🔍 De namendetective

Een kikker die van zich afbijt

Maarten van der Meer — Fri, 01 May 2026 06:35:10 +0000

Geld op het water werden ze vroeger wel genoemd, de in sloten drijvende hartvormige blaadjes van kikkerbeet (Hydrocharis morsus-ranae), die het idee geven dat er een beurs vol muntjes over het wateroppervlak is uitgestrooid. Tussen die muntjes rijzen in juni verkreukelde witte bloempjes op, die elk maar één dag bloeien. De naslagwerken die zijn opgenomen in de Etymologiebank beweren…

Bron

Speenkruid met wijn of pis

Maarten van der Meer — Tue, 14 Apr 2026 07:55:48 +0000

In het vroege voorjaar kleuren vochtige bermen en bossen dooiergeel door de glanzende bloemen van gewoon speenkruid (Ficaria verna). Waarom deze verwant van de boterbloem speenkruid heet is niet meteen duidelijk, want om dat te zien moet je hem uitgraven. Je vindt dan aan de voet van de stengel een trosje langwerpige, bleekgele wortelknolletjes. Die doen inderdaad wel denken aan de speen…

Bron

Jodenkers: rassenschande in bloemenwinkels

Maarten van der Meer — Tue, 07 Apr 2026 09:26:15 +0000

In 1936 berichtten verschillende bladen onder de kop “Rassenschande” in bloemenwinkels geamuseerd over een initiatief van ‘arische’ Duitse bloemisten, die hadden besloten de Judenkirsche voortaan in de markt te zetten als Herbstlampe. De rebranding moest een impuls geven aan de verkoop van deze sierplant, want met nazi’s was het ‘slecht Jodenkersen verkoopen’. Een lezer van Het Vaderland…

Bron

Griekse bieslook met Nederlandse wortels

Maarten van der Meer — Wed, 18 Mar 2026 08:46:06 +0000

Als je me voor ik aan dit stukje begon had gevraagd of de oude Grieken een woord voor bieslook (Allium schoenoprasum) hadden, dan had ik geantwoord: vast wel, want bieslook komt in Griekenland in het wild voor. Misschien hadden ze zelfs wel een mythe over een schone jongeling, Bieslokos, die door een gril van de goden gedoemd is tot in der eeuwigheid gesnipperd door de omeletten van Hades te…

Bron

Armbloemige waterbies

Maarten van der Meer — Tue, 24 Feb 2026 08:08:46 +0000

De plantennaam armbloemige waterbies heeft mij altijd bevreemd. Wat betekent in hemelsnaam armbloemig? Lijken de bloemen, misschien door grillig gevormde bloemblaadjes, op armen? Nee. Staan de bloemen op armachtige stelen, als kaarsen op een kandelaber? Ook niet. Zijn de bloemen arm? Arm waaraan? Of zijn de bloeiwijzen arm aan bloemen? Het is maar hoe je het bekijkt.

Bron

Het Kaaps viooltje lijkt wél op een viooltje

Maarten van der Meer — Mon, 16 Feb 2026 06:00:00 +0000

Mijn moeder appte me een foto van haar bloeiende Kaaps viooltje (Saintpaulia ionantha) en een vraag: waarom heet die plant zo? Want het Kaaps viooltje komt nog minder van de Kaap dan dat het een viooltje is. Volgens het Reformatisch Dagblad, dat zich met weinig resultaat ook al eens over die vraag boog, lijkt het Kaaps viooltje niet eens op een viooltje. Maar daar kan ik de krant geen gelijk…

Bron

Een plant, twaalf goden waardig

Maarten van der Meer — Wed, 11 Feb 2026 10:50:15 +0000

Twaalfgodenkruid is een plantennaam waar toch wel een spannend verhaal achter moet zitten, zou je denken. Maar dat valt tegen. Het verhaal – want een verhaal zit er natuurlijk wel achter – begint bij een heel andere plant, de moly, een moeilijk uit te graven kruid dat Odysseus van Hermes krijgt om de hekserij van de feeks Kirke af te weren, die zijn makkers in varkens had veranderd.

Bron

Ik zocht wél op wat Chaenorhinum betekent

Maarten van der Meer — Fri, 30 Jan 2026 09:08:06 +0000

Volgens de FLORON Verspreidingsatlas Vaatplanten komt de wetenschappelijke naam van het plantengeslacht kierleeuwenbek, Chaenorhinum, ‘van het Griekse chamae (klein) en rhinus (neus), een verwijzing naar de kleinere bloem in vergelijking met die van leeuwenbek’. Als je een beetje Grieks kent, gaan nu alle alarmbellen rinkelen. Ik laat ze heel even gaan. Eerst iets over leeuwenbekken…

Bron

De kaffer uit het koren

Maarten van der Meer — Wed, 17 Dec 2025 09:04:04 +0000

Deze zomer viel in Scheveningen, op de plek waar het Afvoerkanaal uitmondt in de Tweede Haven, mijn oog op een opvallend fors gras, dat met zijn bloeipluim en zwaardvormige bladeren aan een maisplant deed denken. Bij nadere beschouwing bleek het geen mais (Zea mays) te zijn, maar de nauw verwante Sorghum bicolor, een Afrikaans graan dat hier weleens opkomt uit gemorst vogelzaad.

Bron

De meloencactus van meneer Uil

Maarten van der Meer — Fri, 21 Nov 2025 12:48:33 +0000

Albert Buining, oud-burgemeester van Leusden en Stoutenburg en een van de bekendste cactuskenners van zijn tijd, ondernam in 1972 een expeditie door de Braziliaanse deelstaat Minas Gerais. Daar ontdekte hij, op een hoogvlakte langs de Jequitinhonha-rivier, een populatie van meloencactussen (Melocactus) die tot een nog onbekende soort behoorden. Buining overleed vier jaar later…

Bron