I.C. Notting

I.C. Notting, oogarts in het Bronovo-ziekenhuis te Den Haag

T. Rol

T. Rol

E.R.G. Dik

E.R.G. Dik in de Telefoongids

S.M. Kelders

S.M. Kelders, promovenda aan de Universiteit Twente

In deel 1 hadden we al S.M. Kelder:

S.M. Kelder

W.C. Bril

W.C. Bril

D. Rol

D. Rol

W.C. Veeger

W.C. Veeger, gastro-enteroloog

Aanvullingen? Post ze hieronder!

1. Van K. Bouter tot S.M. Kelder: 10 mensen met ongelukkige voorletters
2. Van Ahasveros tot Zebulon: Nederlanders met obscure Bijbelse voornamen
3. Een echte alfabetnaam: A.B.C.D.E.F.G. Beek

Friso, Mabel, Luana en Zaria in 2008 (foto: RVD)

Niet vernoemd naar Johan Willem Friso

Prins Claus maakte kort na de geboorte bekend waarom zijn zoon heet zoals hij heet:

• Johan Friso is gekozen omdat Beatrix en Claus die namen mooi vonden. Het betrof dus geen vernoeming naar de bekende vorst Johan Willem Friso van Nassau-Dietz, een voorvader van de Oranjes. Ik kan me echter niet voorstellen dat Johan Willem Friso niet tenminste als inspiratie heeft gediend. De roepnaam van de prins is altijd Friso geweest, maar tot 2004 werd hij officieel aangeduid als Johan Friso.
• Bernhard verwijst, weinig verrassend, naar prins Bernhard.
• Christiaan verwijst naar prinses Christina en naar Christina von Amsberg, een van de zes zussen van prins Claus.
• David tenslotte is een vernoeming naar de Bijbelse koning David, voor wie Beatrix en Claus een grote bewondering koesterden.

Friso is een van de weinige recente koninklijke voornamen die ook bij het gewone volk zijn aangeslagen. De naam kwam tot 1968, het geboortejaar van de prins, nauwelijks voor, maar is sindsdien een niet meer weg te denken onderdeel van het vaste repertoire ‘hockeynamen’ geworden.

Populariteit van 'Friso' als eerste naam voor mannen tussen 1880 en 2011 (Nederlandse Voornamenbank)

Luana en Zaria

Friso is getrouwd met Mabel Martine Wisse Smit. Zij is geboren als Mabel Los, maar nam bij Koninklijk Besluit van 1 maart 1984 nr. 90 de achternaam van haar stiefvader Peter Wisse Wisse Smit (ja, tweemaal Wisse!) aan. Het paar heeft twee kinderen: Emma Luana Ninette Sophie (2005) en Joanna Zaria Nicoline Milou (2006), roepnamen Luana en  en Zaria.

Luana

• Emma verwijst naar Luana’s peettante Emma Bonina en wellicht ook naar koningin Emma.
• Luana, een Germaanse naam met de betekenis “elegante krijger”, is gekozen omdat haar ouders het een mooie naam vinden.
• Ninette komt uit de familie van Mabel. Naar wie deze naam precies verwijst weet ik niet.
• Sophie  is een vernoeming naar Luana’s peettante Sophie barones von der Recke.

Zaria

• Joanna verwijst naar prins Johan Friso zelf.
• Zaria, de naam van de slavische godin van de schoonheid, vonden haar ouders mooi.
• Nicoline verwijst naar Mabels zus Nicoline Wisse Smit.
• Milou is een samentrekking van Marie Louise. De vrouw van vorst Johan Willem Friso heette zo, dus toch een subtiele verwijzing naar Friso’s naamvoorbeeld!

1. Johan Willem Friso: stamvader van alle Europese vorsten
2. De geboorteakte van prins Constantijn
3. De voornamen van koningin Beatrix

Foto: Charles Starrett / Flickr (CC BY-NC-SA 2.0)

Op de websites van het AD, de Volkskrant, Trouw, het Parool, LINDA. magazine, Editie NL en Spitsnieuws verscheen zondag een artikel over mijn site. Steeds min of meer hetzelfde artikel overigens, Tsjakkalotte en Marieke Methadon: deze voornamen mochten niet in Nederland, kennelijk verspreid door een persbureau.

Rare en vieze namen was het onderwerp. Het artikel put rijkelijk uit de volgende twee overzichten van geweigerde en “vieze” voornamen:

• Geweigerde voornamen: 65 namen die in Nederland niet mogen (of mochten)
• Van Anus tot Zwansiska: 48 echt bestaande “vieze” voornamen

Na de krant volgde de radio. Ik werd genoemd op 3FM en op Radio 538, Simone FM en Radio Veronica kwam ik zelfs aan het woord. Mijn gesprek met Edwin Evers op 538 kun je hier terughoren en mijn praatje met Veronica’s Rick van Velthuysen hier.

Ik ben overigens wel eerder in de ‘oude’ media genoemd. Ronald Giphart wijdde in de Volkskrant van 6 september 2011 een column aan vernoeming.nl en HP/De Tijd noemde deze site “zeer uitgebreid en doorwrocht” . Maar bovenal heeft mijn blog me een column opgeleverd in het kwartaalblad Genealogie. Tijdschrift voor familiegeschiedenis. Ga dat blad zeker kopen, want die columns staan niet online!

Goed, genoeg zelfverheerlijking voor vandaag. Ik ga weer over tot de orde van de dag, want al die aandacht is leuk, maar ik kan er helaas niet van leven. Nog niet…

1. Johannes Heesters overleden: een overzicht van zijn familie
2. De 15 populairste artikelen van 2010
3. Prinses Beatrijs van Holland

William Sadler (1782–1839): de Slag bij Waterloo

De vondeling Maria Blocus (‘geblokkeerd’), aangegeven op 8 maart 1814, kreeg een naam die kennelijk verwees naar de blokkade van Maastricht door de Russen kort te voren. De uitval van de Franse troepen een dag later leverde een vondeling Françoise Sortie (9 maart 1814) op. Nadat de Fransen in Maastricht zich hadden overgegeven kreeg een kind de naam Etienne Paix (18 april 1814). Jean Lajoy (23 augustus 1814) en Philippe Vuurwerk (24 augustus 1814) zullen wel zo zijn genoemd ter ere van de verjaardag van Willem I op 24 augustus.

Daarna bleef het even stil, maar na de Slag bij Waterloo (18 juni 1815) was het weer raak. Victoria Behaald (20 juni 1815), Jan Piter Paulus Belle Alliance (29 juni 1815) en Alexander Waterloo (13 juli 1815) spreken voor zich. Naast Waterloo werd ook de Slag bij Quatre-Bras (16 juni 1815) vernoemd: op 22 juni 1815 kreeg een vondeling de naam Victor Quatrebras.

Twee jaar later, kennelijk bij de herdenking van de gebeurtenissen van 1815, vinden we nog drie namen die hieraan herinneren: Frans Aanval (16 juni 1817), Frederik Veldslag (idem) en Willem Zegepraal (17 juni 1817). De voornamen van de laatste twee verwezen wellicht naar prins Frederik en prins Willem (de latere koning Willem II), die bij Waterloo hadden gevochten.

Daarmee was het gedaan met de politieke vondelingennamen, maar over de Maastrichtse vondelingen is nog veel meer interessants te vertellen. Later meer!

1. Napoleon Bonaparte Waterloo
2. Een babylijkje in het privaat
3. Van Hermann Goering naar Howard Girling

Dat Goerings naam in de oorlogsjaren weinig positieve reacties zal hebben uitgelokt, behoeft geen toelichting. Toch duurde het nog tot 1944 voor hij zijn naam wijzigde. Peter mocht blijven, maar Hermann Goering werd verengelst tot Howard Girling.

The London Gazette, 20 juni 1944

1. De Nederlandse voorouders van Hermann Göring
2. Victoria Behaald: politieke vondelingennamen in Maastricht
3. Juliana, Bernhard, Winston en Franklin: voornamen als verzetsdaad

Prinses Beatrix in 1938 (foto: RVD)

Heden, den eersten Februari negentien honderd acht en dertig, heeft Zijne Koninklijke Hoogheid

Prins Bernhard Leopold Frederik Everhard Julius Coert Karel Godfried Pieter der Nederlanden, Prins van Lippe-Biesterfeld,

oud zes en twintig jaren, wonende te Baarn, aan mij, ambtenaar van den Burgerlijken Stand der gemeente Baarn, jonkheer Gerlach Cornelis Joannes van Reenen, burgemeester van Baarn, verklaard, dat op Maandag den een en dertigsten Januari negentien honderd acht en dertig, des voormiddags te negen uur, zeven en veertig minuten, hem en zijner gemalinne, Harer Koninklijke Hoogheid,

Prinses Juliana Louise Emma Marie Wilhelmina der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, Hertogin van Mecklenburg Prinses van Lippe-Biesterfeld, enz. enz.,

mede wonende te Baarn, in het Koninklijke Paleis, gelegen aan den Amsterdamschen straatweg No. 1, binnen deze gemeente, eene Dochter is geboren, genaamd:

Beatrix Wilhelmina Armgard, Prinses van Oranje-Nassau, Prinses van Lippe-Biesterfeld.

Zijne Koninklijke Hoogheid heeft Zijne Dochter aan mij vertoond. Een en ander is geschied in tegenwoordigheid van: Hendrikus Colijn, oud acht en zestig jaren. Minister van Staat, Minister van Algemeene Zaken, wonende te ‘s-Gravenhage, en jonkheer Frans Beelaerts van Blokland, oud zes en zestig jaren, kamerheer in buitengewonen dienst van Hare Majesteit de Koningin, Minister van Staat, vice-president van den Raad van State, wonende te ‘s-Gravenhage. Hiervan is deze akte opgemaakt, welke overeenkomstig de wet is voorgelezen.

Deze afdruk van de geboorteakte werd gepubliceerd in Het Vaderland. De scan is helaas slecht leesbaar.

1. De geboorteakte en de voornamen van prinses Irene
2. De geboorteakte van koningin Juliana
3. De overlijdensakte van koningin Emma

De Vries betekent “de Fries”. De naam van de provincie werd begin negentiende eeuw, in de tijd dat Napoleon het gebruik van achternamen verplicht stelde, dan ook gespeld als Vriesland.

Eigenlijk is het heel vreemd dat zoveel Friezen, wonende in Friesland tussen de andere Friezen, zich juist De Vries gingen noemen. Welk onderscheidend vermogen had die naam? Bij de Familienamenbank weten ze het ook niet. Daar wordt geopperd:

Het is opvallend dat deze naam ten tijde van de naamsaanneming onder het bewind van de Fransen in 1811-12 massaal door inwoners van Friesland is aangenomen. Een gebaar van regionaal bewustzijn of uit gemak?

Ook interessant is het relatief kleine aantal De Vriezen in Bolsward (het lichtgele stipje in Friesland op de kaart). Woonden daar geen Friezen?

Percentage dragers van de familienaam 'De Vries' per gemeente in 2007 (Nederlandse Familienamenbank)

1. De kwartierstaat van professor Hugo de Vries
2. De 5 kortste achternamen van Nederland
3. De geboorteakte van M.C. Escher

Vader Piebe Krediet (Leeuwarder Nieuwsblad, 2 juli 1936)

Piebe (1855-1936) was in zijn tijd vrij bekend als lithograaf en ook hij werd steevast Piet Krediet genoemd, zo blijkt uit verschillende krantenartikelen. Hij wist dus hoe het was om met zo’n naam door het leven te gaan.

Geboorteakte Piet Krediet, geboren Leeuwarden 27 december 1894, zoon van Piebe Krediet en Ymkjen Zijlstra (AlleFriezen.nl)

1. Piet Paaltjens: heette hij HaverSchmidt of toch gewoon Haverschmidt?
2. Harry Potter woont in Amsterdam
3. De geboorteakte van M.C. Escher

Geboorteadvertentie Pieter Karel Frits Wladimir Buriks (De Tribune, 9 mei 1919)

Wie waren die naamgenoten dan wel? De geboorteadvertentie verscheen in het “revolutionair-socialistisch volksblad” De Tribune, dus dan weten we al ongeveer in welke hoek we het moeten zoeken.

Wladimir moet wel naar Vladimir Lenin verwijzen. De naam Pieter, die om de een of andere reden in de advertentie niet wordt vermeld, zou een vernoeming naar de Nederlandse socialistenleider Pieter Jelles Troelstra kunnen zijn. En Karel en Frits? Het enige wat ik kan bedenken is dat het varianten op de voornamen van Karl Marx en Friedrich Engels zijn. Heeft iemand misschien een andere suggestie?

1. Vernoemd naar prins Bernhard (Leopold Frederik Everhard Julius Coert Karel Godfried Pieter)
2. Wordt prins Charles koning Karel III of George VII?
3. De geboorteadvertentie van Piet Hein Donner (en iets over zijn voornamen)

Henk de blonde Germaan

De Zwarte Soldaat, 2 april 1942

Anton Adolf Benito: een zoon voor den nieuwen tijd

CBG

Dat hij opgroeie in een vrij Dietschland!

De Zwarte Soldaat, 17 april 1942

Annie, de jongste fasciste

Nationale Dagblad (geciteerd in Het Nieuws van den Dag voor Nederlandsch-Indië, 17 januari 1938)

Nog een Anton Adolf Benito, genoemd naar den nieuwen tijd

Nieuwsblad van het Noorden, 18 februari 1942

Genoemd naar zijn lieve oom

De Zwarte Soldaat, 22 juli 1943

Anton(ia) Adolf(ina)

De Zwarte Soldaat, 4 september 1942

1. Hou zee, hier ben ik, Anton Adolf Benito Jansen!
2. Anton Adolf Benito, broertje van Irene Beatrix Margriet
3. Horst Wessel Robert heette liever gewoon Robert