• de frequentie van het zorggebruik;
• de duur van het ziekenhuisverblijf
• de mate van correct medicijngebruik;
• psychische problemen;
• de eigen gezondheidsperceptie.

Het uitbannen van laaggeletterdheid in ons land levert naast de persoonlijke winst volgens de GGD een jaarlijkse kostenbesparing op van naar schatting 20 miljoen euro op de huisartsenzorg en 41 miljoen euro op ziekenhuiszorg. Dat is geen klein bier. En dat onze gemeente zich inzet voor dit maatschappelijk probleem moet dan ook vanzelfsprekend zijn. De 3700 laaggeletterden in onze gemeente zijn ook onze burgers.

TEL heeft wel een kanttekening bij de nota. De nota gaat niet in op de eigen rol van de gemeente. Van ambtenaren mag worden verwacht dat zij in hun contact met de burger rekening te houden met laaggeletterdheid en lees- en schrijfvaardigheden niet als vanzelfsprekend te beschouwen. Zij zullen daarom  toegerust moeten zijn om laaggeletterdheid te herkennen om er op de juiste manier op te kunnen reageren.  Voor de gemeentelijke organisatie is hier dan ook een taak weggelegd.

En voorzitter als dit in het algemeen tegelijkertijd zou kunnen leiden  tot meer toegankelijk taalgebruik in ambtelijke stukken, dan juicht TEL dat toe.  Ook voor niet laaggeletterde burgers zijn ambtelijke stukken niet altijd even gemakkelijk te lezen.

Wij brachten dit onderwerp al eerder onder de aandacht om te komen tot meer toegankelijke en daarmee aan leesbaarheid winnende  gemeentelijk stukken.

Vraag aan de portefeuillehouder:

Welke inspanningen heeft de gemeentelijke organisatie tot nu toe gedaan om in te spelen op bestaande laag geletterdheid.

Met andere woorden:

1. zijn gemeentelijke ambtenaren voldoende getraind in het herkennen en inspelen op de problematiek ?
2. Zijn er stappen ondernomen om de papieren gemeentelijke voorlichting aan te passen zodat de laaggeletterden ook van deze informatie kennis kunnen nemen?

• De gebruikers worden lekker verwend met kleurige tekeningen van frisse gebouwen omgeven met in bloei staande bomen en blije zomers-geklede, onthaaste, mensen. Het liefst picknickend op een grasveld met op de achtergrond heel misschien één verdwaalde auto.
• De aannemer…., die bouwt toch liever met een echte bouwtekening.
• En wij als gemeenteraad, wij zouden ons moeten interesseren voor het maatschappelijke en ook het financiële plaatje.
• Als ik mijn oogkleppen opzet en puur naar het plan kijk, dan moet ik toegeven, dat het een mooi plan is.
• Als ik dan uitzoom naar de instellingen dan blijken die, na wat druk van het college, ook opeens heel erg blij te zijn. Prima dus.
• Als ik nog wat verder uitzoom dan zie ik ook opeens een winkelcentrum waar veel uit onttrokken wordt en voor wie het niet echt duidelijk is wat ze hiervoor terug gaan krijgen. Maar ook bijvoorbeeld een Zwijssen College die toch ooit met de nabijheid van sport- en cultuur- faciliteiten naar de Middengaal gelokt is.
• Zoom ik nog verder uit dan zie ik Uden met niet 1 maar in de toekomst misschien wel 2 theaters, Den Bosch die grootse culturele plannen heeft in het oude KPN gebouw. Helmond die een recent afgebrand theater groots wil herbouwen. En misschien nog net een lichtpuntje in Eindhoven die het Frits Philips muziekcentrum niet langer open wil houden.
• Ga ik dan uiteindelijk op mijn stoel zitten als raadslid dan zie ik een uiterst magere financiële onderbouwing en een vliegwiel dat ik zelf in beweging moet zetten maar dat wel verbonden lijkt te zitten aan een strop om mijn nek… Eenmaal A gezegd, betekent dat we ook “B” moeten zeggen om A te laten slagen. Ik hoor het de wethouder in November als wij de volgende fase bespreken al zeggen, “u als raad heeft in Maart besloten om de eerste stap te zetten”
• Natuurlijk, de wethouder zegt terecht dat hij, voordat hij een volgende fase aan de raad aanbiedt, het financiële plaatje keurig rond zal hebben voor die fase. En ik heb daar ook alle vertrouwen in. Maar toch voelt het alsof ik tegen mijn vrouw zeg. “schatje, ik ga een Ferrari kopen”, “waarom”, “Nou, dat staat stoer op de oprit, dan kan ik trots zijn op ons huis, het is uniek in de straat”, “Maar daar hebben wij toch geen geld voor”, “Nou, we hebben genoeg geld om de wielen te kunnen kopen, en ik beloof je, voordat we het chassis kopen kom ik met een passend budgetvoorstel.”
• Door overheidsorganen uitgevoerde projecten van 40 miljoen hebben nog wel eens de neiging eerder richting de 60 miljoen te gaan.
• En als onder dit gehele project nu een strakke financiële berekening lag, maar helaas die is er dus nog niet.
• Het lukte het college het afgelopen jaar al niet om een fietscrossbaan binnen budget op te leveren.
• En als we dan industrieel erfgoed op gaan knappen dan zijn rottende kozijnen in het Veghelse zo over het hoofd gezien.
• Maar ja, we krijgen ook geld van de provincie en misschien wel van Europa. Beiden betreft het natuurlijk ook geld van de belastingbetaler, maar als dit toch op moet, dan maar liever in Veghel. Echter concrete bedragen. heb ik. hierover nog niet gezien. Het lijkt mij trouwens evident dat dit gefixeerde bedragen zijn wat betekent dan het risico van meerkosten vol bij de gemeente Veghel blijft liggen.
• Ho, ho, maar het bedrijfsleven doet ook mee.. Ook daar ontbreken weer concrete bedragen. Los van het feit dat de meeste bedrijven wel iets meer op hun winst en verlies rekening willen bijschrijven dan dat ze nu echt trots kunnen zijn op Veghel.
• Zijn we er dan? Nee, de sloopkosten van de oude blauwe kei, en de aanleg van het daar geplande park zitten niet in de kosten. En hoe zit het met de verhuiskosten van alle instanties? De kosten van leegstand van de oude gebouwen? Parkeervoorzieningen in de buurt? De vervroegde afschrijving van deze gebouwen en/of inrichting in deze gebouwen? En… De frictieverliezen die de instellingen leiden? Allemaal nog onduidelijk.
• Maar dàn zijn we er toch wel?   Nee, ook de exploitatiekosten van 2,5 miljoen blijven bij de gemeente Veghel nog jarenlang op de balans drukken. Ook met de instellingen is nog niet concreet besproken hoe deze kosten verdeeld moeten worden.
• Natuurlijk als gemeenteraadslid moet je dit allemaal in een breder kader zien, het blijft in beginsel toch een mooi plan, waar we trots op kunnen zijn. Een beetje ondernemerschap hoort er in deze tijd toch bij? En ja, dat klopt, alleen droog op de centjes letten is tegenwoordig niet meer voldoende. We moeten vooruit durven denken. Echter? doen we dat als een solide bedrijf die met een beperkt durfkapitaal een nieuwe markt aanboort? óf als een pionier die het helemaal niet erg vindt om eerst drie keer failliet te gaan voordat hij de vierde keer de jackpot aanboort. Dit laatste is voor TEL niet acceptabel.
• Als Veghel toch de ondernemer uit wil hangen dan zet TEL liever een stap vooruit in het oplossen van de wachtlijsten voor woningzoekenden of met het opknappen van bestaande woonwijken. Maar ja, die opknapbeurten hebben we onlangs geschrapt wegens tekort aan geld.
• Omdat er volgens TEL nog veel financiën niet helder zijn dient TEL een motie in om de rekenkamer te verzoeken een second opinion in te stellen over dit project.
• Deze eerste fase biedt trouwens iets waar bijna niemand nee tegen kan zeggen. Het langgewenste jongerencentrum dat er dan eindelijk gaat komen, wel wat kleiner dan gehoopt, en ze moeten nog een keertje intern verkassen, dus echt inrichten kunnen de jongeren het nog niet. Maar ja, het komt er dan eindelijk. Of… is het jongerencentrum niets meer dan de excuus-truus die het vliegwiel aan moet zwengelen voor de echt belangrijke zaken.
• Sorry jongeren, maar TEL kan niet instemmen met het hele plan voor de Noordkade, dus ook niet met deze eerste stap. Maar als het aan ons lag hadden jullie al jaren terug een mooie plek in Veghel gekregen.

Wij zijn ook vóór de 80 km/u variant. En wel om de volgende redenen:

1.      De verkeersveiligheid bij de 80 km/u variant is beter dan bij de 100 km/u variant

• Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) stelt dat er dan vijfmaal minder kans is op een ongeluk, en ook de ernst van een ongeluk neemt af. De kans op een dodelijk ongeluk daalt zelfs een factor 10.
• En minder ongelukken betekent ook, minder opstoppingen.

2.      De capaciteit van een 80 km/u weg is groter

• Dit komt niet alleen omdat de auto’s dichter op elkaar rijden bij deze snelheid maar ook omdat navigatiesystemen de weg niet als snelste doorgaande weg zullen aanmerken en dus de capaciteit de beschikbaar blijft voor de lokale bevolking en bedrijven.

3.      De kosten voor de inrichting van een 80 km/u weg zijn lager,

• boogstralen zijn kleiner, bochten kunnen scherper zijn, verkeerspleinen kunnen kleiner, opritten mogen korter, viaducten kunnen korter en smaller en ook de wegbreedte kan geringer zijn. Dit leidt tot een aanzienlijke besparing.
• Natuurlijk kun je deze besparing ook weer inzetten voor stiller asfalt, het verlagen van de wegen zodat geluid minder ver draagt en meer en hoogwaardigere natuurcompensatie.

4.      het ruimtebeslag van een 80 km/u weg is kleiner

• Dus hoef je ook minder te compenseren
• Maar je krijgt binnen het zoekgebied ook meer opties waar de weg kan liggen

5.      De luchtkwaliteit van een 80 km/h weg is beter

• Zo geeft een rapport van Goudappel Coffeng uit 2007 aan dat de NOx uitstoot ongeveer 25% lager is dan bij 100 km/u
• Ook geven zij aan dat de uitstoot van fijnstof en broeikasgassen afneemt.
• En het TNO rapporteerde in 2003 een belangrijke afname van de luchtvervuiling
• Volgens het Ministerie van VROM leidt luchtvervuiling tot 18000 doden per jaar

6.      En de geluidsproductie bij een 80 km/u weg is minder

• Het lawaai van een auto bij 120 km/u is evenveel als dat van vier auto’s bij 80 km/u.

Ondertussen wordt de 80 km/u variant door veel partijen ondersteund. Bewonersorganisaties, vertegenwoordigers van grote bedrijven in Veghel en van vervoersorganisaties zoals TLN en EVO en natuurorganisaties.

Moderne technieken zoals traject controle kunnen hierbij helpen om de 80 km/u limiet te handhaven.

Kortom: een 100 km/u weg leidt tot veel verkeer dat hier niet hoeft te zijn, Dit vreet veel capaciteit, zorgt voor oponthoud voor de lokale bevolking en bedrijven en bevorderd zeer zeker niet het lokale milieu en onze gezondheid.

Dit betoog wordt naast TEL ook door GemeentebelangVeghe! en Partij Oerlemans ondersteund.

Volgens de Wet  publieke gezondheid moet het gemeentebestuur bij haar bestuurlijke  beslissingen rekening houden, met de  gezondheid van de burger. Dus het College moet deze afwegen in hoeverre de menselijke gezondheid negatief beïnvloed wordt. Aangezien het College dit niet heeft gedaan, kunnen we als TEL niets anders doen, dan te overwegen een motie in te dienen in de raadsvergadering, waarin we aangeven dat er een GES moet komen bij de MER.

De vraag rijst tevens of er nog behoefte is aan een zuidelijke ontsluiting. De verkeersbewegingen die als basis dienen voor nut en noodzaak van de weg kloppen niet. Destijds zaten Goossens en de Heus nog in Erp. Beide bedrijven waren verantwoordelijk voor veel vrachtverkeer en beiden zitten niet langer meer in Erp. Het vrachtverkeer van Transportbedrijf van den Bosch komt nog steeds door Erp. Het verhuizen van transportbedrijf Van den Bosch is mogelijk een goedkopere optie, dan de nieuwe weg.

TEL vindt de wachtlijsten voor betaalbare woningen te lang    en juist in deze wat mindere tijden moeten wij in staat zijn de achterstand in het oplossen van de wachtlijsten in te kunnen lopen.

In betere tijden heeft Veghel veel voordeel gehad van het actieve grondbeleid. Vandaag de dag is het andersom, de grondpositie zet een aanzienlijke druk op de financiële positie van Veghel.  TEL vindt dat ook in deze mindere tijden het grondbedrijf zijn eigen broek moet kunnen ophouden.    Oftewel, we moeten voldoende grond verkopen om de rentelasten op de grondpositie the kunnen betalen.   Ook als dit betekend dat we de prijs bij moeten stellen.

Verder vindt TEL dat we de grondprijzen voor woonhuizen in heel Veghel gelijk moeten trekken. Natuurlijk is op de kerkdorpen de vraag misschien lager, echter het aanbod is ook lager. Dit gerechtvaardigd gelijke prijzen.

Er is hier echter wel een uitzondering op. Want om de leefbaarheid in de dorpen te behouden is het van belang dat het aantal inwoners niet te veel daalt. Als dit namelijk gebeurd dan zal ook het aantal faciliteiten in zo’n kern afnemen. Voor kernen met een sterk dalend aantal inwoners moet het dus mogelijk zijn de grondprijs naar beneden bij te stellen. Maar ja, dan ben ik weer terug bij mijn eerste punt. Wat willen wij met de verkoop van gronden bereiken.

In het stuk staat een specifieke paragraaf voor woonbelang/Area wonen. Graag zouden wij deze paragraaf aangepast zien dat deze regels voor iedere woningcorporatie gelden.

Tevens geeft de nota aan dat Area wonen 50% korting krijgt op de grond indien deze gebruikt wordt voor het bouwen van sociale huurwoningen. Helaas komen er toch maar een handvol sociale huurwoningen per jaar bij. Misschien moeten we hier creatiever worden. Bijvoorbeeld, de grond blijft eigendom gemeente en wordt om niet beschikbaar gesteld voor de bouw van sociale huurwoningen.

Tevens vindt TEL dat de leefbaarheid in de wijken voorop hoort te staan bij het beleid. Ons komen regelmatig klachten ter oren over de parkeernorm. Ook in deze nota wordt verwezen naar de parkeernorm. TEL vindt dat de huidige parkeernormen integraal met 10% moeten worden verhoogd.

• Doorgaan met de helft van het evenementen terrein? Voor sommige van de bestaande evenementen is dit misschien voldoende maar het beperkt ons aanzienlijk in potentiele toekomstige evenementen. Mede gezien de beperkte parkeergelegenheden rondom het terrein zal hierin ook óp het terrein voorzien moeten worden wat grotere evenementen in de toekomst kan hinderen.
• Een ander aangrenzend perceel vinden? Ja, dit zou wat TEL betreft een oplossing kunnen zijn. Alhoewel de vorm van het terrein dan minder wenselijk is kan er zo een voldoende groot terrein gecreëerd worden. Voorwaarden hierbij zijn een gemiddeld gelijke vierkante meter prijs, en maximale afwijking van plus of min 20% op de totale grote.
• Water bij de wijn doen in de onderhandelingen met de verkopers? Nee, vooraf is (of zou in ieder geval moeten zijn) voldoende onderhandeld over de prijs. Heronderhandelen zou een onwenselijk precedent scheppen.
• Op zoek gaan naar een nieuwe locatie? Ja, ook dit is een reële optie voor TEL. Waarbij wij ons beseffen dat dit natuurlijk tot een aanzienlijke vertraging kan leiden.

TEL dat de aankoop van de 2 percelen als een “packaged deal” beschouwd moeten worden en dat de aankoop van ieder van de 2 percelen en alle daarmee samenhangende afspraken met de verkopers alleen doorgang kan vinden indien dit leidt tot het geplande evenemententerrein of tot een door de raad goedgekeurd ander evenemententerrein.

Als je de nieuwe kosten omslaat naar een bedrag per lid van de betrokken verenigingen dan zie je dat het om een substantieel bedrag gaat.

Maar ja, moet TEL nu tussen het zoveelste coalitie cadeautje en zijn ontvangende vereniging staan. Het is natuurlijk niet de bedoeling dat verenigingen de dupe worden van het falen van de gemeente. Daarom stemmen wij, onder protest, in met dit voorstel.

De volgende punten verdienen de aandacht:

1. Het plan kent geen onderliggend document waaruit blijkt dat juist deze projecten van belang zijn. Ofwel, nut een noodzaak van veel projecten wordt niet duidelijk. Ook ontbreken onderzoeken naar marktvraag. Hierdoor is de slaagkans van een aantal projecten ongewis, hetgeen de gemeente (en dus de inwoners!) veel geld kan gaan kosten.
2. Diverse plannen zijn achterhaald door nieuwe ontwikkelingen en inzichten. Desondanks zijn de plannen nauwelijks bijgesteld.
3. De verschillende projecten in het plan kennen nauwelijks samenhang, terwijl die er wel zou moeten zijn om de investeringen in de projecten optimaal te laten renderen. Verder is het plan is bedoeld om balans te creëren; van werkstad naar een stad waar het ook leuk wonen, winkelen en recreëren is. Toch wordt op een aantal punten de onbalans verder versterkt.
4. De verkenning vormt de opmaat naar een nieuwe structuurvisie voor de Kern Veghel. Daarin horen de inwoners van Veghel hun mening te kunnen geven. Dit wordt echter overgeslagen, zoals dat al te vaak is gebeurd.

Verder is de het realiteitsgehalte van deze verzameling aan plannen van dit college helaas niet te beoordelen, omdat het plan geen prioriteitsstelling kent er geen tijdslijn aan vast zit en niet financieel onderbouwd is.

Hieronder worden de vier genoemde punten nader toegelicht.

1 Inzicht in de nut, noodzaak en marktbehoefte ontbreekt.

Als je zoveel jaar naar voren kijkt met een plan, met een grote diversiteit aan projecten, dan is het noodzakelijk dat de keuze voor juist deze projecten blijkt uit onderliggende document. Bijvoorbeeld een sterkte/zwakte-analyse (SWOT) waaruit duidelijk wordt welke zwaktes hersteld moeten worden gezien bedreigingen die er zijn en welke kansen we moeten benut gezien de kracht die Veghel op een aantal punten heeft.

Ook zou het goed zijn om eens te kijken vanuit de vraag kant. Wat willen burgers en bedrijven en waar is echt behoefte aan? Wellicht bestaat er wel veel meer behoefte aan 1 interessant centrum met voldoende winkelaanbod, dan aan een nog tweede centrum met een nieuw cultuurcluster. Mogelijk bestaat er wel meer vraag naar huurhuizen bij jongeren en werknemers dan naar dure koopwoningen. De Veghelse bedrijven hebben wellicht meer aan een vierbaans 80 kilometerweg (N279) en een spoorlijn, dan een dure nieuwe snelweg die regelmatig vaststaat. Zo kunnen we nog lang doorgaan. Helaas is het allemaal niet onderzocht, zodat we het moeten doen met niet onderbouwde ambities van dit college.

Gebrek aan inzicht in nut noodzaak en marktbehoefte zorg maakt dat er geen sprake is van een goede onderbouwing voor de projecten in dit plan. Daarmee is het plan meer een  bundeling van projecten die invulling geven aan niet onderbouwde ambities van dit college en is voor niemand zichtbaar of hiermee ook logischerwijs de juiste koers wordt uitgezet voor onze gemeente.

Komende jaren zal volgens TEL blijken dat dit DDB college de inwoners van Veghel opzadelt met forse verliezen op grondaankopen, omdat ze nooit een fatsoenlijk onderzoek heeft willen uitvoeren naar de vraag in de markt. Ondanks herhaaldelijke vragen hiernaar.

2 Diverse plannen zijn achterhaald door nieuwe inzichten en ontwikkelingen.

Nederland bevindt zich helaas in de grootste financiële crisis sinds de jaren30 inde vorige eeuw. We gaan een periode in waarin de waarde van huizen fors zal dalen. Experts schatten dat dit kan oplopen tot20 a30% en de prijs de komende twintig jaar niet meer op het niveau van 2007 terug zal komen. De behoefte aan nieuwe woningen daalt en de behoefte aan huurwoningen neemt fors toe. Dit blijkt ook uit de presentaties van de Rabobank en woonbelang.

Die financiële crisis wordt gevolgd door een ongekende ommezwaai in de demografische ontwikkeling; vergrijzing en bevolkingskrimp.  Dit is een ommezwaai die onze generatie niet heeft gekend. Voor het eerst gaan we van een groeiende beroepsbevolking naar krimpende beroepsbevolking. Als de crisis over een aantal jaar weer voorbij is, worden we dus vervolgens geconfronteerd met een gebrek aan beroepsbevolking. Ook dit heeft effect op de verkoopbaarheid van grond, zowel voor woningen als bedrijven.

Dat dit niet alleen voorspellingen zijn, maar ook realiteit blijkt ook uit de verkoopcijfers van grond in Veghel. De belangstelling voor Veghels Buiten is gering. De belangstelling voor industrieterrein is eveneens gering. Zo werd in Veghel afgelopen jaar geen7 hectare(zoals gepland volgens de verkenning Kern Veghel 2030)  maar slechts0,2 hectareverkocht.

Andere gemeenten hebben hun  verlies genomen. Die hebben hun grondbezit al fors afgewaardeerd en zijn al in 2010 gestopt met grondaankoop. Zo niet Veghel. Dit college (DDB, Hart voor Veghel en CDA) heeft in 2012 opnieuw vele miljoenen gereserveerd voor de aankoop van grond. TEL vindt het grondbeleid van dit college dan ook roekeloos en dus onverantwoord.

TEL vraagt zich af hoe het kan dat de nieuwe inzichten niet leiden tot een fundamentele bijstelling van projecten, afschaffen van projecten en het opstarten van nieuwe projecten die hier op inspelen.

3 De benodigde samenhang tussen de projecten ontbreekt en de onbalans in Veghel wordt verder versterkt.

Met projecten wordt altijd een bepaald doel nagestreefd. De doelen of effecten van de verschillende projecten in het verkenningsplan moeten elkaar niet tegenwerken, maar juist versterken om de investeringen die in projecten worden gedaan zo goed mogelijk te laten renderen. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar helaas ontbreekt de samenhang op een fors aantal punten en hebben sommige projecten juist tegengestelde effecten. Hierdoor komt Veghel niet in de gewenste balans.

Dat Veghel niet in balans is constateert ook het college in haar plan. Veghel heeft namelijk veel banen, waar Veghel trots op kan zijn, maar qua wonen,  winkelen en recreëren loopt Veghel achter op omliggende gemeenten. Het verkenningsplan kern Veghel moet dus zorgen voor meer balans. Helaas wordt op een groot aantal punten de onbalans alleen maar verder versterkt. Hieronder volgen enkele voorbeelden.

Onbalans in type banen

Nogmaals het gebrek aan samenhang, maar nu tussen type banen en beschikbare werknemers. Veghel heeft als gevolg van de vele industriële en logistieke bedrijven vooral veel banen voor laagopgeleid personeel. Omdat er weinig banen zijn voor hoogopgeleiden trekken jongeren die gestudeerd hebben weg naar andere steden. In plaats van te zoeken naar bedrijvigheid die behoefte heeft aan hoogopgeleiden wordt de onbalans verder versterkt door weer een extra industrieterrein te ontwikkelen, waar bedrijven gaan komen die een beroep gaan doen op arbeiders waar nu al een gebrek aan is. Het college zorgt hiermee dus voor meer van hetzelfde en versterkt daarmee de onbalans.

Een ander nadelig aspect van deze onbalans ligt in de krimp van de beroepsbevolking. Hierdoor krijgen bedrijven het in de toekomst steeds moeilijker om voldoende goed gekwalificeerd personeel te vinden. Bedrijven kijken dus naar de beschikbaarheid van personeel wanneer zij overwegen om zich elders te gaan vestigen. Bedrijven die veel laaggeschoold personeel nodig hebben kiezen niet snel voor Veghel, omdat daaraan in Veghel al een gebrek is.

Onbalans in woongelegenheid

Dan is er de balans tussen werk en woongelegenheid. In Veghel is vooral veel vraag naar huurwoningen. De wachtlijst bedraagt al zo’n 6600 personen en de gemiddelde wachtduur is 7 jaar. Je zou verwachten dat Veghel dus investeert in het bouwen van huurwoningen. Dat blijkt helaas niet uit de projecten. Het grootste woningbouwproject van de gemeente Veghel is Veghels buiten. Dat is vooral een wijk waarin dure woningen gaan komen. Verder heeft de woningcorporatie van Veghel al aangegeven dat ze als gevolg van hun financiële situatie maximaal 30 huurwoningen per jaar kunnen bouwen. Veel te weinig om ook maar iets aan de wachtlijst te kunnen doen. De gemeente zou dus juist moeten investeren in een huurwoningen in plaats van koopwoningen. Een dergelijk project ontbreekt, waardoor de onbalans blijft bestaan.

De groeiende behoefte aan laaggeschoolde werknemers zorgt voor een forse toestroom van buitenlandse werknemers; de zogenaamde moelanders. Het vereist weinig denkwerk om in te zien dat dit aantal de komende jaren nog fors zal groeien.

Op dit moment zijn er echter al forse problemen omdat er onvoldoende geschikte huisvesting is. Daardoor zitten deze werknemers soms in omgebouwde kippenhokken. Bij enkele bedrijven zitten er meer dan tweehonderd zoals in eerdere raadszittingen duidelijk werd. Het college heeft echter geen duidelijk omlijnde plannen om de grote hoeveelheid moelanders fatsoenlijk te huisvesten. Deze onbalans maakt dat de problemen in de toekomst alleen maar groter zullen worden.

Onbalans in het centrum

Uit diverse onderzoeken blijkt dat de komende tien jaar ongeveer 20% van de  winkels leeg komt te staan boven op de reeds aanwezige leegstand. Dit met name als gevolg van kopen via internet en verandering in koopgedrag; als mensen de stad in gaan willen ze ruime keuze en meer belevenis. Het huidige centrum van Veghel heeft al te maken met leegstand. Maar wat doet het college? Die maakt plannen voor een extra centrum. Dat centrum zal gaan concurreren met het bestaande centrum waardoor bedrijven vertrekken naar de Noordkade (en de Poort van Veghel) en het  centrum langzaam leeg zal lopen en vervolgens verloederen. Je zal maar als ondernemer geïnvesteerd hebben in je pand in het centrum.

De 5 miljoen euro die het college in het bestaande centrum wil steken is een schijntje van hetgeen echt nodig is om het centrum bij de tijd te krijgen. Kijk maar eens naar Uden; de komst van een groot warenhuis kost al gauw 7 miljoen. Dat het centrum bij dit DDB college niet in goede handen is zie je aan de investeringen in andere projecten. Zo is wel al voor 30 miljoen aan grond in de Kempkens gekocht (beoogd industrieterrein) en ook al voor zo’n 70 miljoen aan grond in Veghels Buiten (beoogde villawijk). In de ontwikkeling van de Noordkade (cultuurcluster) zal het college ook al gauw meer dan 10 miljoen moeten gaan steken. Bovendien is het ook nog eens de bedoeling dat het Theater (de blauwe Kei) verhuist naar de Noordkade, waardoor er minder bezoekers naar het bestaande centrum komen.

Onbalans qua gezondheid, landschap en natuur

De luchtkwaliteit (met name fijnstof) is in Veghel relatief slecht wat een negatief effect heeft op de volksgezondheid. Ook is er op veel plekken geluidsoverlast in Veghel. Plannen om die gezondheidsaspecten te verbeteren ontbreken in dit plan. Wel komt er extra industrie en een nieuwe snelweg, waardoor de luchtkwaliteit alleen maar verslechterd. Dit beperkt de uitbreidingsmogelijkheden van bestaande industriële, logistieke en agrarische bedrijven. Dat is voor TEL niet acceptabel.

De nieuwe snelweg wordt wat dit college betreft bijvoorkeur, maar vlak langs Eerde en Zijtaart gelegd en dus niet ondertunneld. Beide dorpen ondervinden al de (geluids)hinder van de hoog aangelegde A 50 en zitten stijf tegen het nieuw aan te leggen industrieterrein de Kempkens. De nieuwe weg zal dwars door buurtschappen snijden en Zijtaart opsluiten tussen snelweg, kanaal en industrie. Het college (DDB, Hart van Veghel en CDA) vindt dat blijkbaar acceptabel. TEL vindt dit volstrekt onacceptabel.

In het plan ‘verkenning kern Veghel2030’wordt gesproken over de ontwikkeling van natuur en landschap. Aangezien Veghel relatief weinig natuur kent en waardevolle landschapselementen het veld ruimen ten gunste van economische ontwikkeling, is hier dringend behoefte aan om het welzijn van inwoners te vergroten en de aantrekkelijkheid van Veghel te verbeteren. Het ontbreekt hier helaas aan concrete invulling.

4 Burgers krijgen onvoldoende inspraak bij dit plan

De verkenning vormt de opmaat naar een nieuwe structuurvisie voor de Kern Veghel. De raad gaat dit plan daarbij niet alleen ter kennisgeving behandelen, maar gaat dit plan ook vaststellen, waardoor het een juridische status krijgt. De inwoners van Veghel krijgen echter geen gelegenheid eerst hun mening te geven over voorliggende plannen. TEL vindt het van groot belang dat inwoners, bedrijven en andere organisaties worden betrokken bij de toekomst van Veghel. Dat dit in het verleden ook al werd overgeslagen (bijvoorbeeld de structuurvisie voor de Kempkens in 2008) is een van de belangrijkste redenen geweest voor de oprichting van TEL.

Conclusie

Het plan verkenning kern Veghel is niet realistisch. Hierdoor kunnen mensen zich er niet mee kunnen identificeren en het niet leidt tot de gewenste trots zoals in dit plan staat. Het plan voldoet ook niet  aan de randvoorwaarden die je als raad aan zo’n plan zou moeten stellen, namelijk dat het tegemoet komt aan de behoeften van bewoners, werknemers, bedrijven en andere organisaties in Veghel.

Samenvattend ontbreekt het aan:

1. een onderbouwing van dit plan en onderzoeken naar nut, noodzaak en marktbehoefte van de diverse plannen.
2. bijstelling van oude plannen op basis van nieuwe inzichten en ontwikkelingen
3. de benodigde samenhang en balans
4. inspraak door bewoners.

TEL kan daarom niet in stemmen met dit plan.

Vervolg

Ons advies is voor de bestaande projecten (nieuwe) onderzoeken uit te voeren naar nut, noodzaak en marktbehoefte. Vervolgens moeten op basis hiervan projecten bijgesteld of afgesteld worden. De aankoop van grond zou in ieder geval direct gestopt moeten worden, zoals we al eerder aangegeven hebben in 2010 en 2011.

Verder is duidelijk behoefte aan projecten die voldoende huurwoningen realiseren en aan huisvesting voor (tijdelijk) in Veghel werkende buitenlandse werknemers. Ook is behoefte aan concrete plannen voor de realisatie van natuurgebieden.

Als laatste is vooral behoefte aan meer inspraak voor bewoners van Veghel. TEL zal hier zelf stappen toe ondernemen, aangezien de gemeente dit laat liggen.