Trouw meldt:

Monmouth, in zuidoost-Wales, mag zich vanaf zaterdag presenteren als de eerste ‘Wikipedia-stad’ ter wereld. Bezoekers kunnen met hun smartphones op allerlei plaatsen barcodes scannen, waarna onmiddellijk een Wikipedia-pagina verschijnt met informatie over de locatie. Nadat de plannen een halfjaar geleden werden gepresenteerd, hebben de inwoners van het circa 9000 inwoners tellende stadje zich samen met andere betrokkenen gestort op het vervaardigen van teksten en beeldmateriaal. Honderden artikelen over de geschiedenis van Monmouth zullen online beschikbaar komen in ruim 26 talen, van Hindi tot Hongaars. Bestaande artikelen zijn uitgebreid, verbeterd en in meer talen omgezet.
Er zijn nu ongeveer duizend barcodes in de plaats te vinden, op scholen, musea, pubs en historische locaties. De gemeente heeft voor het project een gratis toegankelijk WiFi-netwerk laten aanleggen. Wikipedia-oprichter Jimmy Wales verwelkomt het initiatief en zegt te hopen dat veel meer steden en regio’s gaan broeden op soortgelijke plannen. ‘Dan krijgen we een veel beter begriip van de wereld waarin we wonen’, aldus Wales.

Een interessant project. Je kunt er meer over lezen op Wikipedia:GLAM/MonmouthpediA.

Het internationale Wikipedia Educatie Programma werpt vruchten af. Wikimedia maakte vorige week bekend dat deelnemers aan dit programma drie keer zo veel kwaliteitsbijdragen op Wikipedia plaatsen dan reguliere gebruikers. Uitgedrukt in cijfers: van de deelnemers overleeft gemiddeld 1855 bytes aan informatie het binnen de encyclopedie, van willekeurige nieuwe gebruikers slechts 491 bytes.

To understand the collective impact of the Wikipedia Education Program in fall 2011, we compared the amount of content students added to Wikipedia to the content added by the random sample of new editors. The numbers show that the 920 student editors who participated in the program in fall 2011 added the same amount of content as 2250 typical new editors (editors are defined as users who made at least one edit to an article). In terms of new content, students have twice the impact as typical new editors.

In Nederland is het programma nog niet gelanceerd. Misschien is het tijd dat Wikimedia Nederland eens een balletje gaat opgooien bij de universiteiten?

Gerelateerd:
Hoe een docente haar studenten Wikipedia laat benutten
Studentenbijdragen Wikipedia: een impuls voor kwantiteit en kwaliteit 

TraceMedia heeft  met Mapping Wikipedia een tool gelanceerd waarmee alle artikelen van Wikipedia die voorzien zijn van geolocaties in beeld worden gebracht. De website meldt:

Mapping Wikipedia is a groundbreaking visualisation of the world mapped according to articles in 7 different languages. The map displays both the global patterns and the vast number of geo-located items. The dataset was produced by the Oxford Internet Institute as part of a project that examines Wikipedia in the Middle East and North Africa.

De gekleurde puntjes op de kaart vertegenwoordigen de afzonderlijke artikelen. Als je op zo’n puntje klikt krijg je achtergrondinformatie over het desbetreffende artikel. Alleraardigst!

De vrijheid van het internet staat onder druk en het (her)gebruiken van auteursrechtelijk beschermd materiaal wordt de consument steeds lastiger gemaakt. Daarnaast wordt ook aan het publieke domein getornd, bijvoorbeeld met verlenging van de termijn van naburige rechten op geluidsdragers met 20 jaar. Deze ontwikkelingen stellen openbare bibliotheken voor een dilemma. Willigen zij de eisen van de uitgevers in en wordt gekozen voor een gereguleerd web, of staan zij pal voor netneutraliteit en daarmee voor vrije toegang tot informatie? OpenBibliotheken.nl wil op kleine schaal een voorbeeld stellen en laten zien hoe die vrije toegang eruit ziet.

Intellectuele eigendomsrechten zijn een groot goed. Ze maken het mogelijk dat schrijvers, ontwerpers, muzikanten en andere creatieven van hun werk kunnen leven. Informatieprofessionals respecteren de belangen van auteursrechthebbenden. In het bijzonder die van ‘auteurs’ (schrijvers, muzikanten, filmmakers etc.) wier creativiteit een zekere mate van financiële compensatie verdient. Informatieprofessionals respecteren óók de belangen van hun cliënten: de gebruikers van hun diensten. Het zijn hun collega’s, medewerkers en studenten van onderwijsinstellingen, domeinspecialisten en in het geval van openbare bibliotheken elke burger.

Voor bibliotheken is het momenteel niet mogelijk om digitale content zonder toestemming door te leveren. Er moet met rechthebbenden onderhandeld worden over de voorwaarden en de prijs. In Nederland, maar ook in de Verenigde Staten, is het daarom voor bijvoorbeeld openbare bibliotheken niet mogelijk om veel actuele e-boeken aan hun gebruikers digitaal uit te lenen, hoewel dit technisch prima mogelijk is. Uitgevers zijn bevreesd voor een dalende af- en omzet. Wereldwijd kunnen bibliotheken van (kleine) universiteiten en hogescholen zich de licenties van, voor hun personeel en studenten belangrijke tijdschriften, niet veroorloven. Zeker wanneer het onderzoek waarop deze publicaties betrekking hebben met publieke middelen is betaald, is dit een onwenselijke situatie.

De strijd om behoud van de bestaande orde, gestoeld op het auteursrecht dat in de fysieke orde goed werkte maar in de digitale faalt, zal vergeefs blijken. Er moet aangehaakt worden bij nieuwe (verdien)modellen die aansluiten bij het open en vrije karakter van het internet. Voor een deel zijn die modellen er al. Mede door toedoen van informatieprofessionals wordt er geëxperimenteerd, ook door sommige uitgeverijen, met publiceren in open access. De kosten worden daarbij door de auteur of een fonds vooraf vergoed of met een inzamelingsactie onder sympathiserende gebruikers gedekt. Auteurs staat het vrij om geheel of gedeeltelijk af te zien van hun auteursrechten om verspreiding en hergebruik van hun werk te stimuleren. Zij kiezen ervoor zo een naam op te bouwen die zich uiteindelijk, als het moet langs andere weg, uitbetaalt.

Alternatieven voor de bestaande orde zijn er. Ze sluiten aan bij de openheid en vrijheid (wat niet altijd hetzelfde is als gratis beschikbaar) die het internet, en die menselijke communicatie kenmerkt. Informatieprofessionals kunnen in de huidige omstandigheden, met bedreigingen van de internetvrijheid (netneutraliteit) die steeds meer synoniem wordt met de informatievrijheid, niet ‘neutraal’ aan de kant blijven staan. Er is een politieke en economische strijd gaande die burgerlijke vrijheden dreigt in te perken. Geen partij kiezen is ook partij kiezen. Wie van informatie zijn specialisme heeft gemaakt, dient partij te kiezen voor openheid en internetvrijheid. Ook als dat gevestigde belangen aantast. Maak informatie zo vrij mogelijk, en maak bibliotheken zo open mogelijk.

De website

OpenBibliotheken.nl is op maandag 2 april 2012 gelanceerd. Op Open Bibliotheken, een onafhankelijk initiatief van informatieprofessionals Jeroen de Boer en Edwin Mijnsbergen, kun je zoeken naar boeken, muziek, films en andere media, uit open bronnen die in de reguliere catalogi van openbare bibliotheken vaak niet worden ontsloten. Een overzicht van die bronnen is te vinden via http://openbibliotheken.nl/#bronnen.

Open Bibliotheken is geen initiatief van bestaande bibliotheekorganisaties, maar weet zich gesteund door bijna 200 vakgenoten, onder wie Michel Wesseling, voorzitter NVB, Frank Huysmans, hoogleraar bibliotheekwetenschap en Mark Deckers, Bibliothecaris van het Jaar 2011, die een petitie ondertekenden op http://jeroendeboer.net/petitie-internetvrijheid-en-bibliotheken-vob-acta. OpenBibliotheken.nl is ook te vinden op Facebook en Twitter.

Wikipedia sleepte in 2011 maar liefst 20 miljoen dollar aan donaties binnen. Een record. The Next Web (TNW) deed onlangs verslag van meer opmerkelijke Wikipediacijfers over het afgelopen jaar. De gemiddelde leeftijd van de gebruiker is 36 jaar. Meer dan de helft van de gebruikers gaat zelf actief op zoek naar content van de website (en stuit er dus niet toevallig op in de zoekresultaten van Google c.s.), en -ook in het oog springend-: slechts 6% van de ondervraagde gebruikers zegt ooit zelf te hebben bijgedragen aan de online encyclopedie.

Maar het opmerkelijkste is nog wel dat veel gebruikers niet weten dat Wikipedia een website is zonder winstoogmerk. We citeren TNW:

Now, Wikipedia has revealed that only around half of its readers realize that Wikipedia is a non-profit. Wikimedia Foundation’s Mani Pande, Head of Global Development Research, and Ayush Khanna, Data Analyst, Global Development, say: “A lot of our readers are simply unaware of the fact that Wikipedia is a non-profit entity run entirely on donations from the general public. On average, 47% of our readers did not know this. Awareness was especially low in Russia (36%), Brazil (44%) and the United States (44%).”

According to Wikipedia’s survey, 61% of its India-based participants were aware of Wikipedia’s non-profit status, whilst Egypt scored highest with 70%. Readers with a graduate-level education were far more likely to be aware of Wikipedia’s not-for-profit status, but it seems that almost 200m of Wikipedia’s 420m users don’t know it’s a publicly-funded platform. What’s perhaps more surprising, however, is that 28% of its users who had actually edited a Wikipedia page were unaware that it was a non-profit. However, editors were overall much more likely to donate with 26%, compared to only around 3% of the non-editing readers.

Er zijn nog werelden te winnen, als het gaat om mediawijsheid en bronnenkennis…

Afbeelding: Wikimedia Commons

Het is geen goede zaak dat bibliotheken nog geen stelling nemen in het debat over internetvrijheid. Daarom is er een petitie online gezet, die je kunt ondertekenen op de website van Jeroen de Boer. De tekst:

Aan de Vereniging van Openbare Bibliotheken:

“De bibliotheeksector is onzichtbaar in het debat over internetvrijheid. Dit is een onderwerp dat met blokkades van The Pirate Bay of voorgestelde verdragen als ACTA erg actueel is. Omdat bibliotheken een vrije toegang tot informatie zouden moeten bieden is deze onzichtbaarheid zeer ongewenst. Met het tekenen van deze petitie zeg ik daarom dat de bibliotheken door de VOB vertegenwoordigd moeten zijn in dit debat.”

Steun je dit initiatief? Teken dan ook!

Vandaag kun je de Engelstalige versie van Wikipedia niet rechtstreeks bezoeken omdat de site op zwart is gezet. De baas van Twitter vindt dat een dwaas besluit van Jimmy Wales maar wij waarderen dit protest. NRC Handelsblad legt uit waar Wikipedia tegen protesteert.

Attendering: Vakblog

Onder de titel ‘the way the world tells its story’ heeft de Wikimedia Foundation het jaarrapport 2010/2011 gepubliceerd. Dat rapport is verkrijgbaar als PDF en in Wikiformaat (navigatie onderaan the pagina). Heel uitgebreid is het rapport niet, maar het biedt wel aardige inzichten in de belangrijkste projecten rondom Wikipedia en in de technologische ontwikkelingen van nu en morgen, zoals de groei van mobiel, onder meer in landen als India.

Attendering: Marie-José Klaver

Goed nieuws van de internationale Stichting Wikimedia: Er is in 2011 een recordbedrag van 20 miljoen dollar binnengekomen via meer dan 1 miljoen donaties wereldwijd. Uit het persbericht:

Our model is working fantastically well,” said Sue Gardner, Executive Director of the Wikimedia Foundation. “Ordinary people use Wikipedia and they like it, so they chip in some cash so it will continue to thrive. That maintains our independence and lets us focus solely on providing a useful public service. I am so grateful to our donors for making that possible. I promise them we will use their money carefully and well.”
Since 2008, the number of Wikimedia Foundation donors has increased ten-fold, and the total dollar amount raised in the campaign has risen to over $20 million from $4.5 million.
The annual fundraiser is how the Wikimedia Foundation pays its bills. Funds raised in this campaign will be used to buy and install servers and other hardware, to develop new site functionality, expand mobile services, provide legal defense for the projects, and support the large global community of Wikimedia volunteers. The Wikimedia Foundation’s total 2011-12 planned spending is 28.3 million USD. The bulk of that is raised during the annual campaign, and the remainder comes throughout the year in the form of grants from institutions such as the Sloan Foundation, and many other small donations year round.
This year’s campaign highlighted the volunteers who help to create Wikipedia. It featured testimonials from volunteer editors in countries such as Argentina, Brazil, India, Kenya, the United Kingdom and the United States ranging in age from 18 to 76, explaining why they edit Wikipedia and why they think readers should support the Wikimedia Foundation. More than 100 volunteers translated the banners and appeals into dozens of languages, reaching hundreds of millions of people.
With over 20 million articles in 282 languages, Wikipedia is the largest encyclopedia in human history. Over 100,000 volunteers work on Wikipedia and its 10 sister projects (including projects like Wikimedia Commons, Wikibooks, and Wiktionary), furthering the Wikimedia Foundation’s mission to freely share the sum of all human knowledge. On January 15, 2012, Wikipedia will celebrate its 11th anniversary.

Veel mensen houden van Wikipedia. Gelukkig maar!

Omdat ons wel eens gevraagd wordt wat de status is van het project Wiki loves Bieb hierbij een korte toelichting:

Het project Wiki loves Bieb is formeel in april 2011 beëindigd met een rapportage over het project aan Stichting Bibliotheek.nl. Dit verslag is positief ontvangen met een indicatie dat een vervolgopdracht logisch zou zijn vanwege het belang dat gehecht wordt aan het ontwikkelen van het vermogen van bibliotheken om ‘consumerende’ burgers te begeleiden naar een meer reagerende, meedenkende, kennisdelende en producerende rol.

Dat doet Bibliotheek Vlissingen al gestructureerd door de inzet van drie mediacoaches in het onderwijs, die kinderen wijzen op de kwaliteitsaspecten van de omgang met bronnen en het bewerken van literatuur. Zij begeleiden kinderen bij het aanleren van vaardigheden om verantwoord scripties en spreekbeurten op te zetten, maar stimuleren ook tot stelopdrachten en dichten.Voor volwassenen vervult Bibliotheek Vlissingen ook een dergelijke rol, maar dan in bescheiden en weinig structurele zin. Ze heeft parttime formatie, voortkomend uit het Project Wiki loves bieb, aangehouden voor dit werk waarin vrijwilligers van de Stichting Scheepsbouwgeschiedenis Vlissingen begeleid worden. In het eerste kwartaal van 2012 moet duidelijk worden of Bibliotheek.nl nog waarde hecht aan een vervolg op dit project en of Bibliotheek Vlissingen daar dan nog bij betrokken zal/kan zijn.

Afbeelding: Wikimedia Commons