Woody Blog

First Love และความทรงจำของผม

2025-06-04T18:13:00.008+07:00

ตอนแรกที่เห็นว่าจะมีซีรีส์เรื่องนี้ ก็รู้เลยว่าจะต้องดู เพราะมันมีเพลง "First Love" ของ Utada Hikaru ซึ่งเป็นเพลงวัยมัธยมที่ฟังบ่อยมากตอนเพิ่งเริ่มฟังเพลงต่างประเทศใหม่ ๆ จนเพื่อนคนหนึ่งชื่อ "แป๊ะ" แซวว่าผมแอบตกหลุมรักนักร้องไปแล้ว แต่ความจริงคือ ผมตกหลุมรักอารมณ์ในเสียงร้องของเธอมากกว่า แต่พอเป็นเด็กโดนล้อก็รู้สึกไม่พอใจอยู่บ้าง

พอมาถึงปี 2567 (2024) พอเห็นว่ามีซีรีส์นี้ขึ้นมา ก็ทำให้นึกถึงบรรยากาศวัยมัธยม—ช่วงเวลาที่เต็มไปด้วยพลัง ความฝัน และความเดียงสา เพลง “First Love” ช่วยดึงบรรยากาศพวกนั้นกลับมาได้แทบหมด แม้กระทั่งภาพตอนโดนล้อ แต่แป๊ะก็เป็นเพื่อนที่ดีมาก เขาเคยให้ผมยืมนาฬิกา Casio G-cool ที่แพง (ตามระดับเด็กมัธยม) แค่ผมบอกว่าสวยดี เขาก็ถอดให้ยืมเลย

ในซีรีส์เองก็พูดตรง ๆ ว่าได้แรงบันดาลใจจากเพลง “First Love” ของ Utada Hikaru เช่นกัน

แม้ผมจะฟังเพลงญี่ปุ่นมานาน แต่ไม่เคยสนใจความหมายของเพลงนี้จริงจัง จนลองเอาเนื้อเพลงไปให้ ChatGPT แปล แล้วก็เซอร์ไพรส์ เพราะมันไม่ได้แปลแบบปกติ แต่มันเขียนตอบกลับมาแบบนี้:

“การแปลเพลงนี้ไปเป็นภาษาไทยยากนิดนึงเพราะความหมายและความรู้สึกของมัน ถ้าจะเริ่มต้นที่ช่วงแรก มันพูดถึงการจูบครั้งสุดท้ายที่มีรสชาติของบุหรี่ กลิ่นที่ขมและเจ็บปวด รอบๆพรุ่งนี้ คุณคงอยู่ที่ไหน คุณคงคิดถึงใคร คุณจะเป็นความรักของฉันตลอดไป แม้ว่าในอนาคต ฉันอาจพบคนใหม่และตกหลุมรักใครบางคน แต่ฉันจะรู้ว่าต้องรัก เพราะคุณสอนฉันอย่างได้เจ็บหนัก คุณจะเป็นคนเดียวที่ฉันจะรักตลอดไป และตอนนี้ยังมีเพลงเศร้าอยู่ จนกระทั่งฉันสามารถร้องเพลงเพลงใหม่ได้ เธอจะอยู่ในใจฉันตลอดไป มีที่ในใจของคุณไหม ตอนนี้และตลอดไป”

ผมเลยลองให้มันแปลแบบตรง ๆ อีกครั้ง ได้ออกมาประมาณนี้:

“ความจุมพิตสุดท้ายรสของบุหรี่ กลิ่นที่หอมหวานและเจ็บปวด
ในเวลาเช้าพรุ่งนี้ คุณจะอยู่ที่ไหน คุณคิดถึงใคร
คุณจะเป็นรักสุดท้ายของฉันตลอดไป
แม้ว่าในอนาคต ฉันอาจหลงรักใครสักคน
ฉันจะรู้จะรัก
คุณสอนฉันได้อย่างไร
คุณจะเป็นคนสำคัญตลอดไป

เพลงเศร้าในขณะนี้ เป็นเพลงรักใหม่ ที่ฉันสามารถร้องได้
เวลาที่หยุดนิ่ง เริ่มเคลื่อนไหว เพียงความทรงจำที่ไม่อยากลืม
ในเวลาเช้าพรุ่งนี้ ฉันคงจะร้องไห้ คุณอาจจะคิดถึงฉันได้
คุณจะอยู่ในใจฉันตลอดไป
เพราะว่ามีที่สำหรับคุณอยู่เสมอ
ฉันหวังว่าฉันจะมีที่อยู่ในใจของคุณด้วย
ตอนนี้และตลอดไป คุณยังคงเป็นคนสำคัญของฉัน
เพลงเศร้าในขณะนี้
เป็นเพลงรักใหม่ ที่ฉันสามารถร้องได้
คุณจะเป็นรักสุดท้ายของฉันตลอดไป
เพลงเศร้าอยู่ยังในขณะนี้”

พออ่านแล้วก็ตกใจอีกครั้ง เพราะมันดูลึกซึ้งมาก และมากกว่าที่เคยคิดไว้ และมันตรงกับความรู้สึกที่มีต่อซีรีส์เรื่องนี้เลย ความซับซ้อนของความรู้สึกในเพลงมันสะท้อนความรู้สึกของผมแบบตรงไปตรงมา เพลงนี้ออกช่วงมีนาคม ปี 1999 (พ.ศ. 2542) ซึ่งไทม์ไลน์ในซีรีส์ก็อยู่ช่วงใกล้เคียงกัน และตรงกับวัยของผมพอดี เลยรู้สึกอินมาก

First Love

“รักแรก” ของผม ไม่ได้เกิดในช่วงเวลาเดียวกับเพลงหรือซีรีส์ และอาจจะไม่ใช่ First Love ที่แท้จริงด้วยซ้ำ ช่วงมัธยมเป็นช่วงที่เพื่อน ๆ เริ่มมีแฟน แต่ต้องเป็นสาวต่างโรงเรียน เพราะโรงเรียนผมเป็นชายล้วน

การสารภาพรักเป็นเหมือนสิ่งที่ควรทำก่อนจบม.ปลาย
หนังอย่าง Titanic ต้องดูตอนเดต
และมีแนวคิดว่า "ถ้าใจยังไม่เข้าใจ ก็ปล่อยให้ร่างกายพาไป"

“To find out if it’s really fate, you just have to jump in.”

บรรยากาศมหาวิทยาลัย

บรรยากาศในซีรีส์ก็เหมือนช่วงชีวิตมหา'ลัยของผม หอประชุมใหญ่ ผนังอิฐแบบลาดกระบัง
ฝันถึงการเดินทางต่างประเทศ และการมีพาสปอร์ตเล่มแรก

Amatriciana and Chianti

การเข้ากับเพื่อนแฟนไม่ได้เป็นเรื่องธรรมดา มีหลายครั้งที่รู้สึกว่าเราไม่เข้ากับวิถีชีวิตของเค้าเลย แม้แต่เรื่องกินเล็ก ๆ น้อย ๆ ก็ต้องเรียนรู้ใหม่หมด
แถมบางคนรอบตัวแฟนก็ไม่ได้ชอบเรานัก บางทีเหมือนอยากให้เลิกกันด้วยซ้ำ
เราก็ได้แต่แต่งตัวให้ดีที่สุด ทั้งที่ใจเต้นไม่เป็นจังหวะ

Long Distance Relationship

ความสัมพันธ์ทางไกลยากเสมอ โดยเฉพาะเมื่ออยู่ต่างประเทศ เวลาต่างกัน วัฒนธรรมต่างกัน
อีกฝ่ายอาจจะเดินตามฝันของตัวเอง โดยไม่มีเรารวมอยู่ในนั้น
สุดท้ายเราก็อยู่กันคนละที่ คนละโลก คนหนึ่งอยู่ที่เดิมแต่สังคมเปลี่ยน อีกคนอยู่ที่ใหม่และต้องปรับตัว
การคุยกันทุกวันกลายเป็นเหมือนฝันที่เริ่มไม่ make sense แล้วเมื่อเวลาผ่านไป

Napolitan

ไม่มีอะไรเศร้ากว่าการที่คนที่เคยรักลืมเรา หรือแกล้งลืม
ความรู้สึกมันตีกันทั้งดีใจและเสียใจในเวลาเดียวกัน
บางทีถ้าไม่เจออาจจะดีกว่า แต่พอเจอก็เหมือนเป็นของขวัญจากโชคชะตา
ปล่อยให้เวลาเยียวยา

One Last Ride

บางช่วงชีวิต เราอาจรู้สึกไม่กลัวความตาย เพราะไม่แน่ใจว่าเลือกทางที่ถูกหรือเปล่า
แต่แล้วเหตุการณ์ที่เกิดกับเพื่อนก่อนเราก็เหมือนตบหน้าให้ตื่น เลิกคิดบ้า ๆ แล้วเดินหน้าต่อ

“When things are tough, just look up at the sky.
Another version of yourself is traveling through outer space.”

ถ้าคนที่ใช่ ยังไงก็ใช่

คุณจะเรียนรู้เกี่ยวกับเค้า รักในสิ่งที่เค้ารัก
ไม่ใช่ฝืนเปลี่ยนตัวเองให้เข้ากับสังคมของเค้า

การย้อนนึกถึงอดีต

บางครั้งช่วยให้เราลืมความเจ็บปวด แต่บางครั้งก็ทำให้เจ็บซ้ำ

Inner power of kelt

เมื่อโตขึ้น เราจะเข้าใจเรื่องพวกนี้ลึกซึ้งขึ้น แล้วมันจะ taste better

What your life would have been like

ถ้าเราไม่ได้คบกับคนนั้น ชีวิตเราจะเป็นยังไง?
คำถามง่าย ๆ ที่ไม่มีคำตอบ

Future Career Questionnaire

ช่วง ม.ปลาย คนจะพูดกันเยอะเรื่องว่าโตไปอยากเป็นอะไร
ห้อง 633 สมัยผมอยู่ ม.ปลาย มันมี culute แปลกแต่ดีอันนึงคือจะมีรุ่นพี่ 633 ปีก่อนที่เพิ่งจบไปจะขอมาเยี่ยมน้อง (ผม) และให้คำปรึกษา พูดคุยแบบกันเอง เกี่ยวกับชีวิตมหาลัยแต่ละคณะ และมีรุ่นพี่คนนึงที่ดูเท่มาก ๆ เข้ามาวันแนะแนวสาย ๆ ทำสีผม มาถึงก็นอนบอกว่าเหนื่อย ดูไม่เหมือนใคร แล้วแนะนำตัวว่าเรียนสถาปัตย์ลาดกระบัง บอกว่าจะพาไปทัวร์ถ้าเราแวะไปหา ...... และผมก็ตามไปจริงๆ

Most beautiful word in Japanese

สิ่งที่น่ากลัวที่สุดคือพ่อแม่อีกฝ่ายไม่ชอบ หรือเรียกไปตำหนิ

“It’s hell on Earth to keep driving knowing it’s really just a wrong turn.”

A speed that can split fate

เมื่อเครื่องบินวิ่งถึง V1 แล้ว เราต้องบินต่อไป ไม่ว่าจะเกิดอะไรขึ้น
ก่อนหน้านั้นเรายังเบรกได้ แต่หลังจากนั้นไม่มีทางกลับ

Apparently there js a good ramen place nearby

ผมจำตรงนี้ได้ไม่ชัดเท่าไร แต่ก็ ชอบ วลีนี้มากๆ เพราะความรักครั้งสุดท้ายผมก็เริ่มคล้ายไม่เหมือนกันซะทีเดียวกับวลีประมาณนี้

“If we cannot meet, you have a wonderful life, alright.”

50 กฎทองสำหรับการใช้ชีวิต

2025-06-04T17:07:00.005+07:00

ไม่รู้ว่าที่มามาจากไหน แต่มันอยุ่ใน note โทรศัพท์นานแล้ว เลยคิดว่าตอนนั้นน่าจะคิดหรือตั้งใจจะทำอะไรสักอย่าง แต่มาเขียนทิ้งไว้ก่อน

รูป gen จาก ChatGPT

50 กฎทองสำหรับการใช้ชีวิต

จับมือกับใคร ควรยืนขึ้นเสมอ — เป็นการให้เกียรติ
ต่อรองอะไร อย่าเพิ่งเสนอเงื่อนไขก่อน — เปิดโอกาสให้เขาแสดงไพ่
ถ้ามีคนไว้ใจเล่าเรื่องลับ — เก็บเป็นความลับให้ดีที่สุด
ยืมรถใครมา — คืนพร้อมน้ำมันเต็มถัง
ทำสิ่งที่รักเท่านั้น — ถ้าไม่รักก็อย่าฝืน
จับมือแน่น มองตา — แสดงถึงความมั่นใจ
เดินทางคนเดียวสักครั้ง — ได้เรียนรู้ทั้งโลกและตัวเอง
มีคนให้ลูกอมมินต์ — รับไว้เลย! ---> ไม่รุ้ทำไม
อยากเติบโต? — ฟังคำแนะนำจากคนอื่น
เจอเพื่อนใหม่ที่โรงเรียน/ที่ทำงาน — ลองนั่งกินข้าวด้วยดู
พิมพ์ข้อความตอนโกรธ — พิมพ์, อ่าน, ลบ แล้วเขียนใหม่
บนโต๊ะอาหาร — อย่าคุยเรื่องงาน การเมือง หรือศาสนา
มีเป้าหมาย? — เขียนไว้ แล้วเริ่มทำ
ยืนหยัดความคิดตัวเองได้ — แต่อย่าลืมเปิดใจฟังผู้อื่น
โทรหาญาติบ้าง — ความผูกพันสำคัญกว่าที่คิด
อย่าเสียใจกับอดีต — เรียนรู้แล้วก้าวต่อ
ซื่อสัตย์และภักดี — คือพื้นฐานของคนดี
อย่าให้ยืมเงินถ้าคิดว่าเขาจะไม่คืน
เชื่อในบางสิ่ง — เพื่อมีหลักยึดในใจ
เก็บที่นอนทุกเช้า — สร้างระเบียบในชีวิต
ร้องเพลงในห้องน้ำ — ความสุขเล็กๆ ที่ทำให้ยิ้มได้
ปลูกต้นไม้ — หรือทำสวนเล็กๆ ช่วยให้ใจสงบ
แหงนมองฟ้าบ้าง — โลกกว้างและสวยงาม
รู้ว่าตัวเองเก่งอะไร — แล้วใช้ให้สุด!
รักงานที่ทำ — ถ้าไม่รัก หางานใหม่เลย
ขอความช่วยเหลือเมื่อจำเป็น — ไม่ใช่เรื่องน่าอาย
สอนค่านิยมดีๆ ให้เด็ก — สร้างอนาคต
ขอบคุณคนที่ช่วย — ด้วยใจจริง
ใจดีกับเพื่อนบ้าน — เพราะความสัมพันธ์เริ่มตรงนั้น
ทำให้ใครสักคนยิ้มได้ — แล้วคุณจะยิ้มตาม
แข่งกับตัวเองทุกวัน — เพื่อพัฒนา
ให้รางวัลตัวเองปีละครั้ง — คุณคู่ควร
ดูแลสุขภาพ — เพราะไม่มีอะไรมาทดแทนได้
ทักทายด้วยรอยยิ้ม — ทำให้โลกน่าอยู่ขึ้น
คิดให้เร็ว — แต่พูดให้ช้า
อย่าพูดตอนเคี้ยวอาหาร — มารยาทพื้นฐาน
ใส่ใจลุคตัวเอง — ขัดรองเท้า ตัดเล็บ ดูดีไว้เสมอ
ไม่รู้จริง — อย่ารีบแสดงความเห็น
อย่าหยาบคายกับใคร — ทุกคนมีคุณค่า
ใช้ชีวิตเหมือนวันนี้เป็นวันสุดท้าย
บางครั้ง "เงียบ" คือคำตอบที่ดีที่สุด
ให้กำลังใจคนที่พยายาม — แค่คำเดียวอาจเปลี่ยนชีวิตเขาได้
ถ่อมตัวบ้าง — คนจะรักคุณมากขึ้น
อย่าลืมรากเหง้าของตัวเอง
เดินทางเมื่อมีโอกาส — โลกกว้างรอคุณอยู่
ให้ทางคนอื่นบ้าง — น้ำใจไม่ต้องใหญ่ก็มีค่า
เต้นกลางสายฝน — ปล่อยให้ตัวเองเป็นเด็กอีกครั้ง
มุ่งสู่ความสำเร็จ — แต่อย่าท้อถอย
ยืนหยัดเพื่อคนที่ไม่มีเสียง
เรียนรู้ที่จะมีความสุขกับความโดดเดี่ยว — ความสงบอยู่ในใจเรา

Dream Cities

2025-04-19T21:21:00.002+07:00

Verdict: หนังสือเล่นนี้ยืมมาจาก LA Public Library เป็นหนังสือที่อ่านยากมาก ทั้งวิธีการเขียน และประกอบกับมันไม่ค่อยมีภาพ ขนาดผมเคยใช้ชีวิต หรือไปเที่ยวในหลายเมืองใน The US ผมยังนึกภาพหลายอย่างไม่ค่อยออก จนล้มเลิกความคิดไปทีนึง แต่ก็นะอะไรสักอย่างมันทำให้ผมยืมมาอีกรอบนึง จริงต้องรอหลายสัปดาห์ แต่ก็มีคนใจดีปล่อยให้ผมลัดคิว ก็เลยกลับมาอ่านอีกครั้งนึง ต้องบอกว่าแอบเอาไปให้ ChatGPT ช่วยอธิบายเกือบทั้งเล่ม หรือแม้กระทั้งอ่าน Core idea จาก ChatGPT แล้วกลับมาอ่านหนังสืออีกครั้ง ส่วนตัวรู้สึกว่าหนังสือเล่มนี้น่าสนใจเลยพยายามสรุปในมุมที่คิดว่าสำคัญออกมา และคิดว่าน่าจะไม่จบภายใน 1 Post แน่ๆ ดังนั้นจะขอเขียนออกมาเป็น Series ตามบทในหนังสือ แล้วจะค่อยๆทยอยแปลออกมา

Dream Cities เป็นหนังสือที่พาเราไปรู้จักกับพัฒนาการของการออกแบบเมือง (urban design) ตั้งแต่ศตวรรษที่ 19 จนถึงปัจจุบัน โดยเน้นว่าภาพเมืองที่เราเห็นในแต่ละยุคสมัย ล้วนเกิดจากวิสัยทัศน์ของสถาปนิก (architects) และนักคิด (thinkers) ที่บางครั้งก็แหวกแนว หรือถึงขั้นเพ้อฝัน (utopian)

หนังสือเล่มนี้พูดถึง Tension ระหว่างแนวคิดแบบใหม่ (ในสมัยก่อน) เช่น ตึกระฟ้า (skyscrapers) กับชุมชนแบบดั้งเดิม (traditional neighborhoods) และตั้งคำถามว่าการออกแบบเหล่านี้ส่งผลอย่างไรกับสังคมในภาพรวม มันชวนให้เรามองเมืองไม่ใช่แค่กลุ่มของสิ่งปลูกสร้าง แต่เป็นภาพสะท้อนของค่านิยม (values) ความตั้งใจ (intentions) — และบางทีก็ผลลัพธ์ที่ไม่ได้ตั้งใจ (unintended consequences) — ของผู้ออกแบบ

Dream Cities ยังชี้ให้เห็นว่าแม้เมืองจะถูกวางแผนมาดีแค่ไหน ผลลัพธ์ที่ออกมาก็อาจซับซ้อนและเต็มไปด้วยปัญหา หนังสือเล่มนี้คือประวัติศาสตร์ของแนวคิดเรื่อง “เมือง” (urban thought) ที่ชวนให้เราหันกลับมามองสภาพแวดล้อมรอบตัว และคิดว่าเมืองที่เราอยู่นั้น กำลังกำหนดวิถีชีวิตเราแบบไหนบ้าง

และนี่ก็จะเป็ยลิงก์ที่ไปสู่บทความต่างที่ผมจะเขียนและแปลในอนาคต

Castles: Bertram Goodhue and the Romantic City
Monuments: Daniel Burnham and the Ordered City
Slabs: Le Corbusier, Robert Moses, and the Rational City
Homesteads: Frank Lloyd Wright and the Anticity
Corals: Jane Jacobs, Andres Duany, and the Self-Organizing City
Malls: Victor Gruen, Jon Jerde, and the Shopping City
Habitats: Kenzo Tange, Norman Foster, and the Techno-Ecological City

เกี่ยวกับคนเขียน

Wade Graham เป็นนักออกแบบสวน (garden designer) นักประวัติศาสตร์ และนักเขียนชาวลอสแอนเจลิส (Los Angeles–based) ที่เขียนงานเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม ภูมิทัศน์ เมือง (urbanism) และศิลปะ โดยผลงานของเขาปรากฏในสื่อต่าง ๆ เช่น The New Yorker, Harper’s, Los Angeles Times, Outside และอีกหลายแห่ง

เขายังเป็นอาจารย์พิเศษด้านนโยบายสาธารณะ (adjunct professor of public policy) ที่มหาวิทยาลัย Pepperdine และเป็นผู้เขียนหนังสือ American Eden: From Monticello to Central Park to Our Backyards: What Our Gardens Tell Us About Who We Are ซึ่งสำรวจว่าพื้นที่สวน (gardens) สะท้อนตัวตนและค่านิยมของคนอเมริกันอย่างไรบ้าง

The Matrix Resurrections

2025-04-18T18:17:00.003+07:00

ตอนแรกไม่ตั้งใจจะดูหรอก เพราะ Rating น้อยมาก และ Trailer ก็ไม่น่าสนใจคิดว่าน่าจะเสียเวลาดู แต่ได้ย้อนไปดูภาคเก่าๆกลับเกิดความรู้อยากติดตามว่าภาค 4 หรือภาคใหม่จะเป็นยังไง เพราะว่า 3 ภาคแรกที่ว่า 20 กว่าปีมาแล้วแต่ว่ามันดูไม่เก่าเท่าไรเลย ทั้งในเรืองของ concept และ Story

การเล่าเรื่องผ่านวิดีโอเกม: สะพานเชื่อมยุค 90 กับโลกปัจจุบัน

ธีมของหนังที่พูดถึงโลกยุคใหม่ที่พังพินาศก็ชัดเจนว่าเป็นการวิจารณ์ระบบทุนนิยมแบบโต้ง ๆ ระบบที่คุณยินยอมให้มันควบคุม ทั้งที่มันลดทอนความเป็นมนุษย์ของคุณอย่างสิ้นเชิง ความยินยอมของคุณก็ถูกสร้างขึ้นมาโดยระบบนั่นแหละ—ระบบที่ขับเคลื่อนโดยเครื่องจักรซึ่งไม่แคร์เลยว่าคุณจะอยู่หรือตาย ขอแค่คุณชินชากับความว่างเปล่าภายใน แล้วปล่อยให้พวกมันดูดพลังชีวิตคุณไปก็พอ ไตรภาคนี้เหมือนผสมผสานระหว่างการวิจารณ์ทุนนิยมแบบ Noam Chomsky กับแนวคิดเหนือมนุษย์ของ Nietzsche

“ความจริงคือภาพลวงตา” เป็นรากฐานของแนวคิดแบบทฤษฎีสมคบคิด มันไม่ยากเลยที่จะลากเส้นจาก “เครื่องจักรกดขี่มนุษย์” ไปถึงอะไรแบบ QAnon The Matrix ไม่ใช่ต้นทางของทฤษฎีเหล่านี้หรอก แต่หนังมันทำงานได้ดีมากในฐานะอุปมาอุปไมยสำหรับความรู้สึกว่า “ชีวิตมันขาดอะไรบางอย่าง และมีใครบางคนกำลังปิดบังความจริงที่สำคัญจากเราอยู่”

ในยุคนี้ แค่แนวคิดที่ว่า “คุณอาจได้รับยาเม็ดหนึ่งหรือข้อมูลบางอย่างที่จะปลุกให้คุณตื่นขึ้นมาและเข้าใจความว่างเปล่าของยุคสมัยนี้” ก็ทรงพลังมากแล้ว

การกลับมาของเมทริกซ์: การสร้างใหม่จากความทรงจำที่ถูกลืม

The Matrix Resurrections เป็นการกลับมาของโลกที่เราคุ้นเคยจากภาคแรกๆ แต่ไม่ใช่ในรูปแบบเดิมที่เราเคยรู้จัก ภาคนี้พยายามเล่าเรื่องผ่านการใช้ตัวละครหลักที่มีความทรงจำสูญหาย โดยที่ Neo (Keanu Reeves) กลายเป็นชายผู้ลืมตัวตนของเขาเอง และเริ่มต้นชีวิตใหม่ในฐานะนักออกแบบเกมที่ชื่อ Mr. Anderson ที่ทำงานให้กับบริษัทใหญ่ แต่สิ่งที่เขากำลังทำอยู่นั้นกลับมีความหมายที่ใหญ่กว่าที่เขารู้

ในช่วงต้นของเรื่อง, Neo ยังไม่ได้รู้ตัวว่าเขาคือ Neo ตัวจริงจากโลกเดิมที่เคยพยายามต่อสู้กับระบบเมทริกซ์เลย เขามีชีวิตธรรมดาเหมือนกับคนทั่วไป มีการทำงานที่บ้านออกแบบเกม และใช้ชีวิตกับสภาพแวดล้อมที่ดูเหมือนจะเรียบง่าย แต่ตัวละครที่ชื่อ The Analyst (Neil Patrick Harris) กลับคอยยืนยันในภาคนี้ว่าโลกทั้งหมดนั้นถูกควบคุมโดยระบบที่ซับซ้อน ซึ่ง เมทริกซ์ เป็นเหมือน “การจัดการความทรงจำ” ที่ทำให้คนในโลกนี้ลืมความจริง

เมทริกซ์ใหม่: การควบคุมและการหลอกลวง

ในภาคนี้, The Analyst พยายามทำให้ระบบ เมทริกซ์ ดูเหมือนเป็นสถานที่ที่มนุษย์ยังคงมีอิสระในการตัดสินใจ แต่จริง ๆ แล้วสิ่งที่เกิดขึ้นคือการ จัดการกับอารมณ์ โดยการนำเสนอความรู้สึกที่มนุษย์ต้องการ เช่น ความโกรธ, ความรัก, ความเครียด, และความสุข เพื่อให้พวกเขารู้สึกว่ามีการควบคุมและเลือกได้ แต่แท้จริงแล้ว ความรู้สึกเหล่านั้นถูกปล่อยออกมาในเวลาที่เหมาะสมเพื่อดึงดูดพวกเขาเข้าสู่กับดักของระบบ

The Analyst ยังใช้ระบบที่สามารถ คาดเดา และ ตอบสนอง ต่อความต้องการของมนุษย์ได้อย่างสมบูรณ์แบบ ไม่ว่าจะเป็นการให้ความพึงพอใจทางอารมณ์ เช่น ความพึงพอใจในความทรงจำเก่าๆ (เช่น การย้อนกลับไปในช่วงเวลาเก่า ๆ ที่ตัวละครเคยมีความสุข) หรือการกระตุ้นความรู้สึกที่ทำให้ผู้คนรู้สึก เชื่อมโยงกับบางสิ่ง แม้ว่าจะเป็นแค่ภาพลวงตาก็ตาม การควบคุมอารมณ์ในที่นี้ไม่ได้หมายความแค่การดึงดูดความรู้สึกหรือความต้องการพื้นฐานเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการ ตอกย้ำความทรงจำ ที่เป็นที่รู้จักและมีคุณค่าทางอารมณ์แก่ผู้คน โดยในกรณีของ Neo และ Trinity, The Analyst ใช้ความรักและความทรงจำร่วมของพวกเขาในการกระตุ้นความรู้สึกที่ทำให้พวกเขายังคงหลงใหลในสิ่งที่ระบบต้องการให้พวกเขาหลงรัก

ในแง่นี้, The Matrix Resurrections ไม่ได้เป็นแค่ภาพของการควบคุมที่มองเห็นได้ชัดเจนในทางกายภาพเท่านั้น แต่ยังเป็นการสะท้อนถึงความสามารถของระบบในการ จัดการความรู้สึก และ อารมณ์ ของมนุษย์เพื่อให้พวกเขายังคงมีชีวิตในสภาพแวดล้อมที่ควบคุมทุกอย่างไว้แล้ว ซึ่งการใช้ อารมณ์ ในการควบคุมกลายเป็นเครื่องมือที่มีอำนาจมากที่สุดในโลกที่ไม่มีทางออก

ในบทวิจารณ์ของ Kunzelman, เขายกประเด็นสำคัญที่กล่าวถึงว่าโลกใน The Matrix Resurrections นั้นไม่ได้มุ่งเน้นแค่การแสดงออกถึง การกระทำ และ การต่อสู้ แต่ยังเน้นการสะท้อนถึง การมีตัวตน และ การค้นหาความหมายในชีวิต เมื่อ Neo ต้องต่อสู้กับตัวเองและโลกที่เขาเชื่อว่าเป็นความจริงที่ถูกหลอกลวงอยู่ตลอดเวลา

การปรับตัวของตัวละคร: พลังของการกลับมาของ Trinity

ในขณะที่ Neo ถูกดึงกลับไปสู่โลกที่เขาเคยหลบหนีมาแล้ว, Trinity (Carrie-Anne Moss) กลับกลายเป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างนี้เช่นเดียวกัน ในบทวิจารณ์ของ Kunzelman, เขาได้กล่าวถึงการที่ทั้งสองตัวละครมีความสัมพันธ์ที่ลึกซึ้ง และการกลับมาของพวกเขาไม่ได้เป็นแค่การกลับมาของ ฮีโร่ หรือ การคืนชีพ ของตัวละครที่เรารู้จักกันดีจากภาคก่อน แต่กลับเป็นการสร้างสัมพันธ์ทางอารมณ์ที่ช่วยให้พวกเขาสามารถโค่นล้มระบบที่ยังคงควบคุมพวกเขาอยู่ได้

สัญลักษณ์ในการกลับมาของ Trinity

ใน The Matrix Resurrections, การกลับมาของ Neo และ Trinity ไม่ใช่แค่การพยายามจุดประกายการต่อต้านใหม่ แต่ยังเป็นการสื่อถึงความรักที่มีต่อกัน และเป็นแรงผลักดันที่ทำให้พวกเขาสามารถลุกขึ้นสู้กับการกดขี่ที่เกิดขึ้นในโลกใหม่ของเมทริกซ์ได้ และการสลับบทบาทระหว่าง Neo และ Trinity ในภาคนี้, Trinity กลายเป็น "The One" หรือ ผู้มีพลังพิเศษ ซึ่งเป็นการเปลี่ยนบทบาทจากภาคก่อนที่ Neo เป็นผู้ที่มีพลังพิเศษสูงสุดในโลกเมทริกซ์ จุดนี้เป็นสัญลักษณ์ของการยอมรับใน ความสำคัญของทั้งคู่ ในการต่อสู้กับระบบที่ควบคุมอยู่ โดยทั้งสองตัวละครมีความสัมพันธ์ทางอารมณ์ที่ลึกซึ้ง ซึ่งช่วยเสริมพลังของกันและกันในการต่อสู้กับการควบคุมที่ถูกกดทับ

การใช้ "The One" เพื่อแสดงถึงการต่อสู้กับการควบคุม ในตอนท้ายของหนัง, Trinity ไม่ได้แค่ช่วย Neo แต่ยังเป็นผู้ที่มี บทบาทสำคัญ ในการทำลายการควบคุมของเมทริกซ์ ซึ่งเป็นการแสดงถึง พลังการร่วมมือ และ ความสำคัญของการปรับตัว เพื่อเปลี่ยนแปลงระบบที่ไม่ได้เปิดโอกาสให้เลือกด้วยตัวเอง การที่ Trinity กลายเป็นส่วนสำคัญในภาคนี้ อาจเป็นการสื่อถึง การแบ่งปันพลังและการร่วมมือ ซึ่งอาจมีความหมายสะท้อนกับ การปฏิรูปสังคม ที่ต้องการความร่วมมือมากกว่าการต่อสู้เพียงลำพัง

ความสัมพันธ์ที่ก่อตัวขึ้นใหม่ ความสัมพันธ์ระหว่าง Neo และ Trinity เป็นการกลับมาของอารมณ์ที่ มีความหมาย ในการต่อสู้และการรักที่ยังคงอยู่แม้เวลาจะผ่านไป ภาพที่ Trinity ถูกฟื้นคืนชีพ และการกลับมามีบทบาทสำคัญในตอนท้ายสะท้อนถึง การตื่นขึ้นของพลังภายใน ของตัวละคร ที่ไม่จำเป็นต้องอาศัยแค่การกลับมาในเชิงกายภาพ แต่ยังเกี่ยวข้องกับการ รับรู้และเข้าใจ ความสำคัญของการมีตัวตนและการเลือก
ความทรงจำและการตอกย้ำความรัก ในหลายฉาก, การที่ Neo และ Trinity กลับมาพบกันใหม่ เป็นการสื่อถึงการ ฟื้นฟูความทรงจำ และการตอกย้ำถึง ความรัก ที่เคยมีต่อกันในภาคก่อน โดยเฉพาะการที่ทั้งสองตัวละครมีความทรงจำร่วมกันจากโลกเมทริกซ์ที่ถูกสร้างขึ้นมาใหม่ พวกเขาไม่ได้เพียงแค่ "รู้จักกัน" แต่ความสัมพันธ์ของพวกเขาได้ถูกนำมาใช้เป็นจุดแข็งในกระบวนการทำลายเมทริกซ์ ซึ่งเชื่อมโยงกับแนวคิดเรื่อง ความเชื่อมโยงระหว่างอารมณ์และการต่อสู้กับระบบ ที่ควบคุมชีวิตมนุษย์

มุมมองส่วนตัว ผมมองเป็นเหมือนหนังแอบทำมาให้เป็นแนวแซวแบบเรื่องผัวๆเมียๆ ที่จริงๆแล้วเมียใหญ่กว่าเสมอ ที่นีโอในเรื่องดูเรียบร้อยไปเลยเมื่อเทียบกับ Trinity

อีกจุดนึงก็คือเธอยังถูก set ให้ลงไหลใน Ducati อีกครั้ง ซึ่งคราวนี้ไม่ใช่ Ducati 996 แต่เป็น Scrambler 1100 Pro

การเล่นกับตัวเอง: เมทริกซ์ในฐานะที่เป็นการ “แซว” ตัวเอง

Kunzelman ยังได้ชี้ให้เห็นว่าหนังเรื่องนี้มีการ เล่นกับตัวเอง โดยการที่ตัวละครต่าง ๆ มักพูดถึงโลกที่พวกเขาเคยรู้จักอย่างไม่จริงจัง ตัวละครหลักไม่เพียงแต่ต้องเผชิญกับความจริงในโลกที่พวกเขาไม่สามารถหนีได้ แต่ยังมีการตั้งคำถามถึงสิ่งที่โลกเหล่านี้เป็นจริงๆ พูดง่ายๆ คือหนังทำให้เราเห็นว่าโลกที่เราเคยรักและรู้จักใน The Matrix กลับกลายเป็นสิ่งที่กำลังถูกตั้งคำถามและตั้งข้อสังเกตใหม่

การสู้กับระบบ: ความหมายที่สะท้อนถึงสังคมปัจจุบัน

การต่อสู้กับระบบที่ปรากฏในหนังสะท้อนถึง ทฤษฎีสังคม และ การวิพากษ์การควบคุมในสังคมปัจจุบัน โดยเฉพาะในเรื่องของ ทุนนิยม และ การควบคุมจิตใจ ที่สะท้อนผ่านระบบเมทริกซ์ ซึ่งทำให้ผู้คนกลายเป็นส่วนหนึ่งของเครื่องจักรที่ไม่สามารถหลบหนีได้

ในโลกของเมทริกซ์, สิ่งที่เกิดขึ้นไม่ใช่แค่การควบคุมทางกายภาพหรือเทคโนโลยี แต่ยังสะท้อนถึง การควบคุมทางจิตใจ ซึ่ง Neo และ Trinity กลายเป็นตัวแทนของการต่อต้าน ระบบที่บิดเบือนความจริง และ การควบคุมความหวังของผู้คน ให้กลายเป็นสินค้าหรือสิ่งที่ซื้อขายได้ในตลาดของสังคมทุนนิยม ตัวอย่างเช่นในภาพที่พวกเขาต้องต่อสู้เพื่อคืนความเป็นจริงให้กับโลก เมทริกซ์ไม่ได้แค่ทำให้พวกเขาติดกับดักในโลกเสมือนจริง แต่ยังบิดเบือนความเข้าใจของพวกเขาเกี่ยวกับสิ่งที่เป็นจริงและสิ่งที่เป็นแค่ภาพลวงตา

ในโลกปัจจุบัน, ทุนนิยมทำให้ผู้คนกลายเป็นเหมือนสินค้าที่สามารถซื้อขายได้ ซึ่งอาจสะท้อนผ่านวิธีที่เมทริกซ์จัดการกับผู้คนโดยการให้ความหวังและอุดมการณ์ต่างๆ ที่ผู้คนสามารถ "ซื้อ" หรือ "เข้าถึง" ได้ในแบบที่พวกเขาต้องการ แต่ความหวังเหล่านั้นก็ถูกจำกัดให้กลายเป็นสิ่งที่ ไม่ได้มาจากการเลือกของตัวเอง เช่นเดียวกับในสังคมทุนนิยมที่มักจะถูกขับเคลื่อนด้วยการบริโภคและผลิตภัณฑ์ที่ทำให้ผู้คนรู้สึกว่าพวกเขามีอำนาจในการเลือก แต่ในความเป็นจริงแล้ว พวกเขาไม่ได้เลือกอะไรเองเลย แต่ถูกควบคุมผ่านความต้องการที่ระบบสร้างขึ้นให้พวกเขาเชื่อ

คำพูดของ McKenzie Wark ที่ว่า "โลกที่เราอาศัยอยู่ไม่ใช่โลกที่เป็นอิสระ แต่เป็นโลกที่เต็มไปด้วยกฎที่เราต้องทำตาม" สอดคล้องกับแนวคิดใน The Matrix Resurrections ที่สะท้อนให้เห็นว่าโลกของเมทริกซ์และโลกจริงต่างมีลักษณะการควบคุมที่คล้ายคลึงกัน โดยที่ในทั้งสองโลก, กฎและข้อบังคับที่ผู้คนต้องทำตามนั้นเป็นสิ่งที่ ไม่ได้ถูกเลือกโดยตัวบุคคล แต่ถูก กำหนดโดยระบบ ที่ใหญ่กว่า ทั้ง Neo และ Trinity จึงไม่ต่างจากตัวละครในโลกของเรา ที่ต้องต่อสู้เพื่อ ความอิสระ และ ความสามารถในการเลือก ด้วยตนเอง ไม่ว่าจะเป็นการเลือกชีวิตหรือการเลือกหนทางในสังคม

การต่อสู้ในระบบที่ไม่อาจหลีกหนีได้

ดังนั้น, The Matrix Resurrections จึงไม่ใช่แค่หนังเกี่ยวกับการต่อสู้ในโลกเสมือนจริง, แต่มันเป็นการ วิพากษ์วิจารณ์ สังคมและระบบที่ทำให้เรามีความหวัง แต่ท้ายที่สุดแล้วกลับถูก บังคับให้เลือกในสิ่งที่ระบบตั้งขึ้น โดยไม่มีอิสระในการตัดสินใจจริงๆ เหมือนกับการที่ Neo และ Trinity ต้องต่อสู้เพื่อหาทางหลีกหนีจากเมทริกซ์ที่เต็มไปด้วยการบิดเบือนความจริง นี่คือการสะท้อนถึงความจริงที่ว่าในโลกของเรา ระบบทุนนิยม และ การควบคุมที่ซ่อนอยู่ มักจะทำให้ผู้คนรู้สึกว่าไม่สามารถหลบหนีจากสิ่งที่ถูกกำหนดไว้ได้

สรุป

The Matrix Resurrections คือการคืนชีพที่ไม่ใช่แค่เล่าใหม่ แต่ตั้งคำถามกับทุกสิ่งที่เคยเป็นมา ทั้งผ่านวิดีโอเกม ความรัก ความทรงจำ และการ “แซวตัวเอง” อย่างเจ็บแสบ หนังเล่าเรื่องผ่านโลกที่เบลอระหว่างจริงกับหลอก ใช้ Trinity และ Neo เป็นสัญลักษณ์ของความรัก การตื่นรู้ และการต่อสู้กับระบบที่ควบคุมทั้งอารมณ์และเสรีภาพ มันไม่ใช่แค่ไซไฟแอ็กชัน แต่คือการวิพากษ์โลกจริงผ่านโลกจำลองที่เราเคยเชื่อว่านี่แหละคือ “ความจริง”

กับคำพูดที่ว่า "งานมันพรีเซนท์ตัวของมันเอง’

2025-04-11T15:28:00.007+07:00

เรื่องนี้เป็นเรื่องที่เขียนค้างไว้นานมาก จนวันนึงที่อยากจะ clear note ที่ค้างไว้ ก็เลยมาเปิดเจอ เลยกลับมาเขียนต่อให้จบ

---

มันมีคำพูดนึงที่ผมยึดมาตลอดอาชีพออกแบบ คุ้นๆว่าอาจารย์ในตอนเรียนป.ตรีจะเป็นคนพูด จากนั้นก็ได้ยินมาเรื่อยๆ ในชีวิตการทำงาน

‘ไม่จำเป็นต้องพรีเซนท์ให้ฟังหรอก งานมันพรีเซนท์ตัวของมันเอง’

ตอนนั้นผมชอบมาก คำพูดนี้อธิบายหลายๆ ในชีวิตการทำงาน ด้วยความที่เราเติบโตมาจากงานที่ต้องใช้ฝีมือ ที่ต้องใช้เวลาฝึกฝนจนชำนาญ ต้องมีชั่วโมงการทำงานต่อเนื่องที่สูง เรามองแว๊บเดียวเรารู้เลยจริงว่างานนี้ ตั้งใจทำมา งานนี้อาจจะcopyมา งานนี้ตัดแเปะ หรืองานนี้เขี่ยมาส่งๆ งานมันบอกเรื่องราวของมันเองว่ามันถูกใส่ความพยายาม ชั่วโมงบิน และความชำนาญของคนสร้างมันมากเท่าไร

ผมคิดต่อไปถึงตัวเองตอนมีโอกาสดูงานศิลปะชั้นครูของจริงที่ตามหอศิลป์ต่างประเทศ ทำไมผลเห็น American Gothic 1930 ของ Grant Wood แล้วผมตื่นเต้น กว่าภาพอื่นๆ ทำไมผมเห็น A Sunday Afternoon on the Island of La Grande Jatte, 1884–1886 ของ Georges Seurat แล้วผมรู้สึกมีความสุขมากๆ อยากจะมาเขียนเล่าประสบการณ์ หรือทำไมผมต้องพยายามแทบตายเพื่อหาทางไปดูงานจริง The Kiss by Gustav Klimt, 1907/1908 ที่สุดท้ายก็ไปไม่ถึง

กลับมาคิดจริงๆผมไม่ได้ไปดูงานเหล่านั้น Present ตัวเองหรอก แต่ผมไปดูเพราะว่ามันมีเรื่องราว มันมีคนเคยมาพรีเซนท์ให้ฟังตอนเรียนต่างหากว่า ผลงานเหล่านี้มันระดับ Legendary ที่มีเงินก็อาจจะซื้อไม่ได้ และเรื่องราวที่ถูกเล่าเหล่านั้นทำให้ผมรู้จักผลงานชั้นครูแบบนี้

American Gothic 1930 ของ Grant Wood

A Sunday Afternoon on the Island of La Grande Jatte

The Kiss by Gustav Klimt

หลังเริ่มสั่งสมประสบการณ์ ในการทำงานในสายงานที่หลากหลาย และผ่านการพูดเสนองานกับลูกค้าหรือแม้กระทั่ง Lead ในบริษัท มันทำให้ผมกลับไม่ได้อยากมองที่แค่ตัวผลงานสักเท่าไร มันมีอะไรมากกว่านั้น เราอยากฟังเรื่องราวที่แต่ละคนเจอมามากว่า เรื่องราวของการสร้างสรรค์ การแก้ปัญหา ว่าเค้ามีกระบวนการอะไรบ้าง เค้าคิดอะไร เค้าเริ่มยังไง และเค้ามีความท้าทายอะไรที่ต้องเผชิญบ้าง ผลงานหรือรูปอาจจะเป็นแค่สิ่งยืนยัน หรือตัวประกอบว่าเรื่องราวที่พูดมาเหล่านั้นเป็นเรื่องจริงเท่านั้น

คำว่า “งานมันพรีเซนต์ตัวของมันเอง” เป็นคำพูดที่ดูหนักแน่นและเปี่ยมด้วยศรัทธาในฝีมือ ซึ่งผมเองก็เคยเชื่อแบบนั้นเหมือนกัน—จนวันหนึ่งเริ่มมองเห็นว่า ความหมายของ “ผลงาน” ไม่ได้อยู่แค่ในสิ่งที่เห็นด้วยตาเปล่า แต่มันอยู่ใน “เรื่องเล่า” และ “บริบท” ที่รายล้อมมันต่างหาก

มันมีอีกคำที่ผมชอบใช้มากคือ Focus on outcome over output

Output = What you produce (e.g., number of designs, lines of code, features built)
Outcome = What impact those things create (e.g., better user experience, increased sales, happier customers)

ใช่ครับ งานดีไซน์หรือศิลปะบางชิ้น เราแค่มองแว้บเดียวก็รู้ว่ามันทำมาด้วยความตั้งใจแค่ไหน แต่ในโลกจริง มันไม่ใช่ทุกคนที่จะอ่านชั้นเชิงเหล่านั้นออก บางคนเห็นแค่ภาพ บางคนดูแค่ฟอร์ม บางคนตัดสินแค่จากความสวยงามภายนอก เพราะฉะนั้น ถ้าเราอยากให้คน “เข้าใจ” ไม่ใช่แค่ “มองเห็น” เราจำเป็นต้องเล่า

ตัวอย่างแรก:
UI ที่เรียบมาก ๆ อย่างหน้าแรกของ Google Search—แทบไม่มีอะไรเลย แต่เบื้องหลังคือการทดลองนับไม่ถ้วน ทุกองค์ประกอบถูกวัดผลและออกแบบจากพฤติกรรมคนจริง ๆ ถ้าไม่มีใครมาเล่า เราอาจคิดว่า "ก็แค่กล่องค้นหา"

ตัวอย่างสอง:
โลโก้ Airbnb ดูเหมือนแค่เส้นโค้งรูปตัว A แต่จริง ๆ มันมีความหมายซ่อนอยู่ถึง 3 อย่าง—คน (People), สถานที่ (Places), และความรัก (Love) รวมกันกลายเป็นสัญลักษณ์ของการเชื่อมโยงมนุษย์กับพื้นที่ ถ้าไม่มีเรื่องเล่า งานนั้นอาจไม่มีพลังขนาดนี้

ในโลกของศิลปะ ก็มีตัวอย่างชัดเจนหลายคนที่ “งานไม่เคยพูดอะไรได้เลยในยุคของพวกเขา” จนกระทั่งมี “คนเล่าเรื่อง” ให้พวกเขา

Vincent van Gogh ขายงานได้ไม่กี่ชิ้นตอนมีชีวิต แต่ภรรยาของน้องชายเขา Johanna เป็นคนที่เชื่อในคุณค่าของงานเขา และใช้เวลาทั้งชีวิตจัดแสดง แปลจดหมาย และกระตุ้นให้โลกเห็นความลึกของเขา

Egon Schiele ก็เป็นอีกคนที่ตอนยังมีชีวิตถูกมองว่า “ลามก” มากกว่าศิลปิน เขาเสียชีวิตตอนอายุแค่ 28 แต่ปัจจุบันงานของเขากลายเป็นหนึ่งในตัวแทนของ emotional expression ที่รุนแรงและทรงพลังมากที่สุดในยุคศตวรรษที่ 20 เพราะนักประวัติศาสตร์ศิลป์และภัณฑารักษ์ช่วยกัน “เล่าใหม่” ให้คนเข้าใจมุมมองของเขาในอีกแง่มุม

Jean-Michel Basquiat ศิลปินผิวดำในนิวยอร์ก ยุค 80 ที่เคยถูกมองว่าเป็น street artist ธรรมดา แต่เมื่อเวลาผ่านไป มีคนเริ่มเล่าเรื่องบริบททางเชื้อชาติ การเมือง และความเป็น outsider ของเขา จนทำให้งานของเขากลายเป็นหนึ่งในสิ่งสะท้อนวัฒนธรรมอเมริกันที่เข้มข้นที่สุด

และที่ไม่พูดถึงไม่ได้คือ Frida Kahlo ที่ผลงานของเธอแทบจะถูกกลบโดยชื่อเสียงของสามีอย่าง Diego Rivera ตอนเธอมีชีวิต แต่เมื่อมีการเล่าเรื่องราวของเธอ—ความเจ็บปวด ความรัก ความเป็น feminst pioneer—โลกก็เริ่มมองเห็นว่า งานของเธอเต็มไปด้วยอารมณ์และตัวตนอย่างเหลือเชื่อ จนกลายเป็น icon ของผู้หญิงทั่วโลก

มาถึงตรงนี้ผมหยุดคิด..............

ผมน่าจะเป็นขบถคนนึงที่น่าจะมีความคิดรุนแรง ถ้าตอนนั้นผมมีประสบการณ์พอ หรือมีความเจนโลก ผมอาจจะเถียง ‘ไม่ครับ อาจารย์ต้องฟังผม เพราะว่าผมคิดว่า……’

แต่มองอีกมุมนึงคือ เรื่องราวนั้นมันสอนให้ผมสุชุมขึ้นในความคิดและการแสดงออก มุมมองไม่เคยมีด้านเดียว และไม่มีถูกหรือผิด เพราะเราตัดสินความคิดอีกคนบนพื้นฐานของการแสดงออกของอีกคนไม่ได้ ถ้าผมทำแบบนั้นผมก็จะกัดลิ้นตัวเองเพราะเรื่องราวที่ผมเพิ่งเล่าออกไปที่ว่า ..... Focus on outcome over output

เพราะ Output คือ "เราทำอะไรออกมา" Outcome คือ "สิ่งที่เกิดขึ้นหลังจากนั้น หรือมันสร้าง Impact หรือทำให้คนหนึ่งคนเปลี่ยนไปยังไง

มาคิอาเวลลี (Machiavelli) กับคำแนะนำที่ทรงพลังสำหรับคนดีที่มักไม่ก้าวหน้าในชีวิต

2025-04-09T11:13:00.008+07:00

มาคิอาเวลลี (Machiavelli) เป็นนักคิดการเมืองแห่งเมืองฟลอเรนซ์ในศตวรรษที่ 16 ซึ่งให้คำแนะนำที่ทรงพลังสำหรับคนดีที่มักไม่ก้าวหน้าในชีวิต ความคิดของเขาหมุนรอบข้อสังเกตอันไม่สบายใจว่า "คนชั่ว" มักจะชนะ เพราะพวกเขามีข้อได้เปรียบเหนือ "คนดี" คือ พวกเขาพร้อมที่จะใช้เล่ห์เหลี่ยมและความเจ้าเล่ห์ในการผลักดันเป้าหมายของตน พวกเขาไม่ถูกยับยั้งด้วยหลักการที่แข็งกร้าว พวกเขาพร้อมที่จะโกหก บิดเบือนความจริง ข่มขู่ หรือใช้ความรุนแรงหากจำเป็น

มาคิอาเวลลีเคยทำงานจริงในรัฐบาลฟลอเรนซ์ช่วงปี 1498–1512 ทำหน้าที่เป็นข้าราชการด้านการทูตและการทหาร ต้องเจรจากับรัฐต่าง ๆ รวมถึงกับพระสันตะปาปา ฝรั่งเศส และจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ช่วงนั้นเขาได้เรียนรู้การเมืองแบบใกล้ชิด เห็นทั้งเกมอำนาจ การทรยศ และกลยุทธ์ต่าง ๆ พอฟลอเรนซ์ถูกตระกูลเมดิชีกลับมายึดอำนาจ เขาถูกปลด จับทรมาน แล้วก็ถูกเนรเทศไปอยู่นอกเมือง

ผลงานที่น่าสนใจ:
The Prince (เจ้าผู้ปกครอง) — งานดังที่สุด พูดตรง ๆ เรื่องอำนาจ การปกครอง และเล่ห์เหลี่ยมในการรักษาอำนาจ เป็นที่มาของคำว่า “Machiavellian” ที่แปลว่าการใช้กลยุทธ์แบบเจ้าเล่ห์
Discourses on Livy — วิเคราะห์การเมืองแบบสาธารณรัฐ วางรากฐานแนวคิดประชาธิปไตย
The Art of War — ว่าด้วยเรื่องการทหารและการจัดกองทัพเพื่อรักษารัฐ

นอกจากนี้ เมื่อสถานการณ์ต้องการ พวกเขายังรู้วิธีหลอกลวงอย่างมีเสน่ห์ ใช้คำพูดที่หวานหู ดึงดูดและเบี่ยงเบนความสนใจ และด้วยวิธีนี้พวกเขาจึงสามารถครองโลกได้ โดยทั่วไปแล้วเรามักเชื่อว่าการเป็นคนดีคือการกระทำความดี ไม่ใช่แค่มีจุดมุ่งหมายที่ดี แต่ยังต้องใช้วิธีการที่ดีด้วย ถ้าเราต้องการโลกที่จริงจัง เราต้องชนะใจผู้คนด้วยเหตุผลที่หนักแน่น ไม่ใช่แค่การดึงดูดความสนใจ ถ้าเราต้องการโลกที่ยุติธรรมกว่า เราต้องพยายามโน้มน้าวผู้ที่ไม่ยุติธรรมด้วยความนุ่มนวล ไม่ใช่การข่มขู่ ถ้าเราต้องการให้ผู้คนมีเมตตา เราต้องแสดงความเมตตาต่อศัตรู ไม่ใช่ความโหดร้าย

มันฟังดูดีมาก แต่ มาคิอาเวลลี ไม่อาจมองข้ามปัญหาที่ปฏิเสธไม่ได้ นั่นคือมันไม่ได้ผล เมื่อเขาย้อนดูประวัติศาสตร์ของฟลอเรนซ์และรัฐอิตาลี เขาพบว่าเจ้าชาย นักการเมือง และพ่อค้าที่ดีมักล้มเหลว นั่นเป็นเหตุผลที่เขาเขียนหนังสือที่เรารู้จักกันในวันนี้ว่า "The Prince" คู่มือสั้น ๆ ที่น่าทึ่งสำหรับเจ้าชายที่มีจิตใจดีในการไม่จบลงด้วยความล้มเหลว

คำตอบสั้น ๆ คือ จงเป็นคนดีเท่าที่ต้องการ แต่ต้องไม่ยึดติดกับการกระทำที่ดีเสมอไป และต้องรู้จักยืมทุกกลเม็ดจากคนที่เจ้าเล่ห์ที่สุดและไร้จริยธรรมที่สุดเท่าที่เคยมีมา มาคิอาเวลลี รู้ว่าความหลงใหลในการกระทำดีที่ไม่เกิดผลของเรามาจากไหน ตะวันตกเติบโตมากับเรื่องราวของพระเยซูแห่งนาซาเร็ธ ชายที่ดีจากกาลิลีที่ปฏิบัติต่อทุกคนอย่างดีและจบลงด้วยการเป็นกษัตริย์เหนือกษัตริย์ทั้งปวงและผู้ปกครองนิรันดร์

แต่มาคิอาเวลลีชี้ให้เห็นถึงรายละเอียดที่ไม่สะดวกในเรื่องราวแสนหวานนี้ นั่นคือในแง่ปฏิบัติ ชีวิตของพระเยซูคือหายนะโดยสิ้นเชิง ชายผู้ใจดีนี้ถูกเหยียบย่ำ ถูกดูหมิ่น ถูกเพิกเฉยและถูกเยาะเย้ย ในช่วงชีวิตของเขาเอง และหากไม่มีการช่วยเหลือจากพระเจ้า เขากลายเป็นหนึ่งในผู้แพ้ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ การจะมีประสิทธิภาพได้คือการเอาชนะความคิดแบบนี้ "The Prince" ไม่ใช่คู่มือสำหรับการเป็นทรราช แต่เป็นคู่มือสำหรับการเรียนรู้ของคนดีจากทรราช

มันคือหนังสือเกี่ยวกับวิธีการเป็นคนที่มีประสิทธิภาพ ไม่ใช่แค่คนดี หนังสือเล่มนี้เต็มไปด้วยตัวอย่างของความไร้อำนาจของความบริสุทธิ์ เจ้าชายที่น่ายกย่อง หรือในปัจจุบันเราอาจเพิ่ม CEO นักเคลื่อนไหวทางการเมือง หรือ นักคิด ควรเรียนรู้บทเรียนจากผู้ที่มีเล่ห์เหลี่ยมมากที่สุด พวกเขาควรรู้วิธีข่มขู่ โน้มน้าว หลอกล่อ และดึงดูด นักการเมืองที่ดีต้องเรียนรู้จากนักการเมืองที่ไม่ดี ผู้ประกอบการที่จริงใจต้องเรียนรู้จากผู้ที่มีเล่ห์เหลี่ยม

สุดท้ายแล้ว เราทุกคนคือผลรวมของสิ่งที่เราทำได้สำเร็จ ไม่ใช่แค่ความตั้งใจ หากเราห่วงใยในสติปัญญา ความเมตตา ความจริงจัง และคุณธรรม แต่กระทำด้วยความดีเพียงอย่างเดียว มาคิอาเวลลีเตือนเราว่าเราจะไม่ไปถึงไหน เราจำเป็นต้องเรียนรู้บทเรียนจากแหล่งที่ไม่คาดคิด นั่นคือคนที่เรารังเกียจมากที่สุด พวกเขามีบทเรียนสำคัญที่จะสอนเราเกี่ยวกับวิธีสร้างความเป็นจริงที่เราปรารถนา

ตัวอย่างที่ชัดเจนในการเมืองสหรัฐฯ ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา คือบทบาทของโดนัลด์ ทรัมป์ ในการเลือกตั้งประธานาธิบดีปี 2016 ทรัมป์ไม่ได้อาศัยแนวทางการเมืองแบบดั้งเดิม ไม่เน้นความสุภาพหรือนโยบายที่ผ่านการปรึกษาหารืออย่างถี่ถ้วน แต่กลับใช้วิธีการโจมตีตรงไปตรงมา สร้างวาทกรรมที่แบ่งแยก และใช้โซเชียลมีเดียเพื่อขยายอิทธิพล เขารู้วิธีควบคุมกระแสข่าวและดึงดูดความสนใจได้อย่างมีประสิทธิภาพ แม้วิธีการเหล่านี้จะถูกวิพากษ์วิจารณ์ว่าไม่เหมาะสม แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่าเขาประสบความสำเร็จในการดึงดูดผู้สนับสนุนจำนวนมากและชนะการเลือกตั้ง

ในทางตรงกันข้าม นักการเมืองที่เน้นความสุภาพและยึดหลักคุณธรรมอย่างเข้มงวดอาจไม่สามารถสร้างแรงกระเพื่อมในสังคมได้เท่าทรัมป์ นี่คือบทเรียนสำคัญที่มาคิอาเวลลีต้องการสื่อ นั่นคือ การยึดมั่นในความดีเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ เราต้องรู้จักนำกลยุทธ์จากผู้ที่มีทักษะในการจัดการอำนาจมาใช้เพื่อบรรลุเป้าหมาย

การเรียนรู้จากศัตรูไม่ใช่การยอมจำนนต่อความไม่ดี แต่เป็นการนำกลยุทธ์ที่มีประสิทธิภาพมาปรับใช้ในแบบที่คงไว้ซึ่งคุณธรรมของเราเอง เพื่อให้เราสามารถผลักดันโลกไปในทิศทางที่ต้องการได้อย่างแท้จริง

การแค่ฝันถึงสิ่งที่ดีไม่เพียงพอ ผลลัพธ์ที่แท้จริงวัดได้จากสิ่งที่เราทำสำเร็จ จุดสำคัญไม่ใช่แค่นั่งอยู่กับความตั้งใจดีหรือความรู้สึกอบอุ่นในใจ แต่คือการลงมือทำเพื่อเปลี่ยนแปลงโลกให้ดีขึ้น

มาคิอาเวลลีเข้าใจเรื่องนี้ดี เขาทำให้เรารู้สึกไม่สบายใจเพราะเขาท้าทายความคิดที่เรายึดมั่น เรามักจะปลอบใจตัวเองว่า ที่ยังไม่ประสบความสำเร็จเพราะเราเป็นคนดีเกินไป ใจดีเกินไป หรือมีเมตตาเกินไป แต่ความจริงที่มาคิอาเวลลีบอกเราก็คือ สาเหตุที่เรายังไปไม่ถึงไหน ไม่ใช่เพราะเราใจดีเกินไป แต่เพราะเราไม่ฉลาดพอที่จะเรียนรู้จากคนที่รู้จักวิธีประสบความสำเร็จ แม้คนนั้นจะเป็นศัตรูของเราก็ตาม

หนังสือสาระน้อยหน่อยแต่ Spirit เยอะมาก

2025-03-26T11:57:00.002+07:00

ย้อนกลับไปช่วงเรียนปริญญาตรีและช่วง 2-3 ปีแรกหลังจบ ผมจำได้ว่าชอบบรรยากาศแบบนี้มาก—หนังสือ งานทำมือ การจัดร้าน และวัฒนธรรมที่เรียกว่า ‘อินดี้’ ซึ่งเป็นแนวคิดขบถที่สะท้อนผ่านแฟชั่นและไลฟ์สไตล์ ถึงขนาดที่ Thesis ของผมเองก็ทำเกี่ยวกับวัฒนธรรมอินดี้นี้

หนังสือหลายเล่มที่ขายในร้านอาจไม่ได้วางขายทั่วไป หลายเล่มสะท้อนมุมมอง ความคิด อารมณ์ และโลกทัศน์ของผู้เขียนมากกว่าจะเน้นความรู้ เนื้อหามักเรียบง่าย แฝงลูกเล่นของคำและวลี ทิ้งไว้ให้คนอ่านขบคิดต่อ หนังสือเหล่านี้มักมี Margin กว้างอย่างฟุ่มเฟือย และภาพประกอบก็มักเป็นฟิล์มหรือสไตล์ที่ให้อารมณ์ดิบๆ

ผ่านมากว่าสิบปี ผมผันตัวมาทำงานด้าน ‘ออกแบบ’ ใน Tech Industry ซึ่งเป็นโลกที่หมุนเร็วและแข่งขันสูง จนไม่รู้ตัวว่าสิ่งเหล่านี้ค่อยๆ หายไปจากชีวิต ผมหันมาอ่านหนังสือต่างประเทศตามคำแนะนำของ Goodreads หรือ Amazon โดยเฉพาะเล่มที่ดูเหมือนช่วยเสริมภาพลักษณ์ให้เราดู ‘มีความรู้’

แต่วันนี้ ในช่วงที่กำลัง ‘On a break’ จากงานประจำ ผมมีโอกาสได้เดินเจอร้านหนังสือแบบที่เคยชอบอีกครั้ง และพบว่าตัวเองมีความสุขอย่างน่าประหลาด ผมรู้สึกเหมือนเด็กน้อยที่พลัดหลงเข้าไปในร้านของเล่น ความสุขที่ได้เปิดอ่านและระลึกถึงช่วงเวลาเหล่านั้นกลับมา หนังสือหลายเล่มเป็นเล่มใหม่ ไม่ใช่เล่มที่ผมเคยอ่านในอดีต แต่พวกมันก็ทำให้ผมนึกถึงการอ่านที่ทำให้ตัวเองมีความสุข…

11 แนวคิดที่จะเปลี่ยนชีวิตคุณ

2025-03-24T18:31:00.004+07:00

เป็นการอ่านโดยบังเอิญเพราะคิดว่าเรื่องนี้น่าจะสอนกานเขียน Essay แบบใหม่ๆแต่ไม่ใช่ซะงั้นบทความจะมีทั้งหมด 101 บทความนี้เป็นตัวอย่าง 11 แนวคิดที่ผมคิดว่าน่าสนใจและบังเอิญสามารถอ่านได้

101 Essays That Will Change the Way You Think เป็นหนังสือเกียวกับการปรับเปลี่ยนความคิดและส่งผลต่อการปรับเปลี่ยนชีวิต และควบคุมอารมณ์โดยการเล่นกับการมอง 'ความสุข' ที่ไม่ใช่จุดหมายปลายทาง แต่เป็นผลลัพธ์ของการใช้ชีวิตอย่างมีสติและสมดุล? Brianna Wiest ผู้เขียนหนังสือชวนให้เราลองคิดใหม่เกี่ยวกับชีวิต ด้วยแนวคิดที่ช่วยให้เราควบคุมตัวเองได้อย่างเป็นธรรมชาติ เหมือนรากที่แข็งแรงจะนำไปสู่ต้นไม้ที่สมบูรณ์

บทที่ 1: รับผิดชอบต่อความรู้สึกและความคิดของคุณ

เราเติบโตมากับค่านิยมและวัฒนธรรมที่สอนให้เราคิดและรู้สึกในแบบที่สังคมกำหนด แต่เมื่อถึงจุดหนึ่ง เราต้องตระหนักว่าเราเป็นเจ้าของความคิดและอารมณ์ของตัวเอง ถ้ามีเรื่องแย่ ๆ เกิดขึ้น ลองมองให้ลึกขึ้นว่ามันมาจากไหน และอย่าปล่อยให้สิ่งเร้าภายนอกมากำหนดความรู้สึกของคุณ

ตัวอย่าง: เวลาเจอปัญหาในที่ทำงาน แทนที่จะโทษหัวหน้าหรือเพื่อนร่วมงาน ลองพิจารณาว่าตัวเราเองมีส่วนทำให้เกิดปัญหาหรือไม่ แล้วแก้ไขจากจุดนั้น

บทที่ 2: สร้างกิจวัตรประจำวัน

บางคนคิดว่าชีวิตที่สนุกคือชีวิตที่ไร้กฎเกณฑ์ แต่จริง ๆ แล้ว คนที่ประสบความสำเร็จมักมี "สิ่งที่เค้าต้องทำประจำ (Routines)" ที่ทำให้พวกเขาโฟกัสและสงบ ลองหา Routines นั้นที่ทำให้คุณรู้สึกดี เข้าที่และโฟกัส เช่น ตื่นเช้ามาดื่มกาแฟเงียบ ๆ หรือจดบันทึกประจำวัน แล้วทำให้เป็นนิสัย

จิตใจของพวกเขาเข้าสู่สภาวะลื่นไหล (flow) ที่ดูเหมือนว่าพวกเขากำลังทำงานอย่างต่อเนื่องและไม่ต้องใช้ความพยายามให้จดจำกิจวัตรเล็กๆ ที่ช่วยให้คุณมีสมาธิและผ่อนคลาย แล้วรวมเข้าไปในกิจวัตรประจำวันของคุณ คุณจะพบความปลอดภัย กำจัดความวิตกกังวล และหยุดการผัดวันประกันพรุ่ง

บทที่ 3: เพิ่มความสามารถในการมีความสุข

เคยไหม เวลามีเรื่องดี ๆ เข้ามา กลับรู้สึกไม่ค่อยสบายใจ เหมือนว่าความสุขนี้มากเกินไป? นั่นเป็นเพราะจิตใต้สำนึกของเราสร้างขีดจำกัดความสุขขึ้นมาเอง ลองฝึกขยายขอบเขตของมัน ด้วยการขอบคุณสิ่งเล็ก ๆ น้อย ๆ ฝึกสมาธิ และปล่อยให้ตัวเองรู้สึกดีโดยไม่ต้องรู้สึกผิด

ลองนึกถึงตอนที่คุณได้เลื่อนตำแหน่งหรือได้รับรางวัล แต่ไม่กล้าฉลองเต็มที่เพราะกลัวเพื่อนที่ไม่ประสบความสำเร็จเท่าจะรู้สึกไม่ดี นั่นเป็นเพราะจิตใต้สำนึกกำลังเตือนคุณถึงอันตรายของการโดดเด่น คุณกลายเป็นภัยคุกคามและเป้าหมาย แต่ทั้งหมดที่คุณต้องการคือการกลมกลืนไปกับคนอื่น

ลองยืดระยะเวลาของความรู้สึกดีๆ นั้นเพื่อเพิ่มความสามารถในการมีความสุข ผ่านการทำสมาธิ การฝึกความกตัญญู และปล่อยให้มันเติบโต แม้ในสถานการณ์ที่แย่ที่สุด คุณก็ยังคงมีความสุขได้ มันเป็นทางเลือกที่มาจากการเป็นเวอร์ชันที่ดีที่สุดของตัวคุณเอง

ส่วนตัวรู้สึกไม่ค่อยเห็นด้วยหรือเข้าบทนี้ถ่องแท้เท่าไร คนไทยเรามักพูดว่า "พอใจในสิ่งที่มี" หรือ "อย่าโลภมาก" ซึ่งผมว่าเป็นคำสอนที่ดีอยู่แล้ว แต่บางครั้งก็มันเป็นมุมมองจากตะวันตกกับเราก็ไม่สอดคล้องเท่าไร

บทที่ 4: ปล่อยให้จินตนาการเป็นอิสระ

ทุกคนมีความคิดสร้างสรรค์ในแบบของตัวเอง ไม่ว่าจะเป็นการเขียน การวาดรูป หรือแม้แต่การจัดโต๊ะทำงานให้ดูดี ลองปล่อยให้ตัวเองได้สร้างอะไรบางอย่างโดยไม่ต้องสนใจว่าคนอื่นจะเข้าใจมันหรือไม่ ขอแค่คุณมีความสุขกับมันก็พอ

บรรพบุรุษนักล่าของเราแม้จะมีชีวิตที่ยากลำบาก แต่ก็ยังมีเวลาวาดภาพบนหินและในถ้ำ เช่นเดียวกับคนไทยโบราณที่แม้ต้องทำนาทำไร่หนัก แต่ก็ยังมีการแสดงออกทาง Aesthetics เช่น ศิลปะการแสดงพื้นบ้าน การทำเครื่องปั้นดินเผา หรือการแกะสลักที่สวยงาม

แม้มนุษย์เราช่างไร้เดียงสา พวกเขาพยายามสังเกตและตีความศิลปะไม่ว่าจะปรากฏที่ไหน ให้หาวิธีแสดงออกอย่างสร้างสรรค์และฝึกฝน ไม่จำเป็นที่คนอื่นต้องเข้าใจหรือเห็นด้วย มันเพียงแค่ต้องเป็นกิจกรรมที่คุณสนุก ไม่ต้องตัดสิน

บทที่ 5: ทำให้ทักษะของคุณเป็นอัตโนมัติ

อยากให้สิ่งที่คุณทำเป็นธรรมชาติและง่ายเหมือนการหายใจไหม? มี 3 ขั้นตอนง่าย ๆ:

เรียนรู้ให้มากที่สุด
ฝึกฝนและจดบันทึกข้อผิดพลาด
ทำซ้ำ ๆ จนมันกลายเป็นเรื่องอัตโนมัติ

นึกถึงแม่ครัวไทยที่ทำอาหารโดยไม่ต้องวัดส่วนผสม หรือช่างตัดผมที่ตัดผมได้อย่างรวดเร็วและสวยงามโดยไม่ต้องคิดมาก ทักษะเหล่านี้มาจากการฝึกฝนจนเป็นธรรมชาติ

บทที่ 6: เพิ่มความมั่นใจ

ความมั่นใจไม่ได้เกิดขึ้นเอง แต่เกิดจากการฝึกฝนความสามารถตนเอง (deliberately and purposefully) และการรักมันไว้ตามษามาตรฐานระดับสูงและความเชื่อของตัวเอง (Hold oneself to high moral and ethical standards that are driven by your own personal beliefs and sense of worth) เรียนรู้ที่จะปกป้องตัวเองโดยไม่ต้องป้องกันตัวจนเดินไป (Learn to defend oneself without being defensive.) ความกลัวเป็นต้นเหตุของการป้องกันตัวเกินไป ตอนคุณทำคุณอาจรู้สึกฝืนหรือไม่สบายใจทุกวัน แต่คุณจะรู้สึกสบายใจเมื่อรู้ว่าคุณมีอำนาจควบคุมชีวิตของคุณ

บทที่ 7: รักษาสมดุลระหว่างความหลงใหลและจุดประสงค์

Passion อาจเป็นจุดเริ่มต้นที่ดี แต่ระยะยาว เราต้องใช้เหตุผลมาช่วยกำกับ เป้าหมายที่แท้จริงไม่ใช่การตามล่าหาความสุขแบบฉับพลัน แต่คือการสร้างชีวิตที่มั่นคงและมีความหมาย ลองโฟกัสที่กระบวนการ มากกว่าผลลัพธ์ แล้วคุณจะพบความสุขระหว่างทาง

กุญแจสำคัญคือการรู้ว่าอะไรเริ่มต้นและอะไรสิ้นสุด ไม่ใช่การเลือกอย่างใดอย่างหนึ่ง ความหลงใหลอาจจุดประกาย แต่เมื่อคุณก้าวหน้า มันจะจางหายไป ตรงนั้นแหละที่สมองเริ่มมีเหตุผล จุดประสงค์ที่ตั้งใจไว้จะช่วยให้คุณโฟกัส ระบุและได้รับทักษะที่จำเป็นในการทำงานประจำวัน และให้ความกล้าหาญที่จะชะลอความพึงพอใจทันที

ขอบคุณสำหรับความสำเร็จเล็กๆ น้อยๆ ของคุณ ความมั่นคงและความอดทนของจุดประสงค์ของคุณมีน้ำหนักมากกว่าความต้องการที่จะเติมช่องว่างที่คุณอาจกำลังประสบอยู่ ค่านิยมร่วมกันยังสามารถทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลน่าพึงพอใจมากขึ้น

บทที่ 8: หลีกเลี่ยงสิ่งรบกวน

เคยซื้อเสื้อตัวใหม่แล้วรู้สึกว่า "ต้องซื้อรองเท้าคู่ใหม่มาจับคู่ด้วย" ไหม? นี่คือ Diderot Effect เราถูกล่อลวงให้ซื้อของเพิ่มเรื่อย ๆ ลองตั้งคำถามกับตัวเองทุกครั้งก่อนซื้อของว่า "ฉันต้องการมันจริง ๆ หรือแค่ถูกกระตุ้นให้ซื้อมัน?"

เดนิส ดิเดโร นักปรัชญาแห่งยุคฝรั่งเศส เขียนบทความที่มีชื่อเสียงเกี่ยวกับการได้รับเสื้อคลุมสีแดงใหม่ทำให้เขาไม่มีความสุขและเป็นหนี้ ชั่วข้ามคืน ทรัพย์สินเก่าของเขาสูญเสียเสน่ห์ เขารีบไปเปลี่ยนเพื่อให้เข้ากับความใหม่ของเสื้อคลุมใหม่ของเขา

โฆษณา เพื่อน และคนดังพยายามโน้มน้าวให้เราซื้อของเพิ่มเติม การค้นหาความพึงพอใจในชีวิตวัตถุนิยมเป็นงานที่ยากมาก แทนที่จะเป็นเช่นนั้น ให้โฟกัสที่สิ่งที่สำคัญจริงๆ

บทที่ 9: ฝึกการพักผ่อน

สมองต้องการเวลาพักเพื่อประมวลผลสิ่งที่เกิดขึ้น อย่าคิดว่าการทำงานหนักตลอดเวลาจะนำไปสู่ความสำเร็จเสมอ การพักก็เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการพัฒนาตัวเองเช่นกัน เรียนรู้ที่จะพักผ่อนก่อน นอนให้เพียงพอ ใคร่ครวญสิ่งต่างๆ และหาเวลาพักผ่อน คุณจะเหนื่อยจากการรักษาความโฟกัสคงที่ตลอดเวลา จิตใจของคุณประมวลผลเหตุการณ์ แก้ปัญหา และค้นพบวิธีแก้ปัญหาบ่อยขึ้นเมื่อคุณไม่ได้ใส่ใจ

จากการทำงาน กระบวนการนึงที่ผมคิดว่าเข้าท่าคือ Reflection เราหาจังหวะที่ดีเพื่อหยุดใครครวญดูว่าที่ผ่านมาเราทำอะไรไป เราทำอะไรดีมาบ้าง และมองว่าเราควรหรือต้องเพิ่มเติมอะไร

บทที่ 10: อย่าตัดสิน

หลีกเลี่ยงการมีอคติ เข่นเวลามีดราม่าในโซเชียล ลองฟังทั้งสองฝ่ายก่อนตัดสิน เพราะเราไม่จำเป็นต้องเลือกข้าง ลองดูเหตุผลจากสองมุม อะไรที่มันไม่ชอบมาพากลมันมีเหตุผลของมันหล่ะ ไม่ว่าคุณจะชอบไม่ชอบ เห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วยก็ตาม เพราะคดีอาจมีพลิก!!

บทที่ 11: ปรับมุมมองของคุณ

ท้ายที่สุด เรียนรู้ที่จะใช้พลังของความคิดเชิงลบเพื่อประเมินและปรับปรุงชีวิตของคุณ ในขณะที่คุณไม่สามารถควบคุมสิ่งที่โลกมอบให้คุณ คุณสามารถเลือกวิธีการเล่นไพ่ในมือคุณได้ แทนที่จะต่อต้านความคิดเชิงลบ ใช้สถานการณ์เหล่านี้เพื่อพิจารณาว่าคุณจะจัดการกับมันอย่างไร จัดการกับความกลัวของคุณและปล่อยให้มันกลายเป็นแรงบันดาลใจ

การเปลี่ยนมุมมองของคุณจริงๆ จะเปลี่ยนวิธีที่คุณเข้าหาอุปสรรคทุกอย่างในชีวิตของคุณ คำพูดว่า "มองโลกในแง่ดี" แต่นั่นไม่ได้หมายความว่าเราต้องปฏิเสธความจริงที่ไม่ดี แต่หมายถึงการเห็นโอกาสในทุกความท้าทาย

บทสรุป

ความเชื่อหลายอย่างที่คุณยึดถือว่าเป็นความจริงมีรากฐานในวัฒนธรรมที่โดดเด่นในพื้นที่ของคุณ คุณต้องเลิกสนใจเสียงรบกวนและพัฒนาความคิดอิสระถ้าคุณต้องการค้นพบทางของคุณ ใช้ความคิดของคุณอย่างมีสติเพื่อจัดลำดับความสำคัญ เมื่อคุณได้รับมุมมอง — หน้าต่างที่คุณมองทุกสิ่ง — สิ่งนี้จะเปลี่ยนวิธีที่คุณรู้สึกเกี่ยวกับหลายสิ่งจากจุดนี้ ง่ายขึ้น

ผมเสียดายที่ไม่ได้อ่านหนังสือเล่มนี้ First hand หรือด้วยตัวเองทั้งหมด เพราะว่าเล่มที่มีเป็นเล่มที่เป็นตัวอย่างที่มีเนื้อหาไม่มากนัก เดี่ยวคงไปหาอ่านเพิ่มเติมทางอื่นๆอีก แต่มัมเป็นมุมมองตะวันตกนะ หลายๆอย่างผมอ่านก็ไม่ได้เห็นด้วยกับมัน ลองใช้ Challenge หรือวิธีการที่ได้จากหนังสือเล่มนี้มองอีกที

Hyper-Personalization: ทำไมแอปถึงรู้ใจเราขนาดนี้?

2025-03-24T17:15:00.003+07:00

จริงเรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่แค่ไปเจอบางมุมมองมาแล้วเห็นว่าน่าสนใจเลยอยากจะเอามาแชร์ อีกอย่างต้องออกตัวว่าผมเองไม่ได้เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านนี้ แต่เคยมีโอกาสช่วยทีม brainstorm และออกแบบระบบที่เกี่ยวข้องกับ personalization มาบ้าง

เคยสังเกตมั้ยว่าทำไมหน้าแรกของ Netflix ถึงมีแต่ซีรีส์ที่เราน่าจะชอบ? หรือแอปสั่งอาหารเดาเมนูโปรดของเราได้แม่นสุดๆ? ไม่ใช่เรื่องบังเอิญหรอกครับ—มันคือ Hyper-Personalization หรือการปรับแต่งประสบการณ์ผู้ใช้แบบเฉพาะตัวสุดๆ โดยใช้ AI, ข้อมูลเรียลไทม์ และการวิเคราะห์พฤติกรรม

การเดินทางจากการ Personalization แบ่งกลุ่ม(แบบเก่า)ไปสู่ประสบการณ์แบบ 1:1

ในอดีตก่อน Netflix และ spotify ผมและทีมเคยอยากทำ personalization ตัวนี้มาก แต่ว่าเรามี limit หลายเรื่องทั้งประสบการณ์ ความรู้ ทีมและ เวลา ก็ได้แต่จัดทำ content ซึ่งตอนนั้นเป็น Movie Store app แบบ daily playlist โดยอาศัยข้อมูลการดูจากหลายๆอย่างนอกจากแค่ความใหม่ มีพี่คนนึงและทีมที่ดูแลเรื่องนี้โดยเฉพาะ นั่งทำ handpick ทุกๆวัน

ถ้ามองถอยออกมากว้างหน่อย ผู้พัฒนาและนักออกแบบมักแบ่งผู้ใช้เป็นกลุ่มๆ (Segmentation) ตามข้อมูลพื้นฐาน เช่น profile location หรืออุปกรณ์ที่ใช้ แต่เมื่อเวลาผ่านไป วิธีนี้เริ่มไม่เพียงพอแล้ว เพราะความต้องการของผู้ใช้นั้น ซับซ้อนขึ้นและเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา

Traditional Segmentation: แบ่งกลุ่มผู้ใช้เป็นล้านๆ คน โดยใช้ข้อมูลคงที่ ทำให้ทุกคนได้รับประสบการณ์เหมือนกัน
Cohort-based: ตอนนี้เริ่มแบ่งกลุ่มแบบย่อยๆ ตามพฤติกรรม เช่น ความตั้งใจซื้อสินค้า ทำให้การแนะนำเป๊ะขึ้น
Individual Adaptation: แล้วก็ถึงระดับที่ทุกคนจะได้รับประสบการณ์แบบ 1:1 ที่ปรับเปลี่ยนตามพฤติกรรม, ความตั้งใจ และบริบทในเวลานั้น ๆ

ระดับของการปรับแต่งประสบการณ์ (Personalization)

การปรับแต่งประสบการณ์ของผู้ใช้ มีหลายระดับ ยิ่งซับซ้อนมากขึ้นยิ่งเพิ่มการมีส่วนร่วมของผู้ใช้ แต่ก็มาพร้อมกับประเด็นด้านจริยธรรม

No Personalization – ประสบการณ์ทั่วไปที่ไม่ได้ปรับตามพฤติกรรมเราเลย
Segmented Personalization – แบ่งกลุ่มผู้ใช้ตามข้อมูลพื้นฐาน เช่น อายุ เพศ หรืออุปกรณ์ที่ใช้
Behavioral Personalization – ใช้ข้อมูลจากการกระทำของเรา เช่น การคลิกหรือการค้นหา
Contextual Personalization – ปรับเปลี่ยนตามสถานการณ์ เช่น เวลา หรือสถานที่ที่เราอยู่
Predictive Personalization – ใช้ AI คาดการณ์ความต้องการของเราจากพฤติกรรมที่ผ่านมา
Hyper-Personalization – แบบสุดท้าย คือปรับประสบการณ์ให้เป็นแบบ 1:1 แบบเรียลไทม์ที่ AI คอยปรับเปลี่ยนอยู่เสมอ
Emotional/Sentient Personalization – แนวคิดในอนาคตที่ AI จะเข้าใจอารมณ์และเจตนาของเราได้อย่างลึกซึ้ง

การพัฒนา Personalization ต้องคำนึงถึงจริยธรรม เช่น ความเป็นส่วนตัวของข้อมูลและความโปร่งใสของอัลกอริธึม เพื่อให้เกิดความสมดุลระหว่างประสบการณ์ของผู้ใช้กับความรับผิดชอบในการออกแบบ

องค์ประกอบที่สำคัญของ Hyper-Personalization

การออกแบบ UX ที่ดีต้องใช้ Personalization เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ตรงใจและมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น โดยใช้ข้อมูลและเทคโนโลยีมาปรับให้เหมาะกับผู้ใช้แต่ละคน

Data Collection & Integration – การเก็บและรวมข้อมูล

การเก็บข้อมูลพฤติกรรม (interaction), ความชอบ (preferences) และบริบทของผู้ใช้ (context) เป็นพื้นฐานของการทำ personalization
ตัวอย่าง: แพลตฟอร์มสตรีมมิ่งเพลงอย่าง Spotify รวบรวมข้อมูลการฟังเพลงของผู้ใช้ เพื่อนำเสนอเพลย์ลิสต์ที่ตรงกับรสนิยม

Segmentation & Profiling – การแบ่งกลุ่มและสร้างโปรไฟล์

การจัดกลุ่มผู้ใช้ตามพฤติกรรมหรือข้อมูลประชากร เช่น อายุ, สถานที่, ความสนใจ ทำให้สามารถนำเสนอประสบการณ์ที่ตรงเป้าหมายได้ดีขึ้น
ตัวอย่าง: ร้านค้าออนไลน์แบ่งกลุ่มลูกค้าตามประวัติการซื้อสินค้า และแนะนำสินค้าที่เหมาะกับแต่ละกลุ่ม

Predictive Analytics – การทำนายความต้องการ

ใช้ AI วิเคราะห์ข้อมูลและพฤติกรรมผู้ใช้เพื่อคาดการณ์สิ่งที่พวกเขาต้องการล่วงหน้า
ตัวอย่าง: Netflix ใช้ AI แนะนำภาพยนตร์และซีรีส์ที่ผู้ใช้มีแนวโน้มจะชอบก่อนที่พวกเขาจะค้นหาเอง

Real-Time Contextual Adaptation – การปรับตามบริบทแบบเรียลไทม์

UX ควรปรับเปลี่ยนตามสถานการณ์ เช่น สถานที่ เวลา และพฤติกรรมของผู้ใช้ในขณะนั้น
ตัวอย่าง: แอปสั่งอาหารแนะนำร้านอาหารที่อยู่ใกล้กับตำแหน่งของผู้ใช้ ณ เวลานั้น

AI & Machine Learning Models – การใช้ AI และ ML ปรับแต่งประสบการณ์โมเดล

AI/ML ช่วยให้ระบบเรียนรู้และปรับคำแนะนำให้แม่นยำขึ้นเรื่อยๆ
ตัวอย่าง: E-commerce ใช้ AI วิเคราะห์พฤติกรรมการซื้อ แล้วแนะนำสินค้าที่ตรงกับความสนใจของลูกค้า

Omni-Channel Integration – การเชื่อมโยงทุกช่องทาง

สร้างประสบการณ์ที่สอดคล้องกันในทุกแพลตฟอร์ม ไม่ว่าจะเป็นเว็บไซต์, แอปมือถือ หรือร้านค้าออฟไลน์
ตัวอย่าง: ลูกค้าเลือกสินค้าในแอปมือถือ และสามารถไปทดลองสินค้าจริงที่หน้าร้านได้ พร้อมให้พนักงานเห็นประวัติการเลือกซื้อ

Dynamic UI Personalization – การปรับ UI ตามผู้ใช้

การปรับเลย์เอาต์, เนื้อหา และภาพ ตามความชอบหรือพฤติกรรมของแต่ละคน
ตัวอย่าง: เว็บไซต์ข่าวปรับหน้าแรกให้แสดงหัวข้อข่าวที่ผู้ใช้สนใจบ่อยที่สุด

Feedback Mechanisms – การเรียนรู้จากผู้ใช้

การเก็บความคิดเห็นผ่านแบบสอบถาม หรือวิเคราะห์พฤติกรรมที่เกิดขึ้นจริง เพื่อปรับปรุง UX
ตัวอย่าง: แอปพลิเคชันให้ผู้ใช้ให้คะแนนการแนะนำสินค้า และนำข้อมูลไปพัฒนาการแนะนำให้แม่นยำขึ้น

อย่างไรก็ตาม AI ทำให้เกิดความกังวลเกี่ยวกับ Bias ของอัลกอริทึม ซึ่งอาจแนะนำเพลงที่ไม่หลากหลายหรือไม่ยุติธรรม ในปี 2014 Spotify ได้ซื้อบริษัทวิเคราะห์ข้อมูลเพลงชื่อ The Echo Nest ซึ่งใช้เทคโนโลยี Machine Learning และการประมวลผลภาษาธรรมชาติ (NLP) เพื่อสร้างฐานข้อมูลของเพลงและศิลปิน และนี่ถือว่าเป็นการยกระดับระบบแนะนำเพลง ที่เรียกว่า Collaborative Filtering โดยจะวิเคราะห์ข้อมูลการฟังเพลงของผู้ใช้งานทั้งหมด เพื่อดูว่าเพลงไหนมักถูกฟังร่วมกันบ่อย ๆ คล้ายกับการสร้างแผนที่ของเพลง โดยเพลงที่มักถูกฟังคู่กันจะอยู่ใกล้กันในแผนที่ ขณะที่เพลงที่ไม่เคยถูกฟังด้วยกันจะอยู่ห่างออกไป

Spotify ไม่ได้ใช้เพียงแค่วิธีนี้ เพราะบางครั้งเพลงยอดนิยมในช่วงเทศกาล เช่น "All I Want for Christmas is You" ของ Mariah Carey อาจถูกแนะนำบ่อยกว่า "Silent Night" ทั้งที่สองเพลงมีสไตล์ต่างกัน เพื่อแก้ปัญหานี้ Spotify ใช้การวิเคราะห์อีกชั้นที่เรียกว่า Content-Based Filtering ซึ่งจะวิเคราะห์คุณสมบัติของเพลง เช่น ความสามารถในการเต้น (Danceability) ระดับเสียง (Loudness) รวมถึงโครงสร้างของเพลง เช่น จังหวะ ท่อน และส่วนต่าง ๆ ของเพลง นอกจากนี้ยังพิจารณาบริบททางวัฒนธรรมด้วย เช่น การวิเคราะห์เนื้อเพลงและบทวิจารณ์จากบทความต่าง ๆ ถึงแม้ Spotify จะพัฒนาอัลกอริทึมมาไกล แต่ก็ยังมีข้อท้าทาย เช่น Bias ในการแนะนำเพลง หรือปัญหาในการแนะนำศิลปินใหม่ที่ยังไม่มีข้อมูลการฟัง (Cold Start Problem) ซึ่งต้องอาศัยการช่วยเหลือจากบรรณาธิการเพลงที่มีความเชี่ยวชาญ

Spotify กล่าวว่าระบบแนะนำเพลงของพวกเขาประกอบด้วยหลายปัจจัย ทั้งการวิเคราะห์เสียงเพลงและการทำความเข้าใจข้อมูลเมตาของเพลง อย่างไรก็ตาม ยังมีข้อจำกัดในการวิเคราะห์เพลงคลาสสิกที่มีข้อมูลเมตาซับซ้อน เช่น ชื่อผลงาน หมายเลข opus หรือชื่อวาทยกร ซึ่งอัลกอริทึมอาจไม่เข้าใจได้ดีเท่าที่ควร ในทางคู่แข่ง Apple Music ได้เปิดตัวแอปใหม่ในเดือนมีนาคม เพื่อแก้ปัญหาดังกล่าว ในขณะที่ Spotify ก็ไม่หยุดนิ่ง โดยได้แนะนำฟีเจอร์ใหม่ที่ใช้ Generative AI เพื่อสร้างดีเจส่วนตัว พร้อมกับการสำรวจเทคนิค Reinforcement Learning ที่จะช่วยให้อัลกอริทึมเรียนรู้จากข้อเสนอแนะของผู้ใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

การทำ Hyper-personalization หรือการปรับแต่งประสบการณ์แบบเฉพาะตัวอย่างลึกซึ้ง ไม่ใช่แค่การนำเสนอคอนเทนต์ที่เหมาะสมเท่านั้น แต่ต้องเรียนรู้และปรับตัวอย่างต่อเนื่องจากพฤติกรรมและข้อมูลแบบเรียลไทม เมื่อระบบเรียนรู้จากทุกปฏิสัมพันธ์ (interaction) ของผู้ใช้ จะช่วยให้แต่ละครั้งที่ผู้ใช้กลับมาได้รับประสบการณ์ที่แม่นยำและตรงใจมากขึ้น

ความสำคัญของข้อมูลในการทำ Personalization

Personalization จะมีประสิทธิภาพได้ขึ้นอยู่กับคุณภาพของข้อมูล ซึ่งไม่ใช่ทุกข้อมูลที่มีค่าเท่ากัน บางประเภทช่วยปรับแต่งประสบการณ์ได้ลึกซึ้ง ในขณะที่บางประเภทให้แค่ข้อมูลพื้นฐาน

Behavioral Data – ติดตามพฤติกรรมของผู้ใช้ เช่น การคลิก การค้นหา การซื้อสินค้า ซึ่งเป็นข้อมูลที่สะท้อนความต้องการจริง
Preferences & Explicit Feedback – เก็บข้อมูลจากสิ่งที่ผู้ใช้ระบุเอง เช่น การกดไลก์ การเลือกหมวดหมู่ที่สนใจ
Intent Signals – สัญญาณความต้องการ ตรวจจับพฤติกรรมที่บ่งบอกความสนใจ เช่น การค้นหาสินค้า หรือการใส่ของลงตะกร้าแต่ยังไม่ซื้อ
Affinity & Relationship Data – ข้อมูลเกี่ยวกับความสัมพันธ์และความผูกพันกับแบรนด์ เช่น การติดตามในโซเชียลมีเดีย หรือโปรแกรมสะสมแต้ม (Loyalty program ) หรือ สมาชิก
Psychographic Data – วิเคราะห์ไลฟ์สไตล์ ค่านิยม และความสนใจของผู้ใช้ เพื่อทำการตลาดที่ลึกซึ้งขึ้น
Event-Based Data – ข้อมูลจากเหตุการณ์สำคัญ ปรับประสบการณ์ตามช่วงเวลาสำคัญ เช่น วันเกิด เทศกาล หรือเหตุการณ์พิเศษ อย่างวันเกิดของพวกเขา

สุดท้ายอยากจะพูดเรื่องของการขอข้อมูลจากผู้ใช้ ซึ่งส่วนตัวถือเป็นเรื่องละเอียดอ่อน หากทำผิดวิธีอาจทำให้ผู้ใช้รู้สึกไม่ปลอดภัยและสูญเสียความไว้วางใจ แทนที่จะร้องขอทุกอย่างตั้งแต่ต้น การเก็บข้อมูลควรทำอย่างเป็นธรรมชาติและค่อยเป็นค่อยไปเท่าที่จำเป็น

หนึ่งในแนวทางที่สำคัญคือการขออนุญาตให้เข้าถึงข้อมูลในบริบทที่เหมาะสม เช่น แอปแผนที่อย่าง Google Maps จะขอสิทธิ์เข้าถึงตำแหน่งของผู้ใช้เมื่อพวกเขาค้นหาร้านอาหารใกล้เคียง ไม่ใช่ทันทีที่เปิดแอป นอกจากนี้ ควรอธิบายให้ชัดเจนว่าการให้ข้อมูลจะช่วยเพิ่มประสบการณ์การใช้งานอย่างไร หากผู้ใช้ไม่สะดวกใจที่จะให้ข้อมูลบางอย่าง ก็ควรมีทางเลือกอื่นให้พวกเขา เช่น แอปส่งอาหารที่เปิดให้ผู้ใช้กรอกที่อยู่เองแทนการเปิดใช้ GPS การไม่บังคับให้เปิดเผยข้อมูลเป็นการสร้างความไว้วางใจและเปิดโอกาสให้ผู้ใช้ควบคุมประสบการณ์ของตัวเอง การตั้งค่าความชอบของผู้ใช้ก็เป็นอีกปัจจัยที่ช่วยให้การปรับแต่งเนื้อหาเป็นไปอย่างแม่นยำ แทนที่จะเดา ระบบควรให้ผู้ใช้ระบุความสนใจตั้งแต่ต้น เช่น Spotify ให้ผู้ใช้เลือกศิลปินที่ชอบตั้งแต่สมัครใช้งาน และควรมีตัวเลือกให้ปรับเปลี่ยนได้ภายหลัง เนื่องจากรสนิยมของผู้ใช้อาจเปลี่ยนแปลงไปตามเวลา

ในแง่ของการออกแบบ UI ควรใช้แนวคิดแบบโมดูลาร์ คือการสร้างองค์ประกอบที่ยืดหยุ่นและนำไปใช้ซ้ำได้ เพื่อให้ระบบสามารถปรับเปลี่ยนหน้าตาและฟังก์ชันได้ตามพฤติกรรมของผู้ใช้ เช่น หน้าแรกของ Amazon ที่ปรับเรียงสินค้าแนะนำตามความสนใจของแต่ละบุคคล

นอกจากนี้ การนำเสนอคอนเทนต์แบบปรับตามบริบท (Contextual Personalization) เป็นอีกกลยุทธ์สำคัญ เช่น Starbucks ที่แนะนำสาขาใกล้เคียงตามตำแหน่งของผู้ใช้ หรือ Spotify ที่จัดเพลย์ลิสต์ให้เหมาะกับช่วงเวลาเช้าและค่ำ อย่างไรก็ตาม ต้องหลีกเลี่ยงการใช้ข้อมูลส่วนตัวที่อ่อนไหวเกินไป เช่น การคาดเดาสถานะการตั้งครรภ์หรือสุขภาพของผู้ใช้ เพราะอาจทำให้พวกเขารู้สึกไม่สบายใจ

การสร้างความผูกพันทางอารมณ์ก็เป็นสิ่งสำคัญ เช่น การใช้ข้อความเชิงบวกและให้กำลังใจในแอปพลิเคชัน อย่าง Duolingo ที่กระตุ้นให้ผู้ใช้เรียนรู้ต่อเนื่องด้วยการแจ้งเตือนที่เป็นมิตร หรือแอปฟิตเนสที่แสดงความยินดีเมื่อผู้ใช้บรรลุเป้าหมาย อย่างไรก็ตาม การใช้เทคนิคกดดันทางอารมณ์มากเกินไปอาจทำให้ผู้ใช้รู้สึกไม่ดีและเลิกใช้บริการ

การปรับแต่งประสบการณ์ผู้ใช้ในระดับสูง (Hyper-Personalization) ไม่ใช่เพียงแค่เทรนด์ แต่เป็นความคาดหวังของผู้ใช้ในปัจจุบัน การวิจัยพบว่าผู้บริโภคกว่า 71% คาดหวังให้แบรนด์นำเสนอประสบการณ์ที่ปรับแต่งเฉพาะตัว และ 78% มีแนวโน้มจะแนะนำแบรนด์ที่ทำได้ดี ธุรกิจที่ลงทุนในด้านนี้สามารถเพิ่มรายได้ได้ถึง 40% ผ่านการตลาดและผลิตภัณฑ์ที่ตรงใจลูกค้ามากขึ้น แม้ว่าการวัดผลกระทบของ Hyper-Personalization อย่างแม่นยำจะเป็นเรื่องยาก แต่สิ่งที่ชัดเจนคือ แบรนด์ที่มุ่งเน้นการสร้างประสบการณ์ที่ตรงใจผู้ใช้ จะได้รับผลตอบแทนเป็นอัตราการมีส่วนร่วมที่สูงขึ้น อัตราการเปลี่ยนเป็นลูกค้า (Conversion Rate) ที่ดีขึ้น และความภักดีต่อแบรนด์ที่แข็งแกร่งขึ้น

อารมณ์รวมหมู่และการเคลื่อนไหวทางสังคม Collective Emotions and Social Movements

2024-11-20T23:08:00.006+07:00

เคยไหมที่เวลาเกิดเหตุการณ์โศกนาฏกรรมที่น่าสะเทือนใจในข่าวผู้คนจะออกมาแสดงความโศกเศร้าเสียใจร่วมกัน หรือเมื่อมีงานเฉลิมฉลองระดับชาติผู้คนจะออกมาแสดงความตื่นเต้นยินดี หรือภาพที่เราเห็นทีวีเกี่ยวกับรการต่อต้านหรือสนับสนุนประเด็นทางสังคมผู้คนจะมีความรู้สึกร่วมแม้ในบางครั้งอาจจะไม่ได้เกิดผลกระทบกับเราเองโดยตรง

บทความเรื่องนี้ได้แรงบันดาลใจมาจาก Hidden Brain Podcast Podcast Emotions 2.0: When I Feel What You Feel

ในบริบทของพฤติกรรมเศรษฐศาสตร์ (Behavioral Economics) อารมณ์รวมหมู่เป็นปรากฏการณ์ที่น่าสนใจยิ่ง ตัวอย่างใกล้ตัวคนไทย เช่น การระดมทุนช่วยเหลือผู้ประสบภัยสึนามิ หรือการรวมตัวสวมใส่เสื้อเหลืองเพื่อแสดงความจงรักภักดีต่อในหลวง รัชกาลที่ 9 เป็นภาพตัวอย่างที่ชัดเจนของอารมณ์รวมหมู่

Jargon ที่น่าสนใจ:

Emotional contagion - การแพร่กระจายทางอารมณ์ เป็นกระบวนการทางจิตวิทยาที่อารมณ์และความรู้สึกสามารถ "ติดต่อ" หรือ "แพร่กระจาย" ระหว่างบุคคลในกลุ่มอย่างรวดเร็ว เช่น เสียงหัวเราะติดต่อกันในงานเลี้ยง ความวิตกกังวลแพร่กระจายในสถานการณ์วิกฤต การแสดงอารมณ์ร่วมกันในคอนเสิร์ตหรือการแข่งขันกีฬา
Group polarization - การสร้างความขั้วทางความคิด เป็นกระบวนการที่กลุ่มคนมีแนวโน้มจะมีความคิดเห็นที่สุดโต่งหรือเลือกข้างมากขึ้นหลังจากการอภิปรายร่วมกัน โดยกลไกมันคือ การได้รับข้อมูลที่เลือกสรร (Selective Information Processing) การเสริมแรงทางสังคม (Social Reinforcement) และแรงกดดันเพื่อให้เป็นที่ยอมรับ (Conformity Pressure) ตัวอย่าง เช่น กลุ่มการเมืองที่มีความคิดเห็นสุดโต่ง หรือ Social Media ที่มีการปิดกั้นความคิดเห็น
Herd behavior - พฤติกรรมฝูงชน หรือการกระทำของบุคคลที่ถูกอิทธิพลจากกลุ่ม โดยไม่คำนึงถึงเหตุผลส่วนตัว กลไกทำงาน คือการลอกเลียนแบบโดยไม่ตั้งคำถาม ความกลัวการถูกแยกออกจากกลุ่ม ตัวอย่างเช่น การซื้อหุ้นตามกระแส การตื่นตระหนกในช่วงวิกฤตเศรษฐกิจ หรือการรวมกลุ่มประท้วงโดยขาดการไตร่ตรองด้วยตัวเองอย่างดีพอ

กลไกทางพฤติกรรมเศรษฐศาสตร์ชี้ให้เห็นว่า อารมณ์รวมหมู่สามารถส่งผลต่อการตัดสินใจและการกระทำของปัจเจกบุคคลอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะเมื่อบุคคลอยู่ในสถานการณ์ที่มีความไม่แน่นอนหรือต้องการการยอมรับจากสังคม

อารมณ์รวมหมู่ (Collective emotions)

เป็นปรากฏการณ์ทางจิตวิทยาสังคมที่เกิดขึ้นเมื่อบุคคลในกลุ่มหรือสังคมแสดงอารมณ์คล้ายคลึงกันหรือตอบสนองทางอารมณ์ร่วมกัน ซึ่งอาจเกิดขึ้นในหลายบริบท

Group Emotions' Impact:
กระบวนการกลุ่ม (Group processes) ส่งผลกระทบต่ออารมณ์ของปัจเจกบุคคลในทางที่ไม่คาดคิด เมื่อเรามีประสบการณ์อารมณ์ร่วมกันเกิดขึ้น ความเข้มของการรับรู้อารมณ์แบบรวมหมู่มักจะขยายความรู้สึกของเราให้ทวีคูณขึ้น ปรากฏการณ์นี้เกิดขึ้นเพราะเรามักให้ความสนใจกับบุคคลที่แสดงอารมณ์อย่างเปิดเผยในกลุ่มชน ส่งผลให้เราไม่รู้ตัวว่ากำลังสมมติว่าสภาวะอารมณ์ที่รุนแรงของคนเหล่านั้นเป็นของกลุ่มทั้งหมด ผลของการ "ทวีคูณ" นี้อาจมีผลกระทบอย่างกว้างขวาง

การสร้างความขั้วของความคิดเห็นและอารมณ์ในระยะยาว เป็นหนึ่งตัวอย่าง งานวิจัยยังชี้ให้เห็นว่า เรามีแนวโน้มที่จะแบ่งปันอารมณ์ทางลบมากกว่าอารมณ์ทางบวกบนสื่อสังคมออนไลน์ ซึ่งเรียกว่า "อคติเชิงลบ" (negativity bias) ซึ่งอาจมีความเด่นชัดยิ่งขึ้นเมื่ออารมณ์เหล่านั้นถูกแสดงออกโดยบุคคลสาธารณะ

ในระดับผู้นำ คนที่ดูมีความสามารถสามารถส่งอิทธิพลต่ออารมณ์กลุ่มในเชิงบวกให้กับสังคมวงกว้าง สามารถสร้างความกลมเกลียว และกระตุ้นความหลงใหล ความยินดี และความสุขให้กับประชาชนที่เค้าปกครอง

กรณีศึกษาไทย: พลังอารมณ์รวมหมู่การเมืองไทย: โซเชียลมีเดียและการขับเคลื่อนทางอารมณ์

การชุมนุมทางการเมืองในช่วง พ.ศ. 2553 และ 2556
การใช้แฮชแท็ก (#) เป็นเครื่องมือสร้างพลังอารมณ์ร่วม
การกระจายอารมณ์ผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัล

พิธีกรรม

ในระดับที่ย่อยลงมาอย่างพิธีกรรมของแต่ละพื้นที่หรือแต่ละกลุ่ม ก็มีบทบาทสำคัญในการกำกับอารมณ์เหล่านี้ เนื่องจากอารมณ์ไม่ใช่เพียงประสบการณ์เฉพาะบุคคล แต่ยังเป็นประสบการณ์ร่วมที่ส่งผลกระทบหรือถูกผลักดันโดยกระแสสังคมอย่างมีนัยสำคัญต่อกลุ่มหรือสังคมที่มีพิธีกรรมนั้นอยู่ด้วย

พิธีกรรมเป็นเสมือนเส้นด้ายที่ทอผืนผ้าแห่งอัตลักษณ์ของมนุษย์ เมื่อผู้คนร่วมกันทำพิธีกรรม ไม่ว่าจะเป็นการเดินบนกองไฟหรือพิธีกรรมอื่นๆ พวกเขากำลังสร้างเรื่องราวร่วมกัน และก็เป็นอีกหนึ่งเครื่องมือทางสังคมที่ช่วยเชื่อมโยงจิตใจคนในชุมชน แม้ดูเหมือนไร้เหตุผล แต่มันทำหน้าที่สำคัญ 3 ประการ:

สร้างความรู้สึกร่วม: ทำให้คนในกลุ่มรู้สึกเป็นหนึ่งเดียวกัน
หล่อหลอมอัตลักษณ์: สร้างความทรงจำร่วมที่หล่อหลอมความเป็นตัวตนของชุมชน
เชื่อมโยงอารมณ์: กระตุ้นความรู้สึกทางอารมณ์ที่เข้มข้นและลึกซึ้งร่วมกัน

ถ้าเรามองกลไกทางจิตวิทยามันก็คือ

Emotional Contagion: การแพร่กระจายอารมณ์แบบก้าวกระโดด
Social Proof: การยืนยันความคิดผ่านการเห็นพ้องต้องกัน
Negativity Bias: แนวโน้มการให้น้ำหนักกับอารมณ์ทางลบซึ่งจะทำได้ง่ายกว่าทางบวก

ในห้วงขณะของพิธีกรรม จิตวิญญาณของแต่ละคนจะหลอมรวมกับประสบการณ์ของชุมชน ความทรงจำที่เกิดขึ้นจะฝังลึกในจิตสำนึก กลายเป็นส่วนหนึ่งของเรื่องราวส่วนตัว นักมานุษยวิทยาชี้ให้เห็นว่า พิธีกรรมไม่ใช่เพียงการกระทำที่ดูไร้เหตุผล แต่เป็นภาษาแห่งอารมณ์และความหมายที่ซับซ้อน ผ่านพิธีกรรม เราเชื่อมโยงตัวเองกับประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และเพื่อนมนุษย์ด้วยกัน

ในโลกที่เชื่อมโยงกันอย่างรวดเร็วนี้ อารมณ์กลายเป็นพลังที่มีอานุภาพเหนือการคาดคิด สิ่งสำคัญคือเราต้องเรียนรู้ที่จะเป็นทั้งผู้สังเกตและผู้ควบคุมอารมณ์ร่วม โดยไม่ปล่อยให้ตนเองจมอยู่กับกระแสทางอารมณ์โดยปราศจากการใคร่ครวญ การฝึกคิดอย่างมีวิจารณญาณ การตั้งคำถามกับข้อมูลที่ได้รับ และการระมัดระวังอิทธิพลทางอารมณ์จะช่วยให้เราสามารถตัดสินใจได้อย่างมีเหตุผล มีอิสระทางความคิด และไม่ตกเป็นเครื่องมือของพลวัตทางอารมณ์ที่อาจครอบงำสติปัญญาและดุลยพินิจของเราโดยไม่รู้ตัว

ประสบการณ์การตรวจรับคอนโดเอง

2024-10-14T20:39:00.007+07:00

Updated!
หากจะตรวจด้วยตัวเองแล้วทำ report โดยการวงใน Apple Note อย่างผมให้เอา Post-it ออกจากหน้างานทั้งหมดนะครับ เพราะว่าถ้ามีสองที่ช่างจะไม่สนใจ Report เรา แต่เค้าจะทำตามแค่ Post-it ที่เค้าเห็นเท่านั้น และถ้ามีจุดที่เป็นเหมือนกันทั้งห้องจะพูดเป็น Remark ลอยๆไม่ได้ ให้วง 'ทุกจุด' จริงๆ เพราะว่าช่างแต่ละคนไม่เหมือนกัน และการสื่อสารระหว่างหัวหน้างานกับช่างอาจจะไม่ถูกใจเรา
สุดท้ายผมตรวจไป 3–4 รอบเพราะก็มีปัญหาเรื่องการสื่อสาร และความเรียบร้อยผสมกัน ถ้าผมจ้างผมคงหมดไปเป็นหมื่นกับห้องแค่นี้ครับ แต่ผมก็พอใจในระดับนึงครับ จะพอใจกว่าถ้าห้องเรียบร้อยมาตั้งแต่แรกแบบหิ้วกระเป๋าอยู่ได้เลย
ขอให้ทุกคนโชคดีกับการตรวจห้อง

-------

ไม่กี่วันที่ผ่านมาผมได้เข้าตรวจคอนโดใหม่ก่อนที่จะทำการโอนกรรมสิทธิ์ ถึงแม้ว่าตัวเองจะมีต้นทุนจากประสบการณ์การทำงานและการเรียนด้านสถาปัตยกรรมมาบ้างก็ยังคงเป็นความท้าทายอย่างนึง และทุกครั้งที่ต้องเข้าตรวจก็จะมีความคิดเดิมของผมวนซ้ำไปซ้ำมา

ความคาดหวังจากช่าง

จากการพูดคุยกับช่าง ช่างต้องการ…การคาดหวังที่ลูกค้าหรือบุคคลอื่นที่ถูกจ้างมาเพื่อตรวจรับเดินมาบอกว่าเหลืออะไรที่ต้องทำมั่ง ถึงจะผ่านมาตรฐาน หรือยอมรับได้
การตรวจที่ครบถ้วนและมาทีเดียว แน่นอนช่างไม่มีปัญหาเรื่องการแก้ไขงานให้ถูกใจลูกค้า แต่มันจะลำบากหากมาให้แก้เป็นรอบๆไม่จบ เค้ามีการขอให้จ้างตรวจหรือตรวจเพียงครั้งเดียว
รายการตกหล่นหรือเพิ่มเติมที่ปัดไปอยู่หลังส่งมอบหรือโอนกรรมสิทธ์ หากมีรายการเพิ่มเติม หรือมาตรวจเจอภายหลัง ถึงแม้ว่าจะเป็นจ้อบกพร่องของคุณภาพโครงการทั้งที่ตั้งใจและไม่ตั้งใจ รายการเหล่านั้นจะตกไปอยู่ในรายการที่ต้องแก้หลังส่งมอบ หรือก็คือช่วง Warranty นั้นเอง

ความคาดหวังของผู้ซื้อ(ผม)

ห้องที่พร้อมสำหรับการเข้าตรวจจริงๆ ไม่ใช่แต่ติดตั้งอุปกรณ์ทุกอย่างเสร็จ เอาขยะจากการก่อสร้างออก และให้แม่บ้านมาปัดกวาดหน่อย
ห้องที่มีความสะอาดและมีมาตรฐานที่ควรจะเป็น และพร้อมจะอยู่ ไม่ใช่รอให้คนเดินมาบอกให้ทำตรงนั้นตรงนี้ หรือฝุ่นคราบ ความสกปรกที่เห็นชัดเจนอยู่
ห้องที่แทบไม่ต้องมีการจ้างคนอื่นมาตรวจ เหมือนการซื้อรถใหม่ที่มาแบบพร้อมขับ ไม่ต้องจ้างคนมาดูว่าใส่อะไหล่มาไม่ครบ มีกระดาษอยู่ในท่อไอเสีย หรือเปิดแล้วแอร์ไม่เย็น
Warranty คือการรับประกันคุณภาพของงาน ไม่ใช่การโยนภาระการแก้ไขห้องไว้ทีหลัง บังคับให้ลูกค้าเซ็นต์รับเพื่อโอนกรรมสิทธ์ก่อน แล้วเจ้าของโครงการก็รับเงินจากผมหรือธนาคารไป

จะเห็นได้ว่าการธุรกิจบ้านและคอนโด ไม่มีมาตรฐานการส่งมอบที่ดีพอเมื่อเทียบกับรถยนตร์ หรือสินค้าประเภทอื่นๆ ทั้งที่มีราคาสูงและโอกาสเข้าถึงได้น้อยกว่า การตรวจและรับมอบบ้านจึงค่อนข้างมีช่องว่างของประสบการณ์ลูกค้าที่ดีอยู่เยอะมาก นี่ยังไม่รวมประสบการณ์และการดูแลหลังการขายอีกนะ ทำไมภาระการตรวจรับถูกผลักไปสู่ผู้ซื้อได้อย่างไรก็ไม่ทราบ และโครงการหรือ Developer ที่ไม่สามารถสร้างมาตรฐานการส่งมอบที่มีคุณภาพเพียงพอให้ไม่ต้องพึ่งพาบุคคลภายนอกได้

ผู้ซื้อบ้านหลายๆคนอาจจะไม่ได้คิดเหมือนผม และไม่ได้มีปัญหาตรงจุดนี้ แต่ขนาดผมมีความรู้ติดตัวอยู่บ้างยังรู้สึกเลยว่าคนจะซื้อบ้านนอกจากจ่ายตังค่าบ้าน ค่าตกแต่ง ย้ายของ ต้องมาเสียเวลากับการตรวจรับบ้านอีก หากไม่ทำผมบอกเลยว่ามีปัญหาแน่ๆ เพราะขนาด Developer ที่มืชื่อเสียงยังมีจุดบกพร่องเลย ผมเคยไปโครงการนึงแถวเมกาบางนาให้ลูกค้ารับบ้านทั้งๆที่ถนนหน้าบ้านยังสร้างไม่เสร็จเพื่อให้ได้ราคาพิเศษ ในทุกวันที่ลูกค้ากลับบ้านเค้าอาจจะไม่รู้ หรืออาจจะรู้แต่รับได้กับความเสี่ยงที่จะตกหล่นลงไปในท่อ อยู่กับถนนที่ไม่สะอาด เครื่องมือและอุปกรณ์ก่อสร้างวางกองอยู่ตามถนน เลวร้ายสุดคือรถบรรทุกใช้ทางเข้าร่วมกับลูกบ้าน และเด็กๆ หรือสัตว์เลี้ยงที่เราพาออกมาเดินเล่น

แต่ในเมื่อการตรวจเป็นเรื่องจำเป็นเพราะว่าภาระมันถูกผลักมาให้เราแล้ว

เราก็ต้องใช้สิทธ์ของเราเต็มที่ในเมื่อเค้าไม่มีมาตรฐานและเปิดโอกาสให้เราใช้มาตรฐานเรา ผมก็เลยค่อนข้างต้องทำการบ้านเยอะหน่อย แน่นอนผมไม่จ้าง แต่ก็ไม่แนะนำให้คนอ่านทำตาม เพราะว่าผมเรียนมาแต่ผมไม่ได้เป็นมืออาชีพอีกต่อไป ยังไงจ้างก็น่าจะปลอดภัยกว่า โดยเฉพาะกับบ้านที่มีงานระบบที่แยกออกมาจากส่วนกลางมากกว่าคอนโด

และนี่เป็นแนวทางการเตรียมตัวตรวจคอนโดด้วยตัวเอง

1. ทำการบ้านเรื่อง Developer

จริงๆนี่น่าจะเป็นหัวข้อแรกก่อนการตัดสินใจซื้อเลย เพราะว่าเค้าทำธุรกิจ เค้าไม่ได้ทำเพื่อประโยชน์ของเรา เค้าทำทุกอย่างเพื่อให้เค้าขายได้กำไรดีที่สุด และง่ายที่สุด เซลก็จะทำทุกอย่างเพื่อให้ได้ยอดขายตามเป้ามากที่สุด ดังนั้นไม่ควรเชื่อสิ่งที่คุณได้ยินจากคนขาย หรือช่องรีวิวตาม Youtube พยายามออกไปคุยกับลูกบ้านจริงๆ พยายามเข้าไปเยี่ยมชมทุกเวลาเท่าที่เป็นไปได้ เพราะแสง แดด ลม กลิ่น ฝุ่น เสียง แต่ละช่วงเวลาไม่เหมือนกัน พยายามนัดเซลเวลาหรือวันที่แตกต่างกันออกไป

อีกอย่างถ้าจะซื้อบ้านกับ Developer ที่ไม่ได้เป็นที่รู้จัก ต้องทำการบ้านเรื่องโครงการอื่นๆเพื่อเป็น Reference มองที่ทำโดยคนๆเดียวกันให้ดี จริงๆเรื่องนี้ลึกมาก แต่ผมขอเบรคแค่นี้ดีกว่า

2. ทำการบ้านเรื่องของผู้ที่เคยมาตรวจ

อันนี้เป็นแนวคิดใหม่ที่ผมเพิ่งเจอ เพราะว่าผม search ชื่อโครงการแล้วไปเจอคนตรวจบ้านท่านนึงแชร์ ตัวอย่างผลงานหรือ report เอาไว้ ผมเลยได้เค้าไปดูและสังเกตปัญหาที่อาจจะเจอในโครงการเดียวกัน หรือถ้าไม่มีก็ดูเป็น Developer เดียวกันก็ได้ อย่างน้อยก็จะได้แนวทางและระดับมาตรฐานของคุณภาพก่อนส่งมอบงาน แน่นอนข้อมูลเหล่านี้มันค่อยข้างไม่แน่นอนเพราะว่า วิศวกร ช่าง หรือ บริษัทที่มาทำรับเหมาช่วงก็มีมาตรฐานแตกต่างไปอีก แต่อย่างน้อยข้อมูลเหล่านี้จะให้แนวทาง หรือประเด็นที่คุณควรให้ความสนใจ รวมไปถึงเครื่องมือตรวจที่คุณอาจหาหรือหยิบยืมมาใช้ด้วย

3. ทำการบ้านเรื่องห้องและแนวทางที่จะตรวจ

ข้อมูลเหล่านี้มีทั่วไปใน internet แม้กระทั่งบริษัทสร้างบ้านเองก็มีเขียนเอาไว้ให้อ่าน แต่ไม่มีที่ไหนเขียนละเอียดเพียงพอที่จะเอาไปใช้จริง หรือถ้ามีก็จะอยู่ที่คุณแล้วว่าคุณจะสามารถดูออกหรือทำตามได้ไหม เพราะว่าหลายๆอย่างจะค่อนข้างเป้นโลกใหม่สำหรับคุณโดยเฉพาะถ้าเป็นบ้านหรือคอนโดหลังแรก และคุณไม่เคยรับผิดชอบเรื่องพวกนี้ด้วยตัวเองมาก่อน ตัวอย่าง ผมเองก็ตกหล่นเรื่องของการตรวจระเบียงและด้านหน้าทางเข้าที่เป้นด้านนอกไป เพราะมัวแต่ focus กับห้องด้านใน

4. ทำการบ้านเรื่องอุปกรณ์ แผน ทีมและวิธีการตรวจ

สำรวจดูว่าคุณต้องตรวจระดับไหน กับบางกรณีคุณอาจจะไม่ต้องตรวจแบบทุกอย่างทุกจุดก็ได้ อันนี้เป็นความเห็นจากประสบการณ์ล้วนๆ เช่น เรื่องระบบน้ำของคอนโด เราไม่ต้องทำการขังน้ำเพื่อดูน้ำรั่วซึม เพราะว่าคุณไม่สามารถขอห้องข้างบนทำได้คุณได้แต่ทำให้ห้องข้างล่าง หรือถ้าบ้านคุณแค่ขังน้ำไม่กี่นาทีคุณแค่รู้เวลามันมีข้อบกพร่องใหญ่ๆ เช่นงานก่อสร้างระดับบรรลัยการช่างเท่านั้น ระดับแค่ซึมแค่นั้นมันดูไม่ออก ซึ่งผมมองว่าแค่นั้นเราอาจจะแค่สาดน้ำหรือเปิดน้ำทิ้งไว้ก็พอ ไม่ต้องถึงขนาดขังไว้เป็นชั่วโมง แต่ถ้า developer คุณเป็นเจ้าเล็ก ทำไปเถอะครับ ตามเค้ากลับมาทำวันหลังยากมาก หรือเวลาคุณต้องเรียกเค้าไม่ก็ปิดบริษัทหรือเจ๊งไปแล้ว

ดังนั้นอุปกรณ์ที่จำเป็นจะต้องใช้อาจจะต้องเตรียม ยืม หรือเช่า อุปกรณ์บางตัวแพง ผมคิดว่าไม่คุ้มที่จะซื้อ เช่นเครื่องตรวจความชื้น มักใช้กับพวกผนัง หรือฝ้า เคสผมคือน้ำเข้าจากชิ้นส่วนผนังอาคารสำเร็จรูป ผมรู้ได้จากการเรียนและปัญหาที่เกิดจริง จึงมีการบอก concern ไปทางเช้าไว้ก่อนแล้ว
ทีมก็สำคัญ ผมไม่สามารถทำได้คนเดียวทั้งหมด เพราะว่าการตรวจห้องมันเหนื่อยนะ และอาการเหนื่อยของคุณมันจะทำให้คุณเริ่มมองข้ามจุดเล็กๆไปในที่สุด การมีอีกตาหรือคนช่วยทำจากอีกด้านเพื่อช่วยเป็น audit ก็จะดีกว่าการทำไปพร้อมๆกันทีละห้อง ประมาณว่าช่วยกันตรวจงานและ discuss กันทำไมถึงไม่ให้ผ่านจุดนี้

วิธีการตรวจก็อย่างที่บอกก่อนหน้าเลย ถ้าทำไปพร้อมกันทีละห้องก็จะได้ผลลัพท์แบบนึง ถ้าทำแยกแล้วมาตรวจ รีวิวอีกรอบก็จะได้แบบนึง ผมชอบแบบสองมากกว่า แต่ว่าผมไม่ได้มาทำทีหลังทีเดียว ผมกลับมา review as a team อีกทีหลังจากเสร็จห้องแรก เพื่อปรับ Tune มุมมอง มาตรฐานกัน และอีกอย่างเพื่ออุดช่องว่างของแต่ละคนด้วย แต่ใครถนัดหรืออยากลองแบบไหนก็แล้วแต่เลย วิธีการที่ผมทำนี้ได้มาจากการประยุกต์ Design thinking และ Scrumใน Software design and development อย่างละนิดละหน่อย

5. ทำการบ้านเรื่องการทำ Report และ Checklist เพื่อให้งานกับเราและง่ายกับช่างที่จะมาแก้

เรื่องที่ต่างหากที่อยากจะ highligt ที่สุด ฮ่าๆ เพราะว่าผมเป็นคนขี้เกียจและงก การที่มาทำงานที่เราคิดว่าไม่ใช่งานของเราผมไม่อยากจะมาเสียเวลาทำ อย่างที่เกรินไปผมไม่เห็นด้วยแต่แรกว่าการตรวจเป็นงานเรา แต่ต้องทำเพราะว่าจะปกป้องผลประโยชน์ที่เราควรจะได้ห้องที่มีมาตรฐาน ให้คุ้มกับเงินที่เราเสียไปโดยใช้ Effort น้อยที่สุด ผมเคยเห็นตรวจบ้านใช้กล้องที่เป็นกล้องจริงๆ และก็ทำ report แบบ Full-scale แต่นั้นเป้นเพราะว่าเค้าถูกจ้าง ผมจะแค่ทำแค่ MVR หรือ Minimun Viable Report ส่งให้ช่างเท่านั้น

MVR (Minimum viable report)

เป็นไอเดียที่ได้มาจาก Minimum Viable Product (MVP)หรือ a product with enough features to attract early-adopter customers and validate a product idea.

ส่วนผมแปลแบบโง่ๆคือ report ที่เพียงพอต่อการสื่อสารและทดสอบความเข้าใจระหว่าผมกับช่าง เพื่อให้ออกถึงมือช่างและ provide feedback ให้ช่างเอาไปปรับแก้ (ไม่ใช่ Get feedback จากช่างนะ) ผมเลย ideate ว่าการบันทึกแบบไหนเข้าใจได้ง่ายและเร็วสุด รวมถึงการสรุปและส่งมอบ

iPad + Apple Pencil

เป็นอุปกรณ์ที่มีอยู่แล้วและสามารถทั้งถ่ายรูปและเขียนได้เลย แต่การเขียนลงบนภาพถ่ายกล้องโดยตรงค่อนข้างกดเยอะนิดนึงและ Feature การวาดเขียน (Annotation) ของ apple หลังๆก็ไม่ได้ดีอย่างที่ผมหวังไว้

Software ในการบันทึก

หรือ App อื่น ๆเช่น Goodnote หรือ Notability ก็ทำได้เยอะเกินไปทำให้เราต้อง focus กับ Format ของเอกสารเร็วเกินไปทำให้งานช้าได้ (Potential blocker) ผมเลยพยายามหา Software ที่จดหรือวาดได้โดยที่ยังไม่ต้องสนเรือง Format เอกสารและต้องไม่ click เยอะเกินไปหรือปุ่มแต่ละปุ่มห่างกันเกินไป จนมาเจอ Note ที่เป็น Native app ของ Apple

ถ้าคุณถ่ายรูปกับ Note มันก็จะเรียงรูปตามเวลาที่ถายให้เลยว่าอันไหนถ่ายก่อนถ่ายหลัง และสามารถกดเพื่อเขียน วาด หรือวงรูปได้ ที่สำคัฯคือคุณเขียน comment ลงไปได้เลย ทำให้เหมาะกับงานภาคสนามที่การพิมพ์ไม่ค่อย pratical Note ยังให้คุณย้ายรูปไปมาๆได้กรณีที่คุณมาเจอเรื่องใหม่ที่หลัง ทำให้คุณย้อนกลับไปแก้ได้ตลอดโดยที่ไม่ทำลาย sequene การเดินของคุณจากผนังด้านนึงไปอีกด้าน หรือห้องนึงไปอีกห้องนึง เพราะผมเจอมาหน้างานเลย ถ้าถ่ายรูปเลยมันจะตามเวลา ถ่ายทีหลังนานๆภาพมันก็จะกระโดดไปอยู่กับห้องอื่นๆ หรือพื้นที่อื่นๆ

วิธีการตรวจ

อันนี้ไม่มีเลยในตอนแรก ลองทำ Sprint แรก เอ้ย ห้องแรกแล้วก็มาทำ Retrospective กัน ซึ่ง รอบแรกเราทำพร้อมกันห้องเดียวแล้วพบว่าช้าไม่ effective งานอาจจะไม่ทันเวลาที่มี เลยเปลี่ยนแผนในห้องที่สองเป็นแยกทำแต่ใช้ Post it เป็นตัวกำกับจุดที่ต้องแก้ไข และเขียนNote เท่าที่จำเป็นเพราะว่าของจริง ความไม่เรียบร้อยมันฟ้องอยู่แล้ว ยกเว้นต้องดูด้วยวิธีพิเศษ เช่นส่องแสง หรือลองเปิดปิดประตู

การจัดแบ่งและแนวทางการเดิน

ผมแยก Note เป็นห้องๆ เพื่อให้ง่ายต่อการจัดการ และยังสามารถเป็น album หรือ checklist ได้ด้วย ทำให้ภาพไม่ประปนกัน ตัวอย่างที่ผมทำคือเริ่มจากทางเข้า และไปที่ครัวที่บังเอิญอยู่ติดทางเข้า สามารถที่เลือกครัวเพราะว่าเป็นห้องที่มีงานระบบและการตกแต่ง Unique ที่สุด บางคนอาจจะเริ่มจากห้องน้ำซึ่งไม่ผิด โดยเฉพาะกับคนที่จะทดสอบการรั่วซึมของกระเบื้องหรือท่อโดยการขังน้ำไว้ แต่ผมเลือกครัวเพราะว่าไม่เครียดและไม่สบายจนเกินไป จากนั้นก็ห้องนั่งเล่น ห้องน้ำห้องนั่งเล่นแล้วค่อยแยกไปพื้นที่ห้องนอนแต่ละห้อง

การเดิน เพื่อให้ไม่งง ควรเดินไปทางเดียวกันทุกห้องเช่นตามเข็มนาฬิกา หรือซ้ายไปขวา วิธีนี้ง่ายต่อการสื่อสารและงานต่อการกลับมาทำต่อในคอมโดยไม่หลงทิศ
การเริ่มผนังแต่ละด้าน อยากให้ถ่ายภาพรวมก่อน แล้วค่อยเจาะเป็น Area หรือถ้าภาพใน Closeup มากๆผมจะมีเขียนสิ่งของอ้างอิงทิศทางไว้ในรูปเช่น ประตู สวิตช์

การรีวิวและกลับมาแก้ไขเพิ่มเติม

หลังจากที่จบคนละห้อง หรือคนละสองห้อง หรืออะไรก็แล้วแต่ก็จะกลับมา

Review และ highlight รวมถึงแชร์กันเร็วๆ และเสนอแนวทางการแก้ไข Riskต่างๆ หรือ backlog ถ้ามีการข้ามหรือดูผ่านๆและต้องกลับมาดูอีกรอบนึง ซึ่งการใช้ Note ของ Apple มันง่ายอยู่แล้ว

การแชร์และการทำ Realtime Collaboration

อันนี้ไม่ได้ทำ เพราะว่าเอา iPad ไปเครื่องเดียว และตอนแรกไม่ได้มั่นใจว่าจะตรวจเอง แต่ช่างให้กำลังใจว่าเจ้าของห้องก็สามารถตรวจห้องเองได้ไม่ยาก แต่ช่างอาจจะไม่รู้ว่าช่างกำลังคุยกับคนที่เรียน BA +Master in Arch พร้อมประสบการณ์การทำงานใน Site คุยกับช่างกว่า 10 ปี ผมเลยไม่รู้ว่างานนี้จะยากที่ใคร

ย้อนกลับมาประเด็นคือ Note มันสามารถสร้างและแชร์ collaboration กันได้ Realtime แต่แค่ผมไม่ได้ทำเท่านั้น ถ้าเกิดใครอยากทำก็ลองทำได้ แต่ผมว่าต้องกลับมาสื่อสารกันหน่อยว่าเราวางแนวทางไว้ยังไง คนที่มาช่วยจะได้ไม่งง

ขั้นสุดท้าย การเตรียมและการ Share Report

อันนี้เป็นขั้นตอนที่ปวดหัวอันนึงที่ตอนทำผมยังไม่ได้คิด การใช้ Note มันไม่สามารถสร้าง Template หรือติด Tag หรือ Run Issue Id/number ได้ แต่อย่างที่บอกว่าผมไม่ได้ตั้งใจจะทำ report ให้ดีที่สุด ผมจะทำแค่ report แบบ MVR เท่านั้น ดังนั้นผมจะใช้ รูปเป็น issue ID ไปเลยสำหรับการ reference คุยกับช่าง และมันก็มีความเป็นไปว่า Deflect จุดนึงอาจจะอยู่ในหลาย issue ID หรือหลายรูปนั้นเเอง ถ้าอยากให้ผมทำ report ให้ดีผมว่า Developer ต้องจ่าย Compensation ให้ผมแล้วหล่ะผมถึงจะยอมทำให้

จากการที่ Note ไม่สามารถสร้าง template ได้ ผมเลยต้องไปตั้งชื่อ ไฟล์ Note ดีๆซึ่งผมแยกเป็นห้องอยู่แล้ว แล้วการสั่ง export เป็น PDF มันสามารถทำ Header Footer ที่มีชื่อห้องรวมถึง page number ได้ ผมก็แต่ทำหน้าปก, Table of content เท่านั้น ผมยังใจดีทำหน้าว่างปล่าวเพื่อสร้าง Mental Break ให้กับช่างอีกนะ ไม่รู้เค้าจะรู้หรือปล่าว จากนั้นก็แค่รวมไฟล์ห้องต่างๆตามลำดับเท่านั้น

ขนาดของ Report

เนื่องจาก Content จะเป็นรูปส่วนใหญ่ทำให้ไฟล์มันน่าจะเป็น GB เลยในตอนแรก ต้องหาโปรแกรมบีบอัด PDF ไฟล์ขนในที่สุดเหลือไมเกิน 10 mb และสามารถส่งทางอีเมลได้

Reflection

ผมคิดว่าวิธีนี้เป็นวิธีที่ง่ายและให้เรา Focus กับ Task ไม่ใช้ process หรือ tool แต่ปัญหาคือเรื่องลายมือผมมันแย่มาก เรียกว่าอ่านยากเลย ดังนั้นพยายามเขียนให้สั้นๆ และชัดที่สุด ถ้าต้องแก้ไขต้องทำตั้งแต่ยังเป็นรูปอยู่ใน Note บน iPad ไม่ใช่ย้านมาทำที่อื่นแล้ว เพราะว่าถ้ายังอยู่ที่เครื่องที่iPad เราจะเข้าไปแก้ไข annotation หรือสิ่งที่เราวงหรือเขียนได้อยู่ ดังนัน้ ถ้าทำให้ดีประมาณนึงตั้งแต่ต้นจะดีที่สุด แล้วค่อยมา note เพิ่มเติมทีหลัง
อีกเรื่องเป็นเรืองของการจัดหน้า การจัดหน้าบน Note เรียกว่าทำไม่ได้เลยดีกว่า ผมเลยต้อง copy มาทำ บน MS Word บางส่วน แต่สุดท้ายก็เลิกไปเพราะมันเสียเวลาในการจัด ก็เลยส่งไปตามที่ Note export ได้มา ดีที่ผมพิมพ์เพิ่มไม่เยอะ ใช้การเขียนบนรูปส่วนใหญ่ เลยไม่น่าจะมีผลกระทบเช่น “รูปอยู่หน้านึงข้อความอยู่อีกหน้า” มากนัก

จบ ผมส่ง report ไปวันก่อน และคิดว่าช่างน่าจะเริ่มทำได้เร็วๆนี้

สรุปเวลาในการตรวจห้อง 64 ตรม ประมาณ 4 ชม รวมพัก ทำ report พร้อมกันไปเลย

เวลาหาวิธีจัดระเบียบ report รวมถึงทำเป็น PDF อีก2-3ชม. เพราะว่าลองผิดลองถูกกับ Word, Excel, Pages ดีที่ไม่ไปลองทำใน Notion ไม่งั้นจะนานกว่านี้

AI ไม่เก่งเลข ?

2024-10-03T21:55:00.003+07:00

ลงไว้ใจให้มันคำนวนอะไรหลายอย่างมาเยอะ เพิ่งรู้ว่ามันคิดเลขไม่เป็น?

สรุปง่ายๆ

Browser = 413.84

Copilot ตอบ = 413.22

Gemini ตอบ = 402.05

ChatGPT = 410.51

Baseline จากการคำนวนง่ายๆบน Browser = 413.84

Copilot ตอบ = 413.22

Gemini ตอบ = 402.05

ChatGPT ตอบ = 410.51

ความแตกต่างทางวัฒนธรรมที่ส่งผลต่อ UX

2024-09-28T15:22:00.011+07:00

ในช่วงหนึ่งปีที่ผ่านมานี้มีการเปลี่ยนแปลง Leadership ในองค์กรณ์ผมในระดับ Southeast Asia มีข่าวลือน่ากลัวหลายกับการเปลี่ยนแปลงนี้ ผมเป็นหนึ่งในตัวแทนที่ได้เข้าไป Present งานของทีมไทย และได้มีโอกาสพูดถึงความเป็นไทยให้เค้าฟัง เพราะว่า Lead คนนี้มาจากคนละทวีปเลย ในการpresent เค้าสนใจและตั้งใจฟังมากๆ ไม่ใช่แค่partของผม แต่กับทุก Partที่พี่คนอื่นๆที่พูดอะไรก็ตามที่เกี่ยวกับการเป็นไทย ทำไมเค้าถึงสนใจขนาดนั้น เค้ามาบอกทีหลังว่า เค้าไม่ได้เห็นด้วยว่า The US หรืออเมริกาที่แผ่อิทธิพลต่องานออกแบบไปทั่วโลกแล้วทึกทักเอาตัวเองถูกต้องตาม Principle ที่ถูกกำหนดไว้ (ไม่ขอพูดถึง Swiss designนะ) ทุกคนที่ทำการออกแบบควรจะ Follow Standard เพื่อให้เข้าถึงผู้ใช้งานได้มากที่สุด

แต่ Standard ของแต่ละประเทศไม่เหมือนกัน เราเคยได้ยินว่า Search Engine อย่าง Google เริ่มด้วยความเรียบง่ายในหน้าแรก เพื่อให้ user focus ต่างกับ Yahoo ของ Japan อย่างสิ้นเชิง

ความแตกต่างทางวัฒนธรรมที่ส่งผลต่อประสบการณ์ผู้ใช้

ถ้าคุณพัฒนาผลิตภัณฑ์โดยไม่คำนึงถึงความแตกต่างเหล่านี้ การออกแบบของ Google อาจทำให้ผู้ใช้ในโตเกียวงง ผู้ใช้ในไนโรบีหงุดหงิด และถ้าทำตาม Japan คุณก็อาจจะสูญเสียผู้ใช้ใน NYC การออกแบบที่ไม่ตอบโจทย์ความแตกต่างทางวัฒนธรรมอาจทำให้เสียโอกาสสำคัญ

Hofstede’s Cultural Dimensions Theory

ทฤษฎีนี้ซึ่งช่วยอธิบายว่าค่านิยมทางวัฒนธรรม (Cultural Value) ส่งผลต่อพฤติกรรมของผู้ใช้อย่างไร นั้นหมายความสิ่งที่คุณค่าทางวัฒนธรรมของที่นึงอาจจะมีค่าน้อยหรือไม่มีค่าเลยกับอีกสังคมนึง แต่ก็อาจจะมีค่ามากขึ้นถ้ามองจากอีกสังคมที่มีวัฒนธรรมแบบนึง ตัวอย่างเช่น การอยู่กับธรรมชาติแบบไม่มีไฟฟ้า น้ำ หรืออินเตอร์เนตอาจจะมองค่าไม่มีการพัฒนาที่ดีพอ แต่สำหรับพวก Live off-grid นี่อาจจะเป็นชีวิตในฝันของเขาก็ได้

Power Distance พูดถึงผู้ใช้จากวัฒนธรรมที่แตกต่างกันมองเห็นลำดับอย่างไร ในประเทศอย่างอินเดียและมาเลเซีย ที่มี Power Distance Score สูง ผู้ใช้จะคุ้นเคยกับโครงสร้างลำดับชั้น ความซับซ้อนของ information หรือความเป็น Hierachy มากกว่าผู้ใช้จากเดนมาร์กที่มี Power Distance Score ต่ำ

High Context Culture และ Low Context Culture

เป็นอีกทฤษฎีหนึ่งคือทฤษฎีของ Edward T. Hall เกี่ยวกับวัฒนธรรมของการนำเสนอข้อมู การรับสารรวมไปถึงการ Process ทางความเข้าใจ เช่น ญี่ปุ่น ที่เป็น High Context Culture เพราะว่าในวัฒนธรรมญี่ปุ่น การสื่อสารโดยนัย (Implicit Communication) เป็นสิ่งที่พบได้บ่อย ผู้คนมักไม่พูดสิ่งที่คิดออกมาตรง ๆ แต่จะใช้สัญญาณทางอ้อม เช่น ภาษากาย สีหน้า โทนเสียง และบริบทของสถานการณ์เพื่อส่งสาร ความคาดหวังคือผู้ฟังจะต้อง "อ่านระหว่างบรรทัด" และเข้าใจความหมายที่ซ่อนอยู่ การพูดออกมาตรง ๆ อาจถูกมองว่าไม่สุภาพหรือไม่เหมาะสมในบางสถานการณ์ ญี่ปุ่นจึงถือเป็นวัฒนธรรมที่เน้นการสื่อสารทางอ้อมมากกว่าหลายประเทศในตะวันตก ทำให้การออกแบบ Interface จึงต้องมีข้อความหรือข้อมูลที่เยอะมาก เพื่อให้การสื่อสารชัดเจนซึ่งตรงกันข้ามกับฝั่งตะวันตกที่จะเน้นความเรียบง่ายและ Minimalism เพราะเป็น Explicit Communication หรือ Low Context Culture

นั้นหมายความว่าเวบเดียวกันถ้าให้คน US มาใช้งานเค้าอาจจะหาอะไรไม่เจอเพราะว่า Infomation overload และเต็มไปด้วยข้อความให้อ่านเต็มไปหมด ในขณะที่คนญี่ปุ่นสามรถหาทุกอย่างได้สบายและ Comfortable

Color Perception และ Symbolism

นอกจากนี้ จิตวิทยาของสีมีบทบาทสำคัญในการออกแบบ UX สีมีความหมายแตกต่างกันในแต่ละวัฒนธรรม เช่น ในจีน สีแดงเป็นสัญลักษณ์ของความมั่งคั่ง จึงนิยมใช้ในแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซอย่าง Alibaba แต่ในแอฟริกาใต้ สีแดงกลับเป็นสัญลักษณ์ของการไว้ทุกข์ หรือ สีขาวที่เป็นสัญลักษณ์ของความบริสุทธิ์กลับถูกมองเป็นสีของการไว้ทุกข์ของฝั่งเอเชียก็ได้ ซึ่งแสดงให้เห็นว่าการเข้าใจความหมายของสีในแต่ละท้องถิ่นมีความสำคัญในการสร้างความรู้สึกที่ถูกต้องให้กับผู้ใช้

Visual Hierarchy และ Text Density

ความแตกต่างทางวัฒนธรรมยังส่งผลต่อการจัดลำดับความสำคัญของเนื้อหา (Visual Hierarchy) และความหนาแน่นของข้อมูล (Text Density) เช่น The US ผู้ใช้ชอบความเรียบง่ายและการจัดลำดับเนื้อหาที่ชัดเจน (Value clarity) รวมถึงการใช้ภาพแสดง Category ของสินค้า แต่ในประเทศเอเชียอย่างจีน ผู้ใช้คาดหวังรายละเอียดจำนวนมาก รวมถึงใช้ Text ในการแบ่ง Category (Value Information accessibility) แม้จะทำให้การออกแบบดูหนาแน่นก็ตาม

Trust & Security

ความเป็นส่วนตัวของข้อมูลก็เป็นประเด็นสำคัญที่แตกต่างกันไปตามภูมิภาค เช่น ในยุโรป ผู้ใช้คาดหวังความโปร่งใสเนื่องจากกฎหมาย GDPR แต่ในจีน ผู้ใช้ให้ความสำคัญกับความสะดวกในการใช้แพลตฟอร์มอย่าง WeChat มากกว่า ผมเคยคุยกับเพื่อนคนจีนเค้าบอกว่าเค้ารู้ว่าข้อมูลส่วนบุคคลเค้าถูกเอกชนเก็บไว้เพื่อทำอะไรบางอย่าง แต่เค้ายอมแลกกับความสะดวกสบายของเค้า โดยเฉพาะรัฐบาลที่มีอำนาจตัดสินว่าเค้าควรเห็นอะไร หรือไม่ควรเห็นอะไรเค้าเชื่อว่าสิ่งที่รัฐบาลเค้าเลือกให้คือสิ่งที่ดีที่สุดในตอนนั้นแล้ว ลองถามคำถามเดียวกับคนไทยดูสิ

นักออกแบบยังต้องคำนึงถึงภาษาและลักษณะการใช้งานที่แตกต่างกัน เช่น ในประเทศที่ใช้ภาษาอาหรับ การออกแบบต้องรองรับการแสดงผลจากขวาไปซ้าย (RTL) และในประเทศจีนและญี่ปุ่น ตัวอักษรจะมีความซับซ้อนมากกว่าทำให้ต้องออกแบบให้สอดคล้อง Google Research บอกว่า Users prefer localized language and formatting that align with their native languages ซึ่งไม่ใช่แค่ภาษาถูกนะ ยังหมายถึง Context หรือ tone ของ Message ต้องถูกด้วย ดังนั้น เมื่อออกแบบสำหรับผู้ใช้ทั่วโลก นักออกแบบต้องปรับเปลี่ยนแนวทางให้เหมาะสมกับความต้องการและวัฒนธรรมในแต่ละภูมิภาค เพื่อให้ผลิตภัณฑ์ที่ออกมานั้นมีความเกี่ยวข้องและตอบโจทย์ผู้ใช้ในแต่ละพื้นที่อย่างแท้จริง

Interaction and Gesture

ผู้ใช้ชาวจีนมักจะชอบใช้การปัดหน้าจอ (swiping gestures) ในการนำทางหรือโต้ตอบกับแอปพลิเคชัน ซึ่งเป็นท่าทางที่สะดวกและสอดคล้องกับการใช้งานที่ซับซ้อนบนแอปต่าง ๆ อย่าง WeChat ในขณะที่ผู้ใช้ในชนบทของอินเดียมักจะพบว่าการแตะหน้าจอ (tap-based interfaces) นั้นใช้งานง่ายและเข้าใจได้มากกว่า เนื่องจากการใช้สมาร์ทโฟนเป็น Technolgy แรกๆที่เค้าใช้ เพราะว่าเค้าไม่สามารถหรือไม่เคยเข้าถึง Desktop มาก่อน นึกถึงรุ่นพ่อแม่หรือผู้สูงอายุของเรา ท่าทางการแตะจึงเป็นวิธีที่ง่ายต่อการเรียนรู้และใช้งานสำหรับผู้ที่มีความคุ้นเคยหรือ Digital lit eracy ที่น้อยกว่า อีกมุมที่อยากเล่าคือ Feedback เช่น การสั่นหรือเสียงสามารถนำมาใช้เพื่อ Confirm Interaction ได้ เพราะว่าพวกเขามาจากการกดอะไรที่เป็นปุ่มจริงๆการแตะหน้าจอที่ไม่มี Feedback อะไรเลยทำให้เกิดความไม่แน่ใจและกดซ้ำตนทำให้เกิด interaction ที่ซ้ำซ้อนได้ในกรณีที่ app มีการ Delay in response

Digital literacy หมายถึง ความสามารถในการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลอย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงการเข้าใจและใช้งานอุปกรณ์ดิจิทัล (เช่น คอมพิวเตอร์ สมาร์ทโฟน) และเครื่องมือออนไลน์ (เช่น อินเทอร์เน็ต, แอปพลิเคชัน) ในการค้นหาข้อมูล สื่อสาร สร้างเนื้อหา และแก้ไขปัญหา การมีความรู้ดิจิทัลทำให้ผู้คนสามารถเข้าถึงและใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีเพื่อการเรียนรู้ การทำงาน และการใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างเหมาะสม

Visual communication through iconography

การสื่อสารด้วยภาพผ่านไอคอนถูกออกแบบมาให้เป็นสากล แต่ไอคอนอาจมีความหมายที่แตกต่างกันมากในแต่ละวัฒนธรรม ตัวอย่างเช่น ไอคอนยกนิ้วโป้ง 👍🏻 (thumbs up) ที่ใช้กันทั่วไปในประเทศตะวันตกเพื่อแสดงความเห็นชอบ มักถูกมองว่าเป็นการดูหมิ่นในบางส่วนของตะวันออกกลางและเอเชียใต้ เช่นเดียวกับสัญลักษณ์มือโอเค 👌🏻 (OK hand gesture) ที่เป็นสัญลักษณ์เชิงบวกในสหรัฐอเมริกา แต่กลับถูกมองว่าไม่สุภาพในบราซิลและตุรกี ส่วนในญี่ปุ่น ไอคอนการโค้งคำนับ 🙇🏻‍♀️ (bowing icon) ซึ่งแสดงถึงการเคารพหรือการขอโทษตามธรรมเนียมการโค้งในสังคม แต่ในวัฒนธรรมตะวันตกอาจไม่ได้รับการตีความในแบบเดียวกันหรือถูกมองข้ามหากใช้ไม่เหมาะสม ของไทยที่ผมเห็นก็คือตัวนี้ -> 🙏🏻 ที่ถูกออกแบบมาเพื่อเป็นสัญลักษณ์ของการทำ Hi5 เหมือนกับที่เราทำกับเด็กๆ แต่เรามองว่ามันเหมือนกับการพนมมือไหว้ และเราก็ใช้มาแบบนั้นเรื่อยมา แพลตฟอร์มระดับโลกอย่าง Google และ Facebook เริ่มใช้ไอคอนเฉพาะที่เหมาะสมกับแต่ละภูมิภาค เพื่อให้ภาษาภาพสอดคล้องกับผู้ใช้จากวัฒนธรรมต่าง ๆ สำหรับนักออกแบบ UX และ UI การเข้าใจความหมายทางวัฒนธรรมของไอคอนช่วยให้การออกแบบไม่เพียงแต่เพิ่มประสบการณ์ผู้ใช้ แต่ยังป้องกันการสื่อสารที่ไม่ถูกต้องซึ่งอาจทำให้ผู้ใช้งานรู้สึกไม่พอใจได้

สรุป?

การออกแบบอีคอมเมิร์ซเป็นตัวอย่างที่ชัดเจนถึงวิธีที่ความชอบทางวัฒนธรรมมีผลต่อความคาดหวังของผู้ใช้ ในประเทศตะวันตกอย่างสหรัฐอเมริกาหรือเยอรมนี ผู้ซื้อออนไลน์คาดหวังขั้นตอนการชำระเงินที่ง่ายและรวดเร็ว เว็บไซต์อย่าง Amazon เน้นการออกแบบที่เรียบง่ายด้วยฟีเจอร์ต่าง ๆ เช่น การสั่งซื้อด้วยคลิกเดียว และฟอร์มที่กรอกข้อมูลอัตโนมัติเพื่อลดความยุ่งยากและเพิ่ม Conversion Rate

ในขณะที่ในจีน แพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซอย่าง Taobao และ JD.com ใช้วิธีการออกแบบที่เน้นรายละเอียด ผู้ใช้จีนชอบข้อมูลสินค้าที่มีรายละเอียด มีรีวิวที่มากมากมาย และการมี Interactionหลายชั้นก่อนที่จะตัดสินใจซื้อ ซึ่งสะท้อนถึงความสำคัญของความน่าเชื่อถือและความเชื่อมั่นในแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซจีน

ในอินเดีย ที่ความเร็วอินเทอร์เน็ตและคุณสมบัติของอุปกรณ์มีความหลากหลาย แพลตฟอร์มอย่าง Flipkart และ Amazon India จึงเสนอ PWA หรือ Progressive Web App คือ แอปพลิเคชันที่ทำจากเว็บเพื่อให้มีประสบการณ์การใช้งานใกล้เคียงกับแอปพลิเคชันมือถือแบบเนทีฟ (Native App) โดยไม่ต้องติดตั้งจาก App Store หรือ Play Store เลย ซึ่ง PWA ทำงานผ่านเบราว์เซอร์และสามารถเข้าถึงได้จากทุกอุปกรณ์ ไม่ว่าจะเป็นมือถือ แท็บเล็ต หรือคอมพิวเตอร์

นอกจากนี้ ผู้ใช้อินเดียยังชอบมีตัวเลือกการชำระเงินที่หลากหลาย เช่น การชำระเงินปลายทาง (COD) และการชำระเงินผ่าน UPI (Unified Payments Interface) หรือ ระบบการชำระเงินดิจิทัลที่พัฒนาขึ้นโดย National Payments Corporation of India (NPCI) ซึ่งช่วยให้ผู้ใช้สามารถทำธุรกรรมการเงินได้อย่างรวดเร็วและง่ายดายผ่านสมาร์ทโฟน โดยใช้หมายเลขโทรศัพท์หรือ ID การชำระเงินแทนที่จะใช้หมายเลขบัญชีธนาคาร คล้ายกับ PromptPay บ้านเรา รายงานสถิติยังแสดงให้เห็นว่าการซื้อขายผ่านมือถือกำลังเติบโตอย่างมากในตลาดเกิดใหม่ เช่น อินเดียและบราซิล โดยโทรศัพท์มือถือเป็นอุปกรณ์หลักสำหรับการช้อปปิ้งออนไลน์ ซึ่งเน้นย้ำถึงความจำเป็นในการออกแบบที่เน้นมือถือและปรับให้เหมาะกับความชอบในระดับภูมิภาค ทั้งในแง่ของการนำทาง วิธีการชำระเงิน และพฤติกรรมผู้ใช้

ผมเลยมองกลับมาที่เราแล้วบ้านเราหล่ะเพราะว่าเรารับวัฒนธรรมอย่างหลากหลายมากๆ แล้วตัวตนของเราควรเป็นแบบไหน

Linkที่น่าสนใจ

https://uxdesign.cc/the-deeper-meaning-behind-japans-unique-ux-design-culture-1b862df7f57d

Product Onboarding

2024-09-21T21:53:00.004+07:00

Onboarding คืออะไร?

ลองนึกภาพว่าคุณเช็กอินเข้าพักที่โรงแรม มีพนักงานต้อนรับให้การต้อนรับอย่างอบอุ่น ยื่นกุญแจห้องให้ พร้อมแนะนำสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ เส้นทางไปยังห้อง และข้อมูลสำคัญอื่น ๆ เมื่อไปถึงห้องของคุณก็สามารถเปิดด้วยกุญแจอย่างง่ายดาย ทุกอย่างในห้องอยู่ในตำแหน่งที่คุณคาดไว้ พร้อมกับคำแนะนำในการเชื่อมต่อ WiFi สั่งอาหาร หรือการเดินทางรอบเมือง คุณรู้สึกสบายใจและพร้อมจะพักผ่อนในทันที! นี่คือสิ่งที่ Product Onboarding ตั้งใจทำ แต่เปลี่ยนเป็นการใช้งาน Product แทน – ต้อนรับผู้ใช้เข้าสู่ผลิตภัณฑ์ ให้ข้อมูลสำคัญ และแนะนำฟีเจอร์ต่าง ๆ เพื่อให้ผู้ใช้สามารถเริ่มต้นใช้งานได้อย่างมั่นใจ

ทำไมต้องมี Onboarding?

การมี Onboarding ก็เหมือนกับการเช็กอินโรงแรมที่ราบรื่น เมื่อมี Experience ที่ดีโอกาสที่เค้าจะกลับมาใช้ก็จะมีแนวโน้มมากขึ้น

Onboarding ที่มีประสิทธิภาพจะคาดการณ์ถึงความต้องการและปัญหาของผู้ใช้ล่วงหน้า การ onboard ไม่ได้หมายถึงแค่ครั้งแรกครั้งเดียว แต่อาจจะรวมไปถึงการแนะนำเมื่อมีการ Launch feature ใหม่ๆ โดยเฉพาะ Product พวก Banking, Loan, หรือ Telco ดังนั้นในแต่ละช่วงของการใช้งาน ควรจะมีข้อมูลที่เหมาะสมในเวลาที่ถูกต้อง เพื่อให้ผู้ใช้งานสามารถเข้าใจและเริ่มใช้งานได้ทันที

ประเภทของ Onboarding

Product Overview:

หน้าจอแนะนำภาพรวม Product ทำให้ผู้ใช้เห็นภาพรวมว่ามันคืออะไร ทำอะไรได้บ้าง และจะเป็นประโยชน์ต่อพวกเขาอย่างไร โดยมักจะเน้นไปที่การใช้งาน funtion ต่าง ๆ และคุณสมบัติหลักๆ แสดงให้เห็นว่า product สามารถตอบสนองความต้องการหรือแก้ปัญหาต่าง ๆ ของผู้ใช้ได้อย่างไร พร้อมทั้งกระตุ้นให้พวกเขาอยากทดลองหรือ explore เพิ่มเติม

https://dribbble.com/shots/22161251-Tweeq-Mobile-App-Onboarding

Contextual Onboarding:

ข้อความในแอป เช่น ป๊อปอัพ (modals) เครื่องมือแนะนำ (tooltips) หรือแบนเนอร์ ที่แนะนำผู้ใช้ในเวลาที่จำเป็นจะต้องใช้งาน ข้อความเหล่านี้สามารถปรับให้เป็นแบบมี condition ได้ เช่น หากผู้ใช้ทำสิ่งนี้แล้วถึงจะแสดงมันขึ้น เพื่อให้ข้อมูลที่เหมาะสมในเวลาที่ถูกต้อง

https://dribbble.com/shots/20767159--Tooltip-components-Fignuts

Personalised Onboarding:

คล้ายกับ Contextual Onboardin แต่มีการการปรับแต่งเนื้อหาให้เหมาะสมกับผู้ใช้ที่มีความต้องการแตกต่างกันออกไป วิธีการนี้อาจจะมีความจำเป็นต้องเก็บข้อมูลของผู้ใช้ หรือการใช้งานเพื่อ Tailor experience เช่นการใช้งานคร้งแรกของ Apple Music หรือ Spotify ที่มีการให้เราเลือก ศิลปิน แนวเพลง หรือตัวอย่างเพลงที่ชื่อชอบ หรือแม้กระทั้ง Carrot Weather ที่มีการให้เราเลือก Tone ของ Message ที่เราอยากจะได้รับ

https://dribbble.com/shots/22956262-Frame-so-Onboarding

Guided Tours:

เป็นคำแนะนำที่พาผู้ใช้เรียนรู้แต่ละฟีเจอร์ทีละขั้น Step มักจะเป็น ป๊อปอัพ (modals) เครื่องมือแนะนำ (tooltips) หรือ Contetn Overlay ที่ Higlight ไฮไลต์ Cmponent หรือ Internaction หลักในแต่ละหน้า บางครั้งก็จะทำให้เห็นว่ามีทั้งหมดกี่ step โดยมี พร้อมกับเลื่อนไปเลื่อนมาได้ หรือ Skip ได้ เหมาะกับ UI ที่มีความซับซ้อนหรือมี Interaction ที่แตกต่างไปจาก App ทั่วๆไป

https://dribbble.com/shots/22740855-Splash-Screen-Onboarding-Login-Register-Freelance-app

Interactive Walkthroughs:

แนะนำการใช้งานด้วยการทดลองให้ทำภารกิจหรือการตัดสินใจต่าง ๆ ทำให้ผู้ใช้มีเข้าใจ Concept ของการทำงานแบบ Learning by doing การมีส่วนร่วมนี้ทำให้เกิดการเรียนรู้ที่เร็วขึ้น แต่ต้องระวังไม่ให้มันยากหรือน่าเบื่อเกินไป เพื่อทำให้เป็นประสบการณ์ที่น่าจดจำและเพิ่มความมั่นใจมากขึ้น ผมน่าจะเจอแบบนี้ใน Duolingo

Hotspots:
องค์ประกอบ UI ที่ดึงดูดความสนใจของผู้ใช้ไปยังจุดหรือพื้นที่เฉพาะบนหน้าจอ กระตุ้นให้พวกเขารู้สึกอยาก Explore ใน Area ที่เค้าส่งสัย ทำให้เกิดการมีส่วนร่วมและเฉพาะเจาะจง เมื่อกดมันจะขยายเพื่อเปิดเผยข้อมูลการแนะนำที่เป็นประโยชน์ ทำให้ดูเรียบร้อย ยืดหยุ่น และสามารถเข้าถึงได้ตามต้องการเมื่อพวกเขาต้องการ

https://userguiding.com/blog/hotspot-ux

Checklists:

เป็นการ onboard แบบเป็นขั้นตอนที่ผู้ใช้งานควรจะ หรือจำเป็นที่จะต้องทำให้เสร็จเป็นขั้นตอน หรือเป็นการอธิบายภาพรวมของการทำงาน (Workflow) ใน App การทำเป็น Checllist เพื่อให้ผู้ใช้เห็นภาพว่าเค้าต้องใช้ Effort แค่ไหน และจำเป็นจะต้องเตรียมอะไรบ้าง ยิ่งเค้าทำเสร็จแต่ละขั้นเราอาจจะให้เข้าเห็นว่าตอนนี้ Progress เค้าเป็นยังไงบ้าง เพื่อให้เกิดความรู้สึกอยากทำต่อ หรือใกล้เคียงความสำเร็จมากขึ้น

https://dribbble.com/shots/24853968-Onboarding-for-BoxelXR

Video Guides:
คลิปวิดีโอสั้นๆที่แสดงวิธีการใช้ฟีเจอร์ต่างๆ หรือทำงานเฉพาะในผลิตภัณฑ์ ซึ่งอาจเหมาะสำหรับผู้ที่เรียนรู้จากภาพ หรือมี interaction ที่เกิดขึ้นกับสิ่งอื่นๆที่ไม่ใช่แค่ App เพียงอย่างเดียว เช่นการถ่ายรูป Document หรือการ Seyup Physical product ควบคู่ไปด้วย เพราะบางทีคนอาจชอบเห็นภาพมากกว่าแค่กราฟฟิคหรือข้อความ

Email Drip Campaigns:

เป็นการอีเมลเพื่อแนะนำการใช้งานที่อาจจะไม่ได้เป็นแค่ one-time ข้อดีมันคือเราสามารแบ่งเรื่องที่ต้องการให้เค้ารู้ภายหลังได้ โดยเฉพาะในเวลาที่เหมาะสม วิธีเหมาะกับการแจ้งเตือน หรือ Nudge เพื่อให้เกิดการ Aware ใหักลับมาใช้งาน หรือเตือนให้กลับมาทำอะไรบางอย่าง ในเวลาที่เหมาะสม ก

Self-Service Onboarding:

น่าจะเป็นวิธีที่เรียกว่าเผื่อต้องใช้ ผู้ใช้จะได้รับ Resouce ที่จำเป็นทั้งหมด เช่น บทเรียน คำถามที่พบบ่อย และคู่มือ และสามารถกลับมาดูได้ตามสะดวก ซึ่งเหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเจาะลึกกาช้งาน ไม่เหมาะกับคนที่ต้องการเริ่มใช้งานทันที

Virtual Assistance

เป็นการนำ AI เพื่อมาให้ข้อมูล เป็นวิธีที่มีมาพักนึงแต่ conversation อาจจะไม่เป็นธรรมชาติมากนัก หรือไม่ค่อยครอบคุมเท่าไร ผมกำลังมีโอกาสทำงานประเภทนี้อยู่ไว้เดี่ยวมาเล่าให้ฟัง

Tips & best practices

Data & Research: เข้าใจผู้ใช้ผ่านการ Research, Interview เข้าใจเป้าหมาย ปัญหา และความคาดหวัง
Copywriting & Design: ใช้วิธีการสื่อสารที่เหมาะสมกับผู้ใช้ หรือ Level ความเข้าใจของผู้ใช้ จากประสบการณ์พบว่าไม่สามารถมีวิธีใดเพียงวิธีเดียวที่สามารทำให้ผู้ใช้งานทุกกลุ่มเข้าใจได้หมด การรู้จักผู้ใช้ของคุณก่อนสำคัญที่สุดในการปรับแต่ง message และวิธีการสื่อสาร
Evaluation & Testing: ประเมินการใช้งานและดูผลลัพธ์จากการนำ Onboarding ไปใช้ เช่น การเพิ่มเวลาใช้งานหรือการทำงานสำเร็จของผู้ใช้

บทสรุป
Onboarding ช่วยสร้างประสบการณ์ที่ดีและช่วยให้ผู้ใช้เข้าใจคุณค่าของ Product ได้เร็วขึ้น แต่ควรจำไว้ว่ามันไม่สามารถแก้ไขปัญหาการใช้งานพื้นฐานได้ เราควรเริ่มจากการออกแบบผลิตภัณฑ์ที่ใช้งานง่าย และเมื่อเพิ่ม Onboarding ควรติดตามและปรับปรุงอย่างต่อเนื่องเพื่อให้แน่ใจว่าผู้ใช้จะได้รับประสบการณ์ที่ดีที่สุด

Behavioural Design: การออกแบบเพื่อส่งเสริมการตัดสินใจ

2024-09-20T16:56:00.002+07:00

การออกแบบพฤติกรรม (Behavioural Design) นั้นเกี่ยวข้องกับการสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมในการช่วยให้ผู้คนตัดสินใจและกระทำในทางที่นำไปสู่เป้าหมายของพวกเขา ไม่ว่าจะเป็นการส่งเสริมพฤติกรรมที่ต้องการ หยุดพฤติกรรมที่ไม่ต้องการ หรือสร้างกิจวัตรใหม่ๆ

หลายครั้งที่ Behavioural Design มักเชื่อมโยงกับแนวคิดเรื่องการ "nudging" หรือการออกแบบเพื่อกระตุ้นพฤติกรรมโดยการใช้ Positive Reinforment (เสริมแรงทางบวก) และ Indirect Suggestion (คำแนะนำแบบอ้อมๆ) เพื่อส่งผลต่อการตัดสินใจของคน แนวคิดนี้เกิดจาก Richard Thaler ซึ่งนำเอาทฤษฎีการคิดแบบ Fast and Slow Thinking ของ Daniel Kahneman มาปรับใช้ใน Public Policy ซึ่งการประยุกต์ใช้ Behavioural Economic (เศรษฐศาสตร์พฤติกรรม) ได้ทำให้ Thaler คว้ารางวัลโนเบลในปี 2017

Behavioural Design สำหรับผมคือการผสมผสานระหว่างกระบวนการออกแบบและ Behavioural Economic (ผมจะเรียกว่า BE ละกันให้มันสั้นๆ) ซึ่ง BE เป็นเรื่องทางวิทยาศาสตร์และสามารถวัดผลได้ ซึ่งตรงข้ามกับการออกแบบที่เป็นเรื่องของ Creative และการแก้ปัญหา

การวิจัยและเครื่องมือในการทำ Behavioural Design

การเริ่มต้นที่สำคัญคือการทำ Research อย่างละเอียดเพื่อทำความเข้าใจสิ่งที่ผู้คนทำในบริบทต่างๆ เพื่อให้ได้ภาพรวมที่ชัดเจน การ Research นี้ช่วยเปิดเผยว่า ผู้คนไม่ได้ตัดสินใจบนพื้นฐานของความมีเหตุผลเสมอไป แต่อิทธิพลจากสิ่งแวดล้อมและค่านิยมสังคมมีผลมากพอๆ กัน

หนึ่งในเครื่องมือสำคัญคือ Behavioural Persona ซึ่งไม่ใช่แค่การสร้างตัวแทนของลูกค้าในอุดมคติแบบเดิมๆ แต่เน้นไปที่การทำความเข้าใจพฤติกรรมจริงๆ ของผู้ใช้ ว่าพวกเขาทำอะไร และทำไมถึงทำแบบนั้น

นอกจากนั้น การทำ Journey Mapping ก็เป็นวิธีที่ช่วยให้เราเข้าใจภาพรวมของบริบทที่พฤติกรรมเกิดขึ้น โดยระบุขั้นตอนและจุดสัมผัส (touch points) และใช้เครื่องมือเสริมเช่น Persuasive Patterns เพื่อสร้างแนวคิดการออกแบบที่ช่วยให้ผู้ใช้ตัดสินใจง่ายขึ้น

มาถึงจุดนี้ผมเข้าใจคุณ การเข้าใจบริบทภาพรวมเป็นเรื่องสำคัญมาก เพราะมันช่วยให้คุณระบุหลักการด้าน Behaviour ที่ทั้งอธิบายการตัดสินใจในปัจจุบันและเปิดโอกาสให้คุณออกแบบวิธีจูงใจใหม่ๆ ได้ หนึ่งในเครื่องมือเด็ดที่ใช้ได้คือชุดการ์ด Persuasive Card Deck ที่ผมกำลังทำอยู่ มันจะช่วยให้คุณเชื่อมโยงหลักการต่างๆ กับ journey map ของผู้ใช้ได้ง่ายขึ้น

ผมยังมีเขียน Blog เกี่ยวกับเรื่องเหล่านี้ไว้ด้วย

อคติทางความคิด (Cognitive Bias)ในพฤติกรรมของผู้ใช้

Cognitive bias การมโนและเหมารวม

หลักจากได้แนวคิดในการออกแบบพฤติกรรมแล้ว ก็ลองตั้งคำถามด้วย "How Might We" เพื่อสร้าง Challenge ในการออกแบบ จากนั้นก็เขียน job story หรือ Job to be done ใหม่ที่รวมพฤติกรรมและผลลัพธ์ตามที่เราอยากให้เป็น

โมเดลพฤติกรรมของ Fogg (B=MAP)

BJ Fogg, PhD อธิบายไว้ง่ายๆ ว่า พฤติกรรมเกิดจากสามปัจจัยหลัก: แรงจูงใจ (Motivation), ความสามารถ (Ability) และการกระตุ้น (Prompt) โดยสำหรับใครสักคนที่จะทำอะไรบางอย่าง พวกเขาต้องมีแรงจูงใจที่เพียงพอ มีความสามารถที่จะทำสิ่งนั้น และต้องมีการกระตุ้นในเวลาที่เหมาะสมด้วย

ตัวอย่างง่ายๆ คือ ถ้าแรงจูงใจสูง แต่ความสามารถต่ำ คนอาจจะไม่ทำตามสิ่งที่ต้องการ หรือถ้าไม่มีการกระตุ้นในเวลาที่ถูกต้อง พฤติกรรมที่ต้องการก็อาจไม่เกิดขึ้น

ปัจจัยที่ส่งผลต่อแรงจูงใจและความสามารถมีหลายอย่าง ส่วนการกระตุ้นก็คือสิ่งที่ใช้ผลักดันคนให้ทำพฤติกรรมที่คุณต้องการ ลองนึกภาพการใช้ชิ้นส่วน Lego มาประกอบกันเพื่อออกแบบวิธีปรับเปลี่ยนพฤติกรรม — คุณสามารถจัดการปัจจัยเหล่านี้ได้ตามต้องการ

ในการออกแบบเชิงพฤติกรรม (Behavioural Design) สิ่งสำคัญคือต้องออกแบบสิ่งแวดล้อมที่เกิดการกระทำควบคู่ไปกับจุดที่มี Interaction การมีไอเดียออกแบบที่ดีอาจไม่พอ ถ้า Motivation (แรงจูงใจ) + Ability (ความสามารถ) หรือ Prompts (การกระตุ้น) ขาดหายไป แนวคิดนี้จะไม่สำเร็จ ดังนั้นเราต้องวิเคราะห์บริบทที่พฤติกรรมสำคัญนั้นเกิดขึ้นและปรับปัจจัยให้เหมาะสม

ทดสอบและวัดผล

การทดสอบผลลัพธ์จากการแทรกแซง/ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเป็นสิ่งสำคัญ เพราะจะทำให้เรารู้ว่าการออกแบบได้ผลจริงในโลกความเป็นจริงหรือไม่ ในช่วงคิดไอเดียเรามักสร้างสมมติฐานต่าง ๆ ปนเข้ามา ดังนั้นเราต้องตรวจสอบว่าสมมติฐานนั้นถูกต้องหรือไม่

เริ่มต้นด้วยสมมติฐานการออกแบบที่บอกว่าไอเดียนี้จะทำให้เกิดพฤติกรรมที่ต้องการได้อย่างไร จากนั้นอธิบายวิธีการทดสอบและสิ่งที่จะวัด ผลลัพธ์แบบไหนถึงจะเชื่อได้ว่าไอเดียได้ผล

พื้นฐานสำคัญของการทดลองคือ Correlation does not equal causation หรือความสัมพันธ์ไม่ได้แปลว่าเป็นสาเหตุ แม้เราจะเห็นพฤติกรรมเกิดขึ้น ก็ไม่ได้หมายความว่าเกิดจากการแทรกแซงจากการออกแบบของเรา

เพื่อตรวจสอบสิ่งนี้ เราสามารถใช้ A/B Testing โดยแบ่งกลุ่มผู้เข้าร่วมที่มีลักษณะใกล้เคียงกันออกเป็นสองกลุ่ม กลุ่มหนึ่งได้รับการแทรกแซงทางพฤติกรรมจากการออกแบบของเรา และอีกกลุ่มไม่ได้รับ จากนั้นดูผลลัพธ์ในช่วงเวลาหนึ่ง และนำมาเปรียบเทียบดูว่ามีความแตกต่างหรือไม่

การทำ A/B Testing และมีการควบคุมการทดลอง Controlled Experiment เป็นวิธีทั่วไปในการตรวจสอบความถูกต้องของการออกแบบเชิงพฤติกรรม ที่ใช้ในการทดสอบสมมติฐานที่มีความเสี่ยง

แม้ผลลัพธ์ตัวเลขจะดูดี แต่เราก็ยังต้องแน่ใจว่าผู้ใช้จะชอบ เราอาจจะต้องมีคำถามเพิ่มเพิ่มเติมหรือใช้ qualitative testing methods เพื่อดู Feedback อีก

Ethics จริยธรรม

การใช้ Behavioural Economics อาจช่วยให้เรามองเห็นโอกาสหรืออุปสรรคใหม่ๆ อย่างไรก็ตาม หลักการเดียวกันนี้สามารถถูกใช้ในทางที่ไม่ดีได้เช่นกัน เช่น Dark Patterns ทำให้คนติด หลงทาง เลือกผิด การออกแบบจึงต้องมีวิจารณญาณ และถามตัวเองเสมอว่าสิ่งที่ออกแบบนั้นมีผลกระทบอะไรบ้าง อย่ามุ่งเน้นเป้าหมายจนเกินไป

ถ้าสนใจหรืออยากรู้อะไรเพิ่มเติมทักทายมาถามได้ครับ

สายการบินสร้างรายได้จากความไม่พอใจของลูกค้าได้อย่างไร

2024-09-20T15:40:00.004+07:00

เป็น Case study เวลาขึ้นเครื่องของ ของ Southwest Airlines ปัญหาเกิดจากระยะเวลาในการ Boarding ที่เพิ่มขึ้นจากเฉลี่ย 10 นาทีเป็นประมาณ 45 ถึง 55 นาที ในอดีตเมื่อเค้าใช้เครื่องบินขนาดเล็ก 122 ที่นั่ง แต่เมื่อมีผู้โดยสารมากขึ้นเครื่องก็ต้องใหญ่ขึ้น การ Boarding เลยเริ่มจะกลายเป็นปัญหา ทำไมถึงต้องแคร์ เพราะว่าถ้าใช้เวลาขึ้นเครื่องนานจนเครื่องออกช้ามันทำให้สายการบินสูญเสียได้ถึง 3 พันล้านดอลลาร์ต่อปี ยังไม่รวมถึงผลกระทบกับคนอื่นๆ สายการบินอื่นอีก น่าเสียดายที่การทำให้คนสามารถขึ้นเครื่องได้อย่างรวดเร็วไม่ใช่ Priority ของสายการบินส่วนใหญ่ แต่เค้ากลับมองเป็นช่องทางสร้างรายได้สูงถึง

หลายพันล้านจาก Loyalty Programe และการซื้อ package ขึ้นเครื่องก่อนใครเพิ่ม

การขึ้นเครื่องมักเริ่มจากคนที่จำเป็นจะต้องใช้เวลาและมีเงื่อนไขทางกายภาพมากกว่าคนอื่นๆ เช่น ผู้ที่มีความพิการ ครอบครัวที่มีเด็กเล็ก และ Service members จากนั้นจึงค่อยตามด้วยผู้โดยสารชั้นหนึ่งและลูกค้าพรีเมียม สายการบินบางแห่งอนุญาตให้ผู้โดยสารจ่ายเงินเพื่อแลกกับการขึ้นเครื่องก่อนเวลา

นอกจากการต่อคิวรอขึ้นเครื่อง ยังอาจมีปัญหาที่คาดไม่ถึงอีก เช่นต่อแถวผิด อยู่ผิดกลุ่ม (ใครขึ้นเครื่องบ่อยๆน่าจะเคยเห็นหรือเคยเป็นเพราะว่าแต่ละสายการบินอาจมีวิธีการเรียกขึ้นเครื่องไม่เหมือนกัน) คนที่มีสัมภาระ Carry-on มากหรือกระเป๋าใหญ่ที่ต้องเก็บในที่เก็บของเหนือศรีษา ถ้าหนักก็จะยิ่งช้า

วิธีการแก้

การเรียงลำดับคนที่ต้องขึ้นก่อน

กำจัดความยุ่งเหยิงที่อาจจะเกิดขึ้นในการรอแถวขึ้นเครื่อง เราไม่สามารถทำให้คนเรียงแถวเข้าตามลำดับอย่างที่ควรจะเป็นได้ เพราะว่าการให้ผู้โดยสายเลือกที่นั่งได้โดยการซื้อเพิ่ม คนที่ควรจะนั่งข้างในสุดที่ควรจะขึ้นคนแรกกลับมาช้าเพราะสาเหตุต่างๆ มีสายการบินที่ให้หมายเลชที่นั่งเลยหลังจากเช็คอินก่อนขึ้นเครื่อง 24 ชั่วโมง ทำให้เกิดการกระจายตัวของคนที่พร้อมขึ้นเครื่องก่อนหลัง มีการแก้ปัญหาด้วยรูปแบบต่างๆเช่น สามารถเช็คอินก่อนแต่ต้องมา issue เลขที่นั่งอีกทีที่สนามบินอีกที หรือยกเลิกเรื่องเลขที่นั่งไปเลย Southwest เองก็ลองใช้วิธีการนี้ ทำให้ระยะเวลาขึ้นเครื่องเหลือเพียงราวๆ 15 นาที จาก 45 นาทีโดยเฉลี่ย ซึ่งน่าตกใจมาก การให้ที่นั่งแบบไม่มี Pattern อาศัยผู้โดยสายจัดการกันเองกลับทำให้ยุ่งยากน้อยกว่า

ลดความล้าช้าในการเดิน

ทำให้คนเดินเข้าเครื่องและนั่งให้เรียบร้อยเร็วที่สุดเพื่อให้คนอื่นที่ต้องนั่งด้านในกว่าเดินต่อไปได้ ปัญหาใหญ่ที่สุดคือการคนนึงต้องรอคนข้างหน้าเอาสัมภาระเก็บเข้าที่เก็บของเหนือศรีษะ Southwest ลดปัญหานี้โดยการจูงใจคนให้ไม่ถือกระเป๋าขึ้นเครื่อง ไม่มีการเรียกเก็บเงินเพิ่มสำหรับกระเป๋าโหลดสองใบแรกซึ่งทำให้คนส่วนใหญ่มักจะโหลดไปเลยใต้เครื่อง JetBlue ก็มีนโยบายคล้ายกันแต่เป็นอีกรูปแบบคือลดราคาค่าตั๋วถ้าไม่มีกระเป๋า Carry-on

การแบ่งกลุ่มการขึ้นเครื่อง

เมื่อหลายปีก่อนมีนักดาราศาสตร์คนนึงชื่อ Jason H. Steffen รู้สึกหงุดหงิดกับกระบวนการขึ้นเครื่อง ตั้งใจจะพิสูจน์ว่ามีวิธีการที่เร็วกว่า เขาใช้การ Optimization Algorithm เพื่อสร้าง simulation เปรียบเทียบกับวิธีการขึ้นเครื่องแบบดั้งเดิม (จำลองเครื่องบินที่มี 25 แถวและผู้โดยสาร 150 คน)

1. เทคนิคการขึ้นจากหน้าไปหลังและหลังไปหน้า:ใช้เวลา 30 นาที

2. การขึ้นจากหน้าต่าง-กลาง-ทางเดิน (WILMA -Window/Middle/Aisle): ใช้เวลา 20 นาที
(ในรูปผมใช้ GenAI พยายามทำให้มันมี 3 ที่นั่งแต่มันไม่สวย เลยเลือกอันนี้แทนที่เป็นสองที่นั่ง ขออภัย)

3. ที่นั่งไม่ระบุ (เหมือนกับ Southwest): วิธีนี้เฉลี่ยใช้เวลาประมาณ 18 นาที จากข้อมูล Simulator ของ Jason

เค้าเคลมว่าวิธีการที่เค้าคิดของเขาเร็วที่สุด ใช้เวลาเพียง 15 นาที โดยเริ่มจากการขึ้นทางด้านหนึ่งสมมุติว่าซ้ายของเครื่องบินก่อนละกัน โดยเริ่มจากที่นั่งหน้าต่างในแถวเว้นแถวเพื่อไม่ให้อัดกันมาก และสลับไปทำเหมือนกันด้านขวาจนกว่าจะเต็ม จากนั้นจะทำซ้ำสำหรับที่นั่งตรงกลาง (Middle) และแนวทางเดิน (Aisle)

ในขณะที่วิธีการของเขาดูเหมือนมีประสิทธิภาพ แต่มันยากที่จะนำมันมาใช้งานจริง ทั้งการรอคิวว่าจะเรียบร้อยการจัดการความโกลาหลที่หน้างานและอื่นๆ ลองจินตนาการว่าถ้าเราเป็นพนักงานเราจะสื่อสารหรือเรียกแถวยังไง แล้วคนที่มาด้วยกันนั่งด้วยกันจำเป็นจะต้องแยกแถวขึ้นเครื่องไม่พร้อมกัน จินตนาการเรามาทำที่บ้านและต้องแยกกันเค้าแถวคนละกลุ่มถึงแม้ว่าสุดท้ายจะได้นั่งด้วยกันก็ตาม

สุดท้ายการขึ้นเครื่องมักจะเอื้อประโยชน์ต่อผู้ที่ยอมจ่ายตั๋วแพงกว่า สายการบินมีการแบ่งระดับที่นั่งออกเป็นกลุ่มย่อยเล็กลง เพื่อพยายามให้ความสะดวกสบายมากขึ้น ตัวอย่างเช่น Delta มีระดับ Medallion และ Premium Select ที่ด้านหน้า ตามด้วยกลุ่ม Main และ Basic Economy ที่อยู่ท้ายสุด กระบวนการนี้เฉลี่ยใช้เวลาประมาณ 25 นาที ไม่ว่าจะเป็นสายการบินที่ระดับสูงหรือประหยัดอย่าง Alaska Airlines ก็ตาม

ผู้โดยสารชั้นหนึ่งจะได้ขึ้นเครื่องก่อนเวลาออกเดินทาง 40 นาทีเพื่อแลกกับการไม่ไปวุ่นวายกันการต่อคิวร่วมกับชั้นอื่นๆ ไม่ว่าสายการบินไหนก็อยากจะสร้างรายได้ค่าตั๋วที่แพงแลกกับการขึ้นเครื่องก่อนและเลิกที่จะสนใจกระบวนการขึ้นเครื่องที่มีประสิทธิภาพ

Fun fact รู้ไหมว่าเพลงที่มีจังหว่ะ upbeat ตอนเดินขึ้นเครื่องส่งผลให้ผู้โดยสารเดินขึ้นเข้าไปนั่งเร็วขึ้นนะ

ผ่านลาดกระบังวันนี้

2024-09-05T17:06:00.004+07:00

เรื่องนี้เขียนจากเหตุการณ์ต้นปี 2024 ซึ่งเขียนทิ้งไว้และลืม เอากลับมาเรียบเรียงใหม่ตอนกลางปีเดียวกัน

——-

ช่วงต้นปี 2024 ผมได้ผ่านไปหน้าคณะสถาปัตย์ลาดกระบัง ซึ่งเป็นคณะและสถาบันที่ผมเรียนจบมา

มันทำให้เกิดความรู้สึกหลากหลาย ความรู้สึกที่มีต่อสถานที่นี้เปลี่ยนไปมากเมื่อเวลาผ่านไป เสน่ห์บางอย่างที่คุ้เคยหายไป เหลือแต่ความสุขจากความทรงจำเก่าๆ ที่ยังพอจำได้

เมื่อผมเลยคณะสถาปัตย์ ผ่านคณะวิทยาศาสตร์ และข้ามสะพานข้ามถนนมอเตอร์เวย์ ผมก็เห็นหมู่บ้านเล็กๆ ทางด้านขวา สมัยเป็นเฟรชชี่ที่ลาดกระบัง ผมเคยพักอยู่ที่นี่ มันเป็นบ้านเดี่ยวสองชั้นที่ตอนแรกอยู่ไม่ได้เลย เพราะเป็นบ้านร้าง มีต้นไม้รกไปทั่ว ตี้และโบ๊ท เพื่อนวิศวะของผม จึงขอแรงเพื่อนวิศวะด้วยกันมาช่วยกันตัดต้นไม้ จนพออยู่ได้ แต่สุดท้ายก็เป็นผมคนเดียวที่กลับมานอนที่นี่แทบทุกวัน

บ้านหลังนี้คนธรรมดาอาจจะอยู่ไม่ได้เลย นอกจากความรกและความน่ากลัวที่ยังคงมีอยู่ ระบบประปาก็มีปัญหาท่อรั่วใต้ดิน เวลาจะอาบน้ำหรือใช้น้ำ ต้องไปเปิดวาล์วน้ำหน้าบ้าน แม้กระทั่งตอนดึก อาบเสร็จแล้วก็ต้องปิด เพราะเราต้องจ่ายค่าน้ำเอง และไม่มีเงินซ่อม ค่าบ้านเดือนละ 4,000 บาท เพื่อแลกกับบ้านเดี่ยวทั้งหลัง

หลังจาก 1-2 เดือนผ่านไป ผมแทบไม่ค่อยได้สังสรรค์กับเพื่อนที่คณะ เพราะพวกเขาอยู่อีกฝั่งของมหาลัย เวลาจบกิจกรรมเชียร์ เพื่อนๆ ในคณะก็จะไปกินข้าวสังสรรค์กัน แต่ผมต้องกลับบ้านอีกฝั่งเพราะไม่อยากกลับดึกเกินไป มันเปลี่ยว และต้องอยู่คนเดียว ผมจึงเปิดเพลง Silly Fools อัลบั้ม Mint ที่ตุลย์ เพื่อนถาปัตย์ อัดใส่เทปให้ ฟังไปเป็นเพื่อนขณะทำการบ้านยามดึก

สุดท้าย ผมตัดสินใจทิ้งเงินมัดจำ 2-3 เดือน แล้วย้ายไปอยู่อีกฝั่งที่ใกล้คณะมากขึ้น โดยที่เพื่อนวิศวะทั้งสองก็ยังแทบไม่กลับมาบ้านเลย

แต่ฝั่งที่ไกลนี้ก็มีความทรงจำดีๆ อยู่บ้างกับเพื่อนสาวต่างภาควิชาคนนึงที่ผมแอบชอบตอนปีหนึ่ง เราเจอกันบ่อยและคุยกันอยู่หลายครั้ง หนึ่งในความทรงจำที่ชัดเจนที่สุดคือการนั่งรถเมล์ไปเที่ยวเดอะมอลล์บางกะปิด้วยกันซึ่งผ่านทางบ้านเช่าของผมนี้ ซึ่งแน่นอน มันไม่ใช่ทางที่เด็กคณะสถาปัตย์จะมาผ่าน อีกอย่าง เธออาจไม่ได้คิดว่ามันเป็นเดท แต่สำหรับผมแค่นั้นก็คือใช่แล้ว รถเมล์ร้อนที่ไม่มีแอร์ นั่งนานเกือบชั่วโมง เพื่อไปเดินเล่นที่ตลาดตะวันนาเพียงแค่แป๊บเดียว ถ้าให้ทำอีกก็คงไม่ทำแล้ว

ผมจำไม่ได้ว่าเรายังไปไหนด้วยกันอีกไหม และผมก็ไม่เคยบอกความรู้สึกของผมให้เธอรู้ โลกของเรามันต่างกันมาก แค่มีความสุขกับการเจอกันบ้างในระยะแค่นี้ก็พอสำหรับผมแล้ว ทุกวันนี้ผมไม่ได้ติดต่อเพื่อนผู้หญิงคนนั้นอีกเลย เท่าที่จำได้ เธอออกไปเรียนที่อื่นกระทันหัน และผมก็สนุกกับชีวิตปีสองของผม เราไม่มีโทรศัพท์มือถือ ไม่มีการแลกเบอร์ไว้ การติดต่อจึงขาดหายไปถาวรตั้งแต่ตอนนั้น ผมขอบคุณตัวเองที่ตัดสินใจทำสิ่งต่างๆ โดยไม่คิดมากในตอนนั้น ทั้งการเลือกบ้าน การตัดสินใจต่างๆ เพราะถ้าคิดก็คงไม่ได้ทำ มันเป็นความทรงจำที่มีความสุข เสี่ยงแบบไร้เหตุผล ทำไปเพราะความรู้สึกที่บริสุทธิ์ล้วนๆ

และตอนนี้ผมก็ตั้งคำถามกับตัวเองว่าเราจะยังสามารถกลับไปมีความสุขง่ายๆกับอะไรเล็กๆในรูปแบบนั้นได้อีกไหม ไม่ต้องคิดอะไรมากมายแค่ทำตามหัวใจตัวเอง และไม่กลัวความลำบากที่อาจจะมีข้างหน้า

Cognitive bias การมโนและเหมารวม

2024-08-31T15:16:00.010+07:00

ช่วงนี้ทำ research และพัฒนา Product ส่วนตัวอยู่ทำให้เปิดโลกของ อคติทางความคิด (cognitive biases) มากขึ้น โดยเฉพาะในช่วงที่มี AI เข้ามาช่วยจัดการเรื่อง Content เพราะในขณะที่อีกฝั่งพยายามจะกรองข้อมูลที่เยอะเกินไปในแต่ละวัน แต่อีกฝั่งที่เป็นคนสร้าง Contetn หรือฝั่ง business ก็พยายามจะโยนข้อมูลขายของให้มากและเข้าถึงที่สุด มันก็เลยเกิดปัญหาตามมามากมาย

แต่มันก็เป็นเรื่องตลกเพราะว่า cognitive biases ก็มีข้อมูลที่ต้องรู้เยอะเหมือนกัน ไม่แปลกที่ถ้าเราสนใจแล้วเราจะรู้สึกว่ามันเยอะและยาก ผมแนะนำว่าไม่ต้องเข้าใจ Principle ทั้งหมดหรอก มองหาที่เราเคยได้ยินก่อน แล้ว save link หน้านี้ไว้ refer ที่หลัง หรือเข้ามาเยี่ยมผมบ่อยๆ เผื่อมีอัพเดท แน่นอนผมสนใจและชอบเรื่องแบบนี้ก็พยายามจะทำ product ให้เสร็จเพื่อทำให้ชีวิตเรา (นักออกแบบหรือคนที่สนใจ) ง่ายขึ้น

ความท้าทายที่สมองของเราต้องเผชิญบ่อยๆในชีวิตประจำวัน:

ข้อมูลล้นหลาม (Information overload): เราถูกถาโถมด้วยข้อมูลจำนวนมหาศาล
ข้อมูลไร้คุณค่า ไร้ความหมาย (Meaning less information) : บางครั้งข้อมูลนั้นขาดความเกี่ยวข้องหรือจุดประสงค์ที่ชัดเจน
ต้องตัดสินใจอย่างรวดเร็ว (The need to act fast): เรามักต้องตัดสินใจอย่างรวดเร็ว
แล้วยังไงต่อ (What needs to be remembered): เราต้องมาคัดเลือกว่าจะจำข้อมูลใดไว้ใช้ในอนาคต

สมองของเราพยายามจัดการเรื่องเหล่านี้ทำให้เกิด cognitive biases ขึ้น ในความเป็นจริงเราไม่สามารถจัดการสิ่งเหล่านี้ได้หมดถึงแม้เราจะหาทางจัดการหรือรับมือกับมัน มันจะยังมีอื่นๆเสมอ เช่น

จริงแล้ว เราไม่ได้เห็นทุกอย่าง ข้อมูลบางอย่างที่เรากรองออกไปนั้นจริง ๆ แล้วอาจจะมีประโยชน์และสำคัญ แต่มันแค่ตกหล่น สูญหาย หรือไม่อยู่ในความสนใจเราตอนนั้น
การตีความเราอาจจะคาดเคลื่อน โดยเฉพาะการบิดเบือนของผู้นำเสนอ หรือการสันนิษฐานเพื่อเติมเต็มให้เราเข้าใจ และการประติดประต่อเรื่องราวที่อาจจะไม่มีอยู่จริง
การตัดสินใจอย่างรวดเร็วอาจมีข้อบกพร่องอย่างร้ายแรง นึกถึงหนังสืออมตะที่เราพูดถึงกันบ่อยๆ อย่าง Thinking, Fast and Slow ของ Daniel Kahneman ปฏิกิริยาและการตัดสินใจอย่างรวดเร็วบางอย่างอาจไม่ยุติธรรม เอาแต่ได้ หรือเป็นผลเสียต่อเราเอง
อดีตของเราตอกมักจะตอกย้ำข้อผิดพลาด และจะทำให้ระบบการคิดของเรามีอคติมากขึ้น และมีผลต่อกระบวนการคิดของเรามากขึ้น

ปัญหาที่ 1: ข้อมูลล้นหลาม (Information overload)

ในโลกนี้มีข้อมูลมากมายจนเราต้องคัดกรองเกือบทั้งหมด สมองของเราใช้เทคนิคง่ายๆ เพื่อเลือกข้อมูลที่น่าจะมีประโยชน์มากที่สุด

1. เรามักจะสังเกตเห็นสิ่งที่คุ้นเคยหรือเห็นบ่อย เพราะสมองมีแนวโน้มจะรับรู้สิ่งที่เกี่ยวข้องกับสิ่งที่เพิ่งจำได้
เช่น: Availability heuristic, Attentional bias, Illusory truth effect, Mere exposure effect, Context effect, Cue-dependent forgetting, Mood-congruent memory bias, Frequency illusion, Baader-Meinhof Phenomenon, Empathy gap

2. สิ่งที่แปลกตา ตลก น่าทึ่ง หรือเหมือนคนจะโดดเด่นมากกว่าสิ่งที่ดูธรรมดา สมองของเราจะให้ความสำคัญกับสิ่งที่ไม่ปกติหรือนึกไม่ถึง
เช่น:: Bizarreness effect, Humor effect, Von Restorff effect, Negativity bias, Publication bias, Omission bias

3. เรามักจะสังเกตเมื่อมีบางสิ่งเปลี่ยนแปลง และจะให้ความสำคัญกับการเปลี่ยนแปลงนั้นมากกว่าการประเมินค่าใหม่
เช่น: Anchoring, Contrast effect, Focusing effect, Framing effect, Weber–Fechner law, Distinction bias

4. เรามักจะสนใจรายละเอียดที่สนับสนุนความเชื่อของเรา และมักจะมองข้ามสิ่งที่ขัดกับความเชื่อเหล่านั้น
เช่น: Confirmation bias, Congruence bias, Post-purchase rationalization, Choice-supportive bias, Selective perception, Observer-expectancy effect, Experimenter’s bias, Observer effect, Expectation bias, Ostrich effect, Subjective validation, Continued influence effect, Semmelweis reflex, Bucket error, Law of narrative gravity

5. เราสังเกตข้อบกพร่องของคนอื่นได้ง่ายกว่าข้อบกพร่องของตัวเอง อย่าลืมว่า เราทุกคนล้วนมีอคติที่ส่งผลต่อการคิดและการตัดสินใจของเรา ซึ่งสำคัญที่ต้องระลึกไว้ว่าเราเองก็มีอคติเหล่านี้เช่นกัน
เช่น: Bias blind spot, Naïve cynicism, Naïve realism

ปัญหาที่ 2: ข้อมูลไร้คุณค่า ไร้ความหมาย

โลกนี้ซับซ้อนและสับสนมาก เราจึงรับรู้ได้เพียงเศษเสี้ยวเล็ก ๆ ของมัน แต่เราจำเป็นต้องทำความเข้าใจมันบ้างเพื่อความอยู่รอด เมื่อข้อมูลที่คัดกรองมาแล้วเข้ามา เราจะพยายามเชื่อมโยงกับสิ่งที่เรารู้หรือเชื่ออยู่แล้ว บางรอยต่อที่ขาดไปหรืออาจจะยังไม่เข้าใจมัน เราก็จะเติมช่องว่างเหล่านั้นไปด้วยสื่งที่เรารู้อยู่แล้ว เพื่อให้มัน Make sense กับเรามากขึ้น

1. เราเห็นเรื่องราวและรูปแบบแม้ในข้อมูลที่มีอยู่น้อยนิด เนื่องจากเราได้ข้อมูลเพียงเล็กน้อยและกรองส่วนที่เหลือออก เราจึงต้องสร้างโลกขึ้นใหม่ (มโนขึ้นเอง) ในสมองเพื่อให้รู้สึกว่ามันครบถ้วน
เช่น: Confabulation, Clustering illusion, Insensitivity to sample size, Neglect of probability, Anecdotal fallacy, Illusion of validity, Masked man fallacy, Recency illusion, Gambler’s fallacy, Hot-hand fallacy, Illusory correlation, Pareidolia, Anthropomorphism

2. เราเติมลักษณะต่าง ๆ จากความเชื่อเดิมและประสบการณ์ที่ผ่านมาเมื่อมีข้อมูลใหม่หรือข้อมูลที่ขาดหายไป ด้วยการคาดเดา (มโนขึ้นเอง) โดยที่ชัดสุดคือข้อมูลจากแหล่งที่เราเชื่อถือ (แต่คนอท่นอาจจะไม่ หรืออาจไม่ใช่แหล่งที่เป็นความจริงด้วยซ้ำ) จากนั้นเรามักจะลืมว่าข้อมูลไหนเป็นจริงและข้อมูลไหนที่เติมเต็มเข้าไป

เช่น: Group attribution error, Ultimate attribution error, Stereotyping, Essentialism, Functional fixedness, Moral credential effect, Just-world hypothesis, Argument from fallacy, Authority bias, Automation bias, Bandwagon effect, Placebo effect

3. เรามักนึกภาพสิ่งที่เราคุ้นเคยหรือชอบนั้นได้ดีกว่าสิ่งที่เราไม่คุ้นเคยหรือไม่ชอบ ซึ่งมักจะรวมถึงสมมติฐานเกี่ยวกับคุณภาพและคุณค่าของสิ่งที่เรากำลังมองดูอยู่ด้วย
เช่น: Halo effect, In-group bias, Out-group homogeneity bias, Cross-race effect, Cheerleader effect, Well-traveled road effect, Not invented here, Reactive devaluation, Positivity effect

4. เรามักมองภาพให้ออกมาง่ายหรือลดทอนอะไรบางอย่างเข้าใจหรือตัดสินใจได้ง่ายขึ้น ซึ่งสิ่งที่ตัดออกไปนั้นอาจจะเป็นเรื่องของตัวเลข หรือความเป็นจริงทางคณิตศาสตร์ เพราะสมองส่วนใต้สำนึกของเราไม่เก่งเรื่องคณิตศาสตร์ และมักจะผิดพลาดเมื่อประเมินความน่าจะเป็นของบางสิ่งหากขาดข้อมูล
เช่น: Mental accounting, Normalcy bias, Appeal to probability fallacy, , Base rate fallacy, Murphy’s law, Hofstadter’s law, Subadditivity effect, Survivorship bias, Zero sum bias, Denomination effect, Magic number 7+-2, Swimmer’s body illusion, Money illusion, Conservatism

5. เราคิดว่าเรารู้ว่าคนอื่นกำลังคิดอะไร หรือบางครั้งเราก็มโนว่าพวกเขากำลังคิดถึงเราเท่าที่เราคิดถึงตัวเอง โดยพื้นฐานแล้วคือการที่เราสร้างแบบจำลองจิตใจ (ก็คือมโน) ของคนอื่นตามแบบของเราเอง
เช่น: Curse of knowledge, Illusion of transparency, Spotlight effect, Streetlight effect, Illusion of external agency, Illusion of asymmetric insight, Extrinsic incentive error

6. เราเห็นภาพความคิดและสมมติฐานในปัจจุบันไปยังอดีตและอนาคต ฟังดุอาจจะงง มันคือการที่สมองของเราไม่สามารถ process เรื่องราวหรือข้อมูลที่ซับซ้อนมากๆได้ เราก็ต้องจินตนาการโดยที่อาจจะเกินหรือไม่เป็นความจริงเกินไป
เช่น: Hindsight bias, Outcome bias, Moral luck, Declinism, Telescoping effect, Rosy retrospection, Impact bias, Pessimism bias, Planning fallacy, Time-saving bias, Pro-innovation bias, Projection bias, Restraint bias, Self-consistency bias

ปัญหาที่ 3: ต้องตัดสินใจอย่างรวดเร็ว (The need to act fast):

เราถูกจำกัดด้วยเวลาและข้อมูล แต่เราก็ไม่สามารถอยู่เฉยๆได้ หากเราไม่สามารถตัดสินใจได้อย่างรวดเร็วในสถานการณ์ที่ไม่แน่นอน เราคงจะสูญพันธุ์ไปนานแล้ว หลายอย่างเราตัดสินใจจากสันชาติญาณการเอาตัวรอด เมื่อมีข้อมูลใหม่เข้ามาเราก็ต้องพยายามประเมินผลกระทบใหม่อย่างอย่างรวดเร็ว

1. ก่อนจะลงมือทำ เราต้องมั่นใจก่อนว่าเรามีความพร้อมความสามารถ และรู้สึกว่าสิ่งที่เราทำสำคัญพอ ซึ่งจะมีเหตุการณ์ที่เรามั่นใจเกินไป ไม่งั้นเราก็อาจจะไม่ทำอะไรเลย
เช่น: Overconfidence effect, Egocentric bias, Optimism bias, Social desirability bias, Third-person effect, Forer effect, Barnum effect, Illusion of control, False consensus effect, Dunning-Kruger effect, Hard-easy effect, Illusory superiority, Lake Wobegone effect, Self-serving bias, Actor-observer bias, Fundamental attribution error, Defensive attribution hypothesis, Trait ascription bias, Effort justification, Risk compensation, Peltzman effect, Armchair fallacy

2. สมองของเราบางทีก็คิดเยอะ บางมีก็ขี้เกียจ แต่แน่นอนว่าเรามักจะให้ความสำคัญกับสิ่งที่อยู่ตรงหน้าเรามากกว่าสิ่งที่ยังมาไม่ถึง ปัจจุบันมากกว่าอนาคต และมีแนวโน้มที่จะเชื่อมโยงกับเรื่องราวของบุคคลที่เฉพาะเจาะจงมากกว่าบุคคลที่ไม่รู้จักหรือกลุ่มคน เช่นคุณมีแนวโน้มจะบริจาคเงินให้กับคนหรือเด็กที่คุณเห็นหน้าเห็นชื่อมากกว่า กลุ่มองค์กรเพื่อเด็กเหล่านั้น
เช่น: Hyperbolic discounting, Appeal to novelty, Identifiable victim effect

3. เรามักจะมุ่งมั่นทำสิ่งที่ได้เริ่มไว้แล้วให้จบ แม้ว่าจะมี effort ลงไปแค่เล็กน้อย หรือมีเหตุผลมากมายที่ควรจะเลิกทำก็ตาม
เช่น: Sunk cost fallacy, Irrational escalation, Escalation of commitment, Loss aversion, IKEA effect, Processing difficulty effect, Generation effect, Zero-risk bias, Disposition effect, Unit bias, Pseudocertainty effect, Endowment effect, Backfire effect

4. เรามักจะรักษาความอิสระและสถานะในกลุ่มไว้เพื่อหลีกเลี่ยงความผิดพลาด ถ้าจะให้เห็นภาพคือ หลีกเลี่ยงการตัดสินใจที่ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้ เรามักจะเลือกทางที่ปลอดภัยที่สุดหรือรักษาสถานการณ์ปัจจุบันไว้เมื่อจำเป็นต้องเลือก

เช่น: System justification, Reactance, Reverse psychology, Decoy effect, Social comparison bias, Status quo bias, Abilene paradox, Law of the instrument, Law of the hammer, Maslow’s hammer, Golden hammer, Chesterton’s fence, Hippo problem

5. เรามักจะเลือกทำสิ่งที่ง่ายและรวดเร็วมากกว่าสิ่งที่ซับซ้อน แม้ว่าความเป็นแล้วสิ่งที่ซับซ้อนนั้นจะใช้เวลาสั้นกว่าและแรงงาน (Effort) ก็ตาม
เช่น: Ambiguity bias, Information bias, Belief bias, Rhyme as reason effect, Bike-shedding effect, Law of Triviality, Delmore effect, Conjunction fallacy, Occam’s razor, Less-is-better effect, Sapir-Whorf-Korzybski hypothesis

ปัญหาที่ 4: แล้วยังไงต่อ (What needs to be remembered):

ข้อมูลในโลกนี้มีมากเกินไป เราจึงจำเป็นจะต้องสนใจสิ่งที่ดูจะมีประโยชน์กับเราในอนาคตเท่านั้น เราก็มักจะชอบการสรุปมากกว่ารายละเอียด เพราะมันใช้พื้นที่ในหัวน้อยกว่า เมื่อมีรายละเอียดที่ไม่สามารถลดทอนได้เราก็จะเลือกบางสิ่งที่โดดเด่นและเก็บไว้ ที่เหลือจะถูกลืมไป

สิ่งที่เราจำไว้เหล่านี้จะช่วยให้เรากรองข้อมูลในปัญหา 1 และช่วยในการเติมเต็มข้อมูลที่ขาดหายไปในปัญหา 2 ทั้งหมดนี้เป็นกระบวนการที่เชื่อมโยงกัน

1. ความจำเราเชื่อถือไม่ได้ และอาจจไม่ใช่ความจริง เพราะเรามักจะแก้ไขเปลี่ยนแปลงความจริงตามความรู้สึกหรือการรับรู้ของเรา หรือมโนสร้างความทรงจำหลังจากเกิดเหตุการณ์บางอย่างขึ้น กระบวนการนี้เป็นไปเองบางทีเราก็ไม่ตั้งใจ หรือบางทีก็ตั้งใจจนเรา reinforice สิ่งที่เรามโนมันมากๆจนเราเชื่อว่าเองว่าเป็นความจริง
เช่น: Misattribution of memory, Source confusion, Cryptomnesia, False memory, Suggestibility, Spacing effect

2. เราละทิ้งรายละเอียดเพื่อสร้างความคิดทั่วไปที่เข้าใจและจำได้ง่าย หรือการเหมารวม เราทำเช่นนี้ด้วยความจำเป็น แต่มันอคติ และมักนำไปสู่ผลลัพธ์ที่ไม่ดี

เช่น: Implicit associations, Implicit stereotypes, Stereotypical bias, Prejudice, Fading affect bias

3. เราย่อเหตุการณ์และรายการให้เหลือเพียงองค์ประกอบหลัก เพราะการย่อเหตุการณ์และรายการให้เป็นเรื่องทั่วไปนั้นยาก ดังนั้นเรามักจะเลือกเพียงไม่กี่รายการมาแทนที่ทั้งหมด
เช่น: Peak–end rule, Leveling and sharpening, Misinformation effect, Duration neglect, Serial recall effect, List-length effect, Modality effect, Memory inhibition, Part-list cueing effect, Primacy effect, Recency effect, Serial position effect, Suffix effect

4.เราจำเรื่องราวต่างๆตามความรู้สึกของเรา สมองจะบันทึกข้อมูลที่เห็นว่าสำคัญในขณะนั้นเท่านั้น แต่การตัดสินใจนี้อาจถูกกระทบจากปัจจัยอื่น ๆ ที่อาจจะไม่เกี่ยวข้องกับคุณค่าหรือความเป็นจริงของข้อมูล
เช่น: Picture superiority effect, Levels of processing effect, Testing effect, Absent-mindedness, Next-in-line effect, Tip of the tongue phenomenon, Google effect, Self-relevance effect

จบ!

อยากไหม 555 ตอนผมสนใจเรื่องนี้แล้วอ่านมัน โคตรไม่เข้าใจเลย ตอนนี้ก็ยังไม่เข้าใจ

ถามว่านอกจากการทำงานแล้ว เราจะรู้จัก Biases เหล่านี้ไปเพื่ออะไร และทำไมผมถึงสนใจมัน เพราะมันทำให้เราตระหนักถึงอคติของตนเองมากขึ้น และตั้งแต่รู้จักมันผมก็จะเห็นสิ่งเหล่านี้อยู่รอบตัวเรา ตลอดเวลา!!! แต่มันก็เป็นเพียงเครื่องมือ ซึ่งมีประโยชน์ในบางบริบทและอาจเป็นอันตรายในบริบทอื่น

ถ้าสนใจเรื่องราวเหล่านี้ ทักมายมาคุยกันได้ หรืออาจจะดูจาก Diagram ที่ John Manoogian III สร้างขึ้นด้านล่างนี้

https://www.designhacks.co/products/cognitive-bias-codex-poster

If you feel so inclined, you can buy a poster-version of the above image here. If you want to play around with the data in JSON format, you can do that here.

Cognitive bias cheat sheet. An organized list of cognitive biases because thinking is hard. | by Buster Benson | Better Humans

มองร่างกายแบบที่มันควรจะเป็น Rude Science

2024-08-31T08:36:00.003+07:00

เขียนจากมุมมองของคนที่ยังไม่มีลูกในยามเช้าวันเสาร์ และมีความทรงจำอันเลือนลางของวัยเด็ก

คุ้นๆว่าตอนผมเด็กๆเคยถูกสอนให้รู้จักอายโดยครู ไม่ใช่อายเพราะทำผิด แต่เป็นเรื่องสรีระความแตกต่างกันของร่างกายโดยเฉพาะเด็กชายและเด็กหญิง

ความสกปรกของสิ่งต่างๆที่ร่างกายผลิตมา เช่นน้ำมูก ขี้มูก สื่งที่เราควรมองว่ามันน่ารังเกียจ ซึ่งในวัยนั้นผมก็มองว่ามันไม่ผิด เพราะว่าถ้าเราไม่เข้าใจมันดีพอ เราอยู่ห่างๆก็น่าจะดีกว่า

แต่หนังสือเล่มนี้ Rude science เป็นหนังสือสั้นๆไม่กี่หน้า ที่พูดในมุมมองของ Biology ที่ยากขึ้นมากว่าครูในวัยเด็ก มุมมองที่ไม่ได้สนว่าอะไรสกปรกน่ารังเกียจ(Rude) หรือตัดสินว่าอะไรสวยงามอะไรไม่สวยงาม แต่เป็นมุมมองความเป็นจริงของร่างกายที่เราไม่สามารถควบคุมได้

ผมยังอ่านหนังสือเล่มนี้ไม่จบเพราะหลายๆอย่างเราเจอในชีวิตประจำวันอยู่แล้ว แต่สิ่งที่ผมอยากจะทำถ้ามีลูกคือ หยิบหนังสือเล่มนี้ขึ้นมาอ่านให้ลูกตัวน้อยๆฟัง มันเป็นมุมมองการเล่าเรื่องว่า ร่างกายเรามันมหัศจรรย์มากๆนะ เหมือนโรงงานหรือ chemistry lab ที่ทำงานตลอด 24ชม ไม่พัก จนกระทั้งเราครบรอบ15 ปี เกือบทุกcell ในร่างกายก็จะถูกเปลี่ยนหรือแทนที่ด้วยเซลใหม่ๆเกือบหมดโดยที่เราไม่รู้หรืออาจะไม่ได้มองมุมนั้น

หนังสือเล่มนี้คล้ายๆกับการตูนสารคดีวัยเด็ก น่าจะช่อง 7 ช่วงเย็นที่ผมชอบมากอันนึง…..นิทานชีวิต

เพียงแต่อาจจะไม่น่ารักน่าดูเท่า

ขอบคุณ Los Angeles Public library ที่ยังยอมให้ผมยืมมาอ่าน online ทั้งที่ออกจากประเทศมา 8ปีแล้ว

Design Checklist สำหรับการออกแบบประสบการณ์ทำงานที่ดีกับ Developer

2024-08-16T18:20:00.006+07:00

การออกแบบ UX และ UI ผู้ใช้งานเราไม่ได้มีแต่เพียง users เท่านั้น ทืมงานโดยเฉพาะ developer ก็เป็นหนึ่งใน user ของที่จะนำผลงานออกแบบของเราไป จาก Figma หรือ Tools อื่นไป produce เป็นงานจริง ดังนั้นการสื่อสารการออกแบบระหว่าง Designers และ Dev จึงต้องมีประสิทธิภาพ เพื่อให้ทุกคนเข้าใจตรงกัน และนี่คือ Design Checklist สำหรับการออกแบบประสบการณ์ทำงานที่ดีกับ Developer

1. วางแผนการออกแบบข้ามแพลตฟอร์ม

แพลตฟอร์มใดบ้างที่อยู่ในขอบเขต?
ตัดสินใจว่าออกแบบของคุณจะทำงานบนแพลตฟอร์มใดบ้าง เช่น มือถือ, เดสก์ท็อป, อุปกรณ์สวมใส่, iOS, Android เป็นต้น ตัวอย่างเช่น ถ้าคุณกำลังออกแบบแอปธนาคาร คุณอาจต้องรองรับทั้งมือถือ (iOS และ Android) และเดสก์ท็อป

จะใช้ Breakpoints ไหนบ้าง?
นี่คือขนาดหน้าจอที่การออกแบบของคุณจะเปลี่ยนรูปแบบ เช่น เว็บไซต์อาจมีลักษณะต่างกันระหว่างแท็บเล็ตกับโทรศัพท์

จะใช้เทคโนโลยีใดสำหรับ UI?
เลือกเครื่องมือหรือ Framework ที่จะใช้สำหรับแอปมือถือ เช่น React Native ที่สามารถใช้งานได้ทั้ง iOS และ Android
เลือกเครื่องมือที่เหมาะสมสำหรับการสร้าง Front-end เช่น Bootstrap สำหรับการออกแบบที่ตอบสนองต่อหน้าจอต่างๆ

2. กำหนดความเป็นไปได้ทางเทคนิค

ข้อจำกัดทางเทคนิคมีอะไรบ้าง?
เข้าใจว่าเทคโนโลยีสามารถทำอะไรได้หรือไม่ได้บ้าง เช่น บางแอนิเมชันอาจทำให้แอปช้าลง การแสดงข้อมูลบางอย่างอาจจะมีความยุ่งยากหรือ dependencies สูง

ข้อมูลจาก Back-end ที่สามารถใช้ได้มีอะไรบ้าง?
รู้ว่าสามารถดึงหรือใช้ข้อมูลอะไรจาก Server หรือระบบหลังบ้านอะไรได้บ้าง เซิร์ฟเวอร์สามารถให้ได้ เช่น ถ้าคุณกำลังสร้างแอปพยากรณ์อากาศ หรือแอปธนาคาร คุณสามารถดึงข้อมูลแบบเรียลไทม์ได้ไหม? แอปธนาคารจะโดยเฉพาะ Corporate Banking มักจะมีเงื่อนที่ไขที่ต้องรอ transaction settle วันต่อวัน

มีไลบรารี JS/React อะไรบ้างที่ใช้ได้?
ใช้ไลบรารีที่มีอยู่แล้วเพื่อประหยัดเวลา เช่น ใช้ไลบรารี Date Picker แทนการเขียนโค้ดเอง ซึงเป็น Library ของ Dev ไม่ใช่ Figma Library หรือ DLS

แสดงข้อมูลใน UI ได้เร็วแค่ไหน?
ความเร็วเป็นสิ่งสำคัญ เช่น ผู้ใช้คาดหวังว่าผลการค้นหาควรปรากฏเกือบทันที ถ้าเกิดต้องใช้เวลาในการโหลดนานที่ปกติ เราจำเป็นจะต้องขึ้นถึงประสบการณ์ในการรอระหว่างโหลดด้วย

กระบวนการ Back-end/Front-end สามารถขยายหรือ Scaleได้ไหมในอนาคต?
ตรวจสอบว่าการออกแบบของคุณสามารถรองรับการเติบโตได้ เช่น ถ้าแอปเป็นที่นิยม ระบบหลังบ้านสามารถรองรับผู้ใช้จำนวนมากได้หรือไม่ หรือแม้กระทั้งคิดถึงกลุ่มผุ้ใช้งาน Persona อื่นๆที่จะทำรองรับมีหลัง?

3. Semantic Structure

โครงสร้าง HTML5
ใช้แท็ก HTML ที่ถูกต้อง เช่น <header> สำหรับส่วนหัวของหน้า <nav> สำหรับลิงก์นำทาง

ลำดับชั้นของหัวข้อ
จัดระเบียบหัวข้ออย่างถูกต้อง เช่น ใช้ <h1> สำหรับหัวข้อหลัก <h2> สำหรับหัวข้อรอง ฯลฯ ซึ่งช่วยทั้งผู้ใช้และ Search engine

การปรับแต่ง SEO
ทำให้การออกแบบของคุณง่ายต่อการค้นหาในSearch engineเช่น ใช้ Meta Tag ที่ถูกต้อง

หลีกเลี่ยงการใช้กลยุทธ์ Dark SEO pattern
อย่าหลอกลวง Search engine ด้วยข้อความที่ซ่อนอยู่หรือลิงก์ที่หลอกลวง แม้ว่าจะได้ผลในระยะสั้น แต่มันไม่ยั่งยืน ผู้ใช้จะเลิกเชื่อถือคุณ

4. พิจารณาสถานะทั้งหมด

Empty States
ออกแบบสิ่งที่ผู้ใช้จะเห็นเมื่อไม่มีเนื้อหา เช่น หน้ารถเข็นที่แสดง "รถเข็นของคุณว่างเปล่า" เมื่อยังไม่มีการเพิ่มสินค้า

สถานะโหลด/ Loading States
แสดงสปินเนอร์หรือ Loading barในขณะที่แอปกำลังดึงข้อมูลมาแสดง

สถานะผิดพลาด/Error States
แสดงข้อความที่ช่วยเหลือเมื่อมีบางอย่างผิดพลาด เช่น "การเชื่อมต่อขาด กรุณาลองใหม่" หรือ "ข้อมูลไม่ถูกต้อง" พยายามให้ message ออกไปทางให้ความช่วยเหลือไม่ใช่กล่าวโทษ เช่น "คุณใส่ข้อมูลผิดพลาด"

สถานะอื่นๆ ที่เป็นไปได้กับ Content และ Interaction
วางแผนสำหรับสถานการณ์ต่างๆ เช่น เมื่อฟอร์ยังกรอกไม่ครบหรือรูปภาพไม่โหลด

5. ออกแบบสำหรับเนื้อหาที่เปลี่ยนแปลงได้ (Variable Content)

รูปแบบของข้อความใน Variation ต่างๆ
วางแผนสำหรับความยาวของข้อความที่ต่างกัน เช่น คำอธิบายสินค้าอาจสั้นหรือยาว ดังนั้นการออกแบบของคุณต้องปรับตัวได้

การแสดงเนื้อหาอย่างค่อยเป็นค่อยไป
แสดงเนื้อหาน้อยลงในตอนแรกและเปิดเผยมากขึ้นตามความจำเป็น เช่น ลิงก์ "อ่านเพิ่มเติม" หรือใช้การแสดงเนื้อเป็นส่วนๆ (Progressive discolure)

การตัดข้อความหรือตัดคำ
จัดการกับข้อความยาวโดยการตัดด้วยจุดไข่ปลา เช่น “นี่คือคำอธิบายสินค้าที่...”

การจัดวางที่ปรับตัวได้
ตรวจสอบว่าการออกแบบของคุณทำงานได้ทั้งเมื่อเนื้อหามากหรือน้อย เช่น Grid ของสินค้าโดยเฉพาะในตารางที่สามารถขยายหรือหดได้

6. ตกลงเรื่องการตั้งชื่อ (Naming Convention)

ตัวแปร CSS
กำหนดมาตรฐานการตั้งชื่อในโค้ด เช่น ใช้ --main-color สำหรับสีหลัก

ชื่อไฟล์ ชื่อคอมโพเนนต์
ใช้ชื่อไฟล์ที่เข้าใจได้ หรืออ้างอิงได้ เช่น logo.png แทน IMG1234.png และมีชื่อคอมโพเนนต์ UI อย่างชัดเจน เช่น Header, Footer, Card

ชื่อโฟลเดอร์
จัดระเบียบโปรเจกต์ของคุณด้วยชื่อโฟลเดอร์ที่ชัดเจน เช่น images/, scripts/, และ styles/

เรื่องเหล่านี้ควรจะมีการตกลงกันในทีมทั้ง Designers และ Devs บางทีก็รวมไปถึง Testers ด้วย

7. สร้าง Placeholder

Avatar(รูปผู้ใช้)
ใช้รูปภาพเริ่มต้นเมื่อไม่มีรูปภาพของผู้ใช้

Placeholder สำหรับรูปภาพ
แสดงรูปภาพทั่วไปหากยังไม่มีการโหลดรูปภาพจริง

พื้นหลัง หรือ Theme เริ่มต้น
ใช้พื้นหลังที่เรียบง่ายจนกว่าจะปรากฏเนื้อหาหลัก

8. กำหนด CSS unit และการปรับขนาด

ขนาดฟอนต์และฐานของฟอนต์
ตัดสินใจเรื่องขนาดข้อความและระยะห่างที่สม่ำเสมอ เช่น ใช้ 16px เป็นขนาดฟอนต์พื้นฐาน

Absolute แลพ Relative ใน CSS unit แ
เลือกระยะคงที่ (เช่น px) หรือขนาดสัมพัทธ์/Relation (เช่น em, %)

การปรับขนาด (การซูมเบราว์เซอร์)
ตรวจสอบว่าการออกแบบของคุณขยายได้ดีเมื่อผู้ใช้ซูมเข้า/ออก

การรองรับเบราว์เซอร์
ทดสอบการออกแบบของคุณในเบราว์เซอร์ต่างๆ เช่น Chrome, Firefox, Safari เป็นต้น

9. กำหนดรูปแบบไฟล์

รูปภาพ, รูปไอคอน
ตัดสินใจเรื่องประเภทไฟล์ที่คุณจะใช้ เช่น PNG สำหรับรูปภาพ และ SVG สำหรับไอคอน

กลไกการสตรีม
วิดีโอหรือเสียงจะเล่นในแอปอย่างไร? เช่น ใช้ MP4 สำหรับการสตรีมวิดีโอ

Optimization
บีบอัดรูปภาพและไฟล์เพื่อโหลดได้เร็วขึ้นโดยไม่สูญเสียคุณภาพ

10. ตรวจสอบการปฏิบัติตามมาตรฐาน A11Y

ปรับแต่งสำหรับระดับ A/AA/AAA
ตรวจสอบว่าออกแบบของคุณสามารถเข้าถึงได้สำหรับผู้พิการ โดยเฉพาะถ้าเป็น app ที่ใช้งานโดยกลุ่มผู้ใช้งานกว้างๆ เช่น app ธนาคาร หรือแอพเพื่อประชาชนทั่วไป

ทำการตรวจสอบ A11Y
ตรวจสอบอย่างสม่ำเสมอว่าการออกแบบของคุณเป็นไปตามมาตรฐานการเข้าถึง

ทดสอบสำหรับการสูญเสียการได้ยิน การมองเห็น และการรับรู้
ตรวจสอบให้แน่ใจว่าผู้ใช้ที่มีความบกพร่องต่างๆ สามารถใช้แอปของคุณได้ เช่น การเพิ่มคำบรรยายในวิดีโอหรือการรองรับเครื่องมืออ่านหน้าจอ

ปรับเนื้อหาและการออกแบบให้สอดคล้องกับท้องถิ่น
ปรับการออกแบบของคุณให้สอดคล้องกับภาษาหรือวัฒนธรรมที่ต่างกัน เช่น การเปลี่ยนทิศทางของข้อความสำหรับภาษาอาหรับ

11. อธิบาย Microinteractions

กำหนด CSS transitions
วางแผนอนิเมชันเล็กๆ เช่น ปุ่มที่เปลี่ยนสีเมื่อวางเมาส์เหนือ

ความแตกต่างระหว่างประสบการณ์บนเดสก์ท็อปและหน้าจอสัมผัสบนมือถือ
จำไว้ว่าผู้ใช้มือถือแตะหน้าจอแทนการคลิก ดังนั้นออกแบบให้เหมาะสม

สร้างต้นแบบ/Prototype สำหรับทดสอบ Interaction ที่ซับซ้อน
ทดสอบว่าส่วนที่ต้องโต้ตอบทำงานอย่างไรก่อนที่จะสร้างจริง เช่น การจำลองการลากและวาง หรือการถ่ายรูปเอกสารเพื่อแนบการสมัครผ่านแอป

Technical feasibility of the interaction
ตรวจสอบว่า interaction ที่คุณออกแบบสามารถสร้างได้จริงโดยการคุยกับ Dev ก่อน โดยเราอาจใช้เครื่องมือ Framer หรือ Figma เพื่อจำลองและทดสอบ Interaction

อคติทางความคิด (Cognitive Bias)ในพฤติกรรมของผู้ใช้

2024-08-16T16:55:00.006+07:00

สิ่งสำคัญในการออกแบบ UX คือการเข้าถึงวิธีการคิดของผู้ใช้เพราะมันสามารถส่งผลกระทบต่อการตัดสินใจทั้งแบบมีเหตุผลและไม่มีเหตุผล เพื่อให้บรรลุผลที่เราต้องการ ในความเป็นจริง Bias มีหลายรูปแบบมากๆ ผมกำลังทำ Card เพื่อรวบรวมแนวทางการออกแบบเชิง Behavioral ที่ชื่อ Persuasive design อยู่ วิธีนี้เป็นที่นิยมมากความน่าสนใจมันอยู่ที่ว่าเราสามารถเราหลายๆ principles มาช่วยเราเสริม เร่ง หรือโน้มน้าวพฤติกรรมของผู้ใช้ในแนวทางที่เราอยากให้เป็นได้ ซึ่งใครสนใจสามารถทิ้ง email หรือ contact ไว้ได้เลย ข้อมูลเพิ่มเติม

Framing Effect

เป็นหนึ่งในอคติที่เราจะพูดถึงกันบ่อยๆ ซึ่งหมายถึงการที่เราตัดสินใจแตกต่างกันเพียงเพราะข้อมูลถูกนำเสนอในรูปแบบที่แตกต่างกัน แม้ข้อมูลจะเหมือนกัน

ตัวอย่าง:

ถ้าเราบอกว่า “40% ของผู้ใช้พึงพอใจกับสินค้า” ฟังดูดีและเป็นบวก
แต่ถ้าบอกว่า “60% ของผู้ใช้ไม่พอใจกับสินค้า” ฟังดูไม่ดีและเป็นลบ

จะเห็นได้ว่าแม้ว่า % จะน้อยกว่าแต่พอชูด้านดีแล้ว message ที่สื่อสารออกไปก็จะดูดีขึ้นมาทันที

Backfire Effect

อีกหนึ่งอคติทางความคิดที่สำคัญในด้าน UX นั่นคือ Backfire Effect ซึ่งหมายถึงการที่คนไม่เพียงแต่ปฏิเสธข้อเท็จจริงที่ขัดแย้งกับความเชื่อของตน แต่ยังยึดมั่นกับความเชื่อที่ผิดพลาดมากขึ้นไปอีก

ตัวอย่าง: เช่น ทฤษฎีโลกแบน หลายวัฒนธรรมโบราณเชื่อว่าโลกเป็นแบน เพราะการเดินรอบ ๆ ผิวโลกดูเหมือนเป็นแบนจริง ๆ ถึงแม้มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์มากมายที่พิสูจน์ว่าโลกเป็นกลม แต่บางคนยังเชื่อว่าหลักฐานเหล่านั้นเป็นเรื่องโกหกหรือเป็นการสมรู้ร่วม ซึ่งความเชื่อที่ผิดพลาดเหล่านี้สามารถดูเป็นเรื่องน่าเชื่อถือได้ เมื่อเรานำไปใช้กับ

Reactance Theory: คนอาจต่อต้านหรือยึดมั่นในความเชื่อเดิมเมื่อรู้สึกว่าความเสรีภาพของพวกเขาถูกจำกัด

Confirmation Bias: คนมักจะยอมรับข้อมูลที่สนับสนุนความเชื่อของตนและปฏิเสธข้อมูลที่ขัดแย้ง

Cognitive Dissonance: ความรู้สึกไม่สบายใจเมื่อความเชื่อและพฤติกรรมขัดแย้งกัน ซึ่งอาจทำให้คนยึดมั่นในความเชื่อเดิม

Anchoring Bias

เรามักจะยึดติดกับข้อมูลชิ้นแรกที่ได้รับเมื่อทำการตัดสินใจ การเข้าใจ Anchoring Bias จะช่วยให้เราสามารถออกแบบ UX ที่มีประสิทธิภาพและหลีกเลี่ยงการกระตุ้นให้เกิดพฤติกรรมที่ไม่ต้องการได้

ตัวอย่าง:

~~ราคาปกติ 9,900 บาท~~ เหลือ 7,500 บาท!!! – เรามักจะมองว่าราคาลดลงเป็นข้อเสนอที่ดีเพราะเรายึดติดกับราคาปกติ
สินค้าเหลือเพียง 3 ชิ้น – การบอกจำนวนสินค้าที่เหลือทำให้เรารู้สึกว่าต้องรีบซื้อเพราะอาจหมดเร็ว

นอกจากการใช้ anchoring bias ด้านบนแล้วผมยังใส่สีแดงเข้าไปเพื่อช่วยกระตุ้นความรู้สึกทางอารมณ์ด้วย คุณว่าราคานั้นคุ้มไหมหล่ะครับ

Contrast Effect

การรับรู้ของเราต่อสิ่งหนึ่งจะถูกเปลี่ยนแปลงเมื่อเปรียบเทียบกับสิ่งที่เพิ่งเห็น

ตัวอย่าง:

สี่เหลี่ยมภายในสองอันมีสีเดียวกัน แต่สี่เหลี่ยมด้านซ้ายดูอ่อนกว่าด้านขวา เพราะมันถูกเปรียบเทียบกับพื้นหลังที่มืดกว่า

https://www.richardmehl.com/playingwithcolorbook/2013/2/19/color-illusion

Decoy Effect

ปรากฏการณ์ที่การเลือกของผู้บริโภคจะเปลี่ยนไปเมื่อมีตัวเลือกที่สามเข้ามา ซึ่งตัวเลือกที่สามนี้จะทำให้ตัวเลือกที่ต้องการ (Target) ดูดีขึ้นแม้ว่าจะไม่มีคุณสมบัติที่ดีกว่าตัวเลือกอื่น เรามักจะเห็นการสร้างตัวเลือกประมาณนี้เวลาเลือกซื้อสินค้าต่างๆ ผู้ใช้หรือผู้บริโภคจะรู้สึกดีเพราะว่ามีตัวเลือกให้เค้าเลือก แต่หารู้ไม่ว่าทุกอย่างมันถูกคิดไว้หมดแล้ว วิธีนี้จะดีมากเมื่อใช้ Framing Effect เข้ามาช่วยเสริม

การเลือกเครื่องดื่ม:

ตัวเลือก A (เป้าหมาย): ขนาดใหญ่ $5 (500ml)
ตัวเลือก B (คู่แข่ง): ขนาดเล็ก $4 (300ml)
ตัวเลือก C (ตัวล่อ): ขนาดกลาง $4.50 (400ml)

ในกรณีนี้ ตัวเลือก C (ตัวล่อ) จะทำให้ตัวเลือก A (เป้าหมาย) ดูคุ้มค่ามากขึ้นเมื่อเปรียบเทียบกับตัวเลือก B ที่ราคาถูกกว่า

Ambiguity Effect

Ambiguity Effect คือแนวโน้มที่ผู้คนจะเลือกตัวเลือกที่มีความน่าจะเป็นผลลัพธ์ที่ดีที่รู้จักได้ชัดเจน มากกว่าตัวเลือกที่ไม่แน่นอนหรือไม่รู้จักมากนัก

ตัวอย่าง:

ฉันมักจะเลือกซื้อผลิตภัณฑ์ X เพราะมีรีวิวที่ดีและมีคนพูดถึงจำนวนมากซึ่งทำให้รู้สึกมั่นใจว่าผลิตภัณฑ์นี้ดีเป็นที่รู้จักน่าเชื่อถือ
ขณะที่ผลิตภัณฑ์ Y ซึ่งไม่มีค่อยใมีคนพูดถึงหรือรีวิวมากนักทำให้รู้สึกไม่มั่นใจและไม่กล้าที่จะซื้อ ถึงแม้ว่าความเป็นจริงผลิตภัณฑ์ Y จะมีผลวิจัยทางวิทยาศาตร์หรือการทดลองที่น่าเชื่อถือก็ตาม

ใช้ iPhone แทนกล้อง Webcam ผ่าน Continuity Camera feature

2024-07-19T12:07:00.002+07:00

ช่วงนี้ผมต้องทำงานใน Project ต่างประเทศตัวหนึ่งที่ต้องการ human connection มาก ผมซึ่งไม่ได้เป็นคนที่ชอบเปิดกล้องแต่ก็ต้องยอมรับว่ามันมี benefit ต่างๆ เช่น Enhanced Communication, Increased Engagement, Better Collaboration และสร้าง Stronger Connections ดังนั้นผมต้องเตรียมตัวเพราะว่าผมพับ macbook เวลาทำงานให้สัญญานภาพออกทาง monitor อย่างเดียว ทำให้ไม่สามารถใช้ webcam ติดเครื่องได้ ซึ่งจริงเปิดฝาก็จบแล้ว แต่คิดว่ามันอาจจะได้คุณภาพที่ไม่ดีนักเนื่องจากผมต้องใช้ External Monitor เป็นจอหลักที่วางไว้ใกล้ที่สุด

ผมมองหาตัวที่เป็น External webcam ที่มีคุณภาพสูงหน่อย ซึ่งก็มองเป็น Brand Logitech และ Targus ไว้ แต่เอนมาทาง Logitech เพราะว่าค่อนข้างใช้บ่อยอยู่แล้ว ทั้ง Keyboard และ Mouse คุณภาพที่พอรับได้มันคือ 1080P สิ่งที่สำคัญมันไม่ได้มีแค่ resolution มันคือคุณภาพของกล้องด้วย เช่นการปรับแสง Colour balance และ ความละเอียดและชัดของภาพจริงๆที่ไม่ใช่ resolution ที่แปะหน้ากล่อง แต่คุณภาพที่พอได้ เช่น Brio 300 หรือรุ่นยอดนิยม C922 ก็สองพันขึ้นไป กับการลงทุนที่ไม่น่าจะคุ้มกับ Impact ที่เกิดขึ้นก็เลยคิดนานเหมือนกัน จนสุดท้ายมาเห็นว่า feature ที่เราเคยเห็นและคิดว่าใครมันจะไปใช้ ได้เข้ามาในหัว และคิดว่านี่แหละทางออก

ก่อนจะเริ่มผมก็มี concern เพราะว่าก่อนหน้าลองเอา action camera อย่าง osmo action4 มาลองพบว่าเครื่องร้อนพอสมควรแม้ว่าจะเอาแบตเตอรี่ออกเพื่อกันเสื่อม (คิดเอาเอง) ก็ยังกังวลอยู่ดี เพราะว่าเราอาจจะมี call เป็นหลายชัวโมงติดต่อกัน แต่ก็แค่ช่วงนึง ก็เลยเอา iPhone มาทดลองกันขาตั้งธรรมดาดูอาทิตย์สองอาทิตย์ก่อน ปรากฏว่า iPhone ค่อนข้าง handle เรื่องความร้อนได้ดี แทบไม่รู้สึกว่าเครื่องร้อนเลย และอีกอย่างนึงก็คือเราสามารถใช้ feature center stage, zoom, pan ได้ นั้นคือจำลองกล้องของจอ Studio display มาใช้เลย

สำหรับคนที่ไม่รู้ว่า feature center stage, zoom, pan มันคือการใช้คุณสมบัติของกล้อง Ultra-Wide หลัง iphone ทำให้ขณะที่เราทำการวิดีโอคอล กล้องจะติดตามตัวเรา ไม่ว่าเราจะขยับไปทางไหน กล้องก็จะจัดให้เรา “อยู่ตรงกลาง” เสมอ สามารถดูได้ที่นี่ และถ้าเราไม่ใช้ Center stage เรายังปรับมุมมอง pan ไปซ้ายขวาบนล่าง หรือ Zoom ได้อีกตามความสามารถของกล้อง ทำให้เราหามุมที่เราต้องการได้มากกว่ากล้อง webcam แบบทั่วๆ ไป Logitech ก็มี software ในการปรับตั้งพอสมควร แต่ centerstage น่าจะต้อง apple อย่างเดียวตอนนี้

จากการทดลอง พบว่าผมสามารถใช้ iphone ได้เลยไม่ต้องซื้อกล้องใหม่แล้ว คำถามถัดไปคือแล้วเราจะวางมันตรงไหน เพื่อให้ได้มุมที่เราต้องการหรือเกะกะโต๊ะน้อยที่สุด มันมี 3 ตัวเลือกคือวางไว้ที่โต๊ะตรงกลาง ด้านข้าง และด้านบนจอ ส่วนตัวชอบมุมข้าง แต่ว่าคนใน call เค้าอาจจะมองว่าเรากำลังมองไปทางอื่นขฯะพูด เพราะจอเราอยู่อีกทางกับกล้องก็ได้ ดังนั้น ไม่ตรงกลาง หรือบนจอเลยน่าจะดีที่สุด

Mount ของที่ Apple พูดถึงเป็นของ Belkins ซึ่งราคาค่อนข้างสูง น่าจะพันปลาย ๆและพวก brand อื่นๆที่น่าสนใจก็ไม่มีขายในไทยอีก ผมเลยต้องมองหาทางเลือก เพราะว่าถ้าต้องจ่ายพันปลายก็ซื้อกล้องไปเลยดีกว่าไหม ผม Set budget ให้ตัวเองหลัก 100 ต้นๆ ดังนั้นไม่ซื้อขาตั้งโทรศัพท์ก็ต้องตัวยึดกับจอ แต่ผมมองยึดกับจอเพราะว่าจะได้ไม่เปลืองพื้่นที่บนโต๊ะแม้ว่าจะไม่ชอบมุมมองมันก็ตาม คิดไปคิดมานึกได้ว่าเรามี เคสที่ไม่ได้ใช้อยู่ เรามาหาตัวยึดพวกแม่เหล็กที่สามารถดึงเข้าออกได้ดีไหม แต่ก็ราคาก็น่าจะ 100 เหมือนกันก็เลยใช้เวลาคิดจนเจอตัวยึดถูกๆจากจีนที่เหนียวมากอันนึงน่าจะรับน้ำหนักโทรศัพท์สบายๆ และเอาเข้าออกได้สบายมาติด และนี้ก็คือผลลัพท์ครับ

โดยรวมก็ใช้งานได้ มีความคงทนแต่ว่าไม่แน่นอน ความลำบากคือต้องเปลี่ยนเคสที่มีตัวล๊อคเพื่อใช้งานทุกครั้ง ก็ดูๆไปก่อนอาจจะเปลี่ยนเป็นแม่เหล็กทีหลัง มุมมองปรับได้ไม่ลำบาก ภาพใช้ได้ แต่ถ้ามืดก็อาจจะมี noise หน่อยนึง ที่สำคัญประหยัดไปสองพันครับ

การเริ่มต้นการสนทนาสำหรับทุกสถานการณ์

2024-07-08T18:55:00.002+07:00

บทความนี้ได้ไอเดียมาจากหนังสือต่างประเทศเล่มนึง ซึ่งจำไม่ได้แล้ว แต่ที่น่าสนใจคือการเริ่มต้นคุยกับใครที่ไม่ค่อยรู้จักเป็นงานที่ยากสำหรับผม เวลาไปงานอะไรต่างๆเจอคนที่เคยเห็นหน้า ก็ถามกันแต่เรื่องงาน พอไม่เกี่ยวกับงานก็ไม่รู้จะคุยอะไร จะถามเรื่องส่วนตัวก็กลัวจะไปยุ่งเรื่องของเขามากไป พอเราเห็นบทความนี้ก็เลยจดเอาไว้เพื่อจะมีประโยชน์ หลายๆคำถามก็เหมาะกับการพูดคุยกันแบบฝั่งตะวันตก ตอนแรกคิดว่าจะปรับให้เหมาะกับสังคมไทย แต่คิดว่าไม่เอาดีกว่า เพราะว่าเราจะได้เรียนรู้ Culture ต่างชาติ ไปด้วยในตัว

การเริ่มต้นการสนทนาสำหรับทุกสถานการณ์

เล่าเกี่ยวกับตัวคุณหน่อย
Tell me about you.
ช่วงนี้มีอะไรน่าตื่นเต้นที่กำลังทำอยู่ไหม?
Working on anything exciting lately?
ตอนนี้กำลังทำโปรเจกต์ส่วนตัวอะไรอยู่?
What personal passion project are you working on right now?
คุณรู้จักเจ้าของงานได้ยังไง?
How do you know the host?
ไฮไลท์ของวันนี้คืออะไร?
What was the highlight of your day today?
เคยมาอีเวนต์แบบนี้มาก่อนไหม?
Have you been to an event like this before?
ไฮไลท์และช่วงที่แย่ที่สุดของวันนี้คืออะไร?
What was the high-point and low-point of your day so far?
ช่วงนี้ยุ่งมากไหม?
Has this been a busy time for you?
เครื่องดื่ม/อาหารว่าง/งานศิลปะ/เกมเป็นอย่างไรบ้าง?
How's that drink / appetizer / artwork / game?
สนุกไหม?
Having fun?

การต่อยอดการสนทนา

สิ่งที่คุณชอบทำในวันหยุดสุดสัปดาห์คืออะไร?
What's your favorite thing to do on the weekends?
แถวนี้อะไรอร่อย?
What are your favorite restaurants around here?
ติดตามกีฬา/รายการทีวี/ข่าวบ้างไหม?
Keeping up with [sport / TV show / news] recently?
คุณแนะนำค็อกเทล/อาหารว่าง/ขนมที่นี่ได้ไหม?
Can you recommend any unique cocktails / appetizers / desserts here?
อาหารทุกอย่างดูน่าทานมาก...ไม่รู้จะเลือกอะไรดี! คุณคิดอย่างไรหรือเคยลองอะไรบ้าง?
All the food looks so good... I'm not sure what to get! What are you thinking? Or what have you tried?
สถานที่นี้สวย/เจ๋ง/ไม่สวย/แปลกดีนะ
What a beautiful / cool / ugly / bizarre venue.
วันก่อนเห็นคลิป.......ใน Youtube/Facebook/Tik tok แล้วมันอยู่ในโซเชียลมีเดียของฉันทั้งวันเลย เคยดูหรือยัง?
Did you see that viral YouTube video? It was all over my social media today.
ฉันกำลังจะไปทำกาแฟ/จะไปหาของดื่ม มีจะเอามั่ง?
I'm making a coffee / going to grab a drink, does anyone else want one?

นำการสนทนาไปสู่ระดับที่ลึกขึ้น

ถ้าต้องเลือกตัวละครในหนังสือ หนัง หรือรายการทีวีที่เหมือนคุณมากที่สุด คุณจะเลือกใคร?
If you had to pick any character in a book, movie, or TV show who is most similar to you, who would you choose?
ตอนเด็ก ๆ คุณฝันอยากทำงานอะไร? ตอนนี้ยังคงเป็นแบบนั้นอยู่ไหม?
When you were growing up, what was your dream job? Is any part of that still true?
กลัวอะไรบ้างไหม หรือกลัวอะไรมากที่สุด?
What's your biggest fear?
ความเสียใจที่ใหญ่ที่สุดของคุณคืออะไร?
What's your biggest regret?
ใครคือบุคคลตัวอย่างของคุณ?
Who is your role model?

การเริ่มต้นการสนทนาสำหรับการทำงาน

มีองค์กรการกุศลที่คุณสนับสนุนไหม? ของไทยก็คงที่ทำบุญ ที่ขอพร
Is there a charitable cause you support?
ฉันรู้สึกกลัว/กังวลกี่ยวกับ... คุณเคยทำสิ่งนี้มาก่อนไหม?
I'm a bit nervous about... Have you ever done it before?
สิ่งที่ดีที่สุดเกี่ยวกับการทำงานที่นี่คืออะไร?
What has been the best thing about working here?
คุณได้เรียนรู้อะไรเกี่ยวกับการทำงานที่นี่บ้าง?
Have you learned any insider tips about working here?

การเริ่มต้นการสนทนาสำหรับการออกเดทครั้งแรก

ตอนเด็ก ๆ คุณอยากทำงานอะไร?
What job did you want to do when you were a kid?
ถ้าต้องเลือกอย่างหนึ่ง-กระโดดร่ม, กระโดดบันจี้จัมพ์, หรือดำน้ำ-คุณจะเลือกอะไร?
If you had to pick one - skydiving, bungee jumping, or scuba diving - which would you do?
สิ่งที่สำคัญที่สุดที่ฉันควรรู้เกี่ยวกับคุณคืออะไร?
What's the most important thing I should know about you?
ตอนเด็ก ๆ คุณคิดว่าชีวิตคุณตอนนี้จะเป็นอย่างไร?
When you were a kid, what did you think your life would look like now?
คุณสนิทกับสมาชิกครอบครัวคนไหนมากที่สุด?
Which of your family members are you most like?

การเริ่มต้นการสนทนาสำหรับเด็ก ๆ

หนูคิดว่ามนุษย์ต่างดาวมีอยู่จริงไหม?
Do you think there are aliens on other planets?
ถ้าหนูเป็นสัตว์ คุณจะเป็นสัตว์อะไร? ทำไม?
If you were an animal, what animal would you be? Why?
เมื่อหนูโตขึ้น หนูจะอยากอยู่ในบ้านแบบไหน?
When you're a grown-up, what type of house will you live in?
ใครจะชนะในการต่อสู้ ระหว่างหุ่นยนต์กับไดโนเสาร์?
Who would win in a fight, a robot or a dinosaur?

การเริ่มต้นการสนทนาแบบตลก

วันไหนที่รู้สึกว่าตัวเองแต่งตัวแย่ที่สุด แต่งยังไง?
What was your worst fashion disaster?
สิ่งที่น่าอายที่สุดที่คุณทำที่โรงเรียน/เมื่อคุณเป็นเด็กคืออะไร?
What's the most embarrassing thing you did at school/when you were a kid?
ถ้าคุณมีรายการเรียลลิตี้ทีวีเกี่ยวกับชีวิตคุณ เพลงธีมของรายการจะเป็นอะไร?
If you had a reality TV show about your life, what would your theme song be?
จะทำอะไรถ้าเกิดโลกแตก หรือซอมบี้บุก?
What's your plan if there was a zombie apocalypse?

การเริ่มต้นการสนทนาตามปฏิทิน

มกราคม: ปีใหม่นี่มีแผนจะเริ่มอะไรใหม่ๆไหม?
January: What's your New Year's Resolution?
กุมภาพันธ์: คุณมักจะฉลองวันวาเลนไทน์ไหม? คุณคิดว่ามันเป็นวันจริงหรือวันหลอก?
February: Do you usually celebrate Valentine's Day? Do you think it is a real or fake holiday?
มีนาคม: ฉันไปผับไอริชที่เจ๋งที่สุดเมื่อวันเซนต์แพทริคที่แล้ว ปีนี้คุณทำอะไรสนุก ๆ ไหม?
(ของไทยคงไม่ค่อยมีอะไรน่าสนใจในเดือนนี้)
March: "I went to the coolest Irish bar last St. Patrick's Day. Doing anything fun this year for it?"
เมษายน: คุณเชื่อในกระต่ายอีสเตอร์นานแค่ไหน?
(ของไทยก็ถามแพลนเที่ยวสงกรานต์เลย)
April: How long did you believe in the Easter Bunny?
กรกฎาคม: การแสดงดอกไม้ไฟที่ดีที่สุดที่คุณเคยเห็นในวันที่ 4 กรกฎาคมคืออะไร?
July: What's the best fireworks display you've seen on the 4th of July?
ตุลาคม: ชุดฮาโลวีนที่ดีที่สุดที่คุณเคยมีคืออะไร? คุณชอบบ้านผีสิงหรือขี่เครื่องเล่นที่น่ากลัวไหม?
(ไทยก็น่าจะพาลูกเที่ยวไหน หรือแต่งตัว Halloween เป็นตัวอะไร)
October: What's the best Halloween costume you ever had? Or do you like haunted houses or scary rides?
พฤศจิกายน: อาหารค่ำวันขอบคุณพระเจ้าที่คุณโปรดปรานคืออะไร?
(ไทยก็น่าจะลอยกระทง)
November: What's your favorite Thanksgiving Dinner food?
ธันวาคม: ครอบครัวของคุณฉลองปีใหม่ที่ไหนอย่างไร?
December: How does your family celebrate the holidays?

การออกแบบ Form ที่ซับซ้อน สักกี่แถวดี

2024-06-17T16:04:00.012+07:00

ก่อนอื่นเลยการวาง Formในหน้าหนึ่งหน้า เราสามารถวางได้หลายรูปแบบ อาจจะแถวเดียวแต่ยาวหน่อย หรือว่าสองแถว บางคนอัดแน่นจนเต็มพื้นที่เพื่อให้ user เห็นทุกอย่างในน่าเดียว แต่ user เราอาจจะมองหรืออ่าน Form ในทิศทางหรือรูปแบบที่เราไม่ได้ตั้งใจก็ได้

การวางให้มันอยู่เต็มพื้นที่มากที่สุดเพื่อทำให้หน้าเว็บดูสั้นและกระชับขึ้นก็เป็นข้อดึแต่จากวิจัยพบว่า Formใแบบนี้ค่อนข้างมีปัญหาเยอะกว่าเมื่อเทียบกับ Formใแบบคอลัมน์เดียว

ในทางปฏิบัติ คอลัมน์ต่าง ๆ ที่มีช่องว่างและตัวเลือกหรือ Formใ สามารถดึงดูดความสนใจของ user ไปหลายทิศทาง ทำให้ยากต่อการตีความ Formใได้อย่างถูกต้อง รวมถึงการระบุว่าช่องไหนหรือคอลัมน์ไหนที่จำเป็นต้องกรอกเพื่อดำเนินการต่อ ผลที่ตามมาคือ Formใแบบหลายคอลัมน์มีแนวโน้มที่จะเกิดข้อผิดพลาดได้ง่าย ไม่ว่าจะเป็นการข้ามช่องที่จำเป็นหรือเสียเวลาไปกับช่องที่ไม่เกี่ยวข้อง

จากข้อมูลที่ผมไปเจอมาพบมีเว็บไซต์ถึง 16% ที่ใช้ Formใแบบหลายคอลัมน์

ในบทความนี้ เราจะพูดถึงผลการวิจัยเกี่ยวกับ Formใการชำระเงิน:ทำไม Formใแบบหลายคอลัมน์ถึงทำให้กรอกยากขึ้น วิธีการที่ Formใแบบคอลัมน์เดียวช่วยแก้ปัญหานี้ได้อย่างไร

ทำไมฟอร์มหลายคอลัมน์ถึงกรอกยากกว่า

เมื่อ user เจอหน้า Formใที่มีหลายช่องในสองคอลัมน์หรือมากกว่า มีหลายวิธีที่พวกเขาจะตีความลำดับที่ถูกต้องของการกรอกช่องได้ ตัวอย่างเช่น บาง Formใหลายคอลัมน์ให้ user กรอกแค่ช่องในคอลัมน์เดียว ขณะที่บาง Formใต้องการให้ user กรอกทุกหรือเกือบทุกช่องในทุกคอลัมน์

จากความไม่แน่นอนนี้ เราพบว่าแบบ Formใหลายคอลัมน์มักทำให้ user บางกลุ่มกรอกข้อมูลที่ไม่เกี่ยวข้องหรือไม่จำเป็น เพราะเข้าใจผิดว่าต้องกรอก หรือข้ามช่องที่จำเป็นเพราะมองข้ามไปเนื่องจากการจัดวางแบบหลายคอลัมน์ ในทางปฏิบัติ Formใหลายคอลัมน์มักทำให้เกิดการตีความผิด เพราะความสนใจของ user ถูกดึงไปหลายทิศทาง เพิ่มความเสี่ยงที่จะกรอก Formใผิดพลาด

ถึงแม้จะมีการใช้ตัวชี้นำและองค์ประกอบการออกแบบอื่นๆ เช่น เส้นแบ่งระหว่างคอลัมน์ เพื่อแนะนำว่าควรกรอกส่วนไหน การทดสอบพบว่า Formใหลายคอลัมน์ยังคงมีความเสี่ยงที่จะถูกตีความผิด ทำให้ใช้งานยากและเกิดข้อผิดพลาดได้ง่าย

ในการทดสอบพบว่า Formใหลายคอลัมน์มักมีปัญหาน้อยลงเมื่อใช้ effort-saving features เช่น Auto-fill ของเบราว์เซอร์หรือ 3rd party อื่นๆ อย่างไรก็ตาม features เหล่านี้ไม่สามารถทำงานได้อย่างสมบูณณ์แบบ ที่ผมเจอบ่อยๆคือ email กับเบอร์โทรศัพท์ หรือบางครั้งก็ที่อยู่ และไม่ใช่ user ทุกคนที่จะใช้ features บนเบราว์เซอร์เหล่านี้

วิธีการที่ฟอร์มแบบคอลัมน์เดียวช่วยแก้ปัญหานี้

Formใแบบคอลัมน์เดียวทำให้มีการข้ามฟิลด์น้อยลง, การตีความฟิลด์ผิดน้อยลง, และข้อผิดพลาดน้อยลงเมื่อเทียบกับ Formใหลายคอลัมน์ เมื่อฟิลด์ Formใอยู่ในคอลัมน์เดียว ความสนใจของ user จะถูกนำไปในทิศทางเดียว คือจากบนลงล่าง แทนที่จะต้องมองทั้งลงและจากด้านหนึ่งไปอีกด้านหนึ่ง การจัดวางแบบนี้ช่วยให้ user สามารถหาฟิลด์ที่ต้องกรอกและกรอกข้อมูลได้ครบถ้วน

ฟิลด์ที่เกี่ยวข้องกันอย่างมาก เช่น วัน/เดือน/ปี ชื่อ-นามสกุล ถนน/ตำบล/อำเภอ/จังหวัด/รหัสไปรษณีย์ และรายละเอียดบัตรเครดิต สามารถวางบนบรรทัดเดียวกันได้

จากการศึกษาหลายรอบของการ Checkout การมี 2-3 ฟิลด์บนบรรทัดเดียวไม่ก่อให้เกิดปัญหา เมื่อฟิลด์เหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของข้อมูลเดียวกัน และ Formใโดยรวมยังคงเป็นคอลัมน์เดียว มีความแตกต่างระหว่าง "บางบรรทัดที่มี 2-3 ฟิลด์ต่อบรรทัด" (ซึ่งยอมรับได้ในบางกรณี) กับ " Formใแบบสองคอลัมน์" (ที่ผมเดาว่าน่าจะมาจากวิธีการ Code ของ Dev ด้วย)

ใช้ฟอร์มแบบคอลัมน์เดียวเพื่อให้ผู้ใช้เข้าใจลำดับในการมอง/อ่าน

เมื่อ user ที่ต้องเจอกับ Formใหลายคอลัมน์ เค้าอาจจะสับสนกับความสัมพันธ์ระหว่างฟิลด์ต่างๆ การใช้ Formใแบบคอลัมน์เดียวทำให้ user กรอกและสแกนข้อมูลในทิศทางเดียว ทำให้กรอกและตรวจสอบ Formใได้ง่ายขึ้น

The Psychology of Product Onboarding Experience

2024-06-16T13:15:00.008+07:00

จิตวิทยาของการออกแบบ Onboarding เพื่อใช้งาน Product ที่ง่ายต่อผู้ใช้

การ Onboarding หรือเตรียมผู้ใช้เพื่อเข้าใช้งาน เป็นกุญแจสำคัญในการเพื่อลด Friction และนำผู้ใช้ไปสู่จุดเริ่มต้นของการใข้ Product เค้าจะใช้ต่อหรือเลิกใช้ก็ขึ้นอยู่กับจุดสำคัญจุดนี้

ประโยชน์ของการเริ่มต้นใช้งานที่ดี:

Reduce User Abandonment: หรือ ลดโอกาสที่ผู้ใช้จะหนีเราไป
การออกแบบการใช้งานที่สับสนหรือซับซ้อนอาจทำให้ผู้ใช้รู้สึกยากเกินไป อย่าลืมว่าเค้าต้องผ่านอะไรมากว่าจะมาถึงจุดนี้ เช่นการตัดสินใจเลือก เทียบกับสินค้าอื่นๆ หรือแม้กระทั้งการ Purchase หรือจ่ายตังค์ซื้อ จงอย่าทำให้เค้าต้องทำบากในการเริ่มต้นใช้งานอีกเลย

Increase User Engagement หรือ เพิ่มการมีส่วนร่วมของผู้ใช้:
เมื่อเริ่มต้นใช้ Experience แบบไหนที่เราอยากจะมอบให้เค้า เช่น แนะนำผู้ใช้ให้รู้จักกับคุณสมบัติและประโยชน์สำคัญๆ หรือทำให้พวกเขาสนใจและอยากทดลองและค้นหาเพิ่มเติม

Build Trust หรือ สร้างความไว้วางใจ:
ก่อนมาถึงจุดนี้เข้าได้ไว้วางใจเราระดับหนึ่งแล้ว ไม่งั้นเค้าจะไม่เสียเวลากด Download Login หรือซื้อสินค้นเรามาหรอก ดังนั้นการเริ่มต้นใช้งานที่ดีสร้างความไว้วางใจด้วยการแสดงความมุ่งมั่นในการช่วยให้ผู้ใช้ถึง Goal หรือบรรลุเป้าหมายของเขา

Enhance User Satisfaction หรือ เพิ่มความพึงพอใจของผู้ใช้:
หลังจากที่เค้าเริ่มต้นใช้งานแล้ว ผู้ใช้จะต้องมีประสบการณ์ที่ดี และพึงพอใจมากขึ้น นำไปสู่การแนะนำแบบปากต่อปาก และเกิด Social Influence หรือ Social Proof

ขั้นตอนการสร้างการเริ่มต้นใช้งานที่ดี:

ขั้นตอนที่ 1: เข้าใจผู้ใช้ของคุณ

User Personas:
หรือรู้จักว่าเค้าเป็นใคร การสร้าง Persona อาจจะมีรายละเอียดที่สูง เช่น ข้อมูลประชากร เป้าหมาย ปัญหา และพฤติกรรม หรือแค่พอที่จะทำให้เรารู้ว่าเป้าหมายของเราเป็นใคร เค้าเป็นผู้ใช้งานระดับไหน มีประสบการณ์เข้าใจคำ (Terminology) หรือ กลไกล Mechanism ของการใช้งานมากเท่าไร

Empathy Maps:
เป็นการบันมึกความเข้าใจในความคิด ความรู้สึก และพฤติกรรมของผู้ใช้ เพื่อให้รู้ว่าลึกๆแล้วเค้าต้องการทำบางอย่างเพื่ออะไร เช่น เค้าต้องการของมูลค่าสูงหายากเพือไปแสดงสถานะ หรือ Social Status หรือเค้าแค่กลัวว่าจะพลาดอะไรบางอย่างไป Fear of missing out หรือเค้านี่หล่ะคือผู้ใช้งานที่แท้งจริงของเรา

https://www.nngroup.com/articles/empathy-mapping/

Journey Mapping:
บันทึการวางแผนหรือเส้นทางของผู้ใช้จากการตั้งแต่มีความสนใจ Awaremess ของสินค้าจนไปถึงการตัดสินใจซื้อมาสู่การเป็นลูกค้าประจำ (Loyalty customer) เพื่อให้เรารู้ว่าตอนไหนเค้ามี pain point จริงแล้วเราควรเข้าช่วยเหลือ หรืออะไรที่ดีอยู่แล้วไม่ควรไปแตะ และเราควรนำเค้าไปสู่จุดหมายยังไง

ขั้นตอนที่ 2: ทำให้ขั้นตอนแรกง่ายขึ้น

Minimize Frintion หรือ ลดความยุ่งยาก:
ตัดขั้นตอนหรือการขอข้อมูลที่ไม่จำเป็นออกไป ผมเห็นงานออกแบบช่วงหลังๆดีขึ้นมาก ไม่มีการขอข้อมูลบางอย่างที่ไม่จำเป็นออกไปแล้ว ข้อมูลที่ไม่จำเป็นอาจจะหมายถึง ข้อมูลที่สำคัญแต่ไม่จำเป็นต้องใช้ในตอนนี้ก็ได้ เช่นระบบ Ecommerce ไม่ได้ต้องการข้อมูลบัตรเครดิตตั้งแต่แรก เค้าปล่อยให้ลูกค้าเข้ามาดูสินค้าและโปรโมชั้นก่อน หลังจากเค้าตัดสินใจแล้วค่อยมาขอข้อมูลบัตรทีหลังก็ได้ หรือแม้กระทั้งเหตุการณ์เมื่อวานเลย เป็น App เกี่ยวกับปรับระบบเสียงของหูฟังของญี่ปุ่น แต่มาขอชื่อจริง กับนามสกุลจริงตอนสร้าง Accout ซึ่งมันแค่ emailก็พอไหม

https://www.useronboard.com/how-canva-onboards-new-users/?slide=32

Video Tutorials หรือ วิดีโอสอน:
ควรเป็นวิดีโอสั้นๆที่แสดงวิธีการใช้งาน ไม่ควรบังคับให้เค้าอยู่ดูจนจบ อาจจะบอกว่าคุณอาจข้ามไปก่อนแล้วกลับมาดูใหม่ได้ที่ไหน อย่าลืมว่าเป้าหมายเขาไม่ใช่มาดู Tutorial เค้าต้องการจะเริ่มใช้งานต่างหาก

Clear Progression หรือ Step ที่ชัดเจน:
เคยเจอไหมเมื่อเริ่มต้นใช้งานแอพอะไรสักอย่าง นอกจากมี Tutorial หรือคำแนะนำที่แปะบน screen ก่อนเริ่มใช้งานที่เยอะเหลือเกิน กดเท่าไรก็ไม่หมด ซ้ำบางแอพยังทำงานแบบไม่คุยกันมีทั้ง Tutorial และ Ads ซ้อนกันมั่วซั่วไปหมด ดังนั้นต้อง inform ผู้ใช้ว่ามันมีขั้นตอนกี่อันชัดเจน หรือแม้กระทั้ง Tutorial มีกี่ Step เช่นใช้ page indication ที่เป็นจุดด้านล่าง เพื่อให้เค้ารู้ว่าเค้าอยู่ Step ไหน และเหลืออีกกี่ Step

https://dribbble.com/shots/14012793-Stepper-Components

Tooltips หรือ คำแนะนำ:
เป็นเหมือน pop-ups เพื่ออธิบายฟีเจอร์ สำหรับผมเองแล้วมันเป็นดาบสองคม การมีแยะจะเป็นการสร้างความรำคาญมากกว่า ควรมีแต่พอเหมาะ และจังหวะที่เหมาะสม สิ่งที่ผมคอยแนะนำลูกค้าคือมีเพื่อ Higlhlight การเปลี่ยนแปลง เช่นการเพิ่มหรือย้ายเมนู หรือเวลาที่ Interaction เราต่างกับคนอื่นๆมากๆ ซึ่งมันไม่ควรเกิดตั้งแต่แรก ถ้าไม่จำเป็น การอนุญาตให้ผู้ใช้ข้ามขั้นตอนการนี้ไปสู่การใช้เงินเลยก็เป็นเรื่องที่จำเป็น

https://collectui.com/designers/juliakhusainova/tooltip

ขั้นตอนที่ 3: รวบรวมความคิดเห็นและปรับปรุง

เป็นการ Gather Feedback and Iterate เพิ่อนำไปพัฒนา แน่นอนนักออกแบบไม่ใช่ผู้หยั่งรู้ หลายครั้งเราออกแบบผิดพลาดหรือไม่ครง การทำอะไรผิดไม่ใช่เรื่องที่ผิดหรือเสียหาย แต่การรู้ว่าผิดแต่ไม่บันทึกเพื่อนำไปสู่การแก้ไขนั้นแหละที่ผิด ดังนั้นเราควร

Monitor User Analytics วิเคราะห์พฤติกรรมผู้ใช้:
แน่นอนเราไม่สามารถลงไปเดินดูว่าคนใช้งานยังไงได้ในความเป็นจริง เราต้องใช้เครื่องมือเค้าไปดูและนำไปวิเคราะห์เพื่อติดตามพฤติกรรมผู้ใช้ ผมเคยมีส่วนรวมกับทีม analytic ที่เค้าคอยดูว่าหน้าไหนที่ผู้ใช้งานอยู่นานเกินไป และหน้าไหนที่ผู้ใช้งานมาถึงแล้วก็ปิดแอพหนีไป ข้อมูลเหล่านั้นสำคัญมากสำหรับ UX เพื่อนำไปวิเคราะห์และแก้ไข

User Feedback ความคิดเห็นจากผู้ใช้:
รวบรวมและวิเคราะห์ความคิดเห็นจากผู้ใช้งาน เราสามารถสร้างแบบสอบถามที่จริงจัง หรือเป็นแค่การให้คะแนนหลังจบ Task ได้ ตัวอย่างที่อาจจะไม่เกี่ยวกับการ Onboard เช่น การสั่งอาหารผ่านแอพ เราให้คะแนนอาหารยังไง คนขับมาส่งเท่าไร อะไรที่เป็นจุดที่คุณคิดยังงั้นหรือข้อมูลเพิ่มเติม ถ้าเค้าสะดวกที่จะให้ สิ่งที่ต้องคิดก็คือ การให้ Feedback on Spot จะมีเรื่องของอารมณ์มากกว่าเหตุผล เช่น ถ้าเค้าต้องรีบแต่อาหารมาช้าและมีปัญหา คะแนนก็อาจจะแย่ตามไปได้ หรือแม้กระทั้งเค้ารีบมากจนมองว่าการมาถามความคิดเห็นนี้กลายเป็นเรื่องที่น่ารำคาญกลายเป็น Feedback กลายเป็นที่ระบายอารมณ์ไปซะงั้น

หลักจิตวิทยา 5 ข้อสำหรับการเริ่มต้นใช้งานที่มีประสิทธิภาพ:

Cognitive Load/ภาระการรับรู้:
นำเสนอข้อมูลอย่างชัดเจนและมีโครงสร้างที่เข้าใจง่าย ลดความซับซ้อนออกไป

Information Chunking/การแบ่งข้อมูล:
แบ่งข้อมูลเป็นส่วนย่อยๆ ตามความจำเป็น เพื่อให้ง่ายต่อการเข้าใจ และเพียงพอต้อการตัดสินใจ ณ.เวลานั้น

Progressive Disclosure/การเปิดเผยข้อมูลเป็นขั้นตอน:
เริ่มต้นด้วยข้อมูลที่จำเป็นและค่อยๆ เปิดเผยฟีเจอร์ขั้นสูงเมื่อผู้ใช้คุ้นเคย เราอาจจะเคยเจอฟอร์มที่มาทีเดียว 20-30 ข้อ บางทีเราไม่จำเป็นต้องแสดงทั้งหมด เราอาจจะใช้ Profress bar แค่บอกว่าคุณอยู่ประมาณตรงนี้นะ อีกกี่ข้อเสร็จ แต่ไม่ใช่โชว์หรือ Overwhelm ผู้ใช้ทีเดียวทั้งหมด

Feedback and Reinforcement/การให้ข้อเสนอแนะและการเสริมแรง:
ให้ข้อเสนอแนะทันทีและให้รางวัลทันมี เพื่อกระตุ้นความสนใจ เช่นดูจบได้ Credit บางอย่างไปแลกของหรือส่วนลด

Emotional Engagement:/การสร้างความผูกพันทางอารมณ์:
คำนึงถึงผลกระทบทางอารมณ์ของกระบวนการเริ่มต้นใช้งาน อย่าลืมนี่คือด่านแรก First impression matter

โดยการเข้าใจผู้ใช้ ทำให้ขั้นตอนแรกง่ายขึ้น และปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง คุณสามารถสร้างประสบการณ์การเริ่มต้นใช้งานที่ดีและทำให้ผู้ใช้ประสบความสำเร็จได้ง่ายขึ้น

บทความนี้อาจจะมีการพูดเรื่องจิตวิทยามาก หากต้องการเรียนรู้เรื่องจิตวิทยาเกี่ยวกับงานออกแบบ ผมกำลังคิดค้นเกมการ์ดเพื่อช่วยในการเลือกแนวคิดทางจิตวิทยาเชิงชักจูง หรือ Persuasive Design ซึ่งแผนคือจะแล้วเสร็จไม่เกินปลายปี้นี้ ดูรายละเอียดเพิ่มเติม