vnpatriot7

American phrase book

2014-02-08T20:00:00.001-08:00

http://alumni.media.mit.edu/~guy/american/

Citi news

2014-01-16T06:31:00.003-08:00

Citigroup Earnings Disappoint
http://dealbook.nytimes.com/2014/01/16/citigroup-earnings-disappoint/?_php=true&_type=blogs&module=BlogPost-Title&version=Blog%20Main&contentCollection=Wall%20Street%20Earnings&action=Click&pgtype=Blogs&region=Body&_r=0

Large banks like Citigroup are increasingly dependent on revenue from trading and investment banking, as consumer lending remains sluggish in a weak economy. Citigroup’s consumer banking revenue fell $346 million, to $9.4 billion. Like its rivals, Citigroup said a drop in mortgage refinancing activity weighed on its consumer lending.

Amex news

2013-12-24T13:15:00.004-08:00

American Express to Pay $75 Million Over Credit-Card Practices
http://dealbook.nytimes.com/2013/12/24/american-express-to-pay-75-million-over-credit-card-practices/?_r=0

Why Economic Forecasts Fail

2013-12-22T15:57:00.000-08:00

FOREIGN AFFAIRS
January/February 2014

COMMENT

The Ever-Emerging Markets

Why Economic Forecasts Fail Ruchir Sharma
RUCHIR SHARMA is head of Emerging Markets and Global Macro at Morgan Stanley Investment Management and the author of Breakout Nations: In Pursuit of the Next Economic Miracles.
In the middle of the last decade, the average growth rate in emerging markets hit over seven percent a year for the first time ever, and forecasters raced to hype the implications. China would soon surpass the United States as an economic power, they said, and India, with its vast population, or Vietnam, with its own spin on authoritarian capitalism, would be the next China. Searching for the political fallout, pundits predicted that Beijing would soon lead the new and rising bloc of the BRICs -- Brazil, Russia, India, and China -- to ultimate supremacy over the fading powers of the West. Suddenly, the race to coin the next hot acronym was on, and CIVETS (Colombia, Indonesia, Vietnam, Egypt, Turkey, and South Africa) emerged from the MIST (Mexico, Indonesia, South Korea, and Turkey).
Today, more than five years after the financial crisis of 2008, much of that euphoria and all those acronyms have come to seem woefully out of date. The average growth rate in the emerging world fell back to four percent in 2013. Meanwhile, the BRICs are crumbling, each for its own reasons, and while their summits go on, they serve only to underscore how hard it is to forge a meaningful bloc out of authoritarian and democratic regimes with clashing economic interests. As the hype fades, forecasters are left reconsidering the mistakes they made at the peak of the boom.
Their errors were legion. Prognosticators stopped looking at emerging markets as individual stories and started lumping them into faceless packs with catchy but mindless acronyms. They listened too closely to political leaders in the emerging world who took credit for the boom and ignored the other global forces, such as easy money coming out of the United States and Europe, that had helped power growth. Forecasters also placed far too much predictive weight on a single factor -- strong demographics, say, or globalization -- when every shred of research shows that a complex array of forces drive economic growth.
Above all, they made the cardinal error of extrapolation. Forecasters assumed that recent trends would continue indefinitely and that hot economies would stay hot, ignoring the inherently cyclical nature of both political and economic development. Euphoria overcame sound judgment -- a process that has doomed economic forecasting for as long as experts have been doing it.
SINGLE-FACTOR SYNDROME
History shows that straight-line extrapolations are almost always wrong. Yet pundits cannot seem to resist them, lured on by wishful thinking and fear. In the 1960s, the Philippines won the right to host the headquarters of the Asian Development Bank based on the view that its fast growth at the time would make the country a regional star for years to come. That was not to be: by the next decade, growth had stalled thanks to the misguided policies of the dictator Ferdinand Marcos (but the Asian Development Bank stayed put). Yet the taste for extrapolation persisted, and in the 1970s, such thinking led U.S. scholars and intelligence agencies to predict that the future belonged to the Soviet Union, and in the 1980s, that it belonged to Japan. Then came the emerging-market boom of the last decade, and extrapolation hit new heights of irrationality. Forecasters cited the seventeenth-century economic might of China and India as evidence that they would dominate the coming decade, even the coming century.
The boom also highlighted another classic forecasting error: the reliance on single-factor theories. Because China’s boom rested in part on the cheap labor provided by a growing young population, forecasters started looking for the next hot economy in a nation with similar demographics -- never mind the challenge of developing a strong manufacturing sector to get everyone a job. There were the liberals, for whom the key was more transparent institutions that encouraged entrepreneurship -- despite the fact that in the postwar era, periods of strong growth have been no more likely under democratic governments than under authoritarian ones. And then there were the moralizers, for whom debt is always bad (a bias reinforced by the 2008 credit crisis), even though economic growth and credit go hand in hand.
The problem with these single-factor theories is that they lack any connection to current events or an appreciation for the other factors that make each country unique. On the one hand, institutions and demographics change too slowly to offer any clear indication of where an economy is headed. On the other, those forecasters who have argued that certain national cultures are good or bad for growth miss how quickly culture can change. Consider Indonesia and Turkey, large Muslim-majority democracies where strong growth has debunked the view of Islam as somehow incompatible with development.
Sweeping theories often miss what is coming next. Those who saw geography as the key factor failed to foresee the strong run of growth during the last decade in some of the most geographically challenged nations on earth, including landlocked countries such as Armenia, Tajikistan, and Uganda. In remote Kazakhstan, rising oil prices lifted the economy out of its long post-Soviet doldrums.
The clarity of single-factor theories makes them appealing. But because they ignore the rapid shifts of global competition, they provide no persuasive scenario on which to base planning for the next five to ten years. The truth is that economic cycles are short, typically running just three to five years from peak to trough. The competitive landscape can shift completely in that time, whether through technological innovation or political transformation.
HERE AND NOW
Indeed, although forecasters hate to admit it, the coming decade usually looks nothing like the last one, since the next economic stars are often the last decade’s castoffs. Today, for example, formerly stagnant Mexico has become one of the most promising economies in Latin America. And the Philippines, once a laughingstock, is now among the hottest economies in the world, with growth exceeding seven percent. Dismissed on the cover of The Economist five years ago as “the world’s most dangerous place,” Pakistan is suddenly showing signs of financial stability. It had one of the world’s top-performing stock markets last year, although it is being surpassed by an even more surprising upstart: Greece. A number of market indices recently demoted Greece’s status from “developed market” to “emerging market,” but the country has enacted brutal cuts in its government budget, as well as in prices and wages, which has made its exports competitive again.
What these countries’ experiences underscore is that political cycles are as important to a nation’s prospects as economic ones. Crises and downturns often lead to a period of reform, which can flower into a revival or a boom. But such success can then lead to arrogance and complacency -- and the next downturn. The boom of the last decade seemed to revise that script, as nearly all the emerging nations rose in unison and downturns all but disappeared. But the big bang of 2008 jolted the cycle back into place. Erstwhile stars such as Brazil, Indonesia, and Russia are now fading thanks to bad or complacent management. The problem, as Indonesia’s finance minister, Muhammad Chatib Basri, has explained, is that “bad times make for good policies, and good times make for bad policies."
The trick to escaping this trap is for governments to maintain good policies even when times are good -- the only way an emerging market has a chance of actually catching up to the developed world. But doing so proves remarkably difficult. In the postwar era, just about a dozen countries -- a few each in southern Europe (such as Portugal and Spain) and East Asia (such as Singapore and South Korea) -- have achieved this feat, which is why a mere 35 countries are considered to be “developed.”
Meanwhile, the odds are against many other states’ making it into the top tier, given the difficulty of keeping up productivity-enhancing reforms. It is simply human nature to get fat during prosperity and assume the good times will just roll on. More often than not, success proves fleeting. Argentina, Greece, and Venezuela all reached Western income levels in the last century but then fell back.
Today, in addition to Mexico and the Philippines, Peru and Thailand are making their run. These four nations share a trait common to many star economies of recent decades: a charismatic political leader who understands economic reform and has the popular mandate to get it enacted. Still, excitement should be tempered. Such reformist streaks tend to last three to five years. So don’t expect the dawn of a Filipino or a Mexican century.
BALANCING ACT
If forecasters need to think small in terms of time, they need to think big when it comes to complexity. To sustain rapid growth, leaders must balance a wide range of factors, and the list changes as a country grows richer. Simple projects, such as paving roads, can do more to boost a poor economy than a premature push to develop cutting-edge technologies, but soon the benefits of basic infrastructure run their course.
The list of factors to watch also changes with economic conditions. Five years after the global financial crisis, too much credit is still a critical problem, particularly if it grows faster than GDP. Indeed, too much credit is weighing down emerging economies, such as China, which have been running up debt to maintain economic growth. Once touted as the next China, Vietnam has in fact beaten China to the endgame, but not the one it expected: Vietnam has already suffered a debt-induced economic meltdown and is only now beginning to pick up the pieces and shutter its insolvent banks.
To keep their economies humming, leaders need to make sure growth is balanced across national accounts (not too dependent on borrowing), social classes (not concentrated in the hands of a few billionaires), geographic regions (not hoarded in the capital), and productive industries (not focused in corruption-prone industries such as oil). And they must balance all these factors at a point that is appropriate for their countries’ income levels. For example, Brazil is spending too much to build a welfare state too large for a country with an average income of $11,000. Meanwhile, South Korea, a country with twice the average income of Brazil, is spending too little on social programs.
Many leaders see certain economic vices as timeless, generic problems of development, but in reality, there is a balancing point even for avarice and venality. Inequality tends to rise in the early stages of economic growth and then plateau before it begins to fall, typically at around the $5,000 per capita income level. On this curve, inequality relative to income level is much higher than the norm in Brazil and South Africa, but it is right in line with the norm -- and therefore much less worrisome -- in Poland and South Korea. The same income-adjusted approach also applies to corruption and shows, for example, that Chile is surprisingly clean for its income level, while Russia is disproportionately corrupt.
ASK A LOCAL
No amount of theory, however, can trump local knowledge. Locals often know which way the economy is turning before it shows up in forecasting numbers. Even before India’s economy started slowing down, Indian businesspeople foretold its slump in a chorus of complaints about corruption at home. The rising cost of bribing government officials was compelling them to invest abroad, although foreign investors still poured in.
There is no substitute for getting out and seeing what is happening on the ground. Analysts who focus on dangerously high levels of investment in emerging nations use China as a test case, since investment there is nearly 50 percent of GDP, a level unprecedented in any developed country. But the risk becomes apparent only when one goes to China and sees where all the money is going: into high-rise ghost towns and other empty developments. On the flip side are Brazil and Russia, where anemic investment levels account for grossly underperforming service sectors, inadequate roads, and, in São Paulo, the sight of CEOs who dodge permanently clogged streets by depending on a network of rooftop helipads.
Economists tend to ignore the story of people and politics as too soft to quantify and incorporate into forecasting models. Instead, they study policy through hard numbers, such as government spending or interest rates. But numbers cannot capture the energy that a vibrant leader such as Mexico’s new president, Enrique Peña Nieto, or the Philippines’ Benigno Aquino III can unleash by cracking down on monopolists, bribers, and dysfunctional bureaucrats.
Any pragmatic approach to spotting the likely winners of the next emerging-market boom should reflect this reality and the fundamentally impermanent state of global competition. A would-be forecaster must track a shifting list of a dozen factors, from politics to credit and investment flows, to assess the growth prospects of each emerging nation over the next three to five years -- the only useful time frame for political leaders, businesspeople, investors, or anyone else with a stake in current events. This approach offers no provocative forecasts for 2100, no prophecies based on the long sweep of history. It aims to produce a practical guide for following the rise and fall of nations in real time and in the foreseeable future: this decade, not the next or those beyond it. It may not be dramatic. But the recent crash highlighted just how dangerous too much drama can be.

Important banking news

2013-12-09T21:20:00.003-08:00

Rule That Curbs Bank Risk-Taking Nears Approval
Key points:
The rule bans banks from trading for their own gain, a practice known as proprietary trading.
The Volcker Rule also requires chief executives to attest that they have established programs for complying with the rule

http://dealbook.nytimes.com/2013/12/09/regulators-set-to-approve-tougher-volcker-rule/
Approved http://dealbook.nytimes.com/2013/12/10/regulators-vote-to-approve-volcker-rule/?_r=0
http://dealbook.nytimes.com/2013/12/10/war-of-words-over-the-volcker-rule-a-timeline/
Bitcoins
http://dealbook.nytimes.com/2013/12/09/for-bitcoin-square-peg-meets-round-hole-under-the-law/
Goldman Profit Falls 19% on Weakness in Fixed-Income Unit
http://dealbook.nytimes.com/2014/01/16/goldman-profit-declines-19-percent/?ribbon-ad-idx=4&rref=business

Bracing for a barrage of legal settlements for their roles in mortgage practices leading up to the financial crisis, banks have been setting aside cash to fund impending payouts

Vocker Rules
deter banks from making risky bets with their own money
prohibits banks from owning more than 3 percent of a private equity or hedge fund and severely restricts proprietary tradin

JP Morgan news

2013-12-09T21:18:00.002-08:00

1. China hiring
http://dealbook.nytimes.com/2013/12/07/bank-tabulated-business-linked-to-china-hiring/?ref=todayspaper&_r=3&

2. Jamie Dimon opposes the Vocker Rule
http://dealbook.nytimes.com/2013/12/10/war-of-words-over-the-volcker-rule-a-timeline/
“If you want to be trading, you have to have a lawyer and a psychiatrist sitting next to you determining what was your intent every time you did something.”
Follow up question:
I really understand the new Volcker Rule is to curb risk when bank use own capital to trade, the new rule will limit bank revenue and profit. J.P Morgan opposes this rule explicitly. How do you view in this position and what should be the right method to both control risk and maximize the profit?

3. Criminal Action Is Expected for JPMorgan in Madoff Case
http://dealbook.nytimes.com/2013/12/11/criminal-action-is-expected-for-jpmorgan-in-madoff-case/

4. JPMorgan Chase to Spend $250 Million on Jobs Skills Initiative
http://dealbook.nytimes.com/2013/12/11/jpmorgan-chase-to-spend-250-million-on-jobs-initiative/
5. On Defensive, JPMorgan Hired China’s Elite
http://dealbook.nytimes.com/2013/12/29/on-defensive-jpmorgan-hired-chinas-elite/?_r=0

Writing

2013-12-01T16:59:00.005-08:00

https://webspace.utexas.edu/cherwitz/www/ie/b_flowers.html
https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/orwell46.htm

Twitter - valuation

2013-11-30T21:29:00.000-08:00

http://aswathdamodaran.blogspot.com/2013/11/valuation-myths-young-companies-cannot.html
http://aswathdamodaran.blogspot.com/2013/10/twitter-ipo-why-good-trade-be-bad.html
http://aswathdamodaran.blogspot.com/2013/09/twitter-announces-ipo-pricing-game.html

http://online.wsj.com/news/articles/SB10001424127887324755104579073562166634226

MBA Mondays: The Differences Between Enterprise Value And Market Value

2013-11-26T08:43:00.003-08:00

Last week I mentioned that sometimes I am at a loss for something to post about on MBA Mondays. Andrew Parker, who got his MBA at Union Square Ventures (largely self taught) from 2006 to 2010, suggested in the comments that I post about the differences between Enterprise Value and Market Value. It was a good suggestion and so here goes.
The Equity Market Value (which I will refer to as Market Value for the rest of this post) is the total number of shares outstanding times the current market price for a share of stock. To make this post simple, we will focus only on public companies with one class of stock. The Market Value is the price you are paying for the entire company when you buy a stock.
Let's use Open Table, a recent public company as our real world example in this post. Open Table (ticker OPEN) closed on Friday at $48.19 and has a "market value" of $1.1bn according to this page on Tracked.com. According to Google Finance, Open Table has 22.77 million shares outstanding. So to check the market value calculation on Tracked.com, let's multiply the market price of $48.19 by the shares outstanding of 22.75 million. My desktop calculator tells me that is $1.096 billion.
So if you purchase Open Table stock today, you are effectively paying $1.1bn for the company. But Open Table has $70 million of cash and has $11.6 million of short term debt outstanding. So if you paid $1.1bn for the company (as would be the case if your company purchased Open Table), then you would be getting $70 million of cash and a debt obligation of $11.6 million.
So the Enterprise Value of Open Table, meaning the value of the business without any cash or debt, is a bit less than $1.1bn. To get the Enterprise Value, you calculate the Market Value and then subtract cash and add debt. When we do that, we find that Open Table currently has an Enterprise Value of $1.038bn. Not much difference in percentage, but almost $60mm in difference in dollars.
There are some companies that have a lot of cash or a lot of debt relative to their Market Values and in those cases it is really important to do this calculation to get to Enterprise Value.
We do a lot of valuation analysis on our portfolio companies, particularly the ones with a lot of revenues and profits. We do them mostly for our accountants as part of something called FAS 157 or "mark to market accounting". I am not a fan of FAS 157 and I've blogged about it here before. But regardless of whether or not I think "mark to market" is the right way to value a venture portfolio (I do not), it is the current practice and we need to do it.
When we do valuations, we often use public market comps to get "market revenue and profit multiples" and then we apply them to our portfolio companies. When you do this work, it is critical to use the Enterprise Values to get the multiples. Then when you apply the multiples to the target company, again you need to get an Enterprise Value and then work back to get Market Values.
If you use Market Values to calculate multiples, you may end up with some really screwy numbers for businesses with a lot of cash or a lot of debt. So use Enterprise Values when you are doing valuations and calculating multiples.
Fred Wilson is a partner at Union Square Ventures. He writes the influential A VC, where this post was originally published.

Everything you need to know about JPMorgan’s $13 billion settlement

2013-11-19T14:13:00.005-08:00

What is JPMorgan Chase?
It's the largest bank in the United States, with $2.4 trillion in assets. It is active in a wide variety of financial services businesses, including both what you might think of as ordinary consumer banking--taking deposits and offering car loans, mortgages, and credit cards--and more exotic Wall Street deal-making like helping large companies issue stocks or bonds. It has 255,000 employees, about the population of Orlando.
Its history dates back to 1799, with the Bank of the Manhattan Co., founded by Aaron Burr (the guy who killed America's first treasury secretary in a duel), which helped finance the Erie Canal; that is one of more than 1,000 banks that have merged over the generations to become the colossus that is now JPMorgan Chase.
The most important of those predecessor firms is J.P. Morgan & Co., founded by the great Gilded Age financier in 1871, which played a key role financing the American rail system, the Brooklyn Bridge, and the Panama Canal. Morgan was a titan of American finance, helping guide the young republic through a series of financial crises at a time there was no central bank. Think Tim Geithner circa 2008, but with less hair and a groovy mustache.
J.P. Morgan merged with Chase Manhattan in 2000, leading to the current JPMorgan Chase. It is run by Jamie Dimon, who is arguably the most successful banker of his generation. Dimon also has better hair than J. Pierpont Morgan.

So what is this settlement about?
In the years before the 2008 crisis, large banks were in the business of "mortgage securitization." They would take home loans made by retail banks and mortgage brokers all over the country, and sell them to others.
The government-sponsored mortgage finance companies Fannie Mae and Freddie Mac bought some of these mortgages. And the banks also packaged some of them into complex, privately issued "residential mortgage backed securities" that were bought by investors around the globe.
But a lot of the loans that the banks sold were bad. Many were subprime, meaning to people with weak credit, small down payments, or both. Many more were "Alt-A", a category of loan quality a little better than subprime but worse than prime loans. The companies buying the mortgages knew that they were investing in lower-quality credit risks. What they may not have known is just how bad lending standards had become, that many of the people taking out mortgage loans didn't make as much money as they said they did, for example, or that there were other red flags to suggest that they wouldn't be able to handle their mortgages.
As a result, the people who ended up owning the loans--both Fannie Mae and Freddie Mac, and the private investors who purchased mortgage backed securities--ended losing money as borrowers were unable to make their mortgage payments.
What did this have to do with the financial crisis?
Everything.
It was losses on mortgage securities like those involved in this case that triggered a loss of confidence in the U.S. banking and financial system. Securities that had been rated AAA that were based on faulty underlying mortgages turned out to be junk, and losses on them prompted huge losses for big banks and other investors, causing a crisis of confidence in the global banking and financial system. That in turn necessitated a $700 billion bailout of the U.S. banking system, and a bailout of Fannie Mae and Freddie Mac that has totaled $188 billion.
There were a lot of causes of the 2008 crisis, but the packaging of bad mortgages into mortgage backed securities was the Patient Zero.
So what did JPMorgan Chase do wrong in all of this?
They bought Bear Stearns.
Wait, what?
Okay, that's overstating it a bit. They also got into this mess by buying Washington Mutual. And JPMorgan was responsible for some of the alleged misdeeds on its own. Here's what we're talking about.
One of the firms most heavily involved in this businesses of packaging and reselling subprime mortgage-backed securities was Bear Stearns, then the fifth-largest U.S. investment bank. One of the most active retail mortgage lenders was Washington Mutual.
In March 2008, Bear Stearns was on the verge of failure. In a last-minute deal to prevent the firm from collapsing, facilitated with a $29 billion loan from the Federal Reserve, JPMorgan swooped in and bought the company. Later in 2008, it bought up Washington Mutual out of FDIC receivership.
In the process, JPMorgan took on all of Bear Stearns' and Washington Mutual's outstanding legal exposures. By some estimates 70 to 80 percent of the dealmaking at the heart of the Justice Department settlement was by the acquired companies rather than the pre-2008 version of JPMorgan. But legally, that doesn't matter; the JPMorgan put itself on the hook for those misdeeds when it acquired the two firms.
OK, but what are they accused of actually doing?
There are two suits that have actually been filed that would be settled as part of the $13 billion Justice Department deal, one by the regulator of Fannie Mae and Freddie Mac, the other by the New York Attorney General. There are civil charges pending by the Justice Department that have not been filed, but presumably would be if the negotiations over a settlement break down.
Here's the gist of the accusations:
* Bear Stearns said it was doing "due diligence" to make sure the mortgages it was packaging were sound. But the process was shoddy. "Rather than carefully reviewing loans for compliance with underwriting guidelines, Defendants instead implemented and managed a fundamentally flawed due diligence process that often, and improperly, gave way to originator's demands," says the lawsuit by New York attorney general Eric Schneiderman. The workers who were supposed to be vetting the loans were pushed to process as many as possible and not to look at them very carefully. "Have 1594 loans to do in 5 days," wrote one team leader in an e-mail, according to the suit. "Sound like fun? NOT!"
* Washington Mutual, Bear Stearns, and pre-2008 JPMorgan itself "were negligent in allowing into the Securitizations a substantial number of mortgage loans that, as reported to them by third-party due diligence firms, did not conform to the underwriting standards" that had been stated, and that those poorly vetted mortgages were then offloaded to Fannie Mae and Freddie Mac and, by extension, American taxpayers. The Federal Housing Finance Agency suit is full of details of the alleged wrongdoing, but here is the best example of inadequate due diligence. From the suit: "Fay Chapman, WaMu’s Chief Legal Officer from 1997 to 2007, relayed that, on one occasion, '[s]omeone in Florida made a second-mortgage loan to O.J. Simpson, and I just about blew my top, because there was this huge judgment against him from his wife’s parents.' When she asked how they could possibly close it, 'they said there was a letter in the file from O.J. Simpson saying ‘the judgment is no good, because I didn’t do it.'"
In other words, the government has alleged that JPMorgan and the companies it later acquired were offloading bad mortgages on other parties (mortgage backed securities investors, and U.S. taxpayers) through their lax practices. The Justice Department was said to be on the verge of launching a new civil suit along the same lines before negotiations over a settlement heated up.
So was JPMorgan the only firm doing this stuff?
No! There have been similar charges against many other banks; the FHFA filed suit against 17 banks at the same time as the JPMorgan action mentioned above. Indeed, like JPMorgan, Bank of America has been particularly weighed down by legal exposure by firms it acquired during the crisis, in its case Countrywide Financial and Merrill Lynch.
Ironically, the firms that kept their noses (relatively) clean in the pre-crisis years were the ones that were in strong enough financial position to pick off competitors as they failed in 2007 and 2008, and in the process exposed their own shareholders to enormous potential losses.
So did the government force them to buy these companies that are now dragging them down?
Did Treasury Secretary Hank Paulson and New York Fed President Tim Geithner and other federal officials encourage these emergency acquisitions? Absolutely. They even helped broker them in some cases by helping encourage communication among the parties, and in the case of Bear Stearns actively encouraged the deal by putting Fed money up to facilitate the transaction.
But the government didn't have any ability to force anybody to buy these failed banks. That was evident when Lehman Brothers went bankrupt in September 2008, because they couldn't find anyone with the ability and will to buy it.
Jamie Dimon knew when he was buying Bear Stearns and WaMu the risks his bank was taking on. He was advised by some of the most talented, and highly compensated, lawyers on earth. It may have turned out to be a bad bet, with more legal exposure than he and JPMorgan lawyers were expecting, but those are the judgments they are paid to make.
This all happened a really long time ago. Whatever happened to the statute of limitations?
There is only a six-year statue of limitations in federal law for securities and commodities fraud, tax crimes, or violations of securities laws. If those were the charges, then prosecutors would probably be out of luck, given that many of the bad mortgage securities were issued in the 2005 to 2007 time frame.
But there's a different set of financial violations that carry a 10-year statute of limitations. Under legislation enacted in 1989 to help deal with the savings & loan crisis, prosecutors have a 10-year statute of limitations on crimes that involve defrauding banks. They are using that time now. (They would have a lot more time if the charge was major art theft, with a nice 20-year window for prosecutors to do their work).
So is anyone going to jail?
Maybe! In negotiations with the Justice Department over the settlement, Dimon has reportedly pushed for the terms to include absolving bank employees of criminal charges related to mortgage securitization being weighed by a U.S. attorney in Sacramento, California.
The Justice Department, led by Attorney General Eric Holder, has reportedly rejected that possibility, and this will be solely a civil settlement. Any criminal charges that materialize from that investigation or others could still go forward. And under terms of the settlement, JPMorgan reportedly will agree to cooperate with the investigation.
But why now, more than five years after the financial crisis and six or more years after the bad lending practices took place?
The version of this that is generous to the Justice Department goes like this: It took a while after the crisis to figure out where legal culpability might lie. Once they zeroed in on mortgage securitization as a key area of potential fraud, it was a massive job to ascertain who might have broken which laws. They had to examine thousands of transactions worth trillions of dollars, by dozens of banks and other financial intermediaries. As much as we might want to believe this is a "Law and Order" world where the most complex of cases can be promptly tied up within an hour (less when time is allowed for commercials, introductory theme song, and final-scene-wistful-scotch-drinking), that's not how the law really works. Especially with complex securities litigation, it takes time to build these cases and ensure they are nailed down.
The version that is less generous to the Justice Department is this: In the aftermath of the financial crisis, they were too timid and chicken to go after the big banks. But now some time has passed, the financial system is less on the brink, and new leadership is in charge at the criminal division. Eric Holder wants some legacy cases to show he has gone aggressively after those culpable for the financial crisis, and this will be one of those cases.
This is going to be a $13 billion settlement. But how much is that for JPMorgan?
It's a lot of money even for a bank the size of JPMorgan, though certainly nothing approaching a death blow. The bank earned $32 billion in operating income in 2012, so the settlement would be equivalent to about five months worth of income for the company. It is clear that JPMorgan lawyers had hoped for a much cheaper price for settling the cases; earlier settlement offers were as low a $1 billion and $3 billion.
Put another way, the reserve that JPMorgan set aside for the settlement last quarter caused the company to record its first quarterly loss since 2004. It managed to remain profitable throughout the financial crisis, but not through the legal losses that followed.
So who gets the money?
Of the $13 billion, $9 billion is to go to fines that would ultimately end up in government coffers, essentially helping repay taxpayers in part for their $188 billion bailout of Fannie Mae and Freddie Mac that was necessitated in part because of bad mortgages the companies bought from JPMorgan.
The other $4 billion is to go to help homeowners struggling with their mortgages. The exact contours of how that money will be used will be a matter of some focus once more details of the settlement materialize.
You may notice who is not included in this list: The private investors who bought residential mortgage backed securities stuffed with bad loans.
So are they going to admit wrongdoing?
It looks that way! In recent civil settlements with financial firms, prosecutors have insisted that the firms cop to whatever bad behavior they stood accused of. A past practice was to not require any admission of guilt, which often eased the pathway to a settlement. Now, JPMorgan lawyers and federal prosecutors are reportedly hammering out a "statement of facts" in which the company will concede some misdeeds.
So what does this mean for Jamie Dimon and JPMorgan?
First things first: it doesn't resolve a number of unrelated legal matters the firm is facing, ranging from a probe of energy trading practices to investigations into its "London Whale" trading scandal to an investigation into whether the firm bribed Chinese officials by hiring their children. The company has said it will ramp up its hiring of compliance staff and spending on technology to try to prevent its sprawling, multi-trillion dollar business from having so many legal issues in the future.
Still, JPMorgan shareholders appear to be relatively happy to have the legal exposure potentially behind them despite the record-high settlement. Its shares have bounced around between roughly $50 and $54 since word of a potential settlement. And when they last had the opportunity to voice their view of Dimon's performance, in a shareholder referendum this past spring, some 98 percent endorsed his continued leadership of JPMorgan.
Is JPMorgan too big to manage? Its shareholders, from all appearances, don't think so, even with the $13 billion soon to be heading out the door to settle these old legal problems.

Corporate finance prep

2013-11-06T15:52:00.002-08:00

http://www.wallstreetprep.com/blog/common-topics-of-confusion-for-investment-banking-analysts/

ÔN LẠI VÀI NÉT VỀ SỰ THẬT LỊCH SỬ ĐỂ TƯỞNG NIỆM ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP

2013-10-17T05:45:00.003-07:00

ÔN LẠI VÀI NÉT VỀ SỰ THẬT LỊCH SỬ ĐỂ TƯỞNG NIỆM

ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP

Trần Chung Ngọc

LTS: Có những lãnh tụ chết đi, nhân dân cũng làm ngơ, xem như đó là lẽ thường tạo hóa. Không kể những trường hợp bị bắt buộc "khóc dối," trường hợp các vua chúa ngày xưa là điển hình cho sự "làm ngơ." của dân chúng. Có những lãnh tụ chết đi, nhân dân lại hớn hở ăn mừng, hân hoan, như trường hợp cố Tổng Thống Ngô Đình Diệm.

Nhân dân hớn hở hoan hô quân đội sau khi TT Ngô Đình Diệm bị giết.
"Thương dân, dân lập bàn thờ, Hại dân, dân đái xuống mồ thấu xương."

Chỉ có những lãnh tụ thực sự thương dân thì khi chết, nhân dân mới tiếc thương, đau buồn. Nhưng trường hợp của lãnh tụ Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp, sự thương tiếc của nhân dân đã lên rất cao, ngút ngàn, không kể xiết.

Cả ngàn người sắp hàng trước của nhà đại tướng Võ Nguyên Giáp để được viếng thăm
sau khi nghe tin Đại tướng mất. Ảnh báo Tuổi Trẻ
http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/572960/

Xen lẫn trong sự thương tiếc, cảm xúc của dân chúng được tăng thêm gâp bội do niềm hãnh diện vì cả thế giới gồm cả những nước cựu thù, đều bày tỏ sự cảm mến, nghiêng mình thán phục, và không tiếc lời ca ngợi sau khi nghe tin vị "Đại tướng huyền thoại của nhân dân Việt Nam" từ giã cõi đời.

Chúng tôi sẽ không quên những xúc cảm này để chống lại những kẻ xuyên tạc những hào quang chính đáng trong lịch sử của người dân Việt. Chắc chắn là khi thời sự hôm nay nguôi dần, bắt đầu sẽ có các bài viết của những kẻ phản quốc, gièm pha này nọ, mà những lý luận của họ chỉ có lợi cho thế lực ngoại thù mà thôi. Bài sau đây của GS Trần Chung Ngọc trả lời cho một số dư luận ngược chiều đó.

(SH)

Vài Lời Nói Đầu

Tin Đại Tướng Võ Nguyên Giáp về với Ông Bà Tổ Tiên đã loan truyền trên khắp thế giới. Báo chí thế giới và các đài truyền hình chính Âu Mỹ đều loan tin và hầu như tất cả đều nhắc đến sự nghiệp của một danh tướng của Việt Nam, tranh đấu cho nền độc lập của dân tộc và đất nước. Và tất nhiên, báo chí và các đài truyền hình đều nhắc đến chiến thắng Điện Biên Phủ. Tên tuổi của Đại Tướng Võ Nguyên Giáp không những chỉ vang dội trong lòng tuyệt đại đa số người dân Việt Nam mà còn vang dội trên khắp thế giới. Khoan kể đến các quốc gia trong thế giới thứ ba, những nước đã từng bị thực dân Âu Mỹ xâm chiếm và áp bức, ngay cả những kẻ thù của Việt Nam trước đây như Pháp, Mỹ cũng lên tiếng ca ngợi Đại Tướng Võ Nguyên Giáp là một thiên tài quân sự.

Đại tướng Võ Nguyên Giáo và Bộ Trưởng Bộ Quốc Phòng Hoa Kỳ Robert McNamara tại nhà khách Chính phủ, Hà Nội 23/6/1997 - hoạt động cuối cùng của Hội thảo Việt – Mỹ.
Ảnh http://www.baodatviet.vn/

Ở đây tôi không thể và không có ý định viết về Đại Tướng Võ Nguyên Giáp. Nếu quý vị vào Internet, chỉ cần đánh chữ “Võ Nguyên Giáp” vào chỗ search thì sẽ thấy hơn 2 triệu rưỡi thông tin tiếng Việt về Tướng Giáp. Hoặc đánh vài chữ “Vo Nguyen Giap” vào chỗ search thì sẽ thấy hơn 17 triệu rưỡi thông tin gồm nhiều ngoại ngữ như tiếng Anh, hoặc Pháp từ nhiều nguồn báo chí bằng mẫu tự Latin ở khắp nơi trên thế giới. Chắc chắn nếu bạn đọc biết ngôn ngữ khác có lẽ cũng tìm được rất nhiều nguồn thông tin về Võ Đại Tướng.

Trong bài này, tôi xin ôn lại vài nét về lịch sử xung quanh trận Điện Biên Phủ và 2 cuộc chiến ở Việt Nam, gọi là bài để tưởng niệm Đại Tướng Võ Nguyên Giáp của một người Việt quốc gia. Quốc gia đây nên hiểu là một đất nước Việt Nam độc lập và thống nhất. “Thất thập cổ lai hy”, tuy ngày nay tuổi thọ của con người có gia tăng, nhưng không phải ai, kể cả các vua chúa, giáo hoàng v…v…, cũng có thể sống đến 103 tuổi. Đây là sự hiếm hoi nhờ hồng phúc tổ tiên và sự biết ơn của đất nước.

Tôi phải có vài lời khen ngợi sachhiem.net đã mau mắn thu thập được 102 tràng hoa rất đẹp trong bài Vô Cùng Thương Tiếc Đại Tướng VÕ NGUYÊN GIÁP để “Kính dâng Người 102 tràng hoa thương nhớ Người anh hùng đuổi giặc oanh liệt, lừng danh năm châu bốn bể, rạng rỡ giống nòi, và thế giới nghiêng mình nể phục.” sachhiem.net cũng đưa lên kèm một clip video của đài CNN nói về Tướng Giáp. Nghe nói có một tên trí thức Ca-tô lưu manh là Hồng Lĩnh, quen nghề của Đạo Chích, đã ăn cắp hết tất cả các tràng hoa trên sachhiem.net, cùng một số những hình ảnh người dân tưởng niệm, thương tiếc Đại Tướng Võ Nguyên Giáp của các trang thông tin ở Việt Nam, sửa lại những lời ghi chú, đăng lên để tưởng niệm xác chết của cố TT Ngô Đình Diệm nằm trong xe thiết giáp. Đó là đạo đức của một trí thức Ca-tô, phản ánh nền giáo dục đặc thù Ca-tô và gia đình của ông ta.

Có lẽ chúng ta không cần để ý đến vài ý kiến của một số người CCCĐ hay CCCC, muốn hạ uy tín của Tướng Giáp, cho rằng không phải Đại Tướng Võ Nguyên Giáp chỉ huy đánh trận Điện Biên Phủ, hoặc Bắc Việt xâm lăng miền Nam, hoặc dùng những lời lẽ hạ cấp đặc thù Ca-tô để viết bậy, viết nhảm về Tướng Giáp… Đây chỉ là những ý kiến hoàn toàn vô giá trị, vì chúng không dựa trên sự thật, nằm trong sách lược xuyên tạc lịch sử để chống Cộng bất kể liêm sỉ. Mà lạ thay, những luận điệu này lại có cả mấy ông mang danh là sử gia của VNCH đưa lên. Họ muốn viết gì cũng được, muốn xuyên tạc lịch sử thế nào, muốn dùng những từ hạ cấp thế nào cũng được, nhưng những luận điệu ấu trĩ và hạ cấp của họ chỉ có thể rao truyền trong những đám người Việt chống Cộng nhỏ nhoi ở hải ngoại, hay những tên lưu manh như Ts Hồng Lĩnh, người ngoài chẳng có ai buồn để ý. Và lẽ dĩ nhiên chúng không thể làm phai mờ hình ảnh Đại Tướng Võ Nguyên Giáp trong lòng người dân Việt với lòng tri ân một vĩ nhân của Việt Nam. Hình ảnh người dân tự phát đông đảo, tưởng niệm, thương nhớ Tướng Giáp ở trong nước đã là những bằng chứng nói lên sự vô giá trị về vài luận điệu tiêu cực về tướng Giáp ở hải ngoại. Đối với quan niệm thế giới về Tướng Giáp hay về hai cuộc chiến ở Việt Nam thì có tính chất xác thực bất khả phủ bác. Và sau đây là vài nét lịch sử như chúng đúng là như vậy.

Thế Giới Nhận Định Về Trận Điện Biên Phủ.

Điều chính về sự nghiệp cứu nước của Tướng Giáp là những chiến dịch của ông ta đã đuổi Pháp và Mỹ ra khỏi Việt Nam (Một câu ngắn trong Bản Tin trên New York Time, 5 October, 2013, viết: Vo Nguyen Giap, the relentless and charismatic North Vietnamese general whose campaigns drove both France and the United States out of Vietnam, died on Friday in Hanoi). Đối với người Việt Nam, chừng đó tưởng cũng đã đủ để chúng ta có một nhận định và đánh giá đúng về Tướng Giáp. Thế giới đã so sánh Tướng Giáp với Alexander Đại Đế, tướng McArthur của Mỹ, và Rommel của Đức, và vượt trội trên Napoleon. Nhưng riêng ý tôi, tôi cho rằng không thể so sánh như vậy được, sự nghiệp và “công thành” của Tướng Giáp vượt trội trên hết.

Ảnh đầu tiên trong tập hợp 15 ảnh về Đại tướng của báo Washington Post

Tôi không đọc nhiều về Đại đế Alexander, nhưng có đọc về McArthur và Rommel. Trong kỳ Đệ Nhị Thế Chiến, trước sự tấn công của quân Nhật, McArthur đã từng phải bỏ Phillipines, chạy về Úc trong hai năm rồi mới trở lại Phillipines. Trong cuộc chiến tranh Triều Tiên, McArthur đã bị cất chức bởi Tổng thống Harry Truman năm 1951... Rommel, tướng chỉ huy Sư Đoàn 7 thiết giáp của phát xít Đức, cuối cùng cũng bị Hitler ép uống viên cyanide tự sát. Những vị này có quyền lực, đã có sẵn một đoàn quân đông đảo, đã có vũ khí đầy đủ trong tay, đã có đầy đủ phương tiện, nên có thể có những trận thắng cục bộ, giới hạn. Nhưng về tướng Giáp và hoàn cảnh Việt Nam thì khác hẳn. Một số tài liệu điển hình sau đây sẽ cho chúng ta thấy rõ vấn đề.

Đại Tướng Võ Nguyên Giáp đi duyệt binh các đơn vị trong Lễ diễu binh 10-10-1954
mừng ngày giải phóng Thủ đô Hà Nội.

Ảnh http://afamily.vn/doi-song/

Tuyệt đại đa số người dân Việt Nam không ai có thể phủ nhận được những đóng góp to lớn của CSVN cho đất nước mà Đại Tướng Võ Nguyên Giáp đã đóng vai trò quyết định trong đó. Đánh giá chiến thắng Điện Biên Phủ của Việt Nam, tuyệt đại đa số các nhà phê bình quân sự, trong đó có cả những tướng lãnh Mỹ, Pháp, đều ca tụng thiên tài quân sự của Đại Tướng Võ Nguyên Giáp trong những kế hoạch chuyển quân, vận chuyển các vũ khí nặng, lợi dụng các cao điểm xung quanh thung lũng Điện Biên Phủ, từ bỏ chiến thuật biển người của Trung Cộng, theo đuổi một chiến thuật đánh chậm, đánh chắc làm hao mòn lực lượng địch v..v… để đi đến một trong những chiến thắng lẫy lừng nhất trong lịch sử quân sử thế giới.

Trước hết chúng ta hãy đọc David G. Marr viết trong Phần Dẫn Nhập của cuốn “Vietnamese Tradition On Trial 1920-1945”, trang 1. David G. Marr là Giáo sư nghiên cứu về Thái Bình Dương ở Đại Học Quốc Gia Úc:

Năm 1938, ít nhất là 18 triệu người Việt nằm trong vòng kiềm tỏa của chỉ có 27000 binh lính thực dân. Tuy vậy mà chỉ 16 năm sau, lực lượng thực dân tới 450,000 quân mà không thể tránh khỏi cuộc thảm bại về chiến thuật ở Điện Biên Phủ và bắt buộc phải di tản chiến lược xuống miền Nam vĩ tuyến 17. Sau cùng, trong những năm 1965-1975, nhiều tổ hợp của Mỹ, Việt Nam Cộng Hòa, Nam Hàn, và các lực lượng quân sự đồng minh khác, tổng số lên tới 1.2 triệu người cũng bị thảm bại, và cuối cùng cũng bị đánh bại bởi Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam và Quân Đội Nhân Dân Việt Nam.

(In 1938 at least eighteen million Vietnamese were being kept in check by a mere 27,000 colonial troops. Yet a scant sixteen years later, colonial forces totalling 450,000 were unable to avoid tactical disaster at Dien Bien Phu and compulsory strategic evacuation south of the seventeenth parallel. Finally, in the years 1965-1975, various combinations of American, Republic of Vietnam, South Korean, and other allied armed forces totalling up to 1.2 million men were outfoxed, stalemated, and eventually vanquished by the National Liberation Front and the People’s Army of Vietnam.)

Nếu chúng ta lại biết rằng, ngày 22-12-1944, ông Võ Nguyên Giáp mới bắt đầu thành lập một Trung đội 34 người, và khi ông Hồ kêu gọi toàn quốc kháng chiến thì lực lượng vũ trang nhân dân yếu kém như thế nào. Nhưng từ lực lượng yếu kém này ông Võ Nguyên Giáp đã phát triển thành Quân Đội Nhân Dân Việt Nam trong vòng chưa đầy 10 năm để đưa đến thành tích chiến thắng ở Điện Biên Phủ, và sau đó với thành tích chiến thắng một đối phương có ưu thế tuyệt đối về quân sự và kinh tế, để đi đến thống nhất đất nước, thì đó có phải là điều đáng để cho chúng ta suy nghĩ và nhìn “công thành” của Tướng Giáp ngoài cái lăng kính nhỏ hẹp của hội chứng Quốc – Cộng không? Lẽ dĩ nhiên những chiến thắng trên là của toàn dân, nhưng thử hỏi, nếu không có sự lãnh đạo của Việt Minh thì làm sao tự thân nhân dân có thể đạt được những thành tích như vậy. Nhưng Việt Minh gồm những ai?

Jean Lacouture viết câu sau đây trong cuốn Vietnam: Between Two Truces, trang 9, có thể giải đáp phần nào cho câu hỏi trên:

Nước Việt Nam mới (do Pháp dựng lên với Bảo Đại làm “Quốc trưởng”) được hơn 30 quốc gia công nhận, và cái quốc gia “ma” đó đã được cung cấp cho mọi thuộc tính hợp pháp…Tuy trên lý thuyết (của Pháp), Việt Minh bị gọi là “quân phiến loạn”, Việt Minh khi đó gồm đa số những người dân yêu nước và trong mắt của quần chúng, Việt Minh tiêu biểu cho tinh thần chống mọi ảnh hưởng, hay đúng hơn mọi chủ nghĩa đế quốc, từ bên ngoài."

[The new Vietnam was recognized by more than 30 nations, and that “phantom” state was supplied with all the attributes of legality…Though theoretically “rebel”, the Viet Minh then comprised a majority of patriots and in the eyes of the people – represented the spirit of resistance against all influence, or rather all imperialism, from abroad.]

Những người Việt Nam ở hải ngoại nhắm mắt chống Cộng khi không còn Cộng không biết rằng chủ thuyết CS chỉ được sử dụng trong mục đích giành lại độc lập và thống nhất cho nước nhà, sau đó CSVN đã thay đổi, biến chất từ lâu. Trong một cuộc phỏng vấn trước đây, Đại Tướng Võ Nguyên Giáp đã nói:

“Trong quá khứ, thách đố lớn nhất của chúng tôi là sự ngoại xâm đất nước của chúng tôi. Nay Việt Nam đã độc lập và thống nhất, chúng tôi có thể lo đến sự thách đố to lớn nhất. Thách đố đó là sự nghèo khó và kinh tế lạc hậu.”

“In the past, our greatest challenge was the invasion of our nation by foreigners,” he told an interviewer. “Now that Vietnam is independent and united, we can address our biggest challenge. That challenge is poverty and economic backwardness.”

Chúng ta nên nhớ là từ ngày Pháp lập được nền đô hộ ở Việt Nam do sự tiếp tay và công lớn của người Ca-tô Việt Nam, đã có nhiều nhà ái quốc và tổ chức chính trị nổi lên để chống Pháp. Nhưng chỉ có Việt Minh là thành công. Những người chống Cộng đã đưa ra nhiều lý do nhưng chẳng có lý do nào có giá trị lịch sử, tất cả chỉ là những cảm tính cá nhân và cuồng tín tôn giáo. Tại sao chúng ta không thể đặt lên cán cân những sai lầm đáng tiếc của CS trong khi thi hành một số chính sách căn bản không sai lầm, đối lại với những gì CS đã cống hiến cho đất nước Việt Nam? Có một số người khùng đến độ gọi Cộng Sản Việt Nam là “Việt Gian” và gọi những người ở hải ngoại mà họ cho là “thân Cộng” chỉ vì không hợp ý họ cũng là Việt gian. Cộng sản hay không, một lực lượng đã thành công đánh đuổi được thực dân, cũ cũng như mới, mang lại độc lập và thống nhất cho đất nước mà là “Việt Gian”, vậy thì tổ chức tôn giáo của những người Việt hoàn toàn lệ thuộc ngoại bang, đi làm tay sai cho thực dân Pháp để đưa nước nhà vào vòng nô lệ thì gọi là gì ? Là những người “yêu nước” hay sao? Điều đáng nói là trên một số diễn đàn truyền thông chống Cộng ở hải ngoại không thiếu gì những người khùng như vậy, và những người này phần lớn lại nằm trong một “Tổ Chức Tội Phạm Quốc tế”, và đối với người dân Việt Nam thì chính danh là một tập đoàn Việt gian như lịch sử đã ghi.

Viết về Đại Tướng Võ Nguyên Giáp thì không thể bỏ qua được chiến thắng Điện Biên Phủ. Vậy thì chúng ta hãy xem thế giới nhận định về chiến thắng này ra sao.

http://en.wikipedia.org/wiki/Vo_Nguyen_Giap

Cuộc chiến thắng Pháp [ở Điện Biên Phủ] của Giáp đã nghiền nát truyền thuyết về “Tây phương bất bại” và do đó đã mở ra một kỷ nguyên mới cho sự tranh đấu chống chủ nghĩa thực dân cho nền độc lập quốc gia. Với chiến thắng này, tên của Võ Nguyên Giáp đã đồng nhất với sự thất bại của chủ nghĩa thực dân trong toàn cõi Phi Châu và Nam Mỹ.

[Giap's victory over the French crushed the legend of Western invincibility and thus opened a new era in the struggles for national independence against colonialism. With this victory, the name of Vo Nguyen Giap has become identified throughout Africa and Latin America with the defeat of colonialism.]

Và một tài liệu khác:

http://www.time.com/time/asia/2006/heroes/nb_nguyen.html

By Kay Johnson

Đánh bại Pháp ở Điện Biên Phủ, Đại Tướng Giáp đã báo trước sự tận cùng của chủ nghĩa đế quốc.

Cuộc chiến thắng của Việt Minh ở Điện Biên Phủ là cuộc chiến thắng đầu tiên của một nhóm kháng chiến Á Châu chống lại một đoàn quân thuôc địa trong một cuộc chiến quy ước. Cuộc chiến thắng này đã đánh đổ huyền thoại về “ Tây Phương bất bại”, đưa đến sự rút ra khỏi Việt Nam một cách nhục nhã của Pháp, và gây cảm hứng chống những thế lực đế quốc trên khắp thế giới.

[In defeating the French at Dien Bien Phu, General Vo Nguyen Giap heralded the end of imperialism.

The communist Viet Minh's victory at Dien Bien Phu was the first by an Asian resistance group against a colonial army in a conventional fight. It struck down the myth of Western invincibility, led to the ignominious withdrawal of the French from Vietnam, and inspired anti-imperial forces worldwide.]

Tưởng chúng ta cũng nên đọc thêm nhận định của Giáo sư Mortimer T. Cohen về chiến thắng Điện Biên Phủ:

“Điện Biên Phủ là sự diễn đạt tinh thần quốc gia và sự hãnh diện của người Việt về một biến cố có nhiều ảnh hưởng nhất trong dòng lịch sử của họ. Có một đứa trẻ nào ở trong làng mà không biết đến những chiến thắng đối với Trung Hoa và Mông Cổ - hai lực lượng quân sự mạnh nhất ở Á Châu? Những biến cố này và cuộc tranh đấu ngàn năm chống ngoại xâm đã được lồng vào trong văn học, ca nhạc, và châm ngôn của họ. Đối với người Việt, Điện Biên Phủ là một trận chiến khác trong đó họ đã đánh bại quân xâm lược. Và hầu hết mọi người, bất kể là thuộc tôn giáo, tầng lớp xã hội nào, hoặc phục vụ cho quân đội Pháp, đều hãnh diện vì nó.

Người Mỹ có hiểu được như vậy không? Người Mỹ có biết gì về Việt Nam và lịch sử, văn hóa Việt Nam không? Hoàn toàn không.”

(Dien Bien Phu was the expression of that Viet nationalism and pride which had been the strongest single event in the course of their history. Was there a village schoolchild who did not know of the victories over the Chinese and Mongols – the two leading military powers in Asia? These events and the millenium old struggle against foreigners were woven into their literature, their songs, their proverbs. To the Viets Dien Bien Phu was another battle in which they had defeated the invaders. And most of them, regardless of religion, social class, or service with the French armed forces, were proud of it.

Did the Americans understand this? Did they know anything about Vietnam and its history, its culture? Nothing. (Mortimer T. Cohen in From Prologue to Epilogue in Vietnam, N.Y., 1979, p. 206))

Chiến thắng Điện Biên Phủ không chỉ là chiến thắng cho riêng người Việt Nam mà ảnh hưởng của chiến thắng này vang dội trên khắp thế giới. Đã có không biết bao nhiêu nhà phân tích viết về trận đánh này. Chúng ta có thể đọc cuốn “Điện Biên Phủ (Cuộc bao vây làm thay đổi thế giới”[Dien Bien Phu (Sieges That Changed the World)”] của Richard Worth, nxb Chelsea House Publications; hay đọc Mark Baker viết ngày 6 tháng 5 2004 trên http://www.theage.com.au/: “Ngày 7 tháng 5, 1954, lực lượng Việt Nam đánh bại những quan thầy thực dân Pháp ở Điện Biên Phủ. Đó là một trận đánh làm thay đổi bộ mặt chính trị của thế giới và đặt khung cảnh cho cuộc chiến Việt Nam [chống Mỹ]” [On May 7, 1954, Vietnamese guerilla forces defeated their French colonial masters at Dien Bien Phu. It was a battle that changed the political face of the world and set the scene for the Vietnam War.] và “Điện Biên Phủ là nơi mà hồi chuông báo tử đã vang lên cho chủ nghĩa thuộc địa của Pháp ở Á Châu và là nơi mà màn mở đầu đã được viết lên cho sự nhục nhã của lực lượng quân sự mạnh nhất trên thế giới (Mỹ)” [where the death knell was sounded for French colonialism in Asia, and where the prelude was written to the humiliation of the world's greatest military power. ]

Sau đây chúng ta hãy đọc vài đoạn trong bài phân tích rất dài của Thiếu Tá Mỹ, Harry D. Bloomer, trong bài “Một Phân Tích Về Sự Thảm Bại Của Pháp Ở Điện Biên Phủ” [AUTHOR: Major Harry D. Bloomer, USA: An Analysis Of The French Defeat At Dien Bien Phu] để thấy ảnh hưởng của chiến thắng Diện Biên Phủ trên thế giới như thế nào. Sau đây là đoạn mở đầu của bài phân tích.

“Ngày 7 tháng 5, 1954, căn cứ quân sự của Pháp ở Điện Biên Phủ thất thủ, tột điểm của một chiến dịch kéo dài 209 ngày. Trong 54 ngày sau cùng, căn cứ bị thường xuyên tấn công. Đối với Pháp, Điện Biên Phủ là một cọng rơm đã làm gẫy lưng con lạc đà. Hai tháng sau, ngày 40 tháng 7, 1954, một cuộc ngưng bắn chính thức đã được điều đình giữa Pháp và Việt Minh ở Genève [Không có phe Quốc Gia]. Hiệp định này chấm dứt 8 năm chiến tranh làm cho hơn 75000 người trong Lực Lượng Viễn Chinh của Pháp chết…

Việt Minh đánh bại Pháp ở Điện Biên Phủ trong một trận được lập lên cốt yếu là để đánh bại Pháp theo chính kế hoạch dụ địch của Pháp. Cú “sốc” về sự chiến bại của Pháp đã vang dội trên khắp thế giới Tây phương. Như Đại Tá William F. Long phát biểu sau cuộc chiến bại của Pháp 12 năm, “Điện Biên Phủ hay DBP đã trở thành một biểu tượng tốc ký của Đông phương đánh bại Tây phương, biểu tượng cho sự chiến thắng của dân tộc chưa phát triển. Điện Biên Phủ đã đưa đến nhiều hậu quả chính trị nghiêm trọng. Sự chiến bại của Pháp thật sự dứt khoát là một thảm bại cho cả Pháp lẫn Mỹ, vì Mỹ, cho đến năm 1954, đã cung cấp 80% chiến phí cho đội quân viễn chinh của Pháp ở Đông Dương.”

[On 7 May 1954 the French garrison at Dien Bien Phu fell, culminating an operation which lasted 209 days. The last 54 days the garrison was actually under constant attack. For the French, Dien Bien Phu was the straw that broke the camel's back. Two months later, on 20 July 1954, a formal cease-fire between the French and Viet Minh was negotiated at Geneva. This agreement ended an eight year war which produced over 75,000 killed for France's Expeditionary Force. (1:367)..

The Viet Minh defeated the French at Dien Bien Phu in a set-piece battle which, in essence, amounted to beating the French at their own game. The shock of this defeat reverberated throughout the western world. As Colonel William F. Long stated twelve years after the defeat, "Dien Bien Phu or DBP has become an acronym or shorthand symbol for defeat of the West by the East, for the triumph of primitive.... Dien Bien Phu resulted in severe political consequences."(6:35) The French defeat was indeed an utter disaster for both France and America who, by 1954, was underwriting 80% of French expenditures in Indochina. (5:170) ]

Trong tờ Les Collections de L’Histoire: Indochine Vietnam, số 23, Avril-Juin 2004, Paris, Jean Lacouture có viết một bài dài 7 trang khổ lớn, từ trang 53 đến 59, nhan đề “Cuộc Thảm Bại Điện Biên Phủ” [Le Désastre de Dien Bien Phu]. Bài Le Désastre de Dien Bien Phu của Jean Lacouture cho chúng ta những nét chính về biến cố Điện Biên Phủ, không có những chi tiết lặt vặt rườm rà, nhưng cũng đủ để chúng ta có một cái nhìn tổng quát về những hoạt động chính trị và quân sự của Pháp và Mỹ để cuối cùng đưa tới sự thảm bại ở Điện Biên Phủ. Đối chiếu với những tài liệu tôi đã đọc về Điện Biên Phủ của những tác giả có thể coi như là trung lập, chuyên dựa vào việc phân tích sự việc, tôi thấy bài của Jean Lacouture rất đứng đắn, khó có ai có thể phủ nhận giá trị học thuật của tác giả. Ở phần cuối bài chúng ta có thể đọc đoạn sau đây của Jean Lacouture:

Tầm quan trọng của sự thảm bại đó là như thế nào? Đó không chỉ là một thảm bại mà người Á Châu giáng lên người Âu Châu, của Cộng sản giáng trên những hệ thống (chính trị) được gọi là “Tây phương”. Những người Việt Nam, khi xưa là những chiến sĩ bị khinh khi, coi thường, đã khẳng định giá trị quân sự của họ cũng như khả năng kỹ thuật để có thể sử dụng những vủ khí tối tân nhất. Đó cũng là dấu hiệu của sự cáo chung một đế quốc: trong số những người bảo vệ khi xưa, nay là những tù nhân, có nhiều ngàn người Phi Châu mà các dân tộc ở đó học được rằng những thời đại mà luật lệnh của người Pháp dựa trên sức mạnh và một “quyền” nào đó đã qua rồi.

[De quelle portée était ce désastre? Ce n’était pas seulement une défaite infligée par l’homme d’Asie à celui de l’Europe, par le communisme aux systemes dits “occidentaux”. Les Vietnamiens, hier dédaignés comme combattants, avaient affirmé aussi bien leur valeur militaire que leur aptitude technique à faire usage des armes les plus sophistiquées. C’était aussi le signe de la fin d’un empire: parmi les défenseurs d’hier, les prisonniers d’aujourd’hui, se trouvaient des milliers d’Africains dont les peuples apprenaient alors que les temps étaient résolus où primait l’ordre français fondé sur la force et un certain “droit”.]

Đó là “công thành” của Đại Tướng Võ Nguyên Giáp, không chỉ ở Việt Nam mà còn trên toàn thế giới, ở những nơi bị chế độ thực dân ngự trị. Ở hải ngoại, có một thành phần thù hận một chiều rơi rớt lại thuộc thiểu thiểu số, phần lớn thuộc “Tổ Chức Tội Phạm Quốc tế”, không thể chấp nhận “công thành” của Đại Tướng Võ Nguyên Giáp và còn đang tìm cách phủ bác “công thành” của Tướng Giáp và hạ uy tín của ông ta, qua những điều bịa đặt dỏm... Từ xưa tới nay, nhất là ở Á Đông, điển hình là Trung Quốc, Triều Tiên, trong bất cứ cuộc chiến nào, câu “Nhất tướng công thành vạn cốt khô” không còn xa lạ với người Việt Nam. Nhưng câu này không có nghĩa đơn giản chỉ là “công thành” của một tướng được xây dựng trên những xác chết như một số người kém hiểu biết diễn giải. Vấn đề chúng ta phải xét đến là “công thành” của một Tướng đã mang lại những gì cho quốc gia, cho đất nước, có chính đáng không. Câu trả lời đã thật rõ ràng về “công thành” của Đại Tướng Võ Nguyên Giáp nếu chúng ta nhìn lịch sử một cách không thiên vị. Không có gì quý hơn tự do và độc lập, ông Hồ khi xưa đã nói vậy. Nhưng chúng ta phải hiểu tự do ở đây có nghĩa là tự do của Việt Nam thoát khỏi vòng nô lệ của thực dân Pháp, không phải là thứ tự do cá nhân bừa bãi, vô cương, vô pháp, vô trách nhiệm xã hội, tự do cầu nguyện với búa, kìm, xà beng hay với gạch đá, tự do chửi rủa hạ cấp, hiện đang xẩy ra ở Việt Nam, nấp sau chiêu bài tự do, nhân quyền, dân chủ.

Trận Điện Biên Phủ: Ta đánh hay Tàu đánh ?

Một luận điệu cực kỳ ngu xuẩn nhằm mục đích giảm giá trị chiến thắng Điện Biên Phủ của Đại Tướng Võ Nguyên Giáp mà vài người chống Cộng đưa ra bất kể sự thực lịch sử là: chiến thắng Điện Biên Phủ không phải là của Tướng Giáp mà là của Tàu. Chẳng có ai phủ nhận là có mặt cố vấn Tàu hay một số chuyên viên kỹ thuật Tàu có mặt ở Điện Biên Phủ. Nhưng 4-5 Sư Đoàn tấn công Điện Biên Phủ là người Việt Nam. Theo tài liệu trong bài “An Analysis Of The French Defeat At Dien Bien Phu”, AUTHOR Major Harry D. Bloomer, USA, CSC 1991, thì những kế hoạch đối phó với những cuộc hành quân của Navarre xung quanh Điện Biên Phủ và tấn công Điện Biên Phủ đều do Đại Tướng Võ Nguyên Giáp hoạch định và được ông Hồ, có mặt ở Điện Biên Phủ, và Bộ Chính Trị chấp thuận. [Plans to deal with the [Navarre] assault were quickly developed by Giap and approved by Ho's Central Committee. The Viet Minh objectives, in contrast to the French, were clear, consistent, and certainly attainable. Giap's objective was to destroy the French garrison at Dien Bien Phu. (7:54). Furthermore, the Central Committee, to whom Giap reported, fully supported Giap's plans.]

Tại sao lại có ý kiến cho rằng Trung Cộng đóng một vai trò tích cực ở Điện Biên Phủ.? Vì các cường quốc như Pháp, Mỹ không thể tin được một dân tộc nghèo, chậm tiến như Việt Nam, bị Pháp đô hộ trong 80 năm, mà lại có thể đánh bại một đoàn quân của một cường quốc với ưu thế về mọi chiến cụ, từ máy bay cho đến xe tăng tàu chiến do Mỹ cung cấp. Cho đến sau này, trong cuộc chiến tranh chống Mỹ, Tổng thống Johnson cũng coi thường, dè bỉu quân đội nhân dân Việt Nam chỉ là một đoàn quân hạng ba, gồm những kẻ mặc bà ba đen, đi dép cao-su và không biết dùng nĩa (fork) để ăn. Nhưng cuối cùng, kết quả cuộc chiến ra sao, chúng ta đã biết. Chúng ta hãy đọc lời bình luận của Giáo sư Mortimer T. Cohen về quan niệm cho rằng Tàu đánh ở Điện Biên Phủ trong cuốn From Prologue To Epilogue In Vietnam, trang 201-202:

“Ngày 5 tháng 4, 1954, trước ủy ban ngoại vụ của quốc hội, Dulles như cuồng loạn trước sự viện trợ của Trung Quốc cho Việt Nam và nói đó là một sự can thiệp trực tiếp. Phản ứng của Mỹ “có thể không chỉ thu hẹp ở Đông Dương”.

Ông ta đe dọa Trung Quốc với chiến tranh.

Gốc rễ vấn đề của Dulles là nếu Việt Minh đang đánh bại Pháp, và nước Việt Nam của người Việt Nam - bất cứ nước nào khác lấy quyền gì để vào đó đánh cho Pháp? Câu trả lời của Dulles là không phải là người Việt đánh bại Pháp mà là người Tàu. Người Tàu đã xâm lược Việt Nam và Pháp đã chống lại sự xâm lược, giống như Hoa Kỳ đã chống lại sự xâm lược ở Triều Tiên.

Chỉ có điều là - chẳng có tí sự thực nào trong đó. Không có Tàu ở Điện Biên Phủ như Dulles đã khẳng định. Bộ Tổng Tham Mưu của Pháp nói rằng không có một tù binh nào, sống cũng như chết, là Tàu. Năm 1959, một viên chức Nam Việt Nam – khó có thể là thân Cộng bị tuyên truyền – nói về “lực lượng tối tân và mạnh mẽ của Pháp bị đánh bại bởi những chiến sĩ Việt Nam trang bị yếu kém về vũ khí mà.. chưa từng có sự tiếp tay của quân đội Nga hay Tàu.”

Pháp, với sự viện trợ của Mỹ lên tới nhiều trăm triệu đô la, bị đá khỏi Đông Dương bởi những dân bản xứ, với quân cụ cung cấp bởi Trung Quốc và Nga Sô, và Mỹ toan tính can thiệp vì cho là sự tiếp nhận viện trợ của Việt Minh từ các nước khác là một tội ác đối với nhân loại, với nền văn minh Tây phương, và Ki Tô Giáo.

Tướng Navarre cũng phụ họa luận điệu là Trung Quốc đã can thiệp, cho rằng Trung Quốc không có quyền vào Việt Nam như Pháp.

Jules Roy tóm tắt thật hay như sau:

“Những lời tuyên bố của John Foster Dulles và Tướng Navarre về những chuyên viên Trung Quốc đơn giản chỉ là truyền cảm ý muốn bào chữa cho những sự thất bại của họ.”

(5 April before the House Foreign Affairs Committee Dulles got hysterical about Chinese aid to the Vietminh and said it amounted to direct intervention. American reaction to this “might not be confined to Indochina.

He was threatening China with war.

The root of Dulles’ problem was that if the Vietminh were beating the French, and if Vietnam belonged to the Viets – what the hell right did any other nation have to come in and fight for France? Dulles’ answer was that the Viets were not beating France – it was the Chinks. They had invaded Vietnam and France was resiting their invasion, as the US resisted the invasion of South Korea.

Only trouble – there wasn’t a word of truth to it. There were no Chinese at Dien Bien Phu, as Dulles claimed. The French General Staff said no prisoners, wounded or dead had been identified as Chinese. In 1959 a South Vietnamese – hardly prone to pro-Communist propaganda – spoke of “powerful modern French armies defeated by poorly armed Vietnamese fighters who...never were helped by Russian or Chinese troops.”

The French, with hundreds of millions in American aid, were getting kicked out of Indochina by the natives, who got their supplies from China and Russia, and the US was trying to intervene as if the acceptance of aid by the Vietminh from other nations constituted a crime against humanity, Western civilization, and Christianity.

General Navarre also echoed the line that the Chinese were “intervening” as if China has less right to be in Vietnam than the French.

Jules Roy summed it up well.

“ ....The statements made by John Foster Dulles and General Navarre about Chinese technicians were simply inspired by their desire to explain away their failures.”)

Và ngày nay, mấy kẻ có đầu mà không có óc vẫn đưa ra những luận điệu ngu xuẩn này với hi vọng có thể lừa dối người dân bằng thủ đoạn xuyên tạc lịch sử.

Ngày 30.4.1975: Bắc Việt xâm lăng cưỡng chiếm miền Nam ?

Ở hải ngoại, cứ đến ngày 30.4 mỗi năm, chúng ta lại thấy xuất hiện lải nhải những luận điệu như “ngày quốc hận”, “ngày mất nước”, “Việt Cộng xâm lăng cưỡng chiếm miền Nam” v..v… Những người phát ra những cụm từ này chỉ chứng tỏ là mình cực kỳ ngu xuẩn, nhưng mà họ không bao giờ biết ngượng, vì chính danh của ngày đó là “ngày tháo chạy” hay “ngày VNCH sụp đổ”, hay “ngày đầu hàng” v..v… Nhưng những từ “quốc” và “nước” này có thể áp dụng cho miền Nam Việt Nam không. Đối với tôi, và tôi tin chắc là đối với đa số người dân Việt Nam, thì miền Nam không phải là một quốc gia riêng biệt của một sắc dân khác, dù rằng trong đó có 7% tự nhận là con dân của Chúa, đúng ra là con dân của một “Tổ Chức Tội Phạm Quốc Tế”, chứ không phải của nước Việt, nhưng trên thực tế chẳng có ai muốn về trời sớm để sống với Chúa ở trên trời. Miền Nam là một phần đất của Việt Nam do công ơn Nam tiến mở mang đất nước của tổ tiên trong quá khứ. Người Việt Nam “xâm lăng” chính quốc gia của mình? Đây là một luận điệu vừa ngu xuẩn vừa lố bịch nhất hành tinh. Người nào không đồng ý xin mời lên tiếng.

Chúng ta hãy đọc vài đoạn trên: http://www3.wooster.edu/history/jgates/book-ch8.html của Phillip B. Davidson trong tài liệu

JOHN M. GATES, THE U.S. ARMY AND IRREGULAR WARFARE, CHAPTER EIGHT : PEOPLE’S WAR IN VIETNAM

Cuộc chiến Việt Nam không phải là một cuộc xâm lăng của miền Bắc chống miền Nam, cũng chưa bao giờ là cuộc chiến thuần túy theo quy ước. Từ đầu tới cuối, cuộc chiến Việt Nam là một cuộc chiến của nhân dân, và Cộng sản thắng, như một Tướng Mỹ đã từng phục vụ ở Việt Nam đã nhận định, vì họ có “một đại chiến lược lỗi lạc, chặt chẽ, trường kỳ - chiến lược của chiến tranh cách mạng.”

[The war in Vietnam was not a war of aggression by the North against the South, nor was it ever a purely conventional war. From start to finish, the Vietnam War was a people's war, and the communists won because they had, as one American general who served in Vietnam observed, "a coherent, long-term, and brilliant grand strategy--the strategy of revolutionary war." [Phillip B. Davidson, Vietnam at War: The History: 1946-1975 (Novato, CA, 1988), p. 796.]]

Bất kể tới mức độ nào mà chúng ta mong muốn tin rằng chiến lược về cuộc chiến tranh nhân dân đã thất bại ở Việt Nam [vì cho rằng chiến tranh nhân dân chỉ là chiến tranh du kích] hay Cộng sản miền Bắc chinh phục miền Nam bằng một cuộc chiến tranh xâm lăng theo quy ước, những quan điểm như vậy không được xác minh bởi các bằng chứng. Muốn hiểu cuộc chiến, trước hết chúng ta phải từ bỏ quan điểm là cuộc xung đột là một cuộc xâm lăng của miền Bắc chống miền Nam, và nhận thức được rằng sự chiến thắng của Cộng sản là kết quả của sự thành công thi hành một chiến lược của chiến tranh nhân dân.

[No matter how much people might wish to believe that the communist strategy of people's war failed in Vietnam or that communists from the North conquered the South in a conventional invasion, those views are not well supported by the evidence. To understand the war, one must first abandon the view that the conflict was a war of aggression, North against South, and recognize that the communist triumph was the result of the successful implementation of a strategy of people's war.]

Nhưng thật ra từ đâu mà có cuộc chiến Việt Nam hậu Geneva, một cuộc chiến mà không ai mong muốn, nhất là Bắc Việt, vì sau một cuộc chiến gian khổ chống Pháp để đạt được thắng lợi trên chiến trường Bắc Việt hi vọng quốc gia sẽ thống nhất bằng con đường chính trị thay vì quân sự. Bắc Việt đã đề nghị Nam và Bắc cùng nhau bàn thảo về cuộc Tổng Tuyển Cử năm 1956. Sau khi Diệm từ chối và không chịu thi hành Tổng Tuyển Cử theo quy định của Hiệp Định Geneva thì Bắc Việt lại đề nghị Nam Bắc hiệp thương. Nhưng vì chính sách ngu xuẩn của Ngô Đình Diệm ở miền Nam, nhất định phải chống Cộng cho Chúa, trả thù giết hại bừa bãi người kháng chiến, và mưu đồ Ca-tô hóa miền Nam, toan tính đưa miền Nam vào trong vòng nô lệ của một “Tà đạo, đạo chích, đạo bịp” mà ngày nay hiện nguyên hình trước thế giới là một “Tổ Chức Tội Phạm Quốc Tế”, và trước sự xâm lăng trắng trợn của Mỹ vào Nam Việt Nam, cho nên cuối cùng Bắc Việt mới phải dùng đến biện pháp quân sự. Chúng ta hãy đọc vài tài liệu để thấy rõ nguyên nhân là từ đâu.

Tài liệu của Ngũ Giác Đài (The Pentagon Papers), hiển nhiên không phải thuộc loại phản chiến hay thiên Cộng, viết:

Tài liệu Ngũ Giác Đài nói, tình báo Mỹ ước tính trong thập niên 1950 là chiến tranh phát khởi phần lớn là do sự nổi giậy ở miền Nam để chống chế độ tham nhũng và càng ngày càng đàn áp dân chúng của Ngô Đình Diệm .

Tài liệu Ngũ Giác Đài nói về những năm 1956-1959, khi mà cuộc nổi giậy bắt đầu, hầu hết những người đứng lên cầm vũ khí là những người Việt miền Nam và những nguyên nhân họ chiến đấu không có cách nào có thể bảo đó là do kế hoạch tính toán trước ở Bắc Việt.

Chỉ có rất ít bằng chứng là Bắc Việt đã chỉ đạo, hoặc có khả năng để chỉ đạo, những sự bạo động ở miền Nam (3 tháng cuối 1957: 75 viên chức địa phương bị ám sát. Ngày 22 tháng 10, 1957, 13 người Mỹ bị thương trong 3 cuộc nổ bom ở Saigon)

Từ năm 1954 đến năm 1958 Bắc Việt tập trung vào sự phát triển nội bộ, hiển nhiên là hi vọng vào một cuộc thống nhất đất nước hoặc qua cuộc bầu cử theo như Hiệp Định Genève hoặc là kết quả của sự sụp đổ đương nhiên của chế độ Diệm yếu ớt. Cộng sản để lại ở miền Nam một bộ phận nòng cốt khi họ đi tập kết ra Bắc năm 1954 sau cuộc chiến với Pháp chấm dứt, nhưng những cán bộ được lệnh chỉ được “tranh đấu chính trị”[để sửa soạn kiếm phiếu trong cuộc bầu cử mà Bắc Việt hi vọng, và điều này không vi phạm hiệp định Genève].

Tháng 5, 1959, các nhà lãnh đạo Bắc Việt quyết định nắm quyền cuộc nổi giậy càng ngày càng lớn mạnh ở miền Nam.

Tài liệu Ngũ Giác Đài nói, cả tình báo Mỹ và các tù binh Việt Cộng đều cho sự thành công nhanh chóng của Việt Cộng sau 1959 là do những sai lầm của Diệm.

Tài liệu Ngũ Giác Đài mô tả trạng thái tâm lý của Ngô Đình Diệm như là của một “Đại Phán Quan Tây Ban Nha).

(American Intelligence estimates during the 1950s show, The Pentagon account says, that the war began largely as a rebellion in the South against the increasingly oppressive and corrupt regime of Ngo Dinh Diem.

“Most of those who took up arms were South Vietnamese and the causes for which they fought were by no means contrived in North Vietnam,” the Pentagon account says of the years from 1956 to 1959, when the insurgency began.

There is only sparse evidence that North Vietnam was directing, or was capable of directing, that violence (Last quarter of 1957: 75 local assassinated or kidnapped. On October 22, 1957, 13 Americans were wounded in three bombings in Saigon)

From 1954 to 1958 North Vietnam concentrated on its internal development, apparently hoping to achieve reunification either through the election provided for in the Geneva settlement or through the natural collapse of the weak Diem regime. The Communist left behind a skeletal apparatus in the South when they regrouped to North Vietnam in 1954 after the war with the French ended, but the cadre members were ordered to engage only in “political struggle.”

North Vietnam’s leaders formally decided in May, 1959, to take control of the growing insurgency.

The Pentagon account says that both American intelligence and Vietcong prisoners attributed the Vietcong’s rapid success after 1959 to the Diem’s mistakes.

Diem’s mentality is described in the account as like that of a “Spanish Inquisitor”.)

Đến đây, có lẽ chúng ta cũng nên tìm hiểu chút ít là chính quyền Ngô Đình Diệm đã làm những gì để cho người dân miền Nam phải nổi giậy chống đối, và như chúng ta đã biết, không phải là chủ trương của Bắc Việt cho đến năm 1959. Đây không phải là chỗ đi vào chi tiết những hành động khủng khiếp của chính quyền Diệm đối với người dân, các đảng phái, và tôn giáo khác. Quý độc giả nào muốn biết rõ hơn thì có thể tham khảo nhiều cuốn sách hiện hữu ngày nay bằng tiếng Anh, hoặc hai cuốn “9 Năm Máu Lửa Dưới Chính Quyền Ngô Đình Diệm” của Nguyệt Đam và Thần Phong, và “Đảng Cần Lao” của Chu Bằng Lĩnh. Ở đây, tôi chỉ đưa ra vài nét chính qua những nhận định của Giáo sư Mortimer T. Cohen trong cuốn From Prologue To Epilogue In Vietnam, trang 240, 41, 61:

Diệm là một người Ca-tô thuộc thời Trung Cổ - ông ta đúng, mọi người khác đều sai. Chân lý (Phúc Âm) có quyền ưu tiên, không có những sự sai lầm. Và, biết rõ bản chất bất ổn định của quyền cai trị của ông ta, ông ta bị ám ảnh bởi ý tưởng là người nào phê bình bất cứ điều gì về chế độ của ông ta cũng là những kẻ thù thâm căn cố đế.

Ông ta là thánh Dominique (Người được Giáo Hội Công Giáo giao cho nhiệm vụ phát động những Tòa Án Xử Dị Giáo (The Inquisition) trong thời Trung Cổ, để tra tấn và giết oan vô số người vô tội).

Tháng 5, 1955, ông ta mở chiến dịch Tố Cộng. Hiệp Định Genève đặc biệt cấm không được trả thù chính trị.

Do đó, Diệm đã khởi sự những sự thù nghịch. Chính hắn, bằng chính sách tấn công tiêu diệt cựu kháng chiến Việt Minh, đã khởi sự cuộc chiến ở miền Nam. Và chúng ta cần nhấn mạnh là, hắn ta hành động như vậy không phải là để trả đũa bất cứ sự khiêu khích nào của Việt Minh, nhưng từ sự thúc đẩy là phải tiêu diệt Cộng đỏ - tinh thần của một tên Ca-tô Giáo thời Trung Cổ đi săn lùng kẻ lạc đạo...

(Diem was a medieval Catholic – he was right, the others were wrong. Truth has privileges, error đoes not have. And, well aware of the precarious nature of his rule, he was obsessed with the idea that all who criticized anything about his regime were inveterated enemies.

He was St. Dominick.

June of ’55 he opened an “Anti-Communist Denunciation Program”. The Geneva Accord specifically forbade political reprisals.

Thus, Diem began the hostilities. It was he, who by his assault on the Vietminh, began the fighting in the South. And, it must be emphasized, that he did this not in response in any Vietminh provocations, but out of his compulsion to exterminate the Reds – the spirit of the Medieval Catholic heretic-hunter.)

Phê bình chiến dịch Tố Cộng với những kết quả khủng khiếp của nó qua một vài con số trích dẫn mà tôi không muốn kê ra ở đây, Avro Manhattan viết trong cuốn Vietnam: Why Did We Go, 1984, trang 99, như sau:

Đằng sau cái bề mặt (Tố Cộng), mục tiêu thực của nó là Ca-tô hóa quốc gia. Sự đàn áp của Ca-tô Giáo ở Nam Việt Nam không phải là sự tác động của một cá nhân cuồng tín, hay của một nhóm cá nhân thí dụ như ba anh em của Diệm, hiến thân cho chính sách Ca-tô hóa một nước Phật Giáo. Nó là phó sản của một chính sách dài hạn đã được tính toán cẩn thận, nhận thức và đẩy mạnh bởi những bộ óc mà những mục tiêu căn bản là bằng mọi giá, bành trướng một tôn giáo mà họ tin chắc rằng là một tôn giáo chân thật duy nhất trên thế giới.

Người gây cảm hứng chính và theo đuổi chính sách này, như chúng ta đã thấy, là Giáo Hoàng Pius XII. Chính sách đó hoàn toàn hợp điệu với chiến lược toàn cầu của ông ta, nhắm tới hai mục tiêu căn bản: tiêu diệt Cộng Sản, và bành trướng Giáo Hội Ca-tô. [Chúng ta biết rằng, trong cuộc kháng chiến chống Pháp, chính Pius XII đã đe dọa “tuyệt thông” bất cứ giáo dân Việt Nam nào giúp đỡ Cộng sản, có liên hệ với Cộng sản, đọc sách báo Cộng sản. Do đó Ca-tô giáo Việt Nam dưới quyền của các bề trên ngu xuẩn tin vào quyền năng của vạ tuyệt thông như GM Lê Hữu Từ và LM Hoàng Quỳnh, Phạm Ngọc Chi đã tiếp tay quân đội Pháp, săn lùng và giết hại người kháng chiến yêu nước. TCN]

[Behind itd facade its real objective was the Catholicization of the Country. The Catholic repression of South Vietnam was not the work of a fanatical individual, or a group of individuals, like the three Diem brothers, dedicated to the Catholicization of a Buddhist country. It was the by-product of a well calculated long range policy conceived and promoted by minds whose basic objectives were the expansion at all costs, of a religion which they were convinced was the only true religion on earth.

The main inspirer and prosecutor of such a policy, as we have seen, was Pope Pius XII. Such policy was totally consonant with his globl strategy, directed at two fundamental objectives: the destruction of Communism, and the expansion of the Catholic Church.]

Nếu muốn nói về xâm lăng miền Nam thì thực ra thế lực nào đã xâm lăng miền Nam?

Chiến tranh Việt Nam đã chấm dứt, vậy mà 27 năm sau, Daniel Ellsberg còn viết trong cuốn Secrets: A Memoir of Vietnam and the Pentagon Papers, Viking, 2002, p.255:

“Theo tinh thần Hiến Chương Liên Hiệp Quốc và theo những lý tưởng mà chúng ta công khai thừa nhận, đó là một cuộc ngoại xâm, sự xâm lăng của Mỹ”.

(In terms of the UN Charter and our own avowed ideals, it was a war of foreign agression, American aggression.)

Trong cuốn Chiến Tranh Việt Nam Và Văn Hóa Mỹ (The Vietnam War and American Culture, Columbia University Press, New York, 1991), hai Giáo sư ở đại học Iowa, John Carlos Rowe và Rick Berg, viết, trang 28-29:

Khi Pháp rút lui, Mỹ lập tức dấn thân vào việc phá hoại Hiệp Định Genève năm 1954, dựng lên ở miền Nam một chế độ khủng bố, cho đến năm 1961, giết có lẽ khoảng 70000 “Việt Cộng”, gây nên phong trào kháng chiến mà từ 1959 được sự ủng hộ của nửa miền Bắc tạm thời chia đôi bởi Hiệp Định Genève mà Mỹ phá ngầm… Nói ngắn gọn, Mỹ xâm lăng Nam Việt Nam, ở đó Mỹ đã tiến tới việc làm ngơ tội ác xâm lăng với nhiều tội ác khủng khiếp chống nhân loại trên khắp Đông Dương.

[When France withdrew, the US dedicated itself at once to subverting the 1954 Geneva settlement, installing in the south a terrorist regime that killed perhaps 70000 “Viet Cong” by 1961, evoking resistance which, from 1959, was supported from the northern half of the country temporarily divided by the Geneva settlement that the US had undermined… In short, the US invaded South Vietnam, where it proceeded to compound the crime of aggression with numerous and quite appalling crimes against humanity throughout Indochina.]

Với những tài liệu của những học giả và trí thức Mỹ như trên, không có lý do gì chúng ta có thể cho rằng họ thiên Cộng hay thân Cộng. Cũng như những bài viết nghiên cứu lịch sử và tôn giáo trên Sách Hiếm hoặc Giao Điểm, nếu không ai có thể phủ bác được điều nào, thì đó chính là những sự thật lịch sử. Sự thật lịch sử không thiên vị, không có tính cách bè phái. Cho nên những kẻ nào nói các tác giả trên Sách Hiếm hay Giao Điểm là thiên Cộng hay thân Cộng chỉ tự chứng tỏ họ là những kẻ ngu xuẩn, không thể ở trong giới trí thức, và chưa bao giờ biết ngành học thuật.

Vài Lời Kết.

Viết bài này tôi biết chắc chắn là sẽ lại có vài cái mũ chụp lên đầu nhưng tôi chẳng quan tâm đến những người làm nghề buôn nón cối, thường là những người không biết gì là lý luận, là phân tích, là đối thoại, là phản biện ngoài việc dùng những danh từ hạ cấp, chửi rủa người mà mình không đồng ý. Những hạng người này không phải là những đối tượng độc giả để tôi viết lên những bài thuộc loại nghiên cứu phân tích như bài này cũng như tất cả những bài khác.. Những hạng người này Giáo sư sử Nguyễn Mạnh Quang đã liệt vào loại “côn đồ văn hóa” hay “đao phủ văn chương”. Có người còn lên tiếng đòi đối thoại với tôi. Nhưng trình độ quá khác biệt thì làm sao có thể đối thoại. Tôi không nói là trình độ về bằng cấp mà là trình độ hiểu biết về vấn đề cần thảo luận. Vả chăng ai mà lại đi đối thoại với những “côn đồ văn hóa’ hay “đao phủ văn chương.”

Tài liệu ngoại quốc về Đại Tướng Võ Nguyên Giáp thì có rất nhiều. Tôi thành thực đề nghị người nào muốn biết thêm về một danh tướng của Việt Nam mà tên tuổi vang dội khắp thế giới hãy đọc thêm ít ra là hai bài sau đây để hiểu rõ hơn về Đại Tướng Võ Nguyên Giáp.

- http://www2.iath.virginia.edu/sixties/HTML_docs/

An Officer and a Gentleman:

General Vo Nguyen Giap as Military Man and Poet

By Cecil B. Currey

- http://www.workers.org/2008/world/giap_0911/

Vietnam’s incomparable military leader

By G. Dunkel

Published Sep 4, 2008 10:59 PM

Đoạn kết trong bài của Dunkel như sau:

Tuy nhiên, cuộc xâm lăng của Mỹ chống Việt Nam vẫn tiếp tục trong dạng thức những ảnh hưởng khủng khiếp, kéo dài, từ chất độc da cam, chất sát trùng khủng khiếp trải trên nhiều vùng rộng lớn ở Việt Nam bởi không quân Mỹ. Ngay cả sau ba thế hệ, 150,000 trẻ Việt Nam vẫn đau đớn bởi những dị dạng về thể chất và tinh thần gây nên bởi chất độc da cam.

Những cuộc tranh đấu của Việt Nam [để giành độc lập] muôn năm! Đại Tướng Võ Nguyên Giáp muôn năm !

[U.S. aggression against Vietnam, however, still continues in the form of lingering, terrible effects from Agent Orange, the herbicide spread over huge areas of south Vietnam by the U.S. Air Force. Even after three generations, 150,000 Vietnamese children suffer from physical and mental abnormalities caused by Agent Orange.

Long live Vietnam and its struggles! Long live Senior Gen. Vo Nguyen Giap!]

Trần Chung Ngọc

Ngày 7 tháng 10, 2013

The origins of the financial crisis Crash course

2013-09-16T09:19:00.002-07:00

The effects of the financial crisis are still being felt, five years on. This article, the first of a series of five on the lessons of the upheaval, looks at its causes

THE collapse of Lehman Brothers, a sprawling global bank, in September 2008 almost brought down the world’s financial system. It took huge taxpayer-financed bail-outs to shore up the industry. Even so, the ensuing credit crunch turned what was already a nasty downturn into the worst recession in 80 years. Massive monetary and fiscal stimulus prevented a buddy-can-you-spare-a-dime depression, but the recovery remains feeble compared with previous post-war upturns. GDP is still below its pre-crisis peak in many rich countries, especially in Europe, where the financial crisis has evolved into the euro crisis. The effects of the crash are still rippling through the world economy: witness the wobbles in financial markets as America’s Federal Reserve prepares to scale back its effort to pep up growth by buying bonds.
With half a decade’s hindsight, it is clear the crisis had multiple causes. The most obvious is the financiers themselves—especially the irrationally exuberant Anglo-Saxon sort, who claimed to have found a way to banish risk when in fact they had simply lost track of it. Central bankers and other regulators also bear blame, for it was they who tolerated this folly. The macroeconomic backdrop was important, too. The “Great Moderation”—years of low inflation and stable growth—fostered complacency and risk-taking. A “savings glut” in Asia pushed down global interest rates. Some research also implicates European banks, which borrowed greedily in American money markets before the crisis and used the funds to buy dodgy securities. All these factors came together to foster a surge of debt in what seemed to have become a less risky world.
Start with the folly of the financiers. The years before the crisis saw a flood of irresponsible mortgage lending in America. Loans were doled out to “subprime” borrowers with poor credit histories who struggled to repay them. These risky mortgages were passed on to financial engineers at the big banks, who turned them into supposedly low-risk securities by putting large numbers of them together in pools. Pooling works when the risks of each loan are uncorrelated. The big banks argued that the property markets in different American cities would rise and fall independently of one another. But this proved wrong. Starting in 2006, America suffered a nationwide house-price slump.
The pooled mortgages were used to back securities known as collateralised debt obligations (CDOs), which were sliced into tranches by degree of exposure to default. Investors bought the safer tranches because they trusted the triple-A credit ratings assigned by agencies such as Moody’s and Standard & Poor’s. This was another mistake. The agencies were paid by, and so beholden to, the banks that created the CDOs. They were far too generous in their assessments of them.
Investors sought out these securitised products because they appeared to be relatively safe while providing higher returns in a world of low interest rates. Economists still disagree over whether these low rates were the result of central bankers’ mistakes or broader shifts in the world economy. Some accuse the Fed of keeping short-term rates too low, pulling longer-term mortgage rates down with them. The Fed’s defenders shift the blame to the savings glut—the surfeit of saving over investment in emerging economies, especially China. That capital flooded into safe American-government bonds, driving down interest rates.
Low interest rates created an incentive for banks, hedge funds and other investors to hunt for riskier assets that offered higher returns. They also made it profitable for such outfits to borrow and use the extra cash to amplify their investments, on the assumption that the returns would exceed the cost of borrowing. The low volatility of the Great Moderation increased the temptation to “leverage” in this way. If short-term interest rates are low but unstable, investors will hesitate before leveraging their bets. But if rates appear stable, investors will take the risk of borrowing in the money markets to buy longer-dated, higher-yielding securities. That is indeed what happened.

From houses to money markets

When America’s housing market turned, a chain reaction exposed fragilities in the financial system. Pooling and other clever financial engineering did not provide investors with the promised protection. Mortgage-backed securities slumped in value, if they could be valued at all. Supposedly safe CDOs turned out to be worthless, despite the ratings agencies’ seal of approval. It became difficult to sell suspect assets at almost any price, or to use them as collateral for the short-term funding that so many banks relied on. Fire-sale prices, in turn, instantly dented banks’ capital thanks to “mark-to-market” accounting rules, which required them to revalue their assets at current prices and thus acknowledge losses on paper that might never actually be incurred.
Trust, the ultimate glue of all financial systems, began to dissolve in 2007—a year before Lehman’s bankruptcy—as banks started questioning the viability of their counterparties. They and other sources of wholesale funding began to withhold short-term credit, causing those most reliant on it to founder. Northern Rock, a British mortgage lender, was an early casualty in the autumn of 2007.

Complex chains of debt between counterparties were vulnerable to just one link breaking. Financial instruments such as credit-default swaps (in which the seller agrees to compensate the buyer if a third party defaults on a loan) that were meant to spread risk turned out to concentrate it. AIG, an American insurance giant buckled within days of the Lehman bankruptcy under the weight of the expansive credit-risk protection it had sold. The whole system was revealed to have been built on flimsy foundations: banks had allowed their balance-sheets to bloat (see chart 1), but set aside too little capital to absorb losses. In effect they had bet on themselves with borrowed money, a gamble that had paid off in good times but proved catastrophic in bad.

Regulators asleep at the wheel

Failures in finance were at the heart of the crash. But bankers were not the only people to blame. Central bankers and other regulators bear responsibility too, for mishandling the crisis, for failing to keep economic imbalances in check and for failing to exercise proper oversight of financial institutions.
The regulators’ most dramatic error was to let Lehman Brothers go bankrupt. This multiplied the panic in markets. Suddenly, nobody trusted anybody, so nobody would lend. Non-financial companies, unable to rely on being able to borrow to pay suppliers or workers, froze spending in order to hoard cash, causing a seizure in the real economy. Ironically, the decision to stand back and allow Lehman to go bankrupt resulted in more government intervention, not less. To stem the consequent panic, regulators had to rescue scores of other companies.
But the regulators made mistakes long before the Lehman bankruptcy, most notably by tolerating global current-account imbalances and the housing bubbles that they helped to inflate. Central bankers had long expressed concerns about America’s big deficit and the offsetting capital inflows from Asia’s excess savings. Ben Bernanke highlighted the savings glut in early 2005, a year before he took over as chairman of the Fed from Alan Greenspan. But the focus on net capital flows from Asia left a blind spot for the much bigger gross capital flows from European banks. They bought lots of dodgy American securities, financing their purchases in large part by borrowing from American money-market funds.
In other words, although Europeans claimed to be innocent victims of Anglo-Saxon excess, their banks were actually in the thick of things. The creation of the euro prompted an extraordinary expansion of the financial sector both within the euro area and in nearby banking hubs such as London and Switzerland. Recent research by Hyun Song Shin, an economist at Princeton University, has focused on the European role in fomenting the crisis. The glut that caused America’s loose credit conditions before the crisis, he argues, was in global banking rather than in world savings.
Moreover, Europe had its own internal imbalances that proved just as significant as those between America and China. Southern European economies racked up huge current-account deficits in the first decade of the euro while countries in northern Europe ran offsetting surpluses. The imbalances were financed by credit flows from the euro-zone core to the overheated housing markets of countries like Spain and Ireland. The euro crisis has in this respect been a continuation of the financial crisis by other means, as markets have agonised over the weaknesses of European banks loaded with bad debts following property busts.
Central banks could have done more to address all this. The Fed made no attempt to stem the housing bubble. The European Central Bank did nothing to restrain the credit surge on the periphery, believing (wrongly) that current-account imbalances did not matter in a monetary union. The Bank of England, having lost control over banking supervision when it was made independent in 1997, took a mistakenly narrow view of its responsibility to maintain financial stability.
Central bankers insist that it would have been difficult to temper the housing and credit boom through higher interest rates. Perhaps so, but they had other regulatory tools at their disposal, such as lowering maximum loan-to-value ratios for mortgages, or demanding that banks should set aside more capital.
Lax capital ratios proved the biggest shortcoming. Since 1988 a committee of central bankers and supervisors meeting in Basel has negotiated international rules for the minimum amount of capital banks must hold relative to their assets. But these rules did not define capital strictly enough, which let banks smuggle in forms of debt that did not have the same loss-absorbing capacity as equity.

Under pressure from shareholders to increase returns, banks operated with minimal equity, leaving them vulnerable if things went wrong. And from the mid-1990s they were allowed more and more to use their own internal models to assess risk—in effect setting their own capital requirements. Predictably, they judged their assets to be ever safer, allowing balance-sheets to balloon without a commensurate rise in capital (see chart 2).
The Basel committee also did not make any rules regarding the share of a bank’s assets that should be liquid. And it failed to set up a mechanism to allow a big international bank to go bust without causing the rest of the system to seize up.

All in it together

The regulatory reforms that have since been pushed through at Basel read as an extended mea culpa by central bankers for getting things so grievously wrong before the financial crisis. But regulators and bankers were not alone in making misjudgments. When economies are doing well there are powerful political pressures not to rock the boat. With inflation at bay central bankers could not appeal to their usual rationale for spoiling the party. The long period of economic and price stability over which they presided encouraged risk-taking. And as so often in the history of financial crashes, humble consumers also joined in the collective delusion that lasting prosperity could be built on ever-bigger piles of debt.
http://www.economist.com/news/schoolsbrief/21584534-effects-financial-crisis-are-still-being-felt-five-years-article

“Giữ gìn sự trong sáng” hay triệt tiêu?

2013-08-18T14:09:00.005-07:00

Tiếng nói/ ngôn ngữ của mỗi quốc gia dân tộc, bất kể quốc gia dân tộc nào, đều là một thứ tài sản vô giá, trước hết, với chính quốc gia dân tộc ấy. Nó là căn cước văn hóa của dân tộc. Mất căn cước văn hóa, dân tộc không là gì, không còn gì cả.

Chẳng thế mà trước đây ngót một thế kỷ, ông chủ bút Nam Phong tạp chí, nhân một dịp diễn thuyết về thi hào Nguyễn Du và danh tác Truyện Kiều, đã khẳng định: “Truyện Kiều còn, tiếng ta còn. Tiếng ta còn, nước ta còn”. Và về sau này, với tình yêu tiếng Việt vô hạn, thi sỹ Lưu Quang Vũ đã viết những câu thơ dào dạt đắm đuối: “Buồm lộng sóng xô, mai về trúc nhớ/ Phá cũi lồng vời vợi cánh chim bay/ Tiếng nghẹn ngào như đời mẹ đắng cay/ Tiếng trong trẻo như hồn dân tộc Việt/ Mỗi sớm dậy nghe bốn bề thân thiết/ Người qua đường chung tiếng Việt cùng tôi/ Như vị muối chung lòng biển mặn/ Như dòng sông thương mến chảy muôn đời…” (Tiếng Việt). Vậy nên, ở bình diện lý trí, việc giữ gìn tiếng nói/ ngôn ngữ dân tộc mặc nhiên đã trở nên một yêu cầu mang tính bắt buộc và thường trực. Trong trường hợp Việt Nam, yêu cầu ấy từng được một nhà lãnh đạo Đảng và Nhà nước - cố thủ tướng Phạm Văn Đồng – nhấn mạnh, cụ thể hơn, như một chân lý: “Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt”.

Nhưng trong bối cảnh xã hội nước ta hiện nay, khi trình độ dân trí rõ ràng đã được nâng lên rất nhiều so với trước, và sự hội nhập với thế giới đang diễn ra hằng ngày, lại nảy sinh một câu hỏi: giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt như thế nào? Câu hỏi không hề là ngẫu nhiên, chỉ cần chúng ta nhìn thực tế đời sống của văn học dịch thời gian gần đây sẽ thấy: cụm từ “sự trong sáng của tiếng Việt” luôn được dẫn ra như một chuẩn mực để định giá chất lượng bản dịch tiếng Việt của những tác phẩm văn học nước ngoài. Hơn thế, như một lời răn đe trước những bản dịch bị coi là luộm thuộm, lủng củng, xa lạ, tối nghĩa về hành ngôn tiếng Việt. Quả đúng là đã có không ít bản dịch như vậy, và không gì khác hơn, chúng là sản phẩm tồi của những người dịch kém. Nhưng ngược lại, oái oăm thay, cũng có nhiều trường hợp bị kết án oan, và ở những trường hợp ấy, cụm từ “sự trong sáng của tiếng Việt” nhiều khi chỉ đơn giản là một thứ vũ khí sẵn có, được người ta sử dụng cũng chính bởi sự sẵn có ấy, như một quán tính.

Bản dịch tiểu thuyết Lolita của Dương Tường là một ví dụ. Khỏi phải nói, dịch Lolita, nghĩa là dịch giả chấp nhận đối mặt với thách thức cực lớn. Bởi nhà văn Mỹ gốc Nga Vladimir Nabokov vốn khét tiếng thế giới như một phù thủy về ngôn ngữ. Tiểu thuyết Lolita của ông trùng điệp những ẩn dụ, những trò chơi ngôn từ, những cấu trúc câu, những liên văn bản và xuyên văn bản bất tận, cực kỳ… quái đản! Tóm lại, theo nghĩa nào đó, Lolita là một mê cung ngôn ngữ mà người viết bày ra với mục đích, không gì khác, để tạo sự mờ đục làm rối trí người đọc. (Thứ văn chương làm rối trí người đọc cũng cần thiết, ít nhất, ở mức ngang bằng với thứ văn chương khiến người đọc được thư giãn). Trước một tác phẩm như vậy – một tác phẩm đã được chúng khẩu đồng từ xếp vào hàng kinh điển của tiểu thuyết hiện đại – mà dịch ra tiếng Việt sao cho đơn giản, dễ hiểu, “trong sáng”, thì cũng chính là cách xuyên tạc tác giả hiệu quả nhất. Một dịch giả lão thực như Dương Tường không chọn cách này. Ông trung thành với phong cách ngôn ngữ của Nabokov. Dịch Lolita, đến chỗ nào văn bản trở nên đa nghĩa hoặc quá tối nghĩa với người đọc, Dương Tường dùng chú thích. (Có tất thảy gần năm trăm chú thích trong bản dịch Lolita, được dịch giả khảo cứu từ nhiều nguồn, một sự nỗ lực và thận trọng hiếm thấy trong hoạt động dịch văn học ở ta hiện nay – không nên quên rằng trong bản dịch Lolita tiếng Pháp của Eric Kahane, bản dịch được chính Nabokov đánh giá rất cao, thậm chí chẳng có lấy một chú thích nào. Và do vậy, câu văn dịch “trên dòng kẻ có những dấu chấm” cùng lắm chỉ là một điều gây tranh cãi nho nhỏ của Dương Tường, người chủ ý không chịu diễn nôm hình ảnh mà tác giả sử dụng thành ý trực tiếp – chủ ý này không đáng để thiên hạ đổ xô vào đay đi nghiến lại như thể trời sắp sập). Nhưng những người đọc thụ động thì không đủ hứng thú và lòng kiên nhẫn để đi theo một trò chơi ngôn ngữ quá rắc rối. Họ khó chịu, và đó là dịp quá tốt để cụm từ “sự trong sáng của tiếng Việt”, luôn sẵn đấy, lại được dẫn ra như một lời răn đe.

Ví dụ này gợi nhớ đến cố dịch giả Cao Xuân Hạo. Sinh thời, ông Cao Xuân Hạo từng phàn nàn về chuyện có tác phẩm nào đó của F. M. Dostoievsky (xin miễn cho người viết việc phải nêu tên) được dịch ra tiếng Việt bằng một văn phong hết sức “trong sáng”, mềm mại, uyển chuyển, dễ đọc, và đọc rất “dễ chịu”. Trong khi trong nguyên tác tiếng Nga thì đó là một cách hành văn với tiết tấu giật cục, gấp gáp, tác giả cố ý sử dụng kiểu ngôn từ tạo cảm giác u ám, nặng nề đến tức thở, nhiều chỗ lại là sự thống ngự của những lớp ngôn từ thô thiển. Tác phẩm gốc như thế và tác phẩm dịch như thế, thì dịch đích thị là diệt, và cái quan niệm cứng nhắc về “sự trong sáng của tiếng Việt” chính là thứ vũ khí quá tốt để tiêu diệt phong cách của thiên tài văn học Nga. (Dịch giả Cao Xuân Hạo, vốn dĩ là người rất dị ứng với hệ tiêu chí “Tín, Đạt, Nhã” do dịch giả Trung Quốc Nghiêm Phục đưa ra, từng kêu lên đầy bực tức, rằng nếu như ở tác phẩm gốc, tác giả cố tình viết một cách thô tục, mà người ta lại cứ chăm chăm phải dịch ra tiếng Việt sao cho được Nhã, thì phải dịch cách gì đây để bảo đảm trung thành với nguyên tác?)

Từ hai ví dụ trên, ít nhất, có thể rút ra một điều: nên có quan niệm và ứng xử cởi mở hơn trước yêu cầu “phải giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt”. Ngôn ngữ không phải là một hệ thống nhất thành bất biến. Nó như một sinh thể, thường xuyên vận động, thêm vào và mất đi, liên tục được làm mới. Mà một trong những con đường làm mới ngôn ngữ hiệu quả nhất, chính là việc dịch văn học. Lịch sử văn học dịch Việt Nam ngay từ đầu thế kỷ XX đã cho thấy: thông qua sự tiếp xúc và chuyển hóa những tác phẩm văn học thuộc các ngôn ngữ khác, tiếng Việt đã hấp thụ vào mình nhiều lớp ngôn từ mới, nhiều cấu trúc câu văn mới, nhiều mô hình tư duy ngôn ngữ mới, và đã trở nên giàu có hơn từ đó. Hãy cứ hình dung: nếu trước năm 1945 mà không có những bản dịch các tiểu thuyết chương hồi của Phan Kế Bính, Nguyễn Đỗ Mục (Tam quốc chí diễn nghĩa, Đông Chu liệt quốc), không có những bản dịch An Na Kha Lệ Ninh (Anna Karenina) của Vũ Ngọc Phan, Những kẻ khốn nạn (Những người khốn khổ) của Nguyễn Văn Vĩnh, và nhiều nhiều dịch phẩm văn học khác nữa, tiếng Việt của chúng ta chưa chắc đã đạt tới sự đa dạng và thanh thoát như bây giờ. Bởi vậy, nếu cứ khăng khăng “giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt” với mặc định rằng đó là một di sản ngôn ngữ đông cứng, thì hậu quả sẽ không chỉ là sự triệt tiêu phẩm tính đặc dị trong phong cách nghệ thuật của các tác giả văn học nước ngoài, mà còn là sự triệt tiêu khả năng phong phú hóa của bản thân tiếng Việt.

Với văn học dịch là thế. Còn với sáng tác văn học trong nước thì sao? Có lẽ chỉ cần nói ngắn gọn: chúng ta không ủng hộ những sự làm xấu tiếng Việt, nhưng cũng không nên bám chặt vào một sự “trong sáng” mơ hồ nào đó của tiếng Việt để đóng sập cửa trước những nỗ lực cách tân ngôn ngữ văn chương. Xét cho cùng, “sự trong sáng của tiếng Việt” không ngưng đọng vào chỉ duy nhất một hình thái nào đó. Lối viết văn tiếng Việt với dày đặc những câu biền ngữ, đăng đối như trong các tiểu thuyết của Hồ Biểu Chánh hay trong Nho Phong của Nhất Linh Nguyễn Tường Tam, là biểu hiện của một thứ tiếng Việt “trong sáng”. Nhưng cũng “trong sáng” không kém là câu văn tiếng Việt của chính Nhất Linh ở giai đoạn sau, trong các tiểu thuyết như Đoạn tuyệt, Đôi bạn, Bướm trắng… cho dù câu văn tiếng Việt ở đây đã rất khác với ở Nho Phong. Hoặc giả, nếu cứ thuận theo ý kiến (không hề sai) của đa số độc giả, rằng các truyện ngắn và tùy bút của Thạch Lam là một mẫu mực về “sự trong sáng của tiếng Việt”, thì cũng không vì thế mà bảo những câu văn tiếng Việt của Nguyễn Tuân – ngôn ngữ được đẽo gọt rất cầu kỳ, sử dụng những kết hợp từ đầy bất thường và bất ngờ, những cú pháp bị vặn xoắn theo kiểu… chẳng giống ai – là không “trong sáng”. Nó là thứ tiếng Việt “trong sáng” theo cách khác. Tóm lại, nói khác đi, ở đây chúng ta buộc phải có một cái nhìn dân chủ hóa trước cụm từ “sự trong sáng của tiếng Việt”. Nó không giống như chân lý tối thượng của Chúa Trời, đơn nghĩa. Nó là một tập hợp của những chân lý tương đối, luôn mở ra, mời gọi sự sáng tạo của tất cả.

Không nên quên rằng trong lĩnh vực đặc thù như văn chương, ngôn ngữ đã không còn là ngôn ngữ tiêu dùng nữa, mà là ngôn ngữ của nghệ thuật. Xuất phát từ ngôn ngữ đời sống, nhưng nó đã được mã hóa. Và do vậy, nó mang đậm dấu ấn cá tính sáng tạo của người sử dụng, không loại trừ cả sự đánh đố, khiêu khích, gây hấn bằng ngôn ngữ. Vấn đề còn lại là thái độ của người tiếp nhận. Nếu ta cứ đòi hỏi ngôn ngữ văn chương phải hiền lành, đơn nghĩa, dễ hiểu, “trong sáng” theo cách của ngôn ngữ tiêu dùng, thì tốt nhất là chẳng cần có văn chương làm gì.

Không nên quên rằng lời kêu gọi “Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt” được nói ra trong bối cảnh một nước Việt Nam với trình độ dân trí nhìn chung rất thấp, tỷ lệ người mới thoát nạn mù chữ cao ngang với tỷ lệ người còn mù chữ. Để tuyên truyền, để vận động đối tượng này một cách hiệu quả nhất, không gì khác, cần phải sử dụng một thứ ngôn ngữ dễ hiểu nhất có thể.

Nhưng không nên quên rằng bối cảnh xã hội Việt Nam hiện tại đã rất khác. Tốt nghiệp đại học đã trở thành chuyện “thường ngày ở huyện”. Và không nên quên rằng tiếng Việt là một sinh ngữ. Nó cần liên tục sống. Và liên tục vận động.

Hoài Nam

Dạy toán như... vẽ tranh

2013-08-18T13:29:00.002-07:00

SGTT.VN - Trong ba huy chương vàng Olympic toán quốc tế 2013, có hai thuộc về học sinh trường THPT Năng khiếu, đại học Quốc gia TP.HCM. Vì thế thành quả chung đáng tự hào ấy còn là niềm vui lớn của TS Lê Bá Khánh Trình, giảng viên khoa toán – tin học đại học Khoa học tự nhiên TP.HCM, người thầy đã 20 năm chuyên chở những chuyến đò, góp phần không nhỏ tạo nên “những cậu bé vàng toán học”.

Anh đánh giá thế nào về thế mạnh của hai em Cấn Trần Thành Trung và Phạm Tuấn Huy trong đội tuyển IMO kỳ này? Ngoài rèn luyện chuyên môn, các em đã được tiếp sức như thế nào về tinh thần từ gia đình và các thầy cô?

Qua quá trình tuyển chọn khắc nghiệt trong nước, Huy luôn tỏ ra là người chắc chắn, toàn diện, vượt qua những vòng cuối với điểm số cao. Ngược lại Trung kết quả không đều, nổi trội hơn ở hình học, nhưng biết người biết ta, rất cố gắng bổ sung, và có quyết tâm cao. Điểm chung là hai em đều rất khiêm tốn và chịu khó học hỏi.

Tôi biết gia đình Huy và Trung không giàu có gì, lo vé máy bay cũng là một gánh nặng, nhưng vẫn cố gắng động viên để cha mẹ ra Hà Nội tiễn các em trước khi rời Việt Nam. Nhờ rút kinh nghiệm những lần trước, đoàn Việt Nam chuẩn bị rất chu đáo về hình ảnh, từ bộ vest đồng phục cho học sinh, thầy cô, đến mũ, cờ tổ quốc… nên xuất hiện trong lễ khai mạc và bế mạc rất trang trọng.

Có mặt trong thành phần ban giám khảo, anh đã tranh đấu khá quyết liệt cho thí sinh Việt Nam có được sự công tâm cao nhất về điểm số?

Đoàn Việt Nam kỳ này đứng thứ bảy trong các đội mạnh nhất, có nhiều đột phá phấn khởi, nhưng vẫn có những sơ sẩy rất đáng tiếc. Về Huy, bốn bài hoàn chỉnh, có một bài thì gần đến đích lại sai một con số. Ban đầu ban giám khảo cho ba điểm bài đó, nhưng tôi và anh Vinh phó đoàn đã tranh luận thẳng thắn với ban giám khảo để cùng xem lại, vì cách giải của em rất đẹp. Sau khi hội ý, ban giám khảo đồng ý cho em năm điểm. Còn với Trung, ở bài thi khó nhất, em không chứng minh được, nhưng lại vạch ra kế hoạch chứng minh rất rõ ràng, thông minh. Lúc này, tranh luận giữa tôi và ban giám khảo quyết liệt hơn, cãi nhau dữ dội. Rất may anh Vinh giỏi tiếng Anh, lại từng là thí sinh IMO, nên rất thuận lợi trong trao đổi để người ta hiểu mình hơn. Cuối cùng, ban giám khảo đồng ý cho Trung thêm một điểm, không ngờ đó là một điểm quyết định để em chạm vào tấm huy chương vàng.

Sau cuộc thi, anh đã dùng những phút giây hiếm hoi còn lại nơi xứ người để truyền dạy các em điều gì?

Cuộc thi nào cũng có may rủi, có người vui kẻ buồn. Nhìn các em chờ đợi mình bên ngoài, có em đã khóc, tôi nghẹn ngào. Các em đã làm hết mình, các thầy đã cố hết sức, còn cuộc thi thì chỉ là… cuộc thi. Mong muốn lớn nhất của tôi là tinh thần học tập và sự phấn đấu của các em. Cái được của chuyến đi này không phải ở những tấm huy chương mà là những điều các em được trải nghiệm thông qua việc giao lưu, sống trong tập thể… những điều sẽ giúp ích các em rất nhiều.

Làm thế nào để những tài năng trẻ ấy có thể theo đuổi con đường toán học tới bờ tới bến?

Rất khó, nhất là thời buổi hiện nay, khi mọi thứ đều lấy thước đo bằng vật chất. Muốn đi đường dài, phải có chí hướng mong muốn truyền đạt lại, giải quyết vấn đề gì đó của toán học. Điều đó rất cần sự hướng dẫn, giao lưu quốc tế để tạo động lực và mảnh đất làm nghề. Tuỳ từng giai đoạn, những người thầy phải cho học sinh hiểu đúng mình đang ở đâu. Càng lên trên càng khó hơn nữa, để các em tự bươn chải cũng khó. Quan trọng nhất là sự dấn thân. Thế hệ tôi do hoàn cảnh lịch sử, vấn đề tiền bạc, vật chất không áp lực như bây giờ. Làm ngành khác đem lại lợi nhuận nhanh hơn, công sức bỏ ra cũng không nhiều bằng nghiên cứu khoa học. Chọn những công việc chuyên về suy luận, khoa học cơ bản, không chạy theo bề nổi đòi hỏi phải hy sinh nhiều thứ khác. Tuỳ thuộc vào sự chọn lựa, tư chất của mỗi người, để thấy mình được sống có ý nghĩa nhất, thanh thản nhất.

Chúng ta thường tự hào là có nhiều tài năng toán học trẻ, nhưng so với thế giới vẫn còn khoảng cách xa. Theo anh, làm thế nào để rút ngắn khoảng cách này?

Tính về số huy chương vàng năm nay: Mỹ: 5, Trung Quốc: 5, Nga: 5, Việt Nam: 3, có vẻ chúng ta đang theo sát nút, nhưng khoan vội mơ chuyện thắng những nước mạnh như Nga, Mỹ, Trung Quốc… So với một số nước khu vực, chúng ta đang đối diện với sự cạnh tranh gay gắt. Mấy năm trước, chúng ta qua mặt một số nước, nhưng họ cũng không chịu thua đâu. Hàn Quốc, Indonesia cũng đang rút ngắn khoảng cách; Anh, Pháp, Canada, Úc… đang “phả hơi” sau lưng mình. Đừng để nước đến chân mới nhảy. Phải quyết tâm giữ được truyền thống, có cái nhìn chiến lược trong đào tạo, không thể tặc lưỡi “mình nghèo” rồi làm cho qua.

Cùng TS Trần Nam Dũng khởi xướng những diễn đàn toán học, chương trình Gặp gỡ toán học thường niên, đó phải chăng là nỗ lực của riêng anh để xây dựng một tình yêu toán học cho thế hệ trẻ Việt Nam?

Các diễn đàn mạng diendantoanhoc.net, mathscope.org... là nơi các em có thể trao đổi tài liệu, kinh nghiệm học tập dễ dàng và cởi mở. Gặp gỡ toán học là cơ hội để các em tiếp xúc trực tiếp với các thần tượng của mình như GS Hà Huy Khoái, GS Nguyễn Văn Mậu, GS Ngô Việt Trung, GS Đặng Đức Trọng, thầy Nguyễn Khắc Minh... Tôi hy vọng tinh thần cộng đồng được truyền lửa từ các thế hệ đàn anh sẽ giúp các em sự hứng khởi nào đó trong việc học toán.

Anh Trần Nam Dũng có kinh nghiệm, xốc vác trong việc tổ chức, kêu gọi tài trợ. Mình chỉ là người xây dựng những bài giảng, động viên, chỉ dẫn các em. Khi nào anh ấy cần là tôi sẵn sàng có mặt. Trong mỗi bài giảng, mỗi lần trao đổi, tôi đều cố gắng khuyến khích các em tìm ra cái mới. Dạy toán học cũng giống như… vẽ tranh. Tôi chắt chiu, cố gắng vẽ lên một bức tranh, để các em có thể bổ sung cho bức tranh ấy trở nên lấp lánh, cân đối, hài hoà. Đó là cả một nghệ thuật. Nếu mình được vẽ tranh cùng với những người như Trung, như Huy, hẳn bức tranh sẽ rất đẹp.

Hai mươi năm theo đuổi nghiệp làm thầy, cách dạy của anh có gì khác biệt, để có thể tạo nên “những cậu bé vàng” cho toán học?

Dạy cho những trò giỏi là cả một sự thách thức, các em càng giỏi, mình học được càng nhiều. Nếu chỉ đọc tài liệu, dạy những cái có sẵn thì vô ích, bởi các em đều biết, có thể còn đọc tài liệu trước cả mình. Quan trọng là phải kích thích trí tưởng tượng các em bằng cách đặt vấn đề mới, từ đó xoay lật, tìm tòi những cái lạ, may ra mới tạo hứng thú. Buổi tối về nhà lúc nào cũng canh cánh, ăn không ngon ngủ không yên, nghĩ nát óc xem ngày mai mình có vấn đề gì mới để nói với các em? Đôi khi giống như cưỡi lên lưng cọp vậy đó. Nếu chỉ dạy những gì có trong sách là hại mấy em, làm sao nâng trình độ, mà sức người thì có hạn, rất khổ.

Dạy toán học cũng giống như… vẽ tranh. Tôi chắt chiu, cố gắng vẽ lên một bức tranh, để các em có thể bổ sung cho bức tranh ấy trở nên lấp lánh, cân đối, hài hoà. Đó là cả một nghệ thuật.

Trong toán học tôi chịu ảnh hưởng rất nhiều từ hai người thầy. Người đầu tiên là thầy Trần Quốc Khải, một người rất độc lập. Lần đầu tiên tiếp xúc với những bài toán khó, lạ, chính thầy đã truyền cho tôi cách nghĩ mới, không theo khuôn mẫu. Sự phá cách hơi ngang tàng trong phong cách sống, miễn sao không ảnh hưởng đến ai của thầy cũng là một triết lý sống mà tôi thích thú. Nước Nga là một nền văn hoá lớn đã sản sinh ra những tầm vóc khiến mình ngưỡng mộ. Thầy Andrey Alexandrovich Gontrar, phó chủ tịch viện Hàn lâm khoa học Liên bang Nga, người hướng dẫn luận văn tiến sĩ của tôi là một người như thế. Cách nói gãy gọn, đanh thép, thiên bẩm về sư phạm đã giúp ông biến những vấn đề rất khó trở nên vô cùng dễ hiểu. Cách xử thế đàng hoàng, phóng khoáng, rất quý tộc của ông luôn làm tôi ngạc nhiên.

Nhiều em học rất giỏi, nhưng do quá mải mê học mà trở thành những “chàng ngốc” khi đứng trước những thử thách của cuộc đời. Anh có thường chia sẻ với các em những kinh nghiệm sống của riêng mình?

Rất tội nghiệp cho các em vì việc học đã chiếm quá nhiều thời gian và sức lực, không còn chỗ cho việc chơi, học hỏi những kỹ năng sống. Trong lời ăn tiếng nói, có khi phải dặn dò các em từng chút một. Ngoài phát triển tư duy, tôi muốn các em hiểu biết thêm nhiều lĩnh vực nghệ thuật khác như âm nhạc, thể thao. Tôi luôn đánh giá cao kỹ năng cảm thụ nghệ thuật của các em, khuyến khích các em hiểu biết những lĩnh vực khác, học hỏi thêm bên ngoài cuộc sống.

Con người lãng mạn, khoáng hoạt của anh có từ đâu?

Thời học sinh trường Quốc học Huế, tôi từng hoà tấu guitar cổ điển bản Polonaise của Michal Kleofas Oginski. Khi học đại học Lomonosov, tôi là trưởng ban văn nghệ của sinh viên Việt Nam trong khoa toán – cơ. Nhớ nhất những ngày hội trường, tôi luôn nghĩ ra trò mới, khi thì hát dân ca trên nền nhạc piano, khi thì hát opera trên nền nhạc dân gian, khi diễn hài pha màu cải lương… Có những bài dàn dựng rất công phu, nên năm nào lớp cũng được giải nhất toàn trường. Cuộc sống xa nhà, những giây phút vô tư đó khiến chúng tôi gắn bó với nhau hơn, biết sống vì cái chung. Ngoài âm nhạc, tôi còn mê thể thao, nhất là bơi lội. Những hoạt động đó khiến mình thấy thoải mái hơn trước những con số.

Còn bây giờ, nhà trường cứ nhồi nhét kiến thức, mà không trang bị cho các em những hiểu biết nền tảng về hội hoạ, âm nhạc, thì làm sao các em phát triển toàn diện? Làm sao các em cảm thụ nhạc cổ điển, nhạc dân gian cổ truyền?

Là người sống lặng lẽ, kín đáo, anh có sợ những mặt trái của vinh quang?

Vinh quang luôn có hai mặt, đôi khi cũng thấy bất tiện, nhưng là những trải nghiệm thú vị. Có những lúc tôi chỉ muốn ẩn dật đâu đó, nhưng lại có người quan tâm hỏi han, giúp đỡ, khiến tôi rất cảm động. Tư duy là một quá trình lao động đầy bất ngờ, có những lúc mình làm việc rất cật lực, xông xáo, nhưng luôn vấp phải cái gì đó không như ý. Có những lúc tưởng như không làm gì, hoàn toàn rời khỏi sự động não, cái mới lại nảy sinh. Chính cái bất trắc, không biết điều gì sẽ đón mình ở chỗ nào của phía trước khiến cho cuộc đời thi vị.

Kỷ niệm nào anh nhớ nhất về cha mẹ, và coi đó như một bài học quý giá để truyền lại cho các con?

Cha mẹ tôi rất tôn trọng sự tự do của các con, giáo dục con bằng tấm gương của mình, chứ không bằng lời nói. Cha tôi là thầy giáo trường y, một người thầy nghiêm túc, không tài hoa, nhưng biết bao điều tôi học được từ cha. Ông luôn cố gắng tự học, tự làm mọi thứ, không bao giờ để người khác giặt quần áo cho mình. Mẹ tôi lại là một típ người khác. Mẹ đã dạy anh em tôi chữ “nhịn”, chữ “khiêm”, sự tôn trọng người khác, những lễ nghĩa, hiểu biết trong giao tiếp xã hội.

San sẻ khó khăn với người khác, đôi khi cũng xông pha, sẵn sàng ăn cơm bụi, ngủ giường tầng với học sinh… từ cách sống của mình, tôi mong các con biết tiết kiệm, xem đó là một phẩm chất thanh cao. Giúp con ý thức được những giá trị văn hoá nghệ thuật, tiếp thu những cái hay từ văn hoá ngàn đời, chịu khó thích nghi với mọi hoàn cảnh, ở đâu cũng có thể hoà đồng với mọi người…

Chính cái bất trắc, không biết điều gì sẽ đón mình ở chỗ nào của phía trước khiến cho cuộc đời thi vị.

Trong cuộc đời, bài toán nào với anh là khó nhất?

Khó nhất là được làm theo ý mình, để không bị ai chi phối. Hoàn cảnh xã hội, gia đình, những tác động của vật chất, của môi trường sống đôi khi làm mình suy nghĩ rất nhiều, đâu phải muốn làm gì thì làm. Làm sao giữ được sự tự do trong cách làm, cách sống là một cuộc tranh đấu không ngừng. Đôi khi phải trả giá, phải thoả hiệp, phải chấp nhận thôi. Nhưng có lẽ trong giảng dạy, tôi giữ được sự chủ động nhiều nhất có thể. Dạy học sinh càng giỏi thì sự tự do đạt được càng cao.

Làm thế nào để anh giữ được sự cân bằng trước những áp lực của cuộc sống?

Có lẽ do bản tính chịu đựng, nhún nhường, nên những tác động bên ngoài mau chóng qua được ngay, nhưng cái chính là nhờ công việc. Chỉ cần một hôm nào đó thầy và trò cùng nhau tạo ra cái mới lạ, về nhà nhìn con cái chịu khó học hành, hiểu các giá trị, không đặt nặng vật chất, như thế là đủ hạnh phúc rồi.

Trong tình yêu, anh là người đàn ông thế nào?

Thuỷ chung, có trách nhiệm và biết san sẻ mọi vui buồn với người phụ nữ mình yêu thương. Còn giữ gìn hạnh phúc gia đình thì chủ yếu nhờ cô ấy thôi. Tôi luôn ý thức chia sớt việc nhà với cô ấy, buổi trưa mình lo tìm cách cho các con ăn, còn buổi chiều thì cô ấy lo. Chúng tôi trân trọng những niềm vui do con cái đem lại, đó là sợi dây bền chặt gắn mọi thành viên trong gia đình với nhau.

thực hiện: Kim Yến

chân dung hội hoạ: Hoàng Tường

Bỏ thi tốt nghiệp, giáo dục Việt Nam tan rã?

2013-08-18T13:23:00.001-07:00

Bỏ kỳ thi tốt nghiệp THPT, giáo dục sẽ tan rã chứ không chỉ đi xuống. Tuy nhiên, việc xem xét, nghiên cứu, tổ chức lại chất lượng, cấu trúc của kỳ thi là cần thiết.

LTS: Xung quanh vấn đề có nên bỏ kỳ thi tốt nghiệp THPT, Tuần Việt Nam trân trọng giới thiệu cùng độc giả những nhận định của nhà nghiên cứu Nguyễn Trần Bạt, Chủ tịch InvestConsult Group.
Một cột mốc không thể hủy bỏ
Kỳ thi tốt nghiệp phổ thông trung học (PTTH) là kỳ thi bắt buộc phải có đối với bất kỳ nền giáo dục nào, mà bỏ nó nền giáo dục sẽ tan rã, chứ không chỉ đi xuống. Trên thế giới này, với những cách thức, mức độ khác nhau, ở hầu hết các quốc gia việc tốt nghiệp PTTH đều được đánh dấu với một tấm bằng, một kỳ thi.
Hiện trạng của kỳ thi của VN hiện nay là kết quả của việc tổ chức tồi, chứ không phải do chức năng tồi của một kỳ thi. Chúng ta không thể nhầm lẫn giữa nghĩa vụ của một kỳ thi với chất lượng của một kỳ thi, không thể thay thế một cuộc thi chưa nghiêm túc bằng việc không thi.
Nói rộng ra, cần phải phân biệt mặt tiêu cực của một nền giáo dục với một nền giáo dục tiêu cực. Thi không nghiêm túc là mặt tiêu cực của nền giáo dục, còn bỏ thi là biểu hiện của nền giáo dục tiêu cực.

Thí sinh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2013. Ảnh: Văn Chung

Giáo dục phổ thông có vai trò vô cùng quan trọng trong cả quá trình giáo dục. Đó là giáo dục nền tảng, là giáo dục con người và là bước đầu tiên trong việc tiến đến giáo dục các nhà chuyên môn.
Nếu bây giờ một người đi học từ lớp 1 không chờ đợi, lo sợ có một kỳ thi ở điểm kết thúc của quá trình học tập, thì chất lượng học tập lập tức tan rã ngay từ lớp 1. Như vậy là "tháo cũi xổ lồng" cả đầu vào lẫn đầu ra, sẽ không còn kỷ cương giáo dục và đào tạo nữa.
Mặt khác, không nên nhầm lẫn rằng một kỳ thi có 97-98% đỗ là một kỳ thi tồi. Bởi vì kỳ thi này cần chuẩn bị cho xã hội nhiều thứ, nhiều mức độ, yêu cầu, đòi hỏi. Mức tỷ lệ tốt nghiệp cao đó cũng là một hiện thực phổ biến trên thế giới.
Nên nhớ rằng xã hội có những cấp độ nhu cầu khác nhau đối với tấm bằng phổ thông. Chúng ta đòi hỏi thống nhất mục tiêu của cả xã hội nên mới rơi vào “bi kịch”. Chúng ta phải cho ra lò, cung cấp cho xã hội một chứng chỉ. Còn xã hội phải đủ thông thái để sử dụng chứng chỉ đó cho những mục tiêu tiếp theo, ví dụ như tuyển đầu vào đại học.
Tại nhiều quốc gia mà giáo dục phổ thông được coi trọng, kỳ thi tốt nghiệp còn trở thành tư liệu cơ bản, thành điều kiện “cần”, đôi khi cả điều kiện “đủ” để vào các trường Đại học. Chẳng hạn ở Anh, tốt nghiệp PTTH (Alevel) là một mức học vấn, một danh hiệu xã hội hẳn hoi. Số môn phải thi TN tối thiểu là 4, nhưng người thi có thể đăng ký thi nhiều môn hơn để hồ sơ của họ hấp dẫn với các trường đại học.
Tú tài hay A level là một mức học vấn phổ quát trên toàn thế giới. Thi tốt nghiệp không phải sự ngẫu hứng của các nhà giáo dục về chuyện nó cần hay không cần. Chúng ta không thể hủy bỏ một cột mốc đánh dấu một giai đoạn học vấn mang tính nền tảng, cơ sở của toàn bộ quá trình giáo dục của một quốc gia.
Các nhà nước muốn thống nhất phải thống nhất từ giáo dục, ngôn ngữ, chữ viết. Không có tiêu chuẩn của quốc gia về giáo dục phổ thông, làm sao thống nhất được về ngôn ngữ, chữ viết. Không có những sự thống nhất đó, làm sao có quốc gia thống nhất?
Tổ chức lại cấu trúc kỳ thi
Tuy nhiên, việc xem xét, nghiên cứu, tổ chức lại chất lượng, cơ cấu của một kỳ thi như vậy là cần thiết: tổ chức thi như thế nào, quan niệm về kỳ thi ra sao... Kỳ thi tốt nghiệp PTTH cần được tổ chức lại, giản tiện bớt để đạt được những tiêu chí gọn nhất, nhẹ nhất và rõ ràng nhất, đáp ứng cho các kỳ vọng, mục tiêu của các nhóm xã hội.
Cấu trúc thi cần thể hiện sự khác biệt, sự đòi hỏi khác nhau của các nhóm xã hội đối với kỳ thi này. Nhóm hàn lâm cao nhất cần điều gì ở kỳ thi, nhóm các chuyên gia thực hành cần gì, nhóm những người cần một tấm bằng để "yên dạ" xã hội cần gì, v.v…
Sự tế vi trong các mục tiêu khác nhau của các nhóm, tầng nhu cầu trong xã hội là đối tượng mà ngành giáo dục và đào tạo buộc phải nghiên cứu, chứ không thể tiếp tục lảng tránh. Ngành giáo dục và đào tạo phải cung cấp các đề thi, mức thi, cách thi cho những nhóm nhu cầu đa dạng trong xã hội.
Bởi vậy, cái chúng ta cần là làm thế nào cấu trúc cuộc thi ấy tự nó tạo ra sự phân loại, có lợi cho toàn bộ quá trình phát triển của giáo dục VN. Chẳng hạn, tạo ra sự phân loại học sinh tốt nghiệp ở các trình độ dành cho trường đại học với các cấp độ chất lượng, danh tiếng khác nhau.
Kỳ thi tốt nghiệp cần trở thành tư liệu “cần”, chính xác để xác định đầu vào của các trường đại học. Sau đó, bản thân mỗi trường đại học sẽ có những "vũ khí", sự sắc sảo chuyên nghiệp để tuyển chọn tiếp, đó chính là điều kiện "đủ" của mỗi trường. Nhiều trường đại học trên thế giới thậm chí xem kỳ thi tốt nghiệp là điều kiện “cần” và “đủ”, kể cả những trường danh tiếng.
Quá trình để đi đến mục tiêu đó, từ khi thí nghiệm cho đến lúc thành công có thể phải mất hàng chục năm. Nhưng chúng ta đừng sốt ruột đối với giáo dục, đào tạo. Trong khi chúng ta có một bộ máy mà năng lực sử dụng con người còn thấp, thì tại sao chúng ta lại tỏ ra quá sốt ruột về chất lượng đầu vào, đầu ra của giáo dục?

Capturing the investment-banking opportunity in ASEAN

2013-06-19T22:17:00.000-07:00

The economic rise of Asia has been much noted. But many have not realized that this is not just a story about the emerging giants, India and China. Countries that are a part of the Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) are also an important contributor to Asia’s growth.¹ By 2009, this region already accounted for 9 percent of Asian wholesale banking revenues and 13 percent of capital markets and investment-banking (CMIB) revenues. To be sure, these are not dominant positions. But several key ASEAN economies will grow faster than the rest of Asia over the next five years. GDP growth in Vietnam (7 percent), Indonesia (6 percent), and Malaysia (5 percent) will be notably faster than in the established markets of Japan (2 percent) and Australia (3 percent).²
Several forces are propelling ASEAN growth. Chief among these are the need for new roads, ports, and power plants, and governments’ determination to expand capital markets. Evidence of both was seen in the announcement at the July 2010 ASEAN summit in Hanoi of a plan for road and rail development across the region. ASEAN’s brightening star will likely attract yet more investment from global banking majors, many of which have already built formidable presences across the region. For local banks, an inflection point is at hand. As Asian companies expand into new regions and the largest go global, incumbent banks will need to redouble their efforts or risk losing a substantial share of their investment-banking franchise to the big international banks. We see five core capabilities that local banks must build, including the coverage model, account planning, research, cross-border capabilities, and the talent proposition.
A leading incumbent bank in India set out to build these five capabilities, with considerable success: among other achievements, average monthly fee income increased by 125 percent over baseline. Several ASEAN banks will probably achieve similar success, and that in turn will increase the pressure on foreign banks to respond. We see three likely responses for these global firms, including balancing their “footprint,” capturing the midcorporate opportunity, and developing capabilities to deliver cross-cutting customer solutions.

Opportunity beckons

McKinsey’s Global Banking Profit Pools estimates 2009 revenues from CMIB in the ASEAN region at $7.4 billion.³ Notably, CMIB accounted for 28 percent of all wholesale banking revenues in ASEAN, compared with 19 percent for Asia as a whole. This greater reliance on capital markets is a sign of greater sophistication in ASEAN (Exhibit 1).

Exhibit 1

Enlarge

We focused our research on five of the biggest ASEAN banking sectors (Indonesia, Malaysia, Singapore, Thailand, and Vietnam). All except Vietnam have a higher proportion of CMIB revenues than would be indicated by their GDP per capita. This implies that for a given amount of capital, banks may enjoy greater revenues from CMIB products than from lending. Not surprisingly, the region has proved attractive to global banks that traditionally focus on fee-based businesses. Many of these foreign banks have already built leading franchises in several products and countries.
These banks also find the growth of CMIB in ASEAN attractive. The region is projected to grow faster than the rest of Asia in the key areas of equity and debt capital markets (ECM and DCM) and mergers and acquisitions (M&A) (Exhibit 2).

Exhibit 2

Enlarge

Skeptics would counter that, for all its attractions, “investment-banking in ASEAN” really means “investment-banking in Singapore.” It is true that Singapore currently accounts for over two-thirds of total ASEAN CMIB revenues. However, the city-state’s share is projected to decline to around 58 percent by 2014 as capital markets in other economies develop.
Similarly, at present, CMIB in ASEAN is heavily focused on sales and trading, which generates over 80 percent of revenues. Again, we expect to see a growing diversification. By 2014, sales and trading will account for 72 percent of revenues.

Sources of growth

We see five major trends propelling growth in ASEAN and shaping the evolution of CMIB markets.

1. Infrastructure investment

Infrastructure has been a big source of growth for much of Asia, including ASEAN, and that looks set to continue. For CMIB, that will mean healthy developments in debt capital markets and syndicated loans, as well as in structured fixed-income products designed to attract funding from overseas investors.
Over the next five years, the ASEAN region is expected to spend more than $350 billion on infrastructure. Indonesia, Thailand, and Vietnam will commit the biggest sums, while Singapore is expected to spend little. Indonesia will look to address a lack of quality roads, inadequate power supply, and a dearth of public transport. In 2009, the newly elected government announced that the total infrastructure spend needed between 2009 and 2014 will be around $140 billion. Much of this investment may be structured as sukuk, a bond-like instrument that conforms with Islamic law. (For more on sukuk, see sidebar “Sukuk in Malaysia and Indonesia.”)
In Thailand, infrastructure spending has lagged in recent years. While GDP grew at over 8 percent between 1999 and 2008, infrastructure spending grew at only 3.6 percent. From 1999 to 2008, infrastructure spending as a share of GDP fell from over 9 percent to about 6 percent.
Like Indonesia, much of Vietnam currently lacks reliable electricity, quality roads, or seaports. Its infrastructure requirements are estimated at $70 billion to $80 billion over the next five to ten years. Today most of its infrastructure investment is funded by government debt. That is expected to change, as the government begins to seek investors to form public-private partnerships.

2. Government support for capital markets

We see two thrusts by governments as they seek to strengthen capital markets in the ASEAN region. On one hand, developed-market governments are trying to create financial centers (as in Malaysia) or strengthen them (as in Singapore). While Singapore is succeeding in attracting hedge funds and private banking players, Malaysia seeks to become a global hub for innovation in Islamic finance through the Malaysia International Financial Centre (MIFC) in Kuala Lumpur.
On the other hand, governments in developing markets like Indonesia and Vietnam are taking initiatives to expand markets and improve trading and settlement infrastructure.
Vietnam currently has a growing primary bond market with mainly public-sector issuances, but a thin secondary market. The government is addressing this; first, it has established a specialized secondary state bond market where most government securities are now traded. It also intends to build a benchmark yield curve and to encourage the creation of credit-rating companies. Finally, it is also installing a securities depository and a new settlement system with support from the Asian Development Bank (ADB) and the World Bank.
In Indonesia, the government has also taken the assistance of the ADB, in the form of an ongoing technical-assistance program. The goal is to build deeper and more liquid capital markets, enhance market supervision, and improve regulatory resources and capacity.

3. Expanding horizons for ASEAN companies

As ASEAN companies continue to grow, they will be tempted to look outside their home markets for growth. Already, about 40 percent to 60 percent of ASEAN M&A is cross-border deals, and more than a third of these are within the region. As companies outgrow their markets and become comfortable with international expansion, investment banks will see increased opportunities in M&A advisory and acquisition financing. Three sectors that illustrate this trend well are financial services, telecom, and energy and natural resources.
In financial services, almost all the leading banks in Singapore and Malaysia have made regional forays to expand their presence in ASEAN. These banks have achieved varying degrees of success. Among the most successful is Malaysia’s CIMB Group, which has gone through five transformational deals in four years, taking the bank into new markets in Thailand, Indonesia, and Singapore.
Several ASEAN telecommunications firms have adopted a similar growth strategy. SingTel, for instance, is now active in over 20 markets and has acquired strategic stakes in AIS in Thailand, Telkomsel in Indonesia, and Globe Telecom in Philippines.
In energy and natural resources, Indonesia in particular has seen significant M&A activity—about 130 transactions in the past eight years—originated by both domestic and overseas firms.

4. Indonesia and Vietnam coming to the fore

Forecasts of real GDP growth in ASEAN to 2050 suggest that most of the growth will come from Indonesia and Vietnam. As mentioned, these countries will benefit from government actions to improve capital markets and from the push to build new roads, power plants, and seaports. But there are other forces at work. Both countries will see broad-based economic reforms and strong growth in manufacturing. And both will benefit from a young and rapidly growing labor force as well as improved political stability.
CMIB revenues will mirror the growth in GDP. ECM in particular will prosper from a wave of local listings in both markets. In Vietnam, the government has already privatized several good-size state-owned enterprises (SOEs) and has announced plans to privatize some of the biggest, including AgriBank, Bao Viet Insurance, Vinatex, and Vietnam Airlines. Similarly, in Indonesia, following the successful listing of Bank Tabungan in 2009, the government has announced plans to divest stakes in some of the largest SOEs, including PT Krakatau Steel, Plantation Company PT Perkebunan Nusantara (PTPN) VII, and Garuda Indonesia.
M&A advisory will also benefit, as fragmented local industries are expected to consolidate. Indonesia has more than 120 banks, of which 4 are state owned. That’s many more than in mature markets such as Australia and India. Vietnam is similarly overbanked. The State Bank of Vietnam has mandated that all banks in Vietnam must have capital of at least 3 trillion Vietnamese ng (about $150 million) by the end of 2010. Many of the smaller banks will likely be unable to raise the requisite capital, and a forced consolidation of the sector may result.

5. Growing sophistication of customers

As ASEAN economies mature, capital markets are likely to see increased demand for more sophisticated products and services. As ASEAN companies grow, it is likely they will begin to tap into corporate bond markets and rely less on traditional bank borrowing, a path taken by maturing economies in the past. Banks will likely have incentives to help them do this, given the global regulatory push for bigger capital buffers and more liquidity. Southeast Asian companies are also likely to continue looking for customized currency and commodity hedges against price fluctuations.
Sales and trading businesses will also need more sophisticated products. As the ASEAN economies accumulate wealth, consumers will turn to life insurance and asset management. There is considerable room for these businesses to grow. The rise of insurance will create a kind of virtuous cycle, creating opportunity for institutional sales and trading firms that will be asked to deliver the kinds of sophisticated products (such as swaps, options, and other derivatives) that their counterparts in developed markets have sold for years.
Of course, all of Asia is expected to grow in affluence; assets under management of high-net-worth individuals are likely to rise to nearly $7.5 trillion by 2012. With interest rates low in Asia, as in the rest of the world, Asia’s private banking and affluent retail customers are likely to seek ever higher returns along with portfolio diversification, and will aggressively pursue investments such as initial public offerings, structured equity-linked products, and alternative investments such as hedge funds. This infusion of new money into equity-linked instruments will push up sales and trading revenues.

Five core capabilities

In recent years, local and foreign banks have competed vigorously to position themselves for the coming opportunity. The current state of play of CMIB markets is shown in Exhibit 3.

Exhibit 3

Enlarge

Despite the opportunity, some local institutions seem to be ceding the advantage in many of these markets to others. These firms are at risk of missing out on the next big wave of growth in ASEAN capital markets. To avoid that fate, they can draw on the examples of their emerging-market peers (for example, Kotak in India and Itaú BBA in Brazil), which have leveraged their balance sheets to build dominant local investment-banking businesses. In our view, local commercial and corporate banks must take five actions to succeed in investment banking:

1. Strengthen client coverage to encompass the capital markets opportunity

In our experience, banks use one of three approaches to client coverage, defined by the role of the person at the client interface. The relationship manager (RM) acts as the single point of contact with the client in the RM-led model, occasionally calling on product specialists for expertise. The RM establishes and manages the relationship with the client’s CEO or CFO in the client-service-team-led model, an emerging trend. The RM then coordinates all account-related activities of the client service team, which consists mainly of product specialists. Team members establish links and coordinate activities with their client counterparts. Finally, in a product specialist model, senior bankers and product specialists establish coverage independently.
Within investment-banking teams and products, banks align the coverage model with their understanding of the various segments of their client base. The most commonly observed model is a segmentation based on size; the coverage model is then tailored for each tier of clients. An alternative choice we see in smaller investment-banking houses is an alignment of coverage teams to sectors. Here the proposition is the coverage teams’ depth of product and sector understanding.
Wholesale banks choose the coverage model based on three criteria that reflect their stage of growth: the availability of sophisticated RMs and product specialists, the cost of coverage, and the feasibility of establishing coordination mechanisms among different product groups. There is no “right” model, and each player must tailor its coverage model based on its starting position, underlying market characteristics, growth aspirations, and manpower availability.

2. Tighten up the account-planning process

The three objectives of disciplined account planning are to ensure that the bank can increase client satisfaction through tailored offerings that address the client’s needs, to improve the bank’s profitability per client, and to increase the time spent by salespeople on selling to the right set of clients.
In investment-banking, we typically encounter six barriers that stand in the way of disciplined account planning. Three are behavioral problems: unwillingness on the part of RMs and other sales staff to commit time, a reluctance to share client-related information, and a bias against the current IT system and tools. Three problems have to do with poor processes: little understanding of the most and least profitable clients, a lack of clarity on roles and responsibilities in the client coverage team, and an absence of accountability and incentives.
A structured approach can be used to overcome these barriers and increase the effectiveness of account planning to maximize profitability per client, make salespeople more effective, and increase customer satisfaction.

3. Build research capabilities

The credibility and independence of the research function in investment banks was significantly tested during the dot-com shakeout in the first half of the decade. In response, a number of banks have worked hard to strengthen the independence of the research function and enhance transparency. Strong research capabilities are emerging as a critical success factor. Across markets, a strong position in league tables usually goes hand in hand with robust research capabilities.
Banks can start by identifying how best to meet increasingly sophisticated customer requirements. Many customers are building in-house capabilities and have consequently moved away from traditional research products (for example, PDF reports distributed via e-mail, containing the latest information on specific stocks). They are increasingly demanding “research services”—such as conversations, meetings, or analyst-introduced access to management. In response, many global players are rethinking their approach to research. HSBC has dropped two of its research product offerings—its “buy, sell, hold” recommendations and maintenance research—while increasing its analyst head count to support more in-depth analysis and customer contact. Similarly, some banks have experimentally outsourced maintenance research to specialists, while keeping sector experts, quantitative analysts, and strategists in-house.
In building a research organization, banks need to consider the growing sophistication of most of their core customer segments: affluent/high net worth, domestic institutional investors, mass retail, and, of course, foreign institutional investors. Distinctive research capabilities for the right segment, as part of a full-service offering, can lead to an increased share in sales and trading as well as ECM. Similarly, ECM is linked to M&A advisory for large deals that need to be financed through capital market issuances.

4. Gear up for the cross-border opportunity

As ASEAN companies expand internationally, local banks will need to think through how best to meet their needs. For a few banks, it may be best to focus exclusively on the domestic market. But many will decide to follow their clientele and build capabilities to serve them in their expansion.
Several local investment banks have built ties with global firms (for example, SCB Securities with Goldman Sachs and Phatra Securities with Merrill Lynch/Bank of America). The typical approach involves the local player using the partnership to build up capabilities over time, while the foreign partner accrues local market understanding and develops local relationships and brand equity. After time, when both parties have reaped the benefits of the alliance, it is often terminated and both partners go their separate ways, as Kotak and Goldman Sachs did in 2006.
An alternative approach is to establish alliances with local boutique firms with experience in cross-border deals. As an example, Avendus in India has partnered with Goetz Partners for India-Europe deals, while Kotak has an alliance with GCA Savvian for India-Japan deals. In the latter case, the alliance seeks to advise Indian and Japanese companies on cross-border mergers and acquisitions. Thus, clients of GCA Savvian in Japan can seek out acquisition targets in a high-growth market such as India with the help of local expert Kotak.

5. Adopt the right “people strategy”

The people strategy—the bank’s approach to compensation, its talent proposition, its recruitment model, and its retention practices—lies at the heart of building a successful investment bank. The current overhaul of regulations will have considerable impact on banks’ compensation practices. Banks will need to decide on the right mix between current and deferred compensation, and, in performance measurement, between current financial metrics or longer-term health-related metrics.
Commercial banks looking to build an investment-banking business also have to tackle the particularly acute challenge of integrating radically different performance and incentive systems. While banks have tried several approaches, our experience suggests that an approach that builds on the principles of the “one firm” model is likely to be successful. At its core, this approach ties most incentives to the overall performance of the firm as opposed to purely individual performance and contribution. Implementing this model involves instilling a culture that encourages people to work toward building the firm.
In addition to creating the right performance culture, banks will also need to develop other elements of the people strategy by designing a clear employee value proposition, a recruitment model that balances lateral and fresh hires, and an effective retention strategy.

Three moves for foreign banks

Foreign banks should not take their current dominance of many products and markets for granted. Western banks that want to secure and expand their share of the ASEAN opportunity should consider three core actions.

Effectively balance local and regional operations

Several global players have opted for a centralized approach, addressing opportunities throughout ASEAN from their offices in money centers such as Singapore and Hong Kong. Others have started this way but have expanded their presence in select geographies such as Thailand and Malaysia through their wealth-management and brokering arms; still, they remain more or less centralized. These approaches have been adequate up to now, during a period when the vast majority of deals were originated by multinationals and large corporates, which naturally turn to the global majors, either from long-standing relationships or to tap their deep product expertise.
In coming years, however, the centralized approach might no longer work. We see two major trends that will weaken the effectiveness of banks that try to cover the region from a strong center. One is greater local competition. As ASEAN capital markets deepen, local players will expand their investment-banking capabilities, given the positive impact on return on equity. Second, as noted above, a broader base of corporations will start to seek investment-banking advice. Often these will be smaller companies with no history with the global banks. Local institutions with upgraded capabilities will be in prime position to capture a greater share of this business, given their scale of operations. As an example, in Russia, local firm Renaissance has nearly 150 bankers, while the bulge-bracket firms have on average only 20 to 30. By virtue of its broader and deeper coverage, Renaissance has been able to provide superior client service and claim a greater market share.

Capture the midcorporate opportunity

As ASEAN markets develop, a broader base of corporates will have investment-banking needs, and over time, they will form a larger portion of the fee pool. To capture an outsize share of these fees, foreign banks will have to do three things.
First, this segment has traditionally been served by local incumbents, which have typically held lending relationships and which now seek to build their own investment-banking capabilities. Foreign firms cannot easily replicate this approach: they do not have a natural “entry product,” and so will need to invest in developing relationships over time. This will require a local presence.
Second, given the smaller deals and lower fees that these midsize companies will generate, many foreign banks will have to modify their cost structures if they are to generate attractive returns on equity.
Finally, foreign firms will have to find ways to inspire their bankers to work on midcorporate deals, likely by offering incentives to lure them away from the attractions of large deals. If this does not seem likely to work, firms should consider establishing a separate group, operating under a different set of economics, to cover this segment.

Serve cross-cutting needs

Local companies are likely to start asking for solutions that cut across wholesale funding and capital market products—for example, some companies are likely to need structured finance for infrastructure projects as well as sukuk. To deliver on these multifaceted needs, global firms should establish local-currency balance sheets to more effectively structure deals. Firms organized in product groups will need to develop mechanisms and incentives to link organizational “silos” (especially DCM, corporate banking, and Islamic banking) to create effective client solutions.
Throughout the ASEAN region, opportunities abound in capital markets and investment-banking. But banks will have to examine them carefully and consider the trends shaping their growth.

Should We Trust Economists?

2013-06-14T00:34:00.003-07:00

Imagine you are the Royal Physician in England some time during the 14th century. The prince is sick, and you've been summoned to help. You call in two experts for advice. The first says: "Use leeches to suck out the evil humors." The second says "No, you must bleed him to get the evil humors out." They start to argue, insulting each other in nasty epistles. "Leech guy is secretly working for the French!" alleges Bleeding Guy. "Bleeding Guy just wants the prince to die because the prince wanted higher taxes on the nobles!" Leech Guy fires back.
What's the right move? Well, in an ideal world, you would go and get 999 patients who have illnesses similar to the prince's and give them all a variety of household substances, such as bread mold. Then you would take careful note of who died and use statistical analysis to figure out which household substances cured disease. Thus, you would discover penicillin and invent modern medicine.
Sadly, this is not what you do, because a) if you proposed it, you would be led off to the dungeons and beheaded b) it's the 14th century and you have no concept of the scientific method and c) you don't really have the right tools for that experiment, anyway. Instead, it's bleeding or leeches. So you take your best guess and you pray you're right.
The economic situation we find ourselves in today is a little bit like the example above. Everyone knows that it's a bad thing when factories sit gathering dust and potential workers sit idle on their couches. But the best "experts" that we have -- academic economists -- are in generally ill repute. Surveys have shown that the public has very little confidence in their predictions. They argue bitterly on op-ed pages and can't seem to agree on the most basic issues. And of course, the recent high-profile debunking of the "90 percent debt-to-GDP danger zone" -- a talking point created by the famous economist duo of Carmen Reinhart and Kenneth Rogoff, and used by many Republican supporters of austerity -- did nothing to help economists' reputations.
So are we making a mistake putting our faith in economics? Are economists themselves just charlatans, to be scorned as medieval cranks? Or for all their flaws, are they really the best experts we have? I don't have a definitive answer, just like there is no good answer to the problem of the Royal Physician. But having gone through an economics PhD, I do know a few things that I think the public should realize about the field.
To start, we need to talk briefly about what it is economic theorists do. Essentially, they make models, which are mathematical tools that are supposed to describe how the economy functions. The problem is that economists haven't really built a model of the whole economy that works. A lot of smart people have spent a lot of time creating tools with names like "dynamic stochastic general equilibrium." But as of this moment, those models can't really forecast the economy like our meteorologists can forecast the weather. Furthermore, they contain a lot of obviously wrong assumptions. To give just one example, many of the models stipulate that companies are only allowed to change their prices at random times! Crazy, right? Economists include things like that to make the models easier to use, and they hope that those zany assumptions are actually decent approximations to the way the world really works. But even with these kludges in place, none of the existing models can do much to predict the economy.
Theory isn't the only problem. Economists don't really have good enough data to understand how the economy works, either. With chemistry or biology, you can put things in a lab and test them out with controlled experiments. With microeconomics -- the study of specific markets -- you can do something similar; for example, the auctions that Google uses to sell online ads were developed by microeconomists. But with macroeconomics -- the study of the economy as a whole -- you can't put countries and entire economies in a lab; all you can do is sit there and watch history go by, and try to deduce some patterns. But often enough, those patterns vanish just as soon as you think you've found one.
Just as it doesn't have their caliber of data, macroeconomics also lacks the kind of scientific culture enjoyed by biology and chemistry. In the hard sciences, models are built to explain data; that's their only purpose. But in econ, models are often used simply as storytelling devices to explain an idea about how the world might work.
The best economists are well aware of their ignorance. During his recent graduation speech at Princeton, Federal Reserve Chairman Ben Bernanke half-joked to the crowd that "Economics is a highly sophisticated field of thought that is superb at explaining to policymakers precisely why the choices they made in the past were wrong. About the future, not so much." Greg Mankiw, one of the world's most famous macroeconomists (and my PhD advisor's PhD advisor) put the sentiment this way in a 2011 New York Times column:

"After more than a quarter-century as a professional economist, I have a confession to make: There is a lot I don't know about the economy. Indeed, the area of economics where I have devoted most of my energy and attention -- the ups and downs of the business cycle -- is where I find myself most often confronting important questions without obvious answers..."

What all this means is that when an economist tells you something that is based on a theory or a model, you should be very, very skeptical. And the more complicated the theory or model is, the more you should be suspicious. For example, in a recent Wall Street Journal column, Stanford economist John Taylor called for fiscal austerity, and justified his recommendation by saying it came from a "modern macroeconomic model." I looked through that model and found a lot of assumptions that a lot of other economists would disagree with. But the average Wall Street Journal reader would have no way of knowing that. So beware of economists bearing fancy models.
If economists ever do succeed in developing formal models that work better, then we'll be able to go to them with questions (like "Should the Fed print more money?") and simply trust their expert advice. But until that day, all economists can really give us is intuition, suggestions, and ideas. Like the Royal Physician, each of us then has to decide for him/herself what we think is the best medicine.
So when you listen to economists, the key is to try to understand why they think what they think. For example, Paul Krugman thinks that monetary policy doesn't work well in a depression, because nominal interest rates can't go below zero, and because the Fed is not always good at convincing people that it will allow inflation in the future. Robert Barro thinks that fiscal policy doesn't work, because people anticipate the future taxes needed to pay for today's stimulus, and reduce their consumption today in order to save up to pay those future taxes. Most people can understand these basic ideas, and decide for themselves which they think are plausible, and which they think are unrealistic.
Economists have another virtue, in that they're very good at pointing out each other's logical errors. On the whole, economists are very smart, perceptive people. Like everyone else, they are liable to overstate their confidence and rely too much on their own unproven theories (not everyone is as skeptical and self-questioning as Greg Mankiw). But when they do this, other economists usually catch them! So in order to avoid believing too much in the confident-sounding pontifications of one economist, you should listen to economists on the other side of the issue.
Finally, though mainstream economists may not have it all figured out, they are far better than most of the groups who lurk outside the mainstream. For example, spend an afternoon reading the ideas of so-called "Austrian" economists, who believe that we only need logic to understand how the economy works, and that data and evidence are useless. Absurd. But that's the kind of alternative that's out there, and some people really believe that stuff.
No matter how much we might wish they were, economists are not go-to experts who know just how the world works or how to fine tune it. They are not car mechanics. And if they act like they are car mechanics, you should instantly be suspicious. But they do have a lot of interesting things to say. They might help you clarify or re-evaluate your own beliefs about how the economy functions. They can also help you spot the flaws in each other's arguments.
And in the end, you're the Royal Physician. You may not know everything, but the prince is dying, and you pick from among the "experts" you've got.

Niềm tin từng phải 'mua' rất đắt

2013-06-07T01:25:00.000-07:00

Lấy phiếu tín nhiệm ở QH chính là dịp để các vị chức sắc được đo bằng một cuộc sát hạch, bộc lộ chất lượng của chữ "Tín"- chuyên gia Nguyễn Trần Bạt.
LTS:Nhân sự kiện lớn lần đầu tiên sắp diễn ra tại Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XIII - lấy phiếu tín nhiệm các nhân sự cấp cao. Tuần Việt Nam vừa có cuộc phỏng vấn chuyên gia Nguyễn Trần Bạt về câu chuyện chữ Tín giữa người lãnh đạo với dân.
Cuộc sát hạch thiêng liêng
- "Tín" là một trong năm phẩm chất mà thời xưa quan niệm người quân tử cần có. Còn đối với cuộc sống, theo ông chữ "Tín" có vai trò ra sao?
- Chất lượng của cộng đồng xã hội dao động cùng với sự dao động của chữ "Tín". Xã hội có đáng yêu, đáng tin, đáng sống hay không là từ chất lượng của chữ "Tín". Một thể chế có bền vững, có tích cực hay không đối với xã hội cũng dao động cùng với chất lượng của chữ "Tín".
Cho nên, chữ "Tín" dường như là một chữ quan trọng nhất mô tả chất lượng của các cặp quan hệ trong xã hội. Quan hệ giữa Nhà nước và xã hội, quan hệ giữa cá nhân này với cá nhân khác, quan hệ giữa vợ với chồng, v.v... Chữ "Tín" nằm giữa tất cả các cặp quan hệ như vậy và có nghĩa vụ đánh giá chất lượng của các cặp quan hệ đó.
- Nếu soi chữ "Tín" vào cuộc lấy phiếu tín nhiệm tại Quốc hội tới đây, ông có kỳ vọng sẽ đo lường được chất lượng niềm tin của người dân với lãnh đạo?
- Tôi nghĩ đây là một hoạt động hết sức thông thường để kiểm nghiệm chất lượng của tất cả các cặp quan hệ mà xã hội có, trong đó quan trọng nhất là cặp quan hệ Nhà nước và xã hội. Lấy phiếu tín nhiệm ở QH chính là dịp để các vị chức sắc được đo bằng một cuộc sát hạch, bộc lộ chất lượng của chữ "Tín".
Phải nói đây là một bước đi tiên phong của Việt Nam trên quá trình dần dần thể hiện tính dân chủ trong việc xây dựng các cấu trúc chính trị.
Tuy nhiên, một việc từ chỗ có ý nghĩa tốt đến chỗ được tiến hành tốt là cả vấn đề, đòi hỏi nỗ lực của tất cả những người tham gia cuộc kiểm nghiệm này. Người đứng ra tổ chức phải công tâm. Người chịu sự sát hạch cũng phải công tâm, không cung cấp những thông tin thiếu chuẩn xác, thể hiện bằng thái độ né tránh khôn khéo hoặc bằng việc mua bán...

Chuyên gia Nguyễn Trần Bạt.Ảnh: Lê Anh Dũng

Cuộc sát hạch này có thể làm bộc lộ nhiều thói xấu mà chúng ta có từ trước. Bất kể nhà chính trị nào "lọt" qua nó, nhưng bằng thủ đoạn, thì về bản chất là đã thất bại. Bởi anh đã không đi qua sự thử thách mà xã hội cần có đối với một nhà chính trị theo cách trong sáng.
Chúng ta chưa có kinh nghiệm để đi qua những sát hạch vốn dĩ phải có để giữ gìn sự trong sáng của cả một hệ thống chính trị, thì bây giờ chúng ta đi qua nó. Sẽ có người thắng, người thua, nhưng nếu thua thì chúng ta không thua nhau, mà là không đạt chuẩn, là thua hệ thống tiêu chuẩn được xã hội thừa nhận hoặc đặt ra.
Chuẩn ấy là những giá trị thiêng liêng mà xã hội đặt ra để sát hạch tất cả các công chức, quan chức của mình, những người lãnh đạo của mình.
Để trở thành một người trong sáng trong con mắt dư luận và trước một cuộc sát hạch rộng lớn của xã hội như thế là một vinh dự. Vinh dự ấy, đối với người già có thể mang theo đến "thiên đường", đối với người trẻ có thể trở thành hành trang cho sự tự tin để đi hết chặng đường của đời người.
Đòi hỏi của xã hội, của phẩm hạnh con người buộc chúng ta phải đi qua những cuộc sát hạch như vậy. Nếu thất bại trong cuộc sát hạch này, nếu vì sự có thể "đi qua" của một vài người mà làm mất uy tín của nó, thì nhân dân sẽ mất đi một nửa lòng tin đang còn lại.
Chúng ta đang đi đến trạng thái minh bạch, đang tập làm quen với sự minh bạch nên cần có những bước dò dẫm. Bất kỳ cuộc cải cách xã hội nào không có những thể nghiệm thận trọng đều là cuộc cải cách không thận trọng.
Người bỏ phiếu cũng phải làm quen dần với tính chất quan trọng của việc bỏ, hay không bỏ của mình. Kể cả những người bị bỏ phiếu cũng phải tập làm quen với sự thành công hay thất bại của mình.
Cả hai phía phiếu đều cần phải làm quen, và cần phải có một cái thang nào đó với độ chênh từng bậc một để con người đi dần đến sự minh bạch.
Nếu thất bại, sẽ không chỉ là thất bại kép
- Hiện có không ít ý kiến lo ngại rằng nếu kết quả lần này mà hòa cả làng, ai cũng đủ tín nhiệm, trong khi tình hình kinh tế, chính trị, xã hội đang đầy ngổn ngang. Nếu chuyện đó xảy ra, hệ quả ra sao?
- Như tôi đã nói, người ta sẽ cảm thấy mất đi một nửa lòng tin còn lại. Cho nên, mọi hoạt động mà chúng ta có đều phải xúc tiến tính hướng thượng và tính hướng thiện.
Trong đó, việc chiếu "đèn pha" vào sự gương mẫu của các nhà lãnh đạo, của các lực lượng chính trị lãnh đạo xã hội là quan trọng nhất, bởi vì con người vốn đi theo những tấm gương của nó. Người ta sẽ tự lựa chọn các tấm gương và nơi mà người ta nhìn vào nhiều nhất chính là các nhà lãnh đạo.
- Có thể coi lần lấy phiếu tín nhiệm này là cuộc bỏ phiếu kép, bởi khi các đại biểu đánh giá về các chức danh do QH phê chuẩn, thì đồng thời người dân cũng đánh giá các vị đại biểu. Vậy nếu nó "hòa cả làng" thì sẽ như thế nào?
- Nếu cuộc bỏ phiếu "hòa cả làng" thì tác hại của nó là tác hại "triple" (gấp 3 lần - PV). Bởi vì còn có cộng đồng quốc tế quan sát nữa. Cho nên các đại biểu Quốc hội phải nhớ rằng, cuộc bỏ phiếu này, còn là cuộc sát hạch của cộng đồng quốc tế đối với tính chất văn minh của nền chính trị của chúng ta.
Kêu gọi sự thận trọng-Theo tiêu chí do chính ông đặt ra, đâu là những phẩm chất một nhà lãnh đạo phải có để được lá phiếu tín nhiệm?
- Một nhà lãnh đạo đầu tiên phải trung thực, đó là tiêu chuẩn bản chất. Trung thực là phẩm hạnh cơ bản của con người, bất kể người đó là ai.

ĐBQH sẽ bỏ phiếu đánh giá tín nhiệm vào tuần tới. Ảnh: Minh Thăng

Thứ hai là phải dũng cảm. Nhân dân cần nhà chính trị dẫn dắt họ đi qua những đoạn khó của cuộc sống. Nhà chính trị cần có mặt trong những lúc khủng hoảng của cuộc sống, có mặt trong những lúc khó khăn của từng gia đình mới là nhà chính trị dũng cảm.
Phẩm chất thứ 3 là trung thành tuyệt đối với lợi ích của đất nước.
Và người ta hùn vào cho nhà chính trị trung thực,có lòng dũng cảm và trung thành với lợi ích của đất nước sự sáng suốt đến từ nhân dân, đến từ các trí thức, từ các think-tank có trong cuộc sống. Nếu được "hùn vốn" như thế, họ sẽ có cái thứ tư là sự sáng suốt.
Phẩm chất thứ năm rất quan trọng là tài hoa, trí tưởng tượng của nhà chính trị. Bốn phẩm chất đầu mới là phẩm chất thông thường, nhưng một nhà chính trị trở thành lãnh tụ, trở thành niềm hy vọng của cả trăm triệu con người thì phải tài hoa, phải có trí tưởng tượng.
Phải "bay" qua các khó khăn chứ không phải dẫn nhân dân "lặn lội" qua các khó khăn. Người ta yêu mến và tôn thờ những nhà chính trị như vậy. Nhân dân ta sẽ khôi phục lại thói quen dựng miếu thờ những nhà chính trị đủ phẩm chất trung thực, dũng cảm, sáng suốt, trung thành với lợi ích của đất nước và có trí tưởng tượng để có thể dẫn dân tộc này đi qua đầm lầy mà không phải lội.
- Giả sử ông là người "bị" lấy phiếu, ông sẽ cảm thấy thế nào?
- Nếu đặt mình vào địa vị của những người được bỏ phiếu thì tôi cũng run.
Tôi là người trung thực, tôi run trước tất cả các sự sát hạch như vậy. Bởi, đôi khi mình tưởng là mình trong sáng nhưng không biết mình có trong sáng thật trong con mắt của người đời không. Đôi khi mình tưởng là mình có ích nhưng mình có ích thật đối với quyền lợi của từng con người không.
Và với cộng đồng 90 triệu con người như thế này, việc chịu đựng sự sát hạch ấy là một trong những thử thách khổng lồ, đôi khi vượt quá năng lực chịu đựng của một con người bình thường nếu người ấy trung thực.
- Còn nếu là người bỏ phiếu, liệu có nhiều nhà lãnh đạo nhận được phiếu "tín nhiệm cao" của ông không?
- Tôi là người bỏ phiếu thận trọng, tôi không dễ dàng tặng cho ai một lời khen đơn giản, đồng thời không dễ dãi "chém" vào uy tín chính trị của một con người. Tôi cũng kêu gọi sự thận trọng từ những người có quyền bỏ phiếu.
"Lòng tin của xã hội, nhân dân là thứ không mua rẻ được. Lòng tin là cái đã được "mua" rất đắt và chớ có lãng phí nó" - chuyên gia Nguyễn Trần Bạt.
>> Bài 1: Sát hạch tín nhiệm và "đèn pha" chiếu lãnh đạo
Lòng tin của dân không mua rẻ được
- Chữ "Tín" quan trọng đến vậy, nhưng trong xã hội hiện nay dường như lòng tin ngày càng trở nên thiếu vắng? Ngay ở cấp độ đời sống hàng ngày, cũng có quá nhiều hiện tượng gây mất lòng tin nghiêm trọng, như chuyện ăn bớt vắc-xin, tiêm vắc-xin quá đát cho trẻ em. Hoặc tiểu thương trộn đủ loại chất độc vào thực phẩm để kiếm lời bất chính, v.v...
- Vì thế nên tôi nói rằng cuộc sát hạch tín nhiệm (lấy phiếu tín nhiệm ở Quốc hội) quan trọng như thế này là vô cùng cần thiết. Để cho xã hội thấy rằng, ở những chỗ cao nhất của xã hội người ta nghiêm túc. Sự nghiêm túc ở chỗ cao là sự răn đe ở những chỗ thấp. Và không phải chỉ có răn đe mà còn định hướng và giáo dục nữa.
"Thượng bất chính thì hạ tắc loạn" là nguyên lý căn bản của cuộc sống. Chúng ta khắc phục cái "hạ tắc loạn" bằng cách nêu cao cái "thượng" phải "chính". Và "chính" phải bằng bằng chứng, phải được kiểm nghiệm, sát hạch bởi xã hội.
- Theo ông, cần có một cơ chế như thế nào để kiểm soát chữ 'Tín" của những cán bộ có trách nhiệm?
- Chúng ta chưa có thể chế tốt để phục vụ các nhà chính trị thực thi một cách nghiêm chỉnh các lời hứa. Cho nên, chúng ta phải kiểm điểm một cách tập thể xem thể chế hiện thời có tạo điều kiện đảm bảo cho lời hứa của các nhà chính trị được thực thi nghiêm túc không.
Có ba thực tế:
Thứ nhất, với cách làm nhân sự như hiện nay thì chúng ta đã không chú trọng đến việc chọn người phải biết thực hiện lời hứa. Thứ hai, anh có hứa rồi cũng không thực hiện được. Và cái thứ ba rất quan trọng, là những quy tắc ấy cấu tạo ra một xã hội không biết cách vỗ tay hoan nghênh những sự đúng đắn và chê bai những sự thiếu đúng đắn.
Nói cách khác, năng lực phân biệt đúng sai, hay dở của xã hội cũng có vấn đề. Năng lực lựa chọn cán bộ của thể chế cũng có vấn đề, và năng lực đảm bảo cho các lời hứa của nhà chính trị cũng có vấn đề. Vì vậy, trước khi nói đến trách nhiệm cá nhân như một dấu hiệu đạo đức, chúng ta phải kiểm điểm cái thể chế đã tạo ra nó.
Ví dụ, khẩu hiệu "của dân, do dân, vì dân", ngay nước Mỹ người ta cũng chỉ nói thầm chứ không phải nói kỹ lắm đâu, và nói trong một đêm họp hành nào đó của những người tạo ra nền chính trị ban đầu của Hoa Kỳ.

Ông Nguyễn Trần Bạt. Ảnh: Lê Anh Dũng

- Thưa ông, vẫn có những khi giữa lời nói và thực tiễn đời sống luôn có khoảng cách. Điều này có khiến người dân mất mát lòng tin?
- Chúng ta sống quá lâu trong một đời sống mà mọi chuyện rất lý tưởng khi nói, nhưng rất hạn chế khi thực thi. Hiệu lực ấy khiiến con người dễ hoài nghi.
Còn nếu chúng ta sống trong những điều kiện mình có thì sẽ thấy khác. Tôi là người sống trong những điều kiện của tôi, sống trong sự nhận thức của tôi, vì thế tôi không thất vọng. Tôi cũng khuyên tất cả mọi người phải sống trong sự tỉnh táo của chính mình, chứ không phải tỉnh táo hộ của người khác cho mình.
- Nhưng nếu niềm tin được tạo dựng theo cách như vậy thì mọi sự thay đổi chỉ dừng lại ở mức độ từng cá nhân chứ không phải toàn hệ thống?
- Mức độ cá nhân vô cùng quan trọng. Bạn cứ lấy việc ném rác ra phân tích thì sẽ thấy. Nếu mỗi một cá nhân không ném rác sang nhà hàng xóm thì thôn xóm, khu phố sẽ sạch sẽ hơn nhiều.
- Đặt câu hỏi ngược lại thưa ông, nếu từ thể chế cao nhất tạo ra được những quy định là ném rác sang nhà hàng xóm sẽ phải chịu xử phạt rất nghiêm minh, thì từng cá nhân sẽ thay đổi nhận thức?
- Ai sẽ tạo ra luật ném rác sang nhà hàng xóm thì bị xử phạt, nếu trước đó về mặt đạo đức, người ta không nhận ra ném rác sang nhà hàng xóm là xấu. Đầu tiên con người ta phải nhận thấy sự xấu thì mới biết quý cái tốt, và khi biết quý cái tốt, người ta mới nghĩ cách để giữ gìn cái tốt. Cách thức để giữ gìn cái tốt chính là luật pháp, cho nên bắt đầu vẫn là nhận thức.
- Quay lại câu chuyện giữa tuyên truyền và thực hiện. Theo ông, nếu chúng ta "thổi" cam kết của mình quá lớn, trong khi điều kiện khó có thể thực hiện được, hệ quả sẽ ra sao?
- Tóm lại như vậy là chúng ta muốn mua rẻ lòng tin của cuộc sống. Lòng tin của xã hội, nhân dân là thứ không mua rẻ được. Để nhân dân tin tưởng vào Đảng, đã phải có một nửa thế kỷ hy sinh biết bao nhiêu xương máu. Lòng tin là cái đã được "mua" rất đắt và chớ có lãng phí nó.
Đừng để người dân qua "hàng rào"
- Cũng xoay quanh câu chuyện tuyên tuyền và lòng tin, tôi muốn bàn một chút về vấn đề truyền thông hiện nay đang được chia thành hai phía, các cơ quan thông tin chính thống và những thông tin dư luận. Theo ông tại sao lại có hiện tượng người dân tin thông tin dư luận hơn thông tin chính thống?
- Bởi vì thông tin chính thống "chênh" với sự thật, làm cho người ta không tin nữa. Hay nói về mặt thông tin là nó bị mất lòng tin rồi. Thông tin chính thống cần tôn trọng sự thật. Nếu không vậy, nhu cầu xã hội sẽ có xu hướng đi tìm thông tin "không chính thống".
Vì thế, các cán bộ lãnh đạo có trách nhiệm cần phải suy nghĩ một cách tổng thể hơn. Để làm sao cho các báo chí được gọi là chính thống (tức báo chí thuộc vùng của Nhà nước) có không gian tự do cung cấp những thông tin quan trọng nhất một cách chính xác.
Tất nhiên, có nhiều loại và nhiều cấp độ thông tin. Có những thông tin vui vẻ, giải trí, có những thông tin để tán chuyện, và có những thông tin để làm nền tảng cho tư duy. Thế thì, ít nhất báo chí chính thống phải chiếm được thị trường, hay trận địa của những thông tin có thể giúp người ta tư duy. Nếu không, thực chất tự chúng ta nhường "trận địa".
- Như vậy không thể trách người dân nếu để họ nghiêng về phía "phi chính thống"?
- Người dân người ta làm gì mà trách. Tôi lấy ví dụ. Giả sử tôi có một bà vợ, tôi đối xử thô lỗ và bất lực, không làm được gì cho vợ. Trong khi đó tên hàng xóm cứ giúp đỡ đủ thứ cho vợ tôi. Chỉ dăm bảy lần trong một tháng thì cuối cùng đến lúc nào đấy tôi sẽ thấy vợ mình qua bên kia hàng rào rồi.
Nhân dân sẽ dần dần nhảy sang bên kia hàng rào nếu các nhà lãnh đạo không nhận thức được điều ấy. Đấy là một nguy cơ chính trị có thật.
- Xin cảm ơn ông về cuộc phỏng vấn!
Mỹ Hòa (thực hiện)

Hãy giữ tổ chim vì tương lai của giọng hót

2013-06-03T20:04:00.002-07:00

VẤN ĐỀ CHÍNH TRỊ QUAN TRỌNG

Ông có nhiều trải nghiệm về nông thôn, ông nhìn thấy tiềm năng gì ở nông thôn và kỳ vọng cũng như những trăn trở gì?

Nông thôn vĩnh viễn là cái nôi để duy trì bản chất của nền văn hóa Việt Nam và bản sắc của dân tộc chúng ta. Không có nông thôn thì chúng ta sẽ chỉ có một cái chợ được gọi là Việt Nam và chúng ta giữ gìn và xây dựng bản sắc của cái chợ Việt Nam chứ không phải xây dựng dân tộc Việt Nam.

Tôi không biết các nhà lãnh đạo nghĩ thế nào, nhưng tôi nghĩ nông thôn là vấn đề chính trị quan trọng nhất. Nếu chúng ta không xây dựng tốt nông thôn, không xử lý tốt quan hệ giữa nông thôn và đô thị, chúng ta không xử lý vấn đề nông nghiệp và nông dân một cách cẩn thận thì chúng ta sẽ nhổ rễ dân tộc chúng ta ra khỏi nền văn hóa của nó, biến dân tộc mình thành một cái chợ và bán tất. Trong đó việc bán đầu tiên là bán con người.

Đây không phải là chê trách chính quyền, mà là phải xử lý một cách có cơ sở khoa học về câu chuyện nông thôn. Không phải giải quyết bằng chuyện chúng ta tôn trọng nông dân theo kiểu “thưa cụ”, rồi đội khăn xếp, có quốc hoa, quốc phục… tất cả những thứ đó không có nhiều giá trị trong thực tế đời sống. Điều cần thiết là làm thế nào để những sản phẩm của nông nghiệp có giá trị cao.

Một thợ rèn nông thôn ở Anh có thể làm ra một lượng tiền khoảng 50.000 pound/ tháng, bằng độ 5-10 lần một chuyên gia tài chính có bằng cấp ở London. Họ làm những đồ handmade (làm thủ công) rất có giá bởi đó là những thứ mà công nghiệp không tạo ra được. Chúng ta không hướng nông dân vào làm những thứ như vậy. Cũng có một vài hội làng nghề được phụ trách bởi những ông già, cũng cãi nhau, cũng ly tán. Chúng ta không có chính sách nông thôn dựa trên những hiểu biết về vai trò như cội nguồn văn hóa của nó, không có chính sách giải phóng người nông dân ra khỏi lao động nông nghiệp đơn giản. Chúng ta công nghiệp hóa nông thôn chứ không hiện đại hóa nó. Chúng ta đưa công nghiệp vào sát mũi nông thôn, chúng ta nhử các khu công nghiệp vào ngay đầu làng thì làm thế nào mà duy trì được nông thôn.

Chúng ta xử lý mâu thuẫn giữa sự hiện đại hóa xã hội với sự lạc hậu vốn có của nông thôn Việt Nam mà không có nghiên cứu lý thuyết nào để giải quyết chuyện ấy. Các bạn đến nước Đức sẽ thấy thanh niên nông thôn rất tự tin bởi họ có bản sắc và có giá trị. Giá trị ấy bán được, giá trị ấy nằm trong cái xúc xích họ chế, nằm trong củ cải họ muối, nằm trong chai rượu họ làm. Chúng ta không có cái đấy. Thanh niên của chúng ta lấy ra phố là khuynh hướng cơ bản. Ra phố nhưng không đến được đô thị.

Bạn vừa nói nông thôn hoang vắng. Nông thôn làm gì còn thanh niên mà không hoang vắng. Người ta đã cửu vạn hóa thanh niên nông thôn. Nông thôn là chỗ ngủ cuối tuần chứ không phải chỗ nghỉ. Người lao động cửu vạn không có chỗ nghỉ mà chỉ có chỗ ngủ cuối tuần. Nhếch nhác quay trở về làng sau một tuần, sau một tháng, sau một thời kỳ lao động cực kỳ mệt nhọc, giở tất cả các ngón nghề rất khác với bản chất của người nông dân. Người quay trở lại nông thôn sau một chu kỳ lao động ở phố không còn nguyên là một anh nông dân chân chất lúc ra đi nữa mà đã bắt đầu nhuốm những màu chợ búa. Các bạn cứ tưởng tượng thế thì làm sao chúng ta có nông dân, có nông thôn, làm sao mà không xót xa. Tôi thấy xót xa cho một dân tộc không biết tạo ra không gian để chứa đựng cội nguồn và duy trì sự sản sinh tiếp theo của nền văn hóa dân tộc.

CẢM HỨNG ĐANG TAN DẦN

Theo ông sức sống ở các làng quê hiện nay là thấp, trung bình hay cao?

Sức sống và cảm hứng sống đang tan rã dần dần. Người ta mất đi cảm hứng, mất đi cái thú về quê, mất đi cái ngưỡng mộ quê hương, mất đi tiếng ru, mất đi cánh cò.

Tôi cũng không thích lắm câu chuyện quy tất cả cái đẹp của nông thôn vào cánh cò, tiếng ru, nhưng nói chung là chúng ta mất hết cả những cái đó. Mất lũy tre, mất cánh đồng, mất con cò, mất tiếng ru, mất cả tiếng dế. Bây giờ Tô Hoài có bỗng nhiên trẻ lại cũng chẳng cách gì có thể viết lại “Dế mèn phiêu lưu ký”.

Tuy nhiên phải thông cảm với chính quyền là vấn đề nông thôn Việt Nam không phải bây giờ mới có, nó có từ lâu lắm rồi, vì thế mới sinh ra Ngô Tất Tố vĩ đại. “Việc làng” có từ lâu rồi. Nhiệm vụ của xã hội học hiện đại là nghiên cứu xem cấu trúc nào tạo ra một nền văn hóa luôn luôn lùi bước như vậy trước thực tiễn phát triển, làm cho nông thôn Việt Nam không dấn lên được, không rực rỡ lên được, không tự hào lên được và không tự tin lên được. Hiện nay nhiều phong trào trong xã hội cứ đổ lỗi cho chính quyền, tôi nghĩ chính quyền cũng có một phần lỗi, nhưng không phải tất cả. Trong cấu trúc dân cư của chúng ta, trong cấu trúc văn hóa của chúng ta, trong cấu trúc tư tưởng truyền thống của chúng ta có vấn đề nào đó, nhiệm vụ của khoa học xã hội là phát hiện ra chuyện đấy.

"Tôi thấy làng quê của chúng ta cứ trôi dần, trôi dần và càng ngày càng tuột ra khỏi ký ức của cá nhân tôi về một làng quê Việt Nam. Không còn cái ương bướng chân thật của anh thanh niên nông thôn nữa mà chỉ có cái kệch cỡm, cái hống hách, chợ búa của anh thanh niên đô thị chưa được rèn luyện, đấy là cái rất đau. Cần phải kêu cứu thật sự, phải kêu cứu về sự ra đi của nông thôn Việt Nam. Nó giống như “bóng ai qua thềm”, nó cứ trôi đi. Cuối cùng chúng ta ngẩng lên thấy những cô gái chân chất trở thành những cô mặc quần bò", ông Nguyễn Trần Bạt.

Bây giờ không ai phát hiện những chuyện như vậy mà chỉ có chuyên gia kể xấu nông thôn, nông dân và con người Việt Nam. Tôi không thích phong cách như vậy. Phải xót thương, phải nuối tiếc những giá trị. Sở dĩ chúng ta nên người bởi cha mẹ chúng ta luôn luôn cưu mang chúng ta, luôn luôn thương xót chúng ta nếu chúng ta sai.

Chính kỳ vọng của cha mẹ tạo ra giá trị của chúng ta, vậy chúng ta có kỳ vọng vào nông thôn Việt Nam không, kỳ vọng vào giá trị kinh tế được tạo ra từ nông thôn không, hay chúng ta cũng chỉ chiếu cố trong những lúc khủng hoảng, những lúc khó khăn thì nông thôn giữ địa vị này, địa vị kia. Tất cả những sự châm chước một cách xách mé như vậy đối với nông thôn là không được. Nông thôn có những nghĩa vụ khác, có giá trị khác, chứ không phải lúc nghèo đói, lúc khủng hoảng nó vẫn là cứu cánh, đấy là cách nói của con buôn.

Ông bình luận thế nào về chính sách nông thôn mới hiện nay?

Nhiệm vụ của Đảng và Chính phủ là cung cấp sự hiểu biết để nông thôn thực thi các quyền lựa chọn các giá trị văn hóa của mình, chứ không phải là lựa chọn hộ, và cũng không phải để cho họ tự do lựa chọn trong sự thiếu hiểu biết của họ.

Chúng ta bảo chúng ta yêu tiếng chim hót véo von, nhưng chúng ta sẵn sàng ăn trứng chim và phá tổ chim. Văn hóa của chúng ta là tiếng hót của con chim, mà nông thôn là cái tổ. Hãy để ý đến nông thôn, hãy cứu lấy nền văn hóa của chúng ta. Hãy cứu lấy cái tổ chim để duy trì tương lai của giọng hót.

Phải làm cho nông thôn đẹp để nông thôn tự tin, để nông thôn biết giữ lại những thứ nó có. Không phải giữ tất cả, mà giữ một vài thứ. Bản chất của sự phát triển văn hóa là phát triển năng lực chọn lọc. Chúng ta chưa thật lòng đối với nông dân, chưa thật lòng đối với nông thôn. Chúng ta thực ra chưa biết yêu con người Việt Nam, chúng ta chỉ yêu những phương tiện sang trọng hơn người, chúng ta không biết yêu con người nên con người càng ngày càng ngố.

Xin cảm ơn ông!

Kinh tế Việt Nam: Không thể điều hành theo các nguyên tắc có

2013-05-20T02:11:00.002-07:00

Luật sư NGUYỄN TRẦN BẠT: "Tôi cho rằng tất cả những sự quan tâm cũng như sự bi quan về nền kinh tế được thể hiện bởi các lãnh đạo cấp cao trong phiên thảo luận của Thường vụ Quốc hội vừa rồi có lẽ là hơi chậm so với đòi hỏi của thực tế. Tình hình kinh tế đúng là khó khăn thật. Trong một bài trả lời phỏng vấn báo Đại Đoàn Kết, tôi đã nói rằng tôi thông cảm đến chi li cái khó khăn mà Chính phủ đang phải gánh. Khó khăn này không nói ra được, không kêu lên được…Sản xuất không phát triển được thì lấy đâu ra phương tiện để giải quyết vấn đề lao động thất nghiệp, và không giải quyết được vấn đề thất nghiệp thì lấy gì mà giải quyết sức mua."

Điều hành vĩ mô là một khái niệm khoa học, không phải là một thuật ngữ chính trị

Tôi cho rằng, tất cả những sự quan tâm cũng như sự bi quan về nền kinh tế được thể hiện bởi các lãnh đạo cấp cao trong phiên thảo luận của Thường vụ Quốc hội vừa rồi có lẽ là hơi chậm so với đòi hỏi của thực tế. Tình hình kinh tế đúng là khó khăn thật. Trong một bài trả lời phỏng vấn báo Đại Đoàn Kết, tôi đã nói rằng tôi thông cảm đến chi li cái khó khăn mà Chính phủ đang phải gánh. Khó khăn này không nói ra được, không kêu lên được. Điều hành vĩ mô là một khái niệm khoa học, nó không phải là một thuật ngữ chính trị để nói một cách đơn giản trên các phương tiện truyền thông. Điều hành vĩ mô là một loại hoạt động xã hội, một loại công nghệ chỉ đạo sự dao động, chuyển động của một cơ cấu đã được thiết kế và chuẩn bị phù hợp với các công cụ điều tiết vĩ mô.

Nền kinh tế không theo những nguyên tắc sẵn có trên thế giới

Tôi cho rằng chúng ta có một nền kinh tế khó điều hành vĩ mô theo quy luật của nhiều nền kinh tế trên thế giới, bởi vì nền kinh tế của chúng ta được thiết kế, được sắp đặt hoàn toàn không theo những nguyên tắc sẵn có trên thế giới. Cho nên nó không phải là một thực thể có thể điều hành bằng những công cụ phổ quát trên thế giới. Người ta điều hành vĩ mô một nền kinh tế là điều hành bằng chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa, thông qua các công cụ như tỷ giá, lãi suất, thuế, kiểm soát đầu tư công, chi tiêu công… Những công cụ như vậy không ứng dụng được trong điều kiện nền kinh tế của chúng ta, vì nền kinh tế của chúng ta không được sắp đặt, không được thiết kế phù hợp với các công cụ vĩ mô ấy. Ví dụ, chúng ta dùng công cụ điều tiết vĩ mô là lãi suất chẳng hạn. Lãi suất nhiều lúc lên tới hơn 20%, vượt mọi ranh giới lãi suất thông thường mà các đồng tiền trên thế giới phải chịu đựng. Trong các sự vật có hai loại trạng thái đàn hồi được và không đàn hồi được. Có những vật tác động vào nó nhưng sau đó không tác động nữa thì nó vẫn có thể quay trở về dạng ban đầu. Còn có những vật tác động vào nó và sau đấy dừng lại thì nó không thể quay trở về dạng ban đầu được nữa. Nền kinh tế của chúng ta không phải là một cấu trúc đàn hồi, vì thế không tác động bằng các công cụ vĩ mô thông thường được.

Thật ra có vẻ như chúng ta cũng chưa hiểu nhiều về các công cụ, các chính sách vĩ mô. Ví dụ, trên thực tế chúng ta không có nền công nghiệp đúng nghĩa, kể cả công nghiệp phụ trợ, tức là không có sản xuất nhưng ta lại kích cầu. Chúng ta có gói kích cầu vào năm 2008, và hệ quả của gói kích cầu ấy là lạm phát và ta phải cố gắng để hạn chế lạm phát về mặt hình thức. Bởi vì công cụ vĩ mô là kích cầu ấy không ứng dụng được trong nền kinh tế. Chúng ta không có công cụ, không có tổng phổ của nền kinh tế để kiểm soát sự phân bố tiền vốn, sự phân bố quy mô đầu tư vào từng khu vực. Ví dụ chúng ta thấy xuất hiện rất nhiều cảng, thậm chí đã từng bàn đến vấn đề đường sắt cao tốc… Tất cả những nguyện vọng, những thể hiện như vậy cho thấy cấu trúc của nền kinh tế của ta có vấn đề.

LS Nguyễn Trần Bạt

Ảnh: T.L

Chúng ta cũng không phải là nền kinh tế có thể cứu hộ theo các công cụ truyền thống

Nền kinh tế này khó điều hành vĩ mô, vì nó không có cấu trúc tương thích với bất kỳ công cụ điều tiết vĩ mô nào mà thế giới đã nghĩ ra. Đấy mới chỉ là một nguy cơ. Nguy cơ thứ hai cũng không kém phần quan trọng là nền kinh tế của ta không cứu trợ được, vì không tương thích với bất kỳ cấu trúc kinh tế nào trên thế giới. Ta thấy là chỉ một Cộng hòa Síp thôi đã gây ra cả sự chấn động khổng lồ ở châu Âu, bởi vì có một bộ phận đen tối trên thế giới tập trung tiền tệ và quyền lực ở khu vực ấy và tạo ra một quốc gia có những mảng đen tối lớn đến mức lấn át cả quyền lực của chính phủ cầm quyền.

Chúng ta không phải là nền kinh tế có thể cứu hộ theo các công cụ truyền thống mà thế giới vẫn cung cấp để cứu hộ các nền kinh tế. Đấy là một nguy cơ có thật. Ta có thể đi xin tiền, có thể đi vay tiền, nhưng hệ thống của ta không đủ chặt chẽ để chịu đựng các thử thách của các thể chế kinh tế định cứu chúng ta, chẳng hạn như IMF. Rất nhiều nước châu Á trước đây không chịu đựng nổi kỷ luật của IMF trong việc cứu hộ, và do đó nó không được hưởng những cứu hộ như vậy. Coi chừng ta cũng có thể rơi vào tình trạng tương tự.

Lãi suất như ở Việt Nam là lãi suất của một thị trường tiền tệ cho chính nó, chứ không phải cho sản xuất

Về gói cứu trợ thị trường BĐS 30.000 tỷ đã được chính thức tung ra tôi không nói thêm gì về chuyện này, nhưng tôi cảnh báo mọi người phải nhìn nhận một cách thận trọng. Khi đưa ra các bình luận tích cực về các hiện tượng như vậy cần phải thận trọng. Lãi suất như ở Việt Nam là lãi suất của một thị trường tiền tệ cho chính nó, chứ không phải cho sản xuất. Trên thế giới không ai sản xuất mà phải chịu đựng lãi suất tới 10%/ năm chứ chưa nói đến 20-30% như thời điểm trước đó. Chúng ta không có nền kinh tế công nghiệp, bởi vì tín dụng như vậy không phải là tín dụng để cung cấp cho phát triển công nghiệp. Phát triển công nghiệp là gì? Tất cả những chuyện kinh doanh từ vật liệu, nguyên liệu, năng lượng nằm trong đấy cả nên lãi thật của khâu công nghiệp ấy có một tí xíu thôi. Cho nên phải chịu đựng lãi suất tín dụng như vậy thì chắc chắn là không ai làm được. Cả trăm nghìn xí nghiệp bị mắc bệnh "cúm H5N1” cùng một lúc.

Sản xuất không phát triển được thì lấy đâu ra phương tiện để giải quyết vấn đề lao động thất nghiệp, và không giải quyết được vấn đề thất nghiệp thì lấy gì mà giải quyết sức mua. Không có sức mua thì lấy đâu ra cơ hội để giải quyết vấn đề phát triển kinh tế. Chúng ta có một thị trường kinh doanh tiền tệ nằm bên ngoài mọi khu vực kinh tế. Với trạng thái này thì khó có thể can thiệp nổi bằng những chính sách điều hành vĩ mô, đồng thời sẽ bị chi phối bởi nhóm lợi ích.

Chỉ có thể tái cấu trúc nếu tìm được đồng thuận

Thủ tướng Chính phủ nói rất đúng là cần phải tái cấu trúc, nhưng tái cấu trúc như thế nào thì cá nhân tôi chưa thấy rõ. Bản chất của tái cấu trúc là tái cấu trúc lại tư tưởng kinh doanh trong mỗi một ngành công nghiệp, tái cấu trúc lại khuynh hướng của một nền kinh tế... Không thấy những dấu hiệu như vậy thì làm sao nói tái cấu trúc được. Cải cách có phải cứ muốn làm thì làm được ngay đâu, bởi không ai có đủ quyền lực tuyệt đối để làm bất kỳ cái gì mình muốn. Cải cách bao giờ cũng là kết quả của một cuộc vận động xã hội sâu sắc và tìm kiếm được những điểm đồng thuận tới hạn, và người ta chỉ có thể cải cách đến điểm đồng thuận ấy mà thôi. Phải tìm được điểm đồng thuận thì mới có cải cách.

Cỗ xe kinh tế đã chạy quá nhanh

Có lần trả lời báo Đại Đoàn Kết tôi có nói là chúng ta đã có một thời kỳ hội nhập nghiêm túc, chúng ta đã tham gia các công ước quốc tế, các hiệp ước quốc tế một cách khá nghiêm túc và khá bài bản. Những năm sau này, chúng ta đã trượt ra khỏi các trạng thái bài bản ấy do sự hăng hái thái quá, sự năng động thái quá trong điều hành nền kinh tế. Đấy là một trong những nhược điểm của điều hành kinh tế giai đoạn vừa rồi. Nếu không khen, không động viên hay không đánh giá được công lao trong điều hành kinh tế giai đoạn vừa qua thì chúng ta không công bằng. Nếu không có nhược điểm ấy thì nền kinh tế sẽ lờ đờ đi. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc chẳng gợi cho chúng ta bất kỳ điều gì. Nhưng nền kinh tế chạy nhanh quá thì nó có thể sa xuống hố. Nhân đây xin nói thêm, tôi đã viết một bài nhan đề "Con ngựa và cỗ xe kinh tế Việt Nam”, trong đó tôi nói là con ngựa chạy nhanh quá mà quên mất rằng cỗ xe kinh tế mà nó đang kéo không được thiết kế để chạy với tốc độ như vậy. Hầu hết các chủ thể đã văng ra, chỉ còn lại rất ít.

Công hàm Phạm Văn Đồng, những vấn đề liên quan và luật quốc tế

2013-05-19T23:04:00.002-07:00

Đây là cuộc đàm thoại giữa Phạm Phan Long (PPL), Dương Danh Huy (DDH), Phạm Quang Tuấn (PQT) và Phùng Liên Đoàn (PLĐ), diễn ra từ ngày 9/5/2013 đến 14/5/2013.

PPL: Ý kiến của anh từ góc độ pháp lý về vấn đề CHPVĐ năm 1958 như thế nào?

DDH: CHPVĐ và các hành vi khác của VNDCCH để lại 3 vấn đề mà người Việt ngày nay phải giải quyết, đó là:

1 Phản biện lập luận cho rằng VNDCCH đã công nhận chủ quyền TQ đối với HSTS.

2 Phản biện lập luận cho rằng CHPVĐ hay các hành vi khác của VNDCCH đã gây ra một nghĩa vụ có tính ràng buộc pháp lý cho VNDCCH.

3 Chứng minh rằng trong giai đoạn 54-75/76 có một quốc gia Việt nào đó duy trì chủ quyền trên hai quần đảo HSTS.

Vấn đề ở đây không chỉ là CHPVĐ mà còn là việc VNDCCH không hề khẳng định chủ quyền đối với HSTS trong hơn 20 năm, trong khi các nước khác đòi CQ.

Những lập luận đã được đưa ra nhằm “hóa giải CHPVĐ”, thí dụ như "CHPVĐ không nói gì về HSTS" chỉ có thể giải quyết được vấn đề (1) và (2), nhưng không giải quyết được vấn đề (3). Nếu ra tòa mà chỉ giải quyết được (1) và (2) nhưng không giải quyết được (3) thì khả năng thua sẽ là không nhỏ.

Để giải quyết (3), tôi cho rằng tối hậu phải dựa trên lập luận

● (a) từ 58 đến 76 bắc và nam vĩ tuyến 17 là hai quốc gia (từ "quốc gia" ở đây có nghĩa State/État trong luật quốc tế, như được định nghĩa trong Công ước Montevideo 1933),

● (b) Năm 1976 hai quốc gia đó đã thống nhất một cách hợp pháp thành một quốc gia.

Tuy nhiên, hiện nay có những người chưa chấp nhận lập luận trên. Một số thì không chấp nhận rằng trong giai đoạn từ 58 (hay sớm hơn) đến 76 bắc và nam vĩ tuyến 17 là hai quốc gia. Một số thì không chấp nhận rằng sự thống nhất của VN là hợp pháp.

Tôi và một số thành viên QNCBĐ có 1 bài ngắn về vấn đề này:

http://www.bbc.co.uk/vietnamese/forum/2013/04/130411_hoangsa_truongsa_vn_vnch.shtml

PPL: Có nhận xét là Công Hàm PVĐ chỉ công nhận lãnh hải của TQ, không công nhận chủ quyền TQ về HSTS, không nói gì về HSTS, như thế có đúng không ?

DDH: Thứ nhất, lập luận đó không giải quyết được vấn đề thứ (3), tức là trong gia đoạn 54-75/76 VNDCCH đã không duy trì chủ quyền Việt trên hai quần đảo HSTS. Như vậy, vẫn cần phải có một quốc gia Việt nào đó duy trì CQ trên hai quần đảo này.

Thứ nhì, lập luận “PVĐ chỉ công nhận lãnh hải TQ, không công nhận gì về đảo” cũng là chưa đủ về khía cạnh khác. Giả sử VN dùng lập luận đó như một phần của quan điểm chính thức của mình, TQ sẽ nói

"OK, vậy thì các anh phải tôn trọng quy định của TQ trong lãnh hải 12 hl chung quanh Spratlys: tàu thuyền máy bay quân sự của các anh muốn vào lãnh hải 12 HL chung quanh Spratlys phải xin phép chúng tôi, ngư dân các anh không được đánh cá trong lãnh hải đó."

Như vậy thì cũng khá kẹt cho mình trên thực tế (mặc dù nó không phải là công nhận HSTS là của TQ). Tức là VN sẽ phải dùng những lập luận như "CHPVĐ đã không gây ra nghĩa vụ ràng buộc" và "VNDCCH là một quốc gia khác với CHXHCNVN ngày nay".

PPL: Thế còn lập luận theo luật VNDCCH thì Thủ tướng PVĐ không có thẩm quyền để phê chuẩn hiệp định về chủ quyền lãnh thổ, chỉ có QH VNDCCH thì mới có thẩm quyền?

Thứ nhì, lập luận đó sẽ không đứng vững được trước luật quốc tế. Nếu Tòa án Công lý Quốc tế xử vấn đề HSTS thì Tòa sẽ áp dụng luật quốc tế, chứ không áp dụng luật nội địa của VNDCCH. Và luật quốc tế thì quy định rằng thủ tướng là một trong những người có thẩm quyền để đại diện quốc gia trong việc thỏa thuận với quốc gia khác về lãnh thổ. Trên thực tế, trong phiên tòa xử tranh chấp Eastern Greenland, Na Uy đã dùng lập luận tương tự như anh nói, và cãi rằng theo luật Na Uy thì bộ trưởng ngoại giao không có thẩm quyền để thỏa thuận với Đan Mạch về chủ quyền lãnh thổ, nhưng Tòa đã bỏ qua lập luận đó, và cho rằng theo luật quốc tế thì bộ trưởng ngoại giao có thẩm quyền.

PPL: Thế còn lập luận CHPVĐ chỉ là một tuyên bố đơn phương cho nên không có tính ràng buộc?

Thứ nhì, theo luật quốc tế thì có tuyên bố đơn phương có tính ràng buộc, có tuyên bố đơn phương không có. (Nhưng trong trường hợp cụ thể này thì tôi nghĩ CHPVĐ không có tính ràng buộc).

PPL: Thế còn lập luận CHPVĐ đã không gây ra estoppel ?

DDH: Lập luận đó giải quyết được vấn đề thứ (2), và đó là một điều cần thiết, nhưng nó là chưa đủ, vì nó chưa giải quyết được vấn đề thứ (3).

PPL: Thế còn lập luận HSTS nằm dưới sự quản lý của VNCH chứ không phải VNDCCH ?

DDH: lập luận đó là hướng đúng, nhưng chúng ta phải giải thích tại sao “nằm dưới sự quản lý của VNCH chứ không phải VNDCCH” có nghĩa VNCH có thẩm quyền về chủ quyền lãnh thổ đối với HSTS trong quan hệ với các quốc gia khác, còn VNDCCH thì không có thẩm quyền.

Nếu lúc đó chỉ hiện hữu duy nhất một quốc gia, và nếu CP VNCH không phải là đại diện hợp pháp của QG đó, thì chúng ta có thể dùng lập luận gì để cho rằng chính quyền VNCH có thẩm quyền về chủ quyền lãnh thổ đối với HSTS trong quan hệ với các quốc gia khác, còn chính quyền VNDCCH thì không có thẩm quyền?

Vì vậy, tôi cho rầng lập luận, “HSTS nằm dưới sự quản lý của VNCH chứ không phải VNDCCH” tối hậu phải dựa trên việc VNCH và VNDCCH là hai quốc gia.

PPL: Băn khoăn của tôi dựa vào lẽ thường không dựa vào luật mà vào tư thế VN và TQ dưới mắt người quan sát.

Dùng quan điểm ba nước VN và TQ có nhiều lý lẽ dễ nghe cho mình nhưng e không thuyết phục đựơc người ngoài vì:

● TQ chiếm HS trong tay VNCH bằng võ lực vi phạm luật quốc tế.

● VNDCCH chiếm miền Nam VN.bằng võ lực cũng vi phạm luật quốc tế.

● TQ và VNDCCH là đồng minh đều vi phạm luật quốc tế.

● Bây giờ TQ và VN tranh chấp nhau chủ quyền HS TS.

Như thế không bên nào có lợi thế hơn.

CHXHCNVN cỏ thể bất lợi hơn TQ vì chiến tranh tạo ra CHXHCNVN tàn khốc hơn.

Việc LHQ công, nhận CHXHCNVN là chấp nhận thực trạng sau khi việc chiếm đoạt đã xong rồi, không phải LHQ công nhận việc chiếm đoạt này là hợp pháp.

Làm sao lý giải tính hợp pháp giừa hai chiếm đoạt phi pháp.

DDH: Anh đã nhận ra chính xác một trong những khó khăn trong việc giải quyết vấn đề thứ (3) trong 3 vấn đề tôi nêu ra trong một trả lời trước:

1 Phản biện lập luận cho rằng VNDCCH đã công nhận chủ quyền TQ đối với HSTS.

2 Phản biện lập luận cho rằng CHPVĐ hay các hành vi khác của VNDCCH đã gây ra một nghĩa vụ có tính ràng buộc pháp lý cho VNDCCH.

3 Chứng minh rằng trong giai đoạn 54-75/76 có một quốc gia Việt nào đó duy trì chủ quyền trên hai quần đảo HSTS.

Tôi nghĩ là khả năng giải quyết vấn đề (1) & (2) là tương đối cao, và vấn đề (3) là khó nhất và bao hàm nhiều rủi ro cho VN nhất.

Để giải quyết được vấn đề (3), tôi nghĩ phải chứng minh được 2 điều:

● 3.1 Từ 58 (hay sớm hơn) đến 76 bắc và nam vĩ tuyến 17 là hai quốc gia.

● 3.2 Sự thống nhất của VN là hợp pháp.

Sự khó khăn anh nêu ra là cho 3.2.

Như anh nêu ra, có người có thể cho rằng trên phương diện thực chất việc thống nhất là, dùng chữ của anh, “VNDCCH chiếm miền Nam VN bằng võ lực”. Trong bài này

http://www.bbc.co.uk/vietnamese/forum/2012/07/120707_legal_scs_comment.shtml

Phạm Thanh Vân và tôi có viết

Vấn đề ở đây là nếu cho rằng CHXHCNVN là quốc gia phía Bắc vĩ tuyến 17 thụ đắc lãnh thổ của quốc gia phía Nam bằng bạo lực thì, với Nghị quyết 2734 (XXV) của LHQ cấm thụ đắc lãnh thổ của quốc gia khác bằng bạo lực, CHXHCNVN sẽ không có chủ quyền hợp pháp với bất cứ vùng lãnh thổ nào phía Nam vĩ tuyến 17, bao gồm cả Hoàng Sa, Trường Sa.

Nhưng trên phương diện hình thức pháp lý thì tôi cho rằng cho rằng việc thống nhất không phải là “VNDCCH chiếm miền Nam VN bằng võ lực” ngày 30/4/75, mà là quá trình sau

● Chính Phủ Cách Mạng Lâm Thời lật đổ CP VNCH ngày 30/4/75

● CPCMLT đổi tên của quốc gia phía nam vĩ tuyến 17 từ VNCH thành Cộng Hòa Miền Nam Việt Nam

● Ngày 2/7/1976 CHMNVN thống nhất với VNDCCH một cách hợp pháp

Chúng tôi có viết về quá trình này trong bài trên BBC:

Sau 30/4/1975, khi Chính phủ Cách mạng Lâm thời CHMNVN thay thế chính phủ VNCH, tư cách pháp lý của hai quốc gia ở hai bên vĩ tuyến 17 tiếp tục được khẳng định bởi một số thực tế ngoại giao, thí dụ như,

Tháng 10/1975, Bộ trưởng Ngoại giao Úc viết có ít nhất 75 nước công nhận cả hai chính phủ VNDCCH và CHMNVN như hai chính phủ của hai quốc gia độc lập. Trong số 75 nước đó bao gồm cả Trung Quốc, và những nước không thuộc khối XHCN như Thụy Điển, Ấn Độ, Úc, Nhật, Anh, Pháp, Ý, Bỉ, Canada v.v...Hai quốc gia VNDCCH và CHMNVN đã tham gia hai tổ chức WHO và WMO với tư cách là những thành viên độc lập. Cả hai đều có tư cách quan sát viên thường trực riêng biệt ở LHQ.

Các văn kiện chính thức của VNDCCH và CHMNVN cũng ghi nhận đó là hai Nhà nước và hai Chính phủ khác biệt.

Như vậy, rõ ràng VNDCCH và VNCH/CHMNVN là hai quốc gia khác biệt.

Vì thế, VNCH/CHMNVN có thẩm quyền trong việc duy trì chủ quyền đối với Hoàng Sa, Trường Sa. VNDCCH là bên thứ ba trong tranh chấp và các tuyên bố hay sự im lặng của VNDCCH không ảnh hưởng gì đến chủ quyền đối với Hoàng Sa, Trường Sa của VNCH/CHMNVN.

...

Trên thực tế, vì mỗi chính phủ CHMNVN và chính phủ VNDCCH đều được cộng đồng thế giới công nhận là đại diện hợp pháp của một quốc gia, quyết định của hai chính phủ đó để thống nhất hai quốc gia CHMNVN (vốn được đổi tên từ VNCH) và VNDCCH, qua quá trình pháp lý từ 25/4/1976 đến 2/7/1976, bắt đầu bằng cuộc tổng tuyển cử toàn quốc để bầu ra Quốc hội thống nhất, dẫn đến (a) một quốc gia thống nhất và (b) một chính phủ đại diện cho quốc gia đó.

Trên thực tế, sự tồn tại của quốc gia thống nhất đó, và thẩm quyền của chính phủ đó trên toàn bộ lãnh thổ, đã không bị LHQ hay quốc gia nào lên tiếng phản đối. Một năm sau, năm 1977, quốc gia thống nhất, CHXHCNVN, được chấp nhận tham gia LHQ, với chính phủ CHXHCNVN được công nhận là đại diện cho quốc gia đó.

Vì thế, trên phương diện luật quốc tế, CHXHCNVN, là quốc gia thừa kế không bị phản đối của hai quốc gia trước, mặc nhiên thừa kế tất cả các vùng lãnh thổ thuộc chủ quyền VNCH/CHMNVN.

Trên thực tế, CHXHCNVN đã kế thừa vai trò của VNCH/CHMNVN trong các hiệp định và các tổ chức quốc tế như WHO, WMO, ILO, ITU, UPU, UNESCO hoặc IAEA, IMF. Và CHXHCNVN cũng mặc nhiên thừa kế các yêu sách chủ quyền và thềm lục địa của VNCH/CHMNVN trong các tranh chấp với Campuchia, Thái Lan, Malaysia và Indonesia. Tương tự, CHXHCNVN mặc nhiên thừa kế Hoàng Sa, Trường Sa từ VNCH/CHMNVN.

Như vậy, chúng tôi cho rằng (3.2.1) Trên phương diện hình thức pháp lý thì sự thống nhất của VN là ngày 2/7/1976 và là hợp pháp.

Tuy nhiên, phải nhìn nhận rằng trên phương diện thực tế quân sự (chủ lực của "Quân Giải Phóng Miền Nam" là quân đội của VNDCCH) và quyền lực chính trị (Hà Nội có nhiều ảnh hưởng đối với CPCMLT) thì có người có thể cho rằng (3.2.2) sự thống nhất đó là VNDCCH xâm lăng VNCH, và CPCMLT chỉ là một bù nhìn, một hình thức không có giá trị.

Một trong những câu hỏi cho Việt Nam, cho trí thức Việt Nam, là nếu Tòa xét điểm 3.2 thì Tòa sẽ chọn 3.2.1 hay 3.2.2?

Tôi tin rằng Tòa sẽ chọn 3.2.1 và do đó sẽ công nhận rằng sự thống nhất của VN là hợp pháp, hay, ít nhất, Tòa sẽ công nhận rằng nước VN thống nhất được kế thừa danh nghĩa CQ đối với HSTS.

PPL: Nhưng tôi vẫn còn ít nhiều ngờ vực khả năng thuyết phục toà án.

Vì dựa vào việc được các tổ chức, LHQ và nước khác công nhận ba chính phủ VN và từ đó lý giải ra quyền thừa kế HS TS cho CHXHCNVN.

Khi công nhận các chính phủ không có nghĩa LHQ cũng công nhận chủ quyền tất cả lãnh thổ họ tuyên bố là của họ.

Công nhận CPCMLT suy ra CPCMLT có chủ quyền TS HS có thể không vững; không khác gì công nhận TQ là cho rằng công nhận đảo Điếu Ngư là của họ.

Sự kiện ba thành phần VN thực ra là chung một dân tộc và lãnh thổ vốn thống nhất trứơc đó để phân biệt với việc TQ là ngoại xâm có tăng giá trị pháp lý lịch sử gì cho VN không?

DDH: Anh lập luận rất chuẩn xác.

Nhưng tôi nghĩ vấn đề không phải là (a) công nhận HSTS là của CHMNVN mà là (b) công nhận rằng quốc gia CHMNVN chính là quốc gia VNCH với một tên mới, và, đo đó, có tất cả những danh nghĩa chủ quyền mà VNCH có.

Nói cách khác,

● (a) Sau 30/4/75, tài sản, lãnh thổ, territorial claims và titles của VNCH là của CHMNVN. Cụ thể, sau 30/4/75 danh nghĩa chủ quyền của VNCH đối với HSTS là của CHMNVN, vì đó là cùng một quốc gia với một sự đổi chính phủ và đổi tên.

● (b) Còn claims và titles có có mạnh hơn của TQ hay Philippines hay không thì là chuyện khác, nếu ra tòa thì tòa sẽ trả lời câu hỏi đó.

Sự công nhận của thế giới về CHMNVN sau 30/4/75 chỉ nói về (a), không nói về (b).

PQT: Theo tôi, vấn đề không phải là VNCH-CPCMLT có chủ quyền trên HSTS hay không, mà là VNCH-CPCMLT có CLAIM chủ quyền trên HSTS không. Vì CNDCCH không bao giờ claim, và không phản đối khi Tàu claimed HSTS, nên theo luật quốc tế thì VNDCCH đã chấp nhận (acquiesce) chủ quyền trên HSTS, và bây giờ không thể đòi được nữa. Còn nếu VNCH-CPCMLT đã claimed HSTS và VN bây giờ thừa kế cái claim đó, thì mới có vị thế để đòi.

Cơ bản là tôi đồng ý với anh, dù tôi có thể diễn đạt hơi khác.

Vấn đề CQ có 3 giai đoạn sau (sách của GS Chemilllier Gendreau về HSTS viết rất rõ):

● Acquisition of the inchoate title - thụ đắc danh nghĩa chủ quyền phôi thai.

● Consolidation of the title - củng cố danh nghĩa chủ quyền.

● Maintenance of the title - duy trì danh nghĩa chủ quyền.

Báo chí VN thường nhấn mạnh về điểm 1 và 2, nhưng ít phân tích về điểm 3 trong giai đoạn 54-75.

Đúng như anh nói, vấn đề trong context 54-75 mà chúng ta đang nói tới là maintenance of the title/duy trì danh nghĩa chủ quyền, mà anh diễn đạt bằng cụm từ "CLAIM chủ quyền trên HSTS".

Rõ ràng VNDCCH đã không maintain the title, không chỉ trong CHPVĐ mà còn trong hơn 20 năm.

CPCMLT thì cũng không rõ ràng là đã duy trì chủ quyền đầy đủ. Tới 1969 CPCMLT mới ra đời: không rõ là khi MTGP chưa tuyên bố mình là 1 CP thì MTGP có được Tòa công nhận rằng MTGP có thể đại diện cho một quốc gia trong việc khẳng định CQ hay không? Tới 1974, khi TQ chiếm HS, thì CPCMLT mới ra tuyên bố, mà đó chỉ là một tuyên bố chung chung với 3 điểm

● Chủ quyền và sự toàn vẹn lãnh thổ là thiêng liêng.

● Giữa các nước láng giềng thường có tranh chấp.

● Cần xem xét vấn đề này trên tinh thần bình đẳng tôn trọng lẫn nhau, hữu nghị và láng giềng tốt và phải giải quyết bằng thương lượng.

Không rõ ba điểm đó có đủ để được cho là duy trì chủ quyền không? Sách trắng của CHXHNCVN không trích câu nào trong tuyên bố đó nói HSTS là của VN/CHMNVN.

Vì vậy cần phải lập luận trên cơ sở

● (a) Từ 58/sớm hơn đến 76 có 2 QG và CP VNCH là đại diện hợp pháp cho QG đó cho đến khoảng 74-75.

● (b) Sự thống nhất của VN là hợp pháp theo luật quốc tế, không phải là VNDCCH thôn tính VNCH.

Nhìn từ góc độ pháp lý thì tôi thấy 2 lập luận trên là logical và cũng có cơ sở (tuy nhiên cũng có rủi ro).

Cũng xin mói thêm là việc cho rằng VNCH/CHMNVN là 1 quốc gia duy trì danh nghĩa CQ đầy đủ và cho rằng CHXHCNVN đã thừa kế hợp pháp danh nghĩa CQ đó riêng nó chưa nói gì về HSTS có phải là của VN hay không. Để chứng minh rằng HSTS là của VN, cần có thêm chứng minh rằng danh nghiã chủ quyền mà VNCH/CHMNVN duy trì là mạnh hơn danh nghiã chủ quyền của các nước đối phương.

Nhưng trong context chúng ta đang nói tới, vấn đề là VNCH/CHMNVN có phải là 1 quốc gia trong thời kỳ 58-76 hay không, VNCH/CHMNVN có claim CQ (ie maintain danh nghĩa CQ) hay không (như anh Tuấn nói), và CHXHCNVN có đã thừa kế danh nghĩa CQ đó một cách hợp pháp hay không.

Để xét "Danh nghiã chủ quyền mà VNCH/CHMNVN duy trì có mạnh hơn danh nghiã chủ quyền ca các nước đối phương hay không?" cần xét về 2 điểm

● Acquisition of the inchoate title - thụ đắc danh nghĩa chủ quyền phôi thai.

● Consolidation of the title - củng cố danh nghĩa chủ quyền.

Và các dẫn chứng là các tuyên bố và hành động trong thời quân chủ và thời Pháp thuộc (ie ngoài phạm trù của những gì chúng ta đang nói tới).

PPL: Mạn phép tạm đúc kết và đưa ra hai câu hỏi:

1. Điều then chốt là tòa án QT sẽ thẩm định chứng cứ các bên tranh chấp để quyết định chủ quyền bên nào mạnh hơn.

Do đó việc phải làm là công bố các chứng cứ lịch sử này trên các diễn đàn quốc tế.

2. Tòa án QT không tự họ ra lệnh cho các bên ra tòa nên phải thúc đẩy VN kiện TQ.

Đã có thỉnh nguyện thư gởi đến Mỹ, Úc và Phi yêu cầu khởi kiện TQ.

Chưa có thỉnh nguyên thư yêu cần CP VN khởi kiện TQ.

Việc VN dè dặt như thế chỉ có thể suy ra là VN đã bị TQ khống chế ngấm ngầm từ nội bộ hai Đảng CS.

Nếu thế bao giờ tranh chấp mới giải quyết trong khi càng lâu TQ càng củng cố quân sự và cơ sở vừng chắc nới rộng vùng chiếm đoạt của họ.

Trong khi dân VN và kế mưu sinh vẫn bị TQ hãm hại liên tục.

Các trí thức trong nước đã gởi CP nhiều thư nổi tiếng nhưng chưa yêu cầu kiện TQ.

Các trí thức bên ngoài chưa làm các trí thức trong nước sao cũng chưa yêu cầu CP làm việc này?

DDH: Vì cả 2 VN và TQ đều chưa tuyên bố chấp nhận thẩm quyền của Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ), nếu VN đơn phương kiện TQ ở ICJ, tòa sẽ không thụ lý.

Trên lý thuyết, VN có thể đơn phương kiện TQ trước 1 tòa trọng tài của UNCLOS (như Phi đang làm), nhưng vì TQ đã tuyên bố (theo điều 298 của UNCLOS) không chấp nhận compulsory dispute settlement procedure của UNCLOS, cho nên tòa trọng tài không có thẩm quyền để giải quyết các vấn đề liên quan đến phân định ranh giới biển. Điều đó giới hạn rất nhiều những gì VN có thể kiện TQ nhằm đem lại lợi ích cho mình.

Nhiều người nói VN nên kiện TQ như Phi kiện TQ, nhưng sự thật không đơn giản như thế. Vì phần lớn QĐTS nằm trong phạm vi 200 HL từ Palawan, Phi có nhiều điều có thể kiện TQ nhằm đem lại lợi ích cho họ hơn là VN có thể làm.

PLĐ: VNCH có tiếng nói tại hội nghị San Francisco, trong khi TQ không được chấp nhận những đòi hỏi. Việc này có quan hệ gì với HS TS không?

DDH: (Chính xác là dự hội nghị SF là Quốc Gia Việt Nam (State of Viet Nam) chứ không phải VNCH - tới 1956 thì tên VNCH mới ra đời - anyway, that's a small point).

HĐ SF chỉ nói Nhật phải bỏ danh nghĩa CQ và claims với HSTS nhưng không nói cụ thể HSTS là thuộc về nước nào. Cả 2 bên China (CS và QDĐ) đều không được mời tham gia HĐ SF, không có bên nào ký kết SF.

Vì vậy, HĐ SF không có giá trị pháp lý để nói HSTS là của nước nào. Nhưng chúng ta có thể đưa ra điểm "không nước nào phản đối tuyên bố của VN, đa số phản đối đề nghị của LX về công nhận HSTS là của TQ" để phản biện việc TQ mạo nhận rằng HĐ Đài Bắc 1952 (giữa Nhật và TQ) công nhận HSTS là của TQ, và cũng là một cách để tranh thủ dư luận.

PPL: Tôi thấy giữa VN và TQ, cả bốn CP VN có chung một yếu tố quan trọng là thuộc cùng một dân tộc Việt mà trước đó dân tộc này vốn thống nhất trên cùng lãnh thổ Việt Nam mà lãnh thổ đó đã có TS và HS.

VN đã bị chia rẽ ra vì chính trị và tranh chấp nhau có thể coi là chiếm đoạt của nhau, nhưng khi thống nhất rồi, chủ quyền của dân tộc trên lãnh thổ và tài sản đã có từ trước không thể mất đi như thế dưới luật QT. Sự tiếp quản tài sản của CP trước của CP sau ở nước ngoài không bị nước ngoài từ chối. HÌnh nhu anh Giang có dề cập và tôi thấy các tòa đại sứ và tài sản của VNCH ơ" các nước khác đều được trao lại cho VNDCCH/CHXHCNVN không có tranh chấp. Luật QT có điều khoản nào về sự tiếp quản này hay không tôi không rõ, nhưng CQ CHXHCNVN đã không bi QT phản đối gì nữa dù đã tiếp quản cả miền Nam.

Việc CHMNVN và VMDCCH chiếm đoạt lãnh thổ của VNCH nếu không hợp pháp thì vẫn có chỗ phản biện là việc pháp lý của (dân tộc) chúng tôi với nhau.

So với việc TQ chiếm đoạt lãnh thổ của dân tộc khác thì hoàn toàn không hợp pháp.

Đây có phải là một khía cạnh pháp lý giúp gì cho VN không?

DDH: Trong luật quốc tế thì chủ quyền lãnh thổ là thuộc về quốc gia, không có khái niệm “cùng một dân tộc” hay “khác dân tộc”. Điều đó có nghĩa:

1 Nếu là cùng trong 1 QG thì các thế lực chính trị bên trong QG đó tha hồ lật đổ nhau, chủ quyền lãnh thổ vẫn thuộc về QG đó. Eg, phe cách mạng lật Gaddafi thì vùng lãnh thổ nào của Lybia vẫn là của Lybia. Điều này có nghĩa nếu CPCMLT lật CP Dương Văn Minh thì nếu HSTS là của MN trước 30/4/75 thì HSTS cũng là của MN sau 30/4/75.

2 Nếu là 2 QG "thụ đắc" lãnh thổ cuả nhau thì việc dân tộc trong 2 QG đó cùng là 1 dân tộc là irrelevant. Sự "thụ đắc" lãnh thổ đó có là hợp pháp hay không là điều được quy định theo luật quốc tế. Mà luật quốc tế thì không racist, không có chuyện "Việc QG A chiếm lãnh thổ của QG B là hợp pháp, vì dân chúng trong 2 QG đó là cùng 1 dân tộc."

Thành ra chúng ta phải chứng mình rằng sự thống nhất của VN là hợp pháp theo luật quốc tế. Không thể nói rằng VNDCCH và VNCH là 2 QG có cùng 1 dân tộc cho nên nếu VNDCCH chiếm VNCH bằng bạo lực thì cũng là hợp pháp.

Điều này cũng là quan trọng, vì nếu chúng ta (hay kể cả phía TQ) chứng minh rằng VNDCCH là 2 QG thì chúng ta cũng phải chứng minh được rằng sự thống nhất là hợp pháp. Nếu chứng minh "2 QG" mà không chứng minh được "thống nhất hợp pháp" thì cũng như là bác sĩ mổ người ta ra nhưng không may lại được.

PPL: Tôi rất muốn nghe thêm nên tiếp tục hỏi và bàn:

"Trong luật quốc tế thì dân tộc không phải là một chủ thể, quốc gia là chủ thể, và chủ quyền lãnh thổ là thuộc về quốc gia."

Nhân dân mà tôi gọi là dân tộc là chủ thể tối hậu của quốc gia, là chủ thể của chính quyền nên nhân dân có chủ quyền của lãnh thổ của quốc gia họ không?

DDH: Trong luật quốc tế thì CQ lãnh thổ là thuộc về QG. Chúng ta hiểu là với 1 QG văn minh thì lãnh thổ đó ultimately thuộc về nhân dân, nhưng mà trong luật quốc tế thì nhân dân không phải là 1 chủ thể deal trực tiếp với các QG khác về chủ quyền lãnh thổ. Trong luật quốc tế thì trên bình diện quốc tế nhân dân không đại diện quốc gia trong vấn đề chủ quyền lãnh thổ trong quan hệ với các QG khác.

Đúng là theo Hiến Chương LHQ thì các dân tộc có quyền tự quyết, nhưng quyền tự quyết đó được thể hiện qua việc các dân tộc có quyền lập ra những quốc gia độc lập cho mình, bình đẳng với các QG khác, và trong mỗi QG thì người dân có quyền lựa chọn chính phủ để đại diện cho mình (cũng như để thực thi những chức năng khác của chính phủ).
Nhưng khi tòa quốc tế xét về CQ lãnh thổ, tòa sẽ không xét quan điểm của nhân dân mà chỉ xét quan điểm của CP. Điều này không mâu thuẫn với điều trên.
Trong trường hợp CP được cho là đại diện hợp pháp của QG không đòi chủ quyền đối với một vùng lãnh thổ X, thì dù nhân dân có đòi thì điều đó cũng không có giá trị pháp lý. Trong trường hợp đó, nhân dân phải chọn ra 1 CP khác đòi chủ quyền đối với X - nếu không làm điều đó thì coi như là QG đó không đòi CQ.

PPL: Anh nói

"1. Nếu là cùng trong 1 QG thì các thế lực chính trị bên trong QG đó tha hồ lật đổ nhau, chủ quyền lãnh thổ vẫn thuộc về QG đó. Eg, rebels lật Gaddafi thì vùng lãnh thổ nào của Lybia vẫn là của Lybia. Điều này có nghĩa nếu CPCMLT lật CP Dương Văn Minh thì nếu HSTS là của MN trước 30/4/75 thì HSTS cũng là của MN sau 30/4/75.:"

Hy vọng thế nhưng có thể không dễ giải thích như vậy, hình như cờ treo trên dinh độc lập ngày 30 tháng 4 là cờ VNDCCH không phải cờ CPCMLT của MTGPMN.

Trong bài của chị Vân và tôi (chưa công bố), chúng tôi có viết về vấn đề này.

Xe tăng ủi sập cổng Dinh Độc Lập ngày 30/4 thực chất là xe tăng của VNDCCH, lính xe tăng là của VNDCCH, nhưng cờ treo trên ăng ten là cờ của CHMNVN. Lá cờ được treo trên Dinh ĐL là lá cờ CHMNVN này.

Viên chỉ huy trưởng cầm súng áp giải Dương Văn Minh đến đài phát thanh, là sĩ quan VNDCCH. Hai sĩ quan soạn tuyên bố đầu hàng cho DVM đọc là sĩ quan VNDCCH, nhưng bản tuyên bố đó nói là đầu hàng Quân Giải Phóng Miền Nam (thay vì Quân Đội Nhân Dân - ie quân đội VNDCCH) và trao quyền cho CPCMLT chứ không phải là cho VNDCCH.

Câu hỏi cho chúng ta là hình thức đó có đủ để Tòa cho rằng sự kết thúc của cuộc chiến là một vấn đề giữa CPCMLT và CP VNCH không?

PPL: Anh nói

"2. Nếu là 2 QG "thụ đắc" lãnh thổ cuả nhau thì việc dân tộc trong 2 QG đó cùng là 1 dân tộc là irrelevant. Sự "thụ đắc" lãnh thổ đó có là hợp pháp hay không là điều được quy định theo luật quốc tế. Mà luật quốc tế thì không racist, không có chuyện "Việc QG A chiếm lãnh thổ của QG B là hợp pháp, vì dân chúng trong 2 QG đó là cùng 1 dân tộc."

Trong tình huống giả sử bỗng nhiên TQ và VN tranh nhau một đảo hoang thì đúng race không phải là điều đáng xét và nếu favor một bên nào là racist.

Nhưng đây không phải là kỳ thị chủng tộc mà là yếu tố chủ quyền đã là của một chủng tộc đã lãnh thổ này trước rồi không có vấn đề tranh chấp giữa hai chủng tộc này trước đó.

Viêc TQ chiếm đoạt bằng võ lực là phi pháp, TQ một quốc gia bên ngoài và khác chủng tộc khác chiếm đoạt lãnh thổ của QG gia khác chắc chắn là phi pháp có tính cách ngoại xâm.

Nên race là important relevant fact không thể không cân nhắc và thẩm định.

Dân tộc VN bây giờ thống nhất lãnh thổ vốn đã từng có chủ quyền HS (một phần TS) dù là từ mấy CP hay quốc gia vẫn là của một nhân dân sẽ không phi pháp hay ít ra không phi pháp bằng bằng TQ

DDH: Trong LQT thì chủ quyền lãnh thổ không thuộc về chủng tộc. Trong LQT thì CQ đối với STS chỉ có thể thuộc về quốc gia phong kiến VN, quốc gia VN dưới sự bảo hộ của Pháp, quốc gia VN trước khi VN trở thành 2 QG, 1 trong 2 QG trong giai đoạn chia đôi, và QG Việt thống nhất sau giai đoạn chia đôi. Nếu không phải như vậy thì HSTS là đất vô chủ hoặc là CQ là thuộc về 1 QG nào khác. LQT không tính đến khái niệm HSTS thuộc về chủng tộc nào.

Dĩ nhiên là việc TQ chiếm HS là phi pháp, nhưng đó không phải là vì dân tộc TQ là 1 dân tộc khác với VN, mà là vì TQ là 1 QG khác với VNCH.

Nhưng nếu VNCH và VNDCCH là 2 QG, và nếu Tòa cho rằng VNDCCH chiếm HSTS từ VNCH cho mình bằng bạo lực, thì việc chiếm đó cũng là phi pháp. Việc nhân dân VNDCCH và nhân dân VNCH cùng là 1 dân tộc không làm cho việc chiếm đó trở thành hợp pháp. Yếu tố "cùng dân tộc" không thể nào làm cho cái phi pháp trở thành hợp pháp.

Điều có thể làm cho biến cố 1975 trở thành hợp pháp là vai trò của CPCMLT: nếu Tòa cho rằng biến cố đó là CPCMLT lật đổ chính quyền Dương Văn Minh, như hai thế lực chính trị trong cùng 1 QG lật đổ nhau (dù là với sự giúp đỡ của quân đội VNDCCH), thì Tòa sẽ cho rằng biến cố đó là hợp pháp. Ở đây tôi xũng xin nói là trên the giới không có nước nào trên thế giới phản đối rằng biến cố 1975 là VNDCCH chiếm 1 QG khác; LHQ, nhiều nước và một số phân tích luật học cho rằng CHMVNV chính là quốc gia VNCH với một tên khác và CP khác; không nước nào phản đối rằng sự thống nhất giữa VNDCCH và CHMNVN năm 1976 là bất hợp pháp, và nước VN thống nhất đã thừa kế các tài sản của VNCH, cũng như các yêu sách của VNCH về thềm lục địa, hay trong tranh chấp lãnh thổ với CPC. Như vậy, chúng ta có cơ sở để cho rằng nước VN thống nhất được thừa kế danh nghĩa CQ đối với HSTS từ VNCH (qua CHMNVD), mà không cần phải viện dẫn đến lập luận chủng tộc,vốn là một lập luận khó đứng vững trước Tòa.

Như tôi đã trình bày, tôi nghĩ race không phải là relevant factor. Nếu yếu tố "cùng dân tộc" có thể làm cho việc xâm chiếm trở thành hợp pháp thì cũng nguy hiểm. Eg, Ngày nào đó TQ có thể nói Singapore phần lớn là cùng dân tộc Chinese cho nên chúng tôi chiếm là hợp pháp.

Tôi xin nói thêm chút nữa về vai trò của nhân dân khi Tòa cân nhắc lý lẽ chủ quyền của các bên trong tranh chấp.

Khi phân xử về chủ quyền, Tòa chỉ xét xem lập trường và hành động của đại diện của QG là gì, Tòa không xét đến quan điểm của nhân dân. Các hành động của nhân dân, nếu không nằm dưới chính sách của nhà nước về vùng lãnh thổ đó, không do đại diện của quốc gia, sẽ không có giá trị pháp lý.

Trong một số trường hợp, các hoạt động của nhân dân có thể tạo ra quyền lịch sử, nhưng quyền lịch sử là khác với chủ quyền.

PPL: Luật quốc tế hay luật nói chung không thể đủ kín để đối phó với mọi trường hợp; khi áp dụng phải xem đến các yếu tố và diễn biến đưa đến tranh chấp.

DDH: Đúng vậy. Và chúng ta cần phải xây dựng 1 lập luận có nhiều khả năng được tòa hay các nhà luật học chấp nhận nhất.

PPL: Việc VN versus TQ phức tạp, càng bàn càng thấy khó nên càng phải tiếp tục phân tích mổ xẻ sâu hơn vào sự việc mà tìm ra lối thoát.

DDH: Đúng vậy. Tôi đã thảo luận với nhiều người, và kết luận của tôi là người nào cho rằng VN dễ thắng trước Tòa là người đó chưa hiểu bài toán. Và tôi nghĩ rằng một số lập luận trong các sách trắng của VN, trong sách của ông Lưu Văn Lợi, và trong các bài viết của một số người sẽ không đứng vững được trước tòa, và những lập luận có thể đứng vững cũng có thể là chưa đủ, hay chưa được phát triển đầy đủ. Tôi tin rằng khả năng thắng của chúng ta là cao hơn thua, nhưng không phải là không có rủi ro. Chúng ta không nên bi quan, không nên chủ quan, mà phải nghiên cứu rạch ròi nhất có thể về các chiến lược pháp lý và các rủi ro khác nhau.

As the world grows more confusing, demand for clever consultants is booming

2013-05-17T02:30:00.000-07:00

ELITE management consultancies shun the spotlight. They hardly advertise: everyone who might hire them already knows their names. The Manhattan office that houses McKinsey & Company does not trumpet the fact in its lobby. At Bain & Company’s recent partner meeting at a Maryland hotel, signs and name-tags carried a discreet logo, but no mention of Bain. The Boston Consulting Group (BCG), which announced growing revenues in a quiet press release in April, counts as the braggart of the bunch.

Consultants have a lot to smile about (see table). The leading three strategy consultancies have seen years of double-digit growth despite global economic gloom. In 2011, the last year for which Kennedy Information, a consulting-research group, has comparable revenue numbers, Bain grew by 17.3%, BCG by 14.5% and McKinsey by 12.4%. All three are opening new offices.
Big trends that befuddle clients mean big money for clever consultants. Barack Obama’s gazillion-page health reform has boosted health-care consulting; firms would rather pay up than read the blasted thing. The Dodd-Frank financial reform has done the same for financial-sector work. Energy and technology are hot, too.
Companies are reluctant to talk about their use of consultants, and consultancies are relentlessly tight-lipped. Bain is said to use code-names for clients even in internal discussions. Such secrecy makes this a hard industry to analyse.
It also lets stereotypes flourish. McKinseyites are said to be “vainies” (who come and lecture clients on the McKinsey way). BCG people are “brainies” (who spout academic theory). And the “Bainies” have a reputation for throwing bodies at delivering quick bottom-line results for clients.
In fact, the big three all learn from each other. All three now use their alumni networks to gather intelligence and generate business—something McKinsey is famous for. All three stake some of their fees on the success of their projects, a practice once associated with Bain. And all three show off their big ideas to the wider public, as BCG’s founder was once among the few to do.
Consulting is no licence to make easy money. Cynics sneer that clients spend millions on consultants only to give the boss an excuse to do what he planned to do anyway. But that would be implausibly wasteful in these days of tight budgets. Consultants today cannot just deliver a slideshow and pocket fat fees. Even the elite three now make most of their revenue from implementing ideas, from finding ways to improve clients’ internal processes and from other tasks not traditionally considered “strategy consulting”.
As the elite firms move down into implementation and operations, they are meeting big new rivals hoping to move up into the loftier realms of strategy. Over the weekend of May 4th-5th partners at Roland Berger, a mid-tier consultancy, met to discuss a possible buyer for their firm. The most likely candidates are thought to be PwC, Deloitte and Ernst & Young, three of the “Big Four” accounting firms (the other is KPMG).
The big accountancy firms now do more consulting than McKinsey, BCG and Bain. Much of this involves manpower-intensive tasks such as technology integration. But their strategy and operations practices are ambitious, too. In January Deloitte bought Monitor, a brainy strategy firm, out of bankruptcy. In 2011 PwC bought PTRM, a respected operations consultancy. All four have scooped up smaller firms too. A successful Big Four bid for Roland Berger would reopen an old question: can the Big Four crack the elite tier?
It is too early to know whether the brainboxes of Monitor will fit comfortably into the Deloitte juggernaut. When EDS, a computer-equipment and services provider, bought A.T. Kearney, a midsized strategy firm, cultures clashed calamitously. A.T. Kearney bought itself free in 2006.
Nonetheless, Mike Canning, the head of Deloitte’s strategy consulting in America, says the Monitor integration is going smoothly, and that clients are showing new interest in Deloitte. Is Deloitte competing with McKinsey, Bain and BCG for work? “Day in, day out, on a regular basis,” says Mr Canning. Dana McIlwain of PwC echoes that: “We are definitely competing today, and only more so in the future.”
Bob Bechek, Bain’s boss, puts it differently: competition with the Big Four is up “very slightly in the past few years, but I mean like a couple of percentage points”. He salutes the Big Four: they do what they do well and profitably. But he argues that the heavy-lift, repeatable work at which they excel is a different kind of business. Strategy consultants concoct novel solutions to unique problems, which is hard.
Rich Lesser, BCG’s boss, acknowledges the challenge from the Big Four, but is confident. Having new rivals is nothing new, he says. Tom Rodenhauser of Kennedy Information reckons that the Big Four “are cracking the C-suite, but they’re not first on the speed-dial for strategy work”.
The elite firms are keen not to seem complacent. While boasting about opening offices in Bogotá or Addis Ababa they acknowledge that emerging-world bosses are not blown away by flashy names. The consultants aim to win trust with quick projects that show bottom-line results, before looking to book longer engagements.
Clients in the rich world are changing, too. Fifteen years ago Indra Nooyi, then the head of strategy (now the boss) at PepsiCo, was a demanding client for consultants, having been one herself at BCG. She was a rarity at the time. No longer: the consultancies have seen many of their alumni go on to fill senior positions at big companies.
Some, such as McKinsey, make it easy for big firms to poach their people, by putting potential employers directly in touch with consultants who tick the right boxes for a vacancy. The idea is that this outplacement service makes McKinsey a more attractive place to work. It also keeps the talent churning, constantly refreshing the firm’s intellectual capital.
Clients are increasingly demanding specific expertise, not just raw brainpower. McKinsey and BCG, in particular, are hiring more scientists, doctors and mid-career industry types, and reducing the proportion of new MBAs in their ranks.

Vainie: “Vidi, vici”

The firms spend big sums on “thought leadership”: ie, papers, books and conferences. This is not all airy-fairy theory. McKinsey has invested heavily in proprietary data. Its boss, Dominic Barton, says: “With the push of a button we can identify the top 50 cities in the world where diapers will likely be sold over the next ten years.” The firm invests $400m a year on “knowledge development”, and Mr Barton touts its “university-like capabilities” to impart it to its consultants.
It is fashionable to complain that consultants “steal your watch and then tell you the time”, as one book put it. But customers clearly value what the consultants offer. Otherwise, the elite three and the Big Four would not be growing so fast.
Things are harder for the next tier, however. Old firms such as A.T. Kearney and Booz & Company (which considered but abandoned the idea of a merger in 2010) are seen by some potential clients as too small to bestride the globe but too big to be nimble. They will watch Roland Berger’s fate with interest.

Laos Land Grabs: Deutsche Bank Backs Ruthless 'Rubber Lords'

2013-05-16T21:08:00.003-07:00

Vietnamese companies have been ruthlessly taking advantage of Laotian locals and their environment to create vast rubber plantations. The "rubber lords" are also getting support for the land grabs from Germany's Deutsche Bank, which is violating its ethics and sustainability policies, critics say.
A haggard man wearing only shorts squats on the tiny porch of his wooden shack. The 27-year-old from the Laotian village of Ban Hatxan lives here with his wife and parents. Lying before him are three lifeless lizards, their dinner. Three chickens are running around beneath his pile dwelling, and there is also a pig. This is all the family has left.
The young farmer, who prefers not to give his name out of fear of reprisal, is a refugee. He fled from the Vietnamese company Hoang Anh Gia Lai (HAGL), which operates vast rubber plantations here in Laos. The Vietnamese in this region are known as the "rubber lords."
"They came onto my property three years ago without warning," the farmer says. Since he was a child, his family had lived on the patch of land, extracting oil from palm fruits. "We were able to make a living from it," he says. But then HAGL sent in its clearing squad. "They felled the trees and burnt the rest down, including our house."
More than 8,000 kilometers (5,000 miles) separate Germany from Laos and Vietnam. But HAGL also receives funds and support for its land grab in Southeast Asia via Deutsche Bank, Germany's largest bank. A fund operated by its subsidiary DWS also has direct investments in HAGL, as well as in a second Vietnamese raw-materials company, a subsidiary of the Vietnam Rubber Group. What's more, the bank helped HAGL get listed on the London Stock Exchange.
The story shows how Western financial corporations want to get in on the success of emerging markets like Vietnam at any price -- and how this leads them to support the ruthless exploitation of raw materials used to satisfy the hunger of China and other economic powers, often at the expense of the environment and the indigenous population.
Research by Global Witness, a London-based environmental organization, has found that this land-grabbing is also directly supported by the World Bank in the belief that it brings some benefit to poor countries like Laos. Via its International Finance Corporation (IFC) subsidiary, the development bank has invested money in a private equity fund involved with HAGL that is based in the Cayman Islands, a tax haven.
The IFC states that the fund is responsible for its investment policies, and that it provides assistance in making sure that the fund complies with environmental and social standards that conform to World Bank requirements.
Capitalizing on Limited Resources
The story begins in the early 1990s, when a young man named Doan Nguyen Duc was building wooden furniture for schools in the Vietnamese highlands. Before long, Duc expanded into the lumber industry and had a hand in the uncontrolled deforestation of Vietnam over the course of that decade. But he only amassed a real fortune after the turn of the millennium when he got into the real estate business.
People now call him "Bau Duc" or "Duc, the Boss." He was the first person in Vietnam to buy his own private jet, he purchased a football club and he says he wants to become the country's first billionaire.
Among those reportedly helping him in this effort is Deutsche Bank, which has been doing business in Vietnam since the 1990s. In 2007, the bank purchased shares of the Vietnamese bank Habubank. Like other fast-growing Asian countries, Vietnam was attracting many investors during that period.
"Bau Duc" first took HAGL public in 2008 on the Ho Chi Minh City Stock Exchange. The IPO was a success, and the company quickly tripled in market value. But "the Boss" wanted more and soon had plans to make HAGL the first Vietnamese company listed on the London Stock Exchange. Deutsche Bank assisted in the effort. In late 2010, it acquired shares in HAGL, and a few months later it facilitated the company's debut on the stock market in London. To allow investors to purchase stakes in HAGL, Deutsche Bank issued global depository receipts (GDRs), which are certificates representing ownership of the underlying shares held by the bank itself.
To ensure the public listing was also a success in London, there needed to be a story about growth. Things hadn't been going very well any longer with HAGL's property development business, so the company began focusing more on raw materials. "The Boss" recognized the potential behind the enormous demand coming out of China and other countries in the region enjoying strong growth.
"I think natural resources are limited, and I need to take them before they're gone," Duc told Forbes magazine in a 2009 profile. And take them he has. At first, it was in Vietnam. But when expansion hit its limits there, he also moved into neighboring Cambodia and Laos.
'What Other Option Do We Have?'
Until 2012, there were 2.6 million hectares (6.4 million acres) of land available for rent in Cambodia, or three-quarters of the country's arable land. Roughly half of the concessions have gone to rubber companies. Laos has awarded land rights to 1.1 million hectares, a large part of which has also been dedicated to rubber cultivation.
Few raw-material magnates have gotten a shot at winning these allotments, and HAGL alone reportedly controls more than 80,000 hectares of land in the region.
A deal that the company closed with the Laotian government shows how it succeeded in becoming a major player in the rubber business. When the country won the bidding to host the 2009 Southeast Asian Games, it urgently needed the help of foreign investors to put on this major event. In return for providing the equivalent of $19 million (€14.6 million) in (credit) financing for the athletes' village, HAGL received concessions to 10,000 hectares of land on which it was allowed to clear forests and plant rubber trees in their stead. Locals living on the land often only learned about the deal when the bulldozers arrived.
Since the Vietnamese company enjoys the support of Laos' central government, local politicians are powerless. "Of course we are also worried about the future and the climate," says one public official in Attapeu, a provincial capital in southern Laos. HAGL's deforestation activities will transform this part of the country for generations, he continues, but he also notes that: "Laos is a poor country, so what other option do we have? We need development." And HAGL promises development.
Global Witness also accuses the company of having used direct personal ties with power brokers in Cambodia and Laos to secure concessions for its land grab. In Cambodia, for example, the area that individual companies are allowed to acquire titles to is limited to 10,000 hectares. But the rubber lords surpassed these limits by using a convoluted network of subsidiaries to secure additional concessions. The companies also regularly clear areas outside those for which they have been granted concessions.
Already in 2012, the United Nations released a critical report on Cambodia in which it said: "The granting and management of economic and other land concessions in Cambodia suffer from a lack of transparency and adherence to existing laws." It is doubtful whether the domestic population benefits from how the land is used, it continues, while corruption is rampant and there are "well documented, serious and widespread human rights violations associated with land concessions." The report also notes that the environment is being destroyed, and that locals aren't being given any say in concession-related matters and are being stripped of their livelihood. Concession holders sometimes use violence, it adds, and have even been supported by the military.
Laos residents are experiencing the same thing. Some of the uprooted farmers in Attapeu Province have withdrawn into a forest clearing upstream along the Xe Kaman, a river that winds its course through southeastern Laos like a brown ribbon. They are afraid of the Vietnamese, and anyone who picks a fight with the plantation company has to contend with Laotian authorities.
Many here are still hoping to receive compensation for the stolen land, among them the haggard young man from the village Ban Hatxan. People from HAGL paid the farmer 1.5 million kip, or about €150, for three hectares of land. They initially didn't intend to compensate him for the house. "They said: 'Why do you want money for that, seeing that it burnt down?'" he says. In the end, one of the men handed him 16,000 kip -- or just enough to buy a noodle soup with meat at a restaurant in the nearby provincial capital Attapeu. Until the government makes a new plot of land available to him, the farmer has no other choice but to work on the HAGL plantation with others who were also displaced.
Questioning Ethics and Sustainability Policies
Is it possible that Deutsche Bank really knew nothing about all this? That's hard to believe. In the share prospectus HAGL published before being listed on the London Stock Exchange, the company itself alluded to legal violations. The document notes how some of HAGL's "existing projects are being developed without necessary government approvals, permits or licences." It also adds that "development and operation of certain projects are not fully in compliance with applicable laws and regulations."
HAGL subsequently claimed that some of the passages in the prospectus had been incorrectly translated, and that it has always acted in accordance with the laws. The company could not be reached for further comment, though.
For its part, Deutsche Bank states that an assessment conducted by the DWS fund, which reportedly only has a 0.6 percent stake in HAGL, found "no evidence of a violation of internationally accepted norms." Were there any proof to substantiate the allegations, it added, the bank would enter a dialogue with the companies to improve conditions related to environmental and social issues.
However, HAGL actually even broke Vietnamese laws with its Deutsche Bank-orchestrated listing on the London exchange and was fined by the country's securities watchdog for doing so.

In any case, financing the rubber lords does not conform to the sustainable banking standards that Deutsche Bank officially professes. "How can Deutsche Bank expect customers and shareholders to believe what it tells them about its ethics and sustainability policies when it is secretively bankrolling these activities?" Megan MacInnes, who is in charge of land issues for Global Witness, asks in a statement. MacInnes also says this isn't the first time that Deutsche Bank has attracted attention for financing land-grabbing. The Frankfurt-based bankers must use their influence, she says, "to bring the companies' operations back in line with the law, and fix its policies so this doesn't happen again."
At Deutsche Bank, though, there is quite a difference between claims and reality. And that remains the case in the first year of the cultural transformation pledged by the bank's two new co-heads, Anshu Jain and Jürgen Fitschen.
Translated from the German by Josh Ward

Nguyễn Thanh Sơn – Tản mạn về Bên Thắng Cuộc

2013-05-14T02:20:00.000-07:00

Tản mạn về Bên Thắng Cuộc
-1-
Cách đây gần mười năm, khi bạn tôi, nhà văn nữ Hàn Quốc Nawon Kim bay sang Hà nội gặp tôi để giới thiệu về dự án sắp tới của mình, tôi không quá hào hứng. “Chị muốn viết một cuốn sách về Hà nội và về lịch sử hiện đại của nó. Cuốn sách của chị sẽ tái hiện lại lịch sử của Hà nội thông qua các câu chuyện của người dân Hà nội, nên chị sẽ cần phỏng vấn khoảng hai mươi người thuộc các thành phần khác nhau: chị muốn phỏng vấn các họa sĩ, nhà thơ, công chức, công nhân, chiến sĩ, tiểu thương…em có thể giới thiệu cho chị một số người được không?”. “Em quen rất nhiều nghệ sĩ nên có thể giúp chị được”- tôi nói-” về họa sĩ, chị có muốn em giới thiệu anh Thành Chương, anh Lê Thiết Cương hay anh Ðặng Xuân Hòa không?”. “Không, chị không muốn thế”- Nawon trả lời – “những họa sĩ đó quá thành công, nên đã có nhiều người khai thác câu chuyện của họ. Câu chuyện Hà nội của chị sẽ là câu chuyện của những người thất bại, những người thua cuộc”.
Tôi đã không thể giúp được gì nhiều cho Nawon, nhưng câu trả lời của chị làm tôi giật mình. Hơn một năm, Nawon đã đi tìm những người thua cuộc của Hà nội để phỏng vấn, và chị đã tìm ra. Trong cuốn sách của mình, Nawon phỏng vấn một họa sĩ đã tham gia vào lớp học đầu tiên của các họa sĩ ở Việt Bắc do cố họa sĩ Tô Ngọc Vân trực tiếp giảng dạy, và sau bao nhiêu thăng trầm của lịch sử, giờ đây ông ngồi vẽ những bức tranh thờ bán với giá 50 ngàn đồng một bức. Rồi những công chức của Hà nội cũ, những nhà thơ, những tiểu thương hay công nhân của nhà máy cơ khí Trần Hưng Ðạo…Tiếc rằng tôi không biết tiếng Hàn để có thể đọc được tác phẩm của chị (khi ra đời, mang tên “Cây vĩ cầm của cha tôi”), nhưng tôi tin, đó sẽ là một cái nhìn độc đáo và khác lạ về lịch sử của Hà nội nói riêng và lịch sử Việt Nam nói chung.
Bìa sách Cây vĩ cầm của cha tôi của Nawon Kim
-2-
Nếu chỉ tìm hiểu trên sách vở, bạn khó mà cảm nhận được sự ác cảm của người dân Okinawa với các căn cứ quân sự của Mỹ. Đừng quên, Okinawa đã từng là một công quốc độc lập trước khi bị người Nhật dùng sức mạnh thôn tính, và trong chiến tranh thế giới thứ hai, Okinawa bị Nhật Bản bỏ rơi một cách có chủ ý- sư đoàn bộ binh duy nhất của Nhật bản đóng trên đảo được lệnh tử thủ bằng mọi cách, cho quân đội Mỹ hiểu cái giá mà họ phải trả nếu đem chiến tranh tới lãnh thổ Nhật bản. Trong suốt gần một năm trời trong chiến dịch “cơn bão thép”, quân đội Mỹ đã tàn sát các dân thường, dùng súng phun lửa phun sâu vào các hang đá, ném lựu đạn xuống các hầm trú ẩn, dùng lưỡi lê đâm chết các thương binh. Năm 2008, khi dẫn chúng tôi tới thăm công viên Hòa bình trên đảo, Arasaki Masako-san, người hướng dẫn cho chúng tôi, một trong những nữ sinh trung học đã sống qua những ngày tháng địa ngục đó, dẫn chúng tôi tới Mỏm đá Khóc, nơi hàng trăm người dân Okinawa đã nhảy xuống biển tự sát khi quân đội Mỹ chiếm đóng hoàn toàn đảo này. Những trang như vậy hoàn toàn vắng bóng trong sách lịch sử mà chúng tôi được học về chiến tranh thế giới thứ 2 ở các chương trình giảng dạy về lịch sử trong các nhà trường Mỹ. Trong khi tố cáo mạnh mẽ Lò Thiêu hay những tội ác của quân đội Nhật ở Nam-kinh hoặc các quốc gia Đông Nam Á khác, lịch sử hiện đại hoặc tảng lờ, hoặc lướt qua những tội ác mang tính diệt chủng mà các cuộc không kích của quân đội Đồng Minh đã gây ra trên lãnh thổ Đức, hay những phiên tòa vội vã của Tòa án Quân sự Viễn đông (Tòa án Tokyo) đã kết án treo cổ hàng loạt tướng lĩnh và quan chức dân sự Nhật bản. Đó chính là lý do tại sao người Mỹ theo dõi “một cách thận trọng” chiến thắng của Thủ tướng Nhật bản Shizo Abe vào năm 2006- ông ngoại của ông, Nobosuke Kishi, cựu Bộ trưởng Thương mại thuộc nội các chiến tranh Tojo, đã từng bị giam giữ ở nhà tù Sugamo như “tội phạm chiến tranh loại A”, dù may mắn không bị kết án như nhiều đồng nghiệp của mình- trong sự nghiệp chính trị của mình, ông Abe từng nhiều lần bày tỏ thái độ “không đồng tình” với cách lịch sử hiện đại mô tả về nước Nhật trong chiến tranh thế giới thứ hai. Khi ông Abe trở thành thủ tướng, người Mỹ đã gửi đi một thông điệp rõ ràng và lạnh lẽo “bất cứ một mưu toan nào nhằm viết lại lịch sử đều sẽ gây tổn hại nghiêm trọng đến quan hệ đồng minh chiến lược giữa Nhật bản và Hoa Kỳ”
-3-
Ngày 12 tháng 12 năm 2012 vừa qua, hàng ngàn người trên toàn thế giới đã tham gia quay những đoạn phim ngắn về cuộc sống xung quanh họ để góp sức cho dự án “Một ngày của Trái đất” (A Day On Earth); hàng ngàn câu chuyện trên toàn thế giới mô tả niềm vui, nỗi buồn, sự đau khổ, hòa bình, chiến tranh, xung đột sắc tộc, tình yêu, hận thù, những thiên đường trên trái đất, những khu ổ chuột, những em bé được sinh ra ở châu Á, những đám tang ở vùng Trung Đông…tất cả tạo thành một bức tranh khảm (mosiac) khổng lồ về một ngày trên Trái đất mà chúng ta đang sống…
Được khởi xướng từ năm 2008, dự án này bắt đầu với một sự kiện tương tự vào ngày 10 tháng 10 năm 2010, rồi 11 tháng 11 năm 2011 – đạo diễn Kyle Ruddick và những người cùng chí hướng tin rằng, hàng ngàn câu chuyện đó sẽ cho người xem một cảm nhận tương đối trung thực về thế giới mà chúng ta đang sống- với hàng ngàn câu chuyện được kể bằng hàng ngàn góc nhìn và nhân vật khác nhau, đây sẽ là một đoạn “biên niên sử” tương đối khách quan nhất…
-4-
Tuy vậy, cả Nawon Kim lẫn Kyle Ruddick đều chưa bao giờ coi mình là sử gia- họ hoặc là nhà văn, hoặc nhà biên kịch kiêm đạo diễn. Những nỗ lực của họ đều nhằm một mục đích- cung cấp những cái nhìn đa chiều hơn về một quá khứ (Nawon) hay hiện tại (Kyle Ruddick), những cái nhìn, trong phần lớn trường hợp, bị lịch sử “dòng chính” hoặc bỏ qua, hoặc lấp liếm, hoặc xuyên tạc. Bằng việc cung cấp những câu chuyện của hoặc những kẻ thua cuộc, hoặc những con người bình thường nhất, họ muốn thách thức cách mà lịch sử “dòng chính” được kể. Lịch sử “dòng chính” luôn luôn thuộc về hoặc những kẻ thắng trận, hoặc quyền lực thống trị. Họ muốn kể những câu chuyện thuộc về “dòng ngầm” (underground), và muốn những câu chuyện của mình làm đối trọng cho những gì mà lịch sử “dòng chính” mô tả.
Vậy nên, các cuộc tranh luận nảy lửa giữa hai phe “phê phán” và “ủng hộ” Bên Thắng Cuộc đều “trật đích” ngay từ đầu khi coi cuốn sách này là một cuốn sách lịch sử hay thậm chí là một cuốn sách về lịch sử. Bên Thắng Cuộc, như nhà báo Trung Bảo đã đề cập, là những tư liệu và các câu chuyện được ghi chép và tổ chức của một nhà báo về một giai đoạn thời gian mà anh đã trải nghiệm và muốn chia sẻ. Nó có thiên kiến hay không? Tất nhiên là nó thiên kiến! Cho dù được xây dựng bằng hàng trăm câu chuyện khác nhau, với một giọng kể cố gắng khách quan, thì cái “thiên kiến” của nó đã rõ ràng ngay từ lời đề từ trích dẫn thơ của Nguyễn Duy “Suy cho cùng trong mỗi cuộc chiến tranh/Bên nào thắng thì nhân dân đều bại”- nó lựa chọn góc nhìn của bên “nhân dân” bị bại trong cuộc chiến tranh giải phóng đất nước (hay cuộc nội chiến- tùy theo góc nhìn của người đọc)- nói một cách khác, nó muốn kể lại những câu chuyện của “dòng ngầm”- những gì người ta hoặc không nhìn thấy, hoặc coi nó không quan trọng, hoặc tảng lờ, hoặc tẩy xóa hay xuyên tạc. Hãy nhớ lại, để tái hiện một ngày diễn ra trên thế giới, đã có hàng ngàn câu chuyện được hàng ngàn con người kể lại, vậy thì sẽ có bao nhiêu câu chuyện đủ để tái hiện một giai đoạn lịch sử hơn ba mươi năm của một dân tộc? Lựa chọn câu chuyện nào, lựa chọn câu chuyện của ai, đó là thiên kiến. Cho nên, đòi hỏi nó tái hiện lại “một lịch sử chiến thắng hào hùng của dân tộc” như nhà báo Đức Hiển và một số người khác đòi hỏi là vô lý- đã có quá nhiều những cuốn sách khai thác những góc nhìn oanh liệt và hào hùng như vậy rồi. Bên Thắng Cuộc góp một góc nhìn khác của một nhà báo, dù rõ ràng là chưa đầy đủ và hoàn chỉnh, về một giai đoạn quan trọng của lịch sử Việt Nam, giai đoạn lịch sử mà, do một số lý do nào đó, có quá ít người chịu tổ chức tư liệu, nghiên cứu và ghi chép một cách tương đối khách quan. Có thể hiểu được lý do tại sao lịch sử “dòng chính” tránh đối mặt với thời kỳ đó – về cơ bản, “độ lùi thời gian” chưa đủ lâu để nó dũng cảm thừa nhận những sai lầm, tìm hiểu những thất bại và nghiên cứu các bài học cho tương lai. Nhưng còn lịch sử “dòng ngầm”? Các sử gia chuyên hay không chuyên chẳng thể đỗ lỗi cho ai ngoài chính sự lười biếng của mình về sự vắng bóng của những tác phẩm nghiêm túc về thời kỳ lịch sử đó. Cho nên, như một độc giả đã nói, đóng góp quan trọng của Bên Thắng Cuộc không phải tính chất “chân thực” hay “chính xác” của nó, đóng góp quan trọng nhất của Bên Thắng Cuộc mang tính gợi mở- nó cho người đọc thấy còn rất nhiều những vấn đề quan trọng của lịch sử hiện đại Việt Nam cần phải nghiên cứu và khám phá một cách nghiêm túc. Thảo luận hay tranh luận về tính chính xác, chân thực và đa chiều của Bên Thắng Cuộc nên được coi là tiền đề cho những tác phẩm nghiên cứu lịch sử thực sự về sau, đặc biệt về những “vùng đen”, “vùng trắng” hay “vùng mờ” trong lịch sử hiện đại Việt Nam.
Bên Thắng Cuộc đã động chạm đến những vùng mờ đó – cải tạo, đánh tư sản, đổi tiền, vấn đề thuyền nhân, hai cuộc chiến tranh biên giới…nhưng tham vọng “tái hiện lịch sử” thông qua các câu chuyện nhỏ của một số cá nhân là một tham vọng quá sức đối với cuốn sách. Cho nên, dễ hiểu tại sao Bên Thắng Cuộc lại bị kẹt giữa hai làn đạn của những đại diện của quyền lực thống trị và “quyền lực bị cai trị”. Đối với quyền lực thống trị, những câu chuyện của Bên Thắng Cuộc chỉ là những câu chuyện “biết rồi khổ lắm nói mãi”, hoặc “tình thế nó thế thì mình phải làm thế”, “chỉ khơi lại vết thương cũ để chia rẽ nhân dân”, còn đối với cộng đồng Việt Nam ở hải ngoại, những câu chuyện của nhà báo Huy Đức chỉ mới “chạm sơ” trên bề mặt những đau đớn, tủi nhục và mất mát mà họ phải gánh chịu trong những trại cải tạo, những ngày tháng lênh đênh trên biển và nỗi uất hận vì mất mát tình cảm, tài sản và quê hương trong suốt những năm tháng qua – với hơn hai triệu câu chuyện như vậy chỉ tính riêng trên đất Mỹ, vậy thì vài chục câu chuyện không hẳn mang tính đại diện trong Bên Thắng Cuộc làm sao có thể thỏa mãn được một lịch sử đẫm máu mà họ mang theo? (Không loại trừ cả yếu tố “tự ái”- lịch sử về cải tạo tư sản tư doanh, đặc biệt lịch sử về vấn đề thuyền nhân phải do cộng đồng viết ra, đó là “lịch sử về chúng ta”, “của chúng ta”, làm sao chấp nhận được việc nó được mô tả bởi một người thuộc phía bên kia! Chính tôi cũng đã gặp phải vấn đề tương tự như vậy khi theo nghiên cứu về văn học Việt Nam ở hải ngoại tại trung tâm William Joiner thuộc trường đại học Massachusett – các cuộc biểu tình phản đối chủ yếu về tính “chính danh” của nghiên cứu này – vấn đề văn học Việt Nam ở hải ngoại phải do các nhà văn hoặc nhà nghiên cứu ở Hải ngoại thực hiện). Nhưng muốn nói gì thì nói, Bên Thắng Cuộc đã thành công trong bước “đột phá” đầu tiên – khơi mào cho những cuộc tranh luận để chúng ta hi vọng đánh động được không khí nghiên cứu và làm việc nghiêm túc về rất nhiều vấn đề còn tồn đọng của lịch sử đương đại Việt Nam.