5NwjnM/s320/LN-Perfil.com+EE.+UU.jpg" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;br /&gt;
Es frecuente ver en los diarios y en sus ediciones &lt;em&gt;on line&lt;/em&gt; al menos dos formas de abreviar &lt;em&gt;Estados Unidos&lt;/em&gt;. &lt;em&gt;La Nación&lt;/em&gt;, como se ve en la imagen, usa la forma &lt;em&gt;EE.UU.&lt;/em&gt; y &lt;em&gt;Perfil.com&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;EEUU&lt;/em&gt;. Ambas son incorrectas. Quizá el error provenga de confundir abreviatura con sigla. &lt;br /&gt;
&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;El &lt;em&gt;Diccionario panhispánico de dudas&lt;/em&gt; dice:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div style="background: #f2f2f2; border-bottom: gold 0px solid; border-left: gold 0px solid; border-right: gold 0px solid; border-top: gold 0px solid; padding-bottom: 5px; padding-left: 10px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;
&lt;strong&gt;Abreviatura.&lt;/strong&gt; Es la representación gráfica reducida de una palabra o grupo de palabras, obtenida por eliminación de algunas de las letras o sílabas de su escritura completa y que siempre se cierra con un punto (...) La abreviatura ha de ser eficaz y, por eso, debe suprimir como mínimo dos letras de la palabra abreviada (mejor, tres, si la palabra es suficientemente larga, para poder ahorrar, al menos, dos caracteres, ya que una de las letras suprimidas es reemplazada por el punto de cierre); aun así, hay ejemplos difundidos en que solo se elimina una: &lt;i&gt;vid.&lt;/i&gt; por &lt;i&gt;vide&lt;/i&gt; (‘véase’). Existen dos procedimientos para formar abreviaturas:&lt;br /&gt;
&lt;div style="margin-left: 5.3pt; text-indent: 5.3pt;"&gt;
a)&lt;strong&gt; &lt;/strong&gt;Por truncamiento, suprimiendo letras o sílabas finales: &lt;i&gt;cód.&lt;/i&gt; por &lt;i&gt;código,&lt;/i&gt; &lt;i&gt;art.&lt;/i&gt; por &lt;i&gt;artículo&lt;/i&gt;. En este caso, la abreviatura nunca debe terminar en vocal: &lt;i&gt;pról., &lt;/i&gt;y no *&lt;i&gt;pró. &lt;/i&gt;ni *&lt;i&gt;prólo., &lt;/i&gt;como abreviatura de &lt;i&gt;prólogo&lt;/i&gt;. En el caso de las abreviaturas que corresponden a fórmulas fijas, se abrevian todas y cada una de las palabras que las integran, incluso artículos, preposiciones o conjunciones, reduciéndolos a la letra inicial: &lt;i&gt;s. e. u o. &lt;/i&gt;por &lt;i&gt;salvo error u omisión,&lt;/i&gt; &lt;i&gt;q. e. p. d. &lt;/i&gt;por &lt;i&gt;que en paz descanse&lt;/i&gt;.&lt;/div&gt;
&lt;div style="margin-left: 5.3pt; text-indent: 5.3pt;"&gt;
b)&lt;strong&gt; &lt;/strong&gt;Por contracción, eliminando letras centrales y dejando solo las más representativas: &lt;i&gt;dpto&lt;/i&gt;. o &lt;i&gt;depto.&lt;/i&gt; por &lt;i&gt;departamento,&lt;/i&gt; &lt;i&gt;admr.&lt;/i&gt; por &lt;i&gt;administrador&lt;/i&gt;. Entre las abreviaturas formadas por contracción están las que presentan la letra o letras finales voladas: &lt;i&gt;n.&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt; &lt;/i&gt;por &lt;i&gt;número,&lt;/i&gt; &lt;i&gt;af.&lt;sup&gt;mo&lt;/sup&gt;&lt;/i&gt; por &lt;em&gt;afectísimo. &lt;/em&gt;En abreviaturas formadas por una sola letra, el plural se expresa duplicando esta: &lt;em&gt;ss.&lt;/em&gt; por &lt;em&gt;siguientes,&lt;/em&gt; &lt;em&gt;EE. UU.&lt;/em&gt; por &lt;em&gt;Estados Unidos.&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;br /&gt;
En cambio, se llama sigla tanto a la palabra formada por las iniciales de los términos que integran una denominación compleja, como a cada una de esas letras iniciales. Las siglas se utilizan para referirse de forma abreviada a organismos, instituciones, empresas, objetos, sistemas, asociaciones, etc. Ejemplos: &lt;em&gt;CGT&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;FBI&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;Mercosur&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;ONU, PJ, UCR&lt;/em&gt;.&lt;br /&gt;
Así, &lt;em&gt;EE. UU.&lt;/em&gt; es la abreviatura de &lt;em&gt;Estados Unidos&lt;/em&gt;, no la sigla. Por lo tanto, como dice la &lt;em&gt;Ortografía de la lengua española&lt;/em&gt;, debe escribirse con punto detrás de cada bloque duplicado (por eso el caso de &lt;em&gt;Perfil.com&lt;/em&gt; es incorrecto) y no se debe prescindir del espacio entre los bloques: &lt;em&gt;EE. UU.&lt;/em&gt; (como se prescinde en el caso de &lt;em&gt;La Nación&lt;/em&gt;).&lt;br /&gt;
De la misma forma se construyen las abreviaturas de &lt;em&gt;derechos humanos, DD. HH.&lt;/em&gt;, y de &lt;em&gt;fuerzas armadas, FF. AA.&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;
&lt;div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3773571187188232243-6109363436910127079?l=vademecumdelcorrector.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</description><link>http://vademecumdelcorrector.blogspot.com/2011/01/estados-que-no-van-tan-unidos.html</link><author>noreply@blogger.com (Data Chaco)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="http://2.bp.blogspot.com/-CJqtdjuLtt4/Tx7jz9ZYCJI/AAAAAAAABqo/qs-As5NwjnM/s72-c/LN-Perfil.com+EE.+UU.jpg" height="72" width="72" /><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-3773571187188232243.post-6439392337742642005</guid><pubDate>Sun, 09 Jan 2011 01:07:00 +0000</pubDate><atom:updated>2012-01-24T09:04:18.073-08:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">ortografía</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">ordinales</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">concordancia</category><title>Una provincia octavo</title><description>&lt;div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"&gt;
&lt;div style="background: none transparent scroll repeat 0% 0%; border-bottom: #e6e6e6 1px solid; border-left: #e6e6e6 1px solid; border-right: #e6e6e6 1px solid; border-top: #e6e6e6 1px solid; height: 165px; padding-bottom: 5px; padding-left: 5px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;
&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;
&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/-3GpO7uhdY0Y/Tx7kXwrJ8nI/AAAAAAAABqw/xkBnlonOnPw/s1600/Radio+Dos+Ctes.+08-01-11+concordancia.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="164" src="http://3.bp.blogspot.com/-3GpO7uhdY0Y/Tx7kXwrJ8nI/AAAAAAAABqw/xkBnlonOnPw/s320/Radio+Dos+Ctes.+08-01-11+concordancia.jpg" width="320" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;br /&gt;
Uno de los errores recurrentes en los diarios y sitios de noticias en Internet es la falta de concordancia entre el sustantivo y un ordinal como adjetivo. Es el caso de lo que publica hoy radio &lt;em&gt;Dos&lt;/em&gt;, de Corrientes: &lt;em&gt;Nuestra provincia está 8° en el país en muertes por accidentes de tránsito&lt;/em&gt;. &lt;br /&gt;
&lt;a name='more'&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;
El título se lee así: &lt;em&gt;Nuestra provincia está octavo...&lt;/em&gt; Lo correcto es:&lt;em&gt; Nuestra provincia está 8ª&lt;/em&gt;, es decir, &lt;em&gt;octava&lt;/em&gt;. Como el ordinal cumple en este caso la función de adjetivo, debe concordar en género y número con el sustantivo. &lt;br /&gt;
La &lt;em&gt;Ortografía de la lengua española &lt;/em&gt;dice al respecto: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div style="background: #f2f2f2; border-bottom: gold 0px solid; border-left: gold 0px solid; border-right: gold 0px solid; border-top: gold 0px solid; padding-bottom: 5px; padding-left: 10px; padding-right: 5px; padding-top: 5px; text-align: left;"&gt;
Los numerales ordinales (...) generalmente son adjetivos y pueden ir antepuestos o pospuestos al sustantivo, aunque suele ser más frecuente la anteposición: &lt;em&gt;Acaba de terminar su tercera novela&lt;/em&gt; (...) A diferencia de los cardinales, todos los ordinales presentan variación de género: &lt;em&gt;primer(o)/a&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;segundo/a&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;tercer(o)/a&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;décimo/a&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;vigésimo/a&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;quincuagésimo/a&lt;/em&gt;, etc. También varían en número en los casos, poco frecuentes, en que los ordinales se usan referidos a sustantivos plurales: &lt;em&gt;terceros&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;vigésimas&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;cuadringentésimos&lt;/em&gt;, etc. &lt;/div&gt;
&lt;br /&gt;
Se abrevian utilizando la numeración arábiga seguida de voladita: &lt;em&gt;8°&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;8ª&lt;/em&gt;. Aunque la RAE dice que la forma correcta de abreviar un ordinal es con punto después del número arábigo: &lt;em&gt;8.°, 8.ª&lt;/em&gt;. Para el caso de las formas apocopadas &lt;em&gt;primer&lt;/em&gt; y &lt;em&gt;tercer&lt;/em&gt;, se escriben: &lt;span lang="ES" style="font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;"&gt;&lt;span style="font-family: Times, 'Times New Roman', serif;"&gt;&lt;em&gt;1.&lt;sup&gt;er&lt;/sup&gt;&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;3.&lt;sup&gt;er&lt;/sup&gt;&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;. También se puede usar la numeración romana, pero sin voladita ni punto: &lt;em&gt;VIII&lt;/em&gt;. &lt;br /&gt;
Los ordinales también pueden funcionar como adverbios: &lt;em&gt;Escribió primero en español y luego en inglés&lt;/em&gt;.&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3773571187188232243-6439392337742642005?l=vademecumdelcorrector.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</description><link>http://vademecumdelcorrector.blogspot.com/2011/01/una-provincia-octavo.html</link><author>noreply@blogger.com (Data Chaco)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="http://3.bp.blogspot.com/-3GpO7uhdY0Y/Tx7kXwrJ8nI/AAAAAAAABqw/xkBnlonOnPw/s72-c/Radio+Dos+Ctes.+08-01-11+concordancia.jpg" height="72" width="72" /><thr:total>1</thr:total></item></channel></rss>

