W U Y I Y I T

Bewketu Siyom at London Poetry Stage

2012-08-18T14:12:00.000-07:00

ምን ብለን እናልቅስ

2012-07-28T14:07:00.001-07:00

ምን ብለን እናልቅስ? July 28, 2012

ድሮ ድሮ (1860 ዓ. ም) ፥ የጎጃም ሕዝብ የሚወዳቸው ገዢው ደጉ ደጃች ተድላ ጓሉ በሞቱበት ጊዜም ሕዝብን እንዴት አረጋግተን እንንገረው በሚል መርዶውን የማዘግየት ሁኔታ ተፈጥሮ ነበር:: ሕዝቡም ብዙ ብዙ ብሎ አለቀሰላቸው:: ጨካኝ ንጉሥ በቁሙ ፣ መልካም ንጉሥ ሲሞት ይለቀስላቸዋል ፥ እንዲሉ::

ከማያልቁት የደጃች ተድላ ግጥሞች አንዷ እንዲህ ትላለች፦

አልሞቱም ይሉናል ደጃዝማች ተድላን፣

አሁን ዕሑድ ሲቀር የምናውቀውን:: (ዕሑድ ዕሑድ ለሕዝብ የሚያበሉትን ግብር ለመዘከር መሆኑን ያስተውሏል)

እናስ ጎበዝ፥ ዘንድሮስ፥ ምን ብለን እናልቅስ? በሉ ሞላ ሞላ አርጉት:: ምንም ተባለ ምን ተዘጋጅቶ መጠበቁ አይከፋም:: አልሞቱም ይሉናል ... ብዬ ልጀምረው እንዴ?

አልሞቱም ይሉናል መለስ ዜናዊን፣

አሁን __________ ሲቀር የምናውቀውን::

እውነት፣ እድገት፣ ልማት፣ ጥጋብ፣ ፍትህ፣ ምህረት፣ ፍቅር፣ አንድነት፣. . . ወይም

ውሸት፣ ጥይት፣ እስር፣ ርሃብ ፣ ሸር፣ ዝርፊያ፣ አድሎት፣ . . .

በሉ ለቅሶው ላይ ያገናኘን::

2012-05-01T12:18:00.001-07:00

144ኛው የሙተ-ዓመት መታሰቢያ ሚያዝያ 20፣2004 ዓ. ም. ላይ በሲያትል ተከብሮ ዋለ

የኢትዮጵያ አንድነት ተምሳሌታዊ መሪ የሆኑት፥ የጀግናው የአፄ ቴወድሮስ የ144ኛ ሙተ-ዓመት መታሰቢያ፥ በአሜሪካ አገር ውስጥ በዋሽንግቶን ክልል፣ በሲያትል ከተማ በኢትዮጵያዊያን ማሕበረሰብ መካከል፥ ቅዳሜ ሚያዝያ 20 ቀን 2004 ዓ. ም. (April 24, 2012) ላይ በኢትዮጵያዎያን የጋራ መረዳጃ ማሕበር አዳራሽ ውስጥ በድምቀት ተከብሮ ውሏል:: በበዓሉ አዘጋጅ ቡድን አቀናባሪነት፥ በበዓሉ ላይ ልዩ ልዩ የመዝናኛ ዝግጅቶች የቀረቡ ሲሆን የአፄውን የሕይወት ታሪክ እና በኢትዮጵያ ታሪክ ላይ ያሳደረውን አንድምታ አማክለው የቀረቡት ፅሑፎችና ጥልቀት ያላቸው ውይይቶችም ከዚህ ጋር ይጠቀሳሉ:: የተከበሩ ሻለቃ ግርማ ይልማ እና ደራሲ አማረ አፈለ ብሻውም የበዓሉ ታዳሚዎች ነበሩ::

ከአርቆ አሳቢ እና ከእሩቅ አላሚነታቸው አንፃር፥ በኢትዮጵያዊያን ዘንድ፥ ከጊዜያቸው ቀድመው የተወለዱ መሪ፥ በመባል የሚጠቀሱት ካሥ ኃይሉ ጥንታዊቷ እና ገናጋዋ እናት ሃገራቸው ቀደም ባሉት ዘመናት በተከሰቱት አያሌ በጎ ያልሆኑ የታሪክ ክስተቶች ግጥምጥሞሽ ድምር ሰበብ ለዘመናት በተዘፈቀችበት የመከፋፈል እና የኋላ ቀርነት ጎዳና ውስጥ ስትዳክር ሳለች በ19ኛው ክፍለ ዘመን መጀመሪያ አካባቢ ( ጥር 6፣ ቀን 1811 ዓ. ም. ) የቋራ ባላባት ከነበሩት ከአባታቸው ኃይሉ ወልደጊዮርጊስ እና ከእናታቸው ከወይዘሮ አትጠገብ በጎንደር ክፍለ ግዛት፣ በጭልጋ አውራጃ፣ ዳዋ በምትባል መንደር ውስጥ ተወለዱ:: ካሣ በማሕበረ ስላሤ ገዳም ውስጥ ትምሕርታቸውን ሲከታተሉ ሳሉ ገና በልጅነታቸው ጀምሮ ብሩሕ አዕምሮ እንደነበራቸው፣ የተነገሩትንም የማይረሱ እንደነበሩና በተለይም ስለአገራቸው ታሪክ ለማወቅ እጅግ ይጥሩ እንደነበር በተለያዩ የታሪክ ተመራማሪዎች ተዘግቦ ይገኛል:: በኋላም ገና በአፍላ የወጣትነት ጊዚያቸው ጀምሮ ባሳዩዋቸው ተከታታይ የጀግንነት ገድሮሎች እና የውጊ ድሎች ሳቢያ በሹመት ልጅ ካሣ እንደተባሉ እና በዚሁ ጀግንነታቸው ወደ ደጃዝማችነት ተሸጋግረው፥ እናት ሐገራቸውን አንድ አድርገው የመግዛት ተስፋቸውም እየጨመረ መጥቶ በየግዛቱ እየዞሩ ከየደጃዝማቾቹ ጋር ተከታታይ እልህ አስጨራሽ ጦርነቶች አካሂደው ድል በመቀናጀት በየካቲት 5፣ ቀን 1845 ዓ. ም. በደረስጌ ማርያም፥ አፄ ቴዎድሮስ በመባል በአቡነ ሰላማ እጅ የመላው ኢትዮጵያ ንጉሥ በመሆን የዘመነ-መሣፍንትን ወቅት በመገርሰስ እስከ እለተ ሞታቸው እስከ ሚያዝያ 1860 ዓ. ም. ድረስ አገር መርተዋል:: አፄ ቴዎድሮስ በስተመጨረሻው የሕይወት ዘመናቸው ሰሞን በወሰዷቸው የዕልህ እርምጃዎች ውስጥ አንዱና የግዛት ዘመናቸው ባጭር መቋጫ ሰበብ የሆነው፥ ባገራቸው ያሉትን የእንግሊዝ ቆንፅላዎች ሰብስበው ማሰራቸው ሲሆን፥ በዚህም ሰበብ በጄኔራል ናፔር የሚመራው የእንግሊዝ ጦር መቅደላ ድረስ ዘምቶ በተደረገው ውጊያ ዋና የጦር አለቃቸውን ፊታውራሪ ገብርዬን ጨምሮ ብዙ ሕዝብ ሲያልቅ አይተው አገራቸውን በለስ እንዳልቀናት ያስተዋሉት መሪ እጄን ለጠላት አልሰጥም በማለት በሚያዝያ 6፣ ቀን 1860 ዓ. ም. እራሳቸውን ገድለዋል:: (ዋቢ መፅሐፍ፦ አጤ ቴወድሮስ ለኢትዮጵያ ትናንትም ዛሬም ነገም በደራሲ አማረ አፈለ ብሻው 2003 ዓ. ም.) በዚህም የአገርን ክብር ከፍ የሚያደርግ የጀግንነት ድርጊት ሰበብ ጭምር ለአፄው ብዙ ብዙ ተብሎላቸዋል፦

ገደልን እንዳይሉ ሙተው አገኟቸው፣

ማረክን እንዳይሉ ሰው የለ በእጃቸው፣

ምን አሉ እንግሊዞች ሲገቡ አገራቸው፣

መቼም ለወሬ አመቹ ተንኮለኞች ናቸው::

እጁን ለጠላት አልሰጥም ብሎ፣

ባሩዱን ጠጣው ጠጅ አስመስሎ::

መቼ ሞተና መቼ ተረሳ፣

መቅደላ ያለው የቋራ አንበሳ::

የቋራው ካሣ ልበልህ እንዴ፣

የለህም ዘመድ ያለጎራዴ::

መቅደላ አፋፉ ላይ ጩኸት በረከተ፣

የሴቱን አናውቅም ወንድ አንድ ሰው ሞተ::

በዚህ በ144ኛው የአፄ ቴዎድሮስ የመታሰቢያ በዓል ላይ በሻለቃ ግርማ ይልማ፣ በወ/ሮ አልማዝ መሸሻ እና በሌሎችም ተሳታፊ እንግዳዎች ሰፋ ያሉ ታሪካዊ እና ፖለቲካዊ የአገር ፍቅር ዳሰሳዎች እና ልብ የሚነኩ የትዝብት እና የአደራ ንግግሮች የተለያዩ የሥነ ፅሑፍ ዘርፎችን በመጠቀም ቀርበዋል:: አፅዕኖት ተሰጥቶ ውይይት ከተደረገባቸው ነጥቦች መካከል ወጣቱ እና መላው አዲሱ ትውልድ ስለ እናት አገሩ ፍቅር እና ግንዝቤ የሚያገኝባቸው መንገዶችን ስለመክፈት እና አባቶቻችን በእግር እና በፈረስ ቆላ፣ ደጋ እና ወይዳ ደጋ ለወራት እየተጓዙ ኳትነው አንድ አድርገው ያቆዩንን ውድ አገራችንን በአውሮፕላን፣ በመኪና እና በባቡር በጥቂት ሰዓታት ውስጥ መዘዋወር እየቻልን እና እንደ ስልክና ኢንተርኔት ያሉ በቅፅበት የምንገናኝባቸው መሳሪያዎች በተፈጠሩበት ዘመን ላይ ተፈጥረን የአገርን አንድነትና ደህንነት ጠብቆና አጠናክሮ፣ አደራን ጠብቆ ለመጪው ትውልድ አደራንው በጤናው ማስተላለፍ እንዴት አዳገተን? የሚሉ መሠረታዊ ጥያቄዎች እና የመፍትሄ ሃሳቦች ይገኙበታል:: በተጨማሪም በወቅቱ የሚኖሩባትን የአሜሪካን አገር እንደ ምሳሌ በመጥቀስ፥ በአሜሪካ አገር እንደ ጆርጅ ዋሽንግቶን እና አብርሃም ሊንከን ያሉ የቀድሞ መሪዎች፥ መሥራች መሪዎች (Founding Fathers) በመባል በዘር እና በሐይማኖት ሳይገደቡ በመላው ሕዝብ እውቅና እና ክብር ተሰጥቶአቸው በብሔራዊ ደረጃ የሚከበሩበት ምክንያት በፍፁም ግድፈት የማይገኝላቸው መሪዎች ስለሆኑ ሳይሆን፣ በአገራቸው የለውጥ እና የእድገት ሂደት ውስጥ ያበረከቱት የመሪነት አስተዋፅዖ ተመዛዝኖ ታይቶ እና ለአገር ይበጃል ተብሎ እና ታስቦበት እንደሆነ መገንዘብ እንደሚገባ እና በእኛም አገር መናናቅ እንዲቀርና በመላው አገራችን ውስጥ በተለያዩ ክልሎች ውስጥ በመዳፈን ላይ የሚገኙ የአያሌ መሪዎቻችንን በጎ ሥራ ሁሉ ማወደስ እና ማክበር እንዳለብንና የአገራችን ሕዝብም ስለ ቀድሞ መሪዎቹ ጉድለትን፣ ጥላቻን እና ልዩነትን ሳይሆን፥ በተቃራኒው በጎ ሥራን፣ ፍቅርን እና አንድነትንም የሚማርበት መስመር ቢያዝ ለአገርም ለሕዝብም ጠቃሚ እንደሆነ ተወስቷል::

በዓሉ እንደ ማሲንቆ፣ ሳክሲፎን፣ እስክስታ፣ ሽለላ እና እንጉርጉሮ በመሳሰሉት በልዩ ልዩ የሚማርኩ የአገር ባሕል የኪነት ዝግጅቶች እና ከአዛውንት አባቶች እና እናቶች እስከ ወጣቶችና ልጆች ድረስ በተሸፈኑ ውብ ሥነ ግጥሞች እና ሥነ ፅሑፎች ታጅቦ ውሏል::

የአፄ ቴዎድሮስ የሙተ ዓመት መታሰቢያ በኢዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን ውስጥ በየዓመቱ ፍትሐተ ፀሎት ተደርጎለት እና ታስቦ የሚውል እንደሆነና በዚህ ዓመትም በስደት ላይ በሚገኘው ሲኖዶስ ሥር በሚተዳደሩት በዋሽንግቶን ዲሲ እና በሌሎች የአሜሪካ ግዛቶች በሚገኙ አብያተ ክርስትያናት ስርዓተ ደንቡ ተከናውኖላቸው እንደዋለ በበዓሉ ላይ ተዘግቧል:: ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በየዓመቱ በሕዝብ ዘንድ በይፋ መከበር የጀመረው ይህ የአፄ ቴወድሮስ የመታሰቢያ በዓልም ሰፊ ተቀባይነትን እያቀኘና ከአመት አመት በዓሉ እየደመቀ መጥቷል::

ምስጋና ከአዘጋጆቹ እና ከሕዝቡ፦

· የበዓሉ አዘጋጅ ቡድን መሪ የሆኑት የ፶ አለቃ አባይነህ መሸሻ እና አቶ መላኩ ዳንኤል በጉልበትም በገንዘብም ደከመኝ ሰለቸኝ ሳይሉ ባደረጉት ከፍተኛ አስተዋፅዖ፥ እንዲሁም መላው የቡድኑ አባላት በሙሉ፣ የኪነት ቡድኑ፣ የሥነ-ፅሑፍ ባለሞያዎች ባጠቃላይ ከፍ ያለ ምስጋና ይገባቸዋል::

· በከፍተኛ የኢትዮጵያውያን ትብብር እና ርብርቦሽ ከሁለት ዓአመታት በፊት የተገዛውና በሲያትል የሚገኘው የኢትዮጵያውያን የጋራ መረዳጃ ማሕበር ቅጥር ጊቢ፥ በዚህ በአጭር ጊዜ እድሜው ውስጥ ማሕበረሰባችንን በማደራጀት መስኩ ሕዝቡን እያጠናከርና ብዙ በጎ የሆኑ ማሕበረሰባዊ ሥራዎችን ለመተግበር ለኢትዮጵያውያኑ በር ከፋች እየሆነ መምጣቱ በሰፊው እየተስተዋለ ነው:: ለዚህ በዓል መልካም ስኬትም፥ የመረዳጃው ማሕበር መስተዳድር ቦታውን በማከራየታቸው እና ተዛማጅ ትብብራቸውን በመለገሳቸው ምስጋና ይገባቸዋል::

የከርሞ ሰው ይበለን

ጉም Guum

2012-04-25T20:59:00.003-07:00

ፀጋ Tsega

2012-04-01T13:09:00.002-07:00

በኔዋ መነጥር ደሞ የታየኝ እንዲህ ነው፦ ሁለት በታእምር የሚኖሩና ተቆራኝተው የተፈጠሩ ውበቶች፥ አንዱን ብቻ አይተው ሁለቱንም ሊገልጿቸው የሚችሉና አንዱ የተጎናፀፈውን ሌላውም የለበሰው መንትያ ውበቶች:: እና ለእነሱ ሲረባቸው የማይታይ የስልጣኔ ተምሣሌት የሆነ ጠመዝማዛ ጎዳና::

የዳለው ዮሐንስ YeDalew Yohannes

2012-03-28T16:30:00.000-07:00

ዕድሜ ለሰዋሰው Edme Le Sewasew

2012-03-18T14:15:00.000-07:00

facebook.com/girmilo

የፋስ ዘር Yefas Zer

2012-03-14T12:59:00.004-07:00

የባድመ አሞራ YeBadime Amora

2012-03-13T03:08:00.000-07:00

ተበላሽቻለሁ

2012-03-12T12:10:00.003-07:00

የታባቴን ላርግህ? ለበረከት ስምዖን Yet Abatien Largih?

2012-03-01T12:20:00.002-08:00

ሮዛ፣ ማርቲን፣ ኦባማ Rosa, Martin, Obama

2012-03-01T12:06:00.000-08:00

ተስፋዬ ገብረ እባብ

2012-02-26T06:35:00.001-08:00

ተስፋዬ ገብረ እባብ

ተስፋዬ ሰሞኑን የበተነው ‘የንጉሰ ነገስቱ እናት’ የሚል ርዕስ ያለው ታሪክ መሰል ታሪክን አዛቢ ፅሑፉ ለብዙዎች ትዝብትን ብቻ የሚያተርፍ ቢሆንም ለጥቂት የዋሆች ግን የማሰናከል ግቡን መምታቱ አይቀርም:: እኔም በዚህ ምክነያት ነገሩ እያደረ ስላሳሰበኝ፥ ምንም እንኳን ታሪክን አስመልክቶ፥ በነአቶ ተድላ ኃይሉ ተገቢው ምላሽ የተሰጠበት ቢሆንም፥ ስለ ተስፋዬ ያለኝን አስተያየትም ለማከል ስል ይህቺን ትችቴን ጀባ ብያለሁ::

ኢትዮጵያዊያን ወገኖች ያላቸውን ልዩነቶች በሆደ ሰፊነት አቻችለው በአንድነት ቢሰሩ የአገር ነፃነት እና ሰላም ይበሰራል የሚል ጠንካራ እምነት ቢኖርም፥ ተስፋዬ የተባለው የግል ጥቅሙ እስከተጠበቀለት ድረስ ለኢትዮጵያ ውድቀት ግድ የማይለው ከሃዲ ሰው ግን፥ በአገር ጉዳይ አብረውት ለመሥራት የሚሞክሩት አይነት ግለሰብ እንዳልሆነ መገንዘብ ያሻል:: እንደዚህ አይነቱን ሰው ደሞ ሁላችንም ባገኝነው አጋጣሚ ሁሉ ተጠቅመን ልክ አደለህም፣ አንቀበልህም፣ ተው፣ . . . ካላልነው የማፍረስ ስራው እየባሰበት ይሄዳል::

የዚህ ሰው የከሃዲነት ፀባይ ባደባባይ መገለፅ የጀመረው ከደርግ ሰራዊት ከድቶ ወያኔ እና ሻዕቢያን ከተቀላቀለ ጀምሮ ሲሆን በኋላ ወያኔንም ከድቶ፥ እነሆ እስከዛሬ ድረስ አንዴ ተቃዋሚ፣ አንዴ ሻዕቢያ እያለ ሲከዳ ይኖራል:: ባጎረስኩ እጄን ተነከስኩ እንዲሉ፥ ያስተማረቺውን እና ያሳደገቺውን አገር በቁርጥ ቀን ጊዜ በቅንነት በማገልገል ፋንታ፥ በራሥ ወዳድነት እና በብልጣብልጥነት ብቻ የሕዝብን አዕምሮ አዛብቶ ወደፊት እሱና መሰሎቹ ብቻ የሚጠቀሙባትን ምድር ለመቅረፅ ይጣጣራል:: ተስፋዬ በሥነ-ፅሑፍ ብቃቱ በመተማመን ብቻ፥ የግል እውቀቱ ከሚፈቅድለት ገደብ ባሻገር እየተጓዘ በማን አለብኝነት የአገራችንን ታሪክ እሱ በፈለገው መንገድ ብቻ አዛብቶ መዘገብ ከጀመረ ውሎ አድሯል:: እነ ‘እፎይታ መፅሔት’፣ ‘ተራሮችን ያንቀጠቀጠ ትውልድ’፣ ‘የቡርቃ ዝምታ’ ሁሉ የዚህን ሰው በአገር ንቀትና ጥላቻ ላይ የተመሰረቱ አስተሳሰቦች የሚያንፀባርቁ ዕኩይ ሥራዎች ናቸው:: ከወያኔ ጋር ከተጣላ በኋላም ‘የጋዜጠኛው ማስታወሻ’ በሚል መፅሐፍ ሰበብ የህዝብ ልብ ውስጥ የመግባት ሙከራ ካደረገ በኋላ፥ ከሻዕቢያ ጋር በመወዳጀት ደሞ ተከታዩ ን ‘የደራሲው ማስታወሻን’ በመፃፍ የኢትዮጵያን ሕዝብ የሻዕቢያ መጠቀሚያ ለማድረግ ባደረገው ሙከራ እንደገና ማንነቱን አሳወቀ::

ተስፋዬ ከኤርትሬ እናት እና አባቱ ተወልዶ በደብረዘይት ውስጥ የአገራችንን ጓዳ ጎድጓዳ አውቆ አደገ:: ለእናት አገር ኢትዮጵያ አለኝታ እና መከታ የሆኑ አያሌ የኤርትራ ተወላጆች እንደነበሩ ታሪክ የማይክደው ሃቅ ሆኖ ሳለ፥ በአንፃሩ ደሞ በአሳዛኝ ሁኔታ የእናት ጡት ነካሽ ትውልድ መኖሩም የአደባባይ እውነታ ነው:: ተስፋዬም ገና ለገና የገናናዎቹን የነ በዓሉ ግርማን እና የነ ስብሐት ገብረእግዚያብሔርን የአፃፅፍ ዘየ ተክኜበታለሁ ብሎ በመመካት፥ በውብ የቃላት አደራደር አማካኝነት እንደማር እየጠቀለለ፥ አገር የማፍረሻ፣ ሕዝብ የማናከሻ እና ታሪክ የማርከሻ መርዙን ሊያጎርሰን ይሞክራል:: ያገሩን ሰርዶ በአገሩ በሬ፥ ሲባልስ ሰምቶ የለ::

ተስፋዬ፥ በዚህ ‘የንጉሰ ነገስቱ እናት’ በሚለው ፅሑፉ ለተረት ተረትነት እንኳን የማይበቃ የበሬ ወለደ ትረካው የአቤቶ እያሱ እናት ወይዘሮ ሸዋረጋ ምኒሊክ የተወለዱት ከገረድ እንደሆነና ጊዜውም አፄ ምኒሊክና እቴጌ ጣይቱ ከተጋቡ በኋላ እንደሆነ አድርጎ ይተርክልናል:: አፄ ምኒሊክና እቴጌ ጣይቱ የተጋቡት ደሞ በ1875 ዓ. ም. ውስጥ መሆኑ በታሪክ ይታወቃል:: አቤቶ እያሱ ሚካኤልም ከራስ መሃመድ አሊ(በኋላ: ንጉሥ ሚካኤል) እና ከወይዘሮ ሸዋረጋ ምኒሊክ የተወለዱት ጥር 28 ቀን 1887 ዓ. ም. መሆኑ እንዲሁ በታሪክ መፃሕፍት ላይ ተመዝግቧል:: ይህም የሚያሳየው እንደ ተስፋዬ አተራረክ ወይዘሮ ሸዋረጋ የተወለዱት እቴጌ ጣይቱ እንጦጦ ከመጡ በኋላ (ማለትም ከ1875 ዓ. ም. በኋላ) ከሆነ፥ በመሀል የሚገቡትን የቀናት ግምቶች ሁሉ እንኳን አሳንሰን ወደ ዜሮ ብናስጠጋቸው ወይዘሮዋ ለንጉሥ ሚካኤል ሲዳሩ እና አቤቶ እያሱን ሲወልዱ የ10 እና የ11 ዓመት ሕፃን ያደርጋቸዋል:: በሌላ በኩል ደሞ ተስፋዬ፥ አፄ ምኒሊክ ወይዘሮ ሸዋረጋን ከገረድ እንዳስሰነፁና በዚሁ ወቅትም የአደዋን ጦርነት በሚያስመሰል ሁኔታ፥ ወደሰሜን ዘመቱ የሚለው ሲታይ ከመግረምም አልፎ ያስቃል:: ምክነያቱም የአደዋ ጦርነት በየካቲት 1888 በሚደረግበት ወቅት ወይዘሮ ሸዋረጋ ተወልደው፣ አድገውና ለራሥ መሃመድ አሊ ተድረው አቤቶ እያሱ የተወለዱና የአንድ አመት ሕፃን የነበሩበት ወቅት ነውና::

ኢትዮጵያ በወደቀችበት ዘመን እንደ ተስፋዬ እና መሰሎቹ አይነት መሰሪዎች አገሪቷን እጅግ ከመናቃቸው የተነሳ እንዳሻቸው ሲያደርጓት ይስተዋላሉ:: ኢትዮጵያ ጠባቂ የሌላትና እንደ ሸክላ ጭቃ እንደፈለጉ እያፈረሱ የሚጠፈጥፏት ይመስላቸዋል:: በጊዜያዊ ስኬታቸውም ለዘልዓለም የሚያታልሉ እየመሰላቸው እራሳቸው ይታለላሉ:: ኢትዮጵያ ግን ጥንታዊ ብቻ ሳትሆን፥ በእግዚያብሔር እጅ የተሰራችና በአለም የመጀመሪያዋ አገር ናት:: በእግዚያብሔር ጥበቃም ለዘልዓለም እንደምትኖርና ዳግም ሐያል እንደምትሆን ማንም ጥርጥር አይግባው:: ኢትዮጵያ አልፋ፥ ኢትዮጵያ ኦሜጋ ናት:: በዚህ ዘልዓለማዊ ጉዞ ውስጥ ደግሞ፥ አገሪቷን ከጥፋት የሚታደጓት መላዕክት የመኖራቸውን ያክል፥ የእባቡን ድርሻ የሚወጡም ሞልተዋል::

በመጨረሻም፥ ከተጠቀሰው የተስፋዬ ፈጠራ የበለጠ ተአማኒነት ያላት አንዲት ተረት ተረት ላውራና ልሰናበታችሁ፦

ተረት ተረት፦ በድሮ ጊዜ አንድ ኮስማና ውሻ አንድ ትልቅ ቤት ውስጥ ተጠግቶ ይኖር ነበረ:: ውሻው እያደገና የቤቱን ጓዳ ጎድጓዳ እየለመደ ሲሄድ፥ ተከባብሮና ተቻችሎ ሲኖር የነበረውን የግቢውን ፍጥረት በሙሉ ማወክና መንከስ አበዛ:: ቲኒሽ ትልቅ፣ ልጅ አዋቂ እንዲሁም እንስሳ፣ አታክልት፣ ወጥ እንጀራ፣ ድስት ምጣድ፣ . . . ሳይል ከጫፍ እስከ ጫፍ መልከፍ እና ማለካከፍ አበዛ:: ቆይቶም፥ ይኸው የራሱ ልክፍት ከጊቢ እስከመውጣት ዳረገው:: ከዛ በኋላም፥ ልቅምቃሚ ፍለጋ የድሮ ግቢውን እየዞረ ይጮሃል:: አንዴ በታች አንዴ በላይ በኩል ያሉትን የጎረቤት ቤቶች እየተጠቀመ የድሮ ግቢው አጥር ላይ እየተንጠለጠለ ያላዝናል:: ለጎረቤትም የድሮ ግቢው የሚደፈርበትን ቀዳዳ ለማሳበቅ እየሞከረ ይቀላውጣል:: የውሻ ነገር ሆኖ፥ ቢሰድቡት፣ ብያባርሩት፣ ድንጋይ ቢወረውሩበት፣ . . . ለሚቀምሳት ፍርፋሪ ብቻ ሲል፥ ለክብሩ ግድ ሳይለው፥ እየተመላለሰ መቃረሙን አልተወም:: በመጨረሻም፥ ውሻው ጮሆ ጮሆ ሞተ!!! ተረቴን መልሱ አፌን በዳቦ አብሱ::

የፅሑፌን መነሻ ሙሉ ንባብ ለማግኘት:

http://www.ethiomedia.com/broad/yenguse_negestu_enat.pdf
http://www.ethiomedia.com/broad/tedla_to_tesfaye_gebreab.pdf

ቸር እንሰንብት::

ግልባጭ ለ: ttgebreab@gmail.com

የተስፋዬ ምላሽ:)

ኢትዮጵያን ማን ይጠብቃት? ወታደር ወይስ መላእክት?

“…ኢትዮጵያ ጥንታዊ ብቻ ሳትሆን፣ በእግዚአብሄር እጅ የተሰራችና በአለም የመጀመሪያዋ አገር ናት። በእግዚአብሄር ጥበቃም ለዘልአለም እንደምትኖርና ዳግም ሃያል እንደምትሆን ማንም ጥርጥር አይግባው። ኢትዮጵያ አልፋ፣ ኢትዮጵያ ኦሜጋ ናት። በዚህ ዘልአለማዊ ጉዞ ውስጥ ደግሞ፣ አገሪቷን ከጥፋት የሚታደጓት መላእክት የመኖራቸውን ያክል፣ የእባቡን ድርሻ የሚወጡም ሞልተዋል…”

ይህ ከላይ ያለው አባባል የሰፈረው ኢትዮ ሚዲያ የተባለው ድረገፅ “ተስፋዬ ገብረ እባብ” በሚል ርእስ እኔን ባወገዘበት መጣጥፉ ነበር። መቸም አብርሃ አባቴን ጠምዶ ከያዘው አምስት አመታት አልፎታል። “አባቴን ልቀቀው” ብዬ በጓደኛው በጠበቃ ሼክስፒር ፈይሳ በኩል ብልክበትም ሊሰማ አልቻለም። አባታቸው ገብረአብ የሆኑትን እየፈለገ ያዛምደኛል። አሁን ደግሞ የትግል ስልቱን በመለወጥ፣ ገብረአብን - ገብረ እባብ አላት። የቃላት ሊቅ መኮኑ ነው። ከዚህ በፊትም ከማል ገልቹን “ከማል ገልቱ” ብሎ ፅፎ አንብቤያለሁ። “ተሳስቶ ነው” ልንል አንችልም። ራያ መሰረቱ ኦሮሞ እንደመሆኑ የኦሮምኛ ቃላት የሚቸግረው አይመስለኝም። ያለቀባቸው ፖለቲከኞች የቃላት ጥይት ይተኩሳሉ። ብርሃኑ ነጋን “ጨለማው መሸ” ብለውት ነበር። አንዳርጋቸው ፅጌን፣ “በትናቸው ፅጌ”። የኛ ዘመን ፖለቲካ!

መለስ አገሪቱን ሸጦ እየጨረሰ አብርሃ በላይ ደግሞ… “አታስቡ ኢትዮጵያን የሚጠብቁ መላእክት አሉ” ይለናል። “ኢትዮጵያ በእግዚአብሄር እጅ የተሰራች” የሚለው ሙገሳም ለዚህ ዘመን አይሆንም። ጊዜውን ጨርሶ የተጣለ አባባል ነው። አገራት የሚሰሩት በሰዎች ነው። “ኢትዮጵያ በአለም የመጀመሪያዋ አገር” የሚለውም መሰረት የለውም። በየትኛው ጥናት ነው ይሄ የተረጋገጠው? ይሄ ሁሉ ማዘናጊያ ነው። ዜጎች አገራቸውን በወታደራዊ ሃይልና በፖለቲካ ማስጠበቅ አለባቸው። ኦርቶዶክስ ተዋህዶ በተባለው የአባቶቼ ሃይማኖት መሰረት እግዚአብሄር ድንበር የማይገድበው የሰው ልጆች ሁሉ ፈጣሪ ነው። የድንበር ጉዳይ የሰው ልጆች ጣጣ ነው። የአገር ጉዳይ ከአምላክ ጋር የሚገናኝ አይደለም። የሰው ልጆች ውሳኔ ነው ብዬ አምናለሁ። ይህን መሰል ቅስቀሳዎች ዜጎች ስለአገራቸው እንዳያስቡ፣ ሁሉን ለእግዚአብሄር ትተው ችላ እንዲሉ ያደርጋል። መለስ በእግዚአብሄር መኖር አያምንም። ሃገሪቱን እየሸጣት ነው። ዜጋ ዱላውንም ቁጣውንም መዞ “በቃህ” እስካላለ ድረስ፣ ኢትዮጵያን ከጥፋት የሚያድናት መልአክም ሆነ አምላክ የለም። የኢትዮጵያውያንን ጥንታዊ የአገር ፍቅር የአርበኛነት መንፈስ ለመስበር የቀረችው ብቸኛዋ እድል ሃይማኖት ሳትሆን አትቀርም!

13 comments:

GBS said...: Wow! This is the type of Courage I need from writers. I can say this is the first of its kind for Tesfaye. Stop talking about pointless articles and books such as tikuakur doros, meles plot or Yesedeteghaw mastawosha. I have to tank Abrha for provoking you to come to your sense before you start planning to write Ye netsanet tagayu masetawesh based on the story you tell for residence permit somewhere.; March 5, 2012 6:02 AM
Mesfin said...: Tesfish, right now there is no one else who can right as good as you in Amharic. However I think the writer has actually scored a point when he called you Tesfaye Gebreebab because I completely failed to see the value of your two recent articles on Emperor Menelik and Tewodros. How can you right such intimidating and insulting pieces based on Paulos Gnogno. Anybody who has the slightest idea of Ethiopian history knows that his books are stories translated from ignorant ferenjis.
Having said that I want to state that I completely agree with you that God is not Ethiopia's savior. In fact what happens in the country is anything to go by God is certainly not aware of our existence. Otherwise why would he keep someone as arrogant as Meles in power for twenty years?; March 5, 2012 6:40 AM
Ze Tobia said...: አትዮመድያ በጣም ጥሩ ግልጋሎት ይሰጣል። አንዳንዴ ግን ሃሳብን ሳይሆን የተወሰኑ ሰዎችን በግል ለማጥቃት የሚደረጉ ጽሁፎችን ያስተናግዳል። ጸሐፊውን ርዕሱን ቀይር ማለት የአድተር ዋና ኃላፊነት ነው።

ጽሑፉ በውስጡ ያዘለው ነገር ላይ የፃፍከውም የምቀበለው ነው። ለሀገር ኃላፊነቱ የዜጎች ነው የእግዝሃብሔር አይደለም። ሲቀትልም ሀገራችን ብዙ ሃይማኖቶችን የምታስተናግድ አንደመሆኗ ለማንነታችን ሃይማኖታዊ ትርጉአሜ መስጠት ትልቅ ስህተት ነው።

ምንም እንክዋን ያንተን ታሪክ ነክ ጽሁፎች እኔ በበኩሌ ብወዳቸውም እውነታ ላይ የተመረኮዘ ታሪካዊ ልብ ወለድ ምንነቱን በግልጽ ማስቀመጥ ያስፈልጋል። የሸዋረጋ ታሪክ ጭቅጭቅ የፈጠረው በቀላሉ መጣራት የሚችሉ የቀን ስህተቶች እና ጉዳዮች ስለገቡበት ነገር ግን ታሪካዊ ልብ ወለድ መሆኑ ስላልተገለጸ ይመስለኛል።; March 5, 2012 10:51 AM
Anonymous said...: Ethiopian born from Eritrean parents are the worst enemy to Ethiopia. Woyane did the right thing in the war. I don't see the point of Tesfaye writing in Amharic. Write for Eritrean. Eritrean have done so much damage to Ethiopia in the independence war. I have respect for those who are suspicious of Eritrean. Not all Amharic speaker is good for Ethiopia.; March 6, 2012 1:15 PM
riii said...: hi tesfsh,

i like how u write.and i blive leadership comes from GOD weather good or bad one .but there is a time for every thing ,one day for sure ETHIOPIA will see a real sunshine.ps,68:31.keep the good job. be bless and bless ethiopia.; March 6, 2012 2:03 PM
Mesfin said...: ሃይ ተስፍሽ
ይቺን የምፅፍልህ ካንተ መፅሃፍ ጋር በቀጥታ የትያያዘች ስለሆነ ነው:: That means you dont necessarily have to post it.
ተራሮችን ያንቀጠቀጠ ትውልድ የወጣ ሰሞን እኔ በምሰራበት ቢሮ ውስጥ አብረውኝ ይሰሩ ከነበሩት መሃል በርሄ የሚባል የጂኦግራፊ ምሩቅ የሆነ የትግራይ ልጅና ሸዋንግዛው የሚባል ጂኦሎጂስት የደብረብርሃን ልጅ ነበሩ::
በርሄ ያን ሰሞን ተራሮችን ያንቀጠቀጠ ትውልድን ሳይዝ እንደማይንቀሳቀስ ያጤነው ሸዋንግዛው ታዲያ አንድ ቀን ጠዋት ዳጎስ ያለ የእንግሊዘኛ መፅሃፍ አምጥቶ ለበርሄ ያቀብለዋል:: መፅሃፉ A History of Earthquakes and Seismic Activity in the Horn of Africa የሚል ነበር
በርሄ ትንሽ ተገርሞ ለምን መፅሃፉን እንደሰጠው ሲጠይቀው የሸዋንግዛው ምላሽ አይ ሰሞኑን ስለ Earthquakes ለማወቅ ያለህ ፍላጎት የጨመረ ስለመሰለኝ ነው የሚል ነበር
እንደ አንተ ግሩም የሆነ የፅሁፍ ችሎታ በይኖረኝም ትንሽ ፈገግ ሳያስደርግህ አይቀርም::
Thanks for entertaining us with your brilliant writing. I may not agree on somethings with you but your writing is amazing. Please keep up the good work; March 7, 2012 12:53 AM
Anonymous said...: Hi Tesfaye i saw your blogger it's very interasted and wonderful point and i wish to see again from shurshuras.; March 7, 2012 9:53 AM
merfw said...: ሚዛናዊ የሆነ ድንቅ ስነ ጽሁፍ !!!!!; March 7, 2012 2:55 PM
Anonymous said...: ለነገሩ ‹የቡርቃ ዝምታ› የእባብ ልጅ ስራ ይመስላል; March 8, 2012 5:54 AM
Anonymous said...: ተሰፍሽ በናትህ ይዤሀለሁ ዛሬ በኢትጵያ FM 97 ላይ የተተረከው ሾላ seletebalew ruwach ብለህ የፃፍከውን ልብወለድ አድምጬ ወድጄዋለሁ እባክህ በፅሁፍ አቅርብልን what ever ur enemy say we are loveing u!; March 8, 2012 12:07 PM
Hika Jijo said...: ተሰፍሽ በናትህ ይዤሀለሁ ዛሬ በኢትጵያ FM 97 ላይ የተተረከው ሾላ ብለህ የፃፍከውን ልብወለድ አድምጬ ወድጄዋለሁ እባክህ በፅሁፍ አቅርብልን; March 8, 2012 12:11 PM
Geez Online said...: ባንድ በኩል የጎበጠን ነገር ለማቅናት ሲሞከር፤ ወደሌላ በኩል ማጕበጥ ወይም ይባስ ብሎ መስበር ሊከተል ይችላል። በበኵሌ በዚህ ጕዳይ ላይ የምለው ቢኖር፦ "አህያየንም አስራለኹ፤ አቡየንም አምናለኹ" ነው።

ተስፋየ፦ ያባቶችኽ ሃይማኖት መሠረት የኾነ መጽሐፍ (ዳዊት) "ተዘከር ማኅበረከ ዘአቅደምከ ፈጢረ" ይልብኻል። "አስቀድመኽ የፈጠርኻትን ማኅበር (ቤተ-እስራኤልን) ዐስብ" ማለት ነው። "የፈጠርኻትን... ዐስብ" የተባለው ግሥ ሰሚ እግዚአብሔር ነው።; March 8, 2012 12:53 PM
Anonymous said...: U do have a good skill of writing.But whenever you write about something u were,are manifesting SHABIA's stand on issues that you discuss about.Which means Shabia is behind you.; March 9, 2012 4:06 AM

ከተስፋዬ መርዞች፦

የንጉሰ ነገስቱ እናት

(ከተስፋዬ ገብረአብ)

ሳቂታ ውብ ጥርሶችና ታማኝ አይኖች ያሏት ሸዋረጋ የምትባል አንዲት ልጅ ነበረች። ነዋሪነቷ ወሎ ላይ ነበር። ገና የስምንት አመት ህፃን ሳለች ወላጅ እናቷ ስለሞተችባት ለአንዲት አሮጊት በግርድና ለማገልገል ተቀጠረች። ይህች እድለቢስ ልጅ አባቷን አታውቀውም። እንጀራ ጋጋሪ ከነበረች ወላጅ እናቷ የተገኘ ውርስም አልነበራትም።

አሮጊቷ በበቅሎ ሲጓዙ፣ እየተከተለች ከበቅሎዋ እኩል መስገር ዋና ስራዋ ሆነ። ምሽት ላይ የአሮጊቷን እግር ታጥባለች። ማለዳ ቤት ትጠርጋለች። ገረድ እንደመሆኗ የታዘዘችውን ሁሉ ትሰራለች። በዚያን ዘመን ሰሜን ኢትዮጵያ ጦርነት ልማዱ ነበር። ወታደሮች ወሎን እያቋረጡ ያልፋሉ። ወታደሮች ወደ ዘመቻ ሲሄዱና ሲመለሱ ማየት ለሸዋረጋ የእድገት ትዝታዋ ነው። አንዳንድ ጊዜ ስሜቷ እየተነሳሳ፣ የተቀጠረችበትን የግርድና ስራ በመተው ከወታደሮቹ ጋር ወደ ዘመቻ ትሄድ ነበር።

በዘመኑ አስተሳሰብ ለአቅመ አዳም እንደደረሰች ከምስራቅ ኢትዮጵያ ከመጡ ወታደሮች አንዱ ሸዋረጋን ወደዳት። ምንም እንኳ ችግር ያደቀቃት ገረድ ብትሆንም፣ ቁንጅናዋን በማስተዋል፣ ልበሙሉ ፈገግታዋን በማጤን ሚስቱ አደረጋት። እሷም ቢሆን ከግርድና ይልቅ የአንድ ወታደር ሚስት መሆን እንደሚሻል በማመን ሳታመነታ ወደ ትዳር አለም ገባች። ወታደሩም ግዳጁን ፈፅሞ ሲያበቃ ሚስት ይዞ ወደ ሃረርጌ ተመለሰ። እነሆ! ያቺ ተስፋ አልባ የነበረች ምስኪን ልጅ አሁን የተሻለ ህይወት መኖር ጀመረች።

አንድ ቀን ከባልዋ ጋር ሲጨዋወቱ፣

"ሸዋ! ምንድነው ይሄ አንገትሽ ላይ ያለው ድግምት?" ሲል እንደ ዋዛ ይጠይቃታል።

"ምንም" ትላለች።

"አለምክንያትማ አላንጠለጠልሽውም?"

መልስ ሳትሰጥ ዝም ትላለች፣

ባሏ ጠረጠረ። መስተፋቅር ሊሆን ይችላል ብሎ ስለገመተ ወደ ንስሃ አባቱ ሄዶ ሚስቱ አንገት ላይ ስለታሰረው ድግምት ይናዘዛል። ቄሱ ሚስትየውን ለማነጋገር ይፈቅዱና ባልየው በሌለበት እለት ወደቤት በመምጣት ሸዋረጋን ያነጋግሯት ጀመር።

"እንዲያው ይሄ አንገትሽ ላይ ያሰርሽው ምን ይሆን?"

ሸዋረጋ በልቧ የያዘችው ምስጢር ቢሆንባትም፣ ቄስ ጠይቆ መልስ መስጠት ግዴታ ነውና እናቷ ከመሞቷ በፊት የነገረቻትም ምስጢር ተነፈሰች፣

"እናቴ ናት ያሰረችልኝ…"

"ምን ይሁንሽ ብላ አሰረችልሽ ልጄ?"

"የማን ልጅ መሆኔ ተፅፎበታል ብላ ነገረችኝ…"

"ማናት እናትሽ? ወዴት አለች አሁን?"

"እንጀራ ጋጋሪ ነበረች። የሰባት አመት ልጅ ሳለሁ ሞተችብኝ…"

"እስኪ ወዲህ በይው ልጄ?"

ሸዋረጋ አንገቷ ላይ የታሰረውን ክታብ ፈትታ ለቄሱ አቀበለች። ቄሱ እያማተቡና አንዳች የማይሰማ ነገር እያጉተመተሙ የታሰረውን ክታብ በጥንቃቄ ፈቱት። የተጣጠፈውን ወረቀትም በርጋታ ዘረጋጉት። እናም አነበቡት። በማንበብ ላይ ሳሉ በድንጋጤ ብዛት ትንፋሻቸው ሊያመልጥ ምንም አልቀረውም። በተቀመጡበት ተፈንግለው እንዳይወድቁ፣ መከዳውን ደገፍ ብለው አቀርቅረው ቀሩ። ሸዋረጋ ከቄሱ ድንጋጤ ጋር አብራ ስለደነገጠች አባቷ ማን እንደሆነ እንዲነግሯት ተጣድፋ የጠቀች። ቄሱ ግን የተጠየቁትን በመመለስ ፈንታ መልሰው ለልጅቱ ጥያቄ ያቀርቡላት ጀመር፣

"እናትሽ ስላባትሽ ምን ነግራሻለች የኔ ልጅ?"

"ምንም አልነገረችኝም፣ እሷ ስትሞት ትንሽ ነበርኩ…"

"ምን ትዝ የሚልሽ ነገር አለ?"

"ምንም የለም።"

"መቼም ምንም አልነገረችሽም አይባልም። እስኪ አስታውሺ?"

"ምንም አልነገረችኝም አባቴ። ድሃ ነሽና ከሰው ተጠግተሽ እደጊ! ካደግሽ በሁዋላ ግን ይህን በአንገትሽ ላይ በቆዳ ሰፍቼ ያሰርኩልሽን ወረቀት ለምታምኛቸው ሰዎች አሳዪ’ ብላኝ ሞተች…"

"ከእናትሽ ጋር የት ነበራችሁ?"

"ወሎ ነበርን። እስላሞች ቤት…"

"እናትሽ እስላም ናት?"

"ለመኖር ብዬ ነው እስላም ቤት የገባሁት ብላኛለች።"

"እናትሽ ማንነበር ስሟ?"

"ደስላ"

ሸዋረጋ ልቧ ተሰቅሎ እንደገና ጠየቀች፣

"ወላጅ አባቴ ማነው?"

"አጤ ምኒልክ ናቸው የኔ ልጅ…."

* * *

እነሆ! ሸዋረጋ እና ባልዋ ከሃረርጌ ወደ አዲስአበባ ጉዞ ጀመሩ።

አንዲት መጠጊያ ያጣች ወላጅ አልባ ሴት ያገባ የመሰለው ወታደር ከንጉሰ ነገስቱ ሴት ልጅ ጋር ጋብቻ መፈፀሙን ማመን ቸግሮታል። ህይወት እድል ናት። እድል እያዋከበ ወስዶ የንጉስ ልጅ ባል አድርጎታል። በዚህ ምክንያትም ከንግዲህ ህይወቱ ይለወጣል። በርግጥም ሹመት እንደሚያገኝ አምኖአል። የልእልት ባል እንደመሆኑ ተራ ሰው ሆኖ ሊቀጥል አይችልም። ቢያንስ ደጃዝማችነት ማግኘት እንደሚገባው ሳያሰላስል አልቀረም። የንስሃ አባቱ የመከሩትና የነገሩትም ይህንኑ ነው፣

"እድለኛ ነህ። ከንግዲህ ኑሮህ ይለወጣል። ሚስትህን ወደ ንጉሱ ውሰዳት። የእሳቸው ልጅ ነች…"

ባላገሩ ወታደር ይህንኑ ጣፋጭ ህልም እያኘከ፣ ሸዋረጋ ምኒልክን ይዞ ከመናገሻዋ ከተማ አዲስአበባ ገባ።

* * *

እቴጌ ጣይቱ በጥሞና ካዳመጡ በሁዋላ፣

"አስገቧቸው" ሲሉ አሽከራቸውን አዘዙ።

የተጎሳቀሉ ባልና ሚስት ባላገሮች ከንግስቲቱ እልፍኝ ገብተው ለጥ ብለው እጅ ነሱ። እቴጌ ጣይቱ ልጅቱን አተኩረው መረመሯት። የእናቷን ቁንጅና ይዛ መወለዷን ሳያስተውሉ አልቀሩም። ፈገግ ስትል ፀሃይ ብልጭ ያለ ይመስላል። አይኖቿ የአባቷን እንደሚመስሉም ታዝበዋል። እናቷ ከቤተመንግስቱ ስትባረር ይህች ልጅ የ7 ወር ፅንስ እንደነበረች ያስታውሳሉ። የተፈፀመውን ዝርዝር ነገር ሁሉ ያስታውሳሉ። አሁን ግን ፀፀት ቢጤ ልባቸውን ጫር ሳያደርገው አልቀረም።

በርግጥ በዚያን ዘመን፣ ቅናት በልምጩ ሸንቁጧቸው የነበረ ቢሆንም በጊዜ ብዛት አሁን ያ ስሜት ጠፍቶአል። ደስላ ከወሎ የመጣች ኦሮሞ ነበረች። አንገቷ እንደ ኪሊዮፓትራ ነበር። ደርበብ ሞላ ያለች በጣም ቆንጆ። አንድ ቀን ከአጤ ምኒልክ ገረዶች አንዷ እመኝታ ክፍላ ድረስ በመምጣት እንዲህ አለቻት፣

"የይሁዳው አንበሳ ፈልገውሻል"

"ምነው በዚህ ሰአት?"

ደስላ ገረዲቱን ተከትላ በጨለማ ውስጥ ወደ ንጉሱ የመኝታ ክፍል በመጓዝ ላይ ሳለች፣

"ንጉሱ ለምን ፈለጉኝ?" ብላ ጠይቃ ነበር።

"ወደውሻል! እድለኛ ነሽ" የሚል ምላሽ አገኘች።

ንጉሰ ነገስቱ ከዚያን ቀን ጀምሮ ከዚህች ውብ የወሎ ኮረዳ ጋር የፍቅር ግንኙነት ነበራቸው። በመካከሉ ደስላ ፀነሰች። ማርገዟም ይታወቅ ጀመር። ሆኖም ፍርሃት ይዟት ለንጉሱ ሳትናገር ቀረች። በቤተመንግስቱ ዙሪያ የደስላ ማርገዝ በሹክሹክታ ይወራ ጀመር። ከአጤ ምኒልክ ልጅ መውለድ የሚመኙ ሁሉ፣ ደስላ ከንጉሱ በማርገዟ በቅናት ጦፈዋል። እቴጌ ጣይቱ በወቅቱ ይህን ሁሉ ዝርዝር ቢያውቁም፣ አንዳች ሊያደርጉት የሚችሉት ነገር አልነበራቸውም። ደስላ ማርገዟን ለንጉሱ ከመንገሯ በፊትም አጤ ምኒልክ ወደ ሰሜን ዘመቱ። ከዘመቻ ሲመለሱ ደስላ ቤመንግስት ውስጥ አልነበረችም።

… ርግጥ ነው፣ ደስላ ከቤተመንግስት ከተባረረች በሁዋላ አጤ ምኒልክን ፍለጋ ወደ ሰሜን ተጉዛ ነበር። በጉዞዋ ላይ ግን ወለደች። ህፃኗ የንጉሱ መሆኗን መናገር አደጋ ይኖረዋል ብላ ሰጋች። የጣይቱ ሰዎች ይህን ከሰሙ ከነልጇ እንዳያስገድሏት መፍራቷ አልቀረም። ስለሆነም፣ ለራሷም ሆነ ለልጇ ህይወት ስትል ንጉሱን በአካል እስክታገኝ ምስጢሯን በሆዷ መያዝ መረጠች። የምትጠጋበት ወገን ስላልነበራትም እንጀራ ጋጋሪ ሆና ማገልገል እጣ ክፍሏ ለመሆን በቃ። እንዳለመችው ግን አልሆነም። ታመመችና ህይወቷ አለፈ።

እቴጌ ጣይቱ ለአሽከራቸው ትእዛዝ ሰጡ፣

"ሰውነቷን ታጥባ ንፁህ ልብስ እንድትለብስ አድርጉ።"

ደጃዝማችንትን እያለመ ረጅም መንገድ የተጓዘው ወታደር ታሪክ ግን ከዚያ በሁዋላ ከምድረገፅ ጠፋ። ‘እኩያህን ፈልገህ አግባ’ ከሚል ምክር ጋር ለኑሮ የሚሆን ድጎማ ተሰጥቶት ተሰናብቶ ሊሆን ይችላል።

በዚያው ሰሞን አጤ ምኒልክና እቴጌ ጣይቱ እንደተለመደው እያወጉ ሳለ፣

"ያቺ ይወዷት የነበረች ገረድ ትዝ ትሎታለች?" ሲሉ ይጠይቃሉ።

"የትኛዋ?"

"ወደ ሰሜን በዘመቱ ጊዜ እዚህ ትተዋት የሄዱት። ከዘመቻ ሲመለሱ እንኳ ‘የት ሄደች?’ ብለው ጠይቀው ነበር። ልናገኛት ስላልቻልን ግን ልናመጣልዎ አልቻልንም"

"አስታውሳለሁ። የወሎዋ ልጅ አይደለችም? ተገኘች እንዴ?"

"የርስዎን ሴት ልጅ በወለደች በሰባት አመቷ ሞታለች።"

አጤ ምኒልክ ክፉኛ አዘኑ። ልባቸው ሳይሰበር አልቀረም። መረር ባለ አነጋገርም ለእቴጌ ጣይቱ ትእዛዝ ሰጡ፣

"ያለፈው አልፎአል። ስለ እግዚአብሄር ብለሽ ልጄን ፈልጊልኝ?"

"ንጉሰ ነገስት ሆይ! ደስ ይበልዎ! ልጅዎ ተገኝታለች"

እቴጌ ጣይቱ እልፍኙን ለቀው ወጡ። ሲመለሱም ስምንት ተመሳሳይ ልብስ የለበሱ፣ በተመሳሳይ እድሜ ላይ የሚገኙ ኮረዶችን አስከትለው ገቡ። አጤ ምኒልክ ድራማው ገባቸው። ከስምንቱ መካከል አንዷ ከዚያች በጣም ከሚያፈቅሯት የወሎ ኦሮሞ ወለዷት ልጃቸው ናት ማለት ነው። አጤ ምኒልክ ከዙፋናቸው ተነስተው እንደ እግር ኳስ

ተጫዋቾች ቡድን በተርታ የተደረደሩትን ኮረዶች አንድ ባንድ ያስተውላቸው ጀመር። እየተጠጉ መረመሯቸው። እናም ጥቂት እንኳ ሳያመነቱ፣ ሸዋረጋ ምኒልክን ከሴቶቹ መሃል ለይተው እጇን ያዟት፣

"ልጄ ይህቺ ናት!" ሲሉም ጮኸው ተናገሩ። አያይዘውም ጨመሩበት፣ "…ጥርሶቿና ፈገግታዋ ቁርጥ የእናቷ ነው!..."

(ሸዋረጋ ምኒልክ ለወሎው ራስ ሚካኤል ተድራ ጥር 25፣ 1888 ወረሂመኑ ተንታ ውስጥ ልጅ እያሱ ሚካኤልን ወለደች። አጤ ምኒልክም ለሚያፈቅሯት ሴት የልጅ ልጅ የንጉሰነገስትነት ስልጣናቸውን አውርሰው አረፉ…)

ተጨማሪ የሕዝብ አስተያየቶች፦

Sintayehu Beyu her mom........ታመመችና ነሃሴ 1889 ህይወቷ አለፈ። .............ጥር 25፣ 1888 ወረሂመኑ ተንታ ውስጥ ልጅ እያሱ ሚካኤልን ወለደች። It seems some confusion on z date

February 17 at 1:46am ·

Abiy Getachew Tekola interesting story

February 17 at 2:43am ·

Tesfaye Gebreab Sintayehu, It was type eror.

February 17 at 3:03am · · 2

Yodit Getachew wowww i love it thank you Tesfaye Gebreab for share as is gr8 history

February 17 at 3:33am ·

Yd Mak Tsehay YIDELU !!!

February 17 at 3:42am · · 1

Abiy Awoke Desta Interesting...........

February 17 at 4:10am ·

Ab Ayele wow the great history.

February 17 at 5:17am ·

Yodit Getachew ‎Seifu Alemayehu as he say ቅዳሜ ዞሮ ሲመጣ
አንዳንድ ጓደኞቼ፣ “ድረገፅ ለምን አትከፍትም?” ሲሉ ጠይቀውኝ ነበር። ፍላጎቱ ቢኖረኝም ስራውን ፈርቼው ቆየሁ። በአንድ ሰው ብቻ ተነባቢ ድረገፅ መገንባት ስለመቻሉም አጠራጣሪ ነው። ይልቁን ሌላ አሳብ ብልጭ አለልኝ። በየእለቱ ማስታወሻ የመያዝ ልማድ አለኝ። አብዛኞቹ ብጫቂ ወረቀቶች ጥቅም ላይ ሳይውሉ ባክነው ይቀራሉ። ከእነዚህ ብጫቂ ወረቀቶች መካከል አንዳንዶቹን እየመረጥኩ፣ ቅዳሜ ዞሮ ሲመጣ ለንባብ ላበቃቸው እችላለሁ። እና “የቅዳሜ ማስታወሻ” የሚል ስያሜ ሰጠሁዋቸው። የግድ ግን እስከ ቅዳሜ አልጠብቅም። እንዳመቸኝ ለንባብ የሚበቁ መጣጥፎችን እለጥፋለሁ። ሆኖም ይህች መስኮት አበይት የፖለቲካ አጀንዳዎች የሚተነተኑባት፣ አሊያም ወቅታዊ ዜናዎች የሚዘገብባት፣ ድረገፅ አይደለችም። የቡና ላይ ወጎች፣ እና ስነጥበብ ነክ ፅሁፎች ግን እዚህ ይለጠፋሉ። ቅዳሜ ዞሮ ሲመጣ፣ ማምሻው ላይ ድንገት ጊዜ ካገኛችሁ ጎራ ማለትን ትለምዱ ዘንድ ተጋብዛችሁዋል። he just give as what was the history of Ethiopian noting more ::

February 17 at 5:48am · · 1

Seifu Alemayehu ይሄ አሉቧልታ ዘመናቱን እንኳ በትክክል ያላካተተ አፈታሪክ ለምን ፍጆታ እንደቀረበ ከባለ ጉዳዩ በስተቀር ሌላው ስለ ታሪክ የሚጽፉ /የተራክ ተመራማሪዎች /ሆነ ታሪክም ላነበቡ አስቂኝ ሁኔታ ነው _የሃገር ታሪክ እንድህ መቀለጃ ሲሆን ታሪክ ተዛብቶ ሲቀርብ በዝምታ የሚታለፍ አይደለም _ለዚህ አምድ ታዳሚዎች የሃገራቸውን ታሪክ በትክክል እንዲያውቁ _ከብዙ አንዱን በደራሲ ዘውዴ ረታ የኢትዮጵያ ታሪክ ተጽፎ የቀረበ ተፈሪ መኮንን ረዥሙ የስልጣን ጉዞ እና በዘውዲቱ ዘመን ፡በእያሱ 1884_1922 ዓ ም ይህ የታሪክ መጽሐፍ እንድታነቡ በመጋበዝ _በዚህ አምድ በቀረበው አፈታሪክ መጣጥፍ _ወ/ሮ ሸዋረጋ የምኒል የመጀመሪያ ልጅ ሲሆኑ በ1882 ዓም ለወሎው ባላባት ራስ ሚካኤል የተዳሩ ሲሆን የወ/ሮ ስኂን ና የአቤቱ እያሱ ወላጅ እናት ናቸው ወ/ሮ ስኂን የእቴጌ መነን እናት ሲሆኑ _ከላይ በተጠቀሰው በደራሲ ዘውዴ ረታ የታሪክ መጽሐፍ በገጽ 145 እንድህ በሚል የዘር ሃረጋቸውን ይገልጻል፦ ወ/ሮ መነን አስፋው ከጊዜ በኋላ እቴጌ መነን ማን ናቸው ? ወ/ሮ መነን አስፋው በወሎ ክ/ሐገር በአምባሰል አውራጃ ልዩ ስሙ _/እጓ/ በተባለው ቀበሌ ከዣንጥራር አስፋው ዓሊና ከወ/ሮ ስኂን ሚካኤል መጋቢት 25 /1883 ዓም/ እንደተወለዱና አባታቸው ዣንጥራር አስፋው የዘር ሃረጋቸው ከአምባሰልና የጁ መኳንንቶች ዘርፍ ሲያያዝ ከመጣው ከታወቁት ከቃሉው ባላባት ከጌታው አቶ ቦሩ የሚወለዱት የዣንጥራር ዓሊ ቦሩ ልጅ ናቸው ይልና በእናታቸው ደግሞ በ1ንድ በኩል ያታወቁ የላስታ ባላባትና በሌላ በኩል ደግሞ ከጎንደር ከአጼ ሱስንዮስ የዘር ሃረግ ሲከታተል ከመጣው ከሠይፈ መለኮት ዘርፍ የተወለዱ የገብሩ ክንፉ ልጅ ናቸው በማለት ይቀጥላል .........>>>>>>> ከመጽሁፉ በቀጥታ የተወሰዴ ታዲያ አቶ ተስፋዬ ስለ ታሪክ ስትናገር ከፍተኛ ጥንቃቄ /መረጃዎችን ማገላበጥና መመርመር / ለዋቢነት ምንጭም መጥቀስ ይኖርብሃል ያለበለዛ በሚልየን ከሚቆጠር ህዝብ ጋ ግጭት ውስጥ መግባትክን እንድትገነዘብ ይገባል ??????

February 17 at 6:33am · · 3

Walelign Mekonnen እውነትም "አሉቧልታ" አቶ ተስፋዬ እንደ{ አቶ መለስ }አንተም ከዓፂዎቹ ችግር አለብህ እንዴ ?

February 17 at 10:00am ·

Nadia Sami ‎@ seifu if u think it is worthless..why u read it? just live it!!..but dont try to indoctrinate us.

February 17 at 10:44am · · 2

Hadgu Teka Israelites can't tolerate beauty

February 17 at 10:47am ·

Berhane Eskinder Nice read, but it would help to know the sources for the story. Without reliable sources, anybody can claim this is made up.

February 17 at 11:18am · · 1

Hagos Yabekele I like the beauty of Tesfaye's writings too. But, you can't just ignore and avoid reading it, just because, you know it is not right. It is like saying: when you notice someone messing up your own house, you just leave it alone since you don't like his intention. I guess you need to do some action to stop it or fight it against. I just wish Tesfish listens to us and totally blend with us like Gash Sibhat Gebregziyabher and Gash Tsegaye Gebremedihen and . . . .

a few seconds ago ·

የፀፀት ሞት YeTsetset Mot

2012-02-21T12:14:00.001-08:00

የፀፀት ሞት

ባለፈው ሰኞ ( March 21, 2011 ) ምሽት ላይ ፥ ዋሽንግቶን ሲያትል ውስጥ የሚገኘው ዋናው አውራ ጎዳና ( I-5) በአደጋ ምክንያት ምሽቱን በሙሉ ተዘግቶ እና እጅጉን ተጨናንቆ አለፈ :: ጉናዩ ሲነጋ መረሳቱ ቀርቶ ፥ በማሕበረሰባችን ላይ እኛ እንደምናቅደው ሳይሆን እንደ እግዚያብሔር ፍቃድ ሆኖ ፥ ጥልቅ ሀዘን ተከሰተ :: ጓደኛችን ግርማ ፥ የወደፊት የትዳር ጓደኛው ከዋሽንግቶን ዲሲ ጠቅልላ መጥታለት ነበርና ከአየር መንገድ ተቀብሏት ይዟት ሲሄድ መኪናው I-5 ላይ ተበላሽታ ቆመች :: ሁን ያለው አይቀርምና ፥ ከኋላ የመጣ መኪና ገጭቷቸው የግርማ ነፍስ ወዲያው ስታልፍ ፥ ፍቅረኛው እራሷን ስታ (በኮማ ውስጥ) አድራ ነቃች :: የማገገሚያ አልጋዋም ፥ የእጮኛዋ ለቅሶ ቤት ፍራሽ ሆኖ የማታስታውሰው አለም ውስጥ እየዋኘች ወደተቀመጥንበት ሲያትል የሚገኘው የኤርትራ ማሕበር መሰብሰቢያ ቦታ ተደጋግፋ መጥታ ተቀመጠች :: እኛም ለቀስተኛዎች ፥ እህቱን እና ሁለት ወንድሞቹን ጨምሮ ፥ የግርማን የዋህነትና ሞኝነት አሳምረን ስለምናውቀው ጭምር እርር እያልን አነባን :: እኔም ብዕሬን አንስቼ በውዷ ፍቅረኛው አንደበት ስም ፥ የጭንቅላቴን ቁስል ፥ እንዲህ እያልኩ እሞነጫጭረው ገባሁ ፦

በለቅሶህ ላይ ነቃሽ ይሉኛል!!!

ግርማዬ ግርማ ፥ የልብ የፍቅሬ ዋዜማ፣

እሩቅ አሳቢው ቅርብ አዳሪው ፥ የኔ ግርማ፣

የኔ ብክንክን ፥ የቀን የማታው መንገደኛ፣

የልጅነት የሁልጊዜው ስድተኛ፣

ትዝ አልልሽ አለኝ እኮ ፥ ጥለኸኝ ስትተኛ፣

ምንም አልመጣልሽ አለኝ ፥ የታዘዘብን መጋኛ፣

አላስታውስ አልኩ እኮ ፥ ቻው ብለህ ስትለየኝ፣

እኔ እኮ እማስታውሰው ፥ አይዞሽ አለሁ ስትለኝ፣

ሌት ተቀን ሳትሰለች ፥ እቅዳችንን ስትነግረኝ፣

እራቀኝ ቀረበኝ ሳትል ስታዋየኝ፣

ድረስ ስልህ ከተፍ ስትል ፥ ና ስልህ ስትመጣልኝ፣

ምን ጎደለሽ ምን ላርግልሽ ፥ ከፋሽ ወይ ደስ አለሽ ስትልኝ፣

እንጂ ስፈልግህ መች ጠፍተህ፣

ዘወር ስል መች የት ሄደህ፣

ሳታስለምድ አዲስ ፀባይ፣

ከየት መጥቶ በአደባባይ፣

ሄዷል ሲሉኝ እንዴት ልመን፣

ሳትነግረኝ አብረን ሳለን፣

በለቅሶህ ላይ ነቃሽ አሉኝ፣

ተሰብስበው ሲያረዱኝ፣

የሃዘን ማቅ ተላብሰው ፥ በለቅሶ ሲቃ ሲሰቃዩ ሳይ፣

ሊያሞኙኝ ካልሆነ በቀር ፥ በምን ተአምር ልተምብይ፣

ግርማዬ ግርማ አለኝታዬ፣

ከአገር መሸሻ ጋሻዬ፣

እኔ ነኝ ያየሁህ እነሱ?

ህያውን ፍቅሬን የለም ሊሉኝ የተነሱ፣

ከጎኔ አልነበር የተቀመጥክ ?

ወይስ ልቤ ውስጥ ገብተህ ተደበክ ?

እኔስ የማምነው ልቤን ነው፣

የሰው ነገር የሰው ነው፣

ስለወደፊቱ ያጫወትከኝ፣

ልጅ ነው ፣ ትዳር ነው ያልከኝ፣

ብሩህ ተስፋህ ሁሌም አለ፣

ህያው ነው ጤዛም አይደለ፣

ቦጅቧጃው ልብህ እንኳን በእኔ፣

የዋሁ አንጀትህ እንኳን በእኔ፣

በጠላትም እንዲህ አይጨክን ፥ ይኖራል ሁሌም ከጎኔ፣

ለቀለበት ለሰርግ እንጂ ፥ ከስደት ላይ ያስሰደድከኝ፣

ነይ አለሁልሽ ብትለኝ እንጂ ፥ በጭለማ የዳከርኩኝ፣

ልታታልለኝማ አይደለም ፥ መንገድ ላይ ብቻ ጥለኸኝ፣

ልቤ ሆድህን እያወቀው ፥ እንዴት ለቅሶህ ላይ ነቃሽ ይበሉኝ፣

በምን ታምርስ ልመናቸው ፥ ምን ቢጎዱ ቢተክዙ፣

ካለፀባይህ ፀባይ ፥ ጥሎሽ ሄዷል የሚሉንኝ ቢበዙ፣

ብን ብለህ ልትጠፋ ፥ አይፈቅድም ግርማ ተፈጥሮህ፣

ሳር ቅጠሉ ያውቅሃል ፥ ይነበባል ከግንባርህ፣

እሺ ፣ ወዴት ስትል እንጂ ቃል ስታጥፍ ያየህ የለ፣

ጎንበስ ቀና ስትል እንጂ ፥ ሽቅብ ስታይ ያየህ የለ፣

ታዲያ ዛሬ ጭራሽ በእኔ ላይ የዚህ እውነታው የታለ!

እስቃለሁ እንዴት ላልቅስ የማያውቁህ ያልቅሱ፣

ጥለኸኝ የትም እንደማትሄድ እኔ አውቃለሁ ከእነሱ፣

ዘመኑ የሀሰት ስለሆነ ፣ ቀርቶ እንጂ ማውራት ቁም ነገር፣

በለቅሶው ላይ ነቃሽ ብሎ ፥ የማይታመን ንግግር፣

እህት ፣ ወንድም ፣ ወዳጅ ፣ ዘመድ ፣ ጓደኛ፣

መቼ እንደሰሙ አላውቅም ፥ የትሄደን እንደነበር እኛ፣

የፀፀት ሞት ሞተ እያሉ ፥ በሃዘን ሲማቅቁ ሳይ፣

ምን ሆነው ይሆን አስባለኝ ፥ ምንአል ብቅ ብለህ ብታይ፣

ምን አይነት ፈጠራ ነው ፥ እንዲህ አንተን ማብጠልጠል፣

በእኔ ተለምዶ ብቻ ፥ ለእናት ለአባትም እንዳይቀጥል፣

አገርቤት ይህ ወሬ እንዳይዛመት ፥ ይልቅ ቶሎ ብለህ ና፣

ሁላችንንም አለሁ ብለኸን ፥ ጨዋታው ይፈራርስና፣

ተፍ ተፍ ማለትህን ቀጥል ፥ የኛን የኛን ኑሮ አቅና፣

እንደጀመርከው አቋቁመን ፥ ከጎናችን ሁንና፣

ለአንተ እንደሁ መቼም አይሞላ ፥ ለራስህ መች ታስብና፣

ግን ለእረፍትህ እንዲህ አትቸኩል ፥ እኛ መች እንረካና፣

የፀፀት ሞትስ አትሙት ፥ ተላላከን አለሁ በልና፣

የፀፀት ሞትስ አትሙት ፥ ተላላከን ቶሎ ና ‘ና ::

ለመላው ወገኑ እውነተኛ ብሶት ማስታወሻ በፍቅረኛው ትወና መልክ የተፃፈ

ከግርማ መንግሥቱ

Friday March 25, 2011. Seattle

የስደት ንድፍ YeSidet Nidf

2012-02-21T11:28:00.001-08:00

የደጋዋ ገዳም YeDegawa Gedam

2012-02-19T11:54:00.001-08:00

ምእናብ Menab

2012-02-19T11:26:00.001-08:00

ሀ እስከመቼ ha eskemeche

2012-02-17T21:16:00.001-08:00

በመለስ BeMeles

2012-01-31T02:15:00.001-08:00

ወዠቦ Wezjebo

2012-01-28T15:29:00.001-08:00

ፍርድ እንደ ፈራጁ (video)

2012-01-22T05:06:00.001-08:00

ለG97 ጓደኞቼ Graduates of 1997, AAU, Mechanical

2012-01-13T12:13:00.000-08:00

ጋና በደቡብ አፍሪካው የዓለም ዋንጫ

2012-01-13T12:08:00.001-08:00

ደቂቋ ሸረሪት

2012-01-13T12:04:00.001-08:00

አለቃ ገብረ ሃና: ፊት

2012-01-05T12:45:00.001-08:00