Verfvirus

Verven met Rit All Purpose Dye - verf

2026-07-13T14:08:26.299+02:00

Mijn zoektocht langs verfsoorten wordt voortgezet met de Rit verven. Oa. verkrijgbaar bij Christel, van Textielverf en meer, fijn verpakt per 31.7 gram in een zakje/doosje. goed donker dus blijft krachtig.

(Overigens verkoopt ze het ook in vloeibare flessen, dat wil ik ook nog testen maar ik begin even met de kleine doosjes.)

Makkelijk aan te maken want het poeder lijkt iets verzwaard, en stuift minder waardoor deze snel vanuit een opengeknipt puntje van het zakje in de fles glijdt, dat is al een enorm pluspunt met de stuifprocion.

De pakjes zijn 31 gram voor 3,75. Ik heb gelezen dat Rit wat minder diep verft dan procion en drimarene-K. De kostprijs, 3,75 per doosje is ongeveer gelijk aan de 20 gram van Procion MX. Wat me op het idee bracht, ik doe gewoon 200 ml water bij de 31 gram. Tegen mijn vuistregel in. Maar hey, als ik dat nou goed onthoud door het hier op te schrijven :-) heb ik een goed vertrekpunt. Bovendien kunnen mijn standaard flesjes maar 200 ml aan en ik wil niet allerlei restjes weer in een doosje moeten opbergen ivm. stuifgevaar).

Verf aangemaakt 31,7 gram op 200 ml water). Dan de fixatie. Ik ben gewend met Soda ash te werken (PH plus voor zwembaden is dat bijvoorbeeld ook). Dus een emmer Soda oplossing aangemaakt.

De leverancier beveelt echter een eigen fixeer middel (Rit Color Stay Dye Fixative) aan, kost per flesje 5,95 euro en ja, ik wil altijd alles weten. Dus een kleine testrun gemaakt met verschillende uitgangspunten:

50 ml soda ash oplossing of 50 ml water met 0,5 ml. va de Rit fixeer bij het zakje gedaan. Plus 5 ml van mijn verfoplossing want het zijn maar kleine lapjes van 25x25 cm (normaal doe ik 50x50 cm en dan 20 ml. voor een volle kleur). Ik kies nu even voor de pure kleuren rood, geel, blauw en vooruit ook grijs.

vier kleuren rit verf

Want mijn volgende verfronde is een serie van 55 Sanzo Wada kleuren. Ik ben het echt van plan. Maar eerst weten hoe goed de kleur 'pakt'

Lekker in de zon warm blijven....

Oeps foutje:

Ondertussen lees ik dat Rit Fixative als nabad gebruikt moet worden... zucht, is natuurlijk weer een kwestie van eerst lezen... https://textielverfenmeer.nl/rit-all-purpose-dye/

Maar een nabad is met veel kleuren verven best ingewikkeld. Even wat verder uitgezocht. In principe moet de verf al hechten zonder fiaxatie/hechtmiddel. De Fixative is vooral bedoeld als nabehandeling voor bijv. geverfde kleding die je nog vaker wil wassen of als je kans loopt op verkleuring in de zon. Dat vind ik natuurlijk met mijn artquilts niet super relevant. Ik ben dus eigenwijs en ga daarom een ronde zonder fixatie/nabehandling toevoegen, kijken wat dat doet.

1 dag later:

Nog wat verder gelezen, bijvoorbeeld bij de tips van Textielverf en meer :

https://textielverfenmeer.nl/rit-all-purpose-dye/

Ik begrijp nu dat het snel pakt en dat is ook mijn conclusie als ik af en toe in de zakjes kijk. De kleur pakt supersnel! Maar ik wacht de volle 24 uur ;-). En dan weet ik heel veel meer.

Spoelbad is snel schoon

Allereerst, voeg het fixatiespul niet bij het verfbad want het werkt als kleur-remmer 🫣 Christel zal wel moeten lachen als ze dit leest. Eerst lezen, dan verven. Of vragen. Maar ja, geduld is niet iets wat ik heb bij het verven, dus ik was al doorgeploegd.

Hier zie je in het midden de lapjes waar de Rit dye fixatie BIJ het verfbad is gedaan, en officieel is het een NAbad. Niet erbij doen dus.

Toch leverde me dat iets leuks op. Want ik had natuurlijk traditiegetrouw als eerste de soda oplossing erbij gedaan (eerste rij). Ik dacht dat dit ook een reactieve verf was maar dat is niet zo! Althans niet volledig.

En de soda is dus niet nodig voor de fixatie, zo blijkt, want de lapjes zonder ook maar iets aan toevoeging (dus alleen water en verf) (derde rij) zijn ook prima. Maar de soda zorgt wel voor nog meer tekening in de stof. En kijk daar hou ik van!

Rit dye blauw met soda

Voor alle duidelijkheid de Rit verfbaden op een rij:

Kolom 1: is verven volgens de reactieve verven manier dus met een soda oplossing in het verfwater.
Kolom 2: de lichte baan, is iets wat je snel moet vergeten, nl, mijn fout om Rit dye fixative bij het verfbad te doen

Kolom 3: is verven met verder helemaal niks, ook geen zout of azijn. Kan best zijn dat met zout en/of azijn ook de tekening sterker is. Het zijn allemaal middelen die verf door het water jagen en dat is goed voor de 'tekening'.

Rit Dye testrun rood geel blauw

Ik weet genoeg, ik ga aan mijn Sanzo Wada reeks beginnen!

Eindconclusie

Overigens vond ik dat de verf goed gehecht had, weinig spoelen en dat is een dubbele plus in mijn zoektocht naar zo min mogelijk milieu impact. En je kan de soda dus ook laten staan, het heeft het niet nodig voor fixatie. Alleen als je heftige tekening in je stof wil kan het nog bijdragen, dat kan een afweging zijn. En als je de stof wilt gebruiken voor kleding of andere heavy user doeleinden dan zou ik de Rit Color Stay Dye Fixative wel gebruiken.

Als je puur kijkt naar de milieubelasting van de chemicaliën zelf, dan is de volgorde ongeveer als volgt:

Zout (natriumchloride) → hoogste milieu-impact in textielverfprocessen, moeilijk uit afvalwater te filteren
Soda ash (natriumcarbonaat) → middelmatige impact, vaak geneutraliseerd in het verfbad
Azijn (azijnzuur) → laagste impact maar heeft voornl, effect bij de dierlijke vezels

Maar helemaal niks gebruiken is natuurlijk nog het beste! Een blijver dus die Rit All Purpose Dye verf.

NB. dit is geen gesponsorde post. Ik koop zelf mijn verf en ben volledig transparant in wat ik mee maak. Anders had ik het ook wel in 1x goed gedaan ;-)

Vlindertjes verven

2026-06-21T18:23:30.694+02:00

Af en toe blader ik in een oud Origami boek. Nu kwam ik een vlindertje tegen. Niet zo moeilijk, dat moest haalbaar zijn. Eerst maar eens in papier gevouwen en de bovenkant gemarkeerd, zodat ik weet wat ik moet verven:

Aha, er is een lijf bij de verticale streepjes en de vleugels zitten bij de andere slinger. Handig! Nu kan ik een rijtje vierkant lapjes dubbelvouwen en de verf op de goede plek aanbrengen, ik doe er gelijk maar een aantal:

Gevouwen en in sodawater gedompeld, uitgeknepen en in een bakje gelegd. Vervolgens met een pipetje verf erop gedruppeld:

Nog even goed kijken waar het lijf komt en waar de vleugels, we gaan goed:

Afgemaakt met een donkere kleur. Nachtje gewacht en uitgespoeld:

Het kleurverloop is heel mooi...

En in de goede vorm gevouwen, een heel lief vlindertje, ik heb het lijfje een beetje ingestikt en de draadje die dat oplevert fungeren mooi als voelsprieten.

Ik kan de vouwmethode uit het boek hier niet delen ivm. copyright maar misschien als je het papiertje goed bestudeerd zie je wel wat ik gedaan heb, zo niet maak ik nog eens een filmpje:

Blauwe horizon, maar dan in meer stappen en meer tijd

2026-06-06T17:25:14.336+02:00

OK, de rust is weergekeerd, en dus ook de rust in mijn verfproces.

Wilde toch weten wat er zou gebeuren als ik met meer rust tussen de stappen, zou kijken waar de verf naar toe ging. Met minder verf beginnen....

Soda water later toegevoegd, af en toe wat water sprayen aan de bovenkant....

Gerust een nacht laten staan, [opnieuw verf.... opnieuw wachten...]

In een breipatroon staat dan, herhaal tussen [... ] vier keer. Nou zoiets...

Tot mijn grote plezier kreeg ik hele mooie randen in het werk, alsof het op zijde was. Maar het niet is natuurlijk. Het is katoen. Dat biedt veel perspectief.

PS. Door de lange wachtperiode, heeft de verf zich heel goed gehecht en hoefde ik veel minder uit te spoelen. Dat is iets om te onthouden voor mijn missie, zo weinig mogelijk impact maken.

Ik ga eens proberen of het ook in een andere kleur kan...

Blauwgeverfde lappen in de herkansing

2026-05-31T11:05:45.344+02:00

Bij thuiskomst na het Textielfestival moest alles weer een plekje krijgen, de werkplek is een chaos want natuurlijk moest er nog van alles op het laatst…. overal mislukte/ minder geslaagde/ er valt nog wel wat van te maken toch - lappen. En als je dan door die lappen gaat denk je....

Wat als.... ik hier ook een horizon in maak.... dus schilderstape op de horizonlijn...

En witte textielverf met een natuurspons aangebracht voor 'wolken en mist in de bergen'.

Het tape wegtrekken blijft magisch....

En natuurlijk moet er dan nog een bootje in en een paar vogels voor de diepte.

____

Nu verder met opruimen? Nee, we konden niet stoppen, nog wat blauwe lapjes aan elkaar genaaid, reststukken, te klein om iets groots mee te kunnen maken, groot genoeg om hier impact mee te maken:

Mwah leuk maar rommelig. eerst een horizon erin:

Beter! Maar ik mis iets interessants in de achtergrond, gelukkig heb ik nog wel meer restlappen ;-). Daar een piekenlijn uit geknipt en vastgemaakt:

Beter! Vastgemaakt op een canvas voor een nog leuker effect. OK en dan nu echt op gaan ruimen...

OK en dan nu echt op gaan ruimen...:-)

Vervolg op de expositie - een nieuwe kleurencirkel

2026-05-26T19:49:19.108+02:00

Nou dat waren vier fantastische dagen in Amersfoort bij het Textielfestival in kerkje de Amersfoortse Zwaan. Het weer kon niet beter, de lokatie kon niet beter, het publiek kon niet beter. Heel gezellig om met zoveel mensen gezamenlijk van textiel in allerlei vormen te genieten. Dank voor alle belangstelling!!

Mijn horizondoeken kwamen letterlijk goed uit de verf aan de wand:

Ik had ze wel gevoerd omdat de achtergrond zo donker was, maar verder niet doorgequilt en eigenlijk vond ik dat stiekem heel leuk en heel passend. Wapperende doeken bij een vleugje wind.

Over de horizonvan het achterste werk konden we het niet eens worden (wat is nu toch de boven/onderkant) , maar het doek heeft een nieuwe eigenaar gekregen! De middag ervoor viel er zonlicht uit het kerkraam op het doek, dat was heel bijzonder, zegen van boven leek het wel.

Als je daar zo een paar dagen rondloopt en met veel mensen spreekt, krijg je ook veel vragen en (ik) nog meer ideeën. Ik wil op niet al te lange termijn: plantaardig verven, zo milieuvriendelijk mogelijk verven, zachtere tinten verven, en ja dat allemaal op katoen. Ik heb een planning voor mezelf gemaakt, en wil beginnen met een nieuw kleurenwiel.

We hebben allemaal de standaard rood-geel-blauwe wel eens geverfd:

Een van mijn eerste blogs ging erover, 22 juni 2010....:
https://www.verfvirus.nl/2010/06/kleurencirkel.html

Ik weet nog dat ik alles met een fotocamera maakte en over moest zetten met een kleine disc....

We deden toen een workshop met Katie Pasquini Masopust die ons leerde te denken in de 7 staps gradatie en daar kwam toen deze kleurencirkel uit:

Kleurencirkel van Katie Pasquini Masopust

Lees het nog maar eens na, 25 juli 2010... https://www.verfvirus.nl/2010/07/kleurencirkel.html

Maar de tijd is doorgegaan en ik heb zin in een ander kleurpalet, meer Sanzo Wada achtig, zoals we nu ook gebruiken bij Colorminds. Meer vergrijsd, meer in harmonie, meer zachtere tinten, meer van deze tijd misschien wel. Ik heb wat gebrainstormd en voorlopig kom ik op deze kleurencirkel uit:

En dat zou moeten resulteren in deze reeks:

Ik heb er zin in, ga alle kleuren uitproberen en de recepten hier delen. Daarna ga ik mijn basispagina's wat aanpassen. Want het verfproces verandert niet heel erg maar de verhoudingen wel! Ook om zo milieu vriendelijk mogelijk te verven! Wordt vervolgd!

Verfexperiment en exposeren met SewWhat?!

2026-05-11T13:41:09.900+02:00

Een jaar geleden vroeg een lieve vriendin of ik voor haar een 'golf' kon verven. Nou dat klinkt eenvoudiger dan het is, met reactieve verf die je niet opbrengt met een kwast maar in een bak wil verven.

Ik had het idee dat ik de stof wel in een vorm kon dwingen die op een golf uitkwam en dus begon ik te experimenteren, eerst in het platte vlak op tafel maar dat werd niet zo interessant. Toen maar eens kijken wat er gebeurt als ik de stof de verf op laat zuigen uit een bak:

Zoals je ziet heb ik er ook lijnen in gestikt in golf vorm. De verf zoekt zijn weg omhoog in de tijd (zeker 24 uur wachten...):

Het is heel spannend hoe ver de verf komt, hoeveel water er bij moet, soda eerst of soda later. Er zaten niet zo mooie bij...

En er zaten hele mooie bij:

In het klein:

En in het groot:

Geen golf maar wel een nieuwe serie horizonten (letterlijk), met hele mooie verfeffecten:

Wat ook weer nieuwe ideeën bij me opriep. Ze kwamen op een rijtje te liggen en als je de horizons op elkaar aan laat sluiten, krijg je pas echt een droomwereld:

De golf is verder weg dan gedacht maar het begin van een expositie lag voor me op de grond. Dit keer geen quilts, maar de lap zoals ie geverfd is met een enkel detail. Ik heb ze expositiewaardig gemaakt en hoop dat je ze komt bekijken!

Met onze 'experimentengroep' hebben we Kerk de Zwaan in Amersfoort gehuurd (in de winkelstraat en vlakbij de Sint Joriskerk, lokatie 9 op de kaart) om tijdens het Textielfestival iets nieuws en iets anders te laten zien. Dus kom vooral kijken wat er van mijn golf cq horizon serie geworden is!!

Naast deze blauwe horizon reeks is er ook werk van Suze Termaat, Rineke van Zeeburg, Gonny de Bekker en Pieternel Hol. En ik beloof je, we hebben ons uitgerekt zoals de naam al aangeeft, Five minds under stretch!

Kerk de Zwaan, Langestraat 61, Amersfoort

Sew What?! – Five Minds Under Stretch. Vijf makers. Vijf visies. Sew What?! is een textiel experimentengroep bestaande uit: Gonny de Bekker, Suze Termaat, Pieternel Hol, Rineke van Zeeburg en Nienke de Lange.

SewWhat?! en verfkatoen

2026-04-18T13:51:00.002+02:00

Ik hou van verven in zakjes. Het is de meest efficiënte manier om met verf om te gaan en tegelijk een van de minst belastende methodes. Met weinig water en weinig verspilling kun je toch heel mooie resultaten bereiken.

Het hele proces heb ik ooit al eens stap voor stap beschreven. In de basis werk ik nog steeds zo, al heb ik in de loop van de tijd een paar dingen aangepast. Zo warm ik de zakjes tegenwoordig vaak op in een metalen bak in de zon. En bij het spoelen werk ik heel gecontroleerd: eerst knijp ik de verf uit boven een bak met een lap erin. Die lap vangt de restverf op en blijft daar eigenlijk het hele jaar liggen.

Wie het proces nog eens rustig wil nalezen kan dat hier vinden:
https://www.verfvirus.nl/p/stofverven-met-procion-mx-van-3-naar-28.html

Voor wie het kort wil samenvatten, zo werk ik meestal:

Week de stof voor in soda.
In een emmer met soda-oplossing (ongeveer een halve zak keukensoda op 5 liter water). Deze emmer staat hier eigenlijk altijd klaar. Ik gooi hem niet weg maar blijf hem gewoon gebruiken. Tegenwoordig laat ik de stof er vaak 48 uur in liggen, zodat de soda goed in de vezels trekt. Korter kan ook, maar dit werkt voor mij het meest betrouwbaar.
Maak de verf aan.
Ik los 10 gram Procion MX of Drimarene-K op in 100 ml water en bewaar dat in een flesje. Voor een volle kleur gebruik ik ongeveer 20 ml verf voor een Fat Quarter.
In het zakje.
In een zakje gaat ongeveer 50 ml van de soda-oplossing, samen met de afgemeten verf.
Het effect ontstaat door wat je daarna doet.
Als je het zakje veel knijpt (zoals bij de roze stof), krijg je een vrij egaal resultaat. Laat je het zakje grotendeels met rust (zoals bij de groene), dan ontstaat er veel meer tekening. Minder soda-water gebruiken helpt ook als je meer structuur in de kleur wilt.

Onlangs vond ik een paar nieuwe stoffen om mee te experimenteren. Naast de poplin die ik al langer gebruik, kwam ik ook een mooie dunnere katoen tegen en een mengsel van linnen/viscose. Nieuwe stoffen uitproberen blijft altijd spannend, maar deze verfden verrassend mooi.

Suze probeerde de linnen/viscose meteen uit met haar breakdown-techniek, en dat leverde ook prachtige resultaten op.

En dat bracht ons op een idee.

Tijdens het Textielfestival gaan we de Amersfoortse Zwaan kerk huren voor een extra expositie met ons experimentencollectief SewWhat?!. In deze groep werken Suze, Pieternel, Gonny, Rineke en ik samen. We maken allemaal textielkunst, maar ieder op een heel eigen manier.

Dus kom vooral even kijken — ik kan nu al beloven dat er verrassende experimenten te zien zullen zijn.

Linksonder op de foto zie je bijvoorbeeld een nieuwe verftechniek waar ik afgelopen winter mee heb geëxperimenteerd. In de aanloop naar het festival ga ik daar de komende weken nog meer over bloggen.

Om de huur van de kerk mogelijk te maken, hebben we een kleine actie bedacht.

In onze zoektocht naar goede verfstoffen kwamen we namelijk prachtige katoen en linnen tegen. Daar maken we nu stofpakketjes van — ideaal als je zelf wilt verven.

Het voordeel:
je weet zeker dat je stof hebt die de verf goed opneemt. Geen polyester dus, maar natuurlijke stoffen die echt geschikt zijn om te verven. En als je wilt, geven we er ook graag een paar verftips bij ;-).

De pakketjes kosten €10 en bevatten één van de volgende opties:

• 2 meter poplin
• 3 meter dunne katoen
• 2 meter linnen/viscose

Allemaal stoffen die zich heel mooi laten verven.

Lijkt het je leuk om hiermee te experimenteren?
We maken een beperkte oplage. Stuur gerust een mailtje naar verfvirus@gmail.com, dan houden we een pakketje voor je apart.

We kijken uit naar het Textielfestival 2026, van 20 tot en met 23 mei in Amersfoort. De Amersfoortse Zwaan kerk is vlak bij de Sint Joriskerk en ligt in de winkelstraat!

Expositie Dubbelslag in Frame.de.galerie

2026-03-31T13:20:00.008+02:00

Er komt weer een Textielfestival aan en dat betekent dat we elkaar weer tegen gaan komen, daar verheug ik me op! Aankomende vrijdag start de eerste expositie, Dubbelslag, in https://www.frame-de-galerie.nl/:

Persbericht 𝘃𝗮𝗻 Frame.de.galerie

Wat is nu heerlijker om op Eerste Paasdag een mooie expositie te bezoeken, de kunstenaars te ontmoeten en over hun beweegredenen te horen én ook nog wat te drinken met de beroemde frame.de.taartjes? Niets toch?

Van 3 april tot en met 24 mei 2026 toont Frame.de.galerie de expositie Dubbelslag. Opening zondag 5 april 14.30 uur.

Speciaal voor het Textielfestival 2026 – sloegen twee toonaangevende textielinstituten de ‘draad’ ineen met de expositie 𝗗𝘂𝗯𝗯𝗲𝗹𝘀𝗹𝗮𝗴. Figuurlijk dan. Colorminds en Hawar tonen elk hun eigen werk maar gezamenlijk vormt het een verrassende, inspirerende expositie in Frame.de.galerie.

Colorminds is een groep van artquilters. Ze inspireren elkaar om steeds opnieuw werk van hoog niveau te creëren.

De quilts draaien om kleur: elk werk begint bij een zorgvuldig gekozen palet, nu gebaseerd op het Japanse kleurensysteem van Sanzo Wada.

Textielinstituut Hawar is een school, galerie en winkel. In deze expositie tonen we werk van kunstenaars die op uiteenlopende manieren verbonden zijn met Hawar. Hun bijdragen laten zien hoe rijk, divers en persoonlijk de wereld van textiel kan zijn.

Zie ook de website van Textiel Festival2026. (https://www.textielfestival.nl/)

Deze expositie is ook te bezoeken tijdens Kunstpalet033 van 9 tot en met 12 april 2026. Openingstijden zijn dan van 12.00 tot 17.00 uur.

Zie voor routes, plattegronden, deelnemers en verdere informatie: kunstpalet033.nl

_______________________________________________

In deze expositie tref je deze twee quilts van mij aan,, met handgeverfde stoffen, tussen veel ander mooi werk. Ik heb met deze werken het gevoel dat ik een juiste balans heb kunnen vinden in het kleurgebruik en dat komt misschien wel door het Sanzo Wada kleurpalet. Verrassend maar niet schreeuwerig. In balans. Kom maar kijken of je dat in werkelijkheid ook vind!

De komende vrijdagen/zaterdagen en zondagen van 13-17 uur is één van ons aanwezig in Frame.de.galerie, Kunstplein Cahen, Muuzrhuizen 104 in Amersfoort. Ik start aankomende vrijdag 3 april met de eerste 'galeriedienst', van harte welkom als je me eens wilt spreken over verftechnieken met minder milieu-impact, Sanzo Wada of onze quilts!

Duurzaam verven met reactieve verven

2026-03-18T11:26:00.841+01:00

De laatste tijd ben ik best veel aan het nadenken over hoe ik verf.

Niet alleen wat voor kleuren ik maak, maar ook hoeveel water ik gebruik, wat er wegspoelt en of dat eigenlijk nog wel past bij hoe ik wil werken. En eerlijk gezegd: dat wringt af en toe.

Vorig jaar zomer heb ik geprobeerd natuurlijk te verven op katoen. Maar het is mij niet intensief genoeg. En er komen veel hulpmaterialen bij die ook niet erg duurzaam zijn. Nog naast de lange tijden van (hoge) verhitting. Dus terug naar het oude nest, de reactieve verven.

Ik werk al lange tijd met reactieve verf — Procion, Drimarene, Tobasign — maar steeds vaker dacht ik: doe ik dit op de meest efficiente, minst milieu en mens belastende manier?

Voor buitenstaanders lijkt de verfspoeling het meest vervuilend maar in de praktijk zijn de hulpstoffen (soda, soda-ash, zout of tobafix etc) meer belastend dan het restant verfbad. En de hoeveelheid water die komt kijken bij het spoelen is ook een 'dingetje'. Kortom, veel knoppen om aan te draaien, veel uren over nagedacht, en nu ga ik mijn blog een beetje 'opnieuw' starten, waarbij ik zo omgevingsbewust mogelijk probeer te verven.

Minder water, meer kleur

Werken met low/weinig water technieken hebben allerlei voordelen
Dus:

geen grote verfbaden meer
geen emmers vol water
maar verf direct op de stof
en de hoeveelheid verf zeer nauwkeurig afmeten

In een zakje met heel weinig water of met een kwast, een spons, of gewoon door het heel geconcentreerd aan te brengen direct op de stof.

Waarom verft wol uitputtend en katoen niet?

Bij katoen (cellulose + reactieve verf) gebeurt de binding via chemische reactie met in een basisch milieu(soda ash). Maar een deel van de verf reageert met de vezel ✅en een ander deel hydrolyseert met water ❌ (en wordt dus “verlies”). Daardoor blijft er vaak kleur in het bad zitten. De verschillen op een rij:

Procion MX

vaak 60–80% opname (typisch)
restkleur blijft zichtbaar in bad
gevoeliger voor timing fouten
ideaal: 20–30°C
bij warmte → sneller stuk (hydrolyse)

Drimarene K

kan richting 80–95% opname
bad wordt duidelijk leger
beter bij:
zout + warmte
langere processen

houdt van 40–60°C
wordt daar juist efficiënter

➡️ Drimarene komt merkbaar dichter bij “wol-achtig/uitputtend” verven dan Procion MX

Even over die verschillende reactieve verven

Ik heb best wat getest de afgelopen jaren.

Procion MX

Blijft voor mij de meest “levendige”: reageert snel en geeft onverwachte kleurbreuken en is soms een beetje onvoorspelbaar (en dat vind ik juist fijn). Maar ik heb ondertussen ook geleerd dat de poedervorm (inhalatie issue) niet fijn werkt in de thuissituatie en dat de hechting net even iets minder is dan die van de Drimarene-K waardoor je meer moet spoelen.

Drimarene-K

Drimarene-K is gecoat, dwz dat de stof een granulaat is. Daardoor stuift het niet. En zoals ik schreef, de verf is krachtiger, de kleuren hechten beter aan de stof en dus heb je minder te spoelen. Maar het verfbad moet wat warmer om opname te optimaliseren en dat is ook een aandachtspunt.

Tobasign

Daar had ik even hoop op, als alternatief. En het is ook echt een fijne verf, want het is al vloeibaar dus geen poeders. Maar het uiteindelijke resultaat is netter, rustiger en evenwichtiger en daardoor minder spannend. Bovendien is de geadviseerde TobaFix (die werkt als een soort soda-ash maar dan zwaarder geconcentreerd) onduidelijk van chemische structuur, en daardoor ook niet zomaar door mij aan te bevelen.

Hoe duurzaam te verven met Procion MX / Drimarene-K / Tobasign

Dus, wat te doen met al deze informatie. Ik heb er een paar duurzeemheidslessen uitgetrokken:

1. Precies afmeten - Ik ga mijn systeem van 20 ml. verf (10 gr/100 ml) op 1 Fat Quarter (50x50 cm) katoen verfijnen. En ga met jullie delen of dit goed of teveel is. Want in alle eerlijkheid is dit gebaseerd op Procion MX, en verft Drimarene-K efficienter en dus heb je er minder van nodig. En minder nodig, is minder kans op hydrolyse is minder vervuiling van het spoelwater.

2. Weinig water - Ik ga voor low water immersion, weinig water toepassingen. Dus of in een zakje of met een kwast opbrengen. Ik deed dat al graag want je verf wordt daardoor ook grilliger opgenomen.

3. Soda later - Wel heb ik geleerd dat je de soda niet te vroeg toe moet voegen, want onder invloed van soda/basisch begint de verf te hydrolyseren en zodra dat gebeurt hecht het niet meer op de stof. Dus eerst de verf zn weg laten zoeken en na een half uur of langer pas de soda aanbrengen.

4. Geen zout - Zout laat ik weg, dat is eigenlijk alleen bedoeld om de verf naar de stof te jagen omdat het de verf 'actief' houdt. Maar als je weinig water gebruikt, is dit onnodig en zeker ook in het perspectief van belasting het eerste wat je kunt laten vallen.

5. Warm en lang - Ik zorg voor een warme omgeving en geef de verf en de stof lange tijd om te hechten. Zeg meer dan 24 uur.

En tot slot...

Wat te doen met het restbad

1.Hergebruiken - het restbad valt her te gebruiken. Wel voor muddy tonen, en misschien moet je nog wat verf toevoegen. Ik ga vanaf nu alle restbaden die ik uitknijp voor ik ga spoelen in een bak met een lap gooien. Aan het eind van de zomer zal ik het resultaat met jullie delen!

2. Neutraliseren - als ik toch een bad weg wil gooien in het riool waar soda in zit, dan voeg ik azijn toe, een flinke scheut, dat neutraliseert het basische en dat is echt belangrijk voor bodem/riolering.

3. Verdampen - als ik de kans krijg en de zon schijnt dan laat ik verfbaden opdrogen in de zon, wat resteert is klein volume afval.

Hoe nu verder...

Nou best een hele rij goede voornemens. Maar als ik mensen inspireer om te gaan verven, wil ik dat wel zo bewust mogelijk doen. De komende maanden kunnen jullie mij dus weer volgen!

En om mijn leven en dat van jullie wat makkelijker te maken heb ik mijn goede voornemens als aktiepunten in een Atelier checklist gezet, die je hier kunt downloaden:

Klik hier

Ik ben van plan om daarbij ook te gaan filmen, dus wil je niks missen, volg dan:

https://www.youtube.com/@verfvirus

En wil je via mail op de hoogte blijven, via de knop rechtsboven of via de link hier onder kun je je aanmelden voor de blogposts die je dan ontvangt per mail (via Substack)

https://substack.com/@verfvirus

Een expositie, een video en twee artquilts

2026-03-12T19:21:00.011+01:00

Van al die handgeverfde lappen, willen we natuurlijk wel iets maken. Vaak gebeurt dat voor Colorminds, de artquilt groep waar ik lid van ben. We dagen elkaar sinds 2 jaar uit met kleurpaletten van de japanse kleurentheoreticus Sanzo Wada. Heel interessant om meer over te lezen!

Sanzo Wada (1883–1967) was een Japanse kunstenaar en kleuronderzoeker die vooral bekend werd door zijn systematische studie naar harmonieuze kleurcombinaties. In de jaren 1930 publiceerde hij een reeks kleurstudies waarin honderden zorgvuldig samengestelde paletten werden gepresenteerd, bedoeld als praktische gids voor ontwerpers in kunst, mode, interieur en textiel. Wada baseerde zijn combinaties op observaties uit natuur, cultuur en traditionele Japanse esthetiek, en combineerde intuïtieve kleurgevoeligheid met een bijna wetenschappelijke ordening van tinten. Zijn werk is later wereldwijd bekend geworden door het boek A Dictionary of Color Combinations en wordt nog steeds gebruikt door ontwerpers en kunstenaars die op zoek zijn naar verrassende maar uitgebalanceerde kleurpaletten.

Het is altijd weer een puzzel of we de kleuren uit het palet ook kunnen vinden in het reguliere stoffencircuit, inmiddels weten we dat in de Grunge collectie van moda vaak wel een kleur zit die er heel dicht bij komt.

Maar vaak is dat toch mijn eer te na, en komen de verfpotten op tafel, met vriendin Suze experimenteren we dan net zo lang tot we m hebben. Kleuren als mint, of groengeel zijn niet zo makkelijk te verven vanuit de basiskleuren rood, geel en blauw, maar ook donkerbruin is lastiger dan je denkt! Ik zal later deze recepten nog eens delen!

Uiteindelijk, in de mix, komen we er altijd wel uit. Ik heb een video gemaakt hoe daar een artuilt van gemaakt is. Na het Textielfestival wil ik weer meer verfvideo's gaan maken dus ik wilde even oefenen.

In het laatste beeld lees je dat we weer gaan exposeren, en wel van 3 april t/m 24 mei 2026 in Frame.de.Galerie in Amersfoort. Elke vrijdag, zaterdag en zondag van 13-17 uur.

Deze twee quilts hangen daar ook samen met nog 14 anderen plus werk van de kunstenaars van Hawar. een echte 'Dubbelslag'. Welkom!

Sneeuwverven of verven met sneeuw, het kan weer

2026-01-04T10:49:00.007+01:00

Yeah, het jaar is pas net begonnen en we kunnen al sneeuwverven, of verven met sneeuw, of eigenlijk, sneeuw gebruiken om de verf druppelgewijs op de stof te krijgen ;-).

En aangezien er steeds weer nieuwe mensen zijn die willen leren sneeuwverven, deel ik nog een keertje mn Pro-tips. En ja er zijn veel wegen naar Rome maar ook veel wegen die niet bij Rome uitkomen dus ach, laat ik mijn route delen.

Ik week stukken 100% katoen stof voor in lauwwarm water met een sodaoplossing (2 eetlepels op 3 liter water). Wring de lappen uit en leg ze onderin bloempotjes. Ook onderin het opvangemmertje leg ik een uitgewrongen lap.

Dit keer heb ik er een al een gekleurde lap bij, voor de lol van het kijken wat dat weer doet.

Mijn favoriete methode is om vooraf de verfpoeders te mengen, je hebt dan iets meer grip op de kleur, zo wil ik nu graag veel oranje er in, en ik probeer ook een puur zwarte (die blauwig zal worden overigens want eigenlijk is de Drimarene-K zwart een diepdiepblauwe kleur)

Okok, er zijn plekken waar meer ligt maar je hebt niet heel veel nodig EN je hoeft het niet aan te stampen. Ik zie soms mensen de potten afvullen, daarmee veroorzaak je zoveel smeltwater dat je de verf er net zo hard weer uit spoelt. Onthou dat de verf het koud heeft, geen zin heeft om te hechten. En ja dan zakt ie verder naar beneden. Dus een handjevol sneeuw losjes er op is genoeg.

En dan zie ik ook dat mensen de potten buiten laten staan vanwege het risico op verfvlekken. Doe het toich maar wel, zet ze in een waterdichte curverbox en haal ze naar binnen. Want smelten gaat buiten niet lukken ook al is het net boven nul, en belangrijker, de verf gaat pas hechten als ie op kamertemperatuur is.

Dus alles naar binnen gehaald en wachten maar, niet eerder dan morgenochtend zal ik het uitspoelen. De kou moet er echt uit zijn en de verf moet de kans hebben gekregen te hechten!

Meekrap op katoen - de resultaten

2025-08-21T09:32:00.013+02:00

En daar begon het grote wachten. OK, ik hou dat geen 48 uur vol. Ik had het bad al mooi zien veranderen door af en toe te roeren (in het begin een uur op 70 graden, dit keer in de weckketel dus geen issues), en daarna laten afkoelen in de pan. Maar na 27 uur was het geduld op.

Op facebook kreeg ik al de tip van Kalk toevoegen en PH verlagen (soda) (super leuk hoe mensen meedenken en mee kijken!). Ik wilde dat pas achteraf, zodat ik ook zou weten wat de kleur was zonder deze ingredienten.

Dus gisteravond drie badjes aangemaakt met warm water, de eerste met een theelepel gebluste kalk, de tweede met een theelepel soda en de derde een nog bewaard ijzersulfaat bad van de wouw.

Ervoor de ketel met het origineel, je ziet de kleurveranderingen vrij snel. Na 5 minuten alles uitgespoeld. Dat uitspoelen is trouwens een heerlijkheid, er komt amper iets nog vanaf na al deze stappen!

Met ijzer werd het donkerder/bruiner en dat had ik ook verwacht. Maar de kalk vond ik verrassend, een soort leverkleur. En de soda verlevendigde de kleur enorm. Blijft de vraag wat het verschil is tussen nr 1 en 2. Nou de eerste heb ik met aluin voorgebeitst en de tweede met die aluminiumacetaat die ik 3 blogs eerder maakte. Ik weet het niet, ik zie niet zo heel veel verschil, al lijkt het iets helderder/lichter. Niet echt de moeite waard wat mij betreft.

Ik vind het heel leuk aan natuurlijk verven dat je de kleur achteraf nog kunt beinvloeden met nabeitsen. Daar kun je natuurlijk mee spelen!

Ik zit te peinzen of het me zou lukken de vierde artquilt voor de groep Colorminds in het Sanzo Wada kleurenpalet roze oranje bruin, natuurlijk te verven. Zou wel gaaf zijn he? Eerst de oranje maar eens proberen, dus meer geel erbij.

Verven met meekrap op katoen

2025-08-19T20:09:00.016+02:00

Even een kleine update wat ik onderhand te weten ben gekomen voor wat betreft verven op katoen uit de boeken en van internet:

1. op katoen verft het beste wouw (geel) meekrap (rood) en wede of indigo (blauw). Mijn idee was, als ik die drie kleuren goed kan verven, kan ik daarna misschien wel een pyramide maken waarin ik de kleuren mix. Zo dan weten jullie mijn horizon!

2. katoen is een lastige vezel, en daarom moet je veel aandacht besteden aan de voorbeitsen. Allereerst liefst gekookt met zeep wassen, daarna een taninebad (ik gebruik daarvoor knoppergal) en daarna een aluinbad. Ik heb me uit laten leggen dat dat na elkaar moet omdat als ze tegelijk in de voorbeits gaan, ze met elkaar gaan reageren, en het is juist bedoeld als brug naar de cellulosevezel

Tannine hecht zich goed aan cellulosevezels en vormt als het ware een ankerlaag.
Aluin (aluminiumzout) bindt zich veel beter aan tannine dan rechtstreeks aan cellulose.

Als je ze tegelijk toevoegt, slaan ze neer in het water

Tannine + aluin reageren met elkaar → vormen aluminiumtannaat, een vaste stof die neerslaat.Dat gebeurt dan grotendeels in het bad in plaats van ín de vezel. Het resultaat: veel minder beits in de stof, grauwere of zwakkere kleuren.

3. Geef alles de tijd, en let op de temperatuur... de baden moeten meestal niet koken maar goed warm zijn. En nu wil ik verven met Meekrap en lijkt alles nog meer in een 'Slow dye' proces te komen.

Ik heb trouwens nog een goed boek in de kast gevonden die zich ook concentreet op plantaardige stoffen:

Ik vind het heel verhelderend dat ik me nu concentreer op katoen. Want het aanbod in wol verf boeken is groot maar is echt een ander proces, vnl zuur ipv. basisch bijvoorbeeld....

Goed, Meekrap dus. Het SlowFlow proces zoals ik het nu al noem, begint met de meekrapwortel een nacht over te laten weken in water.

Dan de voorgewassen stof een uur op 50 gr in een 5 liter water bad met 10 gram knoppergal (oh ja, ik praat vanaf nu steeds over 100 gram stof, wat gelijk staat aan ca 3 Fat Quarters). Ik sla 12 knoppergallen kapot, dat is ongeveer 40 gram maar deze zijn dan ook vers ;-). Even kort uitspoelen. (zie uitleg hierboven, wat los zit, zorgt voor vervuiling van je kleur later).

Vervolgens een uur in een 5 liter bad met 15 gr aluin (3 theelepels). Ook niet te heet 60-70 gr. Ik zoek nog een kookthermometer met alarm, maar vooruit 😁. Af laten koelen en ook weer kort uitspoelen.

Je begrijpt, we zijn nu een halve dag verder...

Dan gaat er koud water in de weckketel, want meekrap mag beslist niet boven de 70 graden uit komen, want dan slaat ie om naar bruin. Dat stond in alle drie de boeken dus dat is waar 😛.

De katoen natgemaakt en in het koude water gedaan. Ik heb het in de pan op laten warmen, dat schijnt goed voor de kleur te zijn. Bij 70 graden staat het verfbad nu aan voor 2 uur. En daarna laat ik het 24, liefst 48 uur in de pan staan en afkoelen.

Na een uur ziet het er al veelbelovend uit, en nee ik zal niks doen en over 48 uur vertellen of het mooi geworden is...

Ik ben van plan, als ik de ideale recepturen voor katoen heb gevonden, ze te bundelen in een PDF, die dan te downloaden is. Dus doe geen moeite mee te schrijven ;-) dit zijn allemaal nog experimenten waarbij het vooral leuk is om over mijn schouder mee te kijken!

Dit zijn de Meekrap strengen wol die ik eerder verfde (https://www.verfvirus.nl/2020/09/plantaardig-verven-met-meekrap-8.html) met zelfgekweekte meekrap trouwens. Ik denk niet dat ik die diepte op katoen ga krijgen maar toch hou ik vol, ik wil weten hoe ver ik kan komen!

Wouw op katoen - aluin en soda apart

2025-08-18T12:57:00.020+02:00

Het was een heel proces gisteren om zelf aluminiumacetaat te maken en ik vond de resultaten niet heel bijzonder. Dus maar eens overnieuw begonnen en de aluin en soda apart toegevoegd. En dit keer de stof toch maar van te voren gewassen (tip via facebook, met dank!).

🌿 Recept: Wouw op katoen (met knoppergal + aluin)

1. Materialen

100 g katoen (voorgewassen) (3FQers)
Knoppergalpoeder: 6 g (≈ 6% WOF*)
Alaun (kaliumaluminiumsulfaat): 15 g (≈ 15% WOF)
Wouw (gedroogd blad/stengel/bloemen): 20–30 g
Soda (natriumcarbonaat): 10 g
Water (ca. 5 liter per bad)

*WOF = Weight of Fibre (gewicht droge stof)

2. Voorbeitsen

Stap A – Tannine (knoppergal)

Los 6 g knoppergal op in ± 5 liter warm water (40–50 °C).
Voeg katoen toe en laat 1 uur trekken. Af en toe roeren.
Laten afkoelen in het bad, uitknijpen.

Stap B – Aluin

Los 15 g aluin op in ± 5 liter water (50–60 °C).
Voeg de getannineerde katoen toe en beits 1 uur bij 50–60 °C.
Laten afkoelen in het bad, uitknijpen.
Kort naspoelen, klaar voor verven.

3. Wouwbad maken

Weeg 20–30 g gedroogde wouw.
Week 1 uur in ± 5 liter water.
Verwarm tot 80 °C, laat 1 uur trekken (niet koken).
Zeef de plantenresten eruit. (of gebruik een waszakje)
Voeg 10 g soda toe → pH 8–9 → het bad wordt helder geel.

4. Verven

Voeg de voorgebeitste katoen toe.
Houd 45–60 min bij 60–70 °C.
Af en toe keren.
Laten afkoelen in het bad.

5. Nabehandeling

Goed uitspoelen tot het water helder is.
Drogen uit direct zonlicht.
Met een korte nabeits van 1% ijzersulfaat (aparte stap) kun je het naar olijf/mosgroen trekken.

Mijn resultaten

Tot zover de theorie, ik heb alle stappen doorlopen en het verfbad een nacht over laten staan. De resultaten zijn beter en leuk om het met ijzersulfaat na te beitsen (5 minuten in lauwwarm water)

Links de kleur van gisteren, in het midden en rechts de nieuwe kleuren van vandaag

Nu ik vrij snel, door onderdompeling in ijzersulfaat een andere kleur eroverheen kan krijgen, kon ik het niet laten om het derde lapje in vieren te scheuren en met twee alvast te gaan spelen.

Gevouwen in een ster en afgeklemd, kort in het ijzersulfaat water, levert een leuk resultaat op. Ik heb het in twee keer gedaan, dus nog een tweede dip met de punt afgeklemd:

Ik begin wat gevoel te krijgen bij het verven van katoen. Onderhand tijd voor een ander verfbad. Ik vervolg mijn zoektocht!

Stap 2 - Tweede voorbeits voor katoen - Aluminiumacetaat maken uit aluin en soda-ash

2025-08-17T15:12:00.010+02:00

Zoals gezegd kregen mijn 3 FQs gisteren een tanninebad die ze al licht beige kleurt overigens:

Veel planten bevatten kleurstoffen die alleen goed binden via een aluminiumbrug op cellulose. Zonder goede tannine + aluminiumvoorbeits vervagen deze kleuren snel of worden dof. Dit proces is vooral nuttig bij heldere kleuren (geel, rood, groen), waar lichtechtheid anders een probleem is. Daarom verdiep ik me nu in de tweede ronde voorbeits (ja niemand zei dat dit makkelijker was dan de reactieve verven maar wel duurzamer!).

In het boek van Babs wordt al geschreven over een tweede bad met aluin en soda. Dat is een optie maar op youtube kwam ik geregeld Aluminiumacetaat tegen als tweede voorbeits. Helaas zie ik niet dat het ergens te koop is in Nederland.

Aluminium acetate is een andere aluminiumverbinding dan aluin, en in de natuurlijke verfwereld wordt het vaak gezien als de “luxe-mordant” voor cellulosevezels zoals katoen en linnen.

💡 Gebruik in de praktijk

Aluminium acetate wordt vaak in een koud bad gebruikt (30–40 °C is genoeg) en heeft een korte behandeltijd.
Je hebt maar weinig nodig (meestal 5–8% van het droge gewicht van de stof).
Na het morderen wordt de stof meestal kort gewassen in een waskalk- of soda-ash-bad om overtollige en losse aluminiumionen te neutraliseren, anders kunnen ze de kleur aantasten.

En het mooie is je kunt het zelf maken:

Aluminiumacetaat maken uit aluin en soda-ash

Benodigdheden (voor ±1 liter 10% oplossing)

50 g aluin
25 g soda-ash (natriumcarbonaat, Na₂CO₃) – te koop bij drogist of webshops voor verf/textiel
1 liter heet water
Een glazen of plastic pot (geen metaal!)
Houten of kunststof roerstaaf

Werkwijze

Los de aluin op
1. Doe 50 g aluin in ±500 ml heet water (niet kokend) en roer tot het volledig is opgelost.
Los de soda-ash op
1. Doe 25 g soda-ash in een aparte kan met ±500 ml heet water. Roer tot het helder is.
Meng de oplossingen
1. Giet langzaam de soda-ash-oplossing bij de aluinoplossing, niet andersom.
2. Er zal een troebel, melkachtig neerslag ontstaan: dat is aluminiumhydroxide.
Zet om naar acetaat
1. Laat het mengsel minstens 24 uur staan, af en toe roeren.
2. Door de reactie met de sulfaten en het carbonaat vormt zich aluminiumacetaat in de vloeistof.
Decanteer

Giet de heldere vloeistof voorzichtig af van eventueel bezinksel. Of zuig het er af met een pipetje.
De heldere vloeistof is je aluminiumacetaat-oplossing, klaar voor gebruik als mordant voor katoen en linnen.

💡 Tip: Dit mengsel is het krachtigst als je het binnen een paar dagen gebruikt. Je kunt het wel bewaren in een afgesloten pot, maar het verliest langzaam effect.

Dit alles uitgezocht hebbende, vervolg ik mijn verfexperiment. en liet de 3 FQ's in de lauwe aluminiumacetaatbad weken:

Stap 2 – Aluminiumacetaatbad

Doel: aluminiumionen hechten aan de tanninerijke vezel, als brug naar de kleurstof.

Bereid een aluminiumacetaatbad (5–8% DGV) in lauw water (30–40 °C).
Leg de natte, getannineerde stof in het bad.
Laat 30–60 min. weken, af en toe roeren.
Haal de stof eruit, laat kort uitlekken.

Stap 3 – Neutraliseren

Doel: losse, niet-gebonden aluminiumionen verwijderen zodat ze de kleur niet beïnvloeden.

Maak een apart bad met 2 g waskalk of 5 g soda-ash per liter water.
Laat de stof hierin 5–10 min. weken, af en toe roeren.
Spoel kort uit.

💡 Waarom dit zo goed werkt:

Tannine bindt stevig aan cellulosevezels.
Aluminiumacetaat bindt beter en schoner aan tannine dan aluin, vooral op katoen.
Deze combinatie levert diepere kleuren én hogere lichtechtheid dan één van beide alleen.

Tot zover de theorie. Maar deze beginneling in het plantaardig katoen verven, had eerst nog beter moeten lezen. Want terwijl ik bezig was met geel (Wouw), leek het me leuk om 1 van de drie lappen te oververven met cochenille om oranje te krijgen. En dan zie je dat ik echt de tijd moet nemen, want het basische van de aluminiumacetaat en de waskalk was slecht voor Cochenille, wat ook geen plantaardige verf is maar een luis dus dierlijk! Daarvoor had ik beter azijn kunnen gebruiken. En niet het bluskalk bad. Afijn. De eerste drie lappen zijn klaar en ik ben verre van tevreden.

Maar de volgende lappen liggen alweer in de week! En dit keer heb ik een printje naast de pan liggen voor alle stappen.

Stap 1 - Knoppergal-tanninebad voor katoen

2025-08-15T12:37:00.006+02:00

Gisteren schreef ik al dat ik verse knoppergallen had verzameld. Dat betekent alvast 1 ding, dat ik het drievoudige van gedroogd nodig heb #notetomyself.

De bronnen die ik geraadpleegd heb, doen vaak nog een voorwas met een neutrale zeep (100 gram stof, met een druppel synthrapol/zeep, 30-45 min op 60-80 graden) of bijv voorweken 12 in een bad met zeepwater. Maar aangezien ik PFD (prepared for dyeing) katoen in huis heb, sla ik stap 0 even over (de voorwas).

Dan stap 1, ik wil drie fat quarters (50x50 cm) verven dus eerst maar wegen, 3 FQ is 50 cm katoen van 150 cm breed. Een FQ weegt 31 gr dus met een halve meter stof zit ik op 93 gram en de meeste verfrecepten zijn gebaseerd op 100 gram droge stof, is dat even boffen.

Weegschalen die in huis zijn, even getest, lijken aardig overeen te komen.

🌿 Recept Beits 1: Knoppergal-tanninebad voor katoen

Benodigdheden (voor ±100 g droge stof)

10–15 g knoppergal (gedroogd en grof gemalen of gestampt) Heb je alleen verse, dan 3x deze hoeveelheid
2 liter water
Emaille, roestvrijstalen of geëmailleerde pan (of een rijstkoker die je voor dit doel apart houdt)
Houten lepel of roestvrijstalen roerstaaf
Evt een wasnetje om de materialen in te doen als 'theezakje'

Stap 1 – Extract maken

Maal of stamp de knoppergal grof zodat het oppervlak groter wordt.
Breng 2 liter water aan de kook, voeg de knoppergal toe.
Laat 45–60 minuten zachtjes koken (niet te hard borrelen).
Laat het mengsel afkoelen tot lauw en zeef de vaste stukken eruit. (of doe de knoppergallen in een wasnetje of pantykousje en gebruik dat als theezakje)

Stap 2 – Stof behandelen

Maak de katoen goed nat in schoon water.
Doe de natte stof in het lauwe tannine-extract.
Laat 1–2 uur trekken, roer regelmatig voor gelijkmatige opname. (ik las in andere boeken 8-12 uur erin, kortom, hier kun je mee spelen)
Je kunt ook het bad 30–40 minuten licht verwarmen (±40 °C) voor snellere opname (makkelijk in een rijstkoker)

Stap 3 – Spoelen en drogen

Haal de stof uit het bad, knijp overtollig vocht uit.
Spoel kort in lauw water (niet te lang, je wilt tannineverlies voorkomen).
Droog aan de lucht, uit direct zonlicht! Of ga verder met de volgende beits, daarover morgen meer.

Mijn proces:

Om de knoppergallen te wegen, gebruik ik een bakje, vergeet niet je weegschaal via Tare weer op nul te zetten anders weeg je het bakje ook mee:

Een knoppergal blijkt zo'n 3 gram te wegen, dus ik heb er een stuk of 12 nodig (3-voudige, want vers al zien ze er gedroogd uit, liggen misschien al een tijdje op de grond?)

Vervolgens met een hamer stuk slaan, zodat het oppervlak waar de tannine uit kan komen groter wordt:

En tot slot water aan de kook gebracht. Ik haal de verf-rijstkoker weer uit de kast, dat bevalt me prima en dan hoef ik geen aparte pannenset aan te houden. Knoppergal erin, en pruttelen maar, ik hou een uur aan voor nu.

Dankzij de tannine wordt de kleur dieper en de lichtechtheid beter, vooral op cellulosevezels. En omdat cellulosevezels nou eenmaal weerbarstig zijn, volgt morgen een tweede beits. Die we ook zelf gaan maken. Stay tuned!

💡 Tip: Het tanninebad kun je soms nog een tweede keer gebruiken, maar voeg dan ⅓ nieuwe knoppergal toe voor voldoende sterkte.

Plantaardig verven op katoen - het begin

2025-08-14T09:10:00.011+02:00

Langere tijd ben ik al aan het broeden op het verven van plantaardige vezels (lees katoen en linnen) met natuurlijke verf. De meeste boeken gaan over wol en zijde en dat is een makkelijker materiaal dan het weerbarstige katoen of linnen. Toch begint het te gloren en dat komt ook door een oud en een nieuw boek die ik uitgebreid bestudeerd heb, beide in het duits. De eerste vond ik tijdens mijn vakantie in een museum: Naturfarben van Babs Behan:

Zij behandelt meerdere natuurlijke verven en ook meerdere stoffen. Haar resultaten zien er goed uit, ook op katoen en linnen.

En dan heb ik dit oude boekje nog gevonden in de kast. Batiken mit naturfarben van Edda Reichert. Batik vind vaak plaats op katoen (omdat het minder kwetsbaar is dan zijdevezels). Gezien de aard van de batik was, kan het verfbad dan niet meer koken ivm. de was die je er anders uit kookt, dus het verven moet op lage temperaturen. Kijk ook dat heeft mijn aandacht.

Want ik ben op een missie, duurzaam natuurlijk verven zonder belastende chemicaliën en bij voorkeur op lagere temperaturen. De helaas veel te vroeg overleden Joke Blokland zei het al, kook toch niet alles op 100 graden, je kookt de verfkleuren stuk. 70/80 is voor het meeste goed genoeg.
We gaan het uitproberen.

Ondertussen liggen er onder de eikenbomen in de straat weer galappels en knoppergallen. Ik ben maar vast aan het verzamelen geslagen. Het kan nu in de hitte ook nog drogen. Maar vers zijn ze ook te gebruiken met een factor 3 (3x zoveel als gedroogd) las ik.

Eerder kleurde ik al eens wollen garens met knoppergallen en ijzer

https://www.verfvirus.nl/2020/10/plantaardig-verven-met-galappels.html

En ja knoppergal is te gebruiken als kleurstof, ook op katoen Maar belangrijker in dit geval, het is een goede voorbeits (tannine) voor de katoen (of linnen), zodat de kleuren beter pakken en licht echter zijn.

Ik ga mijn tanninebad klaar maken en morgen het recept delen!

Spoelen maar.... (hoe het verder ging)

2024-10-01T20:25:00.010+02:00

Afgelopen zaterdag was ik gastspreker tijdens de Meet & Greet Modern Quiltdag van het Quiltersgilde in Nijkerk. Het ging over kleur, natuurlijk :-)

en in het bijzonder over kleur waardes.

Ter plekke wilde ik iedereen graag laten zien dat het echt niet zoveel geknoei is, dat verven in zakjes. En je kunt er een zeven staps gradatie mee bereiken die met commerciële stoffen soms lastig te vinden is (al was het me wel gelukt samen met Ineke van Quiltkompas om een grijze gradatietool in grunges te maken!)

Maar terug naar het verven. Alles liep gesmeerd, en ik kan jullie gerust stellen, de zakjes hebben niet gelekt. Ik had niet zoveel tijd dus pas na drie dagen kon ik ze uit spoelen. Dat is helemaal niet erg, dat scheelt vaak enorm veel extra spoelen. Want de soda en de verf krijgen zo fijn de tijd om met elkaar te reageren! Kijk daar liggen ze klaar:

Hier komen de spoelstappen, want dat moest ik een beetje afraffelen in de zaal ;-).

Ik begin met de lichtste, die is echt nagenoeg klaar maar je wilt de soda er nog uit hebben. Soda verkleurt nl. geel als je het strijkt dus huphup onder de koude kraan:

Zie je dat je daar snel klaar mee bent? Ondertussen haal ik een emmer heet water uit de kraan, het heetste wat haalbaar is, en gooi daar een theelepel (Inderdaad zo weinig!) Vanish Oxy Action bij. En ja, de roze, niet de witte want die bleekt....

Even goed oplossen en dan kan de eerste erin:

Dan de tweede uitspoelen, ook hier valt de schade flink mee evenals met de derde.

Nauwelijks spoelen nodig, zo de hete emmer in

Je ziet dat het hete water ook bijna schoon blijft met die eerste drie. Bleef het maar zo'n feest ;-), vanaf lapje nummer vier wordt het spoelen wel belangrijk:

Ik spoel net zolang koud tot het ergste eraf is en ik nog lichtblauw water overhoudt.

Dan haal ik de lichtste uit de hete emmer en doe deze 'bloedende lap' in het hete sopwater:

Als dit een paar minuten heeft staan weken (af en toe even lekker in knijpen) dan is het wel goed en spoel ik de lappen opnieuw koud uit:

De schade aan de wastafel is nihil, zoals je ziet. Al doe ik dit natuurlijk bij een oude wastafel in een hoekje op zolder en niet in een gloednieuw wastafelmeubel....Mocht het toch een keer fout gaan, bijv. op die geschilderde achterwand, dan is het eenvoudig weg te bleken.

De lichte lappen zijn zomaar klaar, zie dat water is in de eerste ronde nog schoon.

Dat ligt iets anders voor de donkere lappen, die moet ik nog een keer in het hete water spoelen en dan weer koud. Nou komt dat ook omdat dit donkerblauw is, een zeer krachtig kleur!

(Onthou dat je steeds Koud - Heet - Koud afwisselt. En indien nodig, nog een keer Heet - Koud)

Als na de tweede keer spoelen het water deze kleur heeft, is het mij goed genoeg. De restverf centrifugeer je er ook nog uit tenslotte.

Dat zilveren bakje is mijn laatste check, daar staat nagenoeg schoon water in, dus ik ben klaar.

Een oude luier op de strijkplank als checklap, en ik strijk de lappen droog:

Ik mag geen verkleuring op de witte lap zien anders moet ik opnieuw gaan spoelen.

Maar vandaag is het helemaal goed gegaan, het heeft de tijd gekregen en ik heb voldoende soda gebruikt:

Morgen zal ik bij daglicht nog een betere foto maken!

Verven met Batikverf (Schjerning en Tobasign)

2024-02-13T09:19:00.008+01:00

Veel experimenten op dit blog zijn gedaan met Procion MX of Drimarene-K. Beide verfsoorten in poedervorm (Drimarene is nog wel gecoat om stuiven te voorkomen). En beide steeds lastiger te verkrijgen in Nederland. Toen ik Christel van Textielverf en meer op facebook zag verven met batikverf Schjerning, wilde ik dat ook zelf graag proberen. Want zij verkoopt er een fixatiemiddel bij wat gewoon in poedervorm is. Interessant!

De verpakking van de Schjerning verf geeft aan 1000 gram zout in 10 liter water plus 200 gram fixatiepoeder plus 100 ml verf.Dat is natuurlijk voor een heel kledingstuk en ik wil katoenen lapjes van 50x50 cm gaan verven, dus eerst maar eens omgerekend dat dat per liter water 100 gram zout en 20 gram fixatiepoeder is. Dit klaar gemaakt. De stof voorgeweekt in water. En de tafel klaargemaakt met een knoeibak, een potje om een zakje in te hangen en de bruine Schjerning verf en een pipetje.

In een zakje gaat 100 ml. van de fixatieoplossing.

En dan de hoeveelheid verf volgens schema voor gradaties:

Zakje 1: 1 ml

Zakje 2: 2 ml

Zakje 3: 5 ml

Zakje 4: 10 ml

Zakje 5: 20 ml

(En oh ja, om een echt lichte te krijgen nog eentje erbij met een paar druppels.)

Uitgewrongen natte lap gaat bij de verfoplossing in het zakje

Even kneden... en dan dichtknopen en in een bak laten batchen. Ik heb het nog even verwarmd want het is koud in huis. Daarna 24 uur laten staan.

Ik had ook nog Tobasign in huis, ook batikverf, ik heb dat gelijk ook even uitgeprobeerd met dezelfde fixatieoplossing, steenrood is de kleur:

En dan begint het leukste stuk, strijken! Gelukkig geeft deze vorm ook hele mooie handverfpatronen:

Blij met mn stapeltjes! En het fixeermiddel werkt dus ook met die andere bekende batikverf, Tobasign.

Bij daglicht nog even vergelijkend waren onderzoek naast de 5 staps gradatie van Drimarene-K. Vergelijkbaar en dat is handig want dan kan ik de recepten blijven gebruiken die ik al ken. En geen poeders wat echt fijn en veel minder troeperig is!

Dit fixeermiddels is prima, ik hoefde niet veel na te spoelen dus de verf had optimaal gereageerd met de stof. Leuk om verder mee te gaan experimenteren deze zomer!

Schjerning verf en fixeermiddel zijn o.a. hier te koop:
https://textielverfenmeer.nl/product-categorie/schjerning-batik-textielverf/

Op tafel gradatie lappen verven - van licht naar donker

2024-01-26T17:41:00.011+01:00

Vandaag wilden we grote lappen verven in het nieuw gekozen kleurpalet voor Colorminds:

Dit is een oud kleurensysteem uit Japan, Sanzo Wada genaamd.

Wada was een vooraanstaand kleurentheoreticus en creëerde een van de eerste systematische benaderingen van kleur in Japan, gepubliceerd in de elfdelige reeks Kleurenschema's 配色総鑑 in 1934. Hier kun je er meer over lezen:

https://www.cursuswp.com/sanzo-wada-japans-boek-kleurencombinaties-dictionary-color-combinations/

In de grunge stoffen vonden we de goede kleuren al. Maar ik wilde toch ook nog wel een keer uitgebreid verven met Suze! We besloten gradatielappen te maken, op tafel, volgens de methode van Ann Johnston (althans, bij haar zag ik het voor het eerst op video). Hiervoor een groot zijde spanraam op tafel gelegd, met dik landbouwplastic over de randen. Vastgeklemd maakt dat een mooie 'bak'. Het wordt tenslotte wel nat maar niet zo nat dat het er over heen loopt. Twee vuilniszakken onderop zodat we de lappen ook makkelijk op konden rollen om te 'batchen':

De katoen vooraf in sodawater geweekt en vrij nat op het plastic gelegd

Uitgerekend hoeveel verf we nodig hadden (we wilden van licht naar donker, dus in plaats van de volle 20 ml per FQ naar de helft, 10 ml per FQ. Wij hadden een lap van 90x150 dus 6FQ 2 x lappen = 12x10 ml maakt 120 ml in totaal) en die hoeveelheid verfvloeistof in vier bakjes verdeeld, oplopend in hoeveelheid. (Halveer de eerste bak. Halveer de tweede bak. Hou 2/3e in de derde bak en 1/3e in de vierde bak. Globaal dan he ;-).

De verf op de lappen gieten (twee op elkaar) en goed uitwrijven, je ziet een kleurverloop.
De eerste ronde was erg nat, dus nog maar een droge lap katoen erop. Die werd natuurlijk lichter maar doet goed mee in het verloop.

Na een paar minuten wrijven, zijkanten naar binnen slaan, en oprollen, zodat het kan 'batchen' voor 24 uur. Op naar kleur 2. Ohoh, hier zie je dat ook de pro's wel eens niet nadenken, dit was turquoise met een beetje geel maar ik had duidelijk genoeg niet geroerd, en dus kreeg ik geelgroene vlekken in de lap, nou ja, is vast wel mooi straks.

En tot slot nog een bruine, heel spannend, dat pakt vaak zo anders uit...

Het ziet er allemaal goed uit, zal wat lichter zijn na spoelen, maar dat moet ook in dit gematigde kleurpalet. Voorlopig kunnen we aan de slag met onze gradatielappen!

Verfvideo's van Ann Johnston

2023-07-05T09:55:00.003+02:00

Ann Johnston is absoluut één van mijn favoriete verfgoeroe's. Ze heeft meerdere boeken geschreven over het verven met Procion MX, en ook een twee DVD's uitgebracht. Op Youtube heeft ze nu een serie Q&A's over het verfproces gedeeld, heel leerzaam, een mini-college stofverven. Wat een kadootje!

4 video's tbv. een presentatie voorbereid voor SAQA Oregon, waarin hun vragen worden beantwoord. Ann neemt de basisvereisten door en beantwoordt veelgestelde vragen met lijsten en beknopte antwoorden. Ze legt de overeenkomsten en verschillen uit tussen het gebruik van Proxion MX voor onderdompeling in minimaal water en het schilderen en printen met verf.

Part 1 Dye with Procion Basics:

Part 2 Dye Workspaces (inrichten van je verfatelier)

Part 3 Dye Color & Value Gradations:

Part 4 Dye Fabric 2 Ways

En als je wilt weten wat Ann zelf maakt met al die prachtige stoffen, ze deelt ook een opname van een Docent Tour at Bellevue Arts Museum:

Wat geweldig dat ze dit online beschikbaar maakt, aanrader!!

Quiltfestival Groningen - kom je langs?

2023-06-06T21:17:00.002+02:00

Nog een paar dagen en dan opent Het Quiltfestival in Noord-Groningen (9, 10 en 11 juni). Vele keren kwam ik er als bezoeker, zo leuk, dwalen van dorp naar dorp door het prachtige Groningse landschap, alle kerken/molens/cultureel centra gevuld met textielwerk.

Deze keer ben ik zelf exposant en Suze Termaat komt mee om te helpen ❤️. Ik ben samen met Anke Pradel-Schönknecht en Marijke van Welzen te vinden in de Jacobus de Meerderekerk in Uithuizen (Locatie 7). PS. En nog iets heel leuks, Marijke neemt ook een prachtig jasje mee wat ze gemaakt heeft uit 1 grote shibori verflap van mij, zo mooi...

We zien jullie graag langskomen! https://www.quiltfestival.nl/nl/exposanten

Verven voor de Round Bobbin

2023-04-24T10:29:00.006+02:00

Op facbook circuleerden berichten en foto's van de Round Bobbin challenge van het Zwitserse Quiltersgilde (via het Nederlandse Quiltersgilde geregeld), en toen ik de boompjes van Marjon Hoftijzer in Rijswijk zag, wist ik het zeker, dit is een challenge waar ik ook mn tanden in wil zetten!

In Rijswijk heb ik les gegeven in de snelle meerkleuren mandala waar ik een techniek voor had bedacht. De zespuntige ster vouwen in 10x10 cm is trouwens nog best een uitdaging...

De punt geregen:

En in een zakje verven waarbij je een klem gebruikt om nog meer afbind effect te krijgen:

En dan, pakjesavond... Het spoelen is al een feestje, je ziet de kleurensplitsing:

En ik ben blij dat ik overal extra touwtjes bij inbindt, want kijk hier zet je zo je tornmes onder zonder in de stof te snijden per ongeluk...

Het resultaat? 32 mooie mini-mandala's. nog drie te gaan want ze bestaan 35 jaar en aan de rol moeten 35 lapjes met een thema eraan gekoppeld....

Nu nadenken op wat voor lap ik ze ga bevestigen ;-)

Wat te doen met de geverfde mandala's?

2023-04-21T13:25:00.005+02:00

Door de jaren heen, verfde ik heel wat mandala's. Het was altijd nog eens mijn plan om hier een serie van te maken en te exposeren. Nou dat exposeren gaat goed komen, ik ben uitgenodigd voor Quiltfestival Noord Groningen, 8-11 juni 2023 in Noord Groningen. Maar de lappen liggen nog in de kast dus een mandala quiltexpositie moet helaas wachten tot een ander jaar...

Ze zijn echt wonderschoon, eigenlijk heel jammer dat die in de kast blijven liggen. Ineens een ingeving, als ik er nu eens iets van liet maken. Kaarten, of... onderzetters?

Ik vind het nog niet zo'n gek idee, ga me eens verdiepen in hoe dat geproduceerd moet worden. Wordt vervolgd, nog even genieten van de lappen:

Oh en hoera, bij de speurtocht kwam ik er ook 1 tegen die goed bruikbaar is bij de vierde triade van Colorminds:

Dus ik moet er nu toch mee aan de slag :-). Beetje geel wegpoetsen en blauw toevoegen en dan maar eens denken...

Colorminds expositie en een mini-verfworkshop

2023-02-05T16:32:00.005+01:00

Van 13-15 april 2023 vinden in de Broodfabriek in Rijswijk weer de Patchwork & Quiltdagen plaats.

Omdat onze artquiltgroep Colorminds 10 jaar bestaat dit jaar, hebben we de ruimte gekregen om onze volledig, ja inderdaad, onze volledige collectie aan kleurthema quilts te exposeren! En daarnaast mogen we ook nog allemaal 6 meter wand vullen met ander werk. Dat wordt een XXL expositie en daar zijn we natuurlijk door geïnspireerd geraakt door ook een XXL quilt te gaan maken.

Het verloop daarvan kun je volgen op het blog van de Patchwork & Quiltdagen of via de Colorminds facebookpagina

Tijdens deze dagen worden er ook mini-workshops gegeven. Ik zelf doe er twee, de ijskristal vouwen en verven en borduurgarens verven.

Miniworkshop vrijdag 13 april - 12 uur

Miniworkshop zaterdag 14 april - 15 uur

Het is maar een uurtje maar ik probeer zoveel mogelijk kennis over te dragen in dat uur, dus mocht je nog eens wat willen leren over stofverven, dan ben je van harte welkom. Hier kun je je inschrijven en dan zie je gelijk dat er nog veel meer leuks te leren is:

https://patchworkenquilt.nl/programma/workshopoverzicht/