Als je de nieuwe kosten omslaat naar een bedrag per lid van de betrokken verenigingen dan zie je dat het om een substantieel bedrag gaat.

Maar ja, moet TEL nu tussen het zoveelste coalitie cadeautje en zijn ontvangende vereniging staan. Het is natuurlijk niet de bedoeling dat verenigingen de dupe worden van het falen van de gemeente. Daarom stemmen wij, onder protest, in met dit voorstel.

De volgende punten verdienen de aandacht:

1. Het plan kent geen onderliggend document waaruit blijkt dat juist deze projecten van belang zijn. Ofwel, nut een noodzaak van veel projecten wordt niet duidelijk. Ook ontbreken onderzoeken naar marktvraag. Hierdoor is de slaagkans van een aantal projecten ongewis, hetgeen de gemeente (en dus de inwoners!) veel geld kan gaan kosten.
2. Diverse plannen zijn achterhaald door nieuwe ontwikkelingen en inzichten. Desondanks zijn de plannen nauwelijks bijgesteld.
3. De verschillende projecten in het plan kennen nauwelijks samenhang, terwijl die er wel zou moeten zijn om de investeringen in de projecten optimaal te laten renderen. Verder is het plan is bedoeld om balans te creëren; van werkstad naar een stad waar het ook leuk wonen, winkelen en recreëren is. Toch wordt op een aantal punten de onbalans verder versterkt.
4. De verkenning vormt de opmaat naar een nieuwe structuurvisie voor de Kern Veghel. Daarin horen de inwoners van Veghel hun mening te kunnen geven. Dit wordt echter overgeslagen, zoals dat al te vaak is gebeurd.

Verder is de het realiteitsgehalte van deze verzameling aan plannen van dit college helaas niet te beoordelen, omdat het plan geen prioriteitsstelling kent er geen tijdslijn aan vast zit en niet financieel onderbouwd is.

Hieronder worden de vier genoemde punten nader toegelicht.

1 Inzicht in de nut, noodzaak en marktbehoefte ontbreekt.

Als je zoveel jaar naar voren kijkt met een plan, met een grote diversiteit aan projecten, dan is het noodzakelijk dat de keuze voor juist deze projecten blijkt uit onderliggende document. Bijvoorbeeld een sterkte/zwakte-analyse (SWOT) waaruit duidelijk wordt welke zwaktes hersteld moeten worden gezien bedreigingen die er zijn en welke kansen we moeten benut gezien de kracht die Veghel op een aantal punten heeft.

Ook zou het goed zijn om eens te kijken vanuit de vraag kant. Wat willen burgers en bedrijven en waar is echt behoefte aan? Wellicht bestaat er wel veel meer behoefte aan 1 interessant centrum met voldoende winkelaanbod, dan aan een nog tweede centrum met een nieuw cultuurcluster. Mogelijk bestaat er wel meer vraag naar huurhuizen bij jongeren en werknemers dan naar dure koopwoningen. De Veghelse bedrijven hebben wellicht meer aan een vierbaans 80 kilometerweg (N279) en een spoorlijn, dan een dure nieuwe snelweg die regelmatig vaststaat. Zo kunnen we nog lang doorgaan. Helaas is het allemaal niet onderzocht, zodat we het moeten doen met niet onderbouwde ambities van dit college.

Gebrek aan inzicht in nut noodzaak en marktbehoefte zorg maakt dat er geen sprake is van een goede onderbouwing voor de projecten in dit plan. Daarmee is het plan meer een  bundeling van projecten die invulling geven aan niet onderbouwde ambities van dit college en is voor niemand zichtbaar of hiermee ook logischerwijs de juiste koers wordt uitgezet voor onze gemeente.

Komende jaren zal volgens TEL blijken dat dit DDB college de inwoners van Veghel opzadelt met forse verliezen op grondaankopen, omdat ze nooit een fatsoenlijk onderzoek heeft willen uitvoeren naar de vraag in de markt. Ondanks herhaaldelijke vragen hiernaar.

2 Diverse plannen zijn achterhaald door nieuwe inzichten en ontwikkelingen.

Nederland bevindt zich helaas in de grootste financiële crisis sinds de jaren30 inde vorige eeuw. We gaan een periode in waarin de waarde van huizen fors zal dalen. Experts schatten dat dit kan oplopen tot20 a30% en de prijs de komende twintig jaar niet meer op het niveau van 2007 terug zal komen. De behoefte aan nieuwe woningen daalt en de behoefte aan huurwoningen neemt fors toe. Dit blijkt ook uit de presentaties van de Rabobank en woonbelang.

Die financiële crisis wordt gevolgd door een ongekende ommezwaai in de demografische ontwikkeling; vergrijzing en bevolkingskrimp.  Dit is een ommezwaai die onze generatie niet heeft gekend. Voor het eerst gaan we van een groeiende beroepsbevolking naar krimpende beroepsbevolking. Als de crisis over een aantal jaar weer voorbij is, worden we dus vervolgens geconfronteerd met een gebrek aan beroepsbevolking. Ook dit heeft effect op de verkoopbaarheid van grond, zowel voor woningen als bedrijven.

Dat dit niet alleen voorspellingen zijn, maar ook realiteit blijkt ook uit de verkoopcijfers van grond in Veghel. De belangstelling voor Veghels Buiten is gering. De belangstelling voor industrieterrein is eveneens gering. Zo werd in Veghel afgelopen jaar geen7 hectare(zoals gepland volgens de verkenning Kern Veghel 2030)  maar slechts0,2 hectareverkocht.

Andere gemeenten hebben hun  verlies genomen. Die hebben hun grondbezit al fors afgewaardeerd en zijn al in 2010 gestopt met grondaankoop. Zo niet Veghel. Dit college (DDB, Hart voor Veghel en CDA) heeft in 2012 opnieuw vele miljoenen gereserveerd voor de aankoop van grond. TEL vindt het grondbeleid van dit college dan ook roekeloos en dus onverantwoord.

TEL vraagt zich af hoe het kan dat de nieuwe inzichten niet leiden tot een fundamentele bijstelling van projecten, afschaffen van projecten en het opstarten van nieuwe projecten die hier op inspelen.

3 De benodigde samenhang tussen de projecten ontbreekt en de onbalans in Veghel wordt verder versterkt.

Met projecten wordt altijd een bepaald doel nagestreefd. De doelen of effecten van de verschillende projecten in het verkenningsplan moeten elkaar niet tegenwerken, maar juist versterken om de investeringen die in projecten worden gedaan zo goed mogelijk te laten renderen. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar helaas ontbreekt de samenhang op een fors aantal punten en hebben sommige projecten juist tegengestelde effecten. Hierdoor komt Veghel niet in de gewenste balans.

Dat Veghel niet in balans is constateert ook het college in haar plan. Veghel heeft namelijk veel banen, waar Veghel trots op kan zijn, maar qua wonen,  winkelen en recreëren loopt Veghel achter op omliggende gemeenten. Het verkenningsplan kern Veghel moet dus zorgen voor meer balans. Helaas wordt op een groot aantal punten de onbalans alleen maar verder versterkt. Hieronder volgen enkele voorbeelden.

Onbalans in type banen

Nogmaals het gebrek aan samenhang, maar nu tussen type banen en beschikbare werknemers. Veghel heeft als gevolg van de vele industriële en logistieke bedrijven vooral veel banen voor laagopgeleid personeel. Omdat er weinig banen zijn voor hoogopgeleiden trekken jongeren die gestudeerd hebben weg naar andere steden. In plaats van te zoeken naar bedrijvigheid die behoefte heeft aan hoogopgeleiden wordt de onbalans verder versterkt door weer een extra industrieterrein te ontwikkelen, waar bedrijven gaan komen die een beroep gaan doen op arbeiders waar nu al een gebrek aan is. Het college zorgt hiermee dus voor meer van hetzelfde en versterkt daarmee de onbalans.

Een ander nadelig aspect van deze onbalans ligt in de krimp van de beroepsbevolking. Hierdoor krijgen bedrijven het in de toekomst steeds moeilijker om voldoende goed gekwalificeerd personeel te vinden. Bedrijven kijken dus naar de beschikbaarheid van personeel wanneer zij overwegen om zich elders te gaan vestigen. Bedrijven die veel laaggeschoold personeel nodig hebben kiezen niet snel voor Veghel, omdat daaraan in Veghel al een gebrek is.

Onbalans in woongelegenheid

Dan is er de balans tussen werk en woongelegenheid. In Veghel is vooral veel vraag naar huurwoningen. De wachtlijst bedraagt al zo’n 6600 personen en de gemiddelde wachtduur is 7 jaar. Je zou verwachten dat Veghel dus investeert in het bouwen van huurwoningen. Dat blijkt helaas niet uit de projecten. Het grootste woningbouwproject van de gemeente Veghel is Veghels buiten. Dat is vooral een wijk waarin dure woningen gaan komen. Verder heeft de woningcorporatie van Veghel al aangegeven dat ze als gevolg van hun financiële situatie maximaal 30 huurwoningen per jaar kunnen bouwen. Veel te weinig om ook maar iets aan de wachtlijst te kunnen doen. De gemeente zou dus juist moeten investeren in een huurwoningen in plaats van koopwoningen. Een dergelijk project ontbreekt, waardoor de onbalans blijft bestaan.

De groeiende behoefte aan laaggeschoolde werknemers zorgt voor een forse toestroom van buitenlandse werknemers; de zogenaamde moelanders. Het vereist weinig denkwerk om in te zien dat dit aantal de komende jaren nog fors zal groeien.

Op dit moment zijn er echter al forse problemen omdat er onvoldoende geschikte huisvesting is. Daardoor zitten deze werknemers soms in omgebouwde kippenhokken. Bij enkele bedrijven zitten er meer dan tweehonderd zoals in eerdere raadszittingen duidelijk werd. Het college heeft echter geen duidelijk omlijnde plannen om de grote hoeveelheid moelanders fatsoenlijk te huisvesten. Deze onbalans maakt dat de problemen in de toekomst alleen maar groter zullen worden.

Onbalans in het centrum

Uit diverse onderzoeken blijkt dat de komende tien jaar ongeveer 20% van de  winkels leeg komt te staan boven op de reeds aanwezige leegstand. Dit met name als gevolg van kopen via internet en verandering in koopgedrag; als mensen de stad in gaan willen ze ruime keuze en meer belevenis. Het huidige centrum van Veghel heeft al te maken met leegstand. Maar wat doet het college? Die maakt plannen voor een extra centrum. Dat centrum zal gaan concurreren met het bestaande centrum waardoor bedrijven vertrekken naar de Noordkade (en de Poort van Veghel) en het  centrum langzaam leeg zal lopen en vervolgens verloederen. Je zal maar als ondernemer geïnvesteerd hebben in je pand in het centrum.

De 5 miljoen euro die het college in het bestaande centrum wil steken is een schijntje van hetgeen echt nodig is om het centrum bij de tijd te krijgen. Kijk maar eens naar Uden; de komst van een groot warenhuis kost al gauw 7 miljoen. Dat het centrum bij dit DDB college niet in goede handen is zie je aan de investeringen in andere projecten. Zo is wel al voor 30 miljoen aan grond in de Kempkens gekocht (beoogd industrieterrein) en ook al voor zo’n 70 miljoen aan grond in Veghels Buiten (beoogde villawijk). In de ontwikkeling van de Noordkade (cultuurcluster) zal het college ook al gauw meer dan 10 miljoen moeten gaan steken. Bovendien is het ook nog eens de bedoeling dat het Theater (de blauwe Kei) verhuist naar de Noordkade, waardoor er minder bezoekers naar het bestaande centrum komen.

Onbalans qua gezondheid, landschap en natuur

De luchtkwaliteit (met name fijnstof) is in Veghel relatief slecht wat een negatief effect heeft op de volksgezondheid. Ook is er op veel plekken geluidsoverlast in Veghel. Plannen om die gezondheidsaspecten te verbeteren ontbreken in dit plan. Wel komt er extra industrie en een nieuwe snelweg, waardoor de luchtkwaliteit alleen maar verslechterd. Dit beperkt de uitbreidingsmogelijkheden van bestaande industriële, logistieke en agrarische bedrijven. Dat is voor TEL niet acceptabel.

De nieuwe snelweg wordt wat dit college betreft bijvoorkeur, maar vlak langs Eerde en Zijtaart gelegd en dus niet ondertunneld. Beide dorpen ondervinden al de (geluids)hinder van de hoog aangelegde A 50 en zitten stijf tegen het nieuw aan te leggen industrieterrein de Kempkens. De nieuwe weg zal dwars door buurtschappen snijden en Zijtaart opsluiten tussen snelweg, kanaal en industrie. Het college (DDB, Hart van Veghel en CDA) vindt dat blijkbaar acceptabel. TEL vindt dit volstrekt onacceptabel.

In het plan ‘verkenning kern Veghel2030’wordt gesproken over de ontwikkeling van natuur en landschap. Aangezien Veghel relatief weinig natuur kent en waardevolle landschapselementen het veld ruimen ten gunste van economische ontwikkeling, is hier dringend behoefte aan om het welzijn van inwoners te vergroten en de aantrekkelijkheid van Veghel te verbeteren. Het ontbreekt hier helaas aan concrete invulling.

4 Burgers krijgen onvoldoende inspraak bij dit plan

De verkenning vormt de opmaat naar een nieuwe structuurvisie voor de Kern Veghel. De raad gaat dit plan daarbij niet alleen ter kennisgeving behandelen, maar gaat dit plan ook vaststellen, waardoor het een juridische status krijgt. De inwoners van Veghel krijgen echter geen gelegenheid eerst hun mening te geven over voorliggende plannen. TEL vindt het van groot belang dat inwoners, bedrijven en andere organisaties worden betrokken bij de toekomst van Veghel. Dat dit in het verleden ook al werd overgeslagen (bijvoorbeeld de structuurvisie voor de Kempkens in 2008) is een van de belangrijkste redenen geweest voor de oprichting van TEL.

Conclusie

Het plan verkenning kern Veghel is niet realistisch. Hierdoor kunnen mensen zich er niet mee kunnen identificeren en het niet leidt tot de gewenste trots zoals in dit plan staat. Het plan voldoet ook niet  aan de randvoorwaarden die je als raad aan zo’n plan zou moeten stellen, namelijk dat het tegemoet komt aan de behoeften van bewoners, werknemers, bedrijven en andere organisaties in Veghel.

Samenvattend ontbreekt het aan:

1. een onderbouwing van dit plan en onderzoeken naar nut, noodzaak en marktbehoefte van de diverse plannen.
2. bijstelling van oude plannen op basis van nieuwe inzichten en ontwikkelingen
3. de benodigde samenhang en balans
4. inspraak door bewoners.

TEL kan daarom niet in stemmen met dit plan.

Vervolg

Ons advies is voor de bestaande projecten (nieuwe) onderzoeken uit te voeren naar nut, noodzaak en marktbehoefte. Vervolgens moeten op basis hiervan projecten bijgesteld of afgesteld worden. De aankoop van grond zou in ieder geval direct gestopt moeten worden, zoals we al eerder aangegeven hebben in 2010 en 2011.

Verder is duidelijk behoefte aan projecten die voldoende huurwoningen realiseren en aan huisvesting voor (tijdelijk) in Veghel werkende buitenlandse werknemers. Ook is behoefte aan concrete plannen voor de realisatie van natuurgebieden.

Als laatste is vooral behoefte aan meer inspraak voor bewoners van Veghel. TEL zal hier zelf stappen toe ondernemen, aangezien de gemeente dit laat liggen.

Maar even de decembersfeer achter ons latend:

• Graag hoort TEL van de portefeuillehouder of hij bereid is in het horecabeleid expliciet te vermelden dat Laad, Los Opbouw en Afbreek geluiden ook onder de gestelde geluidsnormen vallen. [de wethouder heeft toegezegd deze vraag voor de komende raad te beantwoorden]
• Tevens lezen wij dat de gemeente samen met de horeca en de omwonenden in overleg willen treden. Graag horen wij van de portefeuillehouder welke doelen hier besproken gaan worden en welke tijdstermijnen hieraan gesteld worden.
• Verder zal TEL de komende tijd zeer zeker de vinger aan de pols houden voor wat betreft de handhaving.

Tegen hen zou ik willen zeggen: De tijden zijn veranderd.  Leer weer eens luisteren naar je eigen achterban. Durf weer te kiezen en kies dan voor de mensen. Durf, los van wat je, in betere tijden hebt afgesproken stappen te nemen om ontstane problemen op te lossen in plaats van nieuwe te creëren. TEL zal in ieder geval deze keuzes wel blijven maken, en kiest voor de inwoners van onze gemeente.

Met vriendelijke groet,

Robert Elbertse

Tijdens de afgelopen commissievergaderingen heeft TEL de belangrijkste bezwaren en opmerkingen over de begroting 2012 kenbaar gemaakt. Vanavond zal ik mij dan ook beperken tot die onderwerpen waarover TEL een motie of amendement zal indienen. Deze onderwerpen zijn:

1. Het uitbreiden van het budget voor handhaving
2. Het bevorderen van de sociale woningbouw, met specifiek hierbinnen het opzetten van een eigen woningbedrijf
3. Het helder krijgen van de reële waarde en de financiële risico’s van de huidige grondpositie

Handhaving

In de begroting wordt er geen geld vrijgemaakt voor extra handhaving in de komende jaren. TEL heeft bij de evaluatie van het handhavingsuitvoeringsprogramma al aangegeven dat wij vinden dat er extra handhavingscapaciteit moet komen op;

1. Toezicht en Handhaving Evenementen, zowel op de openbare orde én de vergunningshandhaving
2. Extra controles op luchtwassers
3. Handhaving huisvesting arbeidsmigranten
4. Handhaving gemeentelijk bouwverordening

Verder vindt TEL onvoldoende budget terug voor strafrechtelijke en bestuursrechtelijke preventie.

TEL stelt voor om structureel 50.000 Euro extra vrij te maken voor toezicht, handhaving en juridische ondersteuning van de handhaving en dient hiervoor een amendement in.

Eigen woningbedrijf

Het coalitietakkoord geeft aan dat er 400 extra woningen in de sociale sector gerealiseerd gaan worden. De woningcorporatie geeft aan slechts 30 nieuwe huurwoningen per jaar toe te voegen. Hiermee gaat de coalities, volgens TEL, deze doelstelling niet halen, terwijl met 6600 sociale huurwoningzoekenden dit toch echt noodzakelijk is.

Om er toch voor te zorgen dat er binnen Veghel zowel op de korte als op de langere termijn voldoende betaalbare huurwoningen zijn, wil TEL tot een eigen gemeentelijk woningbedrijf komen. Een gemeentelijk woningbedrijf kan direct inspelen op aantallen, behoefte en wensen van woningzoekenden die sociaal en economisch gebonden zijn aan Veghel, waaronder vooral ook jongeren, eenouderhuishoudens, de beroepsbevolking en senioren.

TEL realiseert zich dat een eigen woningbedrijf ingaat tegen de trend van het afgelopen decennium, om als gemeente juist afstand te nemen van de corporaties. Echter, er is een fors tekort aan huurwoningen en de beschikbaarheid van deze huurwoningen is juist nu bepalend voor de concurrentiepositie van bedrijven in Veghel én Veghel zelf. Nu de invloed op de woningcorporatie erg laag is, blijkt gemeentelijk regie noodzakelijk. TEL attendeert er op dat momenteel meerdere gemeenten een eigen woningbedrijf exploiteren. Zo bijvoorbeeld de gemeenten Renswoude, Opmeer en Koggenland.

Het oprichten van woningen kost natuurlijk een aardige som geld. Echter het is direct een aanjager voor verkoop van gemeentelijke grond. Zo kan de gemeente bijvoorbeeld met een projectontwikkelaar afspreken dat deze een gebied ontwikkeld met een mix van sociale huurwoningen welke eigendom blijven van de gemeente en goedkope huur of koopwoningen ter opvulling van het gat tussen de sociale huurmarkt en de koopmarkt en reguliere koopwoningen. Zo’n plan zou met gesloten beurs opgezet kunnen worden door de projectontwikkelaar met grond te betalen voor de te bouwen sociale huurwoningen. Omdat de huurwoningen met een wachtlijst van 6600 gezinnen eenvoudig gevuld kunnen worden creëert dit een aanzuigende werking voor kopers.

Tevens kan de gemeente het gat tussen de huur- en koopsector  verkleinen door bijvoorbeeld het ‘te woon’ concept, waarbij een huurder ook  kan kopen. In dit type concept wordt de huurwoning te koop aangeboden aan de zittende huurder. Bij vertrek wordt de woning als eerste weer aangeboden aan de voormalige verhuurder. Voordelen hiervan zijn onder andere: de klant heeft meer keuze en meer zeggenschap over de woning, er ontstaat meer differentiatie in buurten en wijken, het gat tussen huur- en koopwoningen wordt opgevuld en er ontstaat een flexibeler woningmarkt waaraan in komende decennia een grote behoefte ontstaat.

Om de gemeentelijke inspanning voor een eigen woningbedrijf te minimaliseren kan de gemeente de administratie en onderhoud van de woningen beleggen bij een woningcorporatie. Zij de operatie, Veghel de regie!

Afwaardering

TEL is van mening dat het voor de raad onduidelijk is welk risicomanagement de gemeente Veghel bedrijft op haar grondposities.

Dat risicomanagement is volgens TEL echter van groot belang aangezien het goed denkbaar is dat de impasse op woningmarkt, de slechte economische vooruitzichten, de aanstaande bevolkingskrimp en de verkeerde inschatting van de lokale vraag naar koopwoningen er toe leidt dat een deel van de grond slechts verkocht wordt na verlaging van de grondprijs en de rest van de grond nooit verkocht zal worden.

Al in 2010 sprak de accountant van de gemeente Veghel zijn zorg uit over de omvang van de grondpositie van Veghel in relatie tot de begroting. Aangezien onderzoeken in Nederland (o.a. het onlangs gepubliceerde onderzoek van Deloitte en Touche) laten zien dat de grondprijs in 2011 en daarna verder gaat dalen en er een fors overschot aan plannen bestaat voor woningbouw en bedrijventerreinen ten opzichte van de vraag, betekent dit dat juist de gemeente Veghel dus in potentie forse risico’s loopt. Zeker aangezien de gemeente Veghel afgelopen jaren fors heeft ingeteerd op de reservepositie.

Het feit dat de gemeente Veghel desondanks ook nog eens gewoon doorgaat met aankoop van gronden, ondanks de huidige en toekomstige waardedalingen is voor TEL dan ook onbegrijpelijk. De aankoop van nieuwe gronden voor woningbouw en bedrijventerrein zou dan ook per direct gestopt moeten worden om de toekomstige verliezen niet nog groter te maken. Maar daar gaat onze motie niet over, omdat er nou eenmaal een meerderheid in de raad de aankoop van gronden steunt en de motie daarmee bij voorbaat kansloos is.

Dus terug naar het effect van een niet correcte waardering van de gronden. Het effect is dat de gemeente op papier rijker lijkt, dan zij werkelijkheid is. Op dit moment is zien we in de begroting van Veghel een groei van de boekwaarde van de grond met 20 miljoen ten opzichte van 2011, terwijl bekend is dat de prijzen voor grond en woningen ook in 2011 weer gedaald zijn en in 2012 verder zullen dalen.

Een mogelijke overschatting van de grondwaarde betekent in de begroting voor 2012, dat de gemeente de mogelijkheid heeft om meer geld uit te geven dan na aanpassing van de grondwaarde mogelijk zou zijn. Een niet juist gewaardeerde grondpositie leidt dus tot mogelijk te hoge uitgaven in de begroting van komend jaar. Bij aanpassing in een later stadium zal het teveel uitgegeven geld in 2012 de inwoners en bedrijven in Veghel extra belasten. Voor de burgers en bedrijven in Veghel – en dus voor TEL – is dit onacceptabel. Als je een verlies voorziet moet je onderzoeken hoe groot dat verlies gaat worden dat verlies vervolgens nemen. Dus niet je hoofd in het zand steken en doorgaan met geld uitgegeven aan bijvoorbeeld de aankoop van extra gronden of de realisatie van cultuurcluster op de Noordkade. Nee. Slechts geld uitgeven als een bank of de markt gelooft in de business case.

Om te voorkomen dat niet tijdig de tering naar de nering gezet wordt – omdat de grondposities te hoog gewaardeerd blijven – wil TEL dat er met spoed door een gespecialiseerd onafhankelijk bureau onderzoek wordt verricht naar de waardering van de grondpositie van de gemeente Veghel (inclusief de geschatte verkoopbaarheid van de grond op korte en middellange termijn. TEL wil tevens dat de uitkomsten van dit onderzoek zo spoedig mogelijk teruggekoppeld worden aan de raad en indien dit onderzoek risico’s aantoont, dan daarop door het college de grondwaarde bijgesteld wordt alsmede de begroting voor 2012.

Tot slot…

…wil ik de burgemeester vragen de door mij aangekondigde amendement en moties voor te lezen.

1. De lange wachtlijst voor woningzoekenden (6600) in Veghel;
2. Het beperkte aantal huurwoningen dat de woningcorporatie die in Veghel actief is (Woonbelang) verwacht te gaan bouwen (maximaal 30 per jaar);
3. de verwachting (experts, Rabobank en woningcorporatie, e.d.) dat de door de gemeente gekochte grond in Veghels Buiten grotendeels niet bebouwd zal worden met koopwoningen als gevolg van een gebrek aan (koop) woningzoekenden. (Zowel op korte termijn als gevolg van de crisis, als op lange termijn als gevolg van de krimp en het gebrek aan arbeidsplaatsen in Veghel voor mensen die de hoge koopprijs van de woningen in Veghels Buiten kunnen betalen);
4. Als gevolg van het relatief hoge aanbod aan banen in Veghel ten opzichte van het in de regio wonende arbeidspotentieel, en de concurrentie in Veghel de komende decennia vooral concurrentie om personeel zal zijn.
5. Het beschikbaar hebben van huurwoningen de beschikbaarheid van personeel voor bedrijven vergroot en daarmee hun concurrentiekracht versterkt, waardoor uiteindelijk de welvaart in Veghel toeneemt.

Een eigen woonbedrijf kan in ieder geval een deel van de benodigde huurwoningen bouwen, die woonbelang niet wil gaan bouwen en die woningcorporaties in omliggende gemeenten ook niet gaan bouwen. Op deze manier kunnen we ons als gemeente Veghel gaan onderscheiden als een werkstad waar je als werknemer ook kan wonen. Een dergelijk beleid speelt in op de wensen en behoeftes van de woningzoekenden en bedrijven in Veghel.

We overwegen een motie in te dienen om een haalbaarheidsonderzoek te starten naar de mogelijkheden. Het idee is niet helemaal nieuw ook op andere plekken in Nederland worden hier mogelijkheden voor gezien.

Een haalbaarheidsonderzoek is voor het DDB wellicht even schrikken, omdat die gewend zijn zonder onderzoek naar nut, noodzaak en interesse vanuit de markt alvast vele miljoenen uit te geven zonder dat iemand in Veghel om een dergelijk project gevraagd heeft.

Maar ondanks het feit dat we met een eigen woonbedrijf eindelijk kunnen voldoen aan iets waar juist heel veel vraag naar is, is ook hier een haalbaarheidsonderzoek gewoon op zijn plaats.

Vragen aan de wethouder:

1. Is de wethouder het eens met de analyse dat het tekort aan huurhuizen veel groter is dan  het tekort aan grond voor bedrijven?
2. klopt het dat in de komende tien jaar niet de schaarste aan bedrijventerrein is wat bedrijven parten speelt, maar het gebrek aan werknemers?

Tevens geeft D&T aan dat de totale reservepositie van een aantal gemeenten naar verwachting niet meer toereikend zal zijn om financiële tegenvallers in het grondbedrijf op te vangen. Artikel 12 dreigt voor deze gemeenten.  In Veghel is volgens de begroting nog geen sprake van afwaardering. Dit ondanks de sterke signalen van eerder genoemde lokale experts zoals Woonbelang en Rabobank en ondanks het feit dat een aantal andere gemeenten dit nu wel doet gezien de voorspellingen.

Conclusie TEL: Is dat de gemeente haar grondprijzen kunstmatig hoog houdt om de begroting sluitend te krijgen. Dit waarschijnlijk als reden dat zij op deze wijze door kan gaan met een aantal projecten (waaronder verdere grondaankopen). De gemeente zou echter de tering naar de nering moeten zetten. De begroting is nu gebaseerd op een luchtbel, die nog steeds groter wordt, (omdat nog steeds aankopen plaatsvinden waarvan de rente drukt op de gemeentebegroting en waarvan de verdiencapaciteit niet is aangetoond). Ik zal niet zeggen dat dit college net zo onverantwoord handelt als Griekenland, maar het college zadelt wel toekomstige colleges op met een groot probleem dat afgewenteld zal worden op de burger. Voor TEL is dit onacceptabel.

Vraag aan wethouder:

1. Kunt u aangeven wanneer en onder welke omstandigheden het college de gronden die in haar bezit zijn wel wil gaan afwaarderen?

Dit terwijl uit rapporten duidelijk wordt dat er een enorm overschot is aan bedrijventerreinen en dat de economische groei in Nederland fors geremd wordt door de economische crisis en de krimp van onze beroepsbevolking.

Hetzelfde geld voor Veghels Buiten; wij hebben in Veghel nauwelijks werk voor mensen die bovenmodaal verdienen en de huizen kunnen kopen die in Veghels Buiten gerealiseerd gaan worden. Daarnaast is er ook nog eens gewoon te weinig behoefte aan koopwoningen in Veghel zoals duidelijk is geworden uit de presentaties van Ad Stas van Woonbelang en de presentatie van de Rabobank.

Tevens geldt ook nog eens dat de accountant van de gemeente Veghel in2010 in een rapport van de rekenkamer zijn zorg uit aangezien Veghel een groot risico loopt met de hoeveelheid grond die ze heeft aangekocht (rond de 100 miljoen euro is reeds geïnvesteerd).

Verder is de aankoop van grond ook nog eens onnodig. De nieuwe Wet Ruimtelijke Ordening is enkele jaren geleden aangepast juist om te voorkomen dat gemeenten niet kunnen ontwikkelen omdat ze grond niet in eigendom hebben. Zo is in die wet ondermeer geregeld dat derden die gronden bezitten in een nieuw bestemmingsgebied mee moeten betalen aan de plankosten. Door die gewijzigde WRO is het helemaal niet meer nodig om zelf grond te bezitten om die te kunnen ontwikkelen. De enige reden kan nog zijn dat je als gemeente graag de eventuele winst die je kan boeken op de grond zelf wil incasseren, maar daar staat ook het risico tegenover van forse verliezen op gronden die je niet kunt verkopen. Veel gemeenten in Nederland hebben daarom ondertussen de aankoop van gronden stilgelegd. Maar Veghel niet. Ondanks de waarschuwingen van de accountant.

Tel concludeert

1. dat we grond kopen die gezien de ontwikkelingen en meningen van experts waarschijnlijk niet verkocht zullen worden.
2. dat de gemeente haar risicopositie blijft vergroten, ondanks de waarschuwingen vorig jaar van haar eigen accountant en ondanks de waarschuwingen van experts.
3. de gemeente doet dat, terwijl de noodzaak daarvoor ontbreekt gezien de gewijzigde WRO.
4. we concluderen dan ook dat de rente van de benodigde leningen onnodig op de begroting drukt. Volgende colleges zullen het door dit college verergerde probleem van rentelasten en onverkoopbare gronden moeten gaan oplossen.

TEL vindt dit onacceptabel, zeker gezien de forse ingrepen die juist zwakkeren en vrijwillers raken. Daarnaast kan het geld dat hier over de balk gegooid wordt ook  worden aangewend voor bijvoorbeeld de bouw van extra huur woningen of het doorvoeren van voorgenomen wijkverbeteringsprojecten die nu niet meer kunnen worden uitgevoerd als gevolg van bezuinigingen.

Tel heeft voor de wethouder de volgende vragen:

1. Klopt het dat de accountant al in 2010 de gemeente heeft gewaarschuwd voor de risico’s van de hoogte van de schulden die de gemeente heeft als gevolg van grondaankoop?
2. Klopt het dat de risico’s niet zij afgenomen maar zijn toegenomen?
3. Kunt u aangeven waarom de gemeente nog steeds geld uitgeeft ondanks de waarschuwingen van experts accountant en de gewijzigde WRO?