Z ziemi polskiej do holenderskiej

Idzie zima

2012-01-29T22:11:00.001+01:00

W Holandii kwitną kwiaty. Nie byłoby w tym nic dziwnego, w końcu Holandia to kraj kwiatów, gdyby nie pora roku - mamy końcówkę stycznia.
Pomimo kalendarza zimy przez ostatnie tygodnie w Holandii nie było. Lata zresztą w minionym roku też nie było. Wiosna trwała od kwietnia do września, a od października do teraz była jesień. Jeszcze wczoraj wieczorem około 21:00 jeździłem po okolicach Haarlemu na rowerze, było bardzo przyjemnie, około 7 stopni powyżej zera. Natura trochę zgłupiała i od kilku tygodni widać żonkile, niektóre nawet zaczynają kwitnąć! Krokusy okazały się sprytniejsze i jeszcze nie wyglądają spod ziemi. Zdjęcie obok zostało zrobione wczoraj i przedstawia przebiśniegi, które śniegu nie zaznały. Od niecałego roku w Holandii (niedaleko wybrzeża) temperatura nie spadała poniżej 0.
Wszystko, co dobre, się jednak kończy. następne dni przynoszą mrozy. Wiem, że czytelnicy z Polski zmagają się teraz z temperaturami -20 w nocy, ale uwierzcie, za kilka dni w Haarlemie (kilka kilometrów od morza) ma być w nocy -7, co tutaj się naprawdę rzadko zdarza. Obawiam się o żonkile, bo wiosna w Holandii jest przepiękna. Pierwsze pojawiają się przebiśniegi i krokusy, te ostatnie w niektórych miejscach tworzą wręcz kolorowe dywany. Później pokazują się żonkile i pięknie barwią na żółto-zielono cały kraj. Aż wreszcie milionami kwitną tulipany i hiacynty. Przebiśniegom pewnie mróz niestraszny, ale mam nadzieję, że żonkili w tym roku nie zabraknie. W końcu przez kilka tygodni ukwiecają mi drogę do pracy, której pokonywanie na rowerze staje się wtedy jeszcze przyjemniejsze i nastraja pozytywnie na cały dzień.

Skąd w Holandii wzięły się ścieżki rowerowe?

2012-01-21T22:42:00.000+01:00

Tym razem chciałbym Wam opowiedzieć, skąd w Holandii wzięła się tak fantastyczna infrastruktura rowerowa. Zapraszam do obejrzenia krótkiego, ale bardzo interesującego filmu na ten temat, napisy po polsku (które, nie chwaląc się, sam przetłumaczyłem) dostępne po naciśnięciu CC.

"Jestem dziewczynką"

2012-01-16T19:57:00.000+01:00

Nie, nie ja jestem dziewczynką, ale Joppe. Joppe mieszka w Holandii, niedaleko Eindhoven, urodził się jako chłopiec, ale czuje się dziewczynką. Polecam bardzo ciekawy i nagradzany film dokumentalny o dziewczynce, która urodziła się chłopcem. Dla osób z Polski jest możliwe obejrzenie go też na stronie TokFM.

Największa katastrofa lotnicza

2012-01-10T23:04:00.002+01:00

Kontynuując wątek rocznicowo-katastroficzny chciałbym wspomnieć kolejny wypadek w Holandii. Tę katastrofę lotniczą już opisywałem na blogu, samolot cargo po utracie dwóch silników nie był do opanowania przez załogę i spadł na blokowisko Bijlmermeer w Amsterdamie. Akurat kilka dni temu dane mi było odwiedzić miejsce katastrofy, której okrągła dwudziesta rocznica także będzie mieć miejsce w tym roku.
Na miejscu nie widać, że dwadzieścia lat temu wydarzył się tu wypadek, jest tylko dość skromny pomnik (na zdjęciu górnym), który wymienia nazwiska zidentyfikowanych ofiar. Głównym elementem pomnika jest "drzewo, które wszystko widziało". Ponieważ nie było dla mnie jasne, gdzie ten samolot spadł, na podstawie zdjęć dostępnych w sieci (np. tu) zadałem sobie trud zidentyfikowania miejsca katastrofy. Dolne zdjęcie przedstawia współczesne zdjęcie satelitarne fragmentu osiedla z zaznaczonym na czerwono fragmentem bloku, na który spadł samolot. Na górnym zdjęciu, zrobionym tuż przy miejscu wypadku, widać ścianę boczną bloku, która kiedyś łączyła się ze zniszczonym skrzydłem.
Po przeprowadzonym śledztwie, po części w ramach rewitalizacji dzielnicy, zburzono dwa uszkodzone skrzydła bloku. Rewitalizacja nie do końca się udała. Co prawda można tam bezpiecznie spacerować, ale białych ludzi jak na lekarstwo, na ulicach wszyscy mają ciemny kolor skóry. Mieszkania w Bijlmer, także ze względu na odległość do centrum Amsterdamu oraz charakter zabudowy, należą do tańszych w okolicy. Przy pobliskiej stacji metra nad okolicą góruje meczet.
Polecam do przeczytania ciekawy artykuł w Bryle na temat osiedla Bijlmermeer, mimo iż nie do końca zgadzam się z konkluzjami autora o "jednym z modniejszych miejsc do zamieszkania". Moi holenderscy znajomi uważają to osiedle za troszkę ucywilizowane miejsce, ale zdecydowanie nie chcieliby tam mieszkać, pomimo darmowych parkingów, bliskości autostrady i szybkiego dojazdu do centrum Amsterdamu metrem.

Największa katastrofa kolejowa

2012-01-08T20:46:00.001+01:00

Dziś jest ósmy stycznia, niby dzień jak każdy inny, ale dokładnie 50 lat temu w Holandii wydarzyła się największa katastrofa kolejowa w historii tego kraju. Był mglisty zimowy poranek, kiedy pociąg z Rotterdamu do Amsterdamu zjeżdżał z głównej linii kolejowej Rotterdam-Utrecht w kierunku Amsterdamu. Z przeciwległej strony nadjeżdżał pociąg z Utrechtu do Rotterdamu, którego maszynista prawdopodobnie z powodu mgły nie dostrzegł wcześniej żółtego ostrzegającego światła. Gdy zobaczył czerwony sygnalizator bezpośrednio przed skrzyżowaniem linii, zaciągnął hamulec bezpieczeństwa, ale było już za późno. Mimo iż to był dopiero rok 1962, to już wtedy pociągi jeździły dość szybko, w chwili zderzenia jeden pociąg jechał 75 km/h, drugi 100 km/h. W obu pociągach było około 500 ludzi, z czego zginęły 93 osoby, wliczając w to maszynistów.

Po wypadku skrzyżowanie zostało przebudowane na dwupoziomowe, a tamten wypadek do tej pory pozostaje największą kolejową katastrofą w Holandii. W tym roku w miejscu wypadku został odsłonięty mały pomnik upamiętniający to wydarzenie, jednak informacja na ten temat została w mediach zepchnięta na dalszy plan przez najnowsze doniesienia o powodzi na północy kraju. A na zdjęciu muzeum kolejowe w Utrechcie.

Nieuwjaarsduik, czyli jak Holendrzy witają nowy rok

2012-01-03T00:05:00.000+01:00

Pod koniec starego roku Holendrom całkowicie odbija i wystrzeliwują w powietrze miliony euro w postaci durnych fajerwerków. Ten czysty zazwyczaj kraj po sylwestrze zamienia się w śmietnisko wypalonych rac. Ale ten wpis jest o tym, co Holendrzy robią pierwszego dnia nowego roku. Już prawie stuletnią tradycją jest noworoczna kąpięl, setki tysięcy ludzi gromadzą się wczesnym popołudniem nad wodą w całym kraju i punktualnie o 14:00 biegną do wody.
Sam brałem udział w tej zabawie rok temu, w tym roku było raczej za ciepło, żeby to miało jakiś sens :)
Na zdjęciu jeden z najstarszych nieuwjaarsduik w Zandvoort, w tym roku prawie 3000 uczestników zażyło noworocznej morskiej kąpieli. Wśród kąpiących się sporą część stanowiła młodzież, było nawet trochę małych dzieci. W niedalekim Scheveningen w kąpieli uczestniczyła nawet jakaś znana modelka Playboya, a jeden z holenderskich telewizyjnych kanałów erotycznych wykorzystał tę imprezę do nakręcenia reklamy z dziewczynami topless, które są ponoć tak gorące, że nawet zimna woda im nie straszna ;)

Holendrzy wydają najmniej na prezenty w całej EU

2011-12-15T10:54:00.002+01:00

Na blogu Daily chart pojawiła się interesująca grafika pokazująca korelację pomiędzy dochodem państwa na głowę i poziomem wydatków świątecznych. Jaka jest pozycja Holandii na tym zestawieniu? Dość zawstydzajaca.
Najwięcej na prezenty wydają mieszkańcy małego Luksemburga, oni także są zdecydowanie najbogatsi z całego zestawienia. USA i Szwajcaria także zarabiają dużo, i także dużo wydają na prezenty. Trochę szokująca wydaje się pozycja Holandii - ten drugi najbogatszy kraj UE wydaje najmniej z wszystkich badanych europejskich krajów, mniej niż zbankrutowana Grecja czy biedna Ukraina. Nawet niepozorni Słowacy wydają na prezenty dwa razy więcej od Holendrów, mimo iż średni dochód Słowaka jest dwa razy niższy niż dochód Holendra. Może w Holandii wciąż wierzą w świętego Mikołaja? :)

Aktualności z Holandii - koniec 2011

2011-12-13T15:06:00.000+01:00

Warto od czasu do czasu napisać, czym aktualnie żyje dany kraj, o czym mówią ludzie i jakie skandale są czołówkach gazet. Dziś kilka ciekawostek, którymi żyją holenderskie media.

Kanibalizm - holenderska publiczna telewizja pokaże w najbliższą środę pierwszy odcinek programu "Proefkonijnen", co po polsku oznacza "króliki doświadczalne". Pierwszy odcinek serii od razu jedzie po bandzie odpowiadając na pytanie: jak smakuje ludzkie mięso? Prowadzący program dali sobie wyciąć kilkucentymetrowy kawałek tkanki z pośladków, w telewizji pokażą cały zabieg, a następnie przyrządzą to mięsko (nie swoje, od kolegi) i zjedzą.
Mężczyzna reklamuje biustonosze - sieć sklepów Hema do reklamy nowej serii biustonoszy push-up użyła męskiego modela, Andreja Pejica. Trzeba jednak przyznać, że z tego faceta jest całkiem niezła babka :)
Oficjalna recesja - w Holandii oficjalnie panuje recesja i gospodarka kurczy się. Prognozy na 2012 mówią o recesji 0.5% i wzroście bezrobocia do 5.25% (jak na Holandię to dużo).

Holenderska telewizja zawsze przodowała w ekstremalnych programach, to tutaj właśnie narodził się Big Brother, tutaj także niedawno odbył się bardzo kontrowersyjny reality show, gdzie trzech chorych rywalizowało o względy dawcy nerki. Całe szczęście ten ostatni program okazał się całkowicie zmyślony, miał na celu wywołanie dyskusji o transplantacji, co się zdecydowanie udało.

Anna Frank

2011-11-27T21:08:00.001+01:00

Już kilka razy wspominałem o Annie Frank, pora więc wyjaśnić, kim była ta dziewczynka. Anna urodziła się w 1929 roku w żydowskiej rodzinie we Frankfurcie. Po dojściu Hitlera do władzy w Niemczech z powodu wzrastającego zagrożenia dla Żydów cała rodzina Franków (rodzice plus dwójka dzieci) przeprowadzili się do Amsterdamu. Po kapitulacji Holandii także tutaj Żydzi byli masowo wywożeni do obozów zagłady. Ojciec rodziny Otto Frank zorganizował kryjówkę w biurze swojej firmy w centrum Amsterdamu. W lipcu 1942 roku Frankowie ukryli się i nie wychodzili stamtąd przez najbliższe dwa lata. W sierpniu 1944, a więc ponad dwa lata później, holenderski donosiciel zadenuncjował rodzinę Anny. Wszyscy zostali aresztowani, a Anna razem z siostrą została wywiezona ostatnim transportem z Holandii do Auschwitz. Niemcy przenieśli ją później do Bergen-Belsen, gdzie zmarła na tyfus krótko przed wyzwoleniem obozu. Wojnę przeżył tylko ojciec, Otto Frank.
Anna krótko przed zejściem do ukrycia zaczęła pisać pamiętnik. Miała wtedy dopiero 13 lat, więc siłą rzeczy jej początkowe zapiski są dość infantylne. Anna prowadziła pamiętnik przez cały czas ukrycia, aż do aresztowania, i widać w nim jej proces dojrzewania, zmiany myślenia, nawet pierwsze nastoletnie zauroczenie w chłopcu z innej Żydowskiej rodziny, która ukrywała się razem z nimi. Podczas aresztowania Niemcy przeoczyli albo zignorowali pamiętnik Anny; znaleziony przez Holendrów opiekujących się rodziną Franków został przekazany ojcu Anny, który wydał go w postaci książki. Przetłumaczony na 30 języków (w tym rakże polski) i zekranizowany (3 oscary) do dziś jest wzruszającym świadectwem życia dojrzewającej dziewczynki dwa lata w ukryciu, z dala od świata, w ciągłym zagrożeniu ze strony Niemców.
Po wojnie dom, w którym ukrywała się Anna z rodziną został zamieniony na muzeum, jedno z najpopularniejszych w Amsterdamie. Po odstaniu swojego w długiej kolejce (na zdjęciu) można zobaczyć oryginalne pomieszczenia i dekoracje, warto tam iść świeżo po przeczytaniu pamiętników Anny, wtedy robi to największe wrażenie. Bardzo polecam tę lekturę oraz oczywiście odwiedzenie muzeum Anny. Do niedawna można było nawet zobaczyć obok kasztanowiec opisywany w pamiętnikach, niestety silny wiatr przewrócił to stare drzewo w sierpniu zeszłego roku.

Najstarszy zawód świata...

2011-11-21T18:41:00.001+01:00

Ostatnio holenderska telewizja pokazała dokument o parze bliźniaczek, które od prawie półwiecza pracują w dzielnicy czerwonych latarnii. Martine i Louise Fokkens napisały także książkę, której tytuł można przetłumaczyć jako "Nasze k**wy". Poniżej krótkie wideo na ten temat (z angielskimi napisami):

Sinterklaas czyli Mikołaj - 2011

2011-11-13T22:47:00.001+01:00

Uważni czytelnicy bloga powinni pamiętać, że w Holandii tradycje i historie związane ze świętym Mikołajem są zupełnie inne niż w Polsce. Pisałem o tym między innymi w roku 2009.
Dla świeżych czytelników małe przypomnienie: w Holandii Mikołaj nazywa się Sinterklaas (to właśnie od Holendrów pochodzi angielska marka Santa Claus), do kraju przypływa z Hiszpanii, po czym porusza się konno otoczony dziesiątkami Czarnych Piotrusiów. Całkiem proste i logiczne, prawda? :)
W każdym roku inne holenderskie miasto wita Sinterklaasa przypływającego z Hiszpanii, w tym roku był to Dordrecht, miasto na południu Holandii (Wikipedia zawiera dokładną listę, które miasto w którym roku witało Mikołaja). Powitanie z reguły odbywa się w pierwszą sobotę po świętym Marcinie, czyli mniej więcej w połowie listopada. Jest to wielka impreza, transmitowana w telewizji, która przed ekrany przyciąga wtedy wszystkie dzieci w Holandii. Od tego dnia przez ponad miesiąc holenderskie dzieci wypatrują w skarpecie powieszonej przy kominku upominków, często są to czekoladowe literki.
Do Dordrechtu Mikołaj przypłynął wczoraj, a już dzisiaj odwiedził Amsterdam - wielogodzinna kolorowa parada przeszła przez całe miasto, Sinterklaas w asyscie ponad setki Czarnych Piotrusiów skutecznie sparaliżował komunikację, a Piotrusie jak zwykle wygłupiały się i rozdawały dzieciom tradycyjne ciasteczka speculaas, ale też grały w orkiestrach i prowadziły konia świętego Mikołaja. Zdjęcie obok zostało zrobione właśnie dzisiaj w porcie wielkim jak świat.

Wyniki wyborów 2011 w Holandii

2011-10-12T23:01:00.002+02:00

Kilka dni temu odbyły się w Polsce wybory, które, jak mi się wydaje, przejdą do historii, choćby z tego powodu, że wśród posłów możemy znaleźć transseksualist(k)ę, naczelnego geja kraju i dwóch murzynów. W Holandii były 4 komisje wyborcze - dwie w Hadze (w ambasadzie), jedna w Amsterdamie (w Domu Polskim) i w Brunssum (też Dom Polski). Jak głosowali Polacy mieszkający w Holandii?
Podsumuję tylko trzy osoby, które dostały najwięcej głosów: w Królestwie Niderlandów Polacy oddali razem 2762 ważne głosy, z czego 1273 na Donalda Tuska (46%), 408 na Janusza Palikota (15%) oraz 368 na Jarosława Kaczyńskiego (13%). Pozostali kandydaci zdobyli dosłownie pojedyncze głosy i nie liczyli się w boju. Kaczyński i Palikot zebrali praktycznie wszystkie głosy oddane na ich listy, za to na liście PO widoczne były także głosy na inne osoby poza liderem. Ogółem w Holandii PO zdobyła grubo ponad 50% głosów, RP niecałe 20%, a PiS około 15%.
Zdjęcie obok zostało zrobione w dniu wyborów tuż koło Domu Polskiego w Amsterdamie. W oddali, przed kościołem znajduje się dom Anny Frank, o której to będzie już wkrótce.

Frytki w Holandii

2011-10-10T18:59:00.002+02:00

Frytki w Holandii - to naprawdę taki ciekawy temat? Po spojrzeniu na zdjęcie obok, powinieneś odpowiedzieć twierdząco :) Za chwilę wyjaśnię, co takiego szczególnego jest w holenderskich frytkach i czym jest ta odrażająca brązowa masa na nich na zdjęciu obok.
W Polsce pod pojęciem frytki rozumie się "French fries", czyli drobno pokrojone ziemniaki usmażone w oleju. W Holandii takie frytki istnieją również, ale sprzedawane są chyba tylko w McDonalds. Na każdym rogu tutaj za to spotyka się Vlaamse frites, czyli frytki flamandzkie. Czym różnią się one od tych francuskich? Głównie rozmiarem, ponieważ są parokrotnie większe, choć za tym idą także różnice w smaku - wnętrze takiej frytki jest bardziej ugotowane niż przysmażone i mniej przesiąknięte tłuszczem.
Różne jest także, z czym się je te frytki, w Holandii nawet najmniejsza buda z frytkami ma minimum 5 różnych sosów, a wiele miejsc ma ich paręnaście! Ukochany przez Holendrów do frytek jest majonez, mają go tu aż trzy rodzaje: majonez holenderski (trochę taki nijaki i mdły w smaku, podobny do klasycznego Helmanns w Polsce), majonez belgijski (bardziej kwaśny i czasem pikantniejszy, podobny do Helmanns babuni albo do Kieleckiego) oraz mix majonezowo-jogurtowy. Mniej więcej połowa Holendrów je frytki tylko z majonezem, a druga połowa z różnymi sosami, mając do wyboru sosy o takich smakach jak czosnkowy, curry, tatarski, cebulowy, chili, ranch dressing, ser feta, mięsny, ketchup, ziołowy, piri-piri, musztardowy... i wreszcie sos z orzechów arachidowych, które w niderlandzkim mają wdzięczną nazwę pinda.
Sos orzechowy jest bardzo mocno zakorzeniony w holenderskiej kuchni, mimo iż Holendrzy przywieźli jego recepturę z jednej ze swoich kolonii - Indonezji. Niektórzy polscy czytelnicy mogą znać ten sos pod nazwą satay, jest on słodki, orzechowy i pikantny. Na zdjęciu powyżej właśnie średnia porcja frytek z pindasausem, która przy cenie około 4€ jest chyba najtańszym posiłkiem do zjedzenia w centrum Amsterdamu i którą zjadłem chwilę po zrobieniu tego zdjęcia :)
Smacznego!

Po najzimniejszym lecie najcieplejsza jesień

2011-10-03T21:45:00.003+02:00

Nie tak dawno temu pisałem o tym, że lipiec i sierpień 2011 były bardzo deszczowe, pochmurne i chłodne. Dla odmiany jednak, wrzesień 2011 był jednym z najcieplejszych w historii i miał więcej słonecznych dni niż lipiec i sierpień razem wzięte!
Październik za to już pierwszym dniem pobił ponad stuletni rekord temperatury! Pierwszego października 2011 temperatury sięgały 27 stopni, cieplejszy był tylko 1 X 1908 roku.
A zdjęcie obok to zauważona w sklepie z grami planszowymi w Utrechcie gra - Kraków. Niestety nie grałem, nie mogę nic więcej o niej powiedzieć, choć na pewno jest ciekawa!

Open Monumentendag 2011

2011-09-11T22:50:00.001+02:00

W mijający właśnie weekend odbył się (już po raz dwudziesty piąty) Open Monumentendag, czyli impreza podobna do polskich Dni Dziedzictwa Kulturowego. W całym kraju ponad 4000 miejsc, które na co dzień są niedostępne, zamknięte albo objęte opłatami wstępu, otwiera swoje podwoje za darmo dla wszystkich. Szacuje się, że w tym roku prawie milion zwiedzających skorzystało z oferty, a rekordy pobił pałac królewski w Amsterdamie, którego w ciągu dwóch dni zwiedziło ponad 25.000 osób.
Co ciekawe, w ofercie są dostępne nie tylko budynki publiczne, jak ratusze, archiwa, muzea, czy kościoły, ale także sporo prywatnych domów i posiadłości, mimo obaw, że niektórzy zwiedzający mogą być tak naprawdę złodziejami oceniającymi potencjalne łupy i zabezpieczenia.
W Haarlemie było dostępnych kilkadziesiąt miejsc, z których najbardziej mnie zainteresowały dwa kościoły, które organizowały wycieczki na wieże oraz dość ciekawe trasy pomiędzy sklepieniem i dachem kościoła. W jednym z tych kościołów (katolickiej katedrze) był przewodnik mówiący, dzięki żonie z Polski, po polsku!
Tuż obok właśnie widok z wieży innego kościoła (protestanckiej katedry) na część rynku w Haarlemie. Widoczne tam budy to bazar, dość często miejący tam miejsce i zdecydowanie psujący to urokliwe miejsce, które bardzo niewiele zmieniło się przez ostatnie 500 lat. Tak - obrazy przedstawiające rynek w Haarlemie z XVI wieku różnią się od współczesnych tylko ubiorem przechodniów oraz brakiem rowerów i kilku szyldów.

Internet w Holandii

2011-09-08T23:51:00.001+02:00

Zdjęcie obok jest bardzo holenderskie, bo pokazuje nowe technologie, Internet, stronę społecznościową i kota :) W przerwach pomiędzy aborcją i eutanazją Holendrzy czasem używają Internetu i dziś chciałbym napisać o tym, co ich wyróżnia.
Według niedawno opublikowanych badań przeciętny Holender spędza najwięcej czasu w Internecie na tle wszystkich Europejskich krajów, bo aż ponad 34 godziny miesięcznie przy średniej europejskiej 26h i światowej 23h. Holendrzy też są w ścisłej czołówce światowej jeśli chodzi o dostęp do Internetu - prawie 90% gospodarstw domowych ma dostęp do sieci!
Holendrzy bardzo aktywnie używają stron społecznościowych, to tu właśnie największy procent społeczeństwa ze wszystkich krajów używa Twittera i LinkedIn. Internauci holenderscy, pomimo iż doskonale znają angielski i inne języki obce, są bardzo przywiązani do swoich narodowych stron, to jeden z niewielu krajów, gdzie Facebook ustępuje miejsca lokalnemu konkurentowi - Hyves. Popularne są lokalne, holenderskie strony, najczęściej używaną porównywarką cen dla elektroniki jest tweakers.net, książki i elektronikę kupuje się na www.bol.com, bilety lotnicze na www.cheaptickets.nl, a popularna na całym świecie strona booking.com jest także holenderska.
Holendrzy także bardzo aktywnie handlują w sieci, w ostatnim roku umieścili prawie 100.000.000 ogłoszeń w serwisie Marktplaats, o którym nie tak dawno pisałem i który to jest lokalnym odpowiednikiem Allegro czy Ebay, co przekłada się na prawie 6 ogłoszeń na obywatela (wliczając w to noworodki, staruszków i nieużywających sieci). Żyłka do handlu jest zauważalna, prawie 1/3 społeczeństwa zanim wyrzuci jakiś przedmiot próbuje go sprzedać online; dla porównania, na drugim biegunie są Włosi, których prawie 90% wyrzuca przedmioty, które równie dobrze mogliby sprzedać.

5th blog day

2011-08-31T22:03:00.001+02:00

Dzisiaj obchodzimy piąty blog day, święto ludzi piszących blogi. Tradycja nakazuje, żeby tego dnia podzielić się linkami do pięciu innych blogów, niekoniecznie związanych z tematem własnego, a najlepiej prezentujących odmienne kultury czy punkty widzenia. Oto moje propozycje:

FEMEN - wojujące ukraińskie feministki (i tu nie chodzi tylko o cycki)
schlijper.nl - codziennie porcja świeżych (i ładnych!) zdjęć z Holandii
DwaGrosze - masz podstawową wiedzę ekonomiczną z gazet czy telewizji? ten blog wywróci ją do góry nogami i otworzy szeroko oczy na prawdę
Pracownia Permakultury - co to jest permakultura? dlaczego ekologia często nie jest ekologiczna?
Konie achałtekińskie... oraz Kresowa Zagroda - dwa blogi osiedleńców - o mieszczuchach, którzy zaczęli nowe życie na wsi

Najbardziej deszczowe lato w historii Holandii

2011-08-31T21:39:00.001+02:00

Choć astronomicznie lato kończy się dopiero za trzy tygodnie, dla wielu ludzi koniec sierpnia, koniec wakacji, jest mimo wszystko zakończeniem sezonu letniego. Holenderski królewski instytut pogody (tu wszystko co ważne i formalne jest królewskie) właśnie podsumował mijające trzy miesiące i orzekł, że czerwiec, lipiec i sierpień 2011 były najbardziej deszczowymi miesiącami letnimi w historii pomiarów meteorologicznych w Holandii, pobijając nawet dawny rekord lata 1906 roku, którego ponoć nie dało się pobić :)
W Holandii latem zawsze pada, ale w tym roku spadło ponad 350 mm deszczu, o 100 mm więcej niż średnia. Co ciekawe, wiosna 2011 była najsuchsza w ciągu ostatnich stu lat, bo spadło tylko 49 mm deszczu w porównaniu do 172 mm średnio (ważne podkreślenia - statystycznie latem w Holandii pada o połowę więcej deszczu niż wiosną!).
Lato 2011 było także chłodne - średnio 16.3 stopnia, przy średniej poprzednich lat 17 stopni, miało tylko 50 dni z temperaturą co najmniej 20 stopni (średnia - 60 dni). Szczerze mówiąc nie wiem, kiedy oni zebrali te 50 dni, chyba w bardziej kontynentalnej części Holandii, ja mieszkam zaledwie 5 km od morza i tutaj całe lato było jak w kieleckiem na dworcu! Policzono także gorące dni, z temperaturą 25 stopni albo i więcej, i tego lata było ich tylko 7 przy średniej 21. Znów te dane pewnie nie dla Haarlemu, gdzie chyba ani razu chyba słupek rtęci nie przekroczył 20 stopni :) W ostatnich trzech miesiącach (czyli 2208 godzinach) słońce świeciło tylko przez 525 godzin przy średniej 608. W szczególności lipiec i sierpień były bardzo mało słoneczne.
Dobrze okazuje to zdjęcie obok, zrobione w połowie lipca w Haarlemie. Nie wiem, jak Holendrzy to robią, że przy tak paskudnej pogodzie mają tak duże dochody z turystyki :)

Wcześniejsze wpisy na podobny temat: "Pogoda w Holandii", "Pogoda w Holandii - część 2" oraz "Prognoza pogody - bezchmurnie?".

Holenderskie kobiety chcą rodzić w szpitalu

2011-08-28T23:30:00.000+02:00

Na łamach tego bloga wspominałem już kilka razy, że w Holandii standardem jest poród w domu. Większość firm ubezpieczeniowych pokrywa koszty porodu tylko w domu, chyba że lekarz wyraźnie wskaże na konieczność porodu w szpitalu. Poród w szpitalu traktowany jest jako pewnego rodzaju luksus, za który trzeba zapłacić.
Holenderka w czasie ciąży pozostaje pod opieką położnej, która także odbiera poród w domu, a potem opiekuje się kobietą i uczy ją "obsługi" dziecka. Nawet poród w szpitalu wygląda zupełnie inaczej niż w Polsce - kobieta może urodzić o 17:00, a o 19:00 jeść kolację w swoim domu, dla niektórych to szokujące. Co ciekawe do porodu w domu najbardziej są przekonane kobiety wykształcone i doświadczone (w sensie nie pierworódki).
Ale wracając do tematu - ciekawostką jest to, że w Holandii kobieta może sama zadecydować o przerwaniu ciąży, i to dość późno, bo aż do końca 24. tygodnia ciąży (czyli w dwóch trzecich drogi, kiedy dziecko jest już dość wykształcone), ale za poród w szpitalu musi zapłacić, a często nie może mieć cesarskiego cięcia, nawet jak by bardzo chciała, o ile nie ma medycznych wskazań ku temu.
Od lat toczy się tu dyskusja na temat domowych porodów i dość wysokiej śmiertelności niemowląt. Jest bardzo dużo argumentów wskazujących na korzyści porodu w domu, a tak dokładniej to na wady porodu w szpitalu, między innymi stres spowodowany nowy miejscem, zagrożenia z powodu nowych, nieznanych w domu bakterii itp. Zwolennicy także wskazują na różnice w metodologii sporządzania statystyk oraz na specyficzne podejście lekarzy w Holandii, którzy czasem pozwalają umrzeć bardzo ciężko choremu dziecku, zamiast leczyć go na siłę i w najlepszym razie doprowadzić do bycia "roślinką" przez całe życie.
Ostatnimi laty coraz więcej kobiet w Holandii decyduje się, mimo opłat, na poród w szpitalu. Dlaczego? Czy czują się bezpieczniejsze w szpitalu? Badania jednak wykazują, że przyczyna jest bardziej banalna - coraz więcej kobiet chce znieczulenie, którego nie może podać położna w domu. Niezależnie jednak od tego trendu, wciąż około połowa dzieci w Holandii będzie rodzić się w domach, a dyskusje na ten potencjalnej szkodliwości nie będą gasnąć. Wciąż także holenderskie kobiety będą wozić swoje dzieci na rowerach (zdjęcie obok) w sposób, który na pewno tak spodobałby się polskiemu policjantowi, że poprosiłby panią o autograf na bloczku z mandatami.

Najpopularniejsze imiona w Holandii w 2011 - dziewczęta

2011-08-17T12:20:00.001+02:00

Wczoraj sprawdziliśmy, jak zmieniały się imiona chłopców w Holandii pomiędzy 2009 a 2011, dziś przyjrzymy się dziewczynkom porównując zmiany, jakie zaszły od roku 2009.

Najpopularniejsze imiona nadawane dziewczynkom w Holandii w drugim kwartale 2011 to:

Julia - żeńska forma imienia Juliusz, w 2009 na miejscu trzecim
Sophie - imię greckie, spadek o jedno miejsce
Emma - skrócona forma średniowiecznych frankońskich imion, zmiana z drugiego miejsca
Eva - biblijne imię, poprzednio na szóstym miejscu
Saar - forma imienie Sara, która w 2009 nie była w pierwszej dwudziestce
Isa - skrócona wersja Izabeli, mały awans
Lotte - skrót od imienia Charlotte, w górę o 6 pozycji
Lieke - jak zwykle skrót, tym razem od Andżeliki, poprzednio na czwartym miejscu
Lisa - skrót od hebrajskiego imienia Elisabeth, awans o trzy pozycje
Sanne - skróca forma imienia Susanne, spadła o 5 miejsc
Sara - hebrajskie imię, awans o 6 miejsc
Fleur - po francusku 'kwiat', a po polsku Flora, w 2009 zamykała pierwszą dwudziestkę
Anna - najbardziej powszechne imię świata o hebrajskim rodowodzie (Hanna), chyba jednak troszkę traci na popularności w Holandii
Roos - swojska Róża, w 2009 nie była w zestawieniu top20
Noa - imię hebrajskie, będące skrótem od (męskiego) imienia Noah (po polsku Noe, ten od arki), spadło o 7 miejsc
Tess - skrócona wersja imienia Teresa, poprzednio na miejscu 18.
Lynn - skrót od imion Caroline albo Catheline, w 2009 nie było tak popularne
Femke - skrócone imię Femme, spadek o 4 pozycje
Maud - angielska forma germańskiego imienia Matylda, to samo miejsce w 2009
Sarah - kolejna wersja Sary, nie była w zestawieniu w 2009

Wśród imion dziewczynek także dominują tak bardzo typowe dla Holandii skróty. Polacy pewnie zwrócą uwagę na to, że żeńskie imiona rzadko kiedy kończą się na 'a'. Zwracają uwagę stosunkowo niewielkie zmiany na szczycie, pierwsza trójka jest taka sama jak w 2009, choć troszkę przemieszana. Co ciekawe, mało dziewczynek miało w tym roku nadane imię Anne, a widać bardzo dużą popularność imienia Sara - aż trzy wersje tego imienia są w tegorocznym zestawieniu top20. Imiona chłopców mają formy bardzo różne od polskich, za to niektóre imiona dziewczynek mają dokładnie taką samą pisownię w obu krajach, np. Julia, Sara czy Anna, a Lisa czy Eva są bardzo podobne do polskich odpowiedników.

Najpopularniejsze imiona w Holandii w 2011 - chłopcy

2011-08-16T16:01:00.001+02:00

Największym zainteresowaniem niezmiennie cieszą się posty o holenderskich imionach chłopców i dziewcząt, warto więc odświeżyć nieco temat, tym bardziej, że poprzednio podawane przeze mnie dane mają już dwa lata i pewnie trochę się zmieniło. Znów zaczniemy od chłopców, a co :)

Najpopularniejsze imiona nadawane chłopcom w Holandii w drugim kwartale 2011 to:

Sem - imię hebrajskie, najstarszy syn Noego miał właśnie na imię Sem i był założycielem ludu zwanego potem Semitami, dwa lata temu na miejscu trzecim
Daan - skrócona wersja hebrajskiego imienia Daniel, także awans o dwa oczka
Milan - imię z Czech i Bałkanów, dwa lata temu było aż o osiem miejsc niżej
Luuk - skrócona wersja Łukasza, największy chyba awans, aż o trzynaście miejsc
Lucas - biblijne imię, zachowuje mniej więcej stałą pozycję
Levi - hebrajskie imię, Lewi syna Jakuba i Lei dał początek Lewitom, awans o 6 miejsc
Jayden - młode imię, prawdopodobnie z USA, wciąż pnie się w górę
Stijn - skrócona wersja imienia Augustyn, także bardziej popularne niż 2 lata temu
Thomas - także biblijno-aramejskie imię, spadek o 4 miejsca
Ruben - w Biblii Ruben był najstarszym synem Jakuba (to on właśnie uratował swojego brata Józefa, kiedy to pozostali bracia chcieli go zabić), dwa lata temu było najpopularniejsze
Thijs - skrócona wersja imienia Mateusz, mniej więcej stała pozycja
Jesse - kolejne biblijne imię - syn Obeda i ojciec Dawida, późniejszego króla Izreala (słynne drzewo Jessego), niewielki spadek
Finn - imię z Irlandii i Skandynawii, w Holandii w wersji damskiej jest skrótem od Józefiny, spadło o 5 miejsc
Julian - imię z łaciny, awansowało o 4 miejsca
Lars - imię ze Skandynawii, dwa late temu na drugim miejscu
Tim - skrócona forma greckiego imienia Tymoteusz, spadło o 9 pozycji
Bram - skrót imienia Abraham, popularność prawie niezmieniona
Mees - pierwsza nowość w tegorocznym zestawieniu, skrót od Bartolomeusza (uczeń Jezusa) albo Emila (pochodzenie rzymskie)
Liam - kolejna nowość, skrócona wersja imienia William, niegdyś tylko męskie, obecnie coraz częściej także dziewczynki noszą to imię
Sven - imię ze Skandynawii, spadek o 5 miejsc

Jak widać wciąż dominują skróty oraz imiona biblijne, a zmiana od roku 2009 jest naprawdę nieduża. Zwraca uwagę fakt, że pomimo dużego odsetka imigrantów w Holandii, pierwsza dwudziestka jest dość europejska. Imię Mohamed, którego popularność często jest wyznacznikiem zarabizowania danego kraju, jest dopiero około miejsca sześćdziesiątego (wersja Mohammed jest prawie 20 pozycji niżej).

W następnym odcinku przyjrzymy się aktualnym trendom w imionach dziewczynek.

Praca kobiet w Holandii

2011-07-27T16:05:00.000+02:00

Holandia ma specyficzny rynek pracy dla kobiet, bardzo różny od innych krajów europejskich. Co takiego innego jest z pracującymi kobietami w Holandii? Już wyjaśniam.
Holandia ma jedne z najniższych wskaźników bezrobocia w całej UE, ale jedna statystyka bardzo odbiega od unijnej średniej. Według unijnej statystyki około 31% pracujących kobiet pracuje na niepełny etat (odpowiednio ok 8% mężczyzn), natomiast w Holandii jest to prawie 75%! Jakie są przyczyny tak wielkiej różnicy?
Ciężko wskazać jedną konkretną przyczynę, na pewno jest ich kilka. Holandia ma bardzo duży odsetek pracującej młodzieży. Młodzi Holendrzy mogą legalnie pracować bodaj odkąd skończą 14 lat, odpowiednie przepisy regulują w jakich warunkach, ile godzin i ile dni w tygodniu mogą maksymalnie pracować. Bardzo dużo młodzieży pracuje więc na ok. 2/5 czy 1/2 etatu, spora część pracującej młodzieży to dziewczyny, więc w pewnym stopniu przyczyniają się one do powiększenia statystyk kobiet na niepełnym etacie.
Jedną z najważniejszych przyczyn mogą być bardzo drogie przedszkola, chyba najdroższe w Europie. Tutaj przedszkole 3 dni w tygodniu dla malucha kosztuje prawie 1000€! Przeciętna pensja za pracę biurową to jakieś 1500€, więc łatwo sobie wyobrazić, że czasem bardziej opłaca się, żeby kobieta została w domu, choć na kilka dni w tygodniu. Wśród moich znajomych popularny model to taki, że kobieta zostaje z dziećmi w domu 3 dni w tygodniu, a pracuje pozostałe 2 dni, podczas których dzieci pilnują jedni i drudzy dziadkowie (czasem za opłatą, czasem nie).
Taki model zarobkowy jest na tyle popularny (w tej chwili to prawie połowa wszystkich holenderskich rodzin i ponad połowa rodzin z dziećmi), że doczekał się swojej nazwy, są to tak zwani one-and-a-half earners. W 95% przypadków tym "half" jest kobieta, jednak nie jest tu taką wielką rzadkością urlop tacierzyński czy to, że to mężczyzna opiekuje się dziećmi. Jednak najciekawszą informacją chyba jest to, że tylko 2% holenderskich kobiet chce pracować na pełny etat! Z drugiej zaś strony, co ciekawe, tylko 12% kobiet pracujących na pełny etat chciałoby zmniejszyć swój czas pracy. Pomimo bardzo wysokiego rozwoju cywilizacyjnego w Holandii kobiety wciąż zarabiają statystycznie mniej od mężczyzn na podobnych stanowiskach, rzadko też zajmują stanowiska w zarządzie, może to także przyczynia się do niechęci tutejszych kobiet do "robienia kariery". Widocznie holenderskie kobiety są szczęśliwe pracując na część etatu i w ogóle nie chcą tej sytuacji zmieniać, a te nieliczne, które mają pełen etat także się realizują i im z tym dobrze. Co za niespotykane zadowolenie z siebie :)
Na zdjęciu obok pani pracująca na tradycyjnym targu sera w Alkmaar. Targ ten odbywa się tylko raz w tygodniu, w piątek, w miesiące letnie, więc ta pani najprawdopodobniej jest jedną z wielu pracujących na część etatu.

O holenderskich przepisach pracy pisałem także rok temu.

Holenderskie "Allegro"

2011-07-10T23:35:00.003+02:00

Już kilkukrotnie polscy znajomi pytali mnie o holenderski odpowiednik polskiego serwisu Allegro i pomyślałem, że być może więcej czytelników może być zainteresowanych. Holendrzy bardzo lubią najprzeróżniejsze pchle targi, a w moim mieście chyba codziennie odbywa się targ staroci (na zdjęciu obok). Holandia jest w czołówce krajów Europy pod względem ilości ludzi korzystających z internetu, więc sprzedaż on-line także tu jest bardzo popularna.
Holenderskim odpowiednikiem polskiego Allegro jest Marktplaats: http://www.marktplaats.nl/, choć między tymi serwisami jest jednak kilka różnic. Marktplaats (co ciekawe, należący do eBay) ma trochę mniej zorganizowaną formę, jest całkowicie darmowy i czasem niestety jakość ofert pozostawia wiele do życzenia, jest tu także dużo spamu, a nawet naciągaczy. Mnie kiedyś pani z Marktplaats (która później okazała się być z Kamerunu, a nie Holandii) próbowała sprzedać nieistniejącego kotka. Całe szczęście dość szybko poznałem się na tym przekręcie, bo był on kalką scamu kierowanego do Amerykanów - żaden Holender nie kończy maila zdaniem "God bless you" :)
Zainteresowanym przetłumaczę kilka przykładowych nazw kategorii: boeken - książki, dieren - zwierzęta, doe-het-zelf - zrób to sam, fietsen - rowery oraz kleiding - odzież. To dziwne słowo "zoek" oznacza "szukaj" :) Z tego co wiem Polacy najczęściej szukają na sieci cieszących się bardzo dobrymi opiniami holenderskich wózków dziecięcych. Proszę, oto, jak trafić na wózki na Marktplaats: Kinderen en Baby's, a potem Buggy's. Udanych zakupów, reklamacji nie przyjmuję :)

Późne macierzyństwo

2011-06-26T22:38:00.000+02:00

Nie, o rodzinie holenderskiej będzie wkrótce, a tym razem o kaczkach :) Zdjęcie obok pochodzi z dzisiejszej wycieczki rowerowej - gniazdo, z którego łyska zeszła dosłownie kilka sekund wcześniej, oraz jej koleżanka z już podrośniętymi dziećmi. Według wikipedii łyski składają jaja w kwietniu i/lub maju, a młode wylęgają się po 3 tygodniach z hakiem, więc ta pierwsza kaczka (wiem, łyski to nie kaczki), ma co najmniej kilkutygodniowe opóźnienie. Trzymam kciuki za jej potomstwo, w pobliżu nie było widać żadnego partnera, a w przypadku łysek to właśnie samce dłużej opiekują się młodymi.
Oczywiście jak to w przypadku Holandii gniazdo było jakiś metr od brzegu, tuż koło ścieżki, którą spacerują ludzie.

Kalwińskie wsie Staphorst i Rouveen

2011-06-21T21:49:00.001+02:00

Niedaleko wcześniej opisywanego Giethoorn leżą dwie bardzo ciekawe wsie - Staphorst i Rouveen. Zostały założone około 800 lat temu na bagnach i przez długi czas były praktycznie odizolowane od świata. Mimo iż teraz mokradeł już nie ma, a Staphorst jest nawet przecięte autostradą, mieszkańcy wciąż tworzą bardzo hermetyczną wspólnotę opartą na surowych kalwińskich zasadach. Obie wsie tworzą praktycznie jedną ulicówkę o długości około 10 km, całość wygląda bardzo osobliwie, bo wszystkie domy są prawie take same (nie wyróżniaj się) - bardzo długie, kryte strzechą, zorientowane w osi wschód-zachód, z drzwiami i okiennicami malowanymi oryginalnie na biało, zielono i niebiesko.
Większość mieszkańców wciąż zajmuje się rolnictwem (ciężko pracuj) i pomimo posiadania traktorów i innych nawet nieprzestarzałych maszyn, niechętnie patrzą na nowe technologie. Kobiety, szczególnie starsze i zwłaszcza w niedzielę, wciąż ubierają się bardzo tradycyjnie, niektóre wyglądają jakby żywcem przeniesione sprzed 100 lat, ze swoimi czarnymi sukniami i białymi czepkami na głowie. Ponoć we wsiach obowiązuje nawet niepisany zakaz poruszania się samochodami podczas nabożeństw, ale nie było nam dane tego sprawdzić :)