Өөдрөг бай

Хөтлүүлсээр

2012-03-19T14:05:00.000+08:00

/******Хөтлүүлсээр****/

Аав ээжээр хөтлүүсээр

Амьдралын алтан тайзанд гол дүрээ бүтээнэ бид

Ахан дүүсдээ хөтлүүлсээр

Ахиж урагшилахад дэм болно

Бушуу түргэн гэсээр

Эмээ өвөөд хөтлүүлэн эрхлэх цагийн өнгөрөөнө

Бяцхан ухаан нь тэлэхийн хирээр

Бодол ухаан нь өсөхөөр хөтлүүлнэ

Сурч, мэдэх ёстой гэсээр

Сургуулийн босгоор ороод багшаар хөтлүүлнэ

Өөдөсхөн бие нь өсөж торниод

Өдөлж гүйцсэн ангаахай шиг үеийн хонгоруудад хөтлүүлнэ

Борви өндийж мөр тэнцэхийн цагт

Босго өндөр их эрдэмээр хөтлүүлнэ

Үзэл бодолд нь жигүүр ургаад

Үерхэл,шохоорхолоор хөтлүүлнэ

Нас бие гүйцсэн хойноо

Нандин хайрын эзэндээ хөтлүүлнэ

Нар, сарны заагт

Намайг, чамайг гэх хайраар хөтлүүлнэ

Томилолт урттай , ажил ихтэй

Амьдралын гольдролд хөтлүүлнэ

Үдлээд буухын хооронд үргэлжлэн бас

Үр, удамаа хөтлөх их замыг урсгана

Буурал болсоны хэрэг бүтэж

Бурхан бидныг хөтлөсөөр замбуулиндаа буцах буй за

Онч үгс

2012-02-01T14:22:00.007+08:00

Амьдралын гол утга учир нь та хүн байгаад оршиж байгаа юм.

*****************

Амьдрал олон салаа замтай болохоор
Хүний амьдрал янз бүр байдаг

******************

Амьдралд сурах юм зөндөө

Амьсгалахаас эхлээд , мөхөхөд хүртэл суралцана

***************

Өнгө харж сэтгэлээ хуурчихаад
Өөрийгөө таниж сэтгэлээ мэдэрсэн үед
Нүдээрээ бус сэтгэлээрээ харах чинь
Нэгэнт оройтсон байх бий

***************

Нүдээрээ харсан өнгөө
Сэтгэлээрээ тань

Багш

2012-02-01T14:14:00.003+08:00

Бээлийн чинээ нялхсаас
Буурал өтөл нь хүртэл
Багшаа , багшаа хэмээн дуудах
Эрдэмт багш таныг биширье

Амьдрал гэх далайд аялах
Арга , ухааныг сургадаг
Агуу эрхэм хүмүүн
Ачит багш таныг хүндэлье

Дээдийн мөртэй заяа түвшин явахын
Дотоод ухааныг ончыг заадаг
Дээдлэх нэгэн алдартай
Дэлгэр үйлстэн багш таныг магтая

Ачлах энэрэхийг их ухааны
Амин судас нь болсон
Арга , билэгийг цогцлоосон
Ашидын ерөөлтэй багш таныг дээдлье

Зуун, түмэн ардынхаа
Залгамж удмын бяцхан үрсийг
Залж, чиглүүлэхийн эрдэмийг адисласан
Заяа өөдрөг багш таныг алдаршуулья

Эрдэмт номын ухааныг таниулах гэж
Эгнэгт нэгэн сэтгэлээр хөдөлмөрлөсөн
Эгэл бус гавьяатай
Эрхэмсэг багш таныг хүндэлье

Миний, бидний замыг гэрэлтүүлэх
Монголоо гэх сэтгэлийг бадруулах
Мянга мянган шавьтай
Мөнхрөх алдарт багш таньд мөргөе

Амьдрал хэмээх их далайн
Сэлүүр болох эрдэм, ухааныг сургачихаад
Ахиж дэвшихийг ерөөсөөр үлддэг
Санаа ариун , номын өглөгтөн багш та гайхамшиг

Б.Энхтөгс 2012-02-01

Онч үгс

2012-01-25T19:30:00.001+08:00

Шорооноос эрдэнэ усанд шигшигдэнэ
Сурсан эрдэм сорилтонд шагшигдана

*******

Өнгөө шороонд нуугдсан эрдэнэ шиг
Өнгөц хархад харамгүй тоомгүй байв ч
Үнэд орсон эрдэнэ шиг нэг цагт доторыг нь ухвал
Алтаа нуусан эрдэнэ шиг нэгэн байхыг хожимоо мэдвэл харамсах бишүү

*********

Харахад харц булаам гоо ч
Халдаад нөхөрлөхөд
Хамаг далд нь илэрвэл
Хэрэг алга гоо сайхан хуурамч

*********

Овсгоо самбаа ихтэй ч
Омог бардам зантай бол садаа болно
Олон дунд нэртэй ч
Олиггүй дэвлүүн бол урагш гишгэхгүй

Хайкун урлаг

2012-01-24T12:28:00.005+08:00

Энэ мэтчилэн сонин үгсийн хэлхээс, утга яруу, нуугдмал далд санааг, үгийн тансаг баялагаар зүйрлүүлэн шүлэглэхийг оролдож чадах юм шиг санагдаад жаал судлаж хирэндээ энэ урлагийн мөн чанарыг ухахыг оролдлоо. Би 2011-11 сарын сүүл үеэс эхлэн бага багаар өөрийн хайку гэх үгсийн бодолын чанад, үгийн уран, ухааны хурцаар сийлэх гэж оролдож байгаа билээ.
Би 10 жилийн жаахан хүүхэд байхаасаа л шүлэг элдэв үгс сараачдаг нэгэн байлаа. Нэг удаа
ийм 3 мөрт хэлхичээд шүлэг гэхэд хэцүү, зүйр үг гэхэд хэцүү мөрийг одоогоос 14 жилийн тэртээд тэрэлчихээд учрыг нь 2011 оны сүүлд ойлгосон нь энэ билээ.

Ухаант хүний
Үгийн учиг нь
Цаанаа ..

Миний бие нь энэ бүхнээ өөрийн ухаан бодол, далд ухамсараас гарган сийрүүлэн өгүүлдэг бөлгөө. Та бүхэн алдаа оноо байх аваас харамгүй сэтгэлээр хэлж болгоогоорой.

1.Үгийн уранаар
Оюун бодолд
Ухаан сийлэх

2.Үйлийн чимэгэнд
Бүсгүйн сэтгэл
Нэвт шингээстэй

3.Ухаант хүний
Үгийн учиг нь
Цаанаа ..

4.Бороотой цуг
Зүрхнээс урссаныг
Газар тосно

5.Хоосон номчирхол
Тэртээ тэргүй
Бүгдийг туулна

6.Хүйс, зүс
Юуны ялгаатайм
Хүн л биз ...

7.Харуй бүрий
Хоосон тал
Бэдэртсэн сэтгэл ...

8.Уйлах дуулан /Бага балчир үе/
Инээд наргиа /Залуу идэр үе/
Уйтгар үхэл /Өтөл буурай үе/

9.Өчил дүүрэн
Гоморхол
Нулимс зангидана..

10.Харвасан сум
Бодлын гүн
Түүнээс хол

11.Буцах бээрд
Нүцгэн
Хоосон очно

12.Дэрэнд нэвчисэн нулимсны

Үнэнийг ор л мэднэ

Тэр хэзээ үнэнийг өчих бол /2012-01-18/

13.Зүсэр бороонд
Зүйлийн гуниг
Угаагдана...

14.Нүцгэн толгодын
Бараан алсад ч
Амьдрал оршисоор л ...

15.Нүүгэлтэх үүлсын
Буданд дундаас
Хосын сэтгэл гэрэлтэхүй ...

16.Өвгөн мод
Өчин хэлэх үгсээ
Навчисаараа савчина...

17.Өнчирсөн сэтгэлийн
Ончирсон бодлыг
Юунд дэвэргэнэ бэ...

18.Би бол би
Бид бол
Бигийн нэгдэл...

19.Нууцлаг ертөнцийн
Гунигийн сүүдэрээс
Дайжсан юмсан би, чи төөрчихөж ....

20.Нүгэл чи юунд
Үнэнийг сүүдэр мэт даганав
Аль эсвэл ах дүү юм уу ...

21.Зохихгүй гоёлд
Шунасан сэтгэл
Үхэхгүй ээ

22.Жимт амьдралын
Гортигт би
Хаана оршино

23.Хүн бүрийн
Философи байгалийг
Үл дийлнэм

24.Тархинд шивнэсэн
Хүсэлд бодлогоширсон
Нам гүмхэн зурагууд

25.Холын гариг эрхэсээс
Хэн нэгийг эрин тэнүүчлэх
Зүүдний мөрөөдөл өө

26.Сэхүүн салхины аясаар хөлбөрөх
Саран миний дагуул
Сэмхэн намайг аргадана

Монголын яруу найрагт хайку

2012-01-24T12:24:00.001+08:00

Л. Нямаа: Хайку бол Японы ард түмний оюуны хамгийн гайхамшигтай дээж

Монголын яруу найргын гал тогоонд Б. Явуухулан хэмээх агуу хайлан, Японы ард түмний гайхамшигт хайкуг тэртээ 1964 онд тарьсан нь өдгөө сакура лугаа дэлгэрч, дэлбээлж байгаа талаар яруу найрагч, судлаач Л. Нямаа өгүүлж байна. Тэрбээр удахгүй хайку шүлгийн тухай ном бичихээр материал цуглуулж байгаа юм байна. Ийнхүү Монголын яруу найраг сонирхогчдод тэр бүр танил бус ч монголын яруу найрагт хэдийнээ нутагшсан “хайку” шүлгийн талаар яруу найрагч, Хөдөлмөр сонины сэтгүүлч С. Оюунтөгсийн хөөрөлдсөнийг толилуулж байна.

-Та хайкун тухай ном гаргах гэж байгаа сурагтай. Энэ номныхоо талаар бидэнд сонирхуулаач?

-Би “Басёгоос Явуухулан” хүртэл гэдэг хайку шүлгийн тухай ном хийгээд бараг дуусч байна. Энэ жил Японд хайку шүлгийн мастер хэмээн өргөмжлөгддөг Басёгийн сургууль байгуулагдсаны 360 жилийн ой тохиож байгаа юм. Энэхүү түүхэн үйл явдлыг тохиолдуулж энэ номыг гаргах санаатай. Басё одоогоос 360 жилийн өмнө Японд хайкуны сонгодог сургууль байгуулж түүнээс хойш маш олон хайкуны алдартай мастеруудыг төрүүлсэн байдаг. Хайку бол Японы ард түмнээс хүн төрөлхтөнд бэлэглэсэн оюун сэтгэлгээний гайхамшигтай урлаг. Тийм ч учраас дэлхийн алдартай яруу найрагчид хайкуг эх хэлээр нь унших гэж насан өтөл болсон хойноо Япон хэлийг сурч мөн хайкуг заавал эх хэлээрээ орчуулан гаргаж байсан түүх утга зохиолын өнгөрсөн түүхэнд байдаг юм билээ.

-Монголын яруу найрагт хайку хэмээх энэ шүлгийн төрөл хэзээнээс бичигдэж эхэлсэн байдаг юм бэ?

-Анх удаа 1964 онд Дорнын их яруу найрагч Бэгзийн Явуухулан монголд хайку шүлгийн тухай том өгүүлэл бичиж Басёгийн шүлгээс орчуулж байсан байдаг. Мөн Бэгзийн Явуухулан өөрөө дөрвөн улирлын тухай хайку бичиж хайку шүлгийн аугаа их ертөнцийг монголын ард түмний өмнө нээж өгсөн явдал нь монголчуудын яруу сайхны сэтгэлгээнд ач холбогдолтой бөгөөд яруу найрагчдыг жинхэнэ яруу найргийн эрдэмд суралцахад их тус болсон гэж боддог. Тэгэхээр 1964 оноос Монголын яруу найргийн хөрсөнд монгол хайку шүлэг нэгэн төрөл болж сакура цэцэг мэт дэлгэрсэн түүхтэй юм. Энэ түүх бол монгол японы ард түмний оюун сэтгэлгээний нөхөрлөлийн сонгодог жишээ гэж би хувьдаа үздэг. Сумогийн дэвжээнд од болон гялалзаж байгаа шиг хайкуны аугаа их ертөнцөд монголын яруу найрагчид өөрийн гэсэн өнгө төрхтэй монгол хайку гэдэг төрлийг бий болгосон гэж үзэж болохоор залуучууд хайку бичиж байгаа. Энэ бүхнийг нэгтгэн дүгнээд монгол япон хайкуг нэгтгэн нэг ном болгон гаргаж байгаа юм. Мөн энэ ном бол Японыг монголд сурталчлах жилд зориулж байгаа бидний бэлэг юм.

-Сүүлийн жилүүдэд залуу яруу найрагчид шүлгийн энэ төрлийг их сонирхох болжээ. Бие даасан номнууд ч гарч байна. Энэ бүхэн юутай холбоотой гэж бодож байна вэ?

-Хайку бол Японы ард түмний оюуны хамгийн гайхамшигтай дээж юм.

Ер нь бүтэц, агуулга нь гайхамшигтай сайхан. Гуравхан мөрөнд бүхнийг багтааж чаддаг төрөл. Монголоос Явуухулангаас эхлээд Д.Батбаяр гээд яруу найрагчдын сайхан хайкунууд бий. Энд тэмдэглэхэд “Их Монгол” дээд сургууль монголын хайкуны сургууль гэж хэлж болохоор байдаг. Тэгээд залуу үеийн яруу найрагчид хайкун бие даасан ном хүртэл гаргасан байна. Энэ бүхэн бол миний эрхэм нөхөр төрийн шагналт зохиолч Д.Батбаярын ач гэж би боддог. Ер нь хайку бичиж чаддаг хүн бол дэлхийн яруу найргийн ямар ч төрлөөр бичихэд уран чадвар дутагдахгүй шүү.

-Та өөрөө хайкуг хэрхэн ойлгож хүлээж авдаг вэ?

-Хайку маш жижигхэн зүйлээр том санааг олж харах ухаарал юм шиг санагддаг. Мөн тэрүүхэн мөчид төрөөд алга болдог торгон мэдрэмж юм. Хайку бол яруу сайхныг таних, ертөнцийг өөрийнхөө үзэл мэдрэмжээр таних аугаа хэрэгсэл байх.

-Таны цээжинд явдаг хайкуг сонирхож болох уу?

-Хайку бол үнэхээр гуравхан мөрөнд сэтгэлгээний гайхамшгийг багтааж чаддаг. Жишээ нь; Г.Нямдоржийн нэг сайхан хайку байдаг.

Хоёр түнлийн оройд

Хүдэн манан татахад

Модон хөл минь даарав. Энэ бол гайхамшигтай. Би энэ хайкуг хэлэх дуртай.

-Таны энэ номонд хичнээн яруу найрагчын хайку орж байна. Ер нь монголын яруу найраг хайку шүлгийн баялаг өвтэй болжээ гэж ойлгож болох уу?

-Явуу багшаас эхлээд түүхэд 30 гаруй яруу найрагчдын хайку орлоо. Эргээд харахад нэг хайку шүлгээс эхэлж байсан түүх одоо бүхэл бүтэн ном болох хэмжээний баялаг түүхтэй болжээ. Монголын яруу найргийн хөрсөнд хайку амьдарч эхэлжээ гэж хэлж болох бодит үндэстэй. Мөн монголд орчуулагдсан Японы хайкунаас өөрийнхөө хэмжээгээр түүж оруулсан. Энэ номыг “Яруу найргийн боловсролд” гэдэг цувралын анхных гэж бодож гаргаж байгаа. Цаашдаа дэлхийн яруу найргийн төрлүүд болох хайку, танка, сонет, газел зэрэг онцгой төрлүүдээр сорлож гаргая гэж бодож байна. Энэ номын хоёрдугаар дэвтрийг шавь Сонинбаяртайгаа хамтарч сонетоор гаргахаар төлөвлөж байна. Сонет цэцгэн эрхийг анх удаа монголд Ш.Цэндгомбо гэдэг хүн орчуулсан. Тэгээд Ш.Сүрэнжав, Д.Урианхай гээд олон уран бүтээлчид сонет бичсэн. Сонетоор яруу найрагчид чадлаа сорьж бичдэг төрөл л дөө.

-Хайку Монголын яруу найрагт судлагдах хэмжээний бие даасан төрөл болжээ гэж үзэж болох уу?

-Би саяхан 2006 онд Москвад болсон Монголч эрдэмтдийн бага хурал дээр Санкт-Петербургийн Их сургуулийн Монгол хэлний тэнхимийн багш, монголч эрдэмтэн доктор, профессор Марина Петровагийн тависан "Орчин үеийн Монголийн яруу найраг дахи хайку шүлгийн хандлага" сэдэвт илтгэлийг уншсан. Үнэхээр хайку бол судлагдах хэмжээнд хүрчээ гэж бодож байна. Япон хайкуг монголд орчуулах чиглэлээр хоёр жилийн өмнө японы утга зохиолын симпиозум дээр манай доктор, профессор Д.Цэдэв “хайкуны орчуулга” гэдэг сэдвээр илтгэл тавьсан байналээ. Би утга зохиол судлаач нарт хэлэхэд монголын хайку бол бие даасан судлагдахуун шаардаж байгаа төрөл болсон байна. Энэ бол монголын утга зохиолд орж ирсэн гайхамшигтай төрөл гэдэг үүднээс дүр дүрслэл, сэтгэлгээ, мэдрэмж гээд бүх л талаас судлах шаардлагатай болсон байна. Үүнийг судлах юм бол монголын утга зохиолын хөгжилд их хувь нэмэр болох байх гэж бодож байна. Судлаачийг шаардсан шинэ хэлбэр болжээ. Өчнөөн олон залуу яруу найрагчид ном гаргалаа. Ахмад уран бүтээлчид ч хайку бичиж байна. Энэ бүхнийг нэгтгэж хакуны судалгаа хийж япон хайку болон монгол хайкуны төрөлх чанар, хоорондох холбоо, сэтгэлгээний өвөрмөц тал, үндэсний мэдрэмжүүдийн өвөрмөц талуудыг судлах шаардлагатай гэж үзэж байна.

-Та номондоо хайку шүлгүүдээ ямар шалгуураар оруулсан бэ?

-Би ер нь өөрийнхөө мэдрэмжээр сонгосон. Гэхдээ тэр сонголт хүн болгонд таалагдах албагүй. Гэхдээ нэг их зөрөөгүй болов уу.

-За танд баярлалаа. Ярилцлага маань хайку шүлгийн номноос үүдэлтэй байсан болохоор энэ сэдвээс хазайсангүй. Гэхдээ таны уран бүтээлээр сонин юу байгааг асуухгүй өнгөрч чадахгүй нь?

-Би нэг их олон шүлгийн ном гаргаагүй. Ганц хоёрхон номтой. Одоо “Миний амьдардаг ертөнц” гэдэг нэртэй шүлгийн ном бэлдэж байна. Монголын утга зохиолд Л.Нямаа гэж ямар яруу найрагч юм гэдгийг ямар нэг хэмжээгээр харуулна. Номоо энэ ондоо багтаж гаргана.

-Харин хайкун тухай ном маань хэзээ уншигчдын гарт очих юм бэ?

-Одоо бол номоо хэвлэлтэнд бэлдэж байна. Ивээн тэтгэгч олчихвол тэгээд хэвлэх бол юу байхав. 11 сар гэхэд гарах байх.

Ярилцсан С. Оюунтөгс
Хөдөлмөр сонин

Эх сурвалж www.tsetseg.com

Хайку

2012-01-24T12:14:00.002+08:00

Эx сурвалж Доктор Ж.Батирээдүйн Блог ; http://iregedui.blogspot.com

Хайку буюу сенрю хэмээх нь яруу найргийн төрөл. Тэдгээр нь тус бүр арван долоон үеэс бүтэх гурван цуваанд 5-7-5 хээн дээр бичигдэнэ. Хайку голдуу улирал (kigo) ын тухай үзүүлэх бөгөөд Хайжин буюу хайку найрагчид голдуу зохиолын нэр (haigo)-тэй байдаг. Нэртэй хайкучдын нэг нь Мацуо Башо байсан бөгөөд тэрээр аялал хийх зуураа олон хайку бичжээ. Олон хүн өнөөдөр хүртэл хайку уншиж, бичсээр байгаа бөгөөд сонинууд хайкугийн булан гаргасаар байна. Сенрю гэдэг бол хайкутай ижил бөгөөд харин жаахан өөр талаас үзүүлдэг юм. Хайку бол уламжлалаараа яруу найрагчийн юманд хандах хандлагыг үзүүлдэг, илэрхийлдэг. Сенрю нөгөө талаас нь буюу өдөр тутмын амьдрлыг хошинooр үзүүлдэг.

Онч үгс

2012-01-24T12:04:00.003+08:00

Зуу алхамын амьдралд

Зөрөг зам олон ч

Зөв буруугийн дэнсийг

Зөвхөн та л сонгоно

Та тарьсан үрээсээ

Таашаал сайханыг мэдэрхийг хүсвэл

Төд удалгүй усалж, торд

Тэр цагт дэлбээлэн ,гайхамшигаа хүртээнэ

Ус хэдий булингартай ч

Ялган түүнийгээ тунгаадаг

Уян сэтгэл тань булингартай бол

Яг л үүн шиг тунгаагтун

Хормын аз жаргалыг та хүртээд

Ханашгүй түүнд дурлавал, та төөрч

Зуурдын аз жаргалыг та мэдрээд

Захирагдаж та уусвал, та буруудаж

Ухаант хүний хэлсэн үг

Тэрсүү бодолд тань үл танигдавч

Учирах заяа тавиланг чинь

Тэд өмнөөс тань харсан байхуйг та үл анзаармой

Гайхамшиг бүрийн цаана

Цуцашгүй хүсэл мөрөөдөл л байдаг

Сувдан нулимсны үнэнд зөвхөн

Сэтгэлийн чанд дахь үгс л багтдаг

Буруу зөрүүг тань хараад

Боль , бай хэмээн хэдэрлэн уурсдаг нь

Таньд л сайныг хүссэндээ өгүүлдэгийг

Тархи ухаандаа тунгаагтун

Болох, болохгүй ял дэнсийг

Ялгаж таньд өгүүлэхгүй байгаа нэгэн

Буулгаж таныг сүйтгэж байгааг

Ямх төдий ч ухаарахгүй бол таны нөхөрлөл хор байна.

10,

Сайн, зөвийг ухааруулах нэгнийг хэлсэн үгийг

Саатаж наад ухаандаа дэнслээд

Сүүмгэрт бодолдоо тусах өчүүхэн гэгээг

Саруул сайханы үүрдийн наран болгох эсэхийг та шийднэ.

11,

Наран авхайг үүлэн хөшиг халхалсан байхад

Сэвшээ салхи урхинаар үлээн холдуулдаг шиг

Нандин итгэлийн минь гүүрэн дээр тээгэлдсэн хад чулууг

Сэтгэлийн үнэн чи хүч гарган хамгаалаач

12,

Анхааруулж хэлсэн үгсийг ухаарч

Алхам бүртээ өөрчлөгдөхыг хичээх ахуйд

Амжилт таныг тосч байгааг

Аяа та яахан мэдэх билээ.

13,

Итгэлийн минь гүүр чи хүчтэй юу

Хэлсэн,харсанд нурчих юм биш биз дээ

Ирмүүн сэтгэлээр дийлж чадна биз дээ

Хэн нэгний хуурамч занд гэнэдчихвий дээ

14,

Сайхан амлалт, хөөрүү үгэнд хууртахгүй биз дээ

Салаа олон замуудын уулзвараас

Сор, зөвийг чи сонгосон уу

Сэтгэлээ чагна, түүндээ итгэ

15,

Нүгэл чинь юунд

Үнэнийг сүүдэр мэт даганав

Нимгэн бодолт хүн л чамайг сонгодийн бус уу

Үлэмж бодлын цаанаас ч худал хуурмаг амтагддийн байна

16.

Бээрсэн гар бээлийн дотороо тонгочиж
Бэтгэрсэн сэтгэл зүрхэн дотроо нугдайна

17.

Ухаан, цэцэн
Хоёрын дунд
Хүн төөрнө

18.

Уршигт бодол, мунхаг
Хоёрын дундаас
Хүн сонгоно

19.

Алд биеэ алт мөнгөөр хичнээн хучивч

Хүний мөн чанар хямд байх учиргүй

Нүцгэн биеийг алт мөнгөөр хучивч
Нинжин сэтгэл нь хямд байж болохгүй

20.

Сайн санасан хүн
Алдааг чинь хэлнэ
Дайсан чинь бол
Алд инээгээд өнгөрнө

21.

Цантай цонхны цаадах сүүмгэр гэрэлд

Цаасан цонх адил нэвт хатгаад хүрэхсэн

22.

Өнөөдрөөрөө амьдар , амжуулах ёстойгоо хий
Учир нь маргааш юу ч болж болно

23.

Хамгийн муухайн амьтан бол хүн
Учир нь бүхнийг сүйтгэж чадна

24.

Бусдын төлөө гэж амиласан
Ижий минь
Бамбай илд нь болж амиласан
Аав минь

25.

Хэлсэндээ хүрэхгүй байна гэдэг

Худалч гэдгээ баталж

Иртэй сүхээр

Итгэлээ цавчиж байгаа хэрэг

Уриалга

2012-01-24T11:57:00.000+08:00

Уриалга
Цагаан сар болох гэж байна Монголчуудаа.Үндэснийхээ энэ баяраар элдэв хэрэгтэй хэрэггүй бэлэг сэлт хятад болон эрээнээс зөөж бие биедээ бэлэглэхээ больё гэж уриалж байна.Ер нь бол хуучны, өтгөс буурлаа дээдлэх ёсыг бодож сайхан золгож хүндэтгэлийн баяр гэдэг утгаар нь хөгжүүлье. Хүн бүр зочилсон айлаасаа бэлэг горьдохоо цаад айл нь ч юу өгөх билээ гэж сэтгэлээ зовоохоо больцгооё. Настан буурлуудтайгаа архи мөнгө барьж золгосноос эрүүл мэндэд нь хэрэгтэй амин дэм, нэмэлт тэжээл, кальци гэх мэтийг бэлэглэвэл таны нүдэнд олон жил харагдах биз ээ. Заавал бэлэг өгмөөр байвал хүүхэд багачууддаа өгье. Тэднийхээ эрүүл мэндэд хортой, элдэв чихэр боов шүдний дайсанг биш, хичээл ном хэрэгтэй зүйлд нь гээд 500 1000 3000 5000 10000 гэх мэт өгсөн нь дээр бишүү ард түмэн минь ээ, бэлэг тараана гээд байгаа айл өрхүүд ядаж гадагшаа урсах тэр их мөнгөөрөө дотоодын үйлдвэр компаниудаа дэмжье.
Миний хувьд энэ үүрэн телефоны операторууд нь улс орон даяар хүн бүхний гар утасруу Монголынхоо ард түмэнд дотоодын үйлдвэр компаниудаа дэмжихийг хандсан уриалсан мессеж явуулчих хэрэгтэй байна. Ер нь бол энэ үүрэн операторууд бэлгийн ярианы карт гаргадаг ч улс орон даяар уриалга мессеж заавал явуулах , болдог бол Ерөнхийлөгч уриалах хэрэгтэй гэж бодож байна.
Нэмж хэлэхэд Цагаан сар бол Настан буурлуудаа хүндэтгэх баяр болoхоос бус олон зуун мянгын үнэтэй ууц өвчүү авч тавьдаг, тавьсан өвчүү ууцаараа өрсөлддөг баяр бишээ ,бусадтай идээ ундаа бэлэг сэлтээрээ уралддаг баяр бишээ , мөнгөтэй чадалтай нэгнийг дуурайж байдгаа үрж цацдаг баяр биш юм. /Ууц бол Занабазарын үеэс л орж ирсэн зөвхөн шашны болон төрийн их ёслолын хэмжээнд хэрэглэдэг байсан зан үйлийн хэлбэр юм./Тэрнээс биш айл бүхэн ууц тавидаг ёсгүй байж зүгээр идээ будаа энгийн мах шүүс л тавьдаг байсан байжээ. Одоо цагт айл өрхүүд болох болохоороо хийх хэрэгтэй.Гол нь бурхан шүтээнээ тахиж зул өргөж өвөг дээдсээ баярлуулж, сав суулгаа идээ ундаагаар дүүргэж ахмад настнууддаа зорин очиж золгодог байцгааяа !!!

2011-11-11T11:15:00.003+08:00

Bruno Mars-Grenade /орчуулга/

Би чиний төлөө ирлэсэн хутган дээр гараа зоохоос буцахгүй
Хүсэхээрээ ирээд
Хүсэл нь дуусахаараа явчихдаг
Ингэж амьдрах чиний зуршил гэмээр
Аваад л, аваад л байдаг хэрнээ
Хэзээ ч өгч байгаагүй
Анхны үнсэлтэн дээр чиний
Аниагүй нүдийг хараад
Амраг минь болохгүй гэдгийг
Анзаарч ойлгох минь яав даа

Дахилт:
Би чамд байгаа бүхнээ өгсөн ч
Чи бүгдийг нь юу ч болоогүй юм шиг
Хогийн сав руу чулуудчихсан
Харин би чамаас зөвхөн сэтгэлээ өгөхийг л гуйсан
Чиний төлөө би тэсрэх бөмбөг атгасан ч
Чадна гэдгийг чи ойлгоогүй
Би чиний төлөө
Ирлэсэн хутган дээр гараа зоохоос буцахгүй
Хурдалсан галт тэрэгний өмнүүр үсрэхээс айхгүй
Чиний төлөө би юуг ч хийж чадна
Чиглэсэн сумыг тархиараа тосохоос эмээхгүй
Тийм ээ, би чиний төлөө үхсэн ч чадна хонгор минь
Харин чи миний төлөө тэгж чадахгүй

Бүрхэг амьдрал мэдээг минь алдтал довтолно
Чи ирсэн газар луугаа буцаж очоод
Чөтгөрт миний мэндийг дамжуулаарай
Чи бол нүүрэн дээр инээчихээд
Ар нуруунд минь хутга зоож явдаг
Солиотой, галзуу хүүхэн

Миний биеийг шатаж байсан ч
Чи инээгээд л хараад зогсох эмэгтэй
Надад хайртай гэдэг байсан чинь худлаа
Чи хэзээ ч, бүр хэзээ ч намайг хайрлаж байгаагүй
Гэсэн ч би чиний төлөө тэсрэх бөмбөг атгаж чадах хэвээрээ
Би чиний төлөө
Ирлэсэн хутган дээр гараа зоохоос буцахгүй
Хурдалсан галт тэрэгний өмнүүр үсрэхээс айхгүй
Чиний төлөө би юуг ч хийж чадна
Чиглэсэн сумыг тархиараа тосохоос эмээхгүй
Тийм ээ, би чиний төлөө үхсэн ч чадна хонгор минь
Харин чи миний төлөө тэгж чадахгүй

Easy come, easy go, that's just how you live
Oh, take, take, take it all but you never give
Should've known you was trouble from the first kiss
Had your eyes wide open, why were they open?

Gave you all I had and you tossed it in the trash
You tossed it in the trash, you did
To give me all your love is all I ever asked
'Cause what you don't understand is

I'd catch a grenade for ya
Throw my hand on a blade for ya
I'd jump in front of a train for ya
You know I'd do anything for ya

I would go through all this pain
Take a bullet straight through my brain
Yes, I would die for you, baby
But you won't do the same

No, no, no, no

Black, black, black and blue, beat me 'til I'm numb
Tell the devil I said, hey, when you get back to where you're from
Mad women, bad women, that's just what you are, yeah
You'll smile in my face then rip the brakes out my car

Gave you all I had and you tossed it in the trash
You tossed it in the trash, yes, you did
To give me all your love is all I ever asked
'Cause what you don't understand is

I'd catch a grenade for ya
Throw my hand on a blade for ya
I'd jump in front of a train for ya
You know I'd do anything for ya

I would go through all this pain
Take a bullet straight through my brain
Yes, I would die for ya, baby
But you won't do the same

If my body was on fire
Ooh, you'd watch me burn down in flames
You said you loved me, you're a liar
'Cause you never, ever, ever did, baby

But darling, I'd still catch a grenade for ya
Throw my hand on a blade for ya
I'd jump in front of a train for ya
You know I'd do anything for ya

I would go through all this pain
Take a bullet straight through my brain
Yes, I would die for you, baby
But you won't do the same

No, you won't do the same
You wouldn't do the same
Ooh, you never do the same
No, no, no, no

Миний эмээ

2011-08-16T12:13:00.001+08:00

Сүү нэвчсэн дээлний тань энгэрт

Сураг хол ч тоглож өссөн үрсээ

Сүмийх алсын бараанаас саравчлан ширтээсээр

Сэвхийтэл ороод ирхийм шиг хичнээн хүлээгээ бол

Уймгар гэрийнхээ чөлөөнд

Урт хожидын бодолдоо ээнэгшин

Галын нөмөрт хорогдон борхироод

Борхон, шаргал цайгаа дээжлээд төчнөөн суугаа бол

Сэтгэлийн дулаанаараа өөрийгөө бүлээцүүлэж

Сэнгэнэтэл санаа алдаад дуугаа аялахдаа

Тэртээх он жилүүдэд жавхаалаг нэгэн байсанаа

Бүүр түүрхэн мэт бодолдоо өнжүүлэн аядуухан дуулаа бол

Үрийн үрсээ хэмээн өмөөрөхдөө

Үйл, аалийг хослуулан ухаан шаглаж

Өмгөр хошуугаа дэвсэн аргадахдаа

Өөрөөсөө илүүтэй биднийгээ хэмээн ямархан сэмрээ бол

Эрдэнэ бүхнийг хураасан юм шиг баясан

Эгээл нэг сангийн эзэн мэт хормойгоо дэвсэн суугаад

Бор авдраа тос даатал эргүүлдсээр

Бөгтөгнөн бөхийж алаг чихэрээ бидэндээ хишиг мэт буман түгээгээ бол

Мойног суусан ч ариун сэтгэлийн хүчээрээ

Маани тоолон, эрх эргүүлэж

Айл болохдоо хоймортоо залсан

Арслантай хос авдарныхаа дээрхи хүрдийг эргүүлэж өчнөөн залбираа бол

Нимгэн будан хөшилдсөн аниргүй талд

Навчисаа гөвөн бөхөлзөн

Өвгөн модод л эмээд минь зориулаж

Өвч халуун сэтгэлээрээ ханьссан байхдаа

Намар наашлах агшин бүрийн хүрдийг

Найган савчих аялгуу шиг хичнээн дууллаа гээд

Насны толгод хаяанд нь өлмийдсөн

Нэг л заяах хүний орчлон эгээрэхгүй л байхдаа

Сэмжин үүлсийн зайнаас ч

Сэтгэлдээ ширгэ хийн домнодог , миний эмээ

Зүүд зөнгийн диваажинд минь эвийлэн энхрийлэж

Зөөлөн зөөлөн бүүвэйлэн хурайладаг, миний эмээ

Буман жилийн хойчдоо

Буянаа түгээсэн

Буурал эмээг минь

Бурхад, дээдэс минь өршөө

2011-08-16

Нүдний аяганд нулимс торж, сул асгараад

Эмзэгхэн сэтгэлт зүрх хагсаад

Нэг л заяах хүний орчлонд хүйн холбоот

Эмээгээ, ээжээ санан санан бичлээ би

***Охиндоо

2011-08-04T14:00:00.002+08:00

Өөдөсхөн үрээ гэртээ орхисон ч
Өр зүрх минь хамт байгаа шүү битгий айгаарай
Хонгорхон үрээ ганцаарангий нь орхисон ч
Хамт байгаа шүү сэтгэл санаа минь

Сүүмгэрт бодолд охин минь эгдүүцвэл бүү эмээгээрэй
Сэвтээн үгүй сэтгэлийг нь ээж нь хурайлаад домночихноо
Жавартай өглөө, жиндүү салхитайд ч
Жижигхэн гараас нь ээж нь атгаад дуулаацууланаа

Гэнэн хонгор нас нь
Гэгээн тунгалаг оюунаар солигдоод, учигийг ялгахын цагт
Цэнгийн тогоруу шиг нүүдэллээд явахтай адил хэмээн сэтгээд
Цэцэг шиг үрээ цацах цагт л уужрах байх даа ээжийнх нь сэтгэл

Сэмхэн чамайгаа харахаар
Сэтгэл минь өөрийгөө тольдох шиг гайхалтай
Саруул гэгээн бүхнийг
Сэхүүн салхиар дамжуулан охиндоо би хүсье

* Хүмүүний эргэх хүрдэн **

2011-08-04T13:56:00.001+08:00

Өглөө бүр би
Нарыг бас тэнгэрийг ажиглах бүрийд
Өмөлзөх бүрт минь
Намайг гэх эжий шиг минь хайраар шагнадаг юм.

Гэгэлзэх сэтгэлтэйгээ би
Нааш цааш хэмээгээд дэнслэх бүрийд
Гэгээн тунгалаг мэлмийгээ нээгээч гэж
Надад хэн нэгэн шивнэн ухаан надад хайрладаг юм.

Алхам хором бүхэнтэй би
Хамт байхийм шиг сэтгэх бүрийд
Алтан дэлхийн хүрдэнтэй үүрд эргэх юм шиг
Хөнгөн сэтгэжээ хэмээн цаг хугацаа шивнэдэг юм.

Үдэш бүр би
Тэнгэрт түгэсэн одод саран авхайтай
Үүр цайтал надтай ханьсахад
Тэнэгэр уужим сэтгэлтэй аав шиг минь нөмөрлөдөг юм.

Цаг хугацааны эргэлтэнд учиг сүвлэсэн
Нэгэн тохиох амин заяа
Цуцал боловч хүслээрээ жигүүрлэх
Нартад ерөөлтэй хүмүүн заяа

Би

2011-07-06T15:42:00.020+08:00

Би ,эргэх ертөнцөнд хувь атган төрсөн эгэл хүмүүн

Байгаль дэлхийн наран ээж цацрагаараа илбэн

Зүрх сэтгэлийн минь тольтонд надад зориулан мишээдэг

Болор мөнгөн саран авхай, одон дүүстэйгээ ханьсан

Зүүд нойрныг минь хугаслан гоо үзэсгэлэнгээ надад гайхуулдаг

Би, эгээл нэг амьдралын нууц бүрт нэвтрэх хүсэлтэн

Салхитай наадан ганхах өвгөн модны сэрчигнээн

Болжморын жиргэх дуутай хослон уянгалж намайг уяраадаг

Сувдран асгарах бороон дуслууд

Бодлын чанд дахь нууцхан ертөнцөд минь айлчлан хөнгөн гунигийг сэрээдэг

Би,эргэлдэн нисэх шувуутай адил даль жигүүртэн

Сэвэлзэх салхин хөнгөн жигүүрээ дэлгэн

Борхон зүрхний далдын гүнд хүсэл юутай минь хөөрөлддөг

Сэрүүн алтайн өвөрт мяралзах нуурын шувуудын чуулган

Балчирхан насны мартагдсан мөрөөдөл юутай минь дуулалддаг

Би, эрчлэн хуйлрах он жилүүдийн урсгалд түүх болон үлдэгч

Дүнхийн хөхрөх ноён оргилын тэргүүнд мэхийн бүрт

Эгэл бие минь үнэний мөртэй эртний түүхтээр бахархдаг

Дээдэс өвгөдийн минь гал голомтонд сахин суусан болохоор

Эс ширхэг бүр минь Монгол гэдгээрээ омошидог

Би, эгшиглэн исгэрэх хээрийн хөх салхины аялгуу

Хөврөх хугацааны орчил бүрийн зааг намайг урин дууддаг болохоор

Хэсэгхэн тухлаад би энд амьдралд саатан эгшиглэдэг.

Хоёрхон чавхдаст хуурын аялгууг сонсож өссөн болохоор

Хөвчрөх нумны чивчрэх сум адил салхи сөргүүлэн исгэрдэг ээ

Би, эрдэнэ гүйсэн нутгийн оргих нэгэн булаг

Сэтэрт талдаа дуугаа хадаан мэндлэсэн хөх толботын үр болохоор

Сэхүүн хонгор салхинд уртын шуранхайгаа цуурай нэмэн хөглөдөг

Баривчиндаа хүртэл сүсэг хэлэн домносон ардын ухаант удам болохоор

Билэг оюунт ардынхаа өв соёл,уургач хол ухаанаар ундаалдаг

Эр хүн

2011-07-06T15:31:00.001+08:00

Эр хүн та
Гэгээн тунгалаг өглөөн наран
Гэрэлт хүмүүний ертөнцийг тольдох мэт баясалтай
Мишээх царай хүмүүний төрхөнд тодрох бүрийд
Мөнхийн тэнгэр өнө амгалан орших мэт бишрэлтэй

Эр хүн та
Үл мэдэг сэтгэлийн мишээл тань бусдад хүндлэл түгээж
Ирчилсэн нум мэт хүч атгуулан, ухаан талбиулах мэт ончтой
Ихэмсэг бардамхан зангаа эелдэгээр бусдад гайхуулаж
Илд бамбай мэт бусдыг халдашгүй сэтгэлээр уяраах мэт хайлтантай

Эр хүн та
Мэлтрэн гэрэлтэх саран авхай үдшээр тольдох ахуйд
Мөнхийн гоо үзэсгэлэнгээ таниас нуусан мэт уяралтай
Бэдэртсэн сэтгэлийн уймраагаа мартагнахан цэлмэх оюунаараа
Бээрийн дайтай холоос ч санааширан суух хүлээлт мэт хүндлэлтэй

Эр хүн та
Бусдад хайраа түгээсэний тань төлөө
Бүсгүйн итгэлийг уяраах мэт урамтай
Болзолт учиралыг хүсэн сэтгэлдээ мөрөөдсөнийг
Бидэнд хүртээх дээд тэнгэрийн хишиг учирсан мэт ерөөлтэй

Эр хүн та
Хатуу бүхнийг зөөлөн мэлмийгээрээ тольдонхон
Хашир анжгайч уяраах шидтэй мэт уясалтай
Хосгүй үзэсгэлэнт эх орныхоо зүг бүрийд
Хүрэх сэтгэлийн тань үзүүр уудам их тал шигээ хязгаар үгүй

Эр хүн та
Өндөр хөхийн ноён оргилд
Элэн халин нисэх бүргэдийн хүч мэт эрчтэй
Өвгөд дээдсийн галыг бадраах
Эгэлгүй ерөөлийг атган төрсөн учиралтай

Эр хүн та
Эртний Их Хүннү Гүрэний улбаа юугаар замнасан дээдэс язгуурт эцгийн ураг болохоор
Сүр ихт, ухаан холч, хийморь бадрангуй мэт жавхлантай
Элбэрэлт эхийн хатуу нь гаднаа, зөөлөн нь дотроо ухаанаар хүмүүжсэн үр болохоор
Суурь бодолт, мэргэн санаат, ачлал төгс мэт хишигтэй

Эр хүн та
Уртын сайхан дуугаараа сэтгэл юугаа аргаданхан тайтгардаг болохоор
Урьдын домогт илбийн шуранхай мэт хөг дантай
Харь орны хань хамсаатангуудыг хөлдөө сөхрүүлсэн баатарлаг түүхт хүмүүний удам болохоор
Халдашгүй эх орныхоо ширхэг чулууг хүртэл харамлах мэт сэтгэлтэй

Эр хүн та
Харзны хүйтэн уснаас залгилаж өссөн хөрслөг хүү нь болохоор
Хөвөө хязгааргүй их нутгийнхаа гол, нуурын ангир шувуу мэт жаргалтай
Цавчим өндөр алтай , хангайнхаа хээр талд дуураар өссөн хүү нь болохоор
Цэцэгт тал, сэрчигнэх их модынхоо чимээ юугаар хөглөх мэт хослонтой

Эр хүн та
Ээрэм их талын хөндийд, хараа талбин сунгах ухаант хүмүүн болохоор
Элсэн манхан , тэмээн сүрэгийнхээ сүр барааг гайхуулах мэт бадралтай
Байгалийн агуу бүтээл араатан жигүүртэний чуулганыг харах ерөөлтэй хүмүүн болохоор
Баянбүрд цогцолосон бишрэм их талдаа хүндэлэл юугаа өргөх мэт сэтгэлтэй

Эр хүн та
Мандах төрийн малгай хэмээн тэргүүн юундаа залаад
Сүр бадрангуй, ихэмсэг мэхийх нь үнэн хүчийг үзүүлэх мэт бахдалтай
Бүтэх төрийн бүс хэмээн дээдлэн дээш нь
Нар зөв ороон бүслэдэг хийморь мэт мэлхийлтэй

Эр хүн та
Баривчиндаа хүртэл эр балчирийнхаа хийморь сүлдийг даатгаад урладаг болохоор
Хөдөө талын цайдам хөндийд ч дээл юугаа нөмрөх нь биеийн элчтэй
Гишгэх газар юугаа савардахвий гэсэндээ
Өшиглөх монгол гуталаа ээтэн болгосон ундраа мэт оюунтай

Эр хүн та
Үнэнч хайраар ханиа дээдлэн
Хослон жаргахын ухааныг бусдад хүртээх мэт гайхамшигтай
Үрийн зулайд домносон эсгий үнэгийг
Хэрхэнийг мэдэх мэт шившлэг тань шидтэй

Эр хүн та
Цээжиндээ багтан ядах их омогшил тань
Хан хөхний оргилийн өндөрт цуурайтах мэт эрчтэй
Цэцэн ухааны тань ундраа
Холч онилсон сумны эрч мэт хүчтэй

Эр хүн та
Хуурын хоёр чавхдасанд аяз юугаа шингээсэн
Хөлгүй их далай мэт сэтгэлийн тань сонордох мэт аниртай
Хилэн хар хүлэгийн тань нуруунд
Хээрийн хонгор салхи ч үл тогтох мэт хийморьтой ажгуу

Миний гэх бүхний үнэ цэнийн төлөөс

2011-06-04T20:27:00.004+08:00

Мөнх бус орчлонд залуу насны ганцхан учирал гэж
Өөрт чинь дурлаж, өөрийгөө ч мартсан тэр өдөр, хоногуудад
Миний гэх тэр л хайраа зориулаж, тэмүүлсэнийг
Өгөөгүй бусдын хайрыг бус, зөвхөн миний хайрын үнэ цэнийг чи хэмжээгүй гэж үү

Чиний өмнө сөхөрсөн миний итгэл
Чанх өндөр оргилд мацаад ч хүрэшгүй мэт өндөр юмсан
Чимчрэх уруулаа хазлан байж тэссэн өдрүүдэд чи ирээгүй
Чимээгүй асгарах нулимсны минь үнэ цэнийг чи мэдрээгүй гэж үү

Үнэгүй мэт хаягдсан миний сэтгэл
Үнэний мөртэй хорвоод итгэдэг хүнтэй л юмсан
Үнэгчлэх бяцхан үр минь уйтгарт бодлоос чиний дүрийг холдуулдаг болохоор
Үнэрлэхийн төдийд сэргэдэг сэтгэлийн минь үнэ цэнийг чи таниагүй гэж үү

Эрүүлэгт орлонгийн нэгэн жимтэй амьдралын залуу насдаа
Эргэж цуцашгүй тэмүүлсэн сэтгэлдээ би нартай л юмсан
Ээжээ хэмээн охин минь чамаас өнчирсөн сэтгэлийг амилуулдаг болохоор
Эгнэгт хажууд чи оршихдоо хүлээлтийн минь үнэ цэнийг дэнслээгүй гэж үү

Дуртай үедээ эргэн ирж, чи явчихаад
Дурласан миний итгэл, сэтгэл, үртэй минь чи хөсөр хаясан
Амласан, хэлсэн, зорьсон бүхнээ чи умартаад
Амьдралын сорилтонд чи бүдэрсэн, бас ялагдсан.

Чийгтэй үдшээр, сартай шөнийн болзоонд би зогсохдоо
Чиний сэтгэл эргэсэн байхыг би яахан мэдхэв, бас сүүлчийнх байж
Ахин, дахин чамтай норох юм шиг хөөрцөглөсөн миний хөөрхий итгэлийг
Алдаа байжээ хэмээн бодох чиний бодлыг би таньсангүй, бас гадарласангүй

Мөчийн төдийд өнгөд хууртаж, миний гэх бүхнийг мартсаныг чинь
Магад миний "хүлээлт" чамд хайртай болохоор уучлах байх
Хүлээсэн цаг хугацаа, сэтгэл, итгэл, нулимсны минь үнэ цэнийг төлж дийлбэл
Хайр бүхнийг уучилдаг ч хатуурхаж ч магадгүй, чи зөөлөрүүлэж чадахгүй болуу

Миний гэх бүхний үнэ цэнэтэй цуг
Чиний төлөөх гэсэн бүхнийг минь чи хөсөр хаясан болохоор
Мянган жил чи миний боол байсан ч
Чадахгүй л болуу, миний үнэ цэнийг төлж

2011-06-04

миний бодлоос ургасан үгс

2011-05-31T15:21:00.003+08:00

Зуу алхамын амьдралд

Зөрөг зам олон ч

Зөв буруугийн дэнсийг

Зөвхөн та л сонгоно

Та тарьсан үрээсээ

Таашаал сайханыг мэдэрхийг хүсвэл

Төд удалгүй усалж, торд

Тэр цагт дэлбээлэн ,гайхамшигаа хүртээнэ

Ус хэдий булингартай ч

Ялган түүнийгээ тунгаадаг

Уян сэтгэл тань булингартай бол

Яг л үүн шиг тунгаагтун

Хормын аз жаргалыг та хүртээд

Ханашгүй түүнд дурлавал, та төөрч

Зуурдын аз жаргалыг та мэдрээд

Захирагдаж та уусвал, та буруудаж

Ухаант хүний хэлсэн үг

Тэрсүү бодолд тань үл танигдавч

Учирах заяа тавиланг чинь

Тэд өмнөөс тань харсан байхуйг та үл анзаармой

Гайхамшиг бүрийн цаана

Цуцашгүй хүсэл мөрөөдөл л байдаг

Сувдан нулимсны үнэнд зөвхөн

Сэтгэлийн чанд дахь үгс л багтдаг

Буруу зөрүүг тань хараад

Боль , бай хэмээн хэдэрлэн уурсдаг нь

Таньд л сайныг хүссэндээ өгүүлдэгийг

Тархи ухаандаа тунгаагтун

Болох, болохгүй ял дэнсийг

Ялгаж таньд өгүүлэхгүй байгаа нэгэн

Буулгаж таныг сүйтгэж байгааг

Ямх төдий ч ухаарахгүй бол таны нөхөрлөл хор байна.

10,

Сайн, зөвийг ухааруулах нэгнийг хэлсэн үгийг

Саатаж наад ухаандаа дэнслээд

Сүүмгэрт бодолдоо тусах өчүүхэн гэгээг

Саруул сайханы үүрдийн наран болгох эсэхийг та шийднэ.

11,

Наран авхайг үүлэн хөшиг халхалсан байхад

Сэвшээ салхи урхинаар үлээн холдуулдаг шиг

Нандин итгэлийн минь гүүрэн дээр тээгэлдсэн хад чулууг

Сэтгэлийн үнэн чи хүч гарган хамгаалаач

12,

Анхааруулж хэлсэн үгсийг ухаарч

Алхам бүртээ өөрчлөгдөхыг хичээх ахуйд

Амжилт таныг тосч байгааг

Аяа та яахан мэдэх билээ.

13,

Итгэлийн минь гүүр чи хүчтэй юу

Хэлсэн,харсанд нурчих юм биш биз дээ

Ирмүүн сэтгэлээр дийлж чадна биз дээ

Хэн нэгний хуурамч занд гэнэдчихвий дээ

14,

Сайхан амлалт, хөөрүү үгэнд хууртахгүй биз дээ

Салаа олон замуудын уулзвараас

Сор, зөвийг чи сонгосон уу

Сэтгэлээ чагна, түүндээ итгэ

15,

Нүгэл чи юунд

Үнэнийг сүүдэр мэт даганав

Нимгэн бодолт хүн л чамайг сонгодийн бус уу

Үлэмж бодлын цаанаас ч худал хуурмаг амтагддийн байна

“Хоосрол”

2011-04-26T09:53:00.001+08:00

Зүрх сэтгэлд минь чи оршичихоод
Зангаа бууруулж, хажуугаар өнгөрөхдөө
Зөрөг олон замын
Зөв бурууг ялгалгүй туучихлаа гэж үү

Ямба, хээнцэр өнгөтэй
Сэхүүн зантай нэгэн бүсгүйд
Яагаад чи сэтгэл алдрав
Саатан учирах тэр хором чинь насных байж чадах гэж үү

Өөр бусдад би одоо итгэхгүй ээ
Өнгөрсөн амьдрал минь түүнийг гэрчилнэ
Өөдий хүртэл наслахдаа би
Өнгөт орчлонд үнэн зүйлгүй гэдгийг дэндүү хойно ухаарлаа

Дэрвэж явсан гэнэн залуу насаа
Дэнгийн нэг эрвээхэй шиг богинохон гэж хэн мэдхэв
Доргиж омголон явахдаа
Дэндүү амгалан байж амьдралыг би яахан таахав

Залуу ариун насандаа
Зүсэн зүйлийн учир байдлыг тунгаасаар
Заяа тавилан гэж сэтгэлдээ шивнээд
Зүгээр л гэж өөртөө би хууртагдаж

Толгой гудайн сэтгэлдээ өмрөх хэрэггүй
Тэртээ алсын чандаас чамд
Тэргүүнээ өргө, ихэмсэг, хээнцэр алхаж
Түрүүчийнхээс илүү байгааг сануулах мэтээ
2011-04-25

АМИТАБА

2011-03-01T14:40:00.000+08:00

Сэдэв : АМИТАБА /Д.Нямсүрэн/
Эх сурвалж : Ном хэвлэлээс

Яаж би Амитаба шиг, хөлөө цэцгэн өлзий завилах вэ?
Яаж би Амитаба шиг, чамайгаа бурханы тигд бүтээх вэ?
Яаж би Амитаба шиг, хүйсний нууцыг хуруугаараа томьёолох вэ?
Яаж би Амитаба шиг, хүүхний бэлхүүсийг алтан харганаар үйслэх вэ?
Яаж би Амитаба шиг, газрын гүн дэх үндэсний үзүүр рүү залбирах вэ?
Яаж би Амитаба шиг, есөн эрдэнийн чулуугаар чамайгаа чимэх вэ?

Яаж би Амитаба шиг, уснаас гарсан бүсгүй эрэг дээр суугаагаар бодох вэ?
Яаж би Амитаба шиг, шувуу исгэрэх, нохой хуцах мөн чанар нэгийг ойлгох вэ?
Яаж би Амитаба шиг, модны навчис унахыг зүүдээ гэж бодох вэ?
Яаж би Амитаба шиг, морь зогсоогоороо унтахыг далайн татралт гэх вэ?
Яаж би Амитаба шиг, эхийн умайд хөврөл явагдахыг далайн түлхэлт гэх вэ?
Яаж би Амитаба шиг, энэ биеэрээ нэгэн сайхан аялгуу болох вэ?

Яаж би Амитаба шиг, үүдний цоорхойгоор тусах наран лугаа цацрах вэ?
Яаж би Амитаба шиг, үүлний сиймхийгээр шагайх саран мэт бултайх вэ?
Яаж би Амитаба шиг, нисээд явчихсан шувуу адил анир алдрах вэ?
Яаж би Амитаба шиг, өөрийнхөө үсний ойчих чимээг сонсох вэ?
Яаж би Амитаба шиг, үүлс бүрхэж, мөс хучсан ч сая сая жилд үлдэх вэ?
Яаж би Амитаба шиг, үхэл гэгч амьдаас агуулгатайг мэдэх вэ?

Яаж би Амитаба шиг, дэнгийн гал руу эрвээхэй үйхэд жишимгүй суух вэ?
Яаж би Амитаба шиг, дэргэдийн ээжгүй болоход уйлахгүй байх вэ?
Яаж би Амитаба шиг, нэг дуу нэг зөгийг хөнөөдгийг мэдэх,
Яаж би Амитаба шиг, нэг шүлэг нэг цэцгийг үрдгийг ойлгох,
Яаж би Амитаба шиг, оргүй хоосон – алсад буй ертөнц гэдгийг таних,
Яаж би Амитаба шиг, орон цаг, амьдрал хоёр үгүйг мэдэх...

Яах гэж би

2010-12-30T15:58:00.000+08:00

“Яах гэж би”

Нэг л заяах хүний орчлонд Яах гэж би төрсөн юм бол

Нумлан татах сумны байгаа олох, олохгүйн агшин шиг хөвчрөх гэж үү

Нимгэн бодолдоо алсаас гэрэлтэх одыг харчихаад , гүн харанхуйг сарниан тэмцэлдэх гэж үү

Нууцлаг ертөнцийн буданд дунд гунигийн сүүдэрт оногдчихвий гэсэндээ

дайжсан юмсан би, чи төөрчихөж

Алтан амь зэлмэсээр Яах гэж би заяасан юм бол

Асгар бороон дусал газар эхийн хэвлийг тэжээх амь ус шиг дуслах гэж үү

Амьдралд хайртай учираад яахаа мэдэхгүй шаналчихад, сэтгэлээ хууран бэтгэрэх гэж үү

Алаг дэлхий чи эргэхдээ дэндүү удаан гэж андуурчээ би, чи ташаарч

Жамт хүйн холбоог сүвлэхээр Яах гэж би учигласан юм бол

Жим замгүй гортигт эргэлдчихсэнээ мэдэхгүй гэнэн амьтан шиг туучих гэж үү

Жавар сөрсөн амьдралд өлчир дааж хатуужихаар ирсэн гэж үү

Жаргалдаа ташуурч, зоргоороо бүхийг дийлсэнээ ухаан сийлсэн мэт сэтгэжээ би, чи буруудаж

Хувь эдлэн аргадсаар Яах гэж би мэндэлсэн юм бол

Хяслант бодолдоо өөрийгөө боомилчихоод , мутар юугаараа залбиран амь тэмцэх гэж үү

Хөхрөх ноён оргилын тэргүүнд залрах эзэн Богдын талбиу ухааныг бишрэх гэж үү

Хөлчүүхэн нүдээр харсан шиг манант хөшигөнд ороогдсоноо

мэдэхгүй гэж дэрвэчихэжээ би, чи согтож

Заяа заяагаа дагасаар Яах гэж би учирсан юм бол

Замилан хөврөн нугачаанд зовж, жаргах эсэхээ мэдэхгүй махбоди тэнүүчлэх гэж үү

Зуурдхан өнгөрөх гал халуун залуу насаараа чимэн, өтлөхөө мэдэхгүй сагсуурах гэж үү

Замагт нууранд дандаа жаргах загас адил ндуурчихаад ,

сэлүүр дэлгэн хөвчихсөн би,чи замхарч

Оногдсон амьдралд жигүүр дэлгэрсээр Яах гэж би ирсэн юм бол

Олон ,олон оньсноос зөвийг сонгох шиг амьдралыг түлхүүрдэх гэж үү

Ойворгон хүслээрээ жигүүрээ хийчихээд , тэртээ холд бүдчихээ ухаарахгүй дэрвэх гэж үү

Он цагийн урсгалд онгодоороо хөглөн замчиланаа гэж, даялах

бодолдоо итгэчихсэн би, чи уймарч

Бодь мөрийн ерөөл атгасаар Яах гэж би зурагласан юм бол

Баринтаг сударт амьдралаа даатган сүслэн мөргөад сүүмгэрт алсаас ирээдүйг даллах гэж үү

Багахан жаргалаа үүрдийнх юм шиг өөртөө шивнэчихээд, хэн нэгэнд шарлахан туних гэж үү

Балчиг намагт суугаа мэлхий өөрийгөө жаргалтай юм шиг санадаг адил

сэтгэчихжээ би, чи золгүйтэж

Сав, шимийн субашидаар Яах гэж би адисласан юм бол

Санаан зоргоор залуу насандаа, сүүдэрт нуугдсан хэсэгхэн жаргалд хууртагдах гэж үү

Сархадтай хань сэтгэлээ хууран цэнгэхдээ, хожимоо санахгүй мэт туйлширах гэж үү

Салхинд туугдах сэмжин үүлс шиг амьдрал хөнгөхөн гэж муйхар

ухаандаа төсөөлчихжээ би, чи алдаж

Тавилант хүмүүний амьдралаар Яах гэж би хутгалдсан юм бол

Тэнхээт бодолын чанадаас уулгалан довтлох хурч ухааныг таних гэж үү

Түнэр харанхуйд ч асах цучил мэт омголон зангаараа бардамнах гэж үү

Тас хар гэзгэндээ сор мөнгөрөн унахын үест ухаажжээ гэж тайтгарчээ би, чи эндүүрч

Цаг хугацааны энэ агшинд Яах гэж би эргэлдсэн юм бол

Цэн тогорууны нүүдлын цувааг хараад гунигт бодолдоо сэмрэх гэж үү

Цантай цонхоор харуулдан суугаагаа жаргалтайд тооцох гэж үү

Цээжний махаа бартал түүнд хэлэх үгээ бодчихоод, онож хэлсэн

хэмээн баясжээ би, чи бүтэлгүйтэж

Шастир хуудсын эргүүлэгт Яах гэж би хуудаслагдсан юм бол

Шившлэгт хүслээ холын хол одонд дайчихаад, биелэхыг үл мэдэх сэтгэлдээ хууртагдах гэж үү

Шидрүүн мөнгөн өвлөөр хүйтнийг үл хайхран зөвхөн түүнээ хүлээн

сэтгэлийн галаар дулаацах гэж үү

Шигтгээ мөнгөн туяаны сүүдэрт өртчихвий гэсэндээ дальдчихаад , болчихлоо

гэж хууртагджээ би, чи оногдсон

Алтан заадас салж , амиа таслаж төрүүлэсэн эхийн үр, болохоор та

Хувь зохиол юугаан атгаад төрчихсөн байгаа амьдралд бүү гомрох

Асгарах арвай буудайны ганцханд нь таарсан аз, болохооор та

Хүний ертөнцөнд зорилготой ирсэн байгаа амьдралд бүү өширөх

Хичээл 14. ДҮРЭМ БУС ҮЙЛ ҮГ (Irregular verbs)

2010-11-19T15:41:00.001+08:00

	English			Mongolian
	Эс тухайлах хэлбэр (Indefinite infinitive)	Жирийн єнгєрсєн цаг (Simple past)	Єнгєрсєн цагт нєхцєл їйл їг (Past participle)	Mongolian
I . Нэг хэлбэрийн
	bid	bid	bid	гуйх хїсэх
	burst	burst	burst	дэлбэрэх, тэсрэх
	cast	cast	cast	орхих, хаях
	cost	cost	cost	їнэтэй байх
	cut	cut	cut	хэрчих, огтлох
	hit	hit	hit	цохих, дэлсэх
	hurt	hurt	hurt	бэртэх, гэмтэх
	let	let	let	зєвшєєрєх, орхих
	put	put	put	тавих
	read	read	read	унших
	set	set	set	байрлуулах, суух
	shed	shed	shed	урсгах
	shut	shut	shut	хаах, таглах
	spread	spread	spread	дэлгэрэх, тархах
II . -t тєгсгєл авдаг
	bend	bent	bent	муруйх, матах
	build	built	built	барих, байгуулах
	burn	burnt	burnt	шатаах, тїлэх
	dream	dreamt	dreamt	зїїдлэх, мєрєєдєх
	dwell	dwelt	dwelt	оршин суух, нутаглах
	lean	leant	leant	налах, тїших
	learn	learnt	learnt	сурах, судлах
	lend	lent	lent	зээлїїлэх, зээл єгєх
	mean	meant	meant	гэх, дурдах
	send	sent	sent	илгээх, явуулах
	smell	smelt	smelt	їнэрлэх
	spell	spelt	spelt	їсэглэх, холбох
	spend	spent	spent	(цаг) зарах, єнгєрїїлэх
	spoil	spoilt	spoilt	эвдрэх, гэмтэх
III . Їндсэн эгшиг богиносох
	bleed	bled	bled	цус гарах
	breed	bred	bred	тэжээх, єсгєх
	creep	crept	crept	мєлхєх
	deal	dealt	dealt	эрхлэх, хариуцах
	feed	fed	fed	тэжээх
	feel	felt	felt	мэдрэх, мэдэх
	flee	fled	fled	оргох, буруулах
	keep	kept	kept	хадгалах
	kneel	knelt	knelt	сєгдєх, сєхрєх
	lead	led	led	хєтлєх, удирдах
	leave	left	left	орхих, їлдээх
	light	lit	lit	ноцоох, асаах
	meet	met	met	уулзах
	sleep	slept	slept	нойрсох, унтах
	sweep	swept	swept	шїїрдэх
	weep	wept	wept	уйлах, гашуудах
IV . Їндсэн эгшгийн бусад єєрчлєлтїїд
	bring	brought	brought	авчрах
	buy	bought	bought	худалдан авах
	catch	caught	caught	барих
	have	had	had	-тай байх, -тай
	hear	heard	heard	сонсох
	lay	laid	laid	хэвтэх, тавих
	lose	lost	lost	алдах, гээх
	make	made	made	хийх, їйлдэх
	pay	paid	paid	мєнгє єгєх, тєлєх
	say	said	said	хэлэх, єгїїлэх
	seek	sought	sought	эрэх, хайх
	sell	sold	sold	худалдах, зарах
	teach	taught	taught	багшлах
	tell	told	told	тайлбарлах, хэлэх
	think	thought	thought	бодох, санах
V . Гурван єєр эгшиг
	arise	arose	arisen	єєдлєх, єндийх, босох
	begin	began	begun	эхлэх, їїсэх
	drink	drank	drunk	уух, залгих
	drive	drove	driven	жолоодох, хєєх
	fly	flew	flown	нисэх
	ride	rode	ridden	унаа унах
	ring	rang	rung	хангинах, дуугарах
	rise	rose	risen	босох, дээшлэх
	sing	sang	sung	дуусах
	sink	sank	sunk	шингэх, живэх
	spring	sprang	sprung	їсрэх, харайх
	swim	swam	swum	усанд сэлэх
	write	wrote	written	бичих
VI . Одоо цаг болон
	beat	beat	beaten	цохих, жанчих
	become	became	become	болох, хувирах
	bid	bade	bidden	хїсэх, гуйх, урих
	blow	blew	blown	їлээх
	come	came	come	ирэх
	draw	drew	drawn	зурах, дїрслэх
	eat	ate(eat)	eaten	идэх, зооглох
	fall	fell	fallen	унах, ойчих
	forbid	forbade	forbidden	хорих, хориглох
	forgive	forgave	forgiven	шилжїїлэх, єршєєх
	give	gave	given	єгєх
	grow	grew	grown	ургах, єсєх
	know	knew	known	сэдэх, ухаарах
	mistake	mistook	mistaken	алдах, эндэх
	run	ran	run	давхих, гїйх
	see	saw	seen	харах, їзэх
	shake	shook	shaken	сэгсрэх
	slay	slew	slain	алах
	take	took	taken	авах, барих
	throw	threw	thrown	хаях, орхих
VII . Єнгєрсєн цаг болон єнгєрсєн цагт нєхцєл їйл їг нь адилхан эгшигтэй
	awake	awoke	awoke(awaked)	сэрэх
	bear	bore	borne	тєрєх
	bind`	bound	bound	уях, боох, хїлэх
	bite	bit	bitten	хазах, зуух
	break	broke	broken	эвдэх, хэмхлэх
	choose	chose	chosen	шилэх, сонгох
	cling	clung	clung	наалдах, зуурах
	dig	dug	dug	малтах, ухах
	fight	fought	fought	тэмцэх, тулалдах
	find	found	found	олох
	forget	forgot	forgotten	мартах
	freeze	froze	frozen	хєлдєх
	get	got	got	авах, хїрч очих
	hang	hung	hung	єлгєх, дїїжлэх
	hide	hid	hidden	нуугдах
	hold	held	held	барих, атгах
	lie	lay	lain	хэвтэх
	shine	shone	shone	гэрэлтэх, гийгїїлэх
	shoot	shot	shot	харвах, буудах
	sit	sat	sat	суух
	speak	spoke	spoken	ярих, єгїїлэх
	spin	spun	spun	ээрэх
	spit	spat	spat	нулимах
	stand	stood	stood	зогсох
	steal	stole	stolen	хулгайлах
	stick	stuck	stuck	хатгах, наах
	sting	stung	stung	хатгах, хэлхэх
	strike	struck	struck	цохих, тогших
	swear	swore	sworn	тангараглах
	swing	swung	swung	савлах, дїїжигнэх
	tear	tore	torn	сэмрэх, урагдах
	wear	wore	worn	ємсєх, зїїх
	win	won	won	хожих, дийлэх
	wring	wrung	wrung	мушгих, базах
VIII . Сул хэлбэрийн дараах єнгєрсєн цаг
	mow	mowed	mown	євс хадах
	sew	sewed	sewn	оёх, хадах
	show	showed	shown	їзїїлэх
	sow	sowed	sown	тарих, тариалах
	strew	strewed	strewn	энд тэнд хаях, цацах
IX . Онцгой їндсэн хэлбэрїїд
	do	did	done	хийх, їйлдэх
	go	went	gone	явах, одох
	be	was	been	байх, юм, мєн, бол

Хичээл 13. УГТВАР ҮГ (The preposition)

2010-11-19T15:39:00.000+08:00

Англи хэлний нэр їг нь тийн ялгалын утгыг Саксоны хамаатуулах болон Заахын тийн ялгалын ємнєх Єгєх оршихын тийн ялгалаас бусад тохиолдолд їйл їгээс гадна угтвар їгийн тусламжтайгаар монгол хэлний 7 тийн ялгалтай дїйцэх утгыг гаргаж єгдєг.

Орон байр заах угтвар їг (Prepositions of Place)

english	mongolian	example
on	дээр	on the house	байшин дээр
in	дотор	in the house	байшин дотор
at	дэргэд, дотор, дээр	at the house	байшингийн дэргэд
over	дээр, дээгїїр	over the house	байшин дээгїїр
near	ойролцоо	near the flat	байрны ойролцоо
in front of	ємнє, нїїрэн талд	in front of the flat	байрны ємнє
behind	цаана, ар талд	behind the flat	байрны ар талд
across	хєндлєн	across the street	гудамж хєндлєн
through	нэвт, шувт, -аар	through the window	цонхоор, цонх нэвт
between	хооронд, завсар	between the vases	ваарнуудын хооронд
among	дунд	among the students	оюутнуудын дунд
around(round)	дэргэд, тойроод	around the table	ширээг тойроод
atop	орой дээр, дээр	atop his head	тїїний толгой дээр
beneath	дор, доор	beneath the tree	модны дор
beside	дэргэд, хажууд	beside the house	байшингийн хажууд
beyond	цаана, нєгєє талд	beyond the building	байшингийн нєгєє талд
by	дэргэд, ойр, хажууд	by the river	голын дэргэд
nearby	ойр, ойрхон	nearby the flat	байрны ойр
within	дотор	within the city	хотын дотор
under (below, beneath)	дор, доор	under the house	байшин доор
under (below, beneath)

Чиглэл заах угтвар їг (Prepositions of Direction)

english	mongolian	example
to	-руу, -д, -т	to the house	байшин руу
into	-руу, -д, -т(дотогш)	into the house	байшин руу(дотогш)
out of	-аас (гадагш чиглэл)	out of the house	байшингаас
round	тойрон	round the house	байшинг тойрон
from	-аас	from the flat	байрнаас
over	дээгїїр	over the city	хотын дээгїїр
along	дагуу, тууш	along the river	голын дагуу
towards(toward)	руу, . . .-ны чиглэлд, зїг, тийш, єєд	towards the house	байшингийн зїг
	руу, . . .-ны чиглэлд, зїг, тийш, єєд

Цаг хугацаа заах угтвар їгс (Prepositions of Time)

english	mongolian	example
on	-д, -т (єдєр)	on Saturday	Бямба гаригт
		on May 11	5 сарын 11-нд
		on week days	ажлын єдрїїдэд
in	-д, -т, дараа	in March	3-р сард
		in 2002	2002 онд
`		in summer	зун(д)
		in the morning	єглєє(д)
		in an hour	цагийн дараа
		in a day	нэг єдрийн дараа
		in 4 months	4 сарын дараа
		in 5 years	5 жилийн дараа
at	-д, -т (цаг)	at 7 o'clock	7 цагт
		at first	эхэндээ
		at the beginning	эхээр
by	гэхэд (тодорхой хугацаа)	by 3 o'clock	3 цаг гэхэд
	гэхэд (тодорхой хугацаа)
since	-аас хойш	since 1997	1997оноос хойш
		since 1 o'clock	1 цагаас хойш
for	турш	for an hour	нэг цагийн турш
		for 5 months	5 сарын турш
during	їед, турш	during the lesson	хичээлийн їед
before	ємнє, урьд	before the lesson	хичээлийн ємнє
		before lunch	їдийн ундны ємнє
after	дараа	after the lesson	хичээлийн дараа
		after 3 years	3 жилийн дараа
till, until	хїртэл	till June	6-р сар хїртэл
		until I come back	намайг эргэж иртэл
from . . . till	. . . аас. . . хїртэл	from 2 till 4 o'clock	гурваас дєрвєн цаг хїртэл
last	єнгєрсєн	last night	єнгєрсєн шєнє
		last month	єнгєрсєн сард
next	дараагийн	next week	ирэх долоо хоногт
		next month	ирэх сард
		next April	ирэх 4 сард
ago	ємнє, урьд	a day ago	нэг єдрийн ємнє
		a month ago	сарын ємнє
		at the ago of 21	21 насандаа
around	орчимд	at around 10 o'clock	10 цагийн орчимд
between	хооронд	between one and two o'clock	нэгээс хоёр цагийн хооронд
		between one and two o'clock	нэгээс хоёр цагийн хооронд

ХОЛБООС ЇГ (The conjunction)

Холбоос їг нь бие даасасн їг єгїїлбэрїїдийг холбох їїрэгтэй ба холбоос їгийн дараах тєрлїїд байдаг.

I . Зэрэгцїїлэх (Co-ordinating Conjunctions) :

english	mongolian
and	ба, бєгєєд, харин
neither . . . nor	. . . ч биш
as	тэгэх, ингэх їедээ
both . . . and	аль аль нь, . . . ч тэр
whereas	гэтэл, харин
or	буюу
as well as	мєн тїїнчлэн
not only . . .but also	зєвхєн . . . тєдийгїй, мєн тїїнчлэн
not only . . .but also	зєвхєн . . . тєдийгїй, мєн тїїнчлэн
but	гэвч
while	-х зуур, хооронд
either . . . or	эсвэл

Жишээ нь : I and my brother - ах бид хоёр
He is small but strong. - Тэр жижиг гэвч хїчтэй.
He can't (either)read or write. - Тэр уншиж бичиж чаддаггїй.
I know both you and your friend. - Би чамайг ч чиний найзыг ч мэднэ.

II . Захируулах (Subordinating Conjunctions):

english	mongolian
that	гэж
till (until)	хїртэл, болтол
because	учир нь, яагаад гэвэл
	учир нь, яагаад гэвэл
lest	. . . -гїйн тулд
though, although	хэдийгээр . . . боловч
	хэдийгээр . . . боловч
before	ээс ємнє
where	хаана, хаашаа
if	хэрэв
when	. . . їед, -хад(4)
unless	-гїй л бол
for	тул, учир
if weather	уу(2), . . . ууь їгїй юу
while	їед
since	аас хойш, учраас, тул
in order that	. . . -ын тулд, . . . сан(4) байхын тулд
provided (that)	(гэсэн) нєхцєлд
as soon as	-магц(4), -нгуут(2) (хугацаа)
as long as	зєвхєн, -х тохиолдолд
as	тул, учир, їед, -хад(4)
supposing	хэрвээ . . .сан(4) бол
after	-аас(4) хойш
wherever	хаана ч, хэзээ ч
so that	тулд, гэж
in case	-бал, -вал, хэрэв, -ж магадгїй тул

зэрэг холбоосыг харьцуулах холбоос (comparative conjuctions) гэдэг ба холбоос їг нь єгїїлбэрт їндсэн утгаа хадгалж бие даасан гишїїний їїргээр орж байвал холбох їгс (conjunctive words) гэдэг.
Хэрэв єгїїлбэрт їндсэн утгаа алдах тохиолдолд холбоос їгийн їїргээр орно.

Холбох їг	Холбоос їг
I know who lives in this house.	The man who lives in this house works in a bank.
Энэ байшинд хэн амьдардгийг би мэднэ.	Энэ байшинд амьдардаг хїн банкинд ажилладаг.

Хичээл 12. ТУСАХ, ЭС ТУСАХ, ЭГЭХ ҮЙЛ ҮГС(Transitive, intransitive, reflexive verbs)

2010-11-19T15:36:00.000+08:00

Тусах їйл їг (The transitive verb) нь нэр їгийг Єгєх орших болон Заахын тийн ялгалд захирдаг ба нэр їгээ Єгєх оршихын тийн ялгалд захирч байвал шууд биш тусгагдахуун (Indirect object), Заахын тийн ялгалд захирч байвал шууд тусгагдахуун (Direct object) гэнэ. Жишээ нь :
Заахын тийн ялгалт тусгагдахуун : to think - He thanked his father. - Тэр аавдаа талархдаг.
Тусах їйл їг нь мєн идэвхгїй хэвийг їїсгэдэг ба Заахын тийн ялгалт тусгагдахуун нь єгїїлэгдэхїїн болно. Жишээ нь : His father was thanked by him.

Эс тусах їйл їгс (The intransitive verb) нь тусгагдахуунгїй юм уу угтвар їгт (шууд бишээр) тусгагдахууныг захирна. Жишээ нь :
He shouted laudly. -Тэр чангаар хашгирав. I am going to the shop. - Би дэлгїїр лїї явж байна.

Дїрмийн бус : Єнгєрсєн цагт нєхцєл їйл їг (The perfect participle) -ийн тэмдэг нэрийн шинж чанар нь илїї онцлогдож байвал (гэхдээ маш ховор) to be -г хэрэглэнэ. He is gone. - Тэр явж одсон.

Зарим нэг їйл їгийн хувьд Єгєх оршихын тийн ялгалт тусгагдахуун нь байнга to хэрэглэдэг.

english

mongolian

to add to

-д нэмэх

to mention to

-д дурдах

to prefer to

эрхэмлэх

to belong to

-д хамаарах

to present to

-д гардуулах

to deliver to

-д шилжїїлэх

to explain to

-д тайлбарлах

to introduce to

-д танилцуулах

to seem, appear to

-д їзэгдэх

to communicate to

-д мэдээлэх

to propose to

-д санал гаргах

to yield to

эрхшээлд орох

to add to

-д нэмэх

to relate to

-д ярих

to say to

-д хэлэх

to repeat to

давтах

(угтвар їгт єгєх оршихын тийн ялгалтай харьцуул)

Эгэх їйл їгс (The reflexive verb) :

a) Байнга эгэх (цєєн їг байдаг) : to avail o.s - эдлэх хэрэглэх
to pride o.s - бие магтах, гайхуулах. Жиш : Don't pride yourself!

б) Тусах болон эгэх гэхчилэн :

to defend

хамгаалах

to excuse

уучлал гуйх

to enjoy

баярлах, баясах

to prove

чадлаа харуулах

to warm

дулаацах

to mix

хутгалдах, холилдох

Жишээ нь : I warmed my hands. - He warmed himself at the fire.

в) Тусах :

to approach

дєхєх ойртох

to fear

айх

to remember

санах, дурсах

to wash

угаах

to refuse

татгалзах

to mind

-ыг халамжлах

to join

нийлэх, хамтрах

to dress

хувцаслах

г) Эс тусах :

to amount to

-д хїрэх, болох

to sit down

суух

to wonder at

-д гайхуулах

to depend (up) on

-д найдах

to care for

-ыг халамжлах

to surrender

эрхэнд орох

to happen

болох, тохиолдох

to turn to

-д зориулагдах

to be mistaken

алдах, эндэх

to rejoice

баярлах, баясах

to complain of

тухай гомдох, хэлэх

to bow to

-д мэхийх

to be glad to, of

-д баярлах

to differ from

-аас ялгарах

to rise

босох, єндийх

to be ashamed of

-аас ичих, зовох

to long for

-ыг санах, їгїйлэх

to apply to

-д зориулах

Їйлдїїлэх їйл їгс

Зарим нэг эс тусах їйл їгс мєн тусах їйл їгийн їїргээр хэрэглэгддэг ба тэгэхдээ їйлдїїлэх утга илэрхийлдэг.

унах

to drop

унагах

єсєх,ургах

to grow

ургуулах

гїйх

to run

гїйлгэх

зогсох байх

to stand

тавих

нисэх

to fly

нисгэх

буцаж ирэх

to return

буцааж єгєх

буух, доошлох

to sink

буулгах,
доошлуулах

Жишээ нь : The ball dropped. - Бємбєг унав. ; He dropped the ball. - Тэр бємбєгийг унагав.

Анхаар! Їйлдїїлэх їйл їгс нь мєн їйлдэгдэх хэв (Passive) їїсгэдэг. Жишээ нь :
the captain decided to sink the ship - - the ship was sunk by the captain.

ХЭЛЦ ЇЙЛ ЇГ (Phrasal verbs)

Єєр їгтэй хоршиж нэг утга санааг илэрхийлдэг їйл їгсийг хэлц їг гэдэг ба орчин цагийн англи хэлэнд гол тєлєв угтвар їг юм уу їйл хавсралтай хоршиж утга санааг илтгэдэг.
Анхаар : Ардаа угтвар їгтэй хэрэглэгддэг їйл їгээс хэлц їйл їг нь ялгаатай. Хэрэв what? when? where? гэх мэт асуултанд хариулагдаж байвал хэлц їйл їг биш юм.
Жишээ нь : give away - бэлэглэх, тарааж єгєх ; give up - болих, хаях ; look after - харах, халамжлах ; look for - эрэх, хайх ; look out - шагайх гэх мэт

Хэлц їйл їгийг їндсэн гурван тєрєлд хувааж їздэг.

I . Їйл їг + їйл хавсрал (verb + adverb)

a) Їйл їг нь эс тусах бол тусгагдахуун гишїїнгїй байна. Жишээ нь :
My parents get up very early. - Аав, ээж хоёр их эрт босдог.

б) Їйл їг нь тусах бол тусгагдахуун нь хэлц їйл їгийн ємнє юм уу хойно байрлана. Жишээ нь:
The man called back his words. - Тэр хїн хэлсэн їгээ буцаав.

II . Їйл їг + угтлага (verb + preposition) :

Угтвар їгс нь ямагт тусгагдахуунтай байдаг тул энэ тєрлийн їйл їгс нь ямагт тусгагдахуунтай байна. Жишээ нь :
I am looking for my passport - Би паспортоо хайж байна.
I rely on her. - Би тїїнд найдаж байна.
She asked me for help. - Tэр надаас тусламж гуйв.

III . Їйл їг + їйл хавсрал + угтлага (verb + adverb + preposition) :

Энэ тєрлийн хэлц їйл їг нь їйл їг + їйл хавсрал болон їйл їг + угтлага гэсэн тєрлїїдийн аль алиных нь шинжийг агуулсан байна. Жишээ нь :
Let's go on with our lesson. - Одоо хичээлээ їргэлжлїїлцгээе.
You should lead up to the exams. - Та нар шалгалтандаа аажмаар бэлтгэх хэрэгтэй.

Хичээл 11,ҮЙЛТ НЭР (The gerund)

2010-11-19T15:33:00.000+08:00

Нэр їг болон їйл їгийн шинжийг агуулсан "-ing" тєгсгєл бїхий їйл їгийг їйлт нэр гэдэг. Їйлт нэр нь єгїїлбэрт аль болох їйл їгийн ойролцоо байрлан дараах їїргийг гїйцэтгэнэ.

Єгїїлэгдэхїїний їїргээр : Swimming is healthy. - Усанд сэлэх нь эрїїл мэндэд тустай.
Єгїїлэхїїний хэсгийн їїргээр : That is running a great risk - Энэ бол том эрсдэл
Шууд тусгагдахууны їїргээр : Ялангуяа цагийн хамаарал заасан їйл їг, дур хїсэл эсвэл дур гутсаныг илтгэсэн їйл їгийн дараа хэрэглэгдэнэ.

Їйлт нэр їг нь дараах їйл їгийн дараа байх ёстой :

to go on	to have done with	to put off	to give up	to stop
to keep	I do not mind	to risk	I cannot	to finish

Жишээ нь : Go on reading. - Їргэлжлїїлэн унших.

Їйлт нэр їг нь дараах їгийн дараа байж болно.

to like	to prefer	to mind	to remember	to excuse
to hate	to enjoy	to love	to regret	to start

Жишээ нь : I like walking - I like to walk - Би явган явах дуртай.
Дараах тохиолдолд їйл їг, нэр їг, хавсрал нэрээс хамаарч байгаа угтвар їгийн дараа їйлт нэр їг нь байрлана.
а) Їйл їг :

to complain of	to delight in	to insist (up) on	to object to	to succeed in
to depend on	to despire of	to prevent from	to quarrel about	to think of

Жишээ нь : He succeeded in escaping.

б) Нэр їг :

to be in the habit of

to be in danger of

a plan for

to be on the point of

the way of

Жишээ нь : He was in danger of getting drowned.

в) Хавсрал нэр :

fond of	capable of	keen on	accustomed to
proud of	disappointed at	far from

Жишээ нь : She was found of being admired.
Їйлт нэр їг нь дараах тохиолдлуудад гишїїн єгїїлбэрт дараах байцын їїргїїдийг гїйцэтгэнэ.
а) before - after - on - upon - ны дараах цаг (temporal) заасан байцын :
on leaving America - америкийг орхих їед

б) for (= -ийн тулд, тєлєє, учраас), for the sake of(= -ын тулд), on account of(= -ын тулд, -аас болж) -ын дараа шалтгаан заасан (causal) заасан байцын :
He was punished for having stolen. - . . . -ынх нь тєлєє тэр буудчихсан.

в) by (-аар), with (-ийн тулд), without (- гїйгээр), instead of (-ын оронд) -ын дараа арга хэлбэрийн байцын :
He left without saying goodbye. - Тэр баяртай ч гэлгїй яваад єгєв.

г) by (- учраас, тэгэх завсар) -ын дараа дэмжих (instrumental) байцын :
By inventing a machine he became famous. - Машин зохиосноор тэр алдартай болсон.

д) in spite of (-боловч, вч, ч) -ын дараа найр тавих байцын :
In spite of being late you can hear the speech. - Та хожимдсон ч гэсэн илтгэлийг сонсч болно.

Санамж : Їйлт нэр їгийн нийлмэл цагийн оронд гол тєлєв энгийн цаг хэрэглэдэг. (Ялангуяа after -ийн дараа) :
after having finished - after finishing = дуусаад , тєгсєєд ; for having stolen - for stealing - хулгай хийснийхээ тєлєє

НЄХЦЄЛТ ЇЙЛ ЇГ (The participles)

Хавсрал нэр болон їйл їгийн шинжийг агуулсан "-ing" ба "-ed" тєгсгєлтэй їйл їгийг нєхцєлт їйл їг гэдэг. Нєхцєлт їйл їг нь одоо цагт нєхцєлт їйл їг (The prsesent participle) = нєхцєлт їйл їг ийн нэгдїгээр хэлбэр (Participle 1) болон єнгєрсєн цагт нєхцєлт їйл їг (The perfect participle) = нєхцєлт їйл їгийн хоёрдугаар хэлбэр (Participle 2) гэсэн хоёр хэлбэртэй байдаг.

Одоо цагт нєхцєлт їйл їг нь ямагт "-ing" тєгсгєлтэй : I saw a boy beating a dog. - Би нохой зодож байгаа хїїг харсан.
Єнгєрсєн цагт нєхцєл їйл їг нь дїрмийн їйл їгэнд "-ed" залгаж їїснэ. (дїрэм бус їйл їгийг їзнэ її)
There lived a little girl called Red riding hood. - Тэнд Улаан малгайт гэдэг жижигхэн охин амьдардаг байв.

I . Нийлмэл нєхцєлт їйл їг нь єгїїлбэрийг товч хураангуй болгоход хэрэглэгддэг ба хэрэглэх тохиолдлууд нь :

Тодотгол гишїїн єгїїлбэрийг хураангуйлахад : Энэ нь гол єгїїлбэрийн нэг хэсэгт тодотгол байдлаар ордог. Жишээ нь :
The American, visiting our town, was very delighted. - Манай хотод зочилж байгаа Америкчууд маш их сэтгэл хангалуун байсан.
Дараах тохиолдлууд дахь байц єгїїлбэрийг (adverbial clause) хураангуйлахад :
а) цаг заасан : Having done their work, they went home. - Єєрсдийн ажлаа дуусгаад гэртээ харьцгаасан.
б) учир шалтгаан заасан : (being) tired of waiting, I went off
в) арга хэлбэр заасан : He entered the room carrying some books. - Тэр хэдэн ном барьсаар єрєєнд орсон.
г) Нєхцєл шалтгаан заасан : This poem, if carefully declaimed, will be impressive
Утгыг нь тодорхой болгохын тулд холбоос їг ашиглаж болно. (while, though гэх мэт)

II . Нийлмэл бус нєхцєлт їйл їг (зєвхєн бичгийн хэлэнд хэрэглэгддэг) нь бие даасан єгїїлэгдэхїїнтэй байдаг ба дараах байдлаар илэрхийлэгддэг.

a) цаг заасан : This done, we went home.

б) шалтгаан заасан : The task being too hard, he gave up all hope

Санамж : Одоо цагт нєхцєл їйл їг нь тогтсон хэллэгїїдтэй байдаг. Жишээлбэл :

considering	тооцон їзэх, анхааралдаа авах
excepting	їїнээс гадна, гадна, -аас бусад
including	оролцуулаад, багтаан, їїнд, їїний дотор
supposing	єргємєл, їрчилсэн
strictly speaking	чухамдаа бол
generally speaking	нийтийн, ерєнхий, тїгээмэл

Зорилгодоо хурдан хүрэх 7 арга

2010-11-19T15:11:00.001+08:00

Зорилгодоо хурдан хүрэх 7 арга:
Таалагдаад:
Та зорилготой юу? Та зорилгоо хэрхэн тодорхойлдог вэ? Зорилго хүнийг амжилтанд хүргэдэг гол хүчин зүйл гэдэг. Зорилгогүй хүн салхины аясаар хөдлөх цаас адил байдаг ч гэж хэлдэг. Гэхдээ зорилго тавина гэдэг нь зөвхөн тэгнэ, ингэнэ гэж хэлэх бус, харин яагаад тухайн зүйлийг зорилгоо болгох болсоноо мэддэг, хэрхэн зорилгодоо хүрэх, зорилгодоо хүрэхийн тулд яах ёстой гээд бүх зүйл тодорхой болгох ёстой байдаг байна. Гэтэл хүмүүс зорилгыг зөвхөн толгойдоо бодож явах ёстой зүйл мэтээр боддог. Гэтэл зорилгыг зөвхөн бодож явах нь хий хоосон мөрөөдөл л болон хувирдаг. Тэгвэл зорилгоо биелэшгүй мөрөөдөл болгохыг хүсэхгүй байвал та дараах зөвлөгөөг уншаад үзээрэй. Танд хэрэг болно гэдэгт итгэж болно.

Энэхүү зөвлөгөөг уншсаныхаа дараа та зорилготой явж байсан уу, эсвэл зөвхөн мөрөөдөж явсан уу гэдгээ мэдэх болно.

1. Зорилго тодорхойлох явцад хийх ёстой хамгийн анхны бөгөөд хамгийн чухал алхам бол зорилгоо бичих. Зорилгоо бичсэнээр таны зорилго зөвхөн бодол төдий байхаа болино гэсэн үг юм. Гэхдээ зөвхөн зорилгоо бичих нь хангалттай биш. Та зорилгоо бичихдээ “ тэгмээр байна, тэгнэ ингэнэ гэж бичихээсээ илүү зорилгоо яг тодорхой байдлаар буюу яг ямар байхыг нь нарийн тодорхойлон бичсэн байх ёстой байдаг. Гэтэл хүмүүс зорилгоо бичнэ гэдгийг ганц өгүүлбэрээр өөрийн хүслээ бичихтэй адил гэж боддог юм.

Жишээ нь :
“ Би шинэ байшин худалдаж авмаар байна “гэдэг зорилго биш. Харин “Би 2 давхар, орчин үеийн стильтэй, 4 унтлагын өрөөтэй, тансаг зочны өрөөтэй, ил зуухтай, усан сантай байшин худалдаж авахыг хүсэж байна” гэдэг бол зорилго юм.
“ Би их мөнгөтэй болохыг хүсэж байна” гэдэг зорилго биш. Харин “Би 7 сар гэхэд өөрийн бизнесээр 1 сая төгрөг олно” гэдэг бол жинхэнэ зорилго юм.

2. Зорилгоо биелүүлж эхлэхээсээ өмнө та өөрөөсөө дараах асуултыг асуух ёстой. Гэхдээ та маш зөв, бөгөөд үнэн хариулах ёстой юм. Эс тэгвээс зорилгодоо хүрэх зам тань буруу болох болно. Энэ асуулт бол :
“ Та яагаад энэ зорилгыг сонгосон юм бэ? “
Үүнд та “би зөвхөн хүссэн учраас” гэж хариулах нь хариулт болж чадахгүй. Та яагаад тухайн зорилгыг сонгосоноо мэдэхгүй байх нь таныг дуусан дуустал зорилгынхоо төлөө явахгүйг илтгэж байгаа хэрэг гэж ойлгож болох юм. Тэгэхээр та яагаад тухайн зорилгыг сонгох болсоноо тодорхой шалтгаануудаар нь дараалуулан бичих ёстой. Таны гаргасан шалтгаануудын жагсаалт урт, олон байх тусам та зорилгодоо үнэнч байна гэсэн үг.

3. Та зорилгоо том тавьж, харин зорилгодоо хүрэх зорилтуудаа бага багаар хийх ёстой. Ингэх нь таныг зорилготой тань байнга холбож байх болно. Тэгэхээр та байнга идэвхтэй байдалд байхын тулд өмнөх орой нь маргааш юу хийх билээ гэдгээ бүгдийг нь бичих хэрэгтэй байдаг юм.

4. Дараагийн чухал алхам бол та өөртөө өдөр бүр 15 мин гаргаж, тухайн өдөр юу хийж бүтээснээ, юу хийж дуусгасан, ямар амжилт гаргаснаа бичиж байх юм. Энэ алхам таны амьдралыг үнэхээр өөрчилж чадна гэдэгт та итгээрэй. Энэ алхамыг хийдэг хүмүүс маш бага байдаг гэдгийг та мэдэх байх. Ингэж бичсэнээрээ та өөрийгөө идэвхжүүлж байгаа хэрэг. Явцдаа та өөрийгөө зорилгодоо алхам алхамаар ойртож байгааг мэдрэх болно. 30 хоног ингэж бичсэний дараа та ингэж бичихгүйгээр унтаж чадахаа болих болно.

5. Танд зорилгоо биелүүлэх боломжит мөч ирэх байх гэж та хүлээдэг үү? Чухам хэзээ тэр мөч нь ирэхийг яаж мэдэх юм бэ гэж та бодож байгаа байх.
Тэгвэл тэр мөч нь “ Яг одоо” юм. Минут секунд тутам танд чухал мөч байх ёстой. Та хэзээ ч зорилгодоо хүрэх үйлдэлийг хийж болно. Хэзээ ч эртэднэ гэж үгүй. Маргааш гэж бүү хэл. Даваа гаригаас эхэлнэ гэж бүү хэл. Гагцхүү яг одооноос эхлэх ёстой.
“Амьдралаас сайхан мөч, сайхан боломжийг хүлээх хэрэггүй . Учир нь тийм мөч байдаггүй” гэж нэгэн алдартай хүн хэлсэн байдаг.

6. Та үр бүтээлтэй байхын тулд аливаа зүйлийг хойш тавьдаг занг хаях хэрэгтэй. Хэрвээ танд ийм зан байгаа бол дараах аргаар засаж болно.
Дараагийн удаа та өөрийгөө ямар нэг зүйлийг хойшлуулах гэж буйг мэдэх аваас цаас гаргаад бичих хэрэгтэй. Та хувцасны шүүгээгээ янзлах гэж байна. Гэтэл танд зав гарахгүй юм шиг санагдаж, түүнийг хийвэл өдөр өнгөрчих юм шиг санагдаж байвал :

Өнөөдөр хагассайн өдөр. Би гал тогоонд суугаад цай ууж байна. Би хувцасны шүүгээгээ янзалмаар байна. Түүнийг янзлахад зөвхөн 1 цаг л хэрэгтэй. Янзалж дууссаны дараа надад маш амар байх болно.
Ингэж бичих үед танд өөрийн эрхгүй гялс шүүгээгээ янзлах бодол төрнө. Учир нь та янзалж дууссаны дараа танд сайхан байхыг мэдэж байгаа бөгөөд та өөрийгөө аль хэдийн хувцасаа янзлаж байгаагаар төсөөлсөн байгаа. Энэ арга энгийн мэт санагдаж байж болох ч үр дүн нь гайхалтай байдаг юм.

7. Таны үр бүтээмжийг 125%-р дээшлүүлэх арга.
Та хийж буй зүйлээсээ таашаал авах ёстой. Өөртөө сонирхолтой байдлыг бий болго. Хэрвээ та өдөрт 3 хуудас юм бичдэг бол 4 хуудас юм бичиж чадах эсэхийг шалгаж, өөрийгөө сорих хэрэгтэй. Тэгээд өөрийгөө хичнээн хуудас бичиж чадахыг шалгаж болно шүү дээ. Та үр дүнг нь хараарай. Та одоо хийж байгаагаасаа 125% аар илүү зүйлийг хийж чадна. Энэ таны амьдралыг бүхлээр нь өөрчилөх болно. Тэгэхээр та хамгийн гол нь аливаа ажлыг сонирхолтой болгох хэрэгтэй.

Ингээд та зорилгодоо хүрэх, зорилгоо зөв тодорхойлох 7 аргаас суралцлаа. Энэ аргуудыг хүмүүс мэддэггүй. Энэ 7 аргыг та ашиглаж сурах аваас зорилгодоо заавал хүрэх болно.

english	mongolian
to add to	-д нэмэх
to mention to	-д дурдах
to prefer to	эрхэмлэх
to belong to	-д хамаарах
to present to	-д гардуулах
to deliver to	-д шилжїїлэх
to explain to	-д тайлбарлах
to introduce to	-д танилцуулах
to seem, appear to	-д їзэгдэх
to communicate to	-д мэдээлэх
to propose to	-д санал гаргах
to yield to	эрхшээлд орох
to add to	-д нэмэх
to relate to	-д ярих
to say to	-д хэлэх
to repeat to	давтах

to defend	хамгаалах
to excuse	уучлал гуйх
to enjoy	баярлах, баясах
to prove	чадлаа харуулах
to warm	дулаацах
to mix	хутгалдах, холилдох

to approach	дєхєх ойртох
to fear	айх
to remember	санах, дурсах
to wash	угаах
to refuse	татгалзах
to mind	-ыг халамжлах
to join	нийлэх, хамтрах
to dress	хувцаслах

to amount to	-д хїрэх, болох
to sit down	суух
to wonder at	-д гайхуулах
to depend (up) on	-д найдах
to care for	-ыг халамжлах
to surrender	эрхэнд орох
to happen	болох, тохиолдох
to turn to	-д зориулагдах
to be mistaken	алдах, эндэх
to rejoice	баярлах, баясах
to complain of	тухай гомдох, хэлэх
to bow to	-д мэхийх
to be glad to, of	-д баярлах
to differ from	-аас ялгарах
to rise	босох, єндийх
to be ashamed of	-аас ичих, зовох
to long for	-ыг санах, їгїйлэх
to apply to	-д зориулах

унах	to drop	унагах
єсєх,ургах	to grow	ургуулах
гїйх	to run	гїйлгэх
зогсох байх	to stand	тавих
нисэх	to fly	нисгэх
буцаж ирэх	to return	буцааж єгєх
буух, доошлох	to sink	буулгах, доошлуулах

	a) Їйл їг нь эс тусах бол тусгагдахуун гишїїнгїй байна. Жишээ нь : My parents get up very early. - Аав, ээж хоёр их эрт босдог.
	б) Їйл їг нь тусах бол тусгагдахуун нь хэлц їйл їгийн ємнє юм уу хойно байрлана. Жишээ нь: The man called back his words. - Тэр хїн хэлсэн їгээ буцаав.

Өөдрөг бай

Хөтлүүлсээр

Онч үгс

Багш

Онч үгс

Шорооноос эрдэнэ усанд шигшигдэнэСурсан эрдэм сорилтонд шагшигдана

Харахад харц булаам гоо чХалдаад нөхөрлөхөдХамаг далд нь илэрвэлХэрэг алга гоо сайхан хуурамч

Овсгоо самбаа ихтэй чОмог бардам зантай бол садаа болноОлон дунд нэртэй чОлиггүй дэвлүүн бол урагш гишгэхгүй

Хайкун урлаг

Монголын яруу найрагт хайку

Хайку

Онч үгс

Уриалга

Миний эмээ

*****************Охиндоо**************

********* Хүмүүний эргэх хүрдэн **********

Би

Эр хүн

Миний гэх бүхний үнэ цэнийн төлөөс

миний бодлоос ургасан үгс

“Хоосрол”

АМИТАБА

Яах гэж би

Хичээл 14. ДҮРЭМ БУС ҮЙЛ ҮГ (Irregular verbs)

Хичээл 13. УГТВАР ҮГ (The preposition)

Хичээл 12. ТУСАХ, ЭС ТУСАХ, ЭГЭХ ҮЙЛ ҮГС(Transitive, intransitive, reflexive verbs)

Хичээл 11,ҮЙЛТ НЭР (The gerund)

Зорилгодоо хурдан хүрэх 7 арга

Шорооноос эрдэнэ усанд шигшигдэнэ
Сурсан эрдэм сорилтонд шагшигдана

Харахад харц булаам гоо ч
Халдаад нөхөрлөхөд
Хамаг далд нь илэрвэл
Хэрэг алга гоо сайхан хуурамч

Овсгоо самбаа ихтэй ч
Омог бардам зантай бол садаа болно
Олон дунд нэртэй ч
Олиггүй дэвлүүн бол урагш гишгэхгүй

***Охиндоо

* Хүмүүний эргэх хүрдэн **